Notulen openbare raadsvergadering 28 mei 2026

En dat laat zien dat onze gemeenschap haar verantwoordelijkheid neemt en vaak meer dan dat. De huidige opvangcrisis ontstaat niet doordat er plotseling meer mensen naar Nederland komen. En mag je, nadat Emmen bijna een jaar geleden als een van de eerste een noodopvang voor Ter Apel opende, nog wel spreken van een crisis? Of is het gewoon een kwestie van wegkijken door anderen? Volgens ons is de kern van het probleem het gebrek aan doorstroming. Mensen blijven noodgedwongen vastzitten in opvanglocaties, omdat woningen ontbreken en omdat andere gemeenten hun verantwoordelijkheid onvoldoende nemen. En daar ligt allereerst een taak voor Den Haag. Het kabinet zal de Spreidingswet daadwerkelijk moeten handhaven, ook wanneer lokale weerstand luid klinkt of zelfs ontspoort in ontoelaatbaar gedrag en intimidatie. Zijn wij als Partij van de Arbeid tegen noodhulp? Nee, natuurlijk niet. De Partij van de Arbeid is niet tegen noodhulp. Want wanneer mensen in nood zijn, kijken sociaaldemocraten niet weg. Maar noodopvang mag geen structurele oplossing worden die telkens opnieuw neerkomt op dezelfde gemeenten en dezelfde inwoners. Er zit een grens aan wat een samenleving kan dragen, hoe groot de bereidheid om te helpen ook is. En juist daarom zeggen wij vandaag: het Rijk moet zijn verantwoordelijkheid nemen. Met dat standpunt staan wij bovendien niet alleen.

Een groot deel van de Drentse burgemeesters heeft een vergelijkbare oproep gedaan. Dat is geen gebrek aan medemenselijkheid, maar juist een signaal dat solidariteit niet betekent dat anderen dan opnieuw weg kunnen kijken. De PvdA staat voor het eerlijke verhaal. Wij zullen altijd klaar staan om mensen te helpen. Dat zit in ons dna. Voor wat betreft de voorliggende motie verschillen wij niet in idealen, maar in de wijze waarop we onze idealen kunnen omzetten in beleid voor het algemeen belang. Tot zover. De heer Koops (D66): Ja, dan toch een vraag. Want ik onderschrijf uw betoog voor een landelijke oplossing. Ik denk dat we het daar snel over eens zijn. Maar die landelijke oplossing laat nog even op zich wachten. Door dit nu dan niet toe te staan of hier niet mee in te stemmen, betekent het dus wel dat we tot en met die landelijke oplossing niets doen voor die mensen in Ter Apel. En dat vind ik dan toch moeilijk te rijmen met uw eerdere betoog dat sociaaldemocraten niemand in de kou laten staan. Hoe zit het dan in die overbruggingsperiode naar die landelijke oplossing? Mevrouw Louwes (PvdA): Ja, op het moment dat wij elke keer onze eigen verantwoordelijkheid nemen, is het ook aan ons om een oproep te doen aan al die andere gemeenten die ook moeten leveren. En er zijn nog te veel gemeenten die dat gewoon niet doen.

Ik vind dat daar nu op dit moment onze rol ligt: ook andere gemeenten oproepen om wel eindelijk nu eens hun verantwoordelijkheid te gaan nemen. De heer Koops (D66): Nou, opnieuw: dat ben ik met u eens, Als ik dan kijk naar gemeenten die de noodopvang hebben geboden – gemeente Groningen, gemeente Stadskanaal en bijvoorbeeld Gieten – dan hebben al die gemeenten ook precies datzelfde gezegd. Wij vinden dat andere gemeenten hun verantwoordelijkheid moeten nemen, maar wij trekken wel de streep daar waar mensen in de kou moeten

32

slapen. En dat is dan toch echt wel iets anders dan wat u nu schetst, want u zegt: wij vinden dat andere gemeenten hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Opnieuw: daar zijn wij het eens. Tegelijkertijd willen wij daarin dus geen stap naar voren zetten. Mevrouw Louwes (PvdA): Ja, wij doen al een stap naar voren door inderdaad ruimschoots op te vangen, veel meer dan andere gemeenten op dit moment al opvangen. En wat ik ook al in mijn betoog zei: daar zijn wij alleen maar heel erg blij mee, dat wij dat hier in het Emmense doen. Maar deze stap die nu gezet moet worden, moet écht nu door andere gemeenten gezet worden. De heer Wittendorp (CDA): Voorzitter, vanuit menselijk oogpunt zeggen wij meteen ‘ja’ tegen hulp als mensen op het gras moeten slapen. ‘Dan moet er altijd plaats zijn in de herberg’, zoals wij hebben opgeschreven in ons laatste verkiezingsprogramma. En daar stond ook in dat we het niet moeten accepteren dat Ter Apel de problemen alleen moet oplossen. Maar daar zit wel direct ons dilemma: wat is de structurele oplossing? Het probleem is natuurlijk dat er onvoldoende doorstroming is in de hele asielketen. Statushouders kunnen vanuit de AZC’s niet doorstromen naar een woning en daardoor kan er vanuit het aanmeldcentrum in Ter Apel niet worden doorgestroomd naar de AZC’s. Wij zijn voorstander van de Spreidingswet: wij vinden dat deze onvoldoende wordt opgevolgd.

