Notulen Openbare Raadsvergadering 25 juni 2026
Tekst van het document
over tot de orde van de dag.’ De heer Knol (PVV): Dat geldt ook misschien voor wel meer gemeenschappelijke regelingen. Want vaak zien we dat financiële tegenvallers automatisch worden doorgeschoven naar de deelnemende gemeenten. Terwijl inwoners, ondernemers en ook onze eigen organisatie voortdurend keuzes moeten maken. Dus lijkt die financiële discipline bij sommige verbonden partijen minder vanzelfsprekend. De PVV vindt dat er eerst gekeken moet worden naar efficiency, herprioritering, kostenbesparingen en de 61 inzet van eigen reserves, voordat zomaar opnieuw kan worden aangeklopt bij de gemeenten voor extra geld.
En dan hebben we die motie ‘Financiële discipline’: Motie 13 ‘Financiële discipline gemeenschappelijke regelingen’ (ingediend door de fractie@s van de PVV) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • gemeenten de komende jaren worden geconfronteerd met aanzienlijke financiële uitdagingen en oplopende tekorten; • gemeenschappelijke regelingen een aanzienlijk deel van de gemeentelijke uitgaven vertegenwoordigen; • gemeenschappelijke regelingen bij begrotingstekorten of nieuwe beleidsvoornemens regelmatig een beroep doen op aanvullende bijdragen van deelnemende gemeenten; • de gemeenteraad slechts beperkte mogelijkheden heeft om invloed uit te oefenen op de financiële keuzes van gemeenschappelijke regelingen; Overwegende dat • van gemeenten wordt verwacht dat zij scherpe keuzes maken, prioriteiten stellen en waar nodig bezuinigingen doorvoeren; • dezelfde financiële verantwoordelijkheid ook mag worden verwacht van gemeenschappelijke regelingen; • het niet vanzelfsprekend moet zijn dat financiële tegenvallers automatisch worden afgewenteld op deelnemende gemeenten; • de raad beter in positie moet worden gebracht om haar kaderstellende en controlerende taak ten aanzien van gemeenschappelijke regelingen uit te oefenen; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • in de
vertegenwoordiging van de gemeente Emmen binnen gemeenschappelijke regelingen uit te dragen dat financiële tegenvallers niet automatisch dienen te leiden tot hogere gemeentelijke bijdragen; • er bij gemeenschappelijke regelingen op aan te dringen dat eerst wordt gekeken naar: o efficiencymaatregelen; o herprioritering van taken; o kostenbesparingen binnen de eigen organisatie; o inzet van beschikbare reserves; • zich samen met andere deelnemende gemeenten in te zetten voor meer grip van gemeenteraden op de financiële ontwikkeling van gemeenschappelijke regelingen; • de raad halfjaarlijks te informeren over: o de ontwikkeling van gemeentelijke bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen; o de door de betreffende regeling getroffen beheers- en besparingsmaatregelen; o leden van het AB/DB de raad laten informeren over wat ze hebben gedaan en wat ze gaan doen via een informatiebijeenkomst; En gaat over tot de orde van de dag.’ De voorzitter: Heel even. Gaat deze nou specifiek over verbonden partijen? Want ik lees hem heel algemeen. De heer Knol (PVV): Ja, hij is ook algemeen. De voorzitter: Gewoon algemeen? De heer Knol (PVV): Ja. De voorzitter: Voor alle begrotingsposten? Oké. 62 De heer Knol (PVV): Ja.
Voorzitter, het is voor de PVV niet uit te leggen dat de inwoners van Emmen soms jarenlang moeten wachten op een sociale huurwoning of een middenhuurwoning, terwijl de druk op de woningmarkt door onder andere immigratie blijft toenemen. Juist nu de gemeente voor miljoenen aan tekorten staat, moeten wij keuzes maken die in de eerste plaats ten goede komen van onze eigen inwoners. Dat betekent dat we bij woningbouw sociale voorzieningen en de gemeentelijke ondersteuning altijd eerst moeten kijken naar de belangen van de mensen die hier wonen, werken en belasting betalen. Tegelijkertijd zien wij dat er inwoners zijn die helemaal geen woning meer hebben. De signalen over dak- en thuisloosheid zijn zorgelijk. Daarom vragen wij het college eerst inzichtelijk te maken hoe groot het probleem daadwerkelijk is, of de opvangcapaciteit voldoende is en waar procedures en begeleiding verbeterd kunnen worden. De PVV vindt dat kwetsbare inwoners die tussen wal en schip dreigen te vallen, op tijd geholpen dienen te worden.
