Notulen openbare vergadering van de commissie Wonen & Ruimte van 12 april 2023
Tekst van het document
130782-2023 Beknopt verslag commissie Wonen & Ruimte van de gemeenteraad Emmen op woensdag 12 april 2023 vanaf 19.30 uur Aanwezig: Voorzitter Commissiegriffier Collegeleden
: : :
De commissieleden
:
Verslaglegging
:
de heer J.B.W. Wittendorp mevrouw C.M. de Widt mevrouw D.S. Leal-Keen, de heer P.M. Schrik, de heer R. Wanders, de heer R. van der Weide mevrouw A.W. Scheper (VVD), de heer M. Meijer (VVD), mevrouw B. van der Woude (GroenLinks), de heer M.J. Supheert (ChristenUnie), de heer R.R. Pruisscher (ChristenUnie), de heer A. de Vries (PvdA), mevrouw T. Hummel (PvdA), de heer R. Zuiderveld (PvdA), de heer J.H. Koops (D66), mevrouw M. Stulp (D66), de heer M.M. Tuik (CDA), de heer D.H. van Dijken (CDA), de heer L.H. Herbers (Wakker Emmen), de heer D.M. Poelman (Wakker Emmen), de heer G.J. Bijlsma (Wakker Emmen), de heer D. Dekker (Wakker Emmen), de heer H.A. Bos (Wakker Emmen), de heer H.M. Kasteleijn (50PLUS), de heer M.P. Hornis (50PLUS), de heer W.L.H. Moinat (SP), de heer M. Kuiper (SP), de heer K. Bosma (PVV), de heer R.S. de Jong (Hart voor Emmen) de heer D.P. Drolenga (Notuleerservice Mooi Werk)
1. Opening en vaststelling agenda Voorzitter Wittendorp opent de vergadering om 19.30 uur en heet de aanwezigen welkom. Voorstel is de agendapunten 7B en 7C gecombineerd te bespreken. De agenda wordt met deze wijziging vastgesteld. 2. Actuele mededelingen college/presidium Wethouder Van der Weide koppelt de rondvraag van Wakker Emmen uit de januaricommissie over de oversteek Antares-/Brugstraat, Klazienaveen terug. Qua aantal verkeersongevallen scoort deze locatie cijfermatig niet slecht, wel zijn hier meerdere meldingen ontvangen. Deze doorgaande weg die twee buurten verbindt, leent zich niet goed voor een oversteek van voetgangers en fietsers. Besloten is de oversteek duidelijker zichtbaar te maken via een portaal met bebording boven de weg, betere verlichting en markering en steilere verkeersdrempels. Ondanks deze maatregelen zal de oversteek zal ook in de toekomst niet ideaal blijven. 3. Presentatie: Gemeentelijk Rioleringsplan gemeente Emmen De heer Hoogerkamp (projectleider GRP gemeente Emmen) houdt de presentatie. ChristenUnie beluistert dat ook andere sectoren moeten participeren. Hoe gebeurt dat gewoonlijk? Is dat genoeg? De heer Hoogerkamp antwoordt dat op dit moment rioolwerken met andere werken worden gecombineerd.
Veel riolen worden gerepareerd, terwijl klimaatadaptatie ook vereist dat het wegdek nog beter als afvoer fungeert richting het groen of de berging dankzij de verdiepte ligging van de straten. Hiertoe is volledige vervanging nodig: dat gebeurt nog niet veel. Wethouder Van der Weide wijst erop dat voor het inhaalprogramma voor wegenonderhoud alleen al 40 miljoen nodig is voor het gewenste ambitieniveau. Er zijn middelen voor rioolvervanging maar voor extra’s als klimaatadaptatie (piekbuien) en groenere inrichting is het GRP-budget,
1
primair voor ondergrond, te beperkt. Daarom worden combinaties gezocht met andere budgetten, zoals de 1 miljoen voor klimaatadaptatie en combinaties van werkzaamheden. Hart voor Emmen ziet een verwachte beperkte groei van middelen inclusief overheveling uit algemene middelen. Om welke bedragen en groeipercentages gaat het dan? Volgens de heer Hoogerkamp moeten die scenario’s nog worden uitgewerkt. Wethouder Van der Weide vult aan dat het niet bij een ton blijft. Met de voorziening zijn veel gaten gedicht, maar op termijn is de bodem in zicht. Tussen het tarief en de storting uit algemene middelen moet een bepaald evenwicht komen. Die puzzel wordt nu gelegd. Voor het nieuwe GRP tot 2028 wordt ook de financiële doorrekening gemaakt tot 2028 van tarief versus voorziening. 50PLUS vraagt wanneer de huidige GRP-periode is begonnen. Waar ligt het onderscheid in eigendom bij de waterzuivering en uitvoering? In hoeverre is er nog grip op het dreigende watertekort door klimaatverandering in het volgende decennium? Bovendien wil de NAM veel water oppompen voor de herstart van de oliewinning bij Schoonebeek. Ter financiering wordt via een sprong in de inwonersbijdragen geput, maar waarom is niet jaren eerder al ingegrepen? De heer Hoogerkamp antwoordt dat het GRP in 2018 is vastgesteld. Het zuiveringsbeheer ligt bij waterschap Vechtstromen.
De verantwoordelijkheid van de gemeente eindigt bij het aanvoerriool, vlak voor het opvoergemaal van de afvalwaterzuivering. De gemeente heeft een zorgplicht voor de status van het grondwater. Hier moet zij meer inzicht in krijgen om beter en tijdig te kunnen anticiperen op de klimaatverandering en de burger van adequate lokale informatie te voorzien. Daarvoor staat een speciale link op de gemeentesite. Wethouder Van der Weide memoreert dat de gemeente Emmen in de jaren zestig en zeventig een enorme groeisprong doormaakte met veel uitbreiding van de riolering. Keerzijde hiervan is dat de grote vervangingsvraag de komende periode gelijktijdig opduikt. De afgelopen periode is al goed gekeken naar sturing op de kosten aan de hand van de technische staat. Dit zorgt voor een veel beter beheer en onderhoud. Links- of rechtsom komt de vervangingspiek in het komend decennium: daar hoort de politieke discussie thuis om de kosten en daarmee het tarief beheersbaar te houden. CDA informeert of het komende GRP alleen naar de periode tot 2028 kijkt, of ook de decennia daarna zoals bij het Integraal Huisvestingsplan Sport. De heer Hoogerkamp antwoordt dat het vorige GRP twintig jaar als horizon hanteerde vanwege het realiteitsgehalte; in het verleden was die 60 jaar. Het komende GRP bevat wel een doorkijk, maar die is niet leidend. D66 vraagt waar de ca. 300 km.
riolering zich ongeveer bevindt die 50 jaar of ouder is en direct aan vervanging toe is. PvdA ziet dat 23% van de riolering ouder dan 50 jaar is. Betekent dat, uitgaande van de vervangingswaarde van 1,3 miljard, dus ruim 200 miljoen aan vervanging nodig is de komende tijd? De heer Hoogerkamp zet uiteen dat de oudste riolering in Emmen-centrum en veel dorpskernen en onder spoor- en veel doorgaande wegen ligt, met dus de hoogste vervangingsurgentie vanuit functiegericht beheer. Het nevenstelsel in de omringende wijken in Emmen-stad is nieuwer en functioneel minder urgent. Gerekend vanuit functioneel rioolbeheer kan riolering 100 jaar mee. De kosten komen dan ongeveer neer op 13 miljoen euro per jaar om het systeem op orde te houden, los van inflatie e.a. 4.
Spreekrecht niet-geagendeerde onderwerpen: n.v.t.