Het dilemma blijft. Als wij in de noordelijke provincies het op blijven lossen, dringt de noodzaak niet door bij de rest van het land en de rest van de gemeenten. Dat is wel wat we willen. Wakker Emmen en de Partij van de Arbeid hebben dat net ook verwoord. Maar toch niet koste wat kost over de ruggen van mensen die in het gras moeten slapen? Voorzitter, voor ons blijft het een dilemma. De heer Slim (FvD): De fractie van Forum voor Democratie zal deze motie resoluut afwijzen. De motie van GroenLinks suggereert dat de asielcrisis een plotseling natuurverschijnsel is waarvoor gemeenten simpelweg extra opvangplekken moeten organiseren. Maar dat is niet de waarheid. De huidige migratiecrisis is voor een belangrijk deel het gevolg van jarenlang falend internationaal beleid, geopolitieke inmenging en een Europese elite die weigert de oorzaken van massa-immigratie eerlijk te benoemen. Niemand wil mensen buiten laten slapen, maar steeds opnieuw crisisopvang openen lost niets op. Het vergroot de aantrekkingskracht van Nederland als opvangland, houdt een systeem in stand dat volledig vastloopt. De rekening komt terecht bij onze inwoners, woningzoekenden, gezinnen, jongeren en ouderen die zelf al jaren wachten op betaalbare woningen en veiligheid. Of zoals we bij het zomeroverleg hoorden: dienstverleners zoals de brandweer, de zorg en de verschillende vormen van collectief vervoer.

Voorzitter, voor wie werkelijk humaan wil behandelen, moet ook durven kijken naar de oorzaken van migratiestromen. Ik kan hier niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het is om te lezen. Niet de kranten met vooringenomen informatie, maar echte boeken. In het boek ‘Bij gebrek aan beter’ van Diede de Wagt wordt beschreven hoe westerse landen, internationale machtsblokken en economische belangen regelmatig hebben bijgedragen aan instabiliteit, aan oorlog en ontwrichting in andere delen van de wereld. Regimewisselingen, militaire interventies en ongelijke handelsverhoudingen hebben complete regio’s beschadigd. Vervolgens is Europa verbaasd dat miljoenen mensen op drift raken. Ook de rol van de EU en de VN mag daarbij niet buiten beeld blijven. Regelgeving en verdragen beperken nationale regeringen steeds neer in hun mogelijkheden om zelf grip te houden op migratie en grensbewaking. Verdragen uit de vorige eeuw worden toegepast op de migratiestromen. Ondertussen blijven Europese leiders handelsakkoorden sluiten die vooral multinationals bevoordelen, terwijl lokale economieën in Afrika en het Midden-Oosten juist afhankelijk en kwetsbaar blijven. Er zijn ook mensen die rijk worden van chaos, oorlog en schaarste. Echte solidariteit betekent niet dat je weer een noodopvang opent. Echte solidariteit betekent investeren in vrede, stabiliteit en eerlijke samenwerking.

Dat betekent stoppen met buitenlandse interventies die chaos veroorzaken. Dat betekent eerlijke handel in plaats van economische afhankelijkheid. Dat betekent opvang in de regio zodat mensen dicht bij hun eigen cultuur, familie en toekomstperspectief kunnen blijven.

33

Voorzitter, Emmen hoeft niet de gevolgen op te vangen van decennia volkomen verkeerd Europees en internationaal beleid. Onze bewoners verwachten terecht dat hun veiligheid, leefbaarheid en bestaanszekerheid vooropstaan. De politiek moet eindelijk de moed hebben om het probleem bij de bron aan te pakken in plaats van steeds nieuwe noodverbanden te leggen. Daarom roepen wij de raad op om deze motie af te wijzen en een duidelijke boodschap naar Den Haag te sturen: dat we nu kiezen voor een structurele oplossing voor mensen in plaats van symboolpolitiek en eindeloze crisisopvang. Dank u wel. De heer Meijer (VVD): Ik houd het even iets meer to the point. Hoe schrijnend het ook is, wij zijn van mening dat de gemeente Emmen al meer dan de gestelde norm doet aan de opvang van asielzoekers. En daarom gaan wij niet akkoord met deze noodopvang, mede omdat wij ook als Emmen zijnde al extra overlast ervaren van het verkeer naar Ter Apel en NieuwWeerdinge. Dus wij zijn tegen deze motie. De heer Knol (PVV): PVV Emmen kan zich niet vinden in de motie van GroenLinks en ik ga mijn overwegingen ook met u delen. De herberg waar het CDA zojuist over sprak, zit wat ons betreft vol. En veel te vol. Onze fractie staat voor veiligheid, leefbaarheid en belangen van allereerst de inwoners van Emmen.

De opvangcrisis waar Nederland momenteel mee kampt, is het directe gevolg, zoals zojuist ook verteld, van falend landelijk asielbeleid. De oplossing daarvoor mag niet opnieuw onevenredig worden neergelegd bij de gemeenten die al jarenlang bovengemiddeld voor opvang zorgen. De gemeente Emmen levert namelijk al een uitzonderlijk grote bijdrage aan de opvang van asielzoekers en vluchtelingen. Op dit moment zijn er Emmen circa 1.180 mensen, verschillende locaties en regelingen, de COA-gezinslocatie Willemsweg met 730 opvangplaatsen voor asielzoekers, voornamelijk ook uitgeprocedeerde gezinnen en meerderjarige kinderen. De bestuursovereenkomst loopt tot 2030. Verder 50 minderjarige vluchtelingen van 15 tot 18 jaar, de AMV’ers en 400 Oekraïense vluchtelingen die tevens naar een nieuwe locatie gaan. Dit staat in schril contrast met de indicatieve taakstelling die op basis van de Spreidingswet in de officiële bekendmaking van februari 2026 neerkomt op een taakstelling van 452 opvangplaatsen, waarvan 29 voor de AMV’ers. Emmen heeft een opvangcapaciteit van 730 opvangplaatsen volgens de openbare bronnen. De indicatieve verdeling wordt met zo’n 274 plaatsen overschreden. Daarmee neemt Emmen landelijk een uitzonderingspositie in.

