Notulen openbare vergadering van de commissie Wonen en Ruimte van 13 oktober 2025
Tekst van het document
Beknopt verslag commissie Wonen & Ruimte van de gemeenteraad Emmen op maandag 13 oktober 2025 vanaf 19.30 uur Aanwezig: Voorzitter Commissiegriffier Collegeleden De commissieleden
: : : :
Verslaglegging
:
de heer J.B.W. Wittendorp mevrouw D. Idema-Herder de heer J. Bos, de heer A.J. Jakobs de heer R.S. de Jong (Hart voor Emmen), mevrouw R. GommerGelijk (CDA), de heer C.M.S. van den Berg (CDA), de heer P.M. de Jonge (VVD), de heer M. Meijer (VVD), de heer L.H. Herbers (Wakker Emmen), de heer D.M. Poelman (Wakker Emmen), de heer R. van der Weide (Wakker Emmen), de heer G.H.H. Linnemann (Wakker Emmen), de heer G.J. Bijlsma (Wakker Emmen), mevrouw M. Kuipers-Hekhuis (Wakker Emmen), de heer D. Dekker (Wakker Emmen), mevrouw M. Stulp (D66), de heer M. de Jonge (D66), de heer M. Kuiper (SP), de heer W.L.H. Moinat (SP), de heer W.A.A.H. Tabak (GroenLinks), mevrouw U.H. Kilinçci (PvdA), de heer H. Smit (PvdA), de heer R. Zuiderveld (PvdA), de heer M.J. Supheert (ChristenUnie), de heer R.R. Pruisscher (ChristenUnie), de heer H.M. Kasteleijn (50PLUS) de heer D.P. Drolenga (Notuleerservice Mooi Werk)
1. Opening en vaststelling agenda Voorzitter Wittendorp opent de vergadering om 19.30 uur en heet de aanwezigen welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2. Actuele mededelingen college/presidium Voorzitter Wittendorp meldt dat, in verband met de afwezigheid van wethouder Rink, collega Jakobs hem zal vervangen namens het college bij agendapunt 6C (Marktvisie centrum Emmen). 3. Rondvraag PvdA heeft twee vragen. 1) Er zijn zorgen bij inwoners over de versmalling van de Nieuw-Amsterdamsestraat en de aanleg van een rotonde op de Brinkenweg. Net als eerder de VVD wil ook de PvdA graag meer verduidelijking. Welke gevolgen hebben de aanpassingen voor (de verkeersoverlast op) de Brinkenweg? Is hierover, naast de politie, ook contact geweest met de ambulancedienst? Aan de andere kant van de Brinkenweg, bij de McDonald’s, snijden fietsers regelmatig af aan de verkeerde straatkant. Welke opties zijn er om deze gevaarlijke situatie (deels) op te lossen? Komt dit onderwerp nog terug in de commissie ter bespreking? 2) Eindelijk is de sloop van het oude Popping-pand (Emmerhout) gestart. Zijn er nieuwe plannen voor deze locatie? Wethouder J. Bos kan de gevolgen voor de Brinkenweg moeilijk inschatten.
Volgens de modellen zal het verkeer eerder kiezen voor de Rond- en Hondsrugweg richting centrum, juist omdat mensen de Brinkenweg als lastig en onveilig ervaren vanwege de voorrangssituatie. Over de aanpassingen was meermaals overleg met de politie als coördinator voor alle hulpdiensten, die zeer tevreden is over deze oplossing en ook de route Rondweg-Hondsrugweg als meer voor de hand liggend ziet. De verwijdering van een rijstrook frustreert niet de doorstroom: hulpdiensten kunnen zoals elders desgewenst uitwijken naar de berm. Daar dit niet bij de hele ambulancedienst bekend is, volgt extra overleg. Het afsnijden door fietsers op de rotonde blijft een lastig punt op de huidige Brinkenweg. De nieuwe weginrichting is zo logisch mogelijk gemaakt om veilig weggedrag te stimuleren. Tegen de richting in fietsen blijft een eigen verantwoordelijkheid voor de fietsers: dit is alleen met handhaving te reguleren. B&W hadden agendering van dit thema niet in de planning omdat zij het
1
met betrokkenen al heeft doorgesproken. Stelt de raad daar prijs op, dan is dat uiteraard altijd mogelijk. Wethouder Jakobs heeft geen bouwplannen binnengekregen voor de locatie Popping, die in privaat eigendom is. Volgt er in de toekomst een plan, dan zullen B&W hier serieus naar kijken. Wakker Emmen heeft drie vragen. 1) Uit onderzoek (motie Wakker Emmen 2022) blijkt de behoefte aan een wijkcentrum in Emmerhout en de Rietlanden. Er zou volgens een recente collegebrief nader onderzoek plaatsvinden omtrent de Kaderbrief, terwijl een apart raadsvoorstel hierover was toegezegd in een informatiebijeenkomst. Hoe kan dit? Staat de toezegging nog steeds? 2) Een inwoner is in de parkeergarage onder de Media Markt gevallen en had een ambulance nodig. Daar was 112 niet bereikbaar, de lift was wederom defect en de ambulance kon niet op parkeerdek 2 komen. Hoe is het laatste te verbeteren? Wanneer worden de liftproblemen nu eindelijk structureel opgelost? 3) Wat is de stand van zaken rond het openbaar gebied in EmmerCompascuum na de centrumvernieuwing? In hoeverre zijn de inwoners betrokken bij het schetsontwerp? Zijn provincie en waterschap akkoord met verbreding van het kanaal? Er schijnen daar plannen te zijn voor de invulling van het Aldi/Ten Haar- en het schoonmakerpand, maar hoe concreet zijn die? Wethouder J.
Bos bevestigt de toezegging van het separate voorstel over een aanvullend onderzoek naar twee wijkcentra. De collegebrief was ondertekend vóór de informatiebijeenkomst en niet meer te wijzigen. Wethouder Jakobs memoreert dat bij de bouw van de parkeergarage bij de Media Markt uit kostenoverwegingen bewust is afgezien van plaatsing van een repeaterinstallatie voor betere mobiele dekking. Er vindt hier opnieuw technisch en financieel onderzoek naar plaats. De uitkomsten gaan t.z.t. naar de raad. De plafondhoogte in de kelders staat ambulances niet toe. Het college zal de ambulancedienst indien nodig hierover informeren en zoeken naar een oplossing. Nog deze week start de vervanging van beide liften in de garage Westerstraat als structurele oplossing: de uitvoering duurt twee weken. Begin 2025 waren gesprekken rond de invulling over het Aldi/Ten Hoor-pand. Na Q1 bleken die plannen niet voldoende uitgekristalliseerd om die voor het openbaar gebied op te pakken. Deze week kan overeenstemming komen over de aankoop door een private partij, die een opening kan bieden voor pandinvulling. Er is veel belangstelling voor eventuele appartementen in het ‘schoonmakerpand’. Bij nieuwe ontwikkelingen krijgt de raad bericht. Aan provincie en waterschap is het conceptplan voorgelegd; nader overleg volgt na verder planuitwerking (december a.s.), met kostenraming.
De benodigde onderzoeken voor de BOPAprocedure zijn uitgezet. Voor archeologie en flora/fauna waren aanvullende onderzoeken nodig. Parallel worden de overige uitkomsten verwerkt in het conceptontwerp. Het college koerst op dit moment op uitvoering in Q2 van 2027; de procedure ligt op schema. Wakker Emmen verzoekt de wethouder waar mogelijk versnelling door te voeren en is benieuwd naar genoemde kostenraming – vooral bij substantiële afwijkingen. Voor wethouder Jakobs heeft de centrumvernieuwing in Emmer-Compas de hoogste prioriteit (net als die in Klazienaveen). Waar tijd is te winnen, wordt hierop ingezet. Zodra de kostenraming gereed is, komt hij hiermee terug bij de raad. VVD ziet dat de gekleurde én reguliere verlichting op het Markt- en Raadhuisplein al meer dan twee jaar stuk is, wat afbreuk doet aan het aanzicht. Als dit niet onder regulier onderhoud valt, is het college bereid tot spoedmaatregelen? Wethouder Jakobs bevestigt de urgentie van deze reparatie. Bestaande armaturen voor de overspanningsverlichting van de Markt zijn niet meer leverbaar. B&W willen bij een nieuwe leverancier proeven doen met vergelijkbare armaturen voor een soortgelijk lichtbeeld. Extra verlichting is al aangebracht op o.a. de Grote Kerk (vanaf de wintertijd); meer additionele verlichting is beperkt mogelijk vanwege de aanvliegroutes van vleermuizen.