Daarom dienen wij de volgende moties in: Motie 14 ‘Voorrang voor inwoners van Emmen bij sociale huur en nieuwbouw’ (ingediend door de fractie van de PVV) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • veel inwoners van Emmen langdurig wachten op een sociale huurwoning; • starters, jongeren, gezinnen en ouderen uit Emmen steeds meer moeite hebben om passende woonruimte te vinden; • nieuwe woningbouwprojecten mede tot stand komen dankzij gemeentelijke inzet en voorzieningen; Overwegende dat • inwoners die een maatschappelijke of economische binding hebben met Emmen, een eerlijke kans moeten krijgen op een woning in hun eigen gemeente; • het belangrijk is dat jongeren, gezinnen en andere woningzoekenden niet noodgedwongen de gemeente moeten verlaten; • de wet ruimte biedt om onder voorwaarden voorrang te geven aan woningzoekenden met lokale binding; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • te onderzoeken op welke wijze binnen de geldende wet- en regelgeving ruimte bestaat om voorrang te geven aan inwoners van Emmen (en omgeving) bij de toewijzing van sociale huurwoningen en nieuwbouwprojecten; • daarbij als uitgangspunt te hanteren dat nieuwe sociale huurwoningen en nieuwbouw gedurende een tijdelijke voorrangsperiode van bijvoorbeeld drie maanden eerst beschikbaar
worden gesteld aan woningzoekenden met aantoonbare binding met de gemeente Emmen, voor zover wettelijk mogelijk; • de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 te informeren over de juridische mogelijkheden en de raad een voorstel voor uitvoering voor te leggen; En gaat over tot de orde van de dag.’ Motie 15 ‘Prioriteit bij opvang en begeleiding van dak- en thuisloze personen’ (ingediend door de fractie van de PVV) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • de capaciteit van de nachtopvang beperkt is; • er signalen zijn dat het aantal dak- en thuisloze personen in de gemeente Emmen aanzienlijk hoger ligt dan het aantal beschikbare opvangplaatsen; • dak- en thuisloosheid leidt tot maatschappelijke en persoonlijke problemen voor betrokkenen; Overwegende dat 63 • de overheid een belangrijke verantwoordelijkheid heeft om kwetsbare personen te ondersteunen; • middelen zo effectief mogelijk moeten worden ingezet ten behoeve van personen die afhankelijk zijn van gemeentelijke ondersteuning; • de raad inzicht wil krijgen in mogelijkheden om de opvang, begeleiding en ondersteuning van dak- en thuisloze personen te verbeteren; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • in kaart te brengen hoeveel dak- en thuisloze personen zich in de gemeente Emmen bevinden; • te
onderzoeken of de huidige opvangcapaciteit, de procedures rondom urgentieaanvragen en de begeleiding van kwetsbare inwoners adequaat functioneren en waar knelpunten bestaan die kunnen leiden tot onnodige dakloosheid of vertraging bij het vinden van passende huisvesting; • bij de Begroting 2027 voorstellen te doen voor versterking van opvang en begeleiding van dak- en thuisloze personen; • daarbij tevens inzichtelijk te maken welke alternatieve budgettaire keuzes mogelijk zijn binnen bestaande uitgaven, waaronder niet-wettelijke uitgaven; En gaat over tot de orde van de dag.’ De heer Knol (PVV): Voorzitter, naast financiële keuzes maken moeten we ook blijven investeren in de toekomst van onze samenleving. Daarom willen wij een motie indienen om jongeren meer te betrekken bij de lokale democratie. Veel jongeren voelen zich onvoldoende verbonden met de politiek, terwijl zij uiteindelijk degenen die de gemeente gaan vormen: de toekomst. Door scholen, maatschappelijke organisaties en jongereninitiatieven hierbij te betrekken, kunnen wij het democratisch bewustzijn versterken en jongeren een stem geven die over hun eigen toekomst gaan.