Bovendien doet onze gemeente dit al jarenlang ruim voor de invoering van de Spreidingswet op basis van vrijwillige afspraken met het COA en de fairsharegedachte richting andere gemeenten en in het bijzonder Westerwolde. Een verkeerde uitgangspositie. Bij de invoering van de Spreidingswet zou er namelijk ooit iets gedaan worden aan de instroom van kansarme immigranten. Even de snel de procedures: dit speelt al meer dan tien jaar zonder structurele oplossing. Voor nu blijft het dweilen met de kraan open, iets waar wij van de PVV niet aan zullen meewerken. Wat ons betreft is de vraag niet hoe we meer noodopvang realiseren, maar hoe wij het overschot, de extra opvang, kunnen minimaliseren en nog liever naar nihil bij te stellen en waar mogelijk ook opvanglocaties sluiten. PVV Emmen vindt dat er grenzen zitten aan wat er van onze inwoners en voorzieningen gevraagd kan worden. Extra crisisopvang legt verdere druk op veiligheid, handhaving, zorg, woningmarkt en leefbaarheid. De ervaring leert bovendien dat tijdelijke opvanglocaties regelmatig een structureel karakter krijgen. Hoewel GroenLinks spreekt over draagvlak, begeleiding en spreiding van overlast, biedt dit geen garanties voor de inwoners die geconfronteerd worden met de directe gevolgen van extra opvanglocaties in hun woonomgeving. Daarbuiten zien wij het draagvlak waar GroenLinks het over heeft, niet.

Dan nu de bijdrage van raadslid Sampimon. In uw termijn sprak u over... De voorzitter: Waarbij ik aangeef dat u een beetje tegen uw spreektijd zit. Ik gaf net ook... De heer Knol (PVV): Bijna klaar!

34

De voorzitter: Ja? Oké. Maar u zei: ‘En dan nu...’ Dus dan denk ik: nou, dan komt er nog een heel hoofdstuk. Maar... De heer Knol (PVV): Nee, dat valt reuze mee, voorzitter. Ik hoorde raadslid Sampimon spreken over een humanitaire noodsituatie. Wat de PVV betreft is die niet aan de orde. Zoals ik eerder zei, duurt dit al meer dan tien jaar. En het gros is ook kansarme vluchteling en ik kan het met de heer Kasteleijn eens zijn: het gros zijn gewoon mannen die hier komen, die uit zeven veilige landen doorgaans naar hier komen, De heer Woltman haalde even de fairsharegedachte aan, maar zo werkt dat helaas niet. De kraan blijft wagenwijd openstaan en er komen gemiddeld 100 tot 130 mensen bij in Ter Apel: per dag. De oplossing ligt in het landelijke, maar dat betekent niet dat wij plaatselijk iets moeten gaan doen aan de instroom. En het zal nu niet verbazen dat wij tegen deze motie zullen stemmen. Dank u wel. De heer M. Woltman (Wakker Emmen): Ja, ik hoorde net mijn naam over fair share, maar volgens mij heb ik daar niks over gezegd. (…) Nou ja, niet direct. De voorzitter: Wij spoelen de band nog even terug. Ja. En de wethouder zal straks nog even het aantal Oekraïense vluchtelingen corrigeren. Dat ligt nog iets hoger dan u gemeld hebt. We gaan naar D66, de heer Koops. De heer Koops (D66): ... die een koude rilling van zich afschudt. Ik werk voor de IND.

Dat doe ik al zo’n tien jaar en sinds 2024 werk ik weer in Ter Apel. Ik geef daar leiding aan het team van beslismedewerkers en als portefeuillehouder houd ik mij bezig met onderwerpen als handhaving, herhaalde asielaanvragen en overlast. Ik vind het belangrijk om die context te schetsen. Want waar voor veel mensen de wereld van asiel een soort vaag begrip is dat zich vooral in kranten en op social media afspeelt, is asiel voor mij een wereld van mensen. Mensen als mijn medewerkers, mensen als de personen die bij ons aankloppen voor bescherming en de steeds groter wordende mensen die iets van ons vindt – of dat denkt te moeten vinden. Sinds 20 mei liggen er ook weer mensen in het gras voor de poorten van mijn werk. En voorzitter, dat maakt me niet alleen verdrietig, maar ook ontzettend boos. Het zou absoluut niet nodig hoeven zijn. De instroom van asielzoekers naar Nederland is al geruime tijd relatief laag, ook afgezet tegen de instroomcijfers van de afgelopen jaren. Het COA, en met hen elke organisatie betrokken bij de asielketen in Nederland, roept al jarenlang in Den Haag dat er een structureel tekort is aan langdurige opvangplekken voor asielzoekers en dat er niet genoeg ruimte wordt geboden voor de doorstroming van statushouders.

De realiteit is dat alle mensen die ook vandaag weer in het gras voor de poorten van Ter Apel slapen, dat moeten doen omdat ontzettend veel gemeenten niet voldoen aan hun wettelijke vereisten rondom asielopvang en ook de huisvesting van statushouders en omdat kabinet op kabinet te onwelwillend of te slap is geweest om deze gemeenten te dwingen daar wel aan te voldoen. En laat ik daarbij heel duidelijk zijn: het is wat D66 Emmen betreft onacceptabel dat ook het huidige kabinet niet met de vuist op tafel slaat en hierop doorpakt. Tot zover kunnen wij ons goed vinden in het betoog van de motie, al hebben wij wel moeite met het frame dat er slechts sprake zou zijn van een opvangcrisis. Want natuurlijk is er ook op het vlak van asiel veel meer aan de hand dan alleen problemen rondom opvang, waarbij alleen al de situatie dat asielzoekers soms jaren moeten wachten op een beslissing, reden genoeg zou moeten zijn om ons huidige systeem kritisch door te lichten. Waarbij we ook onze ogen niet hoeven te sluiten voor de overlast die door een klein deel van vooral kansarme asielzoekers wordt veroorzaakt. En daarbij zouden we ook zo snel als mogelijk moeten stoppen met te pas en te onpas gebruiken van de stempel ‘crisis’. Want een situatie die al jaren duurt, voorspelbaar is en geen oplossingen kent, is geen crisis, maar een keuze.

