Notulen openbare vergadering van de commissie Samenleving van 10 juni 2025

Tot slot dankt de PvdA de andere fracties voor deze zeer interessante en verhelderende C-discussie. CDA beluistert in het algemeen best wel ruimte om de grenzen op te zoeken en risico’s te nemen, maar tegelijk niet weg te gooien wat wél werkt. Daar kan de fractie zich in vinden. Als preventie ziet zij de mooie voorbeelden in de collegebrief: Een Kansrijke Start, Moeders van Emmen, Oog voor SAM en schoolmaatschappelijk werk. De kinderraden lijken het CDA iets minder geschikt bij het thema jeugdzorg. VVD vindt deze discussie heel prettig en zinvol. Dat de impact van de sociale omgeving grote invloed heeft op een kind, is een terugkerend thema. Dat gaat breder dan het gezin; de buurt, de vereniging en de school. Zij vormen het belangrijkste vangnet om kinderen goed te laten opgroeien. Hoe dat te faciliteren is lastig te beantwoorden. De Angelslo Academy is een pilot, maar het succes in termen van minder jeugdzorg is lastig te beoordelen. Dit zou een richting kunnen zijn. Inspreker Kamphuis ziet ook een rol voor het onderwijs in de benadering van het kind: dat zou ook een richting kunnen zijn. Men moet beseffen dat opgroeien van een kind altijd leidt tot uitdagingen en problemen waar het doorheen moet. Problemen doen zich gewoon voor, dus waak voor het pamperen van kinderen. GroenLinks vindt dit klinken alsof de VVD jeugdzorg als pamperen ziet.

De gemeente heeft toch ook een faciliterende rol in het opgroeien van kinderen? VVD bedoelt dat als er problemen zijn met opgroeien, de oplossing niet direct zit in therapie of jeugdzorg. Men moet ook accepteren dat problemen horen bij opgroeien. Die rol hoort primair bij het gezin; de overheid is er niet om alle opvoedproblemen op te lossen. Alles overwegend is de grenzen opzoeken in regelgeving helemaal niet verkeerd: de VVD ziet dit als een begaanbare weg. SP ziet graag dat de gemeente de samenwerking zoekt met partners in het veld, zoals in de Angelslo Academy of met het onderwijs. De fractie wil graag de ruimte zoeken in de regels, want kinderen en gezinnen hebben soms net iets meer nodig dan ‘regels zijn regels’. De SP is zeer blij met deze discussie en dankt de wethouder hiervoor. ChristenUnie vindt dat er tijd nodig is voor reflectie, zeker gezien wat er sinds 2015 in Emmen is gebeurd. Toch heeft de raad de neiging meteen in de actiestand te schieten. De vraag echter is of werken aan preventie of de Angelslo Academy meteen alle problemen oplost. Dus moet de gemeente met het veld de dieperliggende oorzaken voor de problemen van de jeugd onderzoeken om met gerichte activiteiten en maatregelen daar een antwoord op te bieden. Dit staat los van allerlei instrumenteel-technische veranderingen, maar veel meer kijken naar de problematiek in de

15

sociale samenhang. De ChristenUnie ziet een samenleving die zoveel druk op kinderen en jongeren legt, die continu aan zichzelf moeten blijven werken. Dat is niet te doen. Op die een ziekmakende ‘prestatiesamenleving’ moet een antwoord komen. Dat is zo niet voorhanden, maar dit besef kan helpen om dat antwoord te vinden en kritisch te kijken welke raadsbesluiten die druk op de jeugd vergroten. Zo is het instrument kinderraad een mooie, maar kost dat niet te veel tijd naast de school? Die vraag moet gesteld kunnen worden. De nadruk moet op de sociale basis komen te liggen, te koppelen aan het Gezond en Actief Leven Akkoord en daarmee aan het Samen Verderverhaal. Voorts pleit de fractie ervoor om de TNO-methode ‘Leernetwerk in het sociaal domein’ toe te passen. Dan kan de gemeente met alle partners dit soort complexe vragen samen oppakken en al doende leren, met de ruimte om fouten te maken. De ChristenUnie wil het college alle ruimte geven om dingen uit te proberen, maar vraagt de raad daar wel nauw bij te betrekken. D66 neemt waar dat alle fracties het probleem hebben geprobeerd te omarmen, zonder in oplossingen of acties te verzanden. Prima om eerst stil te staan en te reflecteren op het probleem. Daar iedereen zoekende en bang is verkeerde keuzes te maken, is deze gevarieerde inbreng heel waardevol om zelf verder over na te denken.

