Notulen openbare raadsvergadering van 13 november 2025

Handelingen van de raad van de gemeente Emmen Jaar 2025

Bijlagenr.

Categorie/agendanr.

Onderwerp __________________________________________________________________________________ Openbare vergadering van de raad van de gemeente Emmen, gehouden op donderdag 13 november 2025 vanaf 13.30 uur in de raadszaal _______________________________ Voorzitter : de heer H.F. van Oosterhout Waarnemend voorzitter : de heer G.J. Horstman Griffier : de heer S. Engelen Aanwezige raadsleden (34) : de heer G.J. Bijlsma (Wakker Emmen), de heer H.A. Bos (Wakker Emmen), de heer K. Bosma (Hart voor Emmen), de heer D. Dekker (Wakker Emmen), de heer D.H. van Dijken (CDA), mevrouw C.P.M. Ester-Schokker (SP), mevrouw R. Gommer-Gelijk (CDA), de heer L.H. Herbers (Wakker Emmen), de heer L. Hoogenberg (Wakker Emmen), de heer G.J. Horstman (PvdA), de heer P.M. de Jonge (VVD), de heer H.M. Kasteleijn (50PLUS), de heer M. Katerbarg (Wakker Emmen), mevrouw U.H. Kilinçci (PvdA), de heer M. Klaver (Wakker Emmen), de heer J.H. Koops (D66), mevrouw M. Kuipers-Hekhuis (Wakker Emmen), mevrouw A.G. LouwesLinnemann (PvdA), de heer M. Meijer (VVD), de heer B.J. Mulder (PvdA), de heer D.M. Poelman (Wakker Emmen), de heer R.R. Pruisscher (ChristenUnie), mevrouw A.W. Scheper (VVD), mevrouw V.S.L.R. Spang (PvdA) (vanaf 15.00 uur), de heer M.J. Supheert (ChristenUnie), mevrouw A.K. Velzing (Wakker Emmen), de heer A. de Vries (PvdA), de heer D.E. de Vries (Wakker Emmen), de heer R.

van der Weide (Wakker Emmen), de heer J.B.W. Wittendorp (CDA), de heer M. Woltman (Wakker Emmen), de heer R. Woltman (Wakker Emmen), mevrouw B. van der Woude (GroenLinks), de heer R. Zuiderveld (PvdA) Afwezige raadsleden (4) : de heer M.M. Tuik (CDA), de heer H. van der Velde (Wakker Emmen) de heer M. Kuiper (SP), de heer R.S. de Jong (Hart voor Emmen) Aanwezige collegeleden (7) : de heer J. Bos, de heer A.J. Jakobs, mevrouw D.S. Keen, de heer H.F. van Oosterhout, de heer G.P. Rink, de heer P.M. Schrik, de heer R. Wanders Afwezige collegeleden (--)

:

---

Gemeentesecretaris

:

mevrouw N. Plantinga

1

A1.

Heropening

Opening, welkom en mededelingen De voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering. Afgelopen maandagavond werd er geschorst, zo rond de klok van negen uur ’s avonds. Het gaat vandaag uiteraard weer over de Begroting 2026, in tweede termijn – zoals dat zo mooi heet. Het idee is dat we aan het eind van de middag de besluitvorming door de raad na behandeling van een aantal moties en een aantal amendementen gaan afronden. Ik meld de berichten van verhindering: de heer Van der Velde van Wakker Emmen en de heer Tuik van het CDA. De heer Kuiper van de SP sluit mogelijk later aan en de heer De Jong van Hart voor Emmen en mevrouw Spang van de Partij van de Arbeid sluiten rond de klok van drie uur aan. Dat zijn de berichten van verhindering respectievelijk mensen die wat later komen. B2.

Begroting 2026

De voorzitter: De begrotingsbehandeling in tweede termijn. Het is goed om even wat spelregels te herhalen, ook even voor de mensen die meekijken, dan weten ze ook ongeveer hoe het zit. De fracties hebben een spreektijd van maximaal vijf minuten, uiteraard exclusief interrupties die daarbij horen. Het idee is dat ik straks die tweede termijn open, dan kunnen de raadsfractie dan van alles over hun standpunten inbrengen en dan gaan wij even schorsen. Dan gaan we verder met de reacties van het college in tweede termijn. En dan heeft de wethouder financiën maximaal tien minuten en de overige collegeleden vijf minuten, ook weer exclusief interrupties. Even om het net op te halen waar het gaat om een aantal zaken dat gebeurd is tussen maandag en nu. Er is een aantal fracties geweest dat heeft gezegd dat zij moties en amendementen intrekken of wijzigen. Maar even kijken of we daarin compleet zijn. Ik begin even bij de VVD. Misschien even een korte reactie? Dat gaat over motie 5, ‘Uitbreiding boa-capaciteit’. Ik heb begrepen dat die gewijzigd zou worden ingediend, meneer De Jonge. De heer De Jonge (VVD): Ja, voorzitter, dat klopt, die hebben wij inderdaad gewijzigd. Dat hebben we gedaan volgens in lijn met het debat dat maandag is gevoerd.

En in tegenstelling tot het amendement waar Hart voor Emmen straks mee komt, hebben wij in ieder geval getracht met deze motie ook wat ruimte voor het college te houden. Dus vandaar dat we het bij een motie hebben gehouden. We hebben in ieder geval beslispunt 2 daarin aangepast. Daar hebben er het woordje ‘sociaal domein’ in ieder geval uitgehaald en het nu zo neergezet om om structurele dekking te verzoeken en dat te verwerken in een begrotingswijziging. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik even naar de fractie van Hart voor Emmen voor het tweede amendement A2 ‘Van risico naar rendement’. Want daar zit ook een wijziging in. Meneer Bosma. De heer Bosma (Hart voor Emmen): Dat klopt. Het amendement ‘Van risico naar rendement’ is aangepast. De uitbreiding van de handhaving blijft noodzakelijk, maar we regelen de dekking nu op een andere manier. En zo kan de inzet van extra handhavers direct doorgaan, zonder te wachten op middelen uit de Wildlands-reserve. Dat versterkt de veiligheid in onze wijken en dorpen, terwijl het college bij de Kaderbrief 2027 met een structurele oplossing kan komen. De voorzitter: Dank u wel. Dan is dat amendement ook gewijzigd ingediend, dat kunt u straks ook betrekken bij de beraadslaging. Dan gaan we naar motie 8 van Hart voor Emmen.

Dat gaat over bouwen zonder welstand: ook daar zou een wijziging in zijn? De heer Bosma (Hart voor Emmen): Ja, dat klopt ook. De motie ‘Bouwen zonder welstand’ is aangepast naar een verkennende variant. We vragen nu om inzicht in de werking en doorlooptijd van de welstandscommissie, zodat we kunnen beoordelen of het proces eenvoudiger en sneller kan, zonder dat de kwaliteit van bouwplannen eronder lijdt. Het doel blijft hetzelfde: snellere woningbouw met minder gedoe.

2

De voorzitter: Dank u wel, dat is de wijziging van motie 8. En ten slotte heb ik meegekregen dat er een wijzigingsvoorstel komt rond het derde amendement ‘Pilot welkom in de openbare ruimte’. Meneer Koops. De heer Koops (D66): Nou, heel kort. Wij hebben dat potje gewijzigd. In eerste instantie ging het om een onttrekking aan het Calamiteitenfonds en mede op advies van de wethouder hebben we dat gewijzigd naar de algemene reserve. De voorzitter. Oké, dank u wel. Dus dat is een wijziging van motie 5, motie 8 en de amendementen 2 en 3: dat zijn de wijzigingen voor zover die maandag al aan de orde kwamen? Dan is die set compleet. Dan zorgen we ervoor dat dat zo snel mogelijk op iBabs staat en op de openbare website en dan kunt u in tweede termijn uiteraard daar nader bij stilstaan. Dan heb ik begrepen dat er ook nog wat nieuwe moties respectievelijk amendementen in de maak zijn. Dat is niet heel gebruikelijk – zeg ik maar even. Want we hebben gewoon geschorst, we hadden een agenda aan het begin vastgesteld. Maar het is misschien goed om toch te kijken of we daar vandaag nog aan toekomen. Ik begin even bij de fractie van Wakker Emmen. Gelet op de lange vergadering verzoek ik u wel uw spreektijd bij één minuut toelichting te houden. Mevrouw Kuipers Mevrouw Kuipers (Wakker Emmen): Ik ga zeker mijn best doen, voorzitter. Nou, soms is het niet anders.