Voor het Raadhuisplein zijn de reparaties inclusief bekabeling en aansturing al in voorbereiding, in
2
Commentaar [D.P.1]: GRIFFIE, Zo verstond ik het. Weet niet zeker of deze spelling klopt. Graag voorleggen aan dhr. Van der Weide of de naam juist gespeld is. (Graag ook evt. verderop corrigeren in de beantwoording door WH Jakobs.)
Commentaar [D.P.2]: GRIFFIE, zie vorige opmerking.
combinatie met de aanpak van lekkages. De uitvoering is voorzien voor na de zomer 2026, na de evenementenperiode. VVD houdt voor dat het verhaal rond de armaturen al geruime tijd bekend is en ondertussen de veiligheid op de Markt in het geding kan zijn. Kunnen B&W echt niet sneller beginnen met het reparatie op het Raadhuisplein dan pas over een jaar? Wethouder Jakobs antwoordt dat in genoemde proefperiode de verlichting al zichtbaar is. Voor het overige zet het college zoveel mogelijk druk op de ketel. 4. Spreekrecht niet-geagendeerde onderwerpen De heer Akgün (inwoner Emmen) noemt dat Emmen volgens een poll in 2022 en 2024 tot de lelijkste stad werd uitgeroepen vanwege haar saaiheid en gebrek aan karakter. Ook vrienden vertellen hem niet in zo’n kleurloze stad te willen wonen. Dé oplossing is straatkunst. Die is er wel in het Rensenpark, maar niet duidelijk zichtbaar. Uit meerdere bronnen blijken veel voordelen: jonge kunstenaars kunnen hun creativiteit kwijt en zich ontwikkelen met meer blikvangers op vervallen plekken, meer sociale binding met de stad, meer samenwerking tussen kunstenaars, scholen en omwonenden, minder illegale graffiti en dus minder verwijderingskosten, meer toeristische aantrekkingskracht via streetartroutes (zoals in meerdere andere steden) en imagoverbetering voor woon- en ondernemersklimaat.
112 van de 133 door inspreker ondervraagde inwoners waren positief over street art, 17 negatief en 4 neutraal. Als geschikte plek denkt de heer Akgün aan het Raadhuisplein: op de stenen banken, de bodem of de skatebaan. Er zijn daarnaast genoeg bedrijven die de muren van hun pand als ondergrond ter beschikking willen stellen voor dit soort kunstuitingen. 50PLUS is zeker niet tegen op street art voor meer stedelijke levendigheid, maar die is niet overal in de stad zomaar aan te brengen. Denkt inspreker alleen aan Emmen-centrum of ook de buitenwijken en meer aan tijdelijke of permanente uitingen? De heer Akgün erkent dat er in Emmen-centrum weinig geschikte plekken zijn, maar wel op het Raadhuisplein. Gevelschilderingen en graffiti in wijken zijn mogelijk, zoals een straatkunststeegje elders in Drenthe en meerdere locaties in Nijmegen. Voor het juiste effect moeten de kunstuitingen blijvend zijn. PvdA weet dat Emmerhout de nodige fraaie straatkunst heeft. Is er ook contact geweest met Facet e.d., of is het een eigen idee? Het idee komt van de heer Akgün zelf. Hij wilde na een mondelinge enquête onder inwoners de vooral positieve uitkomsten hier voorleggen. Dat kan ook bij Facet of middelbare scholen. GroenLinks denkt dat straatkunst de stad enorm kan opfleuren, want de fractie herkent de signalen van buitenaf over ‘het kleurloze Emmen’.
Zijn er al bedrijven die mee willen werken? De heer Akgün heeft hen niet benaderd, het was meer een aanname. Hij denkt dat er genoeg bedrijven zijn die hiervoor openstaan. SP wil kunstenaars in principe zo vrij mogelijk laten. In stedelijk gebied kan dit voor overlastrisico’s zorgen. Hoe is die tegen te gaan? In Emmerhout is graffitikunst aangebracht op muren van meerdere flats: dit spreekt de fractie aan. Kan er ter inspiratie ook een uitgewerkt plan komen, al of niet in samenwerking met kunstinstellingen? De heer Akgün heeft nog niet echt nagedacht over de risico’s. Hij kwam hier alleen om dit idee neer te leggen, niet om uiteindelijk met een plan te komen. Muurschilderingen lijken meer iets voor professionals dan jonge amateurs. Hart voor Emmen betoogt dat graffiti, net als andere kunst, een kwestie van smaak is. Sommige mensen vanbuiten mogen Emmen saai en kleurloos vinden, de fractie hoort bij hen ook waardering voor de lokale rust en stilte. De APV houdt lukraak kladden terecht tegen en het Raadhuisplein lijkt niet echt geschikt voor straatkunst, maar de muren van een bedrijfspand juist wel. Hart voor Emmen moedigt inspreker in dat geval aan, initiatief te tonen. De heer Akgün is zelf geen kunstenaar, maar denkt dat straatkunst het imago van Emmen bij een juiste aanpak wel degelijk kan verbeteren. Het moet niet beperkt blijven tot slecht zichtbare locaties.
3
5.
Bespreken C-stukken: n.v.t.
6. 6A.
Bespreken B-stukken Vaststellen bestemmingsplannen voor Geluidszonering en Geluidsverdeelplan Bedrijventerrein Emmen, Bargermeer Eerste termijn inspreker De heer Hiemstra (inwoner en voorzitter Plaatselijk Belang Oranjedorp) weet dat het draagvlak voor de geluidsruimte voor bedrijven beperkt is. Vandaar vier verzoeken namens de EOP: 1) Sta alleen noodzakelijke overschrijdingen toe per bedrijf tot zes per jaar en twee per maand per bedrijf, in plaats van standaard twaalf incidentele overschrijdingen, combineer de overschrijdingen zo veel mogelijk tussen bedrijven voor minimale overlast, vermijd overschrijdingen in weekends en op feestdagen en sta ze alleen gedurende acht uur per dag toe (8.00-19.00 uur). 2) Publiceer geplande activiteiten vooraf op een publiek online dashboard inclusief tijd, duur en verwacht niveau, voer onafhankelijke metingen uit en publiceer de uitkomsten en de incidenten per bedrijf naar dagen, duur en trends; 3) De handhaving moet professioneel en voorspelbaar zijn met helders kaders en oplopende interventies bij herhaaldelijke overtredingen en moet transparant, sluitend en hanteerbaar zijn. B&W werken een en ander uit in beleid, in overleg met bewoners en bedrijven.
4) B&W moeten binnen een halfjaar met aangepast uitvoeringsbeleid komen inclusief handhavingskader in participatie met de bewoners als onderdeel van het nieuwe omgevingsplan, gevolgd door een evaluatie na twaalf maanden. Alleen met deze waarborgen in een motie of amendement kan het geluidszoneringsplan werken, zowel economisch als qua leefbaarheid voor Oranjedorp. Anders verwacht de EOP meer overlast en dus minder vertrouwen in de gemeente. Wakker Emmen informeert of inspreker deze vier punten al heeft besproken met de gemeente. De heer Hiemstra beaamt te strekking met de gemeente te hebben besproken. Dit leidde nog niet tot een concreet voorstel. Wel is gezegd dat beleid voor incidentele overschrijdingen ingebracht zou worden, maar dat is tot op heden niet gelukt. VVD is verbaasd hierover, daar de raad op de informatieavond iets anders had gehoord. De heer Hiemstra noemt de vele contacten met de gemeente, onder meer periodiek tussen EOP, wethouder en ambtenaren. Soms ontstaat een verdeeld beeld rond de haalbaarheid als zaken inzichtelijker worden. De heer Hiemstra kan zich voorstellen dat dit niet heel eenvoudig is. Anderzijds is de verwachte overlast ook niet prettig voor de omwonenden. Hart voor Emmen las in de reactie op de zienswijzen dat de gemeente openstaat voor een dorpsvisie met specifiek geluidsbeleid.