5. Rondvraag D66 vraagt hoe concreet de plannen rondom het klimpark van Fun Forest in het Rensenpark zijn. Om welke bomen gaat het? Er lijken genoeg andere plekken in de gemeente waar een klimbos beter past. Kan het college wachten tot na vaststelling van de herijking van het Rensenpark? Wethouder Schrik voert verkennende gesprekken met Fun Forest over het Rensenpark in verband met indoormogelijkheden in de kas van Wildlands. Er liggen geen concrete plannen, wel zijn B&W enthousiast over de besproken ideeën. Naast het sportieve is er het sociale element van
2
leerwerkplekken voor jongeren met afstand tot de arbeidsmarkt. Voor de zomer komt het college hier concreter op terug, met een adequate aansluiting op de herijking van het Rensenpark. Wakker Emmen brengt in dat medewerkers van Wildlands die vanuit Noordbarge of de Delftlanden per fiets of te voet richting de personeelsingang aan de Ermerweg moeten, heel ver moeten omrijden (via kruispunt Hondsrugweg). Zij steken vaak binnendoor over het gras naast parkeerterrein Schapenveenweg: zeer onwenselijk en onveilig. Kan bij het verwijderen van dit terrein een veilige oversteek komen op de Ermerweg? Wethouder Van der Weide herkent deze niet-ideale situatie, die breder is dan alleen de personeelsingang. Er zijn geen plannen of budget voor een oversteek. Bij het opruimen van het parkeerterrein wordt automatisch al naar de afhechting gekeken voor het verkeer, waaronder fietsers en voetgangers. Het probleem is niet op korte termijn op te lossen. CDA meldt dat de upgrading van de MTB-routes in het Noordbargerbos ertoe leidde dat veel paden zijn verboden voor ruiters, met reuring en zelfs vernieling van bordjes tot gevolg. Is vooraf overlegd met de aangrenzende maneges en de EOP? Waarom niet kiezen voor gezamenlijk padengebruik voor mountainbikers en ruiters zoals in Hardenberg? De fractie heeft meerdere reacties ontvangen met kaartjes en zal die met B&W delen.
Wethouder Schrik weerspreekt dat er sprake is van nieuwe of gewijzigde MTB-routes, alleen van optimalisatie van bestaande routes. Er gelden ook geen andere regels voorheen. In 2022 is contact geweest met de maneges in de buurt: zij hadden geen klachten of bezwaren tegen de upgrading. Er is tot op heden één melding van een individuele ruiter ontvangen. Later in april vindt een gesprek plaats tussen deze ruiter, de manage, Staatsbosbeheer en het Recreatieschap om te kijken hoe tegemoet is te komen aan de wensen. VVD haalt de ophef over de gemeentelijke aankoop van het pand aan de Schietbaanweg in Emmen aan. Kocht de gemeente het pand aan voor het beschikbaar kwam op de veiling? Wanneer wordt de uitspraak van de voorzieningenrechter verwacht om deze transactie goed te keuren? Graag een overzicht met alternatieve locaties voor de Paradijsvogel-panden. Overlegt de gemeente met omwonenden en de EOP Westenesch en inwoners aan het Noordeind en van het woonwagenkamp over de voortgang? Wanneer is het eventuele bestemmingsplan te verwachten in de raad? Wethouder Leal meldt dat de gemeente, net als iedereen dat kon, de mogelijkheid heeft gebruikt van een onderhands bod voorafgaand aan de openbaar aangekondigde executieveiling (zie aankondiging). De verkoper ging akkoord, het bod wordt nu ter goedkeuring voorgelegd aan de voorzieningenrechter. Zo ja, dan pas is de aankoop definitief.
Op 3 april was er een informatiebijeenkomst voor belanghebbenden. Op hun en de door de VVD gestelde vragen is voor de week van 17 april een schriftelijke beantwoording door de wethouder toegezegd. Zij heeft omwonenden uitgenodigd voor een POC (periodiek overlegcomité van de gemeente, Domesta, VNN, Leger des Heils en vertegenwoordiging omwonenden). Dat is er nog niet, maar hiertoe worden de partijen in de gemelde beantwoording opnieuw voor uitgenodigd. Eerst moet de aankoop definitief zijn. Daarna moet worden bezien wanneer het bestemmingsplan is te verwachten: een termijn is nu nog niet te geven. 6.
Bespreken C-stukken: n.v.t.
7. Bespreken B-stukken 7A. Bestemmingsplan ‘Emmen, Bargermeer industrie- en bedrijventerrein, kabeltracé’ Eerste termijn PvdA noemt de niet te verhelpen technische storing in de 110 kV-kabel naar het GETEC-terrein, met als bijkomende complicatie dat vervanging op de oorspronkelijke plek technisch niet haalbaar was. Aanleg van een nieuw kabeltracé op GETEC is een noodzaak. Een zienswijze was te
3
voorkomen geweest als de Gasunie als belangrijke stakeholder was meegenomen in dit proces: B&W erkennen dit. Komt de geel gearceerde aanvulling op bladzijde 22 (bijlage 3) nog? De PvdA kan zich vinden in het raadsvoorstel. ChristenUnie sluit zich aan bij de noodzaak van het nieuwe kabeltracé. Hoe kan het dat het probleem ontstaat in 2020, de realisatie in 2021 plaatsvindt en het bestemmingsplan pas medio april 2023 voorligt aan de raad? 50PLUS vraagt zich af waarom de gasleiding van de Gasunie niet op de tekening voorkomt. Kan de kabel niet beter naast dan in het water worden gelegd, om in de toekomst geen grotere vaartuigen te blokkeren? Hoe wordt rekening gehouden met een eventuele voorbestemming om het Bargermeerkanaal in de toekomst toch te gebruiken? Reactie college Wethouder Van der Weide spreekt van een forse kabelcapaciteit (110 kV) vanwege de hoogspanningsleiding als belangrijke verbinding met het GETEC-terrein, een economische pijler. Het huidige tracé was niet werkbaar of uitvoerbaar, vandaar de urgentie. Het was gezien de risico’s niet verantwoord eerst de gangbare planprocedure van één à anderhalf jaar helemaal te doorlopen. De oplossing is afgestemd met TenneT. Het aangepaste tracé is in dit nieuwe plan afgehecht. De zienswijze van Gasunie was te voorkomen geweest: de reactie hierop erkent dat dit niet goed is gegaan.
De gele arcering betreft een werknotitie die alsnog wordt aangepast. Toekomstige ontwikkelingen zullen mogelijk weer vernieuwing of verlegging van kabels tot gevolg hebben. In casu komen er op dit moment geen ontwikkelingen in de knel met dit kabeltracé. Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7B.
Gewijzigde vaststelling Bestemmingsplan ‘Buitengebied, Buffer Zuid’, ‘MER Buffer zuid’ en ‘beeldkwaliteitsplan Buffer Zuid’’ 7C. Bestemmingsplan ‘Buitengebied, Nieuw-Schoonebeek, waterschap Vechtstromen’ Eerste termijn inspreker De heer Brinke (melkveehouder Klazienaveen) heeft als goede buur van het Bargerveen zorgen over de Buffers Zuid en Noord, de laatste aan de kant van het bedrijf van de heer Brinke. Wanneer wordt de bufferzone toch Natura 2000? Zo ja, dan heeft dat voor de omgeving nog grotere beperkingen. Hoe staat de gemeente erin? De kritische depositiewaarde voor het Bargerveen is zeer laag, zelfs als alle omwonenden zouden vertrekken. Dat het merendeel van de depositie uit het buitenland komt, laat niet onverlet dat de boeren zoveel mogelijk uitstoot moeten reduceren. Dit lijkt een grote zo niet onmogelijke opgave, zeker als de Nederlandse bevolking jaarlijks met ruim 100.000 toeneemt om gegronde redenen, een situatie gezien de toestand in de wereld niet snel zal veranderen. Het gebied heeft voorts een ganzenprobleem. De laatste jaren zitten er door de aanleg van grote wateroppervlaktes 40.000 à 50.000 ganzen waar maximaal 16.700 passend zijn in het gebied. Volgens het RIVM waren ze er al bij de Natura 2000-aanwijzing. Volgens de heer Brinke niet, met significant lager druk.