Daarom dienen wij ook een motie in: Motie 16 ‘Jongerenparticipatie en democratisch bewustzijn’ (ingediend door de fractie van de PVV) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • jongeren de toekomst vormen van onze gemeente en democratische rechtsstaat; • veel jongeren aangeven zich onvoldoende of niet-betrokken te voelen bij politieke besluitvorming; • actieve participatie van jongeren bijdraagt aan burgerschap, maatschappelijke betrokkenheid en vertrouwen in de lokale democratie; • diverse organisaties, scholen en maatschappelijke initiatieven zich inzetten om jongeren kennis te laten maken met politiek, bestuur en democratische processen; Overwegende dat • investeren in jongeren een investering is in de toekomst van onze samenleving; • jongeren op een laagdrempelige manier in aanraking moeten kunnen komen met lokale politiek en bestuur; • activiteiten zoals politieke cafés, debatten, gastlessen, mediaprojecten en ontmoetingen met volksvertegenwoordigers kunnen bijdragen aan politieke bewustwording en actieve participatie; • de gemeente een stimulerende rol kan vervullen bij initiatieven die jongeren betrekken bij de lokale democratie; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om jongerenparticipatie en democratische
bewustwording onder jongeren verder te stimuleren; • daarbij in gesprek te gaan met scholen, jongerenorganisaties, omroepen, maatschappelijke instellingen en initiatieven die zich richten op politieke bewustwording en jeugdparticipatie; • bij de Begroting 2027 te komen met een voorstel voor een structureel budget ter ondersteuning van initiatieven die jongeren actief betrekken bij de lokale democratie; En gaat over tot de orde van de dag.’ 64 De heer Knol (PVV): Ook over Wildlans moeten we voortuit durven te kijken. Wildlands is belangrijk voor Emmen: voor onze economie, voor onze werkgelegenheid en onze uitstraling als gemeente. Juist daarom vinden wij het verstandig om onafhankelijk onderzoek te laten verrichten hoe Wildlands op kortere termijn zich kan ontwikkelen met minder afhankelijkheid van de gemeentelijke steun. Niet vanuit wantrouwen, maar vanuit verantwoordelijkheid. Want een gezonde toekomst vraagt om inzicht in alle mogelijke scenario’s.
Daarom dienen wij deze motie in: Motie 17 ‘Onderzoek toekomst Wildlands’ (ingediend door de fractie van de PVV) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • Wildlands van grote betekenis is voor Emmen en de regio; • de gemeente in verschillende vormen betrokken is bij Wildlands; • de raad behoefte heeft aan inzicht in de langetermijnontwikkeling van Wildlands; Overwegende dat • het wenselijk is om inzicht te hebben in de mogelijkheden voor een toekomst waarin Wildlands minder afhankelijk is van gemeentelijke steun; • verschillende organisatiemodellen en eigendomsstructuren daarbij denkbaar zijn; • een zorgvuldige afweging vraagt om onafhankelijk onderzoek; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • een onafhankelijk onderzoek uit te voeren naar een toekomst waarin Wildlands op eigen benen kan staan; • daarbij verschillende scenario’s uit te werken, waaronder verzelfstandiging, samenwerking met marktpartijen en andere vormen van exploitatie; • de financiële, economische en maatschappelijke gevolgen van deze scenario’s in beeld te brengen; • de uitkomsten van het onderzoek ter besluitvorming aan de raad voor te leggen, zodat de uitkomst meegenomen kan worden bij de behandeling van de Kaderbrief en Begroting 2028; En gaat over tot de orde van de dag.’ De heer Knol