Voorzitter, samen met de PvdA en de SP dienen we een motie in over de herontwikkeling van de Bomenbuurt in Veenoord. We realiseren ons dat het niet gebruikelijk is om tijdens een begrotingsvergadering een motie als deze nog in te dienen in de tweede termijn, maar gezien de actualiteit en urgentie kan dit onderwerp niet wachten. Afgelopen maandag was ik samen met collegaraadslid de heer Poelman aanwezig bij de informatiebijeenkomst in Veenoord. Daar hebben we veel van de bewoners gehoord hoe groot soms hun zorgen zijn en dat zij zich gehoord voelen in de huidige plannen. De Bomenbuurt is al jarenlang een wijk met twee-onder-één-kapwoningen, een sterk naoberschap en een grote onderlinge verbondenheid. Bewoners geven aan dat deze woonvorm past bij hoe zij samenleven en bij de ruimte die zij nodig hebben rondom de woning. De motie vraagt het college daarom om in gesprek te gaan met Woonservice, zodat de woonwensen van de bewoners eerst zorgvuldig worden opgehaald en vervolgens kunnen worden meegenomen in de verdere planvorming. Het gaat dus om zorgvuldigheid vooraf en om te luisteren naar de inwoners, naar de mensen om wie het gaat.

Voorzitter, kort samengevat vragen we het college om het volgende: Motie 12 ‘Behoud woningtypologie en behoud naoberschap in de Bomenbuurt’ (ingediend door de fracties van Wakker Emmen, de Partij van de Arbeid en de SP) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 10 en 13 november 2025, Bij de behandeling van agendapunt B2, Constaterende dat • in de Bomenbuurt in Veenoord twee-onder-één-kapwoningen worden gesloopt en in de plannen grotendeels worden vervangen door rijwoningen en/of levensloopbestendige woningen en aangevuld worden met koopwoningen; • uit de informatiebijeenkomst van 10 november blijkt dat veel bewoners een duidelijke voorkeur hebben voor terugkeer van twee-onder-één-kapwoningen in plaats van een rijtjeswoning; • de buurt al jarenlang een woonbuurt is met voornamelijk twee-onder-één-kapwoningen, wat mede zorgt voor herkenning, stabiliteit en een passend woonmilieu voor de huidige bewoners; • de sociale cohesie en het naoberschap in deze buurt bijzonder sterk zijn en bewoners juist daarom graag in dezelfde woningtypologie willen terugkeren; • bewoners aangeven dat zij nu voldoende ruimte om hun woning hebben om hobby’s en activiteiten uit te voeren, wat in een rijtjeswoning minder goed mogelijk is; • de huidige plannen zijn opgezet zonder dat bewoners vooraf actief zijn geraadpleegd over hun woonwensen;

3

•

in oktober 2024 aan het Gratamaplein in Veenoord tien twee-onder-één-kapwoningen zijn vervangen door tien nieuwe duurzame twee-onder-één-kapwoningen, waarmee recent nog is gekozen om dit woningtype in het dorp te houden; Overwegende dat • het behouden van de woningtypologie van grote invloed is op de leefbaarheid, herkenbaarheid van de wijk en het voortbestaan van bestaande sociale cohesie; • bewoners hebben aangegeven dat hun belangrijkste woonwens is dat er opnieuw twee-onderéén-kapwoningen worden gerealiseerd in hun eigen buurt; Verzoekt het college om: • in gesprek te gaan met Woonservice over de herontwikkeling van de Bomenbuurt; • de woonwensen van de huidige bewoners eerst zorgvuldig in kaart te brengen, voordat definitieve keuzes in het plan worden gemaakt; • Woonservice te verzoeken, te onderzoeken in hoeverre de wensen van bewoners kunnen worden meegenomen, waarbij specifiek wordt gekeken naar de wens om twee-onder-één-kapwoningen terug te laten keren, passend bij het feit dat de buurt al jarenlang zo is opgebouwd; • de raad uiterlijk 31 december 2025 te informeren over de uitkomsten van het gesprek met Woonservice en het proces van het ophalen van de bewonerswensen; En gaat over tot de orde van de dag.’ De voorzitter. Dank u wel. Dan gaan we nu niet de inhoudelijke discussie voeren.

De vraag die daaraan voorafgaat: willen we dit vandaag behandelen en dus deze motie toevoegen aan de agenda? Ik kijk even rond. Ik begin met de heer Wittendorp. De heer Wittendorp (CDA): Ik vind het prima om hem toe te voegen. Ik heb wel een vraag hoe wij hier vragen over kunnen stellen. De voorzitter: Daar kom ik zometeen even op. Ja? En dat zijn de reacties? Ja? Prima om toe te voegen in zijn algemeenheid? Hoe wij hier vragen over kunnen stellen ‘in de richting van’? De heer Wittendorp (CDA): In eerste instantie aan de indieners. Maar als zij daar geen antwoord op geven, zou ik graag misschien antwoord van het college willen. En dan zou ik graag willen voordat wij aan onze tweede termijn beginnen. Want daarna, na die tweede termijn van het college, kunnen wij daar niks meer over zeggen. Dus ik zou graag eerst vragen willen stellen aan de indieners. Als zij het antwoord kunnen geven, prima. Maar als zij het niet kunnen, misschien het college. En daarna een schorsing en dan de tweede termijn. De voorzitter: Nou, om nog ingewikkelder te maken: het kan zomaar zijn dat het college nog een schorsing wil, alvorens uw vragen beantwoord worden. Want dit is allemaal nieuw in dezen. Het voorstel is om de motie toe te voegen. Kom ik zometeen even op de andere motie. Dan handelen we eerst even dit punt af.

Akkoord om de motie aan de agenda toe te voegen? Akkoord? Misschien goed om nu even een aantal aanvullende vragen te stellen aan de indiener van de motie. Dan begin ik met de heer Wittendorp. De heer Wittendorp (CDA): Die indieners van de motie constateren dat de huidige plannen zijn opgesteld zonder dat de bewoners vooraf actief zijn geraadpleegd over hun woonwensen. Het CDA vindt participatie ontzettend belangrijk en participatie is voor ons meer dan meedenken met wat de plannen zijn. Onze eerste vraag is waarom de bewoners niet actief geraadpleegd zijn. Of moeten wij de presentatie van de plannen van afgelopen maandag zien als uitnodiging om in gesprek te gaan? En de tweede vraag die wij hebben. Op de presentatieborden die maandag zijn gepresenteerd, staat bovenaan heel groot het logo van de gemeente Emmen. Het CDA wil graag weten welke rol de gemeente heeft gespeeld in de ontwikkeling van deze plannen. De heer Pruisscher (ChristenUnie): Ja, voorzitter, ik heb eigenlijk wel drie vragen. Maar ik begin eerst met de inhoud van deze motie. Want je ziet de ChristenUnie naast u staan als het gaat om sociale

4

cohesie. Het bouwen van huizen is niet alleen stenen, maar het bouwen van gemeenschappen. Maar uit de geluiden in de media die er de afgelopen dagen ontstonden, kwam ook wel een beeld naar voren wat hier nou het probleem is. Ja, dat is het soort woningen dat gebouwd wordt, maar ook Woonservice dat zegt: wij kunnen dat niet voor datzelfde bedrag bouwen. En dan is de vraag: zit dan misschien daar een optie ook voor de fractie van Wakker Emmen om juist deze woonvormen wél ook vanuit de gemeentelijke financiën te ondersteunen, om daar toch een oplossing voor te verzinnen? Wilt u dat ik de andere twee vragen ook meteen stel? Ja? Dan, voorzitter, is de vraag hoe eigenlijk Wakker Emmen aankijkt tegen de aanwezigheid van raadsleden bij raadsvergaderingen. Want ik vind het wel bevreemdend dat wij met elkaar hier de Begroting bespreken en twee raadsleden weglopen voor een bijeenkomst. Nogmaals, u vindt ons aan uw zijde als het gaat om participatie, maar wij hebben die luxe niet dat wij met twee mensen weglopen. Dus ik vind het bijzonder dat dat moet. En ten derde zie ik in deze motie meteen in twee dagen een opschaling naar het hoogste instrument dat je eigenlijk wel ‘Haagse hysterie’ zou kunnen noemen: zodra er wat gebeurt, staan we hier vooraan met elkaar.