Waar we bij deze motie vooral moeite mee hebben, is de geboden oplossing in de vorm van tijdelijke crisisnoodopvang. We zijn het er ronduit mee eens dat niemand in Nederland buiten zou moeten slapen. Maar door te faciliteren in deze voorziening bieden we een uitweg voor al die gemeenten die te weinig doen, om dat ook te blijven doen. Dat heb ik van meerdere partijen vanavond gehoord.

35

Bovendien zijn de leefomstandigheden van de meeste van deze opvanglocaties ook verre van menselijk. Een hard bedje in een luidruchtige zaal vol met vreemden, met af en toe een douche en een maaltijd: dat is wat ons betreft niet acceptabel. Nederland moet en kan beter dan dat. Wij zouden het college willen oproepen om die boodschap te blijven verkondigen. Spreek andere gemeenten aan op hun gebrek aan solidariteit en roep de bewindspersonen maar op het matje. Laten ze een dag helpen voor de poort met het uitdelen van water en dekens aan mensen. Want uiteindelijk ligt daar de oplossing: een kabinet dat staat voor zijn waarden, normeert en doorpakt waar dat nodig is. En zolang ons college met die boodschap op pad gaat om in elk mogelijk gremium die boodschap te verkondigen, vinden wij ook absoluut met GroenLinks dat Emmen geen mens buiten kan laten slapen. Tot zover. De heer Slim (FvD): Even een vraag aan de heer Koops. Denkt u dat de echte structurele oplossing op Europees niveau gevonden zou moeten worden? En dat de echte oplossing ook ligt bij die druk vanuit Nederland op Europa? Want u spreekt ook van ‘structureel’, daarover zijn we het zelfs eens. De heer Koops (D66): Ja, de fractie van Forum voor Democratie wordt wat dat betreft op haar wenken bediend. Want de goede, mooie Europese Unie heeft inderdaad een migratiepact geschreven.

Dat treedt aankomende 12 juni in werking en ik denk dat daar inderdaad een groot deel van de oplossing in zit. De heer De Jong (Hart voor Emmen): Voorzitter, wat vandaag voorligt, is niet zomaar een motie over tijdelijke opvang. Dit gaat wat onze fractie betreft over een fundamentelere vraag: heeft het gemeentebestuur dan de moed om de eigen gemeenschap te beschermen? Want laten we eerlijk zijn: iedere keer opnieuw horen wij dezelfde woorden: ‘tijdelijk’, ‘noodsituatie’, ‘solidariteit’ en ‘menselijkheid’. Maar ondertussen ziet de inwoner iets anders: minder voorzieningen, meer onzekerheid in wijken en dorpen en telkens weer bestuurders die zeggen dat Emmen nóg een stap extra moet zetten omdat Den Haag zijn zaken niet op orde heeft. Voorzitter, Edmund Burk waarschuwde al eeuwen geleden precies voor dit soort politiek. Abstract idealisme zonder respect voor maatschappelijke draagkracht. Een samenleving is kwetsbaar, zij is langzaam opgebouwd en diegenen die haar opgebouwd hebben, proberen haar iedere dag overeind te houden. Maar de beschaving brokkelt af wanneer er gedacht wordt dat goede bedoelingen alleen voldoende zijn. Thomas Hops begreep iets fundamenteels: orde en veiligheid zijn geen luxe. Zij zijn de absolute voorwaarden waaronder vrijheid en samenleving überhaupt mogelijk zijn. Zonder grenzen ontstaat geen medemenselijkheid.

Zonder stabiliteit ontstaat geen solidariteit. En zonder orde ontstaat uiteindelijk wantrouwen. En dan Spinoza, een van de grote denkers van de Lage Landen en een van mijn favorieten. Hij schreef al dat de eerste taak van de staat veiligheid en rust is. Niet een permanente crisisorganisatie, niet het eindeloos doorschuiven van bestuurlijk falen naar lokale gemeenschappen. Een overheid die haar burgers niet meer beschermt, verliest uiteindelijk haar legitimiteit. Voorzitter, verantwoordelijkheid begint al dichtbij: bij de eigen inwoners, bij de eigen gemeenschap en bij de mensen die jou gekozen hebben om hun veiligheid, hun leefomgeving en hun toekomst te beschermen. Voorzitter. wat wordt hier dan gevraagd? Wat onze fractie betreft een blanco cheque. Zoals altijd zullen niet de indieners de gevolgen dragen. Niet de mensen die morele speeches geven op afstand en niet een bestuurder die zichzelf graag presenteert als ruimhartig. Nee. Deze rekening komt terecht bij de gewone inwoners. Bij buurt en bij politie, bij vrijwilligers, woningzoekenden en bij mensen die al langer het gevoel hebben dat hun belangen als laatste meetellen. Douglas Murray zei terecht dat de beschaving zichzelf kan vernietigen, wanneer zij weigert grenzen te stellen, uit angst om te streng gevonden te worden. En precies dat zien wij hier: morele verhevenheid zonder verantwoordelijkheid.

Compassie zonder begrenzing. Voorzitter, de Samaritaan hielp persoonlijk, vrijwillig en concreet. Hij legde zijn morele keuze niet op aan een complete gemeenschap zonder draagvlak. En daarom zeggen wij als Hart voor Emmen ook heel duidelijk: als het sommige mensen werkelijk zo diep raakt dat extra opvang noodzakelijk is, dan staat het hun wat ons betreft volledig vrij hun eigen deur open te zetten, hun eigen logeerkamer beschikbaar