Op zijn eigen bedrijf alleen al zijn er ’s winters 10.000 à 20.000 stuks, die overnachten in het Bargerveen. Dit zorgt voor tonnen mest per etmaal, maar paardrijden mag er niet om bemesting te voorkomen. Merkwaardig dat de schapen van de kooi ’s nachts binnen moeten blijven om nutriënten te voorkomen: de ganzen komen nu ook met tienduizenden tegelijk. Begrijpelijk dat ze niet weg kunnen en beschermd zijn, maar ze geven wel problemen in het gebied. Het zou Staatsbosbeheer sieren als zij hun aanpak ook als zodanig zouden aanvliegen, in het overleg met de omgeving. Met de Buffer Zuid komt er nog meer water en dus nog meer ganzen. Wat is de oplossing voor de toekomst? Hopelijk blijft men de problemen op de Drentse manier oplossen: met overleg en aan de slag en geen nieuw plan om het Bargerveen twee keer zo groot te maken. Dat
4
Buffer Zuid zonder overleg en met slechte financiële onderbouwing wordt voorgereden, ervaart de heer Brinke als een mes in de rug. GroenLinks heeft als voorstander van de plannen wel degelijk overlegd met mensen uit het gebied. De heer Brinke wist net als andere landbouwers van niets: het kwam als donderslag bij heldere hemel. Het krenkt hem bijzonder dat iemand tijdens een bijeenkomst suggestief opmerkte dat er heel veel kleine boeren in het gebied zijn zonder opvolging. GroenLinks vindt het spijtig dat hij het zo voelt. Dat is niet de intentie van de fractie, die in februari heel veel omwonenden heeft gesproken en dat zal blijven doen. De heer Brinke wil dan wel voortaan dat GroenLinks met de eigenaren in het gebied overlegt en een eigen plan niet zomaar bij omwonenden dumpt. Dat is volledig in verkeerde aarde gevallen. Hart voor Emmen vraagt hoeveel agrariërs uit de omgeving er hinder van zullen ondervinden als beide buffers Natura 2000-gebied worden? De heer Brinke denkt dat behoorlijk wat boeren hiermee te maken krijgen. Ook verder van het Bargerveen af zou de KDW in dat geval niet haalbaar zijn. Bovendien staan de boerderijen aan de Duitse zijde dicht bij het gebied en daar vinden geen stikstofmaatregelen plaats.
CDA vraagt of de heer Brinke vooral tegen de Buffer Zuid is of de Natura 2000-status vreest, met bijkomend ganzenprobleem? De heer Brinke is ervan overtuigd dat de Buffer Zuid er komt en dat dit het ganzenprobleem verergert. Wel maakt hij zich zorgen over of het hier in het vervolg bij blijft. Eerste termijn raadscommissie Wakker Emmen leest in de stukken dat de plannen met de omgeving zijn besproken en dat er draagvlak is. De fractie kan dit niet beoordelen, maar weet dat dit omvangrijke project aanvankelijk onder het grootste deel van de inwoners niet op draagvlak kon rekenen. Die geluiden drongen niet door tot de provincie of Prolander. Toch is met de ontwikkeling van Buffer Zuid een start gemaakt met aankoop van gronden, ruilverkaveling en uitkoop van boeren, met de nodige impact op NieuwSchoonebeek. Niettemin toonde het dorp zich flexibel door in enkele werkgroepen mee te willen denken, welke ideeën zijn vertaald in schetsplannen en initiatiefpaspoorten. Na overleg is besloten het initiatief voor een zonnepark te staken inclusief een toezegging van Prolander. De plannen zijn onderbouwd met drieduizend pagina’s aan rapporten. De nieuwe sloten à 18,5 km. met duikers en gemalen zouden geen substantiële milieu-effecten hebben: opmerkelijk dat hier geen MER voor nodig is.
Wakker Emmen maakt zich zorgen over de grote wateraanvoer voor de bufferzone: is dit verstandig gezien het recente RIVM-rapport? De inwoners vrezen dat met stijging van het waterpeil in de buffer ook het grondwater rond en onder woningen meestijgt of er veel fluctuaties zijn. Dit wordt nauwlettend gemonitord, maar wat gebeurt er bij natte kruipruimten of verzakkingen? De gemeente is dan het eerste aanspreekpunt. Grootste zorg in Nieuw-Schoonebeek is of de belangrijke ontsluitingsweg Stheenmansstraat volwaardig terugkomt. Ontwikkelaars van vakantieparken aan de westkant (Kerkenweg) zijn bezig met een plan voor een kleinschalig park met horeca en ecolodges. Verzoek aan B&W om dit stroef lopende initiatief actiever op te pakken. Er is gekozen om een buffer van 220 hectare aan te leggen met nogal wat impact op de omgeving. De fractie hoopt toch op een voorspoedige ontwikkeling waar niet alleen de ontwikkelaars en natuur van profiteren, maar ook de hele omgeving. PvdA vindt het Bargerveen een heerlijk wandel- en fietsgebied met prachtige natuurbeleving. Veel inwoners en toeristen genieten van deze ecologische parel c.q. uniek hoogveengebied: een belangrijk vogelbroedgebied en huisvesting van veel zeldzame planten- en diersoorten, met groot belang voor de regio en onderdeel van de Veenkoloniale historie.
Het Bargerveen heeft te lijden onder klimaatverandering, met name in de warme droge zomers. Net als elders in het land wordt gezocht naar wateropslag. De Buffer Zuid kan een oplossing zijn, die ook bijdraagt aan stikstofreductie en recreatieve beleving. De PvdA is voorstander van kleinschalige horeca en ecolodges, die altijd met oog voor het gebied moeten worden ontwikkeld. De buffer moet de
5
leefomgeving ook niet te veel hinderen of boeren en andere ondernemers beperken in de bedrijfsvoering. Kunnen inwoners hinder ondervinden in hun leefomgeving door de hogere waterstand? Kan de uitbreiding consequenties hebben voor bedrijven in de omgeving, zoals de heer Brinke die inbracht? Gaat Buffer Zuid een Natura 2000-gebied worden? Goed dat plannen voor gegarandeerde wateraanvoer in droge zomers zijn meegenomen in het vooronderzoek. Heeft de categorie 1 gevolgen voor gebieden met lagere categorieën c.q. bodemdaling? Hoe zit het in natte periodes met de afvoer van overtollig water via de nieuwe waterlopen? De PvdA is los van de beantwoording al met al positief over deze voorstellen. CDA is trots op het Bargerveen, een prachtig fiets- en wandelgebied. Er zijn maatregelen nodig voor de instandhouding van de natuur daar. De Natura 2000-status geeft ook de nodige zorgen. Tijdens de eerdere presentatie werd duidelijk dat die er niet komt voor de Buffer Zuid: die is er alleen ter ondersteuning van het bestaande Natura 2000-gebied. Wat het CDA betreft blijft dat zo. Al lijkt het gebiedsproces zorgvuldig te zijn gegaan, enkele agrarische bedrijven zijn verplaatst wat goed is voor de natuur maar ook de leefbaarheid in Nieuw-Schoonebeek raakt. De ontwikkeling van horeca en tien ecolodges stemmen tot enthousiasme: een mooie trekpleister met balans tussen rust en recreatie.
Is er wel voldoende animo voor de horeca (vgl. Grote Rietplas)? Zijn er al initiatiefnemers? Als Buffer Zuid onvoldoende blijkt te zijn voor de instandhoudingsdoelen, hoe ver gaat dan de verdere planvorming? Of is die er al? Onlangs verscheen een kaartje van GroenLinks gepresenteerd door een boswachter, dat voor onnodige onrust zorgde. Hoe kijken B&W hiernaar? De te verwachten hoeveelheid ganzen zijn rond dit gebied eerder een plaag dan een zegen. Welke maatregelen zijn hiertegen te nemen? Welke garanties hebben Weiteveen en Nieuw-Schoonebeek in verband met wateroverlast in extreem natte periodes? Wordt eerst de nieuwe Stheenmansstraat aangelegd voor de oude verdwijnt, om de overlast beperkt te houden? VVD sluit zich aan bij de complimenten voor het Bargerveen. Qua zorgpunten ook en dan met name waar die gigantische hoeveelheid water vandaan moet komen in extreme droogteperiodes. Daarnaast vindt de fractie de hoeveelheid ganzen en de mogelijke uitbreiding van de Natura 2000status zorgelijk. Graag een reactie op één zienswijze dat recreatie invloed zou hebben op de stikstofuitstoot. SP sluit zich ook aan bij de complimenten over het Bargerveen. Een inwoner, de heer Jansen, stelt dat hem het spreekrecht is ontnomen: een te boude en onjuiste uitspraak: hij kiest bewust een andere route.