Heeft de fractie ook overwogen om eerst eens gewoon kritische vragen tijdens bijvoorbeeld deze termijn te stellen aan nota bene aan de eigen wethouder om wat toezeggingen te ontlokken om hetzelfde resultaat te behalen? De voorzitter: Ik kijk even rond. Nog meer vragen aan de indiener van de motie voorafgaand aan de beraadslagingen over de motie? Dat is niet het geval. Mevrouw Kuipers. Mevrouw Kuipers (Wakker Emmen): Dank voor de vragen. Wat betreft de vraag van de heer Pruisscher over de financiën. Nou, we willen eerst even vragen om een onderzoek, om goed en zorgvuldig met bewoners in gesprek te gaan. We zien nu dat de bewoners vooraf heel fijn een bijeenkomst hebben gehad. Nog een belletje erna, hartstikke mooi, nazorg. Vervolgens worden ze uitgenodigd voor de bijeenkomst van 10 november. Daar worden de plannen gepresenteerd en vervolgens krijgen ze te horen: ‘Volgende week gaan we met u in gesprek over de woonwensen.’ Mijns inziens is dat verkeerd om, had men eerst eventjes met de bewoners in gesprek moeten gaan. Het is niet helemaal hetzelfde geval, maar we zien helaas qua communicatie wel precies hetzelfde als in Schoonoord gebeuren. Vandaar dat wij – u noemde het ‘Haagse hysterie’ – erbovenop zitten. Want in Schoonoord zien we hetzelfde voorval en dat willen we hier heel graag voorkomen. Ja? De heer Pruisscher (ChristenUnie): Dat ben ik wel met de fractie eens, hoor.

De vraag is alleen hoe we dat zo snel mogelijk met elkaar kunnen realiseren. En dan is ook de vraag welk probleem daadwerkelijk voorligt en dan zie ik van Woonservice de berichten dat het toch ook een financieel vraagstuk is. En prima als we dat met elkaar uitzoeken, maar dat kan ook op een redelijk gedegen manier zonder Haagse hysterie. Mevrouw Kuipers (Wakker Emmen): Nou, om het financieel goed te kunnen beoordelen, moeten we weten wat er nodig is. En dat is juist de vraag: wat zijn de woonwensen van de bewoners die er zijn? Daarna kunnen we pas een financieel plaatje maken. Ga ik door. Hoe kijkt Wakker Emmen aan tegen de aanwezigheid hier van ons allen? Uiteraard vind ik dat eenieder hier moet zijn, maar zoals u nu ook om u heen kijkt, zijn er bepaalde mensen en fracties die op een bepaalde manier hier niet vertegenwoordigd zijn. Wij hebben gemeend om toch bij die bijeenkomst aanwezig te moeten zijn, omdat wij dit enorm belangrijk vinden en de urgentie daarin voor onze inwoners van Emmen heel belangrijk is. De voorzitter: Dan heer Wittendorp. Die had ook nog een vraag? Mevrouw Kuipers (Wakker Emmen): Nou, ik had van de vraag van de heer Wittendorp eigenlijk meer geacht dat die richting het college ging. De voorzitter: O, dat mag ook. Mevrouw Kuipers (Wakker Emmen): Maar goed, ja, wat het logo van de gemeente Emmen op het bord daar deed, ja, daar kan ik u niks over vertellen.

5

De voorzitter: Oké. Dat kan op de betrokkenheid duiden, maar goed. Dat waren de vragen aan de indiener van de motie. We zullen zometeen gaan schorsen, zodat het college zich kan beraden op de standpunten in de richting van deze net ingediende motie. Het is goed om daar nog even de klokken gelijk te zetten binnen het college. Dan gaan we naar een tweede voorstel. Dat thema was wel aan de orde afgelopen maandag en daar wordt nu een motie bij ingediend. Ik geef het woord aan de heer Kasteleijn. Ook aan u het woord met een korte toelichting op een nieuwe motie rondom de toekomst van de Stip. De heer Kasteleijn (50PLUS): Ja, de Stip is niet zomaar een kunstwerk. Het is een oude gasbol beschilderd door toyisten. Een uniek erfgoed waarvan er nog maar twee in heel Europa bestaan. Vandaag bladdert de verf eraf, maar ooit was het een trotse blikvanger. Een kleurrijk symbool van creativiteit en lef. En juist nu, met de ontwikkeling van de Greenwise Campus, ligt daar een prachtige kans. De Stip vormt natuurlijk de poort naar die campus. Het teken van Emmen staat voor innovatie, duurzaamheid en vernieuwing. Dit icoon staat daar nu te kwijnen. Als je ernaar kijkt, dan springen je de tranen in de ogen, terwijl de verf als tranen van de bol afdruipt. Met moderne, duurzame acrylverven kan de Stip weer stralen als de parel van Emmen en als trotse toegang tot de toekomst. Dank u wel.

Motie 13 ‘Toekomst van de Stip, parel van Emmen’ (ingediend door de fractie van 50PLUS) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 10 en 13 november 2025, Bij de behandeling van agendapunt B2, Constaterende dat • de Stip op een oppervlakte staat van circa 800 vierkante meter en geldt als misschien wel het grootste buitenkunstwerk van Nederland; • het kunstwerk, eigendom van Stichting Living Industry, in zeer slechte staat verkeert; • de vele lagen olieverf afbladderen, waardoor herstel in de huidige vorm niet meer haalbaar is; • de Stip zich tegen het terrein van de Greenwise Campus aan bevindt en daarmee een natuurlijk poort vormt tot dit innovatieve gebied; • nieuwe, watergedragen acrylverven beschikbaar zijn die duurzamer zijn en beter bestand zijn tegen zon en kou, mits de oude olieverflagen volledig worden verwijderd Overwegende dat • de Stip een beeldbepalend, cultureel waardevol symbool is voor Emmen en de regio; • het behouden van dit kunstwerk bijdraagt aan de identiteit van Emmen als de stad van vernieuwing en creativiteit; • een duurzame restauratie of een vernieuwde uitvoering het kunstwerk weer de uitstraling kan geven die past bij zijn status en omgeving; Verzoekt het college om: • in overleg te treden met Stichting Living Industry over de toekomst en instandhouding van de Stip; • te onderzoeken op welke wijze de Stip als ‘poort naar de Greenwise

Campus’ beter tot zijn recht kan komen; • de raad uiterlijk in het eerste halfjaar van 2026 te informeren over de uitkomsten, inclusief kosten, planning en mogelijke financiering; En gaat over tot de orde van de dag.’ De voorzitter. Dank u wel. Het voorstel is om deze motie ook toe te voegen aan de agenda en vervolgens daar ook het standpunt van het college op te vragen. Ook dat zouden we kunnen doen in de eerste schorsing. Ja. Akkoord? Meneer Wittendorp? De heer Wittendorp (CDA): Mag ik daar ook nog een vraag over stellen? De voorzitter: Natuurlijk!

6

De heer Wittendorp (CDA): Ik heb een vraag aan de heer Kasteleijn. Want de woordvoerder van de toyisten heeft aangegeven: ‘Alles is eindig.’ Daar ben ik het wel mee eens, dat kan ik ook niet weerleggen. Maar ook dat de Stip voor hen geen prioriteit heeft. Vorig jaar lag er een plan van 70.000 euro om dat te herstellen, op te knappen. Zij hebben dat zelf weer ingetrokken. Dus ja, ik worstel er even mee hoe dat dan nu moet. Maar wij willen graag weten van 50PLUS of men het kunstwerk wil aanbrengen, of dat de gasbol in de originele blauwe kleur ook een optie is. Want zo kan het natuurlijk ook onderdeel zijn van de Greenwise Campus. De heer Kasteleijn (50PLUS): Het is zo dat de basiskleur blauw is. Daaroverheen is olieverf aangebracht. omdat op dat moment, toen ze daar de eerste keer mee gingen schilderen, die olieverf goed samenging met de basiskleur die erop zat. In tweede instantie is nog een keer een vernieuwing en die vernieuwing was ook weer met olieverf. Vandaag de dag zijn er heel andere acrylverven die naar het schijnt – het is niet mijn deskundigheid – veel beter zijn. Het probleem is dus dat deze verf, die olieverf, eraf gehaald moet worden en er dan iets nieuws op geschilderd kan worden.