(PVV): Voorzitter, de rode draad van onze bijdrage is simpel: de financiële situatie dwingt ons om keuzes te maken. Maar als we keuzes maken, moeten we dat ook doen op basis van feiten, resultaten en duidelijke prioriteiten. De PVV kiest daarbij voor financiële discipline, meer grip op uitgaven, betere controle op beleid, woningen en onze eigen inwoners. Hulp voor mensen die het echt nodig hebben en een gemeente die haar middelen inzet waar inwoners het meeste profijt van hebben. Afsluitend, voorzitter. De komende jaren zullen niet makkelijk worden. Maar als we bereid zijn eerlijk te kijken naar wat werkt, wat niet werkt en waar onze prioriteiten liggen, dan kunnen we ook financieel in moeilijke tijden blijven bouwen aan een sterk, veilig en leefbaar Emmen. Dank u wel. De heer Slim (FvD): Ik heb even een vraag over die motie over jongerenparticipatie. U zegt: praten met allerlei partijen. Maar is het niet zo dat dit sowieso een onderdeel is van een schoolprogramma en dat scholen dat eigenlijk prima kunnen doen? De heer Knol (PVV): Participatie is ook wettelijk verankerd. Scholen hebben daar zeker een zegje in. Maar ik vind ook dat wij jongeren wat meer kunnen betrekken bij de dingen die hun leefomgeving en hun zijn raken. De heer Kasteleijn (50PLUS): Ja, ik zit nog met die verbetering van de monitoring van het sociaal domein. Ik vind dat wel een heel ruim opgezette motie.
En ik zie eigenlijk niet hoe de PVV dat ziet, omdat – wat ik zeg – d e motie zo ruim opgesteld is dat er in mijn optiek daar bijna geen gevolg aan gegeven kan worden door het college. 65 De heer Knol (PVV): Nou, de motie roept eigenlijk op om te komen tot een brede monitoring sociaal domein. We hebben nu een beperkt dashboard en deze motie is eigenlijk om als raad voor onze kaderstellende rol gebruik te kunnen maken. Dus dat als handvat te gebruiken. Daar is eigenlijk de motie op gestoeld, die gedachte. De heer Pruisscher (ChristenUnie): Voorzitter, dit betreft de voorrang voor inwoners van Emmen bij sociale huur en nieuwbouw. Ik meen mij te herinneren dat vanmorgen wethouder Jakobs ook de opmerking dat hij onderzoekt of dit kan en hoe wij dit in Emmen gaan toepassen. Wat is dan nog het nut van uw motie? De heer Knol (PVV): Dat is een heel goede vraag. Daar heb ik in mijn voorbereiding natuurlijk geen rekening mee gehouden. Ik ga me erop beraden of die motie nodig is. Ik ga misschien ook vragen aan de wethouder of hij misschien de motie overneemt. Maar dat zal in die tweede termijn gaan blijken. Dank u. De voorzitter: Het is niet van tweeën, hè? Het is indienen en dan kan de wethouder wat doen. Of omgekeerd, maar ja... Ja, meneer Pruisscher? Voldoende voor het moment? Ja, oké. Dank u wel, meneer Knol voor uw bijdrage.
Zullen we nog één bijdrage doen en dan even pauzeren? Ja? Is dat een idee? Meneer Koops. Dan gaan we na de bijdrage van D66 even een schorsing doen. (…) Meneer Koops. De heer Koops (D66): Twee weken geleden hebben het CDA en D66 een initiatiefwetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer, genaamd ‘Slimmer straffen’. Er zit een ogenschijnlijke paradox in die wet. Het voorstel is namelijk om minder gevangenisstraf op te leggen, waardoor Nederland toch veiliger wordt. Het idee is dat korte gevangenisstraffen van minder zes maanden – dat is ongeveer 80 procent van de totaal opgelegde gevangenisstraffen in Nederland – ervoor zorgen dat mensen veel meer kwijtraken dan alleen hun vrijheid. Daardoor neemt de kans dat ze opnieuw de fout ingaan toe, wat daarmee niet alleen slecht voor henzelf is, maar ook voor de samenleving. Bovendien losse alternatieve straffen zoals elektronische detentie ook nog eens het cellentekort waardoor personen zwaardere misdrijven hebben gepleegd, niet meer hoeven te wachten op een vrije cel. Voorzitter, de reden dat ik dit voorbeeld aanhaal, is nou niet dat ik zo graag de discussie in deze raad wil voeren over nut en noodzaak van celstraffen, maar omdat het exemplarisch is voor de manier waarop D66 uitdagingen aangaat. Radicale hervorming verpakt in nuance, analyse en pragmatisme.
