Document · PDF

* Accountantsverslag gemeente Enkhuizen 2025 16 juni 2026

gemeenteraad 30 juni 2026, gemeente EnkhuizenBij agendapunt: Jaarrekening 202515.978 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Accountantsverslag 2025 Gemeente Enkhuizen

2 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Aan de raadsleden van gemeente Enkhuizen Breedstraat 53 1601 KA Enkhuizen 16 juni 2026,

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening van uw gemeente voor het boekjaar dat eindigt op 31 december 2025. We hebben onze werkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2025 en onze overeenkomst d.d. 25 november 2025. Onze bevindingen en aanbevelingen zijn open en constructief besproken met de ambtelijke organisatie, de portefeuillehouder Financiën en met de Auditcommissie. Het accountantsverslag begint met een samenvatting van onze belangrijkste bevindingen en aanbevelingen. Daarna gaan wij in op de reikwijdte van onze controle, de diepgang waarmee wij gecontroleerd hebben en tot welke oordeel wij gekomen zijn. Vervolgens geven wij onze visie op de informatiewaarde en leesbaarheid van de paragrafen en de programmaverantwoording. Nadat wij onze analyse hebben gegeven van de financiële positie van uw gemeente, gaan wij in meer detail in op de belangrijkste bevindingen uit onze controlewerkzaamheden. Dit doen wij langs de drie domeinen fysiek, samenleving/sociaal en bedrijfsvoering. Vervolgens geven wij op hoofdlijnen ons beeld van de interne beheersing van uw organisatie en gaan we dieper in op de speerpunten die u ons heeft meegegeven tijdens de controle

We sluiten het accountantsverslag af met bijlagen waarin we bevindingen hebben opgenomen over een aantal wettelijk verplichte onderwerpen, zoals Sisa, WNT en onze onafhankelijkheid. In de bijlage hebben we ook enkele actuele ontwikkelingen gegeven die voor u van belang kunnen zijn. Dit accountantsverslag is opgezet als interactief document waar u eenvoudig doorheen kunt navigeren door op de menuopties aan de linkerzijde of de onderstreepte woorden te klikken. Wij vragen u terughoudend te zijn met het printen van het accountantsverslag.

Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking die we ervaren hebben. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Met vriendelijke groet, ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.

drs. J.J. van de Velde RA

3 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

We hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven Wij zullen een goedkeurende controleverklaring afgeven bij de jaarrekening 2025 van uw gemeente. Dat betekent dat wij van mening zijn dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheids-verantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. De tolerantie voor fouten en onzekerheden die wij bij de controle hebben gehanteerd bedraagt (afgerond) EUR 1.731.000. Fouten en onzekerheden aanwezig maar onder controletolerantie Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er geen fouten en onzekerheden geconstateerd zijn. Alle fouten zijn gecorrigeerd. De fouten en onzekerheden die resteren blijven onder de goedkeuringstolerantie die uw raad heeft vastgesteld. De onzekerheid met betrekking tot de prestatie-levering van de zorg bedraagt EUR 0,8 miljoen (2024: EUR 1,8 miljoen). Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen EUR 1,1 miljoen bedraagt. Dit is onder de grens van EUR 1,7 miljoen.

De reden van de onrechtmatigheid is een samenloop van begrotingsonrechtmatigheid (EUR 1,0 miljoen waarvan EUR 1,0 miljoen acceptabel) en onrechtmatige inkopen en aanbestedingen (EUR 1,1 miljoen). Wij zijn niet tot een andere conclusie gekomen dan het college.

Informatiewaarde van de programmaverantwoording kan beter Wij vinden de informatiewaarde en leesbaarheid van uw jaarrekening voldoende. Desondanks zijn er verbeteringen mogelijk om de raad via de jaarrekening nog beter in positie te brengen om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. Onze belangrijkste signalering is dat goed inzichtelijk gemaakt is of beoogde activiteiten zijn uitgevoerd, en zo ja, op welke wijze. Het blijft echter aan de interpretatie van de lezer of het achterliggende doel en maatschappelijk effect is behaald. Doelen zijn vaak kwalitatief en activiteitgericht maar normen en effectdoelen ontbreken regelmatig. Indicatortabellen zijn opgenomen maar velden zijn vaak leeg. De informatiewaarde van de paragrafen verschilt Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. Financiële positie van uw gemeente als geheel is voldoende Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel voldoende is.

Uit de analyse die het college zelf heeft gemaakt, blijkt echter dat uw gemeente de komende jaren een forse uitdaging heeft, in het bijzonder door de effecten van rijksbeleid, de investeringsopgave en sociaal domeindruk. Daarom raden wij u aan om bij iedere begroting, bestuursrapportage en jaarrekening, alsmede bij raadsbesluiten met een materieel financieel effect, de (verwachte) ontwikkeling van de solvabiliteit en netto-schuldquote expliciet zichtbaar te maken.

4 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Weerstandsvermogen In de paragraaf Weerstandsvermogen heeft het college berekent dat het weerstandsvermogen in 2025 is toegenomen van 2,5 naar 4,15. Hiermee is het weerstandsvermogen te kenmerken als uitstekend. Jaarafsluiting is over het algemeen redelijk goed verlopen Over het algemeen zijn wij redelijk tevreden met de wijze waarop het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn verlopen. Ter voorbereiding van de eindejaarcontrole is overleg gevoerd over een aantal onderwerpen waaronder de aanpak en documentatie van de specifieke uitkeringen. Intern is daarvoor een werkgroep opgezet, is een rapportage format opgesteld en zijn verantwoordelijken aangewezen voor de regelingen. Dit heeft bijgedragen aan een verbetering van de aangeleverde documenten in vergelijking met voorgaand jaar.

Bevindingen controle

Interne beheersing

Bij de start van de controle waren de door ons gevraagde documenten grotendeels beschikbaar. In goede samenwerking zijn in de loop van de controleperiode de ontbrekende documenten en onderbouwingen aangeleverd. Het betrof o.a. de onderbouwingen van inkopen en aanbestedingen, de specifieke uitkeringen en de productieverantwoordingen zorgkosten.