En wat dat nieuwe is? Ja, ik denk dat die kunstenaars, die toyisten, ook een evolutie hebben meegemaakt, en dat hebben ze me wel aangegeven, dat hun prioriteit nu niet meer hier in Nederland ligt, maar in China waar ze enorm veel furore maken. Maar ze zijn natuurlijk wel degelijk bereid, als wij besluiten om daar weer de toyisten mee aan de gang laten gaan, om dat te gaan doen. Ja. De voorzitter: Oké. De heer Koops? Zonder dat we weer een heel inhoudelijke discussie over de motie gaan doen. Maar even wat verhelderingsvragen, want we komen nog voldoende aan bod. Dus ja... De heer Koops (D66): Ja nee, wat ik miste in de motie van 50PLUS – en waar ik in de motie van Wakker Emmen duidelijke aanleiding zag om alsnog een motie in te dienen in tweede termijn – miste ik die bij u. Dus zou u alsnog willen reflecteren op de woorden van de wethouder die u maandag hebt gehoord, waarom u alsnog een reden hebt gezien om deze motie in te dienen? Want ik heb het gevoel dat deze motie tot op zekere hoogte al beantwoord is afgelopen maandag. De heer Kasteleijn (50PLUS): Jazeker. Destijds hebben zij 15.000 euro gevraagd om samen met een subsidie van én de gemeente én de provincie aan te vragen en daarbij ook een groot deel crowdfunding. Dat hebben ze de tweede keer ook gedaan en dat zou nu dus ook weer moeten.

Gezien de prijsstijgingen die er zijn en het feit dat ze dus niet meer door kunnen gaan met die olieverf, moet er een groter bedrag bijeenkomen. Zij hebben toen gezegd of besloten: ja, met die 15.000 euro redden we het al niet eens meer door de prijsstijgingen. En aan de andere kant zouden de toyisten, als ze 70.000 euro – want dat was het doel – bij elkaar zouden krijgen, zelf allemaal gewoon pro Deo, gratis, moeten werken. En daar zijn de toyisten niet voor in, nu ze dus furore in China maken. De heer Koops (D66): Ik zal verder dan bij de inhoud wegblijven. Maar misschien een vraag van een iets andere orde. Want ik denk dat de Stip door meerdere partijen hier een warm hart wordt toegedragen. We lopen het risico natuurlijk ook, door een motie op deze manier in te dienen – zonder gedegen voorbereiding – dat de raad hem wegstemt. En dat maakt het middel wellicht belangrijker dan het doel. Dus hebt u daar ook over nagedacht wat het zou kunnen betekenen als de motie het nu niet haalt vanwege de manier waarop u indient en niet zozeer over de inhoud van uw verzoek? De heer Kasteleijn (50PLUS): Oei! Haha! De voorzitter: U mag er ook wel even over nadenken. De heer Kasteleijn (50PLUS): Ja, eerlijk gezegd heb ik daar geen antwoord op. Nee, het spijt me.

De voorzitter: Het kan nog even, hè? We kunnen het ook behandelen straks en dan kunt u alsnog deze overweging meenemen, dat is helemaal aan u. Meneer De Jonge nog even?

7

De heer De Jonge (VVD): Ja graag, voorzitter, dank u wel. Ja, want ik wil eigenlijk even terug naar het begin. Want we zijn nu eigenlijk al inhoudelijk bezig. Wat ons betreft mist ook de urgentie hierin en wij hebben volgens mij met z’n allen ook regels afgesproken en ik zie nu een motie voor me liggen waarin wordt gevraagd naar een onderzoek en ook even naar te kijken naar de financiën et cetera. Volgens mij is dat iets wat juist hoort bij een Kaderbrief. Dat hebben we volgens mij met z’n allen afgesproken. Het is niet verboden natuurlijk om een motie in te dienen, maar wat ons betreft is dit ook niet dusdanig urgent. Het staat ook niet in de Begroting zelf benoemd, dus wat ons betreft hoeft dit ook niet op de agenda. De voorzitter: Oké. Nog meer reacties, voordat we dit punt afronden? Nee. Dit is een voorstel vanuit één fractie, om de motie toe te voegen aan de beraadslagingen vanmiddag – om precies te zijn. Over de Bomenbuurt hebben we gezegd: dat voegen we toe aan de agenda. Ik kijk even rond voor deze motie. Wat vinden we daarvan? Allereerst meneer Koops. De heer Koops (D66): Nou, gelet op de antwoorden van de heer Kasteleijn maar ook de inbreng van de VVD, brengen we deze motie nu ook niet in stemming. De heer Hoogenberg (Wakker Emmen): Wat ons betreft komt die in stemming. Mevrouw Louwes (PvdA): Ja, wat ons betreft komt die ook in stemming. De voorzitter: Ja.

Daarmee hebben we volgens mij een meerderheid om het in ieder geval op de agenda te zetten. Dan kunt u alsnog bij de beraadslagingen daarover uw standpunt inbrengen. Dank u wel, dan voegen we dit toe aan de agenda. Het is wel saillant: we waren gisteren in Den Haag voor een heuglijke gebeurtenis en aansluitend was er een ordedebat, dus ik sluit even aan bij de woorden van meneer Pruisscher over ‘Haagse hysterie’. Nou, zo wil ik het niet noemen, maar daar was een ordedebat en dat ging over zeker twintig onderwerpen. Toen kwam er iemand naar voren en die zei: “Voorzitter, ik wil graag een debat voeren de komende weken, te bepalen door het presidium, over...” En vervolgens kwam er een enorme potpourri aan. Twintig verschillende onderwerpen: van landbouw tot stikstof tot aardbevingen tot thoriumcentrales et cetera. En steeds ging het in de besluitvorming zo dat een-voor-een die fracties naar voren kwamen of ze wel of niet steun gaven. Daar was toch nog tot daaraan toe, maar de meeste mensen hebben ook nog wel meer zinnen of ze wel of niets steunden. Dus ging met twintig onderwerpen en dan allerlei Kamerfracties die voorbijkwamen om te zeggen: wel of niet steun. En dan concludeerde de voorzitter of het wel of niet op de agenda van december kwam.

De meeste kwamen op de agenda in december, maar ik dacht: nou, ik hoop dat ze de Eerste Kerstdag, want het was me een potpourri en een enorme hoeveelheid agendapunten. Nou, toen kwam ik hier vanochtend en ik dacht: hé, gaan we het op deze manier hier ook doen? Ik zei nog zo links en rechts: ‘Goh, ik ben blij dat we dat niet op gemeentelijk niveau hebben.’ Er zijn wel gemeenten die dat op deze manier doen en in één keer komen er twee onderwerpen voorbij die we nu gaan toevoegen. Ik zal de vergadering niet verder ophouden met deze persoonlijke beschouwingen, maar er zijn in ieder geval twee moties toegevoegd aan de agenda, inclusief vier wijzigingen. Die staan als het goed is nu allemaal op iBabs respectievelijk op de openbare website. Mijn voorstel is om even te schorsen. Dat biedt in ieder geval de gelegenheid om alvast eens even in de fractie het erover te hebben. Dat biedt ook het college de gelegenheid om dat te doen. En dan zal ik na de schorsing het college de gelegenheid geven om te reageren op de gewijzigde moties respectievelijk de nieuw ingediende moties. Alsdan kijken we even of we verdergaan in tweede termijn met de beschouwingen vanuit de raad respectievelijk nog met een schorsing aanvullen om daar weer op te reageren. Is dat een goed voorstel? Dan schors ik de vergadering tot kwart over twee. De vergadering is geschorst.

Schorsing De voorzitter: De vergadering is heropend. We hadden een aantal wijzigingen ten aanzien van een motie en een amendement en er waren nog twee nieuwe moties. En voordat we in tweede termijn daar als raad over gaan debatteren, is het

8

misschien goed om een reactie te krijgen van het college. Even een winstwaarschuwing: het is niet de bedoeling om hele discussies te gaan voeren met het college, het is meer om even op te halen wat het gevoelen van het college is over de nieuwe moties en de bijstellingen waar het gaat om een motie en een amendement. Tegelijkertijd is het aan de raad om daar een oordeel over te vellen en het zou ook kunnen zijn dat u zegt: voordat we de tweede termijn ingaan, wil ik daar als fractie het daar ook nog even over hebben. Dus die mogelijkheid geven we ook. Maar voorkom dat we eerst een hele debatronde krijgen met het college. Daartoe geef ik eerst de gelegenheid aan wethouder Jakobs. Dat gaat over de nieuwe motie ‘Bomenbuurt’. Wethouder Jakobs. De heer Jakobs (wethouder): Ja, de Bomenbuurt. Maandag, het is al aangegeven, was er een informatieavond. Ik ben ook eerder bij de begrotingsvergadering vertrokken om daar op te halen wat de inwoners voelen. Twee fractieleden van Wakker Emmen zijn er ook geweest. De vraag is: wat is dan exact onze rol in de plannen van de Bomenbuurt? Wij zijn een gesprekspartner uiteraard en wij hebben een toetsende rol in het kader van de haalbaarheid, met daarnaast uitvoering geven aan actueel beleid. En over welk actueel beleid heb ik het dan? Dan heb ik het over het beleid van onze Woonvisie en de prestatieafspraken die wij met diverse corporatie hebben.