Immers, de gevolgen van bepaalde keuzes zijn op dit moment nog niet bekend. Een voorbeeld van pedagogische of sociale basis is de Rijke Schooldag, maar ook de intensieve samenwerking tussen Stichting Openbaar Onderwijs en Stichting Kinderopvang Emmen is een goed model van een pedagogische basis aan de voorkant. Ook Sedna en De Toegang hebben hier ideeën over en laten bereidheid tot samenwerking horen. Verder klinkt het Leernetwerk van TNO als een goede optie. Bij het opzoeken van grenzen in de regelgeving houdt het op bij minder onderhandelbare wettelijke kaders. Daar kan de raad zeker kritisch op zijn, maar D66 moedigt voor het overige aan, over de randjes te stappen en zo een voorbeeld voor andere gemeenten te zijn. GroenLinks merkt dat dit thema te groot en complex is om alleen in een C-discussie te behandelen. Goed dat de raad wordt betrokken, maar graag ziet de fractie ook werksessies om de accenten van het te hervormen beleid te beleggen. Kunnen B&W dit organiseren? GroenLinks zoekt graag naar de mogelijkheden voor het aanbieden van lichte hulp zonder professionals. Preventie is de inzet vanuit de gemeente om initiatieven te faciliteren die de sociaalmaatschappelijke positie van de jeugd verbeteren.

Voorbeelden zijn de Angelslo Academy en Buiten (voorheen Jimmy’s), GroenLinks roept op te blijven investeren naar de behoefte van de jeugd, eenheidsworst in het voorliggend veld te vermijden en te zorgen voor een divers aanbod aan initiatieven. Hiervoor moet de gemeente dan wel geld beschikbaar stellen, ook als het rendement niet gegarandeerd is. Het betrekken van de ketenpartners bij de hervorming is zo essentieel dat zij ook aan de voorgestelde werksessies zouden moeten deelnemen. Hart voor Emmen dankt de wethouder voor het initiatief van deze C-discussie en de visies van de andere fracties. Vraag blijft: wat hebben kinderen echt nodig? Volgens Hart voor Emmen is dat rust, geborgenheid en tijd van hun ouders. Dat is ook meteen de definitie van ‘preventie’. Niet elk probleem is een zorgvraag, soms leidt de samenleving de ouders af van hun primaire zorg- en opvoedtaak. Vandaar de vraag aan de wethouder om het gezin centraal te stellen. Niet als sentiment, maar als fundament. 50PLUS heeft voor de tweede termijn eigenlijk geen nieuw gezichtspunt in te brengen. Wel heeft de nieuwe raadszaal een zeer plezierige C-discussie mogelijk gemaakt. Voorzitter De Jonge wijst erop dat deze opmerking buiten de orde is. Reactie college Wethouder Keen dankt de raadscommissie en insprekers voor deze waardevolle avond.

Het allerbelangrijkste was het gevoel terug te krijgen dat er ruimte is om te zoeken naar de ‘hoe dan

16

wel’. Die oproep is breed gehoord, evenals de erkenning c.q. worsteling van de afgelopen 50 jaar. Het college erkent ook dat mensen aan het werk zijn met alle goede bedoelingen. Tegelijkertijd is het stelsel vastgelopen en daar heeft de gemeente veel te doen. De grenzen opzoeken betekent zeker niet de kwetsbare kinderen laten vallen die hulp echt nodig hebben. Wel gaan B&W op zoek naar hoe zij kinderen, ouders en inwoners kunnen versterken. Of de Angelslo Academy goed werkt en voor minder zorgvraag zorgt, daar zijn nog geen cijfers van bekend. Velen zijn daarbij geneigd te kijken door de ‘problematische bril’. De Academy is ook te zien als een initiatief om kinderen en jongeren te versterken en hun talenten te helpen ontwikkelen. Tijdens het recente werkbezoek van het college aan de Academy werd duidelijk dat de manier van omgang in positieve sfeer, in combinatie met een activiteit, heel enthousiasmerend is – in plaats van louter hulpverlenend. Wellicht wordt in gezinsverband daar niet altijd de ruimte voor gegeven vanwege eigen keuzevrijheid – uit noodzaak of wens tot werk. De kracht ligt in het versterken, niet in het alleen kijken naar problemen. Voorts is de kinderraad een middel om kinderen te verstevigen in een wereld met al zijn crises en vraagtekens over perspectief.