Speerpunten van de gemeenteraad

Voor een aantal onderwerpen waaronder de inkopen en aanbestedingen, de specifieke uitkeringen, de zorgkosten en de voorzieningen, zijn meerdere overleggen nodig geweest.

Bijlagen

In de eerste versie van de jaarrekening ontbraken nog veel teksten en cijfermatige toelichtingen. In de tweede versie van de jaarrekening waren veel teksten aangepast en aangevuld en zijn cijfermatige correcties doorgevoerd. In de eindfase van de controle is vertraging ontstaan, met name bij de afronding van de analyse inkopen en aanbestedingen.

de gemeenteraad Speerpunten van

Bijlagen

Wij hebben een aantal correcties voorgesteld. Deze zijn allemaal gecorrigeerd. Wij zien wij op onderdelen ruimte voor verbetering bij de totstandkoming van specificaties, de dossiervorming en de interne samenwerking tussen afdelingen. Het is verstandig de rollen, taken en verantwoordelijkheden van afdelingen en medewerkers nogmaals intern te verduidelijken. Het is tevens verstandig gedurende het jaar een aantal onderwerpen in detail uit te werken zodat medewerkers zich bewust worden van de inhoud van bepaalde taken en verantwoordelijkheden, issues tijdig worden onderkend en meer routine ontstaat in de uitvoering. Proces inkoop- en aanbestedingen In 2025 is, conform voorgaand jaar, het onderzoek naar de rechtmatigheid van inkopen en aanbestedingen uitgevoerd door de afdeling concern control/financieel beheer. Ondanks de urgentie bij de directie zijn er over 2025 nog veel onrechtmatigheden vastgesteld. Het is noodzakelijk om dit proces in 2026 op een andere wijze in te richten. Geen indicaties voor fraude Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voortgekomen voor fraude.

5 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Schattingen door het college zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen, bijvoorbeeld ten aanzien van de waardering van de (im)materiële vaste activa en de grondexploitaties. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt beoordeeld en allemaal als evenwichtig aangemerkt. Onze bevindingen in het fysieke domein In onze managementletter 2024 aan de directie van de SED Organisatie hebben wij aangegeven dat de interne beheersing van de projectadministratie verbeterd diende te worden. De organisatie heeft in 2025 een aantal maatregelen genomen om de interne beheersing rondom de projectadministratie te verbeteren. Op het domein Ruimte is een projectcontroller aangesteld die primair verantwoordelijk is gesteld voor de interne beheersing van de projecten. Verder is in 2025 de applicatie Pepperflow in gebruik genomen voor de registratie van de projecten. In deze applicatie zijn per project de projectleider en projectmedewerkers ingevoerd. De projectdocumentatie waaronder de intentieovereenkomst, de anterieure overeenkomst, de projectopdracht, de plankosten scan, de fasering en status worden als bijlagen in de applicatie toegevoegd. De geplande uren worden overgenomen uit de plankosten scan en de gewerkte uren worden op dag basis verantwoord.

De door medewerkers geregistreerde project uren worden goedgekeurd door de projectleider(s). Op kwartaalbasis wordt de voortgang van de projecten gerapporteerd en besproken met de afdelingshoofden en de financiële afdeling.

Er wordt gewerkt aan een business intelligence toepassing waarin o.a. gegevens uit de financiële administratie en Pepperflow worden samengebracht in een dashboard. Het dashboard zal een totaalbeeld geven van lopende projecten waarin per project of overeenkomst de gebudgetteerde en werkelijke uren, materialen, inkopen en dekking zijn opgenomen. Inzicht in over- of onderschrijding en de nettoresultaten zijn daardoor eerder zichtbaar.

Onze bevindingen in het sociaal domein Voorspellende waarde zorgkosten kan beter Wij hebben geconstateerd dat er in de afgelopen twee jaren goede stappen gezet zijn om de interne beheersing van de processen in het domein Samenleving te verbeteren. In 2024/2025 is met behulp van een externe partij een prognosemodel voor zorgkosten ontwikkeld en in gebruik genomen voor interne (management) rapportages en de P&C cyclus. Als gevolg van de invoering van nieuwe overeenkomsten voor de inkoop van Jeugdzorg en WMO (per 1 juli 2025) werkte het prognosemodel minder accuraat. De details van de nieuwe overeenkomsten en producten konden niet goed vertaald worden in een kostenprognose. De vertaling van deze informatie naar de P&C documenten is daardoor in de tweede helft van 2025 minder goed geweest. De afwijking van de werkelijke zorgkosten in de jaarrekening 2025 ten opzichte van de bijgestelde begroting bedraagt EUR 2,2 miljoen (hoger). In het nieuwe inkoopbeleid wordt niet langer gebruik gemaakt van maatwerkarrangementen. Deze arrangementen verklaarden een deel van de verschillen tussen de werkelijke kosten en de begrote kosten in voorgaande jaren.

6 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Kosten Jeugdzorg en WMO, productieverantwoordingen De organisatie heeft veel inspanningen verricht om de productieverantwoordingen van de zorgverleners op tijd te ontvangen. De onzekerheid in de zorgkosten is daardoor lager dan in voorgaande jaren.

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Onze bevindingen in het domein bedrijfsvoering Het beeld dat het werkelijke resultaat (veel) positiever is dan de bijgestelde begroting, is reeds langere tijd zichtbaar. Daarom hebben wij eerder geconstateerd dat verbetering van het voorspellend vermogen van de P&C documenten mogelijk is. Vergelijking begroting – realisatie 2025 en voorgaande jaren In onderstaande tabel is een vergelijking opgenomen van de begroting en realisatie in de afgelopen vijf jaar. Hieruit blijkt dat elk jaar de werkelijke resultaten (veel) hoger zijn dan de verwachting in de (bijgestelde) begroting.