Want natuurlijk is het niet niks om onze manier van straffen anders in te richten. Natuurlijk levert dat weerstand op. Maar het is wel nodig, want verandering komt niet vanzelf. En om echte verandering teweeg te brengen heb je een partij nodig die niet alleen tegen van alles is, maar ook die voor iets durft te zijn. Een partij die lef heeft, voorop durft te lopen en moeilijke keuzes niet uit de weg gaat. Kortom: natuurlijk is D66 bereid om mee te denken over de ingrijpende keuzes die de komende jaren gemaakt moeten worden, zodat we ook in Emmen kunnen blijven investeren in onze toekomst. Maar daarbij verwachten we van de coalitiepartijen en het college dezelfde inzet. Dezelfde bereidheid om grenzen op te zoeken en er soms ook overheen te stappen. Dezelfde samenwerking. We verwachten bovenal dat de aangekondigde keuzes van het Coalitieakkoord en deze zeer sobere Kaderbrief daadwerkelijk gemaakt gaat worden en dat het niet alleen bij woorden blijft. Verder verbinden wij ook een aantal voorwaarden aan onze inzet. Zo moet de raad daadwerkelijk in stelling worden gebracht om gewogen keuzes te maken. Wat ons betreft moeten daar nog belangrijke stappen in worden gezet, ook richting de Begroting. Daarbij kijken wij uit naar het proces dat de Auditcommissie de komende jaren in gaat zetten om de p&c-cyclus verder te moderniseren, waarbij D66 enkele aandachtspunten wil meegeven.
De financiële stukken moeten waar mogelijk het volledige beeld geven. Dat betekent dat het zo min mogelijk posten op p.m. dienen te worden gezet, dat we zonodig nog vaker bestuursrapportages opmaken om zo voor minder verrassingen te kunnen komen staan. Wat ons betreft betekent dat ook een snelle herziening van de werking en de omvang van een flink aantal bestemmingsreserves. Ook in het moderniseren van de p&c-cyclus zijn radicale keuzes mogelijk. Daarbij kunnen wij de ambitie van bijvoorbeeld zero-based budgetting waarderen, die niet automatisch uitgaat van de 66 Begroting van vorig jaar, maar periodiek opnieuw de Begroting vanaf nul opbouwt, waarbij elke uitgave opnieuw moet worden verantwoord. Zo breng je de raad daadwerkelijk in staat om keuzes te maken, zonder dat verschuild wordt achter allerlei p.m.-posten en zogenaamde autonome ontwikkelingen. Ook onze controlerende rol kan verstevigd worden. Wij hebben de afgelopen jaren te vaak gehoord dat het niet duidelijk is of beleidsdoelen behaald zijn, of dat er geen duidelijke of onrealistische doelen zijn gesteld en niet of nauwelijks gemeten is en de raad ook niet in staat wordt gesteld om tijdig bij te sturen of te evalueren.
Daar moet snel verandering in komen, waarbij wat D66 betreft het domein van de jeugdzorg zich vanwege de grote financiële ontwikkelingen van de komende jaren bij uitstek leent voor een hernieuwde aanpak. Om die reden dienen wij een motie in, die tot doel heeft om te onderzoeken of de gemeente Emmen de maximale wettelijke ruimte gebruikt bij het aanbesteden van jeugdhulp voor het maken en navolgen van duidelijke kwaliteitsafspraken en meetbare prestaties. Kort gezegd: of wij maximaal in staat worden gesteld om in te zien of de enorme kosten die wij maken en gaan maken omtrent jeugdhulp, ook daadwerkelijk bijdragen aan betere zorg.