Het college gelooft hierin, want in de kinderraad kunnen zij zich richten op zaken waar zij wél invloed op hebben, zoals hun leefomgeving. Tegelijk is de vraag om reflectie te horen: ook het college denkt dat daar het antwoord ligt op ‘hoe verder’. Er zit spanning in de urgentie om wat te gaan doen; dat blijkt wel uit de voorbeelden die aan de commissie werden gevraagd. De les is om met elkaar een stap terug te zetten en te reflecteren op de laatste tien jaar. Wat werkt wel en wat werkt niet en waarom wel/niet? Dat is zeer waardevol, anders is er de neiging te snel te gaan oplossen, in plaats van zorgvuldig komen tot iets wat goed werkt. De werksessie was een interessante suggestie van GroenLinks ter aanvulling. Het college gaat zich nog beraden op het vervolg en wil de raad nauw aanhaken, zeker bij dit niet eerder bewandelde pad. Dat vervolg kan inderdaad samen met de ketenpartners, maar wellicht ook met inwoners, kinderen en jeugdigen die mee kunnen denken. Tot slot dank aan de brede steun van de raadscommissie om het daadwerkelijk anders te gaan doen. Voorzitter De Jonge stelt vast dat dit onderwerp in voldoende mate is besproken. Het feit het college in tweede termijn meer tijd nodig heeft dan in de eerste, neemt de voorzitter mee ter overweging voor in het presidium. Dit ten behoeve van de volgende C-discussie. 6. Bespreken B-stukken 6A.

Aanpassing statuten Stichting Openbaar Onderwijs Emmen (OOE) Eerste termijn Wakker Emmen meldt dat OOE zich sinds vorig jaar ook toelegt op kinderopvang op diverse locaties onder de huidige stichtingsnaam. Het college van bestuur en de raad van toezicht van OOE besturen ook de Stichting Kinderopvang. Beide functies door verschillende bestuurders te laten invullen, is in de praktijk niet wenselijk gebleken. Logischer is het om ze in een bestuursstichting onder te brengen. De fractie stemt daarom in met de statutenwijziging, het oprichten van de bestuursstichting en het benoemen van één college van bestuur en raad van toezicht. ChristenUnie vindt de aanpassing goed om de stichting efficiënter te organiseren. Hoeveel stichtingen en besturen komen er na de statutenwijziging? SP ziet dat de statutenwijziging zorgt voor sterkere samenhang en integratie van kinderopvang in het lokale onderwijs. Zo is beter in te spelen op de behoeften van kinderen en ouders. Positieve punten zijn de duidelijke scheiding tussen bestuur en toezicht, meer inspraak voor ouders en personeel en meer aandacht van behoud van het openbare karakter. De fractie blijft de praktijk kritisch maar ook met vertrouwen volgen, met transparantie en ruimte voor medezeggenschap en inspraak. Dit is een stap richting een meer geïntegreerde en toekomstgerichte aanpak.

17

50PLUS vindt dat de naam van de stichting zou moeten worden aangepast naar ‘Openbaar Onderwijs en Kinderopvang Emmen’. Reactie college Wethouder Keen geeft aan dat er twee stichtingen waren, OOE en Kinderopvang Emmen. In die structuur bleken de functies van het college van bestuur en de raad van toezicht door verschillende personen ingevuld te kunnen worden. Dat vond men in de praktijk niet wenselijk, vandaar deze statutenaanpassing. Daartoe is een overkoepelende stichting gemaakt met een en hetzelfde bestuur en toezicht. Het college gaat niet over de naamgeving van de stichting. Voorzitter De Jonge stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 8.

Onderwerpen ter bespreking: n.v.t.

9. Vaststellen verslag vorige vergadering 9A. Vaststellen notulen raadscommissie Samenleving van 8 april 2025 Voorzitter De Jonge stelt vast dat de notulen van 8 april 2025 ongewijzigd worden goedgekeurd, onder dankzegging aan de notulist. 10. Ingekomen stukken vanuit het college/presidium Er zijn geen agenderingsverzoeken. 11.

Overige ingekomen stukken: n.v.t.

12. Sluiting Voorzitter De Jonge sluit de vergadering om 22.53 uur onder dankzegging.

18