Het resultaat 2025 is uitgekomen op positief EUR 2,9 miljoen. In de primaire begroting werd een negatief resultaat van EUR 1,5 miljoen verwacht. In de bijgestelde begroting ging het college uit van een positief resultaat van EUR 1.000. Hoewel een aantal afwijkingen tussen de bijgestelde begroting en de werkelijkheid op het laatste moment bekend waren, zijn er ook in 2025 relatief omvangrijke verschillen tussen primaire begroting, bijgestelde begroting en realisatie. In 2025 is door de directie het project Budget Inzicht gestart dat in een aantal fases is verdeeld. De domeinmanagers en afdelingshoofden zijn over het project geïnformeerd. De applicatie Pepperflow wordt ingericht om meer inzicht te krijgen in en controle over de budgetten en de realisatie van de afdelingen en domeinen. Gedurende 2025 heeft dit onderwerp beperkt aandacht gekregen. In het kader van het nieuwe coalitieakkoord en de uitwerking daarvan in de komende begroting/ramingen is het belangrijk om dit project in 2026 een hoge prioriteit te geven.

7 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Onze bevindingen met betrekking tot de IT omgeving In het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij een IT-audit uitgevoerd naar de opzet van de algemene IT- beheersmaatregelen. Dit zijn de beheersmaatregelen die ervoor moeten zorgen dat de ITsystemen betrouwbaar en integer zijn. Deze beheersmaatregelen leveren een belangrijke bijdrage aan het mitigeren van de risico’s op onbeheerste wijzigingen, ongeautoriseerde handelingen en het optreden van verstoringen met impact op de gegevensverwerking. Hierbij hebben wij ons gericht op de voor de jaarrekening belangrijkste applicaties. Onze IT-auditwerkzaamheden hebben niet als doel gehad om te komen tot een beoordeling van de IT-organisatie of IT-omgeving als geheel, maar zijn uitsluitend gericht geweest op het verkrijgen van voldoende zekerheid ten aanzien van de continue, betrouwbare werking van de ITomgeving en beheersing van de betreffende processen met behulp van uw systemen en data voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening. In het kader van onze controle van de jaarrekening hebben wij geen acute bedreigingen voor de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking vastgesteld. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden constateren wij wel dat verbeteringen noodzakelijk zijn om de volwassenheid van de ITbeheersing te verhogen naar het juiste niveau (aantoonbaarheid en controleerbaarheid).

Daarbij zijn informatiebeveiliging en leveranciersmanagement als de meest kritische aandachtsgebieden geïdentificeerd. Deze en meer gedetailleerde bevindingen zijn in ons accountantsverslag aan het dagelijks bestuur van de SED Organisatie opgenomen.

In 2026 heeft een medewerker van de afdeling Verbijzonderde Interne Controle (Concern control) een certificaat behaald om IT audit werkzaamheden uit te kunnen voeren. In de planning 2026 van Concern control zal hiermee rekening gehouden worden.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel

De reikwijdte van onze controle U heeft ons verzocht om de jaarrekening 2025 van uw gemeente te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, welke wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. In het controleplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle.

Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het controleplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle hebben betrokken.

Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording

Jaarstukken gemeente Enkhuizen

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Jaarverslag

Jaarrekening

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Programmaverantwoording

Paragrafen

Balans, overzicht van baten en lasten en toelichting

Rechtmatigheidsverantwoording

Overige gegevens

SiSa-bijlage

Bijlage taakvelden

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij vast dat deze niet strijdig zijn met de jaarrekening

Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle Toleranties De jaarrekening hoeft niet helemaal vrij te zijn van fouten en onzekerheden voordat wij een goedkeurend oordeel mogen afgeven bij de jaarrekening. Wij mogen op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) rekening houden met goedkeuringstoleranties. U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstoleranties wij hanteren.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

De maximale omvang van de goedkeuringstolerantie in het BADO is met ingang van het boekjaar 2025 gewijzigd en bedraagt 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves. Als raad kon u besluiten om ons te vragen de jaarrekening met een lagere tolerantie te controleren. Dit heeft u niet gedaan. Wij geven pas een niet-goedkeurende verklaring af als wij afwijkingen in de jaarrekening constateren boven deze grenzen. Om de totale omvang van de afwijkingen te bepalen, moeten wij met ingang van dit jaar de fouten en onzekerheden bij elkaar optellen. De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel kan als volgt worden samengevat: < 2%

< 4%

> 4%

Beperking

Oordeelonthouding of Afkeuring

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Afwijkingen en onzekerheden

Goedkeurend

Uitvoeringstolerantie Omdat wij in de controle gebruik maken van deelwaarnemingen en steekproeven zijn wij volgens onze beroepsregels verplicht om een deel van de goedkeuringstolerantie te ‘reserveren’ voor onontdekte fouten. Om die reden doen wij een afslag van 20% op de goedkeuringstolerantie om te komen tot onze uitvoeringstolerantie. De uitvoeringstolerantie wordt door ons gebruikt in de uitvoering van de controle. Rapporteringstolerantie De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij gevonden afwijkingen aan u rapporteren. Deze grens bepaalt u zelf en is afhankelijk van de mate van detail waarmee u geïnformeerd wilt worden. De hoogte van de rapporteringstolerantie heeft geen invloed op de nauwkeurigheid of diepgang van onze aanpak. U heeft deze grens vastgesteld op EUR 100.000. Samenvatting van onze tolerantiegrenzen Voor dit controlejaar hebben wij de onderstaande goedkeuringstoleranties gehanteerd. Omdat de werkelijke lasten exclusief toevoegingen aan de reserves hoger zijn dan in de begroting werd verwacht, zijn deze toleranties hoger dan dat wij eerder hebben gemeld in ons controleplan. Tolerantie

Bedrag

Goedkeuringstolerantie

1.731.000

Uitvoeringstolerantie

1.384.800

Rapporteringstolerantie

100.000

Bijlagen

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle Single information, Single audit (SiSa) Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af over van ministeries en provincies ontvangen specifieke uitkeringen. De hiervoor toegepaste uitvoeringstolerantie wijkt niet af van de jaarrekening. In het BADO zijn specifieke rapporteringstoleranties gegeven waaraan wij ons moeten houden. Hiervoor verwijzen we graag naar artikel 5 van het BADO.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Wet Normering Topinkomens (WNT) Voor de controle op de verantwoording in het kader van de WNT gelden de toleranties zoals jaarlijks gepubliceerd in het Controleprotocol WNT. De betreffende toleranties variëren van 0 (in geval van wel/niet opnemen functionarissen) tot enkele duizenden euro’s ten aanzien van onjuistheden in de verantwoording.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Wij geven een goedkeurend oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening Ons oordeel bij uw jaarrekening Wij zullen een goedkeurende controleverklaring verstrekken bij de jaarrekening van uw gemeente. Ons oordeel is dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie.