Niettemin legt de fractie diens vragen over de verkeersbewegingen, de stikstofemissie en saldering en nadelige ecologische Natura 2000-effecten schriftelijk te beantwoorden voor de komende raadsvergadering. ChristenUnie laat het bij de complimenten over dit natuurgebied. De primaire functie van de buffer moet natuurbescherming blijven. Recreatieve activiteiten zijn mooi, maar moeten wel bijzaak blijven in dit gebied. Is het college het daarmee eens? Hoeveel extra bezoekers worden door de Buffer Zuid verwacht? D66 spreekt bij het Bargerveen van het laatste stuk hoogveen van Nederland, dat tot trots stemt, is groot voorstander van deze plannen en sluit zich aan bij vele gestelde vragen. De NAM heeft bij haar plannen voor injectie van afvalwater aangekondigd enorm veel grondwater te gaan gebruiken, waarover nog geen afstemming was. Kan de wethouder dit punt meenemen in de komende onderhandelingen met de NAM? De initiatiefnemer wil in contact treden met de Duitse gemeente Emsland over het grondwaterniveau. Is dat al gebeurd en zo ja, wat is de status? GroenLinks vindt het mooie natuurgebied Bargerveen iets om trots op te zijn, met potentie voor nog veel meer. De bufferzone is een zeer welkom plan. Mogelijk zorgde het eigen plan met kaartje
6
van de GroenLinks-fractie voor verwarring, maar dat hoeft niet. Uit de vele onderzoeken in het buitengebied blijkt ook dat de stikstofdepositie in Nederland vele malen hoger is dan in het buitenland: klachten zijn dus eerder uit Duitsland te verwachten. Ook daarbij vervult de Buffer Zuid een belangrijke functie. De RUD concludeert dat van de op te starten oliewinning door de NAM geen nadelige effecten zijn te verwachten, mits er geen kwetsbare objecten worden toegestaan. In hoeverre gaat de afvalwaterinjectie het buitengebied en de bufferzone, of vice versa, beïnvloeden? De fractie is zeer positief over dit plan, dat prima op haar eigen plan aansluit. 50PLUS is heel enthousiast over natuurgebied Bargerveen en vindt de plannen uitstekend. Komt er een private exploitant voor de horeca of doet de gemeente dat? Wat wordt onder de ecolodges verstaan? 50PLUS vindt eventuele elektriciteitsvoorzieningen daarbij niet in dit gebied passen. Reactie college Wethouder Van der Weide vindt de brede waardering vanuit de commissie voor het Bargerveen als een van de recreatieve en natuurlijke gemeenteparels mooi om te horen. De afgelopen jaren is daar al veel ontwikkeld: de schaapskooi, de Buffer Noord en fietspaden als mooie combinatie tussen natuurbehoud en –herstel en toegankelijkheid. De Buffer Zuid is als sluitstuk te zien om het Bargerveen toekomstbestendig te maken.
De aanvankelijke weerstand in de omgeving is omgeturnd naar een meewerkende stand met werkgroepen, wier ideeën en wensen mooi zijn vertaald naar initiatiefpaspoorten om de omgeving van de meerwaarde mee te laten profiteren. Het meest concrete initiatief zijn de ecolodges met respect voor de natuurlijke omgeving aan de oostkant. De horeca past heel goed aan de westkant. De bestuurscommissie gaat deze initiatieven verder vormgeven en vermarkten per aanbesteding aan een private initiatiefnemer. Er zijn geen garanties: de Grote Rietplas wees uit dat die markt weerbarstig is. Toch is dit een unieke kans. Een initiatiefnemer moet gezien de locatie een natuurvergunning aanvragen en een stikstofberekening opstellen. Dan worden verkeersbewegingen, bezoekersaantallen e.d. relevant. Door recreatieve functies beperkt toe te staan denken B&W een mooie balans met natuurversterking te hebben gevonden. Buffer Zuid krijgt zelf niet een extra Natura 2000-status, wel wordt het onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland. Over de zorgen over het grondwaterpeil: dit project mag geen verslechtering voor de omgeving betekenen. Alle modellen en berekeningen onderstrepen dat. Die bevatten foutmarges, maar hebben zich ook over langere tijd bewezen. De praktijk moet dit uitwijzen. De monitoring via peilbuizen zal nauwlettend gebeuren: de gemeente heeft op deze manier de zorgen ingebracht in het proces.
De 18,5 km. aan watergangen zijn niet MER-plichtig maar kregen wel de MER-beoordeling van geen nadelige milieu-effecten, ook niet qua bodemdaling. De tussentijdse adviezen van de MER-commissie zijn ter verbetering in de plannen verwerkt. De natuur krijgt een heel hoge prioriteit in de wateraanvoer: het plan is hierop geoptimaliseerd via buffering in plaats van uitsluitend aanvoer bij watertekort. De verdeelsystematiek is wettelijk vastgelegd: daar heeft de gemeente geen invloed op. In de buffervakken wordt gevarieerd met waterpeilen: zo is het lage winterpeil in vak 4 gunstig voor de landbouw. Afvoer van overtollig water is meegenomen in het geplande systeem. Voor de Stheenmansstraat zijn de financiering en de planologie geregeld: eerst wordt de nieuwe weg aangelegd voordat de oude wordt opgeruimd. Dit is meegenomen in de stikstofberekening. De borging is al met al heel goed. De reactie op genoemde zienswijze stelt dat de stikstofberekening voldoet aan alle wet- en regelgeving. De argumentatie in de zienswijze leidt tot geen andere aanname. De NAM werkt met een eigen puurwaterfabriek die afvalwater produceert, een separaat proces en een andere werkwijze die losstaan van het grondwater in het Bargerveen. Wil de NAM in haar vergunning een andere werkwijze toepassen, dan moeten de gevolgen voor de waterhuishouding worden bezien in die aanvraag.
Met de omringende landbouw zijn afspraken gemaakt inclusief ruilverkavelingen. Dit verandert niet veel aan de Natura 2000-status van het Bargerveen en de lokale stikstofproblematiek, dus een-op-een veel extra hinder voor aanpalende agrariërs ligt niet in de verwachting. Het zorgpunt ganzen is begrijpelijk, maar zij maken geen deel
7
uit van beide bestemmingsplannen of van de stikstofberekening. Om die problematiek beheersbaar en bespreekbaar te houden zit LTO in de bestuurscommissie. Het college heeft via de media kennisgenomen van het alternatieve plan van GroenLinks, dat hiervan niets met het college heeft gedeeld. Volgens wethouder Schrik is het overleg met de gemeente Emsland al geweest. Daaruit zijn geen verdere acties voortgekomen. Tweede termijn Wakker Emmen betoogt dat, gezien de al aangelegde recreatieve voorzieningen, de horeca en ecolodges er nog wel bij passen. Wel het verzoek aan B&W dit snel met de ontwikkelaars op te pakken. Bijzonder dat de vele sloten geen invloed hebben op het milieu. Oorspronkelijk mocht er geen gebiedsvreemd water in het Bargerveen: blijkbaar zijn deze plannen snel veranderd, ook qua grondwaterpeil. Goed dat de gemeente dat nauw gaat monitoren. De fractie is ook blij met de toezegging over de Stheenmansstraat. VVD ziet aan de Grote Rietplas hoe moeilijk het is de droogte tegen te gaan. Daar moet het water ook uit het IJsselmeer komen. De natuur in het Bargerveen heeft prioriteit, maar de fractie blijft deze grote opgave zorgelijk vinden. GroenLinks heeft nog steeds zorgen over de droogteperioden en is niet overtuigd van de voorrang die het Bargerveen krijgt bij de watertoevoer vanuit het IJsselmeer.
De fractie is de tijd wel vaker vooruit, zo ook met haar eigen bufferplan, en is benieuwd hoe het gebied er over vijf jaar voorstaat. 50PLUS is benieuwd naar de vergunningaanvraag voor de horeca en ecolodges. Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. Hierna schorst hij de vergadering voor tien minuten. Schorsing Voorzitter Wittendorp heropent de vergadering. 8.
Bespreken A-stukken: n.v.t.
9. 9A.