De fractie zal nadere vragen stellen aan B&W over deze open einden. Ziet de EOP mogelijkheden in reserveringen voor niet-verdeeld, cumulatief geluid? De heer Hiemstra denkt dat dat een optie kan zijn, maar heeft niet gehoord dat dat ook de incidentele overschrijdingen doet stoppen. De EOP ziet het als risico dat de geluidsruimte per bedrijf daalt waardoor er in totaliteit meer ruimte komt, met toename in de overlast tot gevolg. GroenLinks vraagt naar het waarom van het gevraagde maximum van zes incidentele overschrijdingen per jaar en alleen bij noodzakelijke activiteiten. Waar is dit op gebaseerd? Volgens de heer Hiemstra is dat aantal niet wetenschappelijk onderbouwd. Het is wel een scherpe grens en biedt alleen ruimte voor noodzakelijke bedrijfsactiviteiten. Overschrijdingen moeten steeds goed beoordeeld worden, om te voorkomen dat bedrijven de standaardruimte van twaalf bij een aanvraag sowieso gebruiken. Immers, voor tien bedrijven op verschillende tijdstippen leidt dit al tot 120 afzonderlijke overschrijdingen. PvdA vraagt waarom de formulering in de geluidsplannen ‘de nieuwe geluidszone garandeert voldoende bescherming voor de omgeving door actieve toetsing aan het verdeelplan met vergunning en handhaving’ geen vertrouwen opwekt. De heer Hiemstra ervaart dat het detecteren van overlast moeilijk is en er beperkte handhavingscapaciteit is.
Vandaar de zorgen bij de inwoners van Oranjedorp.
4
Mevrouw Braam (inwoonster Bladderswijk, Nieuw-Dordrecht) wordt geconfronteerd met een van de hoogste geluidsbelasting (60 dB) en spreekt in mede namens enkele andere bewoners aan de Bladderswijk. In de 15 jaar dat inspreekster er woont, is de (geluids)overlast aanzienlijk toegenomen. Naast gemeenteambtenaar is zij eigenaar van een B&B als bron van inkomsten – ook na haar aanstaande pensioen. De aanpalende (metaalrecycling)bedrijven lijken hier geen enkele rekening mee te houden. Zij hebben 12 dagen per jaar ontheffing voor extra lawaai, maar wie houdt dat bij? De overlast is het grootste in voorjaar en zomer, wanneer men vanaf 5.00-23.00 uur in bedrijf is, ook in het weekend soms zelfs de hele nacht door. Na de laatste bouwvak was het bedrijfslawaai niet uit te houden: evenmin voor de B&B-gasten. De heer Braam ging daarom op een avond langs bij die bedrijven, maar de hekken waren dicht en ze waren telefonisch onbereikbaar. Daarnaast waren diverse branden: in 2018 (één zeer grote, die pas na dagen was geblust), december 2024, april 2025 en 10 oktober 2025, met veel overlast van brandweersirenes. Voorts komen er trillingen van de bedrijven die op heien of het storten van zwaar materiaal lijken, versterkt door het kanaal en de onderliggende veengrond, met gevolgen voor de fundering van het huis van de familie Braam.
In het verleden moest zij reparatie van de schade zelf bekostigen, maar aan de zijmuren zijn opnieuw diverse scheuren gekomen en het huis is op de hoekpunt verzakt. De reparatiekosten worden als zijnde aanzienlijk ingeschat. Twee buren van mevrouw Braam hebben ook te maken met tekenen van verzakking, waarbij een van beide huizen zelfs nog vrij nieuw is. De gemeente zou een aannemer naar geluidswerende maatregelen laten kijken: hij moet ook naar de scheuren kijken en die zouden moeten worden meegenomen in de treffen maatregelen. VVD vraagt hoe de B&B-gasten de overlast in de tuin bij het vakantiehuisje ervaren. Mevrouw Braam antwoordt dat als zij buiten zitten, het lawaai soms oordovend is, iets wat lastig is te verkopen als de B&B op de site Natuurhuisjes.nl wordt gepromoot. PvdA informeert of de gemeente op de hoogte is van de schade aan de woning. Mevrouw Braam herhaalt dat de aannemer nog moet komen kijken naar geluidswerende maatregelen en dat geldt ook voor de scheurvorming. Eerste termijn raadscommissie Wakker Emmen lijkt de onderbouwing van de plannen goed. Wel ziet men graag nog meer reducerende maatregelen bij de geluidsbron, bijvoorbeeld met omkasting of geluidswallen. Dan is de omgeving nog verder te beschermen dan alleen de direct omwonenden.
Wat wordt de inhoud van het logboek en wordt dit ook gepubliceerd? Aanpassingen op grond van de zienswijzen zijn er niet, wel is er steun voor een dorpsvisie. Heeft de gemeente al een denkrichting rond het aspect geluid vanaf het terrein Bargermeer? Het grootste knelpunt is de strook met recyclingbedrijven bij Oranjedorp, die twaalf keer per jaar meer geluid mogen maken. Graag een verduidelijking hiervan in het licht van de geluidsbepalingen. Gaan B&W mee in een eventuele motie hieromtrent? VVD krijgt uit de informatieavond het idee dat er uitvoering onderzoek is gedaan. Naast decibels kan soms ook het type geluid vervelend zijn; hier kijken de onderzoeken niet naar. Toch zijn er zorgen van de insprekers. Kan het college enkele van deze zorgpunten wegnemen? CDA ziet dat er aan een plan wordt gewerkt voor een acceptabeler geluidsniveau voor de omgeving. Omwonenden krijgen meer mogelijkheden voor geluidsmonitoring en –isolatie. Dat is een mooie stap, de insprekers willen dat er meer moet gebeuren. Verruiming van de geluidszone maakt vergunningverlening beter mogelijk: hierbij moet meer aandacht zijn voor de bescherming van de woonomgeving. Jammer blijft dat het plan het incidentele lawaai door pieken van eenmalige activiteiten niet omvat. Daar hebben de inwoners van Oranjedorp heel veel last van, vooral van de metaalrecyclingbedrijven.
De fractie kan zich sec goed vinden in het omgevingsplan, dat geen particuliere belangen schaadt. De bestaande situatie wordt voortgezet, maar het plan sluit nu beter aan bij de actuele praktijk. Het raakt 48 woningen binnen de geluidszone, waarbij de EOP nauw is
5
betrokken. Hoe is dat overleg verlopen en hoe kijken die bewoners hiertegenaan? Na aftrek van de vijf ton voor isolatiemaatregelen blijft 1,5 miljoen over: welke projecten worden daaruit betaald? Want het nieuwe plan voor de Delftlanden vraagt ook financiële ruimte. Hart voor Emmen vindt het doel van beide plannen helder: actualisatie van het akoestisch model zodat bedrijven kunnen blijven draaien, terwijl de omgeving beter wordt beschermd. De vijf ton noodzakelijke geluidsisolatie voor 22 woningen is gedegen onderbouwd. Maar de piekbelasting door incidentele afwijkingen (tot twaalf dagen per jaar) zorgt voor veel hinder bij omwonenden. Die opeenstapeling valt buiten de plannen. De gemeente erkent dit en kondigt daarom met de EOP een dorpsvisie aan met specifiek beleid, maar dit wordt dus niet geregeld door beide voorliggende omgevingsplannen. Wanneer komt deze visie er en wat doen B&W in de tussentijd om de piekbelasting aan te pakken? Voor omwonenden is het een plus dat dankzij het geluidsverdeelplan vergunningen strakker te toetsen en te handhaven zijn. Wel verschuift de geluidszone waardoor op plekken hogere waarden worden toegestaan, wat met name in de tuin voor meer overlast zorgt dan binnenshuis. De raming voor de isolatie, 15.000-25.000 euro per woning (totaal vijf ton), is logisch en netjes geregeld.
Maar de lusten (meer geluidsruimte en ontwikkelzekerheid) liggen meer bij de bedrijven, de lasten (mitigerende maatregelen) bij de gemeente. Hart voor Emmen wil extra afspraken en toezeggingen. Het verdeelplan bevat een geluidsreserve voor maatwerk boven kavelbudgetten: die inzet moet getoetst worden op evenredigheid zonder voordelen voor één partij, cumulatie in de omgeving zonder extra druk boven op de hotspots en de beschikbare geluidsruimte niet alleen op papier maar ook in de praktijk. De gemeente moet ook meten in de tuinen als beleidsregel en jaarlijks rapporteren aan de raad. De fractie is voorstander van de bedrijvigheid op terrein Bargermeer, maar voor toekomstige uitbreidingen of structurele piekactiviteiten moet er cofinanciering komen vanuit het bedrijfsleven, bijvoorbeeld een gebiedsfonds om de lusten en lasten beter in balans te krijgen. Goed dat deze plannen orde in het structurele geluid brengt, maar de ervaring van inwoners wordt gemaakt op wat ze de komende tijd in hun tuin horen: daar zit hun vertrouwen. Vandaar dat Hart voor Emmen het college op die nadere afspraken/toezeggingen wijst. Alleen zo blijft het terrein Bargermeer werkbaar voor bedrijven en leefbaar voor de dorpen. D66 begrijpt hoezeer actualisatie van de akoestiek op terrein Bargermeer nodig is, al staat het distributiecentrum nog steeds leeg.