Bevindingen blijven binnen de tolerantie Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er geen onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. Dit hebben wij in onderstaande tabel samengevat. Op de volgende pagina kunt u lezen om welke specifieke onzekerheden het gaat.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel

Fouten en onzekerheden in de jaarrekening nader uitgelicht Fouten Er zijn geen niet-gecorrigeerde fouten boven de rapporteringstolerantie.

Onzekerheid PGB lasten Naast de zorg in natura, verstrekt de gemeente ook een bedrag van EUR 227.685 aan Pgb-budgetten. Van deze zorg heeft het college geen werkzaamheden uitgevoerd op de levering van betaalde zorg. Wij kunnen daarom niet vaststellen of deze zorg daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en nemen daarom deze lasten mee als onzekerheid voor onze controle.

Onzekerheden De onzekerheden kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Samenvatting bevindingen

Onzekerheden

Bedrag in EUR

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag

Levering WMO-zorg niet vastgesteld

179.779

Levering Jeugdzorg niet vastgesteld

384.941

Levering zorg via PGB niet vastgesteld Levering van inkoopfacturen niet vastgesteld

227.685

Totaal onzekerheden

792.405

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Levering zorgprestaties niet vastgesteld De zorgverleners die een totale productie leveren van meer dan EUR 125.000, dienen een verantwoording te verstrekken voorzien van een accountantsverklaring waaruit blijkt dat de zorg daadwerkelijk geleverd is. Het college heeft geconstateerd dat enkele zorgverleners niet (tijdig) een productieverantwoording inclusief accountantsverklaring hebben geleverd, dan wel een nietgoedkeurende verklaring hebben meegestuurd. De totale productiewaarde van deze aanbieders is EUR 792.405. Hiervan heeft EUR 179.779 betrekking op WMO-zorg en EUR 384.941 heeft betrekking op Jeugdzorg.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Achtergrond Dit jaar heeft het college wederom een eigen oordeel gegeven bij de rechtmatigheid van de jaarrekening. Deze rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarrekening en valt daarom binnen de reikwijdte van onze controle. Daarmee zijn voor de raad waarborgen ingebouwd dat het college niet zomaar de verantwoording kan opstellen en afgeven. Bij rechtmatigheid in dit kader bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Baten, lasten en balansmutaties moeten rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording door het college gaat dus primair om de financiële beheershandelingen. Rechtmatigheidscriteria In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording af over de volgende drie rechtmatigheidscriteria: • Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door u beschikbaar gestelde budgetten en kredieten. • Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of tegen te gaan? • Voorwaardencriterium: zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand gekomen?

Alle andere criteria worden afgedekt door het oordeel van de accountant over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Deze hoeven niet vermeld te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.

Verantwoordingsgrens In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college over geconstateerde afwijkingen. Onder afwijkingen wordt verstaan fouten en onduidelijkheden over de rechtmatigheid van een financiële beheershandeling. U heeft ervoor gekozen om de verantwoordingsgrens vast te stellen op de maximale grens van 2% van de werkelijke lasten, exclusief toevoegingen aan de reserves. Dit is gelijk aan (afgerond) EUR 1.731.000. Vaststelling door het college Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen afgerond EUR 1.022.000 bedragen. Dit is lager dan de verantwoordingsgrens. De reden voor de onrechtmatigheid is een samenloop van begrotingsonrechtmatigheid (EUR 1.038.000) en onrechtmatige inkopen/aanbestedingen (afgerond EUR 1.022.000). De onrechtmatigheden zijn in meer detail toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Hierin is ook opgenomen dat het bedrag van de begrotingsonrechtmatigheid van EUR 1.038.000 als acceptabel moet worden aangemerkt. Ons oordeel over de rechtmatigheidsverantwoording Wij hebben de werkzaamheden die door en namens het college zijn uitgevoerd om tot de rechtmatigheidsverantwoording te komen in detail beoordeeld. Op basis van deze werkzaamheden zijn wij niet tot een andere conclusie gekomen dan het college.

Daarom hebben wij geoordeeld dat de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid.

Samenvatting

Jaarrekening

Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven M&O criterium

Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

Overkoepelend M&O beleid aanwezig In de kadernota Rechtmatigheid adviseert de commissie BBV om een overkoepelend beleidsstuk M&O te maken. Deze bevat naast de filosofie, algemene uitgangspunten en risicoanalyse ook maatregelen ter voorkoming en afdoening.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag

Uw gemeente beschikt sinds 2024 over een dergelijk M&O-beleid. Daarnaast zijn er binnen de organisatie in opzet beheersmaatregelen aanwezig ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik. Tevens wordt aandacht aan dit criterium besteed in het Auditplan 2025. Begrotingscriterium

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Financiële verordening geeft goed inhoud aan het begrotingscriterium Naar onze mening geeft uw financiële verordening in artikel 10 goed inhoud aan de randvoorwaarden van het begrotingscriterium. In dit artikel is door de raad antwoord gegeven op de vraag welke overschrijdingen van de begroting als acceptabel worden aangemerkt. Deze overschrijdingen moeten wel benoemd worden in de rechtmatigheidsverantwoording, maar hoeven niet nader te worden toegelicht. Tevens is in dit artikel opgenomen wat de spelregels zijn ten aanzien van het tijdig melden van onderschrijding van lasten en afwijkingen van de begrote baten. Hiermee heeft u voldaan aan de eisen en aanbevelingen van de commissie BBV.

15 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording In dit deel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording. Ons oordeel is gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses vanuit het perspectief van de raadsleden. Daarnaast beoordelen wij of de programmaverantwoording in overeenstemming is met de jaarrekening en voldoet aan alle eisen die het BBV aan de programmaverantwoording stelt. Hieronder is een samenvatting opgenomen in tabelvorm.