Het dictum van deze motie luidt als volgt: Motie 18 ‘Regie op jeugdzorg’ (ingediend door de fractie van D66) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • de jeugdhulp een grote invloed heeft op het meerjarig financiële beeld van Emmen en er een sterke toename in de kosten wordt verwacht, wat bijdraagt aan oplopende structurele tekorten; Overwegende dat • niet alle gecontracteerde zorgleveranciers van Emmen (tijdig) productieverantwoordingen aanleveren; • de gemeente Emmen veel regelingen in het sociaal domein heeft ondergebracht bij derde partijen; • de Jeugdwet ruimte laat voor beleidsmatige afwegingen en gemeenten de mogelijkheid geeft om zelf de keuze te maken uit verschillende in te zetten marktinstrumenten; • duidelijke kwaliteitsafspraken en meetbare prestaties bij een negatief financieel perspectief nóg belangrijker zijn; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • te onderzoeken of, gelet op het financieel perspectief van Emmen, de ruimte die de Aanbestedingswet aan de jeugdhulpaanbieder optimaal wordt benut bij het aanbesteden van jeugdhulp; • de resultaten hiervan met de raad te delen en ook te betrekken bij de Begroting 2027; En gaat over tot de orde van de dag.’ De heer Katerbarg (Wakker Emmen): Dank aan D66 voor het indienen van de motie.
Ik heb even een vraag. Er is vanochtend natuurlijk ook een discussie tussen de heer Otter en uw collega, mevrouw Stulp, die volgens mij ook een beetje op dit punt betrekking heeft. Mijn vraag aan D66 is: wat is precies het doel van de motie? Is dat dan een intern onderzoek of zou daar bijvoorbeeld ook een extern bureau voor kunnen worden ingeschakeld dat zowel de kant van de gemeente, maar ook de kant van de aanbieders onder het vergrootglas legt? De heer Koops (D66): Nou, zoals mijn fractiegenote vanmorgen er ook wel bij aangaf, denk ik zeker dat ook die kant die de heer Otter benoemde, belangrijk is. Maar deze motie gaat dan sec over de manier waarop de gemeente onze zorgvraag in de markt zet. En daar heb je gewoon een aantal opties. Je kunt inbesteden, je kunt aanbesteden, je kunt kiezen voor een soort openhouseconstructie. Nou ja, je best wel wat methoden en elk van die keuzes hebben gevolgen voor de manier waarop wij dan vervolgens die partijen kunnen controleren. Ik denk dat die discussie wel degelijk ook betrokken moet worden in die bredere discussie over het functioneren van jeugdzorg hier in Emmen.
67 Voorzitter, naast het versterken van de positie en de controlerende rol van de gemeenteraad denken wij dat er ook nog genoeg ruimte is voor slimmere keuzes die binnen de bestaande budgetten kunnen worden gemaakt of die dezelfde ambities met minder investeringen mogelijk maken. Naast de jeugdzorg zijn ook de infrastructurele investeringen aandachtspunten. Zo zijn de aanleg en het onderhoud van voet- en fietspaden en autowegen de afgelopen jaren niet goed van de grond gekomen, terwijl er gelijktijdig grote zorgen zijn rond de prijsschommelingen die met name door geopolitieke bewegingen worden veroorzaakt. Wij denken dat de gemeente, waarbij ik bewust de parallel trek met het wetsvoorstel aan het begin van mijn betoog, meer kan investeren en onderhouden en tegelijkertijd een betrouwbare partner kan zijn voor bedrijven. Niet door af te schalen, maar door juist veel meer in de markt te zetten. Het clusteren van aanbestedingen, waar bijvoorbeeld de aanleg en het onderhoud van het compleet gebied meerjarig worden gegund, maakt ons bovendien minder gevoelig voor onverwachte prijsstijgingen en geeft ondernemer meer vrijheid om in te zetten daar waar de kosten overzichtelijk zijn.