Het bord met het logo: daar werd ook nog naar gevraagd. Waarom staat daar ‘gemeente Emmen’ op dat bord? Nou, wij hebben daar ook een herinrichting van de openbare ruimte en reconstructie van het riool. Dus daarvoor waren wij afgelopen maandag aanwezig. In eerste instantie was het voor de direct aanwonenden van de Bomenbuurt met vanaf zeven uur een uitleg over die rioolconstructie en de herinrichting van de openbare ruimte. Dan de motie op zich. Nou, daar kan ik wel een aantal antwoorden op geven. Willen we in gesprek? Ja, de gemeente is al geruime tijd in gesprek met Woonservice over de herontwikkeling van de Bomenbuurt. Wij hechten aan een zorgvuldige samenwerking en blijven hierover in gesprek. De woonwensen van de huidige bewoners: Woonservice brengt de woonwensen van bewoners in kaart via persoonlijke gesprekken, die al gepland staan. Deze input wordt meegenomen bij het verder uitwerken van de plannen. In hoeverre wenst Woonservice te onderzoeken om aan de wensen van de bewoners tegemoet te komen, passend bij het feit dat de buurt al jarenlang op die manier is opgebouwd? Dan heb ik het over de typologie van de woningen. Wij zullen met Woonservice in gesprek gaan om te kijken hoe we samen met de bewoners tot een zo breed mogelijk gedragen plan kunnen komen. Specifieke wensen worden daarin meegenomen en betrekken we hier uiteraard bij.

‘Als laatste 31 december 2025 de raad informeren’: zoals gezegd vinden Woonservice en de gemeente Emmen het belangrijk om zorgvuldig met deze ontwikkeling om te gaan. Wij verwachten hier begin 2026 duidelijkheid over te kunnen geven. Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Kuipers (Wakker Emmen): Dank u wel, wethouder, voor de beantwoording. U gaf aan dat er een breed draagvlak is. Maar is dat ook specifiek voor die twee-onder-één-kapwoningen? De heer Jakobs (wethouder): Misschien is dat wat verkeerd geïnterpreteerd. We willen naar een zo breed mogelijk draagvlak. Dat draagvlak is er nu nog niet, dat is me duidelijk geworden tijdens de informatieavond. De heer Pruisscher (ChristenUnie): Ja, voorzitter, voor dat brede draagvlak kan het misschien wenselijk zijn om als gemeente extra financiering toe te voegen om een bepaald woningtype te kunnen realiseren. Onderzoekt het college dat ook in de gesprekken? De heer Jakobs (wethouder): Als je in onze gemeente kijkt, dan zie je deze woningen, dit type woningen – want we praten over de jaren vijftig en zestig-woningen en begin jaren zeventig – dan staan deze woningen in Barger-Compas, Emmer-Compas, Klazienaveen. Dat is wel een andere woonstichting: dat is van Lefier en die zullen ook een keer op de nominatie staan. Er zijn mogelijkheden.

Echter, we moeten daar scherp naar kijken en ook naar dat stukje precedentwerking dat mogelijk in de toekomst dan zal volgen. Maar ja, je kunt dit meenemen.

9

De voorzitter: Nog meer verhelderingsvragen? Is niet het geval. Die kunt u meenemen in bij de beraadslaging in tweede termijn. Dank u wel, wethouder. Dan ga ik naar mevrouw Keen met de reactie op de motie van 50PLUS over de toekomst van de Stip, de mooie gekleurde gasbol. Wethouder Keen. Mevrouw Keen (wethouder): Eigenlijk slaat mijn reactie aan bij de reactie die ik ook al eerder hoorde van meneer Koops. Die sluit helemaal aan bij de reactie die ik u maandag ook al heb aangegeven, namelijk dat ik niet voornemens ben om hier zelf een actieve rol in te spelen. Ik vind dat geldt, net zoals iedere andere stichting die een wens heeft of een partij die een wens heeft op cultureel gebied, dat men daarvoor een aanvraag mag doen. En dan gaan wij die beoordelen. Dus ik ontraad deze motie daarom. De heer Kasteleijn (50PLUS): De Stip is een heel belangrijke plek, is een plek waar wij ons kunnen manifesteren. Maar gehoord de reacties vanuit de raad zal ik de motie intrekken. Ik heb ook reacties gehoord nu net, die een heel andere invulling zouden kunnen geven aan de Stip: allerlei projecties weet-ik-veel wat ze allemaal hebben bedacht. Dus ik trek de motie in om wat verder en wat dieper na te denken over deze mogelijkheden, die er zeker zijn. En ik zal hier zeker op terugkomen. De voorzitter: Dank u wel.

U hebt het recht om een motie in te dienen, u hebt het recht om een motie terug te trekken. Dat betekent dat motie 13 van de agenda wordt gehaald. Meneer Wittendorp (CDA): Ik ben het helemaal met u eens dat iedereen het recht heeft om een motie in te dienen en in te trekken. Maar er wordt ons wel gevraagd om iets voor te bereiden en wij krijgen niet de mogelijkheid om daar nog iets over te zeggen. Dus ja, ik voel een beetje alsof ik mijn tijd heb zitten verdoen. De voorzitter: Ja, ik snap wat u bedoelt. Het is sowieso goed om dat bij de evaluatie ook terug te laten komen. Dat kan zowel in het presidium als binnenkort ook in het overleg van de fractievoorzitters. Dan kunnen we het ook over dit punt hebben. Ik kijk even rond, ook even in het verlengde van de opmerking van de heer Wittendorp. Gaan wij zo door in de tweede termijn? Of is er behoefte aan een schorsing? Meneer De Jonge. De heer De Jonge (VVD): U gaf volgens mij net in uw woordvoering aan dat de collegeleden ook terug zouden komen op de gewijzigde moties en amendementen. Ik zie de wethouder opspringen en volgens mij hebt u zelf ook nog een motie daarbij. De voorzitter: O, sorry, u hebt gelijk, ik maak een omissie. Ja. Ik zal zometeen de heer Bos nog de gelegenheid geven om te reageren om de vier wijzigingen nog even door te nemen. Dat hadden we inderdaad zo afgesproken. U hebt helemaal gelijk.

Alsdan kom ik terug bij u met de vraag: gaan we in één keer door of gaan we schorsen? Wethouder Bos. De heer J. Bos (wethouder): Ik wil even vanuit financieel-technisch oogpunt reageren op de wijzigingen. Er is een tweetal zaken: amendement 2 gaat over boa’s en motie 5 gaat ook over boa’s. Daar ga ik inhoudelijk niet op in, want die is inhoudelijk niet veranderd – daar komen we in de tweede termijn wel op terug in de beantwoording van het college als daar vragen over zijn. Er die zijn er. Maar even vanuit financieel oogpunt: amendement 2. Daarin wordt in feite geen dekking aangegeven. Daar staat: ‘het college op te dragen met een voorstel te komen voor structurele en duurzame dekking’. Vanuit financieel oogpunt, zou ik zeggen: nee, dan ontraad ik hem vanuit financiën, omdat er geen dekking is aangegeven. En dan kom ik bij motie 5, motie ‘Uitbreiding boa-capaciteit’. Daar is iets soortgelijks aan de hand, daar wordt een dekking gegeven voor het eerste jaar, vanuit de algemene reserve. En ook daar wordt aangegeven voor de jaren daarna ‘te zoeken naar structurele dekking’. Maar in feite is daar hetzelfde: een structurele uitgave en hier zit dan een incidentele dekking bij, terwijl er bij dat amendement helemaal geen dekking was. Dus ook vanuit financieel-technisch oogpunt ontraad ik dat. Of er moet in de vergadering nog wel een financieel dekkingsvoorstel komen.