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Specifiek

Meetbaar

Programmaverantwoording

Paragrafen

SMARTelement

Aspect verantwoording

2025

2024

Leesbaarheid



Informatiewaarde



Overeenstemming met jaarrekening



In overeenstemming met het BBV



Acceptabel

Score 

De programma’s en activiteiten zijn concreet omschreven en sluiten herkenbaar aan op de begroting.



Niet alle doelen zijn voorzien van meetbare streefwaarden, realisatiepercentages of effectindicatoren. Beperkte kwantificering van realisatie ten opzichte van doelen.



De doelen sluiten overwegend aan op wettelijke taken en bestuurlijke prioriteiten. Niet duidelijk of het bereikte niveau bestuurlijk voldoende is.



De gekozen thema’s zijn duidelijk relevant voor de gemeente en sluiten logisch aan op de P&C-cyclus. Bij sommige projecten wordt vertraging of uitstel benoemd. De impact van het uitstel wordt niet altijd uitgewerkt.



Veel activiteiten zijn voorzien van jaartal, planning of mijlpaal, maar verschuivingen worden niet altijd aan een nieuwe concrete einddatum of effectindicator gekoppeld.

Bevindingen controle

Legenda

Betekenis



Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm; verbetering is mogelijk om de raadsleden beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt het algemeen bestuur goed in positie

Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Relevant

Tijdsgebonden Bijlagen

Bijlagen

Uit deze beoordeling blijkt dat de informatiewaarde van de programmaverantwoording verbeterd kan worden om de raadsleden beter in positie te brengen. Dit zit vooral in het nog concreter (SMART) maken van de doelstellingen en resultaten. In de tabel hiernaast hebben wij dit zichtbaar gemaakt.

Toelichting

16 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording Samengevat vinden wij dat de doelstructuur uit de begroting herkenbaar wordt overgenomen in de jaarstukken. Per programma wordt beantwoord wat is gerealiseerd en, waar relevant, wat niet is gerealiseerd. Dat is sterker dan in veel gemeentelijke jaarstukken, waarin vooral naar voren komt wat wel gedaan is. Een kritische kanttekening is dat de realisatie van de doelstellingen vaak activiteitgericht is.

Programmaverantwoording

Paragrafen

De stap van activiteiten naar maatschappelijk effect is niet overal expliciet gemaakt. Vooral in de programma’s Bestuur en Ondersteuning, Sociaal Domein en Volkshuisvesting blijft de vraag of het beoogde effect ook daadwerkelijk is bereikt, vaak onbeantwoord. Voor de programmarekening 2026 geven wij het college de volgende tips mee om de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording te verbeteren:

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Tip

Reden van de tip

Voeg per programma een managementsamenvatting van maximaal een halve pagina toe.

Laat daarin de drie grootste inhoudelijke resultaten, drie grootste afwijkingen en drie belangrijkste risico’s zien.

Neem per doel een vast format op, bijvoorbeeld: doel, indicator, streefwaarde, realisatie, oordeel, toelichting op afwijking en vervolgactie.

Maak expliciet wat niet is gerealiseerd en wat dat betekent voor inwoners, planning en budget.

Maak explicieter onderscheid tussen activiteit, output en maatschappelijk effect.

Dat verhoogt het SMART-gehalte en voorkomt dat voortgang gelijk wordt gesteld aan effectbereik.

Neem bij uitgestelde acties steeds op waarom deze zijn doorgeschoven, wat de nieuwe planning is en welk financieel effect dit had.

Dat verbetert de controlerende waarde van de stukken.

17 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen In onze visie vormen de paragrafen een belangrijk onderdeel voor de raad om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. In deze paragrafen moet het college verantwoording afleggen over een aantal belangrijke beleidsmatige onderwerpen die dwars door de programma’s heen snijden. Daarom geven wij ook ten aanzien van de paragrafen ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde. Tevens beoordelen we of de paragrafen in overeenstemming zijn met de jaarrekening en voldoen aan alle eisen die het BBV aan de paragrafen stelt. Dit hebben wij op de volgende pagina per paragraaf gedaan. Hierbij is de volgende legenda gehanteerd: Legenda

Betekenis

Financiële positie



Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om het algemeen bestuur beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt het algemeen bestuur goed in positie

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde erg verschilt per paragraaf. De paragrafen zijn in 2025 wederom beperkt doorontwikkeld, waardoor onze bevindingen uit het accountantsverslag 2024 ook in 2025 nog van toepassing zijn.

Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen.

18 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces

2025

2024

Weerstandsvermogen en risicobeheersing



Belangrijkste reden classificatie niet-groen

Jaarrekening

Ratio’s, normering en risico-inventarisatie zijn aanwezig. De duiding per kengetal en de relatie met investeringsritme en andere ontwikkelingen kan uitgebreider.

Informatiewaarde jaarverslag

Lokale heffingen



Programmaverantwoording

Paragrafen

Uit de toelichting van de achterliggende (beleids-)keuzes blijkt niet hoe de kosten-dekkendheid tussen verschillende onderdelen wordt bereikt door kruissubsidiëring, alsmede in welke mate er kruislings wordt gesubsidieerd. (Notitie Lokale heffingen)

Programmaverantwoording Onderhoud kapitaalgoederen



Er is op een goede wijze inzicht gegeven in de financiële consequenties die uit het beleidskader voortvloeien, maar een analyse van de verschillen tussen de begroting en jaarrekening ontbreekt. Geen meerjarenperspectief (financieel) meegenomen voor inzicht in structurele karakter van de onderhoudskosten.

Grondbeleid



De paragraaf is aanwezig, maar de (financiële) beheers kaders waaronder de nota grondbeleid, zijn gedateerd. Verwachting dat een nieuw grondbeleid in 2026 wordt vastgesteld.

Paragrafen

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Financiering



de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Bedrijfsvoering en overhead



De informatiewaarde kan verbeterd worden door de financieringspositie van de gemeente in meerjarenperspectief te bezien, waarbij deels wordt teruggekeken, bijvoorbeeld drie jaar, en deels vooruitgekeken. Op deze wijze kan een trendanalyse worden ontwikkeld, waardoor een nog betere voorspelling gemaakt kan worden van de financieringsbehoefte op de langere termijn. De toelichting is technisch maar voor de raad kan sterker worden uitgelegd wat het betekent dat er geen nieuwe lening is aangetrokken en dat de schuldpositie verbetert.