De bijlagen ad totaal 1.500 pagina’s tonen aan dat geluid minder makkelijk is dan het op het eerste gezicht lijkt. D66 ziet graag in het vervolg een samenvatting met verwijzingen naar de originele documenten, wat de beoordeling vergemakkelijkt. Uit de zienswijzen en de reactie hierop blijkt wat er écht speelt, met name in Oranjedorp en NieuwDordrecht. De fractie complimenteert de wethouder dat hij de zienswijzen meermalen onderkent met toezeggingen, evenals de ontwikkeling van een dorpsvisie voor Oranjedorp. Ook positief dat er veel communicatie is tussen inwoners, EOP en de wethouder. Dat omringende huizen worden geïsoleerd op kosten van de gemeente is mooi, maar het garandeert niet het woongeluk, zeker niet voor inwoners die graag buiten zijn. Vanuit het verleden zijn er veel zorgen, er is jarenlang overlast van geluidshinder met zaken die niet goed zijn gegaan, klachten zijn niet of nauwelijks opgepakt en nu wordt de geluidsruimte vergroot.
Weegt dit op tegen de mogelijk extra geluidsbelasting voor inwoners? Doet de gemeente genoeg om die belasting te beperken en de zorgen weg te nemen? De Wet geluidshinder laat hogere waarden toe: moet de gemeente dan automatisch tot die grens gaan, juist als zij belang hecht aan vertrouwen van de inwoners en het verbeteren van de relatie tussen bedrijven en inwoners? Waarom is uitbreiding van de geluidsruimte toch nodig? Zijn alternatieven onderzocht waarbij minder woningen worden geraakt? Het geluid is met beide plannen beter te monitoren, toetsen en handhaven. De ‘nieuwe mogelijkheden’ bij de Omgevingsdienst mogen voor D66 nog veel concreter worden. De fractie neemt de aanbevelingen van inspreker Hiemstra zeker in overweging, volgens wie vooral de incidentele overlast de zwaarste impact heeft. Economische groei is heel belangrijk, maar niet ten koste van de leefbaarheid: B&W moeten dit waarborgen.
6
Daarom moet de gemeente zorgen dat de dorpen rond Bargermeer niet opnieuw de prijs betalen voor mogelijke industriële groei. SP ziet dat met beide actualisatieplannen niet alleen de geluidsruimte voor bedrijven beter wordt geregeld, maar ook de bescherming van omwonenden. Bedrijvigheid en werkgelegenheid zijn essentieel voor Emmen, maar mogen nooit ten koste gaan van de leefbaarheid in de omgeving. Vandaar dit heldere en juridisch geborgde geluidskader. Uit de zienswijzen blijkt vooral rond Oranjedorp al jarenlang geluidsoverlast te zijn, vooral door pieken in incidentele bedrijfssituaties die veel hinder veroorzaken – zeker bij meerdere bedrijven tegelijk. Positief is dat het college dit onderkent en de stapeling van geluid gaat onderzoeken met de Omgevingsdienst en de EOP. Maar dit moet wel leiden tot concrete verbeteringen in toezicht, handhaving en communicatie met omwonenden. Dit plan moet er binnen een halfjaar komen inclusief afspraken over toezicht en klachtenafhandeling. Men moet de dorpsvisie voor Oranjedorp erbij betrekken en de raad regelmatig informeren over de voortgang. Verder steunt de SP de reservering van vijf ton voor geluidswerende maatregelen en planschade, waarvoor de gemeente terecht haar verantwoordelijkheid neemt.
GroenLinks ziet als intentie van deze geüpdatete plannen om tot betere vergunningen te komen die het proces verbeteren en handhaving vergemakkelijken. Naast objectief is geluidshinder ook subjectief: de een heeft meer last van een bepaald geluid dan de ander. Daarom is het van extra belang dat de gemeente hier serieus mee omgaat. De beantwoording op de zienswijze is wat aarzelend over het naleven van de geluidsnormen. Inwoners doen vaak al uit moedeloosheid geen melding meer, uit verwachting dat de gemeente er toch niets aan doet. Dit beeld moet worden weggenomen. Het meldpunt voor geluidshinder is een goede start, maar het moet verdergaan dan deze passieve afdeling. Daarom pleit GroenLinks voor het actueel informeren van inwoners met name in geluidsgevoelige gebieden via brieven en/of mediakanalen. Dit neemt niet alle argwaan weg, maar geeft in ieder geval de intentie aan dat de gemeente er voor de inwoners wil zijn bij de ervaren overlast. Oranjedorp heeft het idee dat de gemeente steeds meer naar de bedrijvigheid kijkt en steeds minder naar leefbaarheid. Gezien de toenemende onvrede in het dorp moet het college meer rekening houden met hun visie: de plannen zijn er om het geluid beter te verdelen en handhaven.
Hoe gaan B&W met Oranjedorp ervoor zorgen dat de geluidshinder niet wordt overschreden? Wat gaan zij naast het meldpunt verder doen? PvdA hecht veel waarde aan een goed en gunstig vestigingsklimaat en grote concurrentiekracht van bedrijven en het behouden en creëren van werkgelegenheid. De gemeente heeft een belangrijke faciliterende rol bij vergunningen en omgevingsplannen. Plus van beide plannen is dat het geluid beter is te controleren en te volgen. De huidige geluidszone houdt niet of onvoldoende rekening met de invulling van toen nog braakliggende terreinen die inmiddels in gebruik zijn. Het is nodig om een hogere grenswaarde voor geluid en een budget van vijf ton voor geluidsisolerende maatregelen voor 22 woningen vast te stellen. De PvdA is bij beide plannen positief over de impact op de directe leefomgeving. Wordt er ook gekeken naar het terugdringen van geluid aan de bron en andere dan isolerende maatregelen (bodemtrillingen)? Zijn de twaalf piekmomenten in te plannen? Zo ja, dan zijn die vooraf te delen met de omwonenden? Bedrijven en bewoners zijn buren die rekening moeten houden met elkaar. Is er een communicatiemodel te ontwikkelen zodat zij meer begrip krijgen voor elkaar? De PvdA verwijst naar het voorstel van de heer Hiemstra. ChristenUnie komen beide plannen heel logisch over, net als de informatieavond, ondanks de omvangrijke technische inhoud.
Daarom resteert alleen nog de vraag: hoe gaat de gemeente om met piekbelastingen, toezicht en handhaving, maar ook met zaken als trillingen door bedrijfsactiviteiten en het brandgevaar op het terrein Bargermeer?
7
50PLUS leest goede en duidelijke geluidsregels voor bedrijventerrein Bargermeer. Bedrijven en omwonenden weten nu waar ze aan toe zijn. Wel vraagt de fractie aandacht voor het beperken van geluidsoverlast, mocht dat kosten voor de ondernemer met zich meebrengen. De gemeente moet zorgen voor goede controle op naleven de afspraken. Een goede leefomgeving is het uitgangspunt. Kan er ook worden gekeken naar de scheuren in de omliggende huizen aan de Bladderswijk? Reactie college Wethouder Jakobs licht toe dat in 1987 de laatste geluidszonering in Bargermeer van kracht werd. Sindsdien is veel veranderd: lege kavels zijn ingevuld met nieuwe bedrijven, bedrijven zijn uitgebreid of veranderden hun activiteiten: alle met gevolg voor de geluidsbelasting op de omgeving. Voorheen kon elk bedrijf een claim doen op de geluidsruimte. Deze actualisatie maakt verdere vergunningverlening mogelijk én borgt de bescherming voor de omgeving. Het college erkent als grootste knelpunt de twaalf piekmomenten (incidentele bedrijfssituaties (IBS)) per jaar. De beide plannen omvatten deze niet, ze zijn wel conform de Wet geluidshinder. Naast meer overleg tussen de betrokken partijen en de ontwikkeling van een visie voor Oranjedorp zijn er mogelijkheden voor kritische toetsing op verleende vergunningen en nieuwe aanvragen.