10

Dan kom ik bij amendement 3: dat is ook gewijzigd, ‘Pilot fonds veilig en welkom in de openbare ruimte’. Daar was een dekking die ik afgeraden heb, het Calamiteitenfonds. Maar deze dekking vanuit de algemene reserve is mogelijk. Maar dit is een incidenteel fonds met een incidentele dekking. Dus dat was het even vanuit financieel-technisch oogpunt over die drie wijzigingen. De heer Van der Weide (Wakker Emmen): Het gaat over amendement 3, even los van het doel en de inhoud van het amendement. Want er wordt gevraagd om er twee ton voor uit te trekken, maar mijn vraag is eigenlijk: kan het amendement ook worden uitgevoerd binnen de bestaande budgetten? De heer J. Bos (wethouder): Voorzitter, dit hoort eigenlijk bij een andere portefeuille. Maar aangezien het college wel met elkaar overlegt, wil ik daar wel antwoord op geven. In die zin is hij overbodig. Want we hebben budgetten om dit soort dingen uit te voeren en dat doen we ook. Daar kan dit prima in meegenomen worden. We hebben voldoende reserves. Bij het onderhoud zit er nog wel wat achterstand waarvan we zeggen: het budget is er wel. Dus vanuit inhoudelijk oogpunt is er niks mis mee. Maar het is niet nodig, we hebben voldoende ruimte in onze budgetten om – als we iets tegenkomen waarvan wij denken: hé, dat moet opgepakt worden in het kader van veiligheid – dat mee te kunnen nemen. Dus die ruimte is er wel.

De voorzitter: Nog andere vragen naar aanleiding van de financieel-technische beschouwing van de wethouder financiën? Is niet het geval. Dank u wel, wethouder, en excuses dat ik u net even vergat, maar dit is een belangrijke toevoeging. Kom ik even terug bij mijn vraag: kunnen we zo door naar de tweede termijn of is er behoefte aan een schorsing? De heer De Jonge? De heer De Jonge (VVD): Ja sorry, voorzitter. U hebt zelf ook als portefeuillehouder volgens mij ook moties die gewijzigd zijn. Gaat u daar ook nog op reageren? De voorzitter: Nee, we houden het even bij deze financieel-technische beschouwingen. De heer De Jonge (VVD): Dat bevreemdt me enigszins, omdat u hebt aangegeven dat alle collegeleden zouden terugkomen op de gewijzigde moties en eventuele amendementen. En dan doet u dit als portefeuillehouder zelf niet. De voorzitter: Nou nee, we hebben even voorafgaand zo overlegd – de wethouder zei het net ook: ‘we hebben weleens overleg met elkaar’ – dat we het nu even bij een financieel-technische beschouwing houden. En in de volle breedte zullen we daar straks in de tweede termijn nog even inhoudelijk op ingaan. Dit was eigenlijk een tussenreactie op de voorstellen die er liggen. Is er behoefte aan een schorsing? Meneer Koops? Even behoefte aan een schorsing? Ja? Als er eentje behoefte heeft aan een schorsing, dan doen we dat.

Hoe lang ongeveer? Tien minuutjes? Vijf minuutjes, hoor ik? Oké, schors ik de vergadering voor vijf minuten. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Even voor de volledigheid: alvorens ik de fractie van Wakker Emmen de gelegenheid geef om in tweede termijn te reageren. Ik zei: er is een aantal amendementen en moties en die hebben we even wat geïnventariseerd. Toen kwamen er wat veranderingen, onder andere het terugtrekken van de motie 13. Zijn er dan nog andere wijzigingsvoorstellen in de aanloop naar de tweede termijn? Meneer Bosma. De heer Bosma (Hart voor Emmen): Amendement 2 ‘Van risico naar rendement’ wordt door ons ingetrokken. Dat komt eigenlijk omdat de motie van de VVD bijna hetzelfde is en ja, daarom trekken wij deze in. De voorzitter: Oké, dus amendement 2 wordt ingetrokken, dank u wel.

11

Nog andere wijzigingen? Meneer Koops? De heer Koops (D66): Nou, na de bijdragen van afgelopen maandag was ik eerlijk gezegd nog in de veronderstelling dat ons voorstel meerwaarde had. Maar naar ik nu begrijp, kan wat wij beogen, al worden gedekt uit de bestaande middelen. Dus onder voorwaarde van de toezegging van de wethouder dat deze ingrepen voor komend jaar ook daadwerkelijk uitgevoerd zullen worden – bijvoorbeeld dat dit aan het einde van het jaar zal worden teruggekoppeld – en dat er bij het toch ontbreken van middelen met een voorstel om de raad zal worden gestapt, zal ik die motie nog vóór de stemming nog intrekken. De voorzitter: Oké, dank u wel. Het gaat om amendement 3 – om precies te zijn. U had het over een motie dan, maar... Ja. Oké. En wou u die toezegging nu of zegt u: ik wacht even het antwoord af in de tweede termijn? De heer Koops (D66): Ja, om te voorkomen dat we weer heen en weer gaan: wat mij betreft kunnen we gewoon beginnen met de tweede bijdrage. Maar dat is even aan de rest van de raad ook. Wat mij betreft kunnen we gewoon van start. De voorzitter: Ja, maar blijft dit amendement dan staan? Het blijft staan en op termijn overweegt u om het in te trekken: zo bedoelt u het? Oké. Het blijft staan, maar als er een toezegging van de wethouder komt, dan wordt het alsnog ingetrokken vóór de stemming. Dat is het uiterlijke moment aan het einde.

Ik durf het haast niet te vragen: is daarmee de verzameling compleet? Ik zei al: mijn repetitie in Den Haag was toch goed. Ja. We zijn een uur bezig zo’n beetje met ordevoorstellen en toelichtingen. Maar allemaal belangrijk en dat allemaal voor een goede vergadering over een belangrijk thema en dat is de Begroting 2026 met alle amendementen en moties die er zijn. Ik vraag nu u aller aandacht voor de tweede termijn en ik geef het woord aan de heer Hoogenberg. Meneer Hoogenberg, u hebt vijf minuten het woord, exclusief interrupties. Tweede termijn De heer Hoogenberg (Wakker Emmen): Voorzitter, allereerst dank aan het college voor de beantwoording in eerste termijn. Wakker Emmen had een aantal vragen of soms opmerkingen: die zijn met de beantwoording bijna allemaal geheel aan de orde gekomen en ook vaak tot tevredenheid. Dank ook aan de andere partijen voor hun inbreng en vragen: die geven soms ook nog extra verdieping en informatie. Overigens ook al dank voor het intrekken van een aantal amendementen. Ik ben ook benieuwd naar het vervolg voor vandaag. En toch moet mij nog even iets van het hart, voorzitter. En dat was toch een beetje ongemakkelijk gevoel deze week dat we overhielden bij de discussie en bij de vragen van de VVD en ook over het politiebureau in Klazienaveen. Als ik eerlijk moet zijn, voorzitter: uw antwoord kwam enigszins korzelig bij ons over.

Dat gevoel kan natuurlijk ook het gevolg zijn van een lange dag, de maandag, en ook mijn perceptie. Daarom heb ik inhoudelijk toch nog even gekeken naar wat we toen hebben afgesproken in de motie en de brieven van die datum. De aangenomen motie was – en dat doe ik nog even heel erg kort – over het politiebureau in Klazienaveen: ‘een politiebureau, mits dit toegankelijk is voor inwoners en dat u zich hiervoor hard zou maken’. En dat hebt u ook gedaan, dank daarvoor. Het heeft geresulteerd in de brief van 15 november 2023 waarin staat dat er een gesprek komt met de korpschef – en ik citeer: ‘(...) een zogenoemde politiepost, klein in de praktijk. Dit is een politievestiging met enkele vaste werkplekken waar ook bezoek op afspraak kan plaatsvinden.’ En verder: ‘(...) waarvoor op adequate en herkenbare wijze kan worden voorzien in politiezorg.’ Uit uw beantwoording maandag begrijp ik echter dat u niet weet wat ze binnen doen – ongetwijfeld hard werken – en dat het echter niet open is voor inwoners, zelfs niet voor een afspraak. Dat het niet altijd open is, dat snappen wij. Het meeste politiewerk moet immers vooral op straat plaatsvinden. We horen wel graag nog van u of het nou de bedoeling dat het functioneert als werkplek alleen – waar ze hun laptop neer kunnen zetten zeg maar – of dat het ook voor de inwoners is, want daar gaat het natuurlijk om.