36

te stellen en persoonlijke verantwoordelijkheid te nemen. Maar stop met het moreel chanteren van de inwoners van Emmen die simpelweg veiligheid, rust en grip op hun leefomgeving willen behouden. Voorzitter, derhalve wijzen wij deze motie volledig af. De voorzitter: Dank u wel. Ik zal raadslid Sampimon de gelegenheid geven om daarop te reageren. Nog andere bijdragen in eerste termijn? Niet? Raadslid Sampimon. Ik zei het al: anders krijgen we straks interruptie op interruptie. Misschien even wat gebundeld uw reactie op datgene wat u gehoord hebt vanuit de diverse fracties. Raadslid Sampimon (GroenLinks): Om met het laatste te beginnen. De suggestie van de heer De Jong: ja, ik heb al regelmatig vluchtelingen in mijn eigen huis opgevangen. En als ik daar nu de ruimte voor zou hebben, zou ik dat weer doen. Wat betreft de bijdrage van 50PLUS vraag ik me af in hoeverre die fractie denkt dat het mensen op straat of op het gras laten slapen helpt naar een humane oplossing. Wakker Emmen gaat ervan uit dat de overlast in het stationsgebied afneemt als de opvang in Ter Apel minder vol zit. Ja, in die richting doordenkend denk ik juist dat het helpt als mensen niet meer buiten hoeven te slapen. Want dan wórdt die opvang al minder vol. Wat betreft de bijdrage van de PvdA: helemaal mee eens dat er te weinig doorstroming is.

Ja, we moeten onze buurgemeente Westerwolde bijstaan en mensen in nood die daar verblijven. Ja, Forum dreef wel erg ver van het onderwerp af dat wij met deze motie probeerden op te lossen. Ten aanzien van de opvang in de eigen regio: daar sluit ik me volledig bij aan. Deze mensen bevinden zich in Westerwolde. Dat is de gemeente die naast Emmen ligt – of boven Emmen. Ja, bij de PVV hoorde ik in feite een pleidooi voor het in heel Nederland doorvoeren van de Spreidingswet. Dus dat was een supersuggestie. De voorzitter: Meneer Knol wil ongetwijfeld dit corrigeren. Ik weet dat haast wel zeker. De heer Knol (PVV): Absoluut, dat zou een beetje raar zijn. Wat ons betreft mag er minder opvang zijn. We willen juist de COA-locatie sluiten. Raadslid Sampimon (GroenLinks): Ja, zoals ik zei: de cijfers zijn al op orde, maar gaan voorbij aan het feit dat het om ménsen gaat. En de motie gaat expliciet over tijdelijke opvang. Wat betreft het draagvlak: de overgrote meerderheid van de Nederlanders is voorstander van het opvangen van asielzoekers in ons land. En zoals de heer Koops aangaf, die bij de IND werkt, gaat het niet om asielzoekers die bij voorbaat kansloos zijn op een asielstatus. De heer M. Woltman (Wakker Emmen): Ja, ik wil even reageren op de voorstanders in Nederland. Dat geloof ik ook, maar we hebben het hier over de gemeente Emmen en of daar ook voorstanders voor zijn.

Dus dat wou ik nog even zeggen. Raadslid Sampimon (GroenLinks): Ja. Nou in Emmen wonen bij mijn weten ook behoorlijk veel Nederlanders. De heer Van Maanen (FvD): Ik beschik over heel andere cijfers, zowel landelijk als in de gemeente. En ik denk dat op dit moment het draagvlak onder de bevolking, de samenleving, er niet is voor het nog meer opvangen van asielzoekers – of de asielketen het nou aankan of niet. Ze zijn er echt klaar mee, hoor. En dat geldt voor het overgrote deel van de bevolking. Daar ben ik écht heel zeker van. De heer Koops (D66): Ja, voorzitter, om dan een beetje uit het subjectieve te trekken en ter onderbouwing van de fractie van GroenLinks. We hebben onlangs een verkiezing gehad en daar hebben de partijen die zich niet expliciet hebben uitgesproken tegen asielopvang, ruimschoots gewonnen. De kleine partijen die zich wel hebben uitgesproken ertegen, zijn in die zin inderdaad ook maar klein gebleven. Dus onze inwoners hebben zich uitgesproken inderdaad in meerderheid niet tegen de opvang van asielzoekers.

37

De voorzitter: Oké. Voorstel is om dit punt even te laten schorsen, want daar komen we volledig even niet uit. Gaat u door met uw betoog. Raadslid Sampimon (GroenLinks): Ja, ik wil afronden en nogmaals benadrukken dat het gaat om een tijdelijke oplossing, gericht op het voorkomen van humanitaire noodsituaties, terwijl we wachten op een structurele oplossing vanuit het landelijke. En laat de menselijkheid vooropstaan. Dank u wel. Reactie college De heer Wanders (wethouder): We hebben de indiener en anderen een aantal steekhoudende argumenten horen noemen als het gaat over de humanitaire component. Het college heeft in de beraadslagingen net ook een fors aantal argumenten gehoord dat feitelijk onjuist is. Even corrigeren: het aantal Oekraïense vlechtingen – ‘gasten’ noemen wij ze – dat wij opvangen, is inmiddels duizend in Emmen. Het aantal AMV’ers dat net genoemd werd, klopt. Dat is de laatste taakstelling in de Spreidingswet. De vorige was 50: dat is een aantal dat uit de eerste taakstelling Spreidingswet kwam. En niet doen alsof we daarmee nu meer doen dan nodig. Wij weten dit een week en dit is een afspraak die we hebben gemaakt, dat staat ook in een overeenkomst. En wij willen ook een betrouwbaar bestuur zijn naar onze partners. In Drenthe verdelen we de opdracht gezamenlijk, ook als het gaat over asiel, als het gaat over AMV en als het gaat over Oekraïne.