Inwoners kunnen nu al kritischer toetsen op de strook met recyclingbedrijven en dit proactief melden bij de gemeente. ChristenUnie hoort de wethouder enkele opties noemen, maar gaat hij dat ook daadwerkelijk doen? Wethouder Jakobs gaat dat inderdaad doen. De visie voor Oranjedorp moet de werkelijke situatie met behoeften, mogelijkheden en beperkingen centraal stellen van omwonenden, bedrijven – en later Omgevingsdienst en gemeente – in plaats van een meer bureaucratische aanpak. Daarbij wordt ook gekeken naar andere vormen van hinder en overlast buiten Bargermeer, ook bij de invulling van nu nog lege kavels die al een invulling hebben. Het lijkt gepast om Oranjedorp eerst de ruimte te geven om met ideeën te komen in lijn met de ETFAL-doelen in de Omgevingswet. Het geluidsverdeelplan verdeelt alleen de beschikbare ruimte, het geluid neemt hierdoor niet toe. Naar verwachting wordt de geluidshinder juist minder, omdat een deel in de reservepot is gestort en vergunningen waar mogelijk zijn afgeroomd. B&W verzoeken bedrijven om het geluid aan de bron te verminderen met maatregelen. Om hun vergunning te krijgen of aan te passen moeten zij gebruikmaken van de best beschikbare technieken, anders krijgen zij geen vergunning. Uiteraard is het overleg met de EOP hierbij van belang, te borgen in de op te stellen dorpsvisie.
GroenLinks informeert of dit laatste alleen over bestaande of ook nieuw te vestigen bedrijven gaat. Wethouder Jakobs antwoordt dat dit over bestaande vergunningen gaat. De gemeente probeert in overleg met de EOP Oranjedorp de twaalf IBS’en per jaar te borgen in de dorpsvisie. ChristenUnie hoorde inspreekster Braam de trillingen en branden aanhalen. Al gaat dit niet over geluid, hoe reflecteert het college daarop? Wethouder Jakobs bevestigt dat beide geluidsplannen daar niet over gaan, maar erkent wel degelijk de zorgen onder inwoners. De trillingen en branden zijn gemeld bij de gemeente. De precieze aanpak is nu nog niet duidelijk, maar zal onderdeel zijn van de gesprekken over de dorpsvisie. De wethouder zegt toe, de opmerkingen van Hart voor Emmen mee te nemen over geen extra druk van IBS’en boven op de bekende hotspots en op de beschikbare ruimte in de omgeving – dit om meer aan te sluiten bij de praktijk. Het SIOF wordt voor diverse doelen ingezet; een ervan is geluidsisolatie op direct omringende woningen binnen een bepaalde zone rond Bargermeer. De wethouder gaat in gesprek met de EOP om de IBS’en zo goed mogelijk te borgen in de dorpsvisie. Men zegt toe, de raad van de voortgang op de hoogte te houden, dit proces kan in het eerste kwartaal van 2026 zijn afgerond.
Buiten de reguliere overleggen wil de wethouder zelf ook tussendoor over de geluidsplannen en andere zaken die in de omgeving spelen, met de EOP spreken. Over de cofinanciering door bedrijven hebben B&W de bedrijven nog niet gesproken. Het college ziet dit primair als gemeentelijke verantwoordelijkheid, vandaar het budget van vijf ton. Wellicht dat het college hier later nog naar gaat kijken, maar dit is geen verplichting voor bedrijven. B&W willen namelijk anderzijds ook marktwerking stimuleren door bedrijvigheid toe te staan.
8
Hart voor Emmen vroeg niet zozeer naar de vijf ton vanuit het SIOF, maar om een aanvulling voor in de toekomst af te spreken aanvullende maatregelen. Uit de reactie van de wethouder begrijpt de fractie dat hij bereid is die mogelijkheid mee te nemen in het overleg met de EOP. GroenLinks noemt naast het meldpunt bij de gemeente ook het Meldpunt Mlilieuklachten bij de provincie Drenthe dat 24/7 bereikbaar is. Tweede termijn insprekers De heer Hiemstra betoogt dat een bedrijf dat volgens de vergunning een ruimte heeft van 50 dB en maar 30 dB produceert, ook recht krijgt op 30 dB. In feite betekent dit dat het verschil ad 20 dB is in te zetten op een lege kavel. Betekent dit dat direct omwonenden dan toch extra geluidsbelasting krijgen? Bovendien kunnen de pieken oplopen tot aanzienlijke niveaus, tot wel 111 dB. Mevrouw Braam is het genoemde meldpunt voor klachten van bewoners niet bekend. Daar wil zij graag meer van weten. Tweede termijn raadscommissie Wakker Emmen stelt vast dat geluid een complexe materie is en de ervaring van overlast per persoon of situatie verschilt. Niettemin is beleid nodig, vervat in de uitgebreide documentatie. De beantwoording door de wethouder stemt tot tevredenheid.
Als het aantal incidentele pieken van twaalf naar zes per jaar gaat, zijn dan planschadeclaims vanuit bedrijven te verwachten? Wellicht is het toezichtzaaknummer in de bouw ook in meldingen, publicaties en handhaving van deze plannen te gebruiken voor geluidsproducerende bedrijven. Inwoners kunnen klachten over geluidsoverlast telefonisch melden bij de gemeente, die ze doorspeelt naar de Omgevingsdienst. CDA hoort de dorpsvisie voor Oranjedorp als heilige graal worden gepresenteerd, waarvoor inwoners met suggesties kunnen komen. Dat heeft de heer Hiemstra zonet gedaan, dus kan de wethouder die toch meteen meenemen? Hart voor Emmen sluit zich aan bij de laatste vraag van het CDA. GroenLinks beluistert dat inwoners van Oranjedorp als eerste aan zet zijn om hun suggesties voor de dorpsvisie door te geven en dat bedrijven wordt verzocht om meer geluidswerende maatregelen aan de bron toe te passen. De fractie wacht het voorstel hieromtrent af. De heer Hiemstra stelde voor, een vergunning voor een IBS alleen bij noodzaak af te geven en te beperken tot vier, zes of acht per jaar. Welke mogelijkheden ziet de wethouder daarbij? Wat kan hij nog meer doen in relatie tot de gedane aanbevelingen voor handhaving? Zo ja, wat dan precies? PvdA hoort van de wethouder dat meer geluidswerende maatregelen bij de bron alleen opgaan bij vervanging van apparatuur, niet bij nieuwe: een gemiste kans.
De communicatie rond de dorpsvisie lijkt op het aanpakken van een heilige graal om alles door te schuiven naar de toekomst. De fractie wil hier graag meer informatie over van de wethouder. Reactie college Wethouder Jakobs vindt de suggestie rond het gebruik van een toezichtzaaknummer voor meldingen vooraf een heel goede en neemt die mee met de EOP in de gesprekken over de dorpsvisie. In de oude situatie kon elk bedrijf geluidsruimte claimen bij een vergunningaanvraag, ook als die onevenredig was. De gemeente kon die claim niet eenvoudig weigeren, waardoor andere bedrijven beperkt werden. Wettelijk mag het maximumaantal IBS’en twaalf per jaar zijn. De gemeente kijkt voortaan kritisch wat alleen ook echt nodig is voor de vergunning en wel op basis van de best beschikbare technieken. In overleg met het bedrijf wordt gekeken naar hoe dit maximum is te beperken door demping, coördinatie en/of clustering. De gemeente gaat dus niet
9
altijd tot de grens: alleen wat strikt noodzakelijk is qua aantal IBS’en om de geluidsplannen te actualiseren en toekomstbestendig te houden, ook op de lege kavels. De grenzen op Bargermeer zijn ruim lager dan in de wet. Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als B-stuk naar de raad gaat. 6B. Woningbouwopgave grondverwerving, waaronder uitbreiding Delftlanden fase 2 Eerste termijn 50PLUS steunt de uitbreidingsplannen voor woningbouw in fase 2 van de Delftlanden. Er is veel behoefte aan geschikte en betaalbare woningen, ook voor senioren. Belangrijk is dat de ontwikkeling past in de omgeving met aandacht voor bereikbaarheid en voorzieningen. 50PLUS wil voorts meer aandacht voor duurzame, energiezuinige woningen en de bijdrage van de nieuwbouw aan sociale cohesie in de wijk, zoals een ontmoetingsplek voor jong en oud met veel zitbankjes. ChristenUnie is blij dat het gevestigde voorkeursrecht leidt tot concrete ontwikkelplannen. De fractie is groot voorstander van deze locatie en steunt de plannen. Wel staat onder punt 2.2 dat verkopers geen nabetalingsclausule wensen en bij 2.3 dat er nu wel een nabetalingsclausule is of komt. Welk van beide geldt nu? De fractie ziet uit naar een plan met een gezonde mix van woningtypes.