Onderwerpen ter bespreking: Brief college inzake beantwoording vragen ex art. 38 RvO van de heer De Jong (Hart voor Emmen) over bouw distributiecentrum aan de Bellstraat te Nieuw-Dordrecht Inleiding initiatiefnemer Hart voor Emmen dankt de commissie voor agendering. Het lijkt goed dit plan te bespreken, mede gezien de hoeveelheid insprekers die de moeite nemen hun stem te laten horen. Uit de mediaberichten komt duidelijk naar voren dat de schoen bij dit project wringt: deze muur van 400 meter mag passen binnen het bestemmingsplan, maar hoort er niet. Hart voor Emmen is benieuwd hoe de andere fracties aankijken tegen dit proces en wil de input gebruiken om in de raadsvergadering met een of meerdere moties te komen. Eerste termijn insprekers Mevrouw Vink (inwoonster Oranjedorp en EOP-bestuurslid) moet straks uitkijken op een muur van 400 meter lang en 14 meter hoog ofwel 5,6 km2. Gelijk aan 2.947 auto’s en 47 vrijstaande woningen (een kwart van de totale voorraad in Oranjedorp), groter dan het grootste cruiseschip ter wereld en hoger dan de Berlijnse Muur. Geen fraai uitzicht, maar het leidt bovendien tot zorgen over de leefbaarheid en veiligheid in het dorp. Het distributiecentrum komt op 80 meter van het huis
8
van mevrouw Vink te staan. Mag dat wel zo dichtbij? Wat gebeurt er als daar brand uitbreekt of explosies zijn? Stroom het bluswater dan gewoon de sloten in? Komt het regenwater van het dak van de loods in de Oosterwijk terecht? Een paar jaar geleden is daar het peil flink verlaagd, met schade aan omringende woningen tot gevolg. Leidt het enorme pand tot extreme of valwinden? Wat betekent dit voor de omringende bomen, vogels e.d.? De loods komt met zijn vele transportbewegingen een paar meter van wilde orchideeën en een broedgebied voor ijsvogels en 1,5 km. van een Natura 2000-gebied. Wat zijn de gevolgen? In 2019 mocht mevrouw Vink niet zonder onderzoeken beginnen met de bouw van haar woning vanwege de aanpalende takkenbossen met mogelijk nestelende vogels. Waarom dan wel een enorm bedrijfspand zonder onderzoek naar flora en fauna? Hoe zit met qua luchtkwaliteit en de doorstroom op het aanliggende wegennet (N862) met 120 transportbewegingen van dieselvrachtwagens per dag? Dat aantal is niet eens zeker: de te vestigen bedrijven en de op te slaan goederen zijn nog niet bekend. Dit lijkt niet in verhouding tot de omvang van de loods.
Hoe zit het met de geluidsoverlast van werknemers die met de auto komen bij verwachte werktijden van 7-19 uur vlak onder de slaapkamerramen van de familie Vink? Hoe zit het met de lichthinder van de vele voertuigen en werklampen? Die schijnen gewoon door de groenstrook heen, met ook gevolgen voor flora en fauna. Hoe worden de beloofde 300-400 arbeidsplaatsen ingevuld bij de huidige krapte op de arbeidsmarkt? Qua communicatie heeft de gemeente grove steken laten vallen. 24 maart 2022 heeft de EOP voor het eerst de gemeente gecontacteerd voor overleg; concreet antwoord bleef uit. Toen bleken de eerste gesprekken met de ontwikkelaar in mei 2022 te zijn geweest. Heel bijzonder dat nog geen vijf weken later de grond was aangekocht, de vergunning op 1 juli is aangevraagd en de bewoners pas op 1 december voor een informatieavond werden uitgenodigd, waaruit bleek dat het hele plan eigenlijk al in kannen en kruiken was. Hoe kan dit? GroenLinks vraagt of deze terechte zorgen met het college zijn gedeeld en met welke antwoorden men kwam op de informatieavond. Mevrouw Vink memoreert dat de ontwikkelaar en een ambtenaar daar eigenlijk alleen kwamen vertellen dat dit plan doorging. Ze waren niet voorbereid op de reacties vanuit Oranjedorp: die waren vrij vurig omdat dit plan de leefbaarheid aantast. Zij wilden nog die maand met de wethouder in gesprek, maar moesten daar zelf achteraan.
Dat gesprek vond pas medio januari jl. plaats. Wakker Emmen vraagt of mevrouw Vink weet dat het bestemmingsplan al twintig jaar oud is. Dat kan het aannemelijk maken dat daar nieuwe bedrijvigheid is te verwachten. Mevrouw Vink is daarvan op de hoogte, maar dat heeft niets te maken met de bouw van het distributiecentrum, waartoe de gemeente doodleuk infrastructuur verwijderde zonder kennisgeving. De gemeente had altijd aangegeven dat op dat stuk 30-40 bedrijven zouden komen, waar het terrein en het beeldkwaliteitsplan op zijn ingericht, heel anders dan de nu voorliggende megaloods. Mevrouw Vink vraagt zich dan ook af in hoeverre dit project aan het bestemmingsplan voldoet. Hart voor Emmen vraagt wat de EOP ervan vindt dat er geen notulen beschikbaar zijn van de gehouden overleggen. Zijn de bijlagen van de vergunningen nu wél ontvangen? Wat zou volgens mevrouw Vink nu als eerste moeten gebeuren? Mevrouw Vink vindt het vrij absurd dat van de overleggen geen notulen zijn gemaakt om afspraken vast te leggen. Ook de 30-40 bedrijven zijn nooit vastgelegd, wat de gemeente blijkbaar ook goed uitkomt. De bewoners hebben daarom zelf notulen opgesteld en naar de gemeente gestuurd. De vergunningbijlagen zijn nog steeds niet ontvangen: hedenochtend heeft mevrouw Vink hier nog een mail achteraan gestuurd.
Het is te absurd voor woorden dat de bezwaartermijn al over twee weken sluit en de stukken niet op papier ter inzage liggen op het gemeentehuis: aan alle kanten worden de inwoners tegengewerkt. Het project moet onmiddellijk on hold gesteld worden. De gemeente moet met een nieuw projectteam komen dat fris en kritisch gaat kijken of dit project echt aan het bestemmingsplan voldoet, echt naar de zorgen van de bewoners gaat luisteren en leefbaarheid voor economisch gewin gaat stellen. Constant heeft mevrouw Vink het idee dat de gemeente de inwoners van Oranjedorp als ‘domme ganzen’ beschouwt, maar zij zijn niet achterlijk. SP intrigeerde in het uitgeschreven betoog de passage over hoe de gemeente denkt over informeren.
9
Mevrouw Vink zag in een van de stukken dat het project aan het bestemmingsplan voldeed en dat daarom informeren van de omgeving niet nodig zou zijn. PVV informeert of mevrouw Vink heeft overwogen te verhuizen na bekend worden van het plan. Over planschade: is zij bang voor forse waardedaling van haar huis bij verkoop? Zo ja, hoeveel? Mevrouw Vink heeft verhuizen zeker niet overwogen. Zij heeft geen idee hoeveel de waardedaling van haar huis zal zijn, maar die zal er wel zijn. Bij de omgevingsvergunning heeft de gemeente een informatieplicht: daaruit bleek dat op het terrein 30-40 bedrijven zouden komen. Dat is compleet anders dan dit grote distributiecentrum voor haar deur. De heer Stax (inwoner Oranjedorp en EOP-bestuurslid) kwam in 2020 aan de Oosterwijk wonen. Blijkens de toelichting bij de beheersverordening van terrein A37 uit 2015 met kavels van 2 hectare is het streven een kwalitatief hoogwaardig en duurzaam bedrijvenpark met groene en duurzame inrichting via natuurlijke afscheiding en samenhangende beeldkwaliteit, waarvan het ontwerp is ingepast in het bestaande landschap. Dat leek indertijd allemaal prima. Het project behelst echter een doos van 6.000 m2 op een terrein van 10 hectare: veel groter dan voorgespiegeld en zeer dicht op Oranjedorp. Had de heer Stax dit in 2020 geweten, had hij zijn woning niet gekocht.
Hij vindt de gemeente aansprakelijk voor de serieuze waardedaling ervan. Hoezo ‘landschappelijke inpassing’ en ‘accent op groene structuur’? Hoe kan zo’n pand, dat het uitzicht voor omwonenden volledig wegneemt, onder de beheersverordening vallen? De gemeente neemt haar eigen regels niet serieus. De gemeente nam niet zelf het initiatief tot de bewonersavond terwijl haar EOP-verordening dit wel voorschrijft. Solidiam kocht het terrein aan omdat het goedkoop was: de gemeente heeft dus niet goed onderhandeld. In januari zei de wethouder dat de kavels niet werden verkocht zolang Solidiam niet kwam. Nu is één grote lelijke doos van twaalf voetbalvelden ineens wél acceptabel. Heel bijzonder dat daarmee de beheersverordening wordt genegeerd. Een toets daaraan en aan de afspraken met Plaatselijk Belang was, na een Woo-verzoek in de vele zwartgelakte documenten niet te vinden, ook niet een verslag van ambtelijk overleg. Tot nu toe is de aandacht van de gemeente vooral gericht op het mogelijk maken van deze Berlijnse Muur en niet op de leefbaarheid. Er is niets te lezen over de noodzaak tot overleg met het dorp, eisen aan het uiterlijk of de locatie. De onderbouwing van de werkgelegenheid is puur gebaseerd op cijfers van Solidiam zelf, niet op onafhankelijk onderzoek. De te vestigen bedrijven zijn nog onbekend.