Dat betekent dat je samen kijkt naar wie al ergens expertise in heeft et cetera, et cetera. En zo hebben we de zaken verdeeld. In Drenthe doen we meer op een aantal thema’s dan volgens de Spreidingswet noodzakelijk is. Daar zijn we het snel over eens. Maar omdat we in Drenthe ook inderdaad solidair zijn, zijn wij juist in oktober 2021 als een van de eerste in Nederland de buren te hulp geschoten door in het Fletcher Hotel Afghaanse vluchtelingen op te vangen die toen in het gras moesten slapen. En in mei 2022 hebben we dat opnieuw gedaan. We hebben ook gezien onder welke omstandigheden we dat moesten doen. In beide gevallen is dat overigens relatief geruisloos verlopen en ook binnen de gestelde termijnen die we met elkaar hebben afgesproken. Met de raad hebben we dat afgesproken en ook met de inwoners hebben we dat afgesproken. Dus ook de suggestie van daarnet dat het altijd uit de hand loopt in meerdere voorzieningen, werpt het college in die zin van zich, want we hebben ons altijd aan de afspraken gehouden. Maar we hebben dus ook gezien onder welke omstandigheden wij mensen moesten opvangen. Ik kan u vertellen: dat heeft het college best aangegrepen als je ziet hoe wij kleine kinderen et cetera in crisisnoodopvang moesten opvangen. Want dat zijn niet de allerbeste omstandigheden.

Zulke omstandigheden dat zelfs Vluchtelingenwerk ooit een rechter heeft gevraagd om daar een uitspraak over te doen. En dat heeft een rechter gedaan. In 2022, vier jaar geleden, oordeelde een rechter dat daar beter op moest worden georganiseerd en dat die omstandigheden verbeterd moesten worden. Dus al met al zijn we nu vijf jaar verder en nu ligt dezelfde vraag voor als het gaat over crisisnoodopvang. Waarbij de vraag of het bij de buurgemeente kan, simpelweg een praktische is. Want dat is dichter bij Ter Apel. En dat kunnen wij. Wij hebben ook afspraken met het COA en dat vindt het college ook steeds lastiger vol te houden als het gaat over of je nou de stap weer naar voren moet zetten. We doen het graag voor onze buren – laten we dat vooropstellen – en voor de mensen die daar zijn. Maar tegelijkertijd, op het moment dat wij het weer doen, betekent het dat de rest van Nederland – ik hoorde iemand zeggen ‘weg kan kijken’ – wel weer gevoed wordt. We zijn blij met een minister die nu eindelijk zegt dat hij de Spreidingswet gaat handhaven. Ik kan me ook voorstellen dat die morgen begint met het inrichten van crisisnoodopvang in die gemeenten die tot op heden geweigerd hebben de Spreidingswet uit te voeren. Dat is volgens mij de eerste stap en volgens ons de eerste stap.

Wij hebben ook nog een aantal afspraken staan met het COA als het gaat over de oplossing en met het Ministerie van A&M. In die zin heeft het college inderdaad eerder ook een afweging gemaakt als het gaat over de crisisnoodopvang. De Drentse burgemeesters hebben dat ook gedaan. Hoewel we snappen dat de wil om te helpen, goed begrijpelijk is, zijn wij van mening dat crisisnoodopvang niet bijdraagt aan een humane en structurele oplossing voor de ontstane situatie. Daar zijn ook andere wegen voor en in die zin heeft het college geen behoefte aan deze motie. Dank u wel.

38

De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond. Is er behoefte aan een schorsing? Of... Ja, ik zie een ‘vijfje’. Zullen we even vijf minuten schorsen? En dan gaan we over naar de tweede termijn en de besluitvorming rondom deze motie. De vergadering is voor vijf minuten geschorst. Loop niet allemaal weg. Schorsing De voorzitter: Ik stel voor om verder te gaan. Want wij naderen de klok van elf uur. En we hanteren hier geen sluitingstijden, maar… Dat is hier wel een wat ongeschreven regel. (…) We zijn bezig met de motie vreemd aan de orde van de dag ‘Crisisnoodopvang’ en we zijn bezig met de tweede termijn. We hebben even een korte schorsing gehad om te kijken hoe we daarin verdergaan. (…) In tweede termijn, wie zou daarover het woord willen voeren? Waarbij ik aan de voorkant zeg: geen herhaling van zetten alstublieft. Even kort en bondig en wat nog wat toevoegend en dan zal ik uiteraard nog raadslid Sampimon het woord geven en dan gaan we toe naar de besluitvorming. In ieder geval de fractie van Wakker Emmen. Begin ik bij de heer Woltman. Tweede termijn De heer M. Woltman (Wakker Emmen): Dit wordt een latertje zo. De voorzitter: Ja, dat wordt een latertje. Meneer Woltman! De heer M. Woltman (Wakker Emmen): Nee, ik wou alleen maar even zeggen: ook de beantwoording van de wethouder past volledig in het straatje van Wakker Emmen en heeft ons gesterkt in onze opvatting.

Dus wij blijven bij onze stem tegen De heer Pruisscher (ChristenUnie): Ja, voorzitter, de worsteling blijft wel een beetje. Want ik volg het college eigenlijk helemaal. Maar de consequentie is ook dat we dan aanvaarden dat er vannacht inderdaad weer mensen op het gras blijven liggen. Maar ja, blijven wij daar verantwoordelijk voor? Nee, dat is misschien ook weer niet het geval. Maar tegelijk blijft die worsteling dus. En dat gevoel wordt niet helemaal weggenomen door allerlei invalshoeken die er gedeeld worden. Want dat gaat van wereldpolitiek tot technische informatie en dat helpt ook de discussie niet helemaal. Dus ik blijf in tweede termijn nog een beetje kauwen, denk ik. De heer Knol (PVV): De PVV is van mening – en het is deels aangegeven – dat conform het Europese migratiepact binnenkort de asielaanvragen in het buitenland kunnen worden afgewacht. En wanneer dit ook gerealiseerd gaat worden, dan hoeft men ook niet meer buiten te slapen. Humaan en menselijkheid kan ook in het buitenland. En dan is er ook minder overlast en maakt dat deze motie wat ons betreft ook overbodig. Dan ook wat de heer Wanders aangaf: hij gaf iets aan over feitelijk onjuiste informatie. Nou, zo zie ik dat helemaal niet. We vangen dan duizend mensen op. Nou, ik zei 400. Conclusie is dat het nog schrijnender is dan gedacht.