En veel ging het maandag verder over veiligheid, en daarmee onlosmakelijk verbonden, de handhaving. Van boa’s tot veiligheidsrisicogebieden. Daar hebben wij

12

zelf al bij de eerste termijn ook aandacht voor gevraagd, met name voor de handhaving. We denken dat er ook vandaag weer over gesproken zal worden en we wachten verder de discussie bij de moties ook af. Is daarmee deze discussie over die veiligheid ook afgelopen? Nee, wat ons betreft niet. Het onderwerp ‘veiligheid en handhaving’ in het algemeen blijft voor ons zeer belangrijk. En ik kan u nu al verklappen dat het voor Wakker Emmen ook in de komende raadsperiode hoog op de agenda zal blijven, waarbij wij open zullen staan voor alle meningen en ideeën die de veiligheid kunnen bevorderen. Misschien is het niet helemaal passend bij de Begroting vandaag, waarbij we vooruitkijken immers, maar omdat het de laatste Begroting is met deze samenstelling van raad en college, toch wat korte opmerkingen over de afgelopen jaren. Er zijn wat ons betreft mooie resultaten bereikt of er is een start mee gemaakt. Denk daarbij aan Greenwise Campus, de Nedersaksenlijn, de Angelslo Academy of het Geldloket. En ook verder tastbare zaken als nieuwe schoolgebouwen in bijvoorbeeld Klazienaveen, Emmerhout en de Delftlanden, de aanleg van kunstgrasvelden in Erica, Weiteveen, bij DZOH en Bargeres en de openstelling van het gemeentehuis op zaterdag. En ook hebben we feest gevierd bij grote evenementen; denk daarbij aan Koningsdag.

En dat alles ook nog, voorzitter, terwijl de cijfers steeds sluitend waren ondanks ‘het ravijn’ en dat met een beperkte extra bijdrage van de bewoners. Zo is de OZB gelijkgebleven en mede daardoor is het voor onze inwoners ten opzichte van andere gemeenten steeds goedkoper geworden. En dat is een mooie zaak. Natuurlijk hebben we nog wel een paar maanden te gaan. Maar ik kan wel zeggen – en ik verwacht dat het goedkomt, even afwachten wat er vanavond nog verder komt – dat het voor mij, en de anderen, in de eerste bijna vier jaar in de raad – dat ik ze tot nu toe politiek als prettig heb ervaren. Er was een fijne wisselwerking met het college, de griffie, de ambtenaren en ook, dank daarvoor, de collegaraads-leden, ondanks de tegenstellingen die we soms hebben. Dank daarvoor. En voordat u denkt dat dit een afscheidsspeech is: het smaakt naar meer! Dan terug naar de Begroting en dan kom ik bijna tot een afsluiting. We wachten verder de meningen en beraadslagingen af voordat we een definitief oordeel hebben over de moties en de amendementen. Bij twee moties zullen we zeker voor stemmen. Voorzitter, afrondend.

Bij de Kaderbrief heb ik afgesloten met een drietal oproepen en dat waren: zorg voor een realistische Begroting – en die is er wat ons betreft –, zorg voor voldoende capaciteit – en daar wordt aan gewerkt – en zorg ook voor keuzes die onze ambities waarmaken – en die keuzes worden gemaakt. Algemene conclusie: Wakker Emmen is tevreden met deze realistische en toch ambitieuze Begroting. Tot zover, voorzitter. Mevrouw Louwes (PvdA): We hebben maandag met elkaar de trein in beweging gezet. Vandaag rijden we een stukje verder. Niet om terug te kijken, maar om te zien of iedereen nog aan boord is. Want dat is waar het ons om gaat: niemand mag op het perron achterblijven. Dat betekent dat we onderweg oog houden voor wie de aansluiting dreigt te missen. Voor de Partij van de Arbeid Emmen is bestaanszekerheid zeker geen eindstation, maar een doorlopend traject. Van wonen tot werk, van zorg tot cultuur: het is afgelopen maandag allemaal aan bod gekomen. De Begroting is een van de belangrijkste documenten die wij als raad bespreken, omdat het alles raakt. Wat wij als Partij van de Arbeid Emmen proberen met zo’n allesomvattend document, is het grote plaatje te zien. Als je uitzoomt op dat plaatje, zie je dat je niet zomaar aan alle knoppen kunt draaien. Want elke wijziging heeft effect en soms op plekken waar je dat niet wilt.

Politieke keuzes moeten dus altijd zorgvuldig worden gemaakt en niet elke politieke keuze zal politiek breedgedragen worden. Toch ziet onze fractie in elk geval één overkoepelende wens waar alle partijen prioriteit aan geven en dat is de versnelling van de woningbouw. Ondanks dat ik de eerste begrotingsdag niet over wil doen, is dit onderwerp te belangrijk om niet nog een keer te noemen. Het bouwen voor jong en oud naar behoefte in alle dorpen en wijken is voor ons een zeer belangrijk onderwerp en de bodem onder bestaanszekerheid. Mijn fractie is in ieder geval blij dat wethouder Jakobs heeft toegezegd dat hij de Nota Aanpak Woningbouwopgave snel gereed heeft. Een dak boven je hoofd is meer dan onderdak. Het is warmte en een gevoel dat je ergens thuishoort. In Veenoord voelen bewoners zich niet gehoord, terwijl hun thuis op het spel staat. Daarom dienen wij samen met Wakker Emmen de motie ‘Bomenbuurt’ in omdat de sloopkogel niet alleen muren breekt, maar ook vertrouwen en bestaanszekerheid.

13

Tegelijkertijd gaat wonen ook over veiligheid. Mag ik in dat kader nog een keer de aandacht vragen voor onze motie om met een aanpak te komen voor het herkennen en mogelijk tegengaan van geweld achter de voordeur en femicide? In het verlengde daarvan ligt ook de motie van D66 en deze zullen wij zeker steunen. En dan, voorzitter, lazen wij vanochtend in het nieuws het voorstel van Menzis om het eigen risico voor mensen met een laag inkomen te schrappen. Is het college hiervan op de hoogte? En zo ja, zou het college eens kunnen verkennen wat een dergelijk voorstel voor Emmen kan betekenen? Het ging maandag ook veel over jeugdzorg. Het is zo’n knop waar je maar moeilijk aan kunt draaien, omdat de effecten onvoorspelbaar zijn. De ambitie van de wethouder om dit grondig te hervormen, vinden wij wat dat betreft spannend, ook in het licht van eerdere pogingen om de kosten voor de jeugdzorg te beteugelen, waarbij de dienstverlening zelf overeind blijft. Wij zien de druk, wij zien de wachtlijsten, wij zien ook de financiële tekorten. Maar wij hebben ook vertrouwen in de richting die is ingezet door de wethouder. De toezegging van regelmatige updates waarderen wij zeer: juist bij dit onderwerp is openheid cruciaal. Tegelijkertijd lijkt het ons ook goed om de ogen en oren open te houden en te zien wat er in de rest van het land gebeurt.

Veendam blijkt een goede werkwijze te hebben ontwikkeld. Daar zijn nagenoeg geen wachtlijsten meer en financieel is het daar ook op orde. Kent de wethouder de aanpak van Veendam? Het antwoord op de vragen over het behoud van cultureel erfgoed stemt de Partij van de Arbeid tevreden. Er wordt verbinding gezocht met buurtinitiatieven: dat is ons uit het hart gegrepen. Verbinding is zo’n gemakkelijke term die te pas en te onpas wordt gebruikt, maar feit is dat het wel dé manier is om partijen met elkaar te laten samenwerken: inwoners, bedrijven, kennisinstituten en gemeenten. Mogen we dit een Greenwise-denken noemen? Dan nog één keer de vergelijking met de trein – en dat was hem dan ook, hè? Soms gaat het niet om nieuwe trajecten, maar om goed onderhoud van de bestaande sporen die je aan elkaar kunt knopen, zodat er nieuwe routes ontstaan. Dat geldt letterlijk voor onze infrastructuur, inclusief de Nedersaksenlijn en stroomknooppunten, maar dan ook voor sociale voorzieningen. De trein rijdt. Wij denken nog aan het hoogspanningsstation bij Veenoord en concluderen dat nog niet alle seinen op groen staan. Er zal hier en daar écht nog weleens een wisselstoring optreden, maar de koers van het grote plaatje is goed. Laten we dat vasthouden, maar ook zo nu en dan achterom kijken om te zien of iedereen nog aan boord is.