Om die reden dienen wij ook hieromtrent een voorstel in en het dictum van deze motie luidt als volgt: Motie 19 ‘Clusteringen van aanbestedingen’ (ingediend door de fractie van D66) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • het onderhoud en de aanleg van voet- en fietspaden en autowegen de afgelopen jaren niet goed van de grond is gekomen; • het aanbesteden van infrastructurele werken complex is en vaak grote risico’s kent voor zowel opdrachtnemers als opdrachtgevers; • exceptionele prijsstijgingen de afgelopen jaren hebben gezorgd voor fors hogere kosten, die ook voor de komende jaren geprognosticeerd zijn; Overwegende dat • bedrijven meer zekerheid geboden kan worden door geclusterde aanbestedingen in plaats van losse projecten; • geclusterde aanbestedingen zorgen voor continuïteit in de markt, waardoor overlast, fouten en proceskosten bespaard worden; • geclusterde aanbestedingen leiden tot versnelling én voorspelbaarheid; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • te onderzoeken op welke manier infrastructurele aanbestedingen geclusterd kunnen worden; • de resultaten hiervan met de raad te delen en ook te betrekken bij de Begroting 2027; En gaat over tot de orde van de dag.’ De heer Koops (D66): Afsluitend willen wij benadrukken dat het wat D66 betreft geen
kwestie is van óf investeren óf keuzes maken, maar een kwestie van én investeren én keuzes maken, waarbij het een het ander ook niet uitsluit. Een investering kan op lange termijn juist kosten besparen als die bijvoorbeeld gericht is op een sterke cultuur- of onderwijssector, wat het welzijn van onze inwoners verbetert of als die gericht is op het verstevigen van een wijk of buurt met een wijkcentrum, wat uiteindelijk zorgt voor ontmoeting en daarmee broodnodige aandacht voor problematieken als armoede en eenzaamheid. Hierbij willen wij ook uitdagen om de ruimte van onze reserves niet alleen te gebruiken om pleisters te plakken, maar juist om doelgerichte, slimme investeringen te doen die op de lange termijn opbrengsten hebben. Laten we in ieder geval ver uit de buurt blijven van lompe methodieken als een kaasschaafmethode en juist wanneer het er echt op aankomt, weloverwogen keuzes maken die alleen rusten op een kortetermijn financiële doorrekening op korte termijn, maar die ook een effectberekening bevatten gericht op de lange termijn en de bijkomende maatschappelijke opbrengsten. Er is niets duurder dan een slechte bezuiniging en wij dienen daarom ook hiervoor een motie in.
Het dictum van dat voorstel luidt als volgt: 68 Motie 20 ‘Bezuinigingen mogen geen geld kosten’ (ingediend door de fractie van D66) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • het meerjarig financiële beeld van Emmen negatief is, en dat zonder ingrijpende keuzes er onvoldoende ruimte is voor investeringen; Overwegende dat • maatschappelijke investeringen als een wijkcentrum, een bibliotheek, een jeugdcentrum, werkbegeleiding, participatie en lokale initiatieven op de lange termijn een veelvoud aan waarde opleveren; • deze investeringen tevens een belangrijke bijdrage hebben in sociale uitdagingen als eenzaamheid, gezondheid, armoede, laaggeletterdheid en integratie; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • bij toekomstige financiële keuzes niet alleen het financieel perspectief op korte termijn te betrekken, maar ook de verwachte maatschappelijke opbrengsten en effecten op de lange termijn zichtbaar te maken en ook mee te wegen; En gaat over tot de orde van de dag.’ De heer Koops (D66): Voorzitter, ik kom tot een afronding. Bij het bespreken van het landelijke coalitieakkoord werd benadrukt dat het niet meer vanzelfsprekend is dat kinderen het beter krijgen dan hun ouders. Maar het kán nog wel.