Moeten we dan meer doen dan nodig is? Dat betekent ook dat wij op dit moment een stap terug kunnen doen op Drents niveau. De omstandigheden: u hebt het over kleine kinderen en hangt een zielig verhaal op. Het merendeel is kansarm. En we halen u wellicht niet over, maar daar verschillen we dan van mening over. De heer Wittendorp (CDA): Ja, wij kauwen eigenlijk een beetje mee met de ChristenUnie. Voor ons blijft het een dilemma. Maar goed, wij zullen toch iets moeten gaan stemmen en wij volgen daarin het college. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog even rond. Raadslid Sampimon, wou u daar nog op reageren? En dan geef ik het college nog even de gelegenheid om daarop te reageren en dan gaan we over tot de besluitvorming. Raadslid Sampimon (GroenLinks): Ja, ik zal het kort houden, voorzitter.

39

GroenLinks is het helemaal eens met wat meerdere partijen in hun eerste termijn benoemden, dat er een structurele oplossing moet komen voor de opvangcrisis waarin Nederland zich nu bevindt. En ja, crisisnoodopvang is schrijnend, maar het is altijd nog beter dan dat er in onze buurgemeente mensen in het gras slapen. Dank u wel. Reactie college De heer Wanders (wethouder): Eén kleine opmerking. De duizend Oekraïense gasten die wij opvangen, is gewoon een wettelijke verplichting. Dat is minder dan het aandeel dat wij zouden moeten doen op grond van de verdeling zoals die in Drenthe is. Maar dat effent zich uit met andere doelgroepen. Dus is het in die zin niet schrijnend. Wij doen daarin te weinig en niet meer dan dat we moeten. Dank u wel. Besluitvorming De voorzitter: Kunnen wij overgaan tot de besluitvorming? Ik kijk even rond. Dat is het geval? We hebben de tekst van de motie voor ons staan. Het gaat in de kern om een tijdelijke crisisnoodopvanglocatie binnen de gemeente Emmen op te zetten, met daarbij een aantal verschillende voorwaarden dat daarbij komt. Is er behoefte aan een stemverklaring? Dat is in ieder geval de fractie van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Louwes. Mevrouw Louwes (PvdA): Zojuist heb ik namens de fractie van de Partij van de Arbeid betoogd dat Emmen zijn verantwoordelijkheid ruimschoots neemt in de opvang van asielzoekers.

En het is geen geheim dat wij dat een goede zaak vinden. Wat de Partij van de Arbeid geen goede zaak vindt, is dat andere gemeenten wegkijken en niet aan hun verplichtingen voldoen. Wij vinden de tijd rijp dat andere gemeenten ook verantwoordelijkheid nemen. Wij stemmen daarom tegen deze motie en niet omdat we niet willen opvangen en mensen niet willen helpen. Want het doet ons ook pijn dat mensen buiten moeten slapen. En de worsteling, waar meer over gesproken wordt, voelen wij ook. Maar wij willen dat de verantwoordelijkheid daar ligt waar die hoort: bij de rijksoverheid en bij alle andere gemeenten die nu wegkijken en geen verantwoordelijkheid dragen. De heer Pruisscher (ChristenUnie): Ja, voorzitter, de kernvraag is: ga je helpen? Eigenlijk is de reflex: ja, dat willen wel, maar de rest helpt niet. En dan is het ook wel ingewikkeld om te zeggen: nou, dus doen wij het ook niet. Maar ik volg wel in die zin het college, dat de hulp wel daadwerkelijk hulp moet zijn. Volgens mij kan dat op deze manier niet. De voorzitter: Dank u wel. Dat waren de stemverklaringen? Dan breng ik deze motie vreemd aan de orde van de dag over crisisnoodopvang nu in stemming. (…) De motie is verworpen met 3 stemmen voor en 35 stemmen tegen. Voor de motie hebben gestemd D66 (2) en GroenLinks (1).

Tegen de motie hebben gestemd 50PLUS (1), CDA (4), ChristenUnie (1), Forum voor Democratie (4), Hart voor Emmen (1), PvdA (4), PVV (2), Veilig Emmen (2), VVD (2) en Wakker Emmen (14). Een punt van orde. Het is kwart voor elf. We hebben nu bijna een uur gedaan over een motie vreemd aan de orde van de dag. Ik zei al aan het begin van de vergadering dat ik me wat zorgen maakte over de eindtijd. We hebben geen strakke eindtijd, we hebben geen sluitingstijden. Maar we hebben niet de gewoonte om ruimschoots door elf uur heen te gaan en we hebben nog twee moties vreemd aan de orde van de dag te doen. Ik doe u een voorstel. Sowieso is het goed om op het moment dat we het nu gaan doen, we ons realiseren dat we ruim door de tijd heen gaan. Dat zou mijn voorstel niet zijn. We zijn begonnen met die motie over crisisnoodopvang, want daar zit wel een soort spoedeisend belang in. Want als je dat nog verder zou opschuiven, heb je een ander soort discussie. Maar dat geldt niet voor die twee moties die er nu liggen in dezen. Voorstel is om daarover via het presidium met een voorstel te komen, om die moties op een ander moment te behandelen dan dat we dat nu gaan doen. Dat zou bijvoorbeeld voor de motie ‘Fatbikes’ bij de behandeling van de APV kunnen. Die hebben we kort na de zomervakantie gepland.