En we wachten de beraadslagingen verder af en komen bij de stemming terug op de amendementen en de moties. De heer Wittendorp (CDA): Wij willen graag beginnen door even in te gaan op de moties en de amendementen. Als we ze niet benoemen, betekent dat dat wij het standpunt van het college volgen. Ik begin met amendement 1, ‘Structurele middelen voor de citymarketing’ van de VVD. Ja, alleen als je citymarketing voor meerdere jaren doet, heeft het zin om er überhaupt mee te beginnen. Wij hebben begrepen dat hier ook nog een collegebesluit aan ten grondslag ligt om ons hier toch wel minimaal vier jaar voor in te zetten. Wij zien hier wel wat in en als dekking kunnen wij ons heel goed voorstellen dat voor 2028 en 2029 de stelpost van die 1,65 miljoen komt. Daar gaan wij zeker wel voor stemmen. Dan motie 4 en 5, ook van de VVD, ‘Veiligheidsrisicogebied’ en ‘Uitbreiding boa’s’: wij zijn het helemaal eens met de constateringen en overwegingen. Wij vinden ook dat hier echt iets moet gebeuren. Maar ten aanzien van het dictum volgen wij echt het college, zoals de burgemeester het ook heeft toegelicht en verwoord. De heer De Jonge (VVD): Ja, de voorzitter lette niet op, dus... De heer Wittendorp (CDA): Ja, dan ga ik maar door. Ik hoop dat de tijd wél stilstaat. De voorzitter: Nee, hij loopt gewoon door. Ik zie de seconden wegtikken: 15, 16, 17... De heer De Jonge. Ja.

De heer De Jonge (VVD): Ja, de heer Wittendorp van het CDA gaf aan, het college te volgen. Betekent dat voor allebei de moties? Want daar hoor ik u niet over.

14

De heer Wittendorp (CDA): Voorzitter, dat gaat over beide moties. De eerste motie ging over een doodlopende straat – om het zo maar even kort te zeggen. Dat was het veiligheidsrisicogebied: daar zijn de mogelijkheden er eigenlijk niet. En van de boa-capaciteit hebben we begrepen dat in december of januari er een voorstel komt en dat vinden wij ook voldoende. Ga ik verder. Dan gaat het in motie 8 van Hart voor Emmen over bouwen, gaat het over de evaluatie van de welstand. Ja, wij zijn wel voor het versnellen in de woningbouw. Mevrouw Louwes van de Partij van de Arbeid had het daar net ook over. Eigenlijk zijn wij ook wel benieuwd naar de evaluatie van de welstand. Wij kunnen ons wel vinden in het dictum eigenlijk. Prima! Kijk, de titel en de constateringen en overwegingen: daar rommelt het nog wel wat. Dus als daar nog wat aan gesleuteld kan worden, dan kunnen wij wel voor stemmen. En dan nog een suggestie: om het onderzoek uit te laten voeren door de Rekenkamer, dan laten we onze organisatie hier niet verder mee belasten. Dan de Bomenbuurt, motie 12. Ja, ten eerste: toch goed dat er extra woningen bijkomen in het plan. Dat wordt misschien even vergeten, maar we gaan wel van 62 naar 80 woningen. Dat is in ieder geval goed. Alleen, het proces: ja, dat verdient niet de schoonheidsprijs. Je moet altijd eerst inventariseren, dan plannen maken en dit is niet de goede manier.

Dan het verhaal met de gemeentelogo’s inzake de rioolvernieuwing en het herinrichten van de openbare ruimte: dat snappen wij wel. Maar wij vinden toch dat je het signaal afgeeft dat je achter deze plannen staat. Er is ook aangegeven dat er langzaam is opgetrokken. Moet je dan niet eens aan de bel trekken of een balletje opgooien over participatie? Dus ik denk dat ons standpunt in de motie daar wel helder over is. Afsluitend met de reflecties op de motie ‘Bibob-toets als standaard’. Wij zijn blij met de uitgesproken steun van het college. Er zijn schrijnende voorbeelden van inwoners die zogenaamd ‘zorg’ krijgen van zogenaamde ‘zorgaanbieders’. Wij vinden het heel belangrijk dat alleen bedrijven en mensen werkzaam zijn die ook zorg voor de zorg hebben. Aan de voorkant moeten we zorgen dat zorgfraudeurs geen kans krijgen in de jeugdzorg of de maatschappelijke ondersteuning. Want de kwaliteit van de zorg moet vooropstaan. En inschatten hoeveel geld het is en of je erop kunt besparen, blijft natuurlijk moeilijk, maar wij gaan wel uit van een substantiële besparing en wij hopen op een brede steun vanuit de raad. Voorzitter, ten slotte, zou ik bijna zeggen. Wij hebben deze begrotingsvergadering anders ingestoken dan andere jaren: minder algemene beschouwingen en een meer financiële insteek.

Natuurlijk zijn er verbeterpunten in de opzet van de Kaderbrief en Begroting, maar onze complimenten en dank aan het college en alle mensen die aan deze Begroting hebben gewerkt. In onze eerste termijn van afgelopen maandag hebben we het met name over financiën gehad. Wij vinden het belangrijk om keuzes te maken, want we kunnen namelijk niet alles doen en zeker niet alles tegelijk. Daarnaast hebben we het over jeugdzorg gehad en dat hebben wij gedaan omdat wij daar heel grote financiële risico’s zien. We willen toch wel aangeven dat preventie voor het CDA daarbij wel het sleutelwoord is. En we hebben het over jeugdzorg, omdat wij onze jeugd belangrijk vinden. Want een gezonde jeugd is de basis voor een gezonde gemeente. Daarom vinden wij ook die Greenwise Campus zo belangrijk. We willen als gemeente een schaalsprong en een gemeente met 120.000 inwoners worden. Wij denken dat de Greenwise Campus daar een essentiële rol in kan spelen. Ja, en ook een gasbol kan daar misschien wel een essentiële rol in spelen. Ik zie het wel voor me: een mooie blauw gasbol in de open lucht. Maar hoe fantastisch zou het ook zijn als dat in een heel grote hal staan waar allemaal publiek is en al dan niet met een kunstwerk. Nou, ik zie daar wel mogelijkheden.

Genoeg gefantaseerd! Blijft wel even een vraag over, want een vraag aan het college: is er ook een soort roadmap in het verhaal van de Greenwise Campus? Want wij willen eigenlijk wel weten wanneer van wie nou een investering wordt verwacht. Wat ons betreft trekken wij er gewoon vele miljoenen voor uit. Laten we gewoon zorgen dat het aangejaagd wordt, want wij nemen de Greenwise Campus zeer serieus. Ik praat nog een paar seconden door en dan ben ik precies binnen de tijd. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, dat hadden we gezien. Een roadmap: ja. Of een routekaart. Dan gaan we naar de fractie van de VVD en ik geef het woord aan de heer De Jonge.

15

De heer De Jonge (VVD): Het voordeel van dat er twee dagen tussen de eerste en tweede termijn zitten, is dat je zelf even een reflectie kunt doen en daarnaast even rustig een aantal zaken terug kunt kijken van wat er nu precies is gezegd. En daarnaast helpt soms een aantal telefoontjes daar ook wel bij. Laat ik dan beginnen met de motie ‘Uitbreiding boa’s’. Zoals ik al aangaf: deze hebben wij in lijn met het debat dat maandag is gevoerd, aangepast. Daarnaast geven het benchmarkonderzoek en de richtlijnen van de VNG duidelijk aan dat we over te weinig capaciteit beschikken. Wij zeggen nogmaals: laten we geen kostbare tijd verliezen door nog een paar maanden te wachten. We hebben net ook van de wethouder financiën natuurlijk gehoord dat het college ook zelf met een dekking komt et cetera. Alleen, wij hebben gedacht: wij gaan nú de snelheid erop zetten. Voor het eerste hebben wij ook de dekking gezocht binnen deze Begroting en het college zou al met een dekking komen, ook voor de overige jaren. Dus wat dat betreft zitten we denk ik wel in dezelfde lijn. Maar misschien kan de burgemeester zich daar ook in vinden en kan hij dat straks ook aangeven bij ons. In ieder geval, de aangepaste motie geef ik nog even aan de griffier. Die wordt ook mede ingediend door de SP.