Wij missen op onderdelen een kritische analyse van hetgeen nog niet goed gaat en waarom dit zo is. Uit de waarnemingen uit onze controle, de gesprekken met medewerkers en de rapporten van de VIC blijkt nog voldoende verbeterpotentieel aanwezig in de organisatie. Hiervoor verwijzen wij ook naar de onze boardletter en de relevante bevindingen in dit verslag. De paragraaf Bedrijfsvoering leent zich goed om een dergelijke zelfkritische analyse van de organisatie transparant te maken richting de raadsleden. De omvang van de rechtmatigheidsfouten vraagt om concrete opvolging om de EU-aanbestedingsfouten in de toekomst te voorkomen.

19 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces

2025

2024

Belangrijkste reden classificatie niet-groen

Jaarrekening

Jaarrekening Verbonden partijen



De relevante verbonden partijen zijn opgenomen en voorzien van toelichting. Een compacte uiteenzetting van de grootste bestuurlijke en financiële risico’s zou de leesbaarheid verder verhogen. Het BBV vraagt om een opgave van de risico’s voor de financiële positie.

Wet Open Overheid



In de toelichting kunnen meer indicatoren opgenomen worden over aantallen verzoeken, doorlooptijden en actieve openbaarmaking.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

20 Samenvatting

Samenvatting

Onze analyse van uw financiële positie

Jaarrekening

In onze controle moeten wij expliciet aandacht besteden aan de geschiktheid van de door het college gehanteerde en onderbouwde veronderstellingen inzake het opvangen van financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Wij hebben vastgesteld of de door het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare normen.

Jaarrekening

Uit deze analyse blijkt dat de financiële positie van de gemeente voldoende tot goed is. De netto schuldquote is relatief laag en de solvabiliteit is voor een gemeente met uw omvang goed te noemen. In onderstaande tabel hebben wij een korte analyse opgenomen per kengetal.

Informatiewaarde jaarverslag

Kengetal

Netto schuldquote

Financiële positie

Realisatie 2023

45,3%

Realisatie 2024

42,1%

Realisatie 2025

Analyse

38,0%

De schuldquote is gedaald als gevolg van aflossing van leningen en hogere baten dan eind 2024. Dat wijst op een lagere externe financieringsbehoefte, mede door temporisering van investeringen en hogere baten. Financieel gunstig, maar er is ook een achterstand in investeringen.

31,1%

De gemeente leent geld om deze door te lenen aan andere organisaties. Deze geldstromen worden niet meegerekend in de gecorrigeerde netto schuldquote.

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

37,6%

34,7%

Bevindingen controle

Solvabiliteitsratio

20,8%

22,1%

24,0%

De solvabiliteit is beter dan geraamd en ook hoger dan in 2024. Dat komt door het positieve resultaat en de versterking van het eigen vermogen. Ratio is lager dan bij vergelijkbare gemeenten.

Structurele exploitatieruimte

3,0%

1,1%

1,4%

De ratio blijft positief. Er is feitelijk sprake van een overschot in de exploitatie nadat alle incidentele resultaten zijn geëlimineerd.

Grondexploitatie

5,8%

5,9%

0,0%

Eind 2025 heeft Enkhuizen geen actieve grondexploitaties. In dit kengetal zitten geen bijzonderheden.

104,7%

Dit kengetal ligt ruim boven het landelijk gemiddelde. De reden van de hoge belastingcapaciteit is de relatief hoge gemiddelde woonlasten van een koopwoning binnen uw gemeente. Het OZBpercentage is iets hoger dan wat andere gemeenten hanteren.

Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Belastingcapaciteit

103,3%

100,2%

21 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze analyse van uw financiële positie Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote van uw gemeente is sinds 2021 fors gedaald van 62,3% eind 2021 tot 38,0% eind 2025. Dit geeft aan dat de totale opbrengsten van uw gemeenten (veel) sneller toeneemt dan de werkelijke ontwikkeling van de netto schuldenlast van de gemeente. Dit zien we ook terug in de jaarrekeningen. Uw gemeente heeft de afgelopen jaren positieve exploitatiesaldi gerealiseerd, maar heeft beperkt geïnvesteerd. Hierdoor is het bedrag aan vaste schulden afgenomen. De kortlopende vorderingen zijn afgenomen. Per saldo heeft dit een positieve invloed op de netto schuldquote. Vanuit haar toezichthoudende taak acht de provincie een netto schuldquote die lager is dan 90% als minst risicovol. Voor beide ratio’s blijft uw gemeente hier ruimschoots onder. Ten opzichte van de andere gemeenten met uw omvang en het landelijke gemiddelde tekent uw netto schuldquote wel hoger af.

Opvallend is dat er een groot verschil aanwezig is tussen de netto schuldquote en de (voor verstrekte leningen) gecorrigeerde netto schuldquote. Dit komt omdat uw gemeente relatief veel geld leent om deze vervolgens aan andere organisaties door te lenen. Deze geldstromen worden niet meegerekend in de gecorrigeerde netto schuldquote. Afgaand op dit kengetal, is uw financiële positie goed. Uw gecorrigeerde netto schuldquote eind 2025 is 31,1%. Solvabiliteit De solvabiliteit van uw gemeente is de laatste jaren toegenomen van 18,1% in 2021 tot 24,0% in 2025. Hiermee bevindt uw gemeente zich in de risicocategorie neutraal in het provinciaal toezichtmodel.