Solidiam wil niet meewerken met de landschappelijke inpassing: die is niet goed mogelijk omdat het pand te dicht aan de terreinrand komt. Door bij de verkoop geen voorwaarden te stellen heeft de gemeente haar onderhandelingspositie verspeeld. Tot nu toe is alleen de omgevingsvergunning ontvangen, maar nog niet de bijlagen. Dit bemoeilijkt sterk de in te dienen zienswijze. De raad kan toch niet instemmen met een plan dat zo afwijkt van de beheersverordening en met zo’n grote aantasting van de leefbaarheid? Als het plan doorgaat, hoe is dan toch te zorgen voor een optimale inpassing? De heer Fuglistahler (inwoner Oranjedorp) vertelt dat de emoties over dit distributiecentrum tot boven het kookpunt zijn gestegen, zeker door het procesverloop. Zijn kinderwens als natuurliefhebber met de behoefte aan rust was om in het buitengebied te gaan wonen, ook voor zijn kinderen. Voor de koop deed hij in maart 2021 navraag: de uitbreiding van het industrieterrein zou een park met diverse kleinere bedrijven worden. Ondernemerschap leek toen nog goed samen te gaan met groenstructuren. Ineens waren er de grondwerken op het terrein. Inwoners waren furieus over de komst van de enorme muur van 14 meter hoog voor de deur, met daarbovenop nog 1 meter extra aan installaties voor zonnepanelen. Weg groen, weg opkomende zon.
Welkom valwinden, water- en verkeersoverlast, stikstof, roetvervuiling en herrie. Met deze krapte op de arbeidsmarkt lijken 300-400 werkplekken wel een erg sterk verhaal. Wordt dit niet gehaald, komt het pand dan leeg te staan? Zowel milieu, leefomgeving als woongenot worden ondergeschikt gemaakt, los nog van de daling in woningwaarde. De procedure en de gevoerde communicatie zijn bizar slecht. Waarom loopt de procedure anders dan voorgesteld? De heer Fuglistahler (wil opkomen voor zijn
10
nu nog mooie woonplek waar hij zijn oude dag wil doorbrengen zonder geluidsoverlast en gezondheidsproblemen. Hij wil geen muur van 5,6 km2 pal voor zijn woning. GroenLinks informeert of de heer Fuglistahler (aanwezig was bij de informatieavond in december. Heeft hij contact gezocht met de gemeente en zo ja, wat was daar de reactie op? De heer Fuglistahler is in december niet geweest, maar is daarna aangesloten. De inwoners hebben gezamenlijk het contact met de gemeente gezocht via diverse informatiesessies. De reactie van de gemeente was niets anders dan: ‘Het project valt binnen het bestemmingsplan.’ Hart voor Emmen vraagt hoe inspreker zich voelt, nu de 30-40 kleinere bedrijven uit de informatieplicht van de gemeente één megaloods geworden zijn. De heer Fuglistahler kreeg een andere verwachting en ander beeld dan hij had. In zijn beleving is dat supernegatief en hij weet niet wat hij aan moet met dit gevoel. Hart voor Emmen kan zich dat voorstellen. De fractie vraagt wat dit doet met zijn vertrouwen richting de partijen die die informatie hebben aangeleverd. De heer Fuglistahler heeft geen andere informatie dan die op de informatieavonden is meegedeeld. Toch hebben de inwoners zich heel flexibel opgesteld door te willen meedenken in de oplossingen. Helaas heeft dat niets opgeleverd.
Mevrouw Bos (inwoonster Oranjedorp) sluit zich aan bij de betogen van eerdere insprekers en verwijst naar haar schriftelijke betoog. Ze gaat schuin tegenover de lange muur van de distributieloods wonen en recht op de zonnepanelen uitkijken. Ze maakt zich zorgen over de veiligheid. De regels voor brandveiligheid mogen heel streng zijn, maar wat als er toch brand uitbreekt in het pand met zijn hogedrukgasleidingen? Dit is te gevaarlijk: de gemeente kan dit het dorp niet aandoen. De zeer recente bedrijfsbrand in Etten-Leur zorgde met neerdalende glasscherven van zonnepanelen voor een grote puinhoop in de omgeving. Zodra bewoners een boompje in de buurt van de gasleidingen planten, worden ze teruggefloten. Maar een ontwikkelaar kan vlakbij een megapand bouwen. De gemeente heeft toch een zorgplicht qua veiligheid richting haar bewoners? Die is heel ver te zoeken, want de gemeente heeft daar totaal geen interesse voor. Door de wijze van communicatie, met de behandeling als domme ganzen zonder verstand, voelen de inwoners zich zeer in de steek gelaten. Mevrouw Bos verzoekt de raad dit plan tegen te houden. Hart voor Emmen informeert naar een passage in het schriftelijke betoog dat volgens de partner van mevrouw Bos, een vrachtwagenchauffeur, genoemde werktijden 7-19 uur een illusie zijn.
Geldt dit ook voor de 120 transportbewegingen per dag bij de laaddocks? Mevrouw Bos weet van haar man dat chauffeurs al midden in de nacht moeten vertrekken om ’s ochtends vroeg bij de klant te zijn. Bovendien lopen de toegangswegen vol. Bij een distributiecentrum in Venlo staan vrachtauto’s gemiddeld een halfuur te laden voor ze wegrijden. Bovendien gelooft mevrouw Bos er niets van dat het dagelijks bij 120 transportbewegingen blijft. Zij heeft het idee dat Solidiam daarmee de omwonenden voorliegt. De heer Wolters (inwoner Oranjedorp) is in 2010 met zijn vrouw, vanwege hun voornemen een bed & breakfast te starten, naar de gemeente geweest over de toeristische plannen in de omgeving: er kwamen fietspaden en een haventje – dat later verlegd is. Ze bouwden een huis met extra B&Bkamers. Ineens werden ze tot hun enorme teleurstelling geconfronteerd met een megagebouw dat op de Berlijnse Muur lijkt. Burgers moeten zich aan gemaakte afspraken houden, maar dat geldt ook voor de gemeente. Na jaren van besodemieteren is Den Haag op 14 maart jl. afgestraft met proteststemmen. De gemeente kan daar een voorbeeld aan nemen door te doen wat zij hun burgers beloven: daar komt met dit grote gebouw niets van terecht. De gemeente heeft een mooie verkoopopbrengst gekregen zonder dat bekend is welke bedrijven in het centrum komen.
Die worden in deze 24/7-economie volledig en de hele dag door gebruikt, met grote geluidsbelasting tot gevolg. Hopelijk zijn de vele partijen in de raad zich ervan doordrongen dat er achter het huidige stuk bos met ijsvogelnesten een 400 meter hoge muur bovenuit komt toren.
11
PVV informeert of de heer Wolters vreest dat het plan met de hoge muur gevolgen heeft voor zijn B&B – mogelijk het einde ervan? – en zijn financiële situatie. De heer Wolters heeft voorzorgsmaatregelen getroffen: het huis was al eerder getaxeerd. Hopelijk is de waardedaling op de gemeente te verhalen en anders de provincie. De B&B was al een tijdlang gesloten door corona. Straks zijn inderdaad een stuk minder gasten te verwachten. Hart voor Emmen weet dat de heer Wolters is gevraagd mee te denken met de recreatie in Oranjedorp e.o. Was dit distributiecentrum daar ook onderdeel van? De heer Wolters is afhankelijk van de gemeente of zijn B&B open kan blijven. Hij heeft alternatieve locaties voor het distributiecentrum aangedragen, maar daar zou een claim op liggen. Al was het voor de vrachtwagens maar twee minuten omrijden, een andere plek zou niet mogelijk zijn. Eerste termijn raadscommissie PVV ziet inwoners die graag landelijk willen en mogen wonen, maar ineens met een megagroot distributiecentrum in de buurt worden geconfronteerd, soms op 80 meter afstand. Weg uitzicht, welkom overlast. Tijdens de informatieavond uitten zij hun zorgen over waardedaling van hun huizen, overlast door overnachtende chauffeurs e.a. Er was weinig overleg vanuit de gemeente met hen.