40

Maar we zouden ook nog kunnen kijken rondom het verhaal van de Kaderbrief. En datzelfde geldt voor de motie van 50PLUS waar het gaat om het Rensenpark. Want ook dat zou bij de Kaderbrief aan de orde kunnen komen en dat we daar even met een voorstel over komen. Dus concreet is mijn voorstel om nu niet door te gaan. Want kijk maar even hoelang we met deze motie bezig geweest zijn: dan gaan we ruimschoots door de tijd van elf uur heen. En via het presidium te komen met een voorstel om deze motie vreemd aan de orde van de dag op niet al te lange termijn te behandelen en zo recht te doen aan de indieners in dezen. Ik kijk even rond. Wat vinden we van dit voorstel? Want de burgemeester doet slechts een voorstel, de raad bepaalt zelf haar agenda. Ik kijk even naar de fractie van Wakker Emmen. Meneer Hoogenberg. De heer Hoogenberg (Wakker Emmen): Dat lijkt me een prima voorstel. De heer Wittendorp (CDA): Ja, ik ben even benieuwd naar de indieners. Als die zich daar ook in kunnen vinden, dan kunnen wij ons daar ook in vinden. Dat vind ik wel even belangrijk, dat de indieners daar ook een goed gevoel bij hebben. De voorzitter: Oké, die zal ik zometeen ook even de gelegenheid geven. Andere schoten voor de boeg? De heer Van Maanen? De heer Van Maanen (FvD): Voor. De heer Kasteleijn (50PLUS): Ja, ik vind het verstandig. Laten we het doorschuiven.

Maar ja, daar zit bij ons toch wel een klein beetje een tijdslimiet aan vast. Dus de Kaderbrief: dan... Ja, dat is in juni. De voorzitter: Ja, over een paar weken. Vóór de zomervakantie in ieder geval. De heer Kasteleijn (50PLUS): Ja, daar zouden we ons in kunnen vinden. Ja. De heer Arslan (Veilig Emmen): Ja, het is prima, hoor. De voorzitter: Oké. Nou, gaan we het op die manier inrichten. Dat betekent dat we in ieder geval bij de Kaderbrief die motie van 50PLUS gaan doen. Als iedereen nog even rustig blijft, dan... Ik voel me nu voor de klas staan. Of de bel is afgegaan, zeggen we dan. Want ik wou nog een paar woorden zeggen in dezen. Dus even afhechten: dat betekent dat de motie van 50PLUS in ieder geval bij de Kaderbrief aan de orde komt en overleggen we in het presidium en gaan we met de fractie van Veilig Emmen kijken naar een goed tijdstip voor de behandeling van de motie rondom de fatbikes. 5.D

Motie vreemd aan de orde van de dag: ‘Fatbikeverbod Emmen-centrum / Raadhuisplein’ (Veilig Emmen) (Ter vergadering de behandeling door de raad unaniem uitgesteld tot nader order) 5.E Motie vreemd aan de orde van de dag: ‘Openbaar gebied DIEP en Rensenpark’ (50PLUS) (Ter vergadering de behandeling door de raad unaniem uitgesteld tot nader order) 6.

Sluiting

De voorzitter: Dames en heren, voordat we helemaal de vergadering verlaten, hebben we in ieder geval geconstateerd – we maakten daar wat grapjes over – dat dit de laatste vergadering is in de aanwezigheid van wethouder Bos. Die zal aankomende dinsdagmiddag afscheid nemen hier in het bruggebouw. Maar in deze zaal is dit wel zijn laatste optreden geweest. We hadden het er net even over aan het begin van

41

de vergadering: dit was meteen ook wel het hoofdmenu in dezen. We hebben hem goed aan het werk gezet, maar volgens mij heeft hij het mooi afgerond. Ik zal ook namens u dinsdag nog een heel aantal woorden aan het vertrek van Jan Bos wijden. Maar als ik daar een voorschot op mag nemen, denk ik dat ik Jan tekort zou doen als ik niet zou zeggen dat we wel enige spijt afscheid nemen van deze wethouder. Omdat ik vind dat een wethouder die twee dingen combineert volgens mij. Dat hij een inhoudelijke dossierkennis heeft die ertoe doet en dat zagen we vandaag ook gebeuren, maar dat hebben we ook in heel veel commissievergaderingen gezien. Maar ten tweede – en dat vind ik eigenlijk wel minstens zo belangrijk – doet hij dat op een manier waarvan ik denk dat 39 raadsleden zeggen: ja, dat is eigenlijk wel een heel plezierige manier hoe vanuit een college en een wethouder aan de ene kant een stuk inhoudelijk goed kan verdedigen en aan de andere kant dat doet op een manier die eigenlijk heel plezierig is. En we hebben het er vaker over gehad. We hebben het weleens gehad over de verruwing van de politiek en dat het wel handig is als je een beetje met mes en vork blijft debatteren. Nou, ik vind Jan Bos wat dat betreft een schoolvoorbeeld van hoe hij dat gedaan heeft in de afgelopen tijd, in verschillende zaken.

We gaan Jan ongetwijfeld links en rechts in het politiek-bestuurlijke – ik denk in Noord-Nederland, maar wie ben ik? – zien terugkomen. Jan, vanaf deze plek wil ik je in ieder geval enorm bedanken voor je inzet in de afgelopen periode. We gaan dinsdag daar nog een aantal andere woorden aan wijden. Voor dit moment alvast enorm bedankt namens de gemeenteraad van Emmen! [Geroffel op de tafeltjes en applaus in de raadszaal.] Dat gezegd hebbende, nog een tweede opmerking. Aankomende maandagavond is een bijzonder avond. Dat is 1 juni: dan hebben we de installatie van het nieuwe college. Dat wordt voorafgegaan door de mogelijkheid om te reageren op het Coalitieakkoord. Dat is vanaf 19.00 uur, dames en heren. Ik onderstreep even de tijd. We beginnen ietsje eerder om het in die zin ook voor familie en kinderen een beetje op een fatsoenlijk tijdstip te kunnen houden. Ik hoop u dan daar ook weer allen te zien en dat is de opmaat naar een nieuwe periode met een nieuw college. Dat gezegd hebbende sluit ik de vergadering en het eerste rondje is van wethouder Bos. De vergadering is gesloten. Vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van 2 juli 2026, De voorzitter, De griffier,

42