PvdA ziet dat de gemeente met deze grondaankopen een stap vooruit zet in de ontwikkeling van de Delftlanden tot een fijne plek om te wonen en te ontmoeten, met voorzieningen als een winkelcentrum, sportvelden, een gezondheidscentrum en een goede OV-verbinding. Hopelijk geeft de nieuwbouw niet alleen plek aan wie het breed heeft, maar ook aan wie afhankelijk is van een betaalbare woning. Daarom pleit de PvdA i.c. voor 30 procent sociale huur om de wijk echt leefbaar te maken voor alle groepen. Wordt er rekening gehouden met verschillende (tijdelijke) woonvormen? SP vindt het verstandig dat de gemeente met deze grondaankopen de regie houdt over waar, wat en voor wie er gebouwd wordt, in plaats op de markt te wachten. Het gaat hier niet alleen over fase 2 Delftlanden, maar over dat de gemeente de regie moet hebben over de lokale woningvoorraad, zeker in deze hoge woningnood. Dit voorkomt dat projectontwikkelaars en grondspeculanten de prijzen opdrijven en vooral dure koopwoningen realiseren, terwijl de wachtlijsten voor betaalbare huur steeds langer worden. De gemeente wil grond aankopen tegen agrarische prijzen om later te ontwikkelen tot woongebied. Dat is verstandig en strategisch, maar de vrij te maken 6 miljoen is pas de eerste stap. Het is van groot belang dat de vervolgstappen zorgvuldig en sociaal worden ingevuld.
Zorg dus dat de regie niet alleen over de grond, maar ook over de betaalbaarheid komt, ook voor starters, jonge gezinnen en modale en lage inkomens. Wonen moet geen verdienmodel worden. Voorkom met actief voorkeursrecht versnippering en speculatie door particuliere partijen. Betrek de raad tijdig bij de volgende fase, zeker bij inrichting van de grondexploitatie en verdeling van woontypes. De SP steunt het krediet dat de gemeente haar eigen woningbouwdoelen laat waarmaken. D66 ziet dat vrijwel alle details uit de aankoopstrategie van de gronden geheim zijn, maar de motivering ontbreekt volledig. Waarom moet dit document helemaal geheim zijn? De bijlagen bevatten volgens D66 weinig geheime informatie. Is het mogelijk dit alsnog te openbaren met de zwartgelakte ‘gevoelige’ passages? Hart voor Emmen haalt de dringende woningnood aan in Emmen en de dorpen. Vanwege dit grote belang moet de raad kritisch zijn op de gemeentelijke aanpak in de Delftlanden. Met name op de forse financiële risico’s van de miljoenenaankopen van landbouwgronden, zonder dat vaststaat hoe,
10
wanneer en tegen welke prijs daar gebouwd wordt. Dit verslechtert de schuldpositie van de gemeenten en leidt tot afname van investeringen in de dorpen. Eigenlijk hoort de markt deze risico’s te dragen. Er ligt nog geen omgevingsplan en de woningbouw start op z’n vroegst in 2028; tot dan lopen rente- en beheerskosten gewoon door. De 6 miljoen is pas een eerste stap: voor volledige verwerving is veel meer nodig plus een nabetaling van 25 miljoen na de bestemmingswijziging, die nog terugverdiend moet worden uit de verkopen zonder te weten hoe de markt er dan uitziet. Daarnaast zijn er onzekerheden zoals de spuitzones die bebouwing verhinderen, alsmede bezwaarprocedures, stikstof en extra infrastructuur. Er ontstaat de indruk dat alle aandacht naar één wijk gaat, terwijl in juist in dorpen en bestaande wijken dringende behoefte is aan betaalbare en sociale woningen, waar dus stilstand ontstaat. De fractie vindt dat woningbouw keihard nodig is, maar dit voorstel schuift de gemeente in de rol van projectontwikkelaar met grote risico’s, weinig directe resultaten en onvoldoende waarborgen rond de bijdrage aan de lokale woonbehoeften. Hart voor Emmen wil eerst meer duidelijkheid over de financiële dekking, fasering en risico’s voordat men de 6 miljoen beschikbaar stelt.
Overweeg bij wijze van proef een stuk welstandsvrij te ontwikkelen: een plek waar sneller gebouwd wordt met minder regels, maar binnen de kaders. Alleen zo zijn tempo, creativiteit en betaalbare woningen te stimuleren. CDA is positief over dit voorstel, dat de gemeente de regie laat oppakken over de woningbouw. 6 miljoen lijkt echter niet genoeg: de berekende markconforme prijs (70.000 euro per hectare) is inmiddels achterhaald. Hoe gaan B&W om met verdere prijsstijgingen? Dit project is een unieke kans om Station Emmen-Zuid volwaardig te maken inclusief busknooppunt. Voldoende OV is essentieel voor de nieuwe bewoners. De verwervingsstrategie en de percelenkaart zijn geheim geklaard. Waarom is dat? Dit staat niet toegelicht in het voorstel. VVD is louter positief dat er meer huizen bijkomen in de Delftlanden: ‘bouwen-bouwen-bouwen’. Is de bestemmingswijziging naar voren te halen? Hoe eerder, hoe beter en in het verleden was hier ook woningbouw gepland. Waar is de extra bijbetaling op gebaseerd? Loopt de gemeente met fase 2 minder risico dan fase 1? Hoe verhouden deze 1.000 nieuwe huizen zich tot de ruimte in andere dorpen, waar ook woningen bij moeten komen? Bovendien moet de toename in verkeersdruk door deze ontwikkeling nog meegenomen worden in de versmalling van de Nieuw-Amsterdamsestraat. Wakker Emmen memoreert in februari jl.
te hebben ingestemd met het vestigen van het voorkeurrecht op het plangebied onder twee voorwaarden: bouwen in de hele gemeente (niet alleen in de Delftlanden) en nadere beoordeling van de financiële risico’s. Het voorstel anticipeert op een vervolgvoorstel om ook in andere wijken en dorpen de regie te nemen op bouwplannen. Goed om te lezen, maar graag wat meer toelichting met termijnen, aantallen en bedragen. Het lijkt daarnaast ook goed de Nota Grondbeleid nog eens tegen het licht te houden als de gemeente meer de regie wil pakken. Hoe hebben B&W het financiële risico bij de 6 en 25 miljoen beoordeeld en welk zicht is er op een sluitende grondexploitatie met betaalbare kavels en voldoende kwaliteit? Immers, fase 1 is indertijd ook heel anders verlopen dan verwacht en woningbouw kent veel risicofactoren. De nabetaling voelt als koppelverkoop met een onherroepelijk omgevingsplan terwijl de grondexploitatie vastgesteld moet worden. Heeft de raad nog de vrijheid om het omgevingsplan te steunen maar de grondexploitatie niet? Wakker Emmen is benieuwd naar het (stedenbouwkundige) totaalplan en hoe de raad hierbij betrokken wordt. Het is bijzonder dat een stuk onder geheimhouding ligt; graag een nadere motivering. Reactie college Wethouder Jakobs erkent dat de motivering voor de geheimhouding ten onrechte ontbreekt.
B&W zullen de juiste formulering op 14 oktober vaststellen en voor de komende raadsvergadering naar de raad zenden. D66 verzoekt de wethouder nu al iets van die motivering prijs te geven.
11
Wethouder Jakobs licht toe dat de aankoopstrategie geheim is, daar dit anders de onderhandelingspositie van de gemeente verzwakt. Er zijn brede zorgen over de 6 miljoen: die is om een stuk regie te krijgen met het voorkeursrecht. Dit omvat niet het hele budget. Krijgt de gemeente een aanbieding die op 6 miljoen uitkomt, dan wordt het omgevingsplan uitgewerkt. Hieraan hangt een grex die aan de raad wordt voorgelegd. Blijkt hier een negatief resultaat uit te komen, dan is de raad vrij om ‘nee’ te zeggen tegen deze ontwikkeling. Wakker Emmen werpt tegen dat de raad dat laatste niet wil. De raad wil de vrijheid om het omgevingsplan met de woningbouw ruimtelijk te kunnen beoordelen, vandaar dat de fractie niet begrijpt waarom de nabetaling ook zonder vaststelling van de grex wordt gekoppeld aan een onherroepelijk omgevingsplan. Dit voelt beklemmend. Is dit in aanloop naar de raadsvergadering anders in te richten, zodat er meer speelruimte komt tussen financiële en ruimtelijke aspecten? Wethouder Jakobs zegt toe, hier voor de raadsvergadering op terug te komen. Op dit moment is er geen definitieve grex aan te leveren omdat de elementen nog niet exact bekend zijn. Bij het omgevingsplan volgt tezijnertijd de definitieve grex. Flexwonen maakt geen deel uit van dit plan: het college houdt eerst vast aan 40% betaalbaar, 30% sociale huur en 30% overig.