Bevreemdend dat deze muur van 400 meter in het bestemmingsplan past, terwijl inwoners bij een omgevingsvergunning betutteld worden door de welstand. De beloofde 300 banen geven vraagtekens: het is maar de vraag of die in te vullen zijn met deze krapte op de arbeidsmarkt. Dit betekent inzet van arbeidsmigranten, met nog meer druk op de huisvesting in de gemeente. Het enige positieve lijkt de opbrengst voor de gemeente van de OZB-belasting en de verkoopopbrengst van de grond. Volgens Solidiam zou de overslag plaatsvinden van 7-19 uur. Zijn hier afspraken over met de gemeente of kan men 24/7 distributieactiviteiten ontplooien met dag en nacht overlast? Is dit vast te leggen in de omgevingsvergunning of zijn anderszins eisen te stellen? Dat Solidiam niet weet wie de gebruiker van zo’n groot pand wordt, is niet geloofwaardig gezien de zekerheden die een investeerder wil. Kan men de opslag van gevaarlijke stoffen verzwijgen om de vergunning te krijgen? Dit moet de gemeente hoe dan ook tegenhouden. Hoe zit het met de brandveiligheid in 60.000 m2 die kennis en kunde vergt? Zijn die in Emmen voorhanden? Hoe zit met de veiligheid van de omwonenden? De gemeente is te snel akkoord gegaan met de omgevingsvergunning. Hopelijk worden de zienswijzen goed getoetst. De gemeente drukt dit te geforceerd door ten overlegt te weinig overleg met de omgeving.
Het college moet nog eens kritisch kijken naar de vergunningaanvraag. SP dankt Hart voor Emmen voor de agendering van een onderwerp dat ook over emoties en allerhande nadelen van en zorgen rond het plan gaat. Toch beperkt de fractie zich tot de gestelde vragen. Het handelen van de gemeente i.c. is lastig te beoordelen. Als de EOP en inwoners op 15 juli zijn geïnformeerd over de vergunningaanvraag, kan het zijn dat voor die tijd al vele informatieverzoeken zijn gedaan. Als er inderdaad toch geen tijdige reactie van de gemeente kwam, dan is dat een slechte zaak. De SP is benieuwd naar de reactie van de wethouder, ook op het betoog van inspreekster over de noodzaak tot informeren. Hier schrok de fractie van. Zij is het eens met vraag 2 van Hart voor Emmen dat er ruimtelijke voorwaarden moeten komen. Wakker Emmen had over deze ontwikkeling in januari een rondvraag gesteld. Volgens het college was er overleg geweest met omwonenden, met vervolgoverleg over mogelijke planaanpassingen. Het bestemmingsplan uit 2000 is geen beeldkwaliteitsplan of welstand, wat de opties voor ruimtelijke inbreng of bemoeienis beperkt: dit geeft veel architectonische vrijheid aan ontwikkelaars. Er kunnen geen ruimtelijke voorwaarden worden afgedwongen inzake het uitzicht: een keerzijde c.q. minpunt van te weinig regels.
De eerste contacten met Solidiam waren in maart 2022, twee maanden later werd voor het eerst met inwoners gesproken. Die termijn is redelijk. Immers, het is niet gebruikelijk dat het college meteen elk gesprek met een initiatiefnemer deelt met
12
de omgeving. Dat de infoavond pas in januari 2023 was, is wel rijkelijk laat. Wat was de reden? Hoe is het contact met de EOP en inwoners geweest na juli 2022? Wat leverden de gesprekken de laatste tijd op na de toezegging van de wethouder in januari jl.? Is er gesproken over planmatige inspraak over de groenstrook tegenover de woningen met de bomenrij? CDA vraagt of Wakker Emmen ook de beheersverordening uit 2015 heeft gelezen. Wakker Emmen heeft die niet gelezen en laat deze vraag graag over aan de wethouder. De fractie gaat niet over al vastgestelde regelgeving. Een bestemmingsplan is een bestemmingsplan. CDA is benieuwd naar de mening van Wakker Emmen of deze ontwikkeling past in de groen- en wegenstructuren en kavelgrootte van 2 hectare in de beheersverordening van 2015. Het gaat er niet om wat Wakker Emmen ervan vindt, maar wat volgens het bestemmingsplan is toegestaan en de eventuele bijstellingen van 2015. D66 is behoorlijk onder de indruk van de door insprekers duidelijk verwoorde zorgen. De fractie blijft hameren op het belang om inwoners goed en tijdig te betrekken, zeker bij dit soort ontwikkelingen. D66 schrikt van het door hen geschetste beeld. Heeft de gemeente naast zorg voor werkgelegenheid met deze grauwe blokkendozen ook niet een plicht naar bewoners? Hopelijk kan de raad nog genoeg invloed uitoefenen bij de afwegingen rond deze ontwikkeling.
CDA verwacht bij de groen- en wegenstructuren in de beheersverordening repeterende gebouwen op daarbij passende, repeterende kavels van 2 hectare (panden van 150x150 meter). Park A37 kent rechtlijnige en overzichtelijke verkaveling, goed aansluitend op de strokenverkaveling in de omgeving. Het CDA is verbaasd dat daar zo’n groot op- en overslagcentrum kan worden gerealiseerd. Waarschijnlijk is met het oog hierop in 2021 al infra- en groenstructuur verwijderd. Ook al past het juridisch, waar het CDA vraagtekens bij plaatst, op dat moment hadden raad en inwoners hier al over moeten worden geïnformeerd. B&W hadden netter moeten zijn door open kaart te spelen. Al met al meent de fractie dat dit centrum niet in het bestemmingsplan past, waardoor aanpassing noodzakelijk is. Drie percelen zijn vanaf de A37 zichtlocaties. De invulling moet een hoogwaardig gevelbeeld krijgen met eenheid in situering, schaal en maat, met goede hoogte-breedteverhouding tussen onderlinge bebouwing. Past deze nieuwe ontwikkeling dan nog steeds volgens de wethouder? Of is op de andere zichtlocaties een dergelijk groot pand te verwachten? PvdA kan zich de zorgen van insprekers goed voorstellen, nadat zij er achterkwamen dat zo’n grote loods achter hun woningen werd gebouwd en het huidige bestemmingsplan deze ontwikkeling mogelijk maakt.
Dan is het zaak dat gemeente en ontwikkelaar de inwoners informeren over de plannen. Volgens Hart voor Emmen en insprekers zouden B&W hun rol niet gepakt hebben. Uit andere informatie weet de PvdA dat zij nog steeds in gesprek zijn met de omgeving, om het gebouw zoveel en zo goed mogelijk in het landschap in te passen. Graag een toelichting van de wethouder op dit proces. Dat ook dan aanpassingen niet voldoen aan de wensen van omwonenden, is voorstelbaar: het ooit vrije uitzicht is er straks niet meer. De PvdA denkt anders dan insprekers over de mate van hun betrokkenheid en vertrouwt erop dat beide partijen tot een goede oplossing zullen komen. ChristenUnie vindt de vraag of het uitzicht vanaf de A37 op het distributiecentrum anders is dan vanuit een woonkamer, voor zich spreken. De schriftelijke uitleg van het college was vrij aannemelijk, de insprekers doen dat beeld kantelen. Is de communicatie kwalitatief wel zo goed geweest? Wat is de stand van zaken? Is er nog formele ruimte voor inbreng van omwonenden, bijvoorbeeld rond de veiligheid? Zijn zij in de twee laatste weken van de bezwaartermijn nog te voorzien van de benodigde informatie? Hadden de inwoners terecht de verwachting door uit te gaan van een terrein met 30-40 kleinschalige bedrijven die in de omgeving passen? Hoe gaat de gemeente in dit soort trajecten om met de omgeving? Bij het participatiekader voor de nieuwe
13
Omgevingswet ligt de verantwoordelijkheid voor de communicatie bij de initiatiefnemer. Daar hoort wel druk van de gemeente bij om dat proces goed te voeren. Hoe kijkt de wethouder daar i.c. naar? GroenLinks vindt de vragen van Hart voor Emmen aan B&W heel terecht. De schriftelijke beantwoording door het college is zeer zwak. De fractie deelt de vragen en terechte zorgen van insprekers over deze Berlijnse Muur. De fractie zet kanttekeningen bij het positieve beeld van de komst van zo’n distributiecentrum met 300-400 arbeidsplaatsen, een niet erg realistisch plaatje. Naast Venlo zijn er meer enorme blokkendozen in het land en daar blijkt de structurele werkgelegenheid zeer tegen te vallen. Veel arbeid wordt snel vervangen door robots en robotkarretjes, waarna een miniem aantal medewerkers overblijft. Voorts is er overlast te verwachten van de verkeersbewegingen van vrachtwagens. Het college is zeer nalatig geweest bij het informeren van de bewoners gezien hun geuite gevoelens. Dit vraagt om zelfreflectie: zo ga je niet om met Oranjedorp, dat altijd heel flexibel en graag meedenkt over oplossingen voor dorp en omgeving. Vanuit de A37 ziet een blokkendoos er heel anders uit dan vanuit een woonkamer. Heeft de gemeenteraad nog invloed op dit proces of is dit onomkeerbaar? VVD beluistert veel emoties bij de insprekers.