In de begroting 2026 wordt nog uitgegaan van een solvabiliteit van 14,5%. In de begroting 2026 is de solvabiliteit op de langere termijn herzien naar 15% per eind 2029. Naar onze mening kan de solvabiliteit slechter uitvallen als de achterstand aan investeringen (sneller) wordt in gelopen. Daarom raden wij u aan om de solvabiliteit bij de kadernota en begroting voor de komende jaren goed in de gaten te houden. De vergelijking van de solvabiliteit met andere gemeenten laat zien dat uw weerbaarheid voor tegenvallers op een lager niveau is als bij gemeenten met een vergelijkbare omvang. Voor gemeenten met een vergelijkbare omvang lag de solvabiliteit eind 2023 op 39,3%. Uw solvabiliteit was eind 2023 jaar 20,8% en eind 2025 24,0%. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is, net als de laatste jaren positief. Dit houdt in dat de structurele lasten kunnen worden gedekt door structurele baten. Er is feitelijk sprake van een overschot in de exploitatie nadat alle incidentele resultaten zijn geëlimineerd. Dit is voor de provincie een belangrijk uitgangspunt bij de uitvoering van haar toezichthoudende taak. In vergelijking met andere gemeenten van uw omvang is de structurele exploitatieruimte wat lager.

Overigens is de uitkomst van de structurele exploitatieruimte voor een belangrijk deel afhankelijk van de juiste classificatie van kosten en opbrengsten door het college. De term “incidenteel” is namelijk niet eenduidig gedefinieerd in het BBV. Daarom raden wij u aan om beleid te ontwikkelen waarin uw raad eenduidige definieert wat als incidenteel aangemerkt moet worden, bij voorkeur in de financiële verordening.

22 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze analyse van uw financiële positie Grondbeleid Het kengetal grondexploitaties was eind 2024 nog 5,9%. In 2025 is het besluit genomen om de exploitatie Gommerwijk West West facilitair door te zetten. Er is een koop- en realisatieovereenkomst afgesloten met de ontwikkelaars van de nieuwe woonwijk die De Gouwe Vaart zal gaan heten. Eind 2025 heeft uw gemeente geen grondexploitaties meer op de balans verantwoordt. Het kengetal eind 2025 is daardoor 0,0%.

Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit wordt berekend als de verhouding tussen de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning in uw gemeente en de landelijke gemiddelde woonlasten voor hetzelfde huishouden over het laatst bekende begrotingsjaar. Hiervoor hebben wij 2023 gebruikt. Om de berekeningen te maken hebben wij de definities aangehouden van het kennisinstituut Coelo. Dit instituut gaat voor de bepaling van het gemiddelde bedrag aan OZB uit van de gemiddelde WOZ waarde van een koopwoning in uw gemeente. Wij gebruiken de definitie van Coelo om aan te sluiten bij de informatie die openbaar gemaakt is door het CBS. De omvang van de belastingcapaciteit in uw gemeente is 104,7% en ligt hiermee iets hoger dan het gemiddelde voor gemeenten met een vergelijkbaar aantal inwoners. Dit betekent dat de woonlasten voor inwoners van de gemeente Enkhuizen in lijn ligt met wat andere gemeenten in Nederland betalen. Het betekent ook dat u ten opzichte van andere gemeenten de komende jaren dezelfde mogelijkheden hebt om de belastingverhoging te gebruiken als structureel algemeen dekkingsmiddel. Mede hierdoor bent u door de provincie ingedeeld in de neutrale risicocategorie.

23 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Onze analyse van uw weerstandsvermogen In de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is door het college een analyse gemaakt van het weerstandsvermogen van uw gemeente per 31 december 2025. Eerder in dit rapport hebben wij een aangegeven hoe wij aankijken tegen de leesbaarheid en informatiewaarde van deze paragraaf. In dit onderdeel van de rapportage gaan we dieper in op de analyse die door het college gemaakt is.

De benodigde weerstandscapaciteit is naar haar aard subjectief Een belangrijk nadeel van de benodigde weerstandscapaciteit is dat deze subjectief is. Het is volledig afhankelijk van de kwaliteit van het risicomanagement en de mogelijkheid om de maximale omvang en kans van voordoen van de risico’s te bepalen. In de praktijk is dit vaak weerbarstiger dan uit de paragraaf Weerstandsvermogen blijkt.

Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de financiële risico’s die de gemeente loopt en de buffers die de gemeente vrij beschikbaar heeft om deze risico’s op te vangen (de weerstandscapaciteit). Het weerstandsvermogen in 2025 is 4,15 en is te kenmerken als uitstekend.

Zoals wij in onze bestuurlijke samenvatting aan het college hebben opgenomen, is het risicomanagementproces nog onvoldoende onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering en managementrapportages. Het is mogelijk dat risico’s niet juist of volledig inzichtelijk zijn en/of niet integraal worden beheerst.

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Uw weerstandsvermogen nader geanalyseerd De gewogen financiële omvang van de risico’s is afgenomen van EUR 2,8 miljoen naar EUR 2,6 miljoen. De overige risico’s zijn EUR 300.000 lager ingeschat op EUR 0,9 miljoen ten opzichte van eind 2024 en het risico dat vanuit de SED wordt doorbelast ligt op een vergelijkbaar niveau als eind 2024. De belangrijkste reden van de afname is dat in 2025 niet langer rekening is gehouden met risico’s die voortkomen uit de grondexploitaties. Ten opzichte van deze afname staat een verhoging van het risico op een overschrijding op de open einde regeling Jeugdzorg. Dit risico wordt hoger ingeschat met een extra financiële impact van circa EUR 200.000. Daarnaast is voor Jeugdzorg en WMO een nieuw risico onderkend gerelateerd aan de invoering van de nieuwe overeenkomsten. De financiële impact hiervan is berekend op EUR 140.000.

Bijlagen

De beschikbare weerstandscapaciteit is toegenomen van EUR 7,0 miljoen eind 2024 naar EUR 9,7 miljoen eind 2025. Er is sprake van een uitstekend weerstandsvermogen.

24 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Schattingen binnen het fysiek domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Managementschatting

Oordeel

Waardering immateriële vaste activa

Evenwichtig

Waardering materiële vaste activa

Evenwichtig

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Interne beheersing van de projectadministratie verbeterd In het verslag 2024 hebben wij aangegeven dat de interne beheersing van de projectadministratie verbeterd diende te worden. Er bestond geen totaalbeeld van lopende projecten, er werden geen uren geschreven en de periodieke rapportages over projecten waren onvoldoende. De directie van de SED Organisatie heeft in 2025 een aantal maatregelen genomen om de interne beheersing te verbeteren. Op het domein Ruimte is een projectcontroller aangesteld die primair verantwoordelijk is gesteld voor de interne beheersing van de projecten. Verder is in 2025 de applicatie Pepperflow in gebruik genomen voor de registratie van de projecten. In Pepperflow zijn per projectleider de onderhanden projecten ingevoerd en de projectmedewerkers.