De grex moet uitwijzen of die verdeling haalbaar is. Wakker Emmen oppert de genoemde percentages als uitgangspunt te hanteren en af te laten hangen van de lokale behoeften en de definitieve keuzes in de planuitwerking te maken. Wethouder Jakobs bevestigt dit als de juiste interpretatie. Uiteraard is 40:30:30 een uitgangspunt. Op dit moment bestaat 28% van de totale Emmense voorraad uit sociale huur. Blijkt uit het komende woningmarktonderzoek dat die behoefte er niet is, dan kan de verdeling anders uitpakken. Mocht dit onderzoek wél behoefte aan alternatieve woonvormen (flexwoningen, tiny houses etc.) uitwijzen, dan wil de PvdA graag weten of dit type alsnog onderdeel van de plannen kan worden. Voorzitter Wittendorp verzoekt de raadscommissie haar vragen te beperken tot het raadsvoorstel. Wethouder Jakobs houdt voor dat flexwonen vaak wordt overschat: hiermee is alleen proceduretijd te winnen. In de uitwerking van het omgevingsplan komt het college hier nader op terug. Alternatieve woonvormen zijn vooralsnog niet aan de orde. Er moet uiteindelijk een grex komen die qua resultaat voldoende comfort geven om verder te gaan met de ontwikkeling. Het college betrekt daar de raad bij. De 6 miljoen is nodig om de onderhandelingen over de eerste 50 hectare (van 82) op te starten. Daarna is de uitwerking van het omgevingsplan en de grex aan de orde.
Dit plan behelst 10% van de totale opgave tot 2040 (10.000 woningen). Het college streeft naar evenredigheid in nieuwbouw in dorpen en wijken als blauwdruk, waarbij in grote kernen als Klazienaveen wellicht iets meer nodig is om de leefbaarheid op peil te houden. Woningbouw blijft keihard nodig in de komende jaren. Dit plan is een goede eerste stap om regie op de Delftlanden te houden, maar wel met voldoende waarborgen tegen financiële risico’s. Wethouder J. Bos vult aan dat het college bij elk raadsvoorstel de gevolgen voor de financiële kengetallen bekijkt; vandaar het signaal hieromtrent in dit voorstel. Het betekent dus niet dat er de komende jaren geen investeringen meer mogelijk zijn. De komende jaren wil men de raad hier goed over blijven informeren. Als de grex definitief is, geeft dat meer informatie voor het omgevingsplan. Mocht uit de grex een negatief saldo komen, dan zijn er verschillende knoppen om aan te draaien: verhouding groen-openbare ruimte, invulling woningbouwplan e.d. Mocht het plan financieel toch niet uitkunnen, dan kan de gemeente het altijd nog terugbrengen naar de markt. Met andere woorden: bij instemming met dit voorstel legt de raad zich niet vast op deze plannen: er blijft ook hierna ruimte voor besluitvorming in de raad.
Vandaar de gedane toezeggingen hierbij, waarbij het college voor de raadsvergadering eindredactie gaat plegen op de geformuleerde koppeling tussen de grex en het omgevingsplan. De gronden zijn gekocht tegen agrarische waarde en zijn te verkopen aan de ontwikkelaar – dan wel aan de oorspronkelijke agrarische eigenaar als woningbouw helemaal niet mogelijk zou zijn. In punt 2.2 staat dat de 6 miljoen er ook op gebaseerd is dat sommige eigenaren geen nabetalingsclausule willen, maar direct meer geld willen zien dan de agrarische grondprijs. B&W gaan ervan uit dat heel veel grondeigenaren die wens wél hebben, vandaar de 25 miljoen voor nabetalingen. Beide zaken sluiten elkaar dus niet uit. Het klopt dat naar
12
aanleiding van dit voorstel het grondbeleid aangepast moet worden als de gemeente meer regie wil op de woningbouw. Hier gaat de organisatie in 2026 mee aan de slag. Tweede termijn D66 verzoekt ook de ontbrekende motivering voor geheimhouding bij de B-stukken in de komende commissie BM&E alsnog toe te zenden. Is de gemeente al in gesprek met ontwikkelaars? VVD is het met de wethouder eens om de 40:30:30-norm als uitgangspunt voor de hele gemeente te hanteren en niet voor elk bouwproject op zich. De gemeente moet bij elk project goed naar de behoeften in de markt blijven kijken, anders komen projecten nooit van de grond. Wakker Emmen vraagt zich af of de factor 5 gebruikelijk is om te komen van agrarische grondprijs naar ontwikkelprijs, met een sluitende grondexploitatie als startpunt. Hoe reëel is dit? Reactie college Wethouder Jakobs heeft nog geen ontwikkelaars gesproken. De VVD stelt terecht dat de 40-3030-verdeling een uitgangspunt is; dit kan per plan afwijken, zo ook in de Delftlanden. Naast de grex is ook de lokale woonbehoefte bepalend. Voor D66 hoeft er ook niet overal per se 30% sociale huur te komen, maar op dit moment zit het percentage eronder. Dus de gemeente heeft eerder de taak om het naar boven te compenseren. Wethouder Jakobs betoogt dat de komende tijd plannen komen voor sociale woningen in Emmermeer en Klazienaveen.
Dit percentage is trouwens elders in Nederland vaak lager dan in Emmen. Voorts komt er een nieuw woningmarktonderzoek dat leidend is en de behoeften duidelijk gaat maken. Is die behoefte aan sociale huur er, dan is het aan de gemeente om daarin te voorzien. Tegelijk zien B&W ook eigen woningbezit als toekomstige welvaart voor inwoners. Wethouder J. Bos vult aan dat de 6 en 25 miljoen marktconforme bedragen zijn en zijn bepaald op eerdere, vergelijkbare ontwikkelingen in de gemeente. De risico’s zijn aanvaardbaar. Mocht de grex niet uitkomen, dan zijn er andere knoppen om aan te draaien, zoals eerder toegelicht. Wakker Emmen hoort dat de organisatie alleen uitgaat van wat daar nu bekend is. Maar het laatste plan van deze omvang is alweer een tijd geleden. Hoe betrouwbaar zijn die doorrekeningen nog? Wethouder J. Bos doelde meer op bestaande dan vergelijkbare woningbouwprojecten. De gegevens zijn uit de totale overzichten gehaald en gebaseerd op recente onderhandelingen over grondprijzen. Het klopt dat elk project sec uniek is en dat houdt altijd een bepaald risico in. Maar er zijn nog andere knoppen om aan te draaien en zonder volledige helderheid over de risico’s en de dekking ervan, komt het college niet met een vervolgvoorstel c.q. kan de raad zelf ingrijpen. Dit is op de informatieavond ook al uiteengezet.
Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als B-stuk naar de raad gaat. 6C. Marktvisie centrum Emmen Eerste termijn Wakker Emmen haalt de markt in Emmen aan als een van de weinige grote markten in NoordNederland. De vraag is of alle betrokkenen voldoende ambitie hebben gezien de wensen van de bevolking vandaag de dag. De fractie ziet niet gebeuren dat alle prijzen op de leeftijdsgroepen worden afgestemd: de marktwerking is bepalend. Toch zijn er genoeg kansen voor toekomstperspectief. Waarom geldt deze visie niet voor alle markten, dus ook in dorpen en wijken? PvdA omschrijft de markt als verbinder tussen het warenaanbod en de bezoekers, van inwoners van Emmen tot bezoekers en toeristen. Hun bezoek is een alledaags ritueel met een vleugje eeuwigheid. Stad en markt horen sinds mensenheugenis bij elkaar. De Emmense markt is niet alleen de grootste in Drenthe, maar in 2013 zelfs de beste van Nederland. Wel moet de markt met zijn tijd mee gaan,
13
hij voldoet niet aan de huidige EU-Dienstenrichtlijn. Vergunningen moeten voortaan schaars en niet meer voor onbepaalde tijd worden verleend. Welke gevolgen heeft dit voor de markt in Emmencentrum? Diverse deskundigen zijn geraadpleegd voor de visie. Deze gesprekken moeten een vervolg krijgen en zomogelijk uitgebreid. De sterkte-zwakteanalyse in de visie komt goed overeen met de signalen die de fractie van inwoners krijgt, zoals de wens tot meer variatie in producten. Dit zal meer doelgroepen aanspreken. De markt moet ook inwoners van verschillende inkomens aantrekken om hun boodschappen te doen. Verder moet het een ontmoetingsplek blijven. Een goede stimulans daarbij zijn de themamarkten in samenwerking met horeca en detailhandel. De PvdA ziet, buiten de terrassen om, weinig rustplekken en de locatie van de toiletvoorzieningen zijn onduidelijk. Dikke kabels maken het voor rolstoelen en kinderwagens lastig om op de markt te komen. Welke mogelijkheden zien B&W in bebording om de route naar toiletten beter aan te geven en de markt beter toegankelijk te maken? Klopt het dat het college bezig is met een onderzoek naar de hoeveelheid en herkomst van de marktbezoekers? Dit inzicht is belangrijk om op basis daarvan verder te bouwen aan de versterking van de markt. CDA is blij dat de Marktvisie in goed overleg met alle betrokkenen tot stand is gekomen.
De huidige verordening is verouderd en voldoet niet meer aan de Europese Dienstenrichtlijn. De op zich prima visie bevat heldere kaders en zeven ambities om de markt toekomstbestendiger te maken, zoals het streven naar een autovrije markt. Het raadsvoorstel bevat wel veel typfouten: graag nog een extra redactieslag op de teksten. Wanneer volgen de visies voor de andere markten in de gemeente? VVD beaamt het grote belang van de warenmarkt voor Emmen, een fysieke ontmoetingsplaats voor veel mensen – en dat in een steeds verder digitaal wordende wereld. Het is ook een economische trekker voor winkels en horeca in Emmen-centrum. Een evenwichtige verdeling van kramen is noodzakelijk, evenals een goede acquisitie om het verlies aan kramen (o.a. door vergrijzing) goed te maken. Het initiatief van het Drenthe College en Stenden om leerlingen stage te lopen aan de markt, is een goede ontwikkeling die in stand moet blijven. De visie benoemt de randvoorwaarden en voorzieningen als zwakte: de VVD wil dit op orde krijgen. Eerst wordt over ‘beperken’ van auto’s gesproken en even verderop over ‘niet meer toestaan’. De VVD gaat voor het laatste, maar hoort graag van het college een duidelijke lijn i.c. Zij mist in het stuk de adequate controle en handhaving op fietsers, een grote ergernis van veel marktbezoekers.
Hebben B&W nagedacht over de toekomstige bouwwerkzaamheden rond het marktgebied? Is hier veel overlast van ervaren door de marktondernemers en hoe is hun hierin tegemoet te komen? Wanneer komt er een dergelijke visie op de overige markten in de gemeente? De teksten zijn niet overal volledig en bevatten vrij veel fouten: graag hier nog een keer naar laten kijken voor de komende raadsvergadering. SP ziet de markt niet alleen als handel, maar als het kloppende hart van de stad: een ontmoetingsplek waar levendigheid, betaalbaarheid en saamhorigheid samenkomen. Daarom is de vernieuwde visie goed om de markt toekomstbestendiger te maken. Met zijn belangrijke sociaaleconomische rol brengt de markt reuring in het centrum, trekt toeristen en biedt inwoners met een smalle beurs toegang tot betaalbare producten. Het aantal bezoekers loopt langzaam terug, er is vergrijzing onder de marktondernemers en het aanbod is soms te eenzijdig geworden. Er moet dus meer geïnvesteerd worden in vernieuwing, samenwerking en beleving. Goed dat de gemeente de regie neemt. De visie is breed afgestemd met marktondernemers, horeca e.a.
De gemeente moet nu ook echt de uitvoering gaan oppakken: betere marktfaciliteiten (stroom, sanitair en logische inrichting), meer variatie in het aanbod om jongeren en toeristen aan te trekken en goede samenwerking met horeca en winkels als onderlinge versterking in plaats van concurrentie. Er moet aandacht zijn voor drie punten: 1) betaalbaarheid, ook voor inwoners met een kleine portemonnee; 2) ontmoetingsplek: betrek welzijnsinitiatieven en lokale producten om de markt te versterken; 3) continuïteit voor marktondernemers: daar de nieuwe vergunningen door de EU-richtlijn tijdelijk
14
worden, moet er meer zekerheid komen om te kunnen investeren. De SP is positief over de Marktvisie, mits de uitvoering echt gericht blijft op de mensen achter en vóór de kramen. De markt moet voor iedereen blijven. ChristenUnie leest in de visie terecht terug dat de markt niet alleen handel is, maar ook maatschappelijke waarde heeft. Die kern komt terug in de missie en ambities, al krijgt de fractie wat jeuk van dit managementjargon. Een overheid moet gewoon met haar bestuurstaken het algemeen belang behartigen. De visie bevat een hele reeks ‘ambities’, maar het zijn eigenlijk verbetermaatregelen die gerealiseerd gaan worden over een heel lange periode: 2026-2029. Waar is de prioritering en welke financiële consequenties hebben de vele ambities voor de gemeentebegroting? In grote lijnen is het qua inhoud een goede Marktvisie, met inderdaad her en der wat taalfouten. Hart voor Emmen had een geweldige visie voor alle markten verwacht, want dit hart klopt ook in de buitendorpen en wijken. Blijkbaar gaat alle aandacht naar de stad. Wel goed dat de markt van Emmen wordt erkend als sociale ontmoetingsplek en tevens het vakmanschap en de traditie: dat is ‘bewaren wat goed is’. In Rotterdam is te zien wat er gebeurt als beleid losraakt van gezond verstand: lege marktpleinen door milieueisen en zero-emissiezones.
In deze visie lijkt de gemeente dezelfde weg in te slaan: minder auto’s tijdens de opbouw en geen auto’s tijdens de markt. In de praktijk betekent het dat de ondernemers hun waren niet meer bij de kraam krijgen. Hun voertuig is immers vervoer, opslag, koeling en werkplaats tegelijk. Dit vraagt onevenredig veel investeren in inhuur van personeel en elektrische alternatieven. VVD corrigeert dat dit om de auto’s van inwoners en bezoekers gaat, niet van de marktkooplieden. Hart voor Emmen had dit anders gelezen, maar hoort graag het antwoord van de wethouder. Een rentmeesterlijk bestuur verdeelt de aandacht eerlijk over de hele gemeente en geeft niet telkens voorrang aan het stadscentrum. Het is van belang ook het sociale weefsel in de buitendorpen blijvend te versterken. Wanneer komt er een marktvisie voor de dorpen met concrete maatregelen en een budget? Dat de visie geen financiële gevolgen zou hebben, is een halve waarheid. Als de gemeente niet betaalt, doet de ondernemer dat. Kan hij het niet, dan betaalt de klant en wordt de markt een luxe uitje. Hoe gaan B&W zorgen dat de rekening van deze visie niet bij de marktkooplui en inwoners komt te liggen? Hart voor Emmen vindt dat de visie niet moet sturen op modern of duurzaam, maar op rechtvaardig, haalbaar en menselijk. De markt is geen speeltuin voor beleidsambities, maar het hart van de lokale economie en gemeenschap.
In alles wat zij doet moet de gemeente bewaren wat goed is en beschermen wat kwetsbaar is. D66 ziet de markt als belangrijke trekpleister voor Emmen en omgeving, tot aan Duitsland toe. De fractie vindt dit een prima visie, maar mist hoeveel de ambities gaan kosten. De inrichting verbeteren is immers niet gratis. Om welke auto-eigenaren gaat het bij de verkeersbeperkende maatregelen? Het moet voor de marktkooplui niet lastiger te worden om bij hun kraam te komen, dus moet er een logistieke hub komen of goede stroomvoorzieningen. Is hier onderzoek naar mogelijk? GroenLinks ziet in de teksten terug dat de visie tot stand is gekomen met de betrokken partijen. In de kaders staat niets opvallends. Zijn er voorstellen gedaan die niet in de visie terecht zijn gekomen? En waarom zijn alleen de markttijden opgenomen? 50PLUS ziet de markt als centrale ontmoetingsplek voor inwoners die elkaar wekelijks daar kunnen treffen. De fractie vindt de Marktvisie een goed plan. Reactie college