EOP Oranjedorp staat bekend om zijn goede geïnformeerdheid en goede contacten met de gemeente. De fractie is benieuwd naar de reactie van de wethouder op de zorgwekkende communicatie, die heel slecht lijkt te zijn verlopen. Wat is de huidige status van het proces? In welke fase van de onderhandelingen met een initiatiefnemer kan iets bekend worden gemaakt naar omwonenden toe? Mocht de ontwikkeling doorgang vinden, dan moet zeker goed worden gekeken naar vergroende inpassing van de kant van de Oosterwijk. Daar moet ruimte voor worden gemaakt, zodat het pand zoveel mogelijk aan het zicht wordt onttrokken. Reactie college Wethouder Van der Weide memoreert dat in 2022 interesse ontstond van de grote partij Solidiam in de locatie Bellstraat, na afhaken van een andere partij. In de Welstandnota 2018 zijn op enkele plekken minder en soms geen regels gesteld en is het beeldkwaliteitsplan ingetrokken om initiatiefnemers meer verantwoordelijkheid te geven en meer regelluw te gaan werken waar mogelijk. Keerzijde is dat de ruimtelijke mogelijkheden vanuit de gemeente minder zijn bij deze ontwikkeling, die aan het economisch beleid, het bestemmingsplan en de Welstandsnota voldoet. In juli hebben B&W besloten over te gaan tot verkoop van het terrein.
Met de EOP is hierover meermalen gecommuniceerd in 2022: op 28 en 30 maart, 6 en 19 april, 5, 9 en 12 mei, 15 en 18 juli, 19 augustus en 12 september. Op die laatste datum is in overleg tussen de EOP en Solidiam een bewonersbijeenkomst afgesproken, die inderdaad te lang op zich heeft laten wachten (1 december). In december is intern opgeschaald met ook wethouder Rink erbij, in januari vonden twee overleggen plaats om juist met een delegatie van Oranjedorp over het plan te praten. Daar heeft wethouder Van der Weide transparant het collegebesluit omtrent de grondverkoop toegelicht. Toen bleek dat het college daar anders in zat dan de inwoners. Zij gebruikten toen termen waar de heer Van der Weide zich totaal niet in herkent en als bizarre wijze van communicatie omschrijft. De ambtenaren die van maart-december 2022 bij de overleggen zaten, schetsen daar een heel ander beeld van. Zij kunnen zich nu niet verdedigen. De overleggen van januari, waar de wethouder zelf bij aanwezig was, waren pittig. Hij snapt de weerstand en de gevoeligheden met dit pand voor de deur en erkent dat niet alle communicatie goed is verlopen. Echter, bepaalde krachttermen deze avond zijn ongepast en doen geen recht aan de sfeer van de januarioverleggen en het goede werk van ambtenaren die hard hun best doen om zaken voor elkaar te krijgen.
In januari is op vragen van Wakker Emmen in de commissie de bereidheid van B&W toegelicht om het plan bij te schaven op landschappelijke inpassing. Daarna zijn de EOP en Solidiam uitgenodigd voor vervolgoverleg. Het college heeft op enkele aandachtspunten actie ondernomen, maar het hoofdontwerp en de omvang
14
van het pand stonden en staan. De omgevingsvergunning is in maart jl. verstrekt: de gemeente heeft geen weigeringsgrond. CDA kan zich heel goed voorstellen dat bewoners met de groen- en wegenstructuur en kavelgrootte in de beheersverordening compleet andere verwachtingen hadden van de bedrijven die op industriepark A37 zouden komen. Waarom past dit distributiecentrum in de beheersverordening? Wethouder Van der Weide zegt dat daarin bepaalde zaken worden vastgelegd met de feitelijke situatie als uitgangspunt, het bestemmingsplan is veel ouder. De juridisch-planologische uitleg luistert nauw: hierop komt de wethouder met een zorgvuldige schriftelijke toelichting terug. CDA wijst erop dat ook in 2021 de feitelijke situatie overeenkomt met de bestaande groen- en wegenstructuur. Toen zijn wegen verwijderd, waardoor de feitelijke situatie veranderde. Waarom beargumenteert het college dat de nieuwe situatie in het vigerende bestemmingsplan past? Wethouder Van der Weide antwoordt dat dat hoort bij het toetsingskader van hoe het bestemmingsplan zich verhoudt tot de beheersverordening en welke rechten daaraan zijn te ontlenen. Dit wordt nog uitgelegd in de schriftelijke toelichting. Ondanks dat er geen weigeringsgrond is voor de vergunning, is het bestuurlijk overleg in januari opgestart om te kijken waar nog ruimte zit.
Dat betekent geen geheel nieuw plan: dat heeft te maken met de grondverkoop waarop initiatiefnemer zich baseert. Bovendien voldoet het plan met de 300-400 banen aan het economisch beleid. Voor de grondverkoop en het collegebesluit hebben B&W al contact gezocht met de inwoners. D66 vraagt of de inwoners ook recht hebben op dezelfde informatie als de raad en dat in verhouding tot de bezwaartermijn die nog resteert. Wethouder Van der Weide stelt dat de wettelijke bezwarentermijn zes weken is. Hij kijkt ervan op dat de bijlagen bij de vergunning nog steeds niet aangeleverd zijn bij de inwoners: dat is geen goede service. Hij zegt toe, hier de ochtend van 13 april meteen achteraan te gaan. De toegezegde schriftelijke ruimtelijk-juridische toelichting is openbaar: daar kunnen inwoners gewoon kennis van nemen. In januari is met de EOP en Solidiam besproken dat het gebouw een paar meter kan opschuiven zodat de bestaande groenstrook is te behouden en te versterken. Daarnaast is de kleurstelling aangepast als tastbaar resultaat. Het enorme pand zal zichtbaar zijn en blijven, maar er wordt wel gepoogd het zo goed mogelijk in te passen. Tweede termijn insprekers Mevrouw Vink weet niet wat ze hoort in het betoog van de wethouder. Die geeft credits aan de gemeente, terwijl die aan de EOP toehoren.
De contactmomenten kloppen, maar dat zijn de data waarop de EOP de gemeente heeft gemaild met het verzoek om mee te denken met onder andere leefbaarheid en biodiversiteit en vragen over de status. Het eerste contactmoment met de EOP was 24 maart 2022, niet de 15 juli in antwoord op de vraag van Hart voor Emmen. 24 mei kwam Solidiam in beeld. 15 juli was de publicatiedatum van de vergunningaanvraag van 1 juli. In oktober was het eerste fysieke overleg met een toelichting van de plannen. Daarna moest de EOP meermalen aandringen op een informatieavond, die uiteindelijk op 1 december is gehouden. Daarvan zei de gemeente dat zij de omgeving niet hoefde te informeren omdat het in het bestemmingsplan paste. Het gebouw komt op een zichtlocatie te staan: daar worden, in tegenstelling tot wat Wakker Emmen beweert, wel degelijk eisen aan gesteld. Volgens mevrouw Vink voldoet de ontwikkeling niet aan het bestemmingsplan. Dit komt ook in haar zienswijze te staan, waarvoor zij nog maar anderhalve week de tijd heeft. Mevrouw Vink kan zich heel goed voorstellen dat de raad zich afvraagt wie de waarheid spreekt over het gevoerde proces. Daarom wil zij graag met de EOP, raadsleden en de wethouder in gesprek om haar verhaal te kunnen doen ter verdediging van de omwonenden, want de wethouder verdraait de waarheid daarbij wel heel erg.