Bijlagen

Projectdocumentatie waaronder de opdracht, de plankosten scan, de fasering en status, de intentieovereenkomst of anterieure overeenkomst worden als bijlage toegevoegd.

Per project worden de geplande uren, gebudgetteerde kosten etc uit de plankosten scan en overeenkomsten vastgelegd. In 2025 is gestart met het dagelijks vastleggen van gewerkte uren op projecten. De uren worden goedgekeurd door de projectleider(s). De gewerkte uren en de geplande uren uit de plankosten scan worden periodiek met elkaar vergeleken en verschillen worden intern besproken. Op kwartaalbasis wordt de voortgang van de projecten gerapporteerd en besproken met de afdelingshoofden en de financiële afdeling. Er wordt gewerkt aan een BI toepassing waarin o.a. gegevens uit de financiële administratie en Pepperflow worden samengebracht in een dashboard. Het dashboard moet een totaalbeeld gaan geven van lopende projecten waarin per project de gebudgetteerde en werkelijke uren, materialen, inkopen en dekking zijn opgenomen. Inzicht in over- of onderschrijding van uren, inkopen, kosten, dekking en nettoresultaten worden daardoor eerder zichtbaar en kunnen door de verantwoordelijke projectleiders en afdelingshoofden gemanaged worden.

25 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Schattingen binnen het sociaal domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen.

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle

Inzicht in zorgkosten is verbeterd, maar blijft aandacht vragen De beheersing van de zorgkosten, in het bijzonder de kosten voor jeugdzorg, blijft een punt van aandacht. Mede door de (landelijke) stijging van zorgtarieven en de toenemende vraag naar zorg, zijn de kosten de afgelopen jaren fors toegenomen. De SED Organisatie zet vol in op data-analyse om het inzicht in de kosten te vergroten.

Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Wij hebben geconstateerd dat er goede stappen gezet zijn in de ontwikkeling van een prognosemodel en financiële dashboards. Hiermee is een eerste stap gezet als het gaat om kostenbeheersing in het sociaal domein. Dit heeft er onder andere toe geleid dat de afwijking van de werkelijke zorgkosten in de jaarrekening 2025 ten opzichte van de bijgestelde begroting lager is dan in voorgaande jaren. Desondanks zien we mogelijkheden om de dashboards verder door te ontwikkelen: Een belangrijke aanbeveling die wij hierbij willen doen is om de informatie uit het dashboard af te stemmen op de informatiebehoefte. Het financiële dashboard is op dit moment voornamelijk ingericht op basis van het aanbod aan beschikbare informatie en minder op basis van de behoefte.

Bijlagen Een voorbeeld hiervan is dat het dashboard op dit moment voornamelijk kwantitatieve gegevens bevat over verstrekte zorg. Data

hierover zijn al beschikbaar en is daarom relatief eenvoudig te ontsluiten. Deze data zouden bijvoorbeeld aangevuld kunnen worden met meer kwalitatieve data over de effectiviteit van de geleverde zorg, aangezien in de begroting een beperkt aantal indicatoren aanwezig zijn waarmee de gemeente inzicht krijgt in de ontwikkeling van het sociaal domein. Kostentoerekening aan maatwerktrajecten loopt nog niet goed Wij hebben geconstateerd dat de zorgkosten van (langlopende) maatwerktrajecten gedurende het jaar niet altijd juist worden verantwoord in de financiële administratie. Omdat dergelijke trajecten relatief duur zijn en een lange looptijd kennen, betaalt de gemeente regelmatig voorschotten uit aan de zorgverleners. Deze voorschotten worden direct als kosten in het resultaat verantwoord. Het BBV geeft echter aan dat bestedingen pas als kosten mogen worden verantwoord als de prestatie geleverd is. In het geval van de maatwerktrajecten is dit het moment dat de zorg verleent is.

Medio 2025 zijn nieuwe overeenkomsten afgesloten met zorgaanbieders van Jeugdhulp en WMO. In deze overeenkomsten wordt niet langer met maatwerkarrangementen gewerkt. In de komende jaren zullen de maatwerkarrangementen verdwijnen. De zorgverleners leggen achteraf verantwoording af aan de gemeente over de zorgprestaties die zij geleverd hebben. Hierbij wordt ook inzicht gegeven in het onderhanden werk. Dit zijn trajecten die nog niet zijn afgerond, maar wel al zijn gefactureerd en betaald door de gemeente. Gedurende de controle is een aansluiting gemaakt tussen deze verantwoordingen en de financiële administratie. Dit heeft net als in voorgaande jaren geleid tot een correctie van de zorgkosten.

26 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Kosten Jeugdzorg en WMO begroting versus realisatie Wij hebben een analyse uitgevoerd van de kosten Jeugdzorg en WMO van uw domein Samenleving. Hierbij hebben wij onderscheid gemaakt in de aard van de kosten en deze vergeleken met de primaire en bijgestelde begroting, alsmede met de werkelijke kosten over vorig jaar. In de grafiek op de volgende pagina hebben wij de opbouw en ontwikkeling van de totale kosten in het domein Samenleving opgenomen. De primaire begroting van het domein ging uit van EUR 32,4 miljoen aan totale kosten (taakvelden inkomen, participatie, toegang/eerste lijn, Jeugd en WMO). In de najaarsnota is dit bijgesteld naar EUR 35,8 miljoen. De uiteindelijke realisatie is uitgekomen op EUR 38 miljoen. Dit is EUR 2,2 miljoen hoger dan verwacht. Dit nadeel wordt vooral veroorzaakt door het onderdeel Participatie en meer specifiek het taakveld Samenkracht en Burgerparticipatie. Onder dit taakveld zijn o.a. de kosten voor ontheemden opgenomen. Deze kosten waren niet meegenomen in de bijgestelde begroting 2025.Tegenover deze hogere lasten staan overigens ook hogere baten uit hoofde van de specifieke uitkeringen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17095461/2