Het kan door slimme investeringen, het kan door moedige keuzes en het kan door pragmatisch idealisme. Als gemeente zijn wij als eerste aan zet om die handschoen op te pakken. Daarbij is het aan ons om onze verantwoordelijkheid te nemen, om heilige huisjes waar nodig los te laten en om keuzes te maken. Wat D66 betreft is en blijft een betere toekomst voor onze kinderen de hoofdprioriteit van ons beleid. Wij kijken daar zoals altijd met vertrouwen naar uit. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog even rond. Verder geen bijdragen? Dank u wel. ‘Het is niet meer vanzelfsprekend dat kinderen het beter hebben dan hun ouders.’ Als je dat even op je in laat werken... Daar zit een héél verhaal achter. (…) Nee, ik meen het serieus. Dat is een citaat van meneer Koops. Ik zeg: als je erover nadenkt, dan zit daar een wereld achter. Ja. Daarmee hebben we twintig moties ingediend en daarmee hebben we ongeveer de helft van de vergadering gehad – althans de eerste termijn. Het is nu net half vier geweest. Als we nou eens tegen tien voor vier weer verdergaan, dan liggen we mooi op schema in de richting van het avondeten. Is dat een goed voorstel? Ik schors de vergadering tot tien voor vier. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Wij waren gebleven tot en met D66. Dus geef ik nu graag het woord aan de fractie van Veilig Emmen. En mevrouw Croezen is de woordvoerder.
Mevrouw Croezen (Veilig Emmen): Vandaag behandelen we de Kaderbrief 2027. Een belangrijk moment omdat we vandaag niet alleen spreken over cijfers, begrotingen en financiële uitdagingen, maar vooral over keuzes die we als gemeenteraad maken voor de toekomst van Emmen. De komende jaren worden financieel uitdagend: dat weten we allemaal. Met het ravijnjaar in zicht kunnen we niet alles blijven doen zoals we gewend zijn. Juist daarom vraagt deze Kaderbrief om politieke keuzes. Keuzes waarbij we verder kijken dan de Begroting voor volgend jaar. Keuzes die ervoor zorgen dat we de problemen voorkomen in plaats van achteraf moeten oplossen. Veilig Emmen is ervan overtuigd dat investeren en financieel verantwoord handelen prima samengaan. Sterker nog, juist wanneer de financiële ruimte beperkt is, moeten we investeren in maatregelen die zich op lange termijn terugbetalen. Niet iedere investering betekent hogere kosten. Soms is investeren juist dé manier om toekomstige uitgaven te voorkomen. En vanuit die gedachte dienen wij vandaag 69 vier moties in. Vier moties die op verschillende beleidsterreinen liggen, maar allemaal dezelfde rode draad hebben. Een gemeente die problemen vroeg signaleert, een gemeente waarin veiligheid vanzelfsprekend is. Een gemeente die zorgvuldig omgaat met gemeenschapsgeld. En een gemeente die investeert in haar eigen mensen.
Voorzitter, onze eerste motie gaat over vroegsignalering en preventie bij jeugd. Want wanneer we spreken over de stijgende kosten in de jeugdzorg, gaat het vaak over geld. Maar achter die cijfers zitten kinderen, jongeren en gezinnen die vastlopen. En wat Veilig Emmen betreft begint preventie vaak op school. Daar brengen jongeren een groot deel van hun dag door. Juist daar worden veranderingen in gedrag, concentratie, prestaties of aanwezigheid vaak als eerste zichtbaar. Schoolverzuim is wat ons betreft daarom niet alleen een registratie of een overtreding van de Leerplichtwet, schoolverzuim is vaak een signaal. Een signaal dat een jongere ergens mee worstelt. Dan kan te maken hebben met mentale problemen, pesten, spanningen thuis, schulden, armoede of een onveilige thuissituatie of andere persoonlijke omstandigheden. Juist daarom vinden wij dat we verder moeten kijken dan alleen de afwezigheid. We zien een belangrijke rol voor scholen, ouders, jeugdconsulenten, wijkteams, jongerenwerk en de leerplichtambtenaar. De leerplichtambtenaar heeft vanzelfsprekend een wettelijke taak als het gaat om toezicht op schoolbezoek. Maar juist vanuit die positie kan hij of zij ook een belangrijke signalerende én verbindende rol vervullen. Niet alleen door te constateren dat een leerling afwezig is, maar door samen met betrokken partijen te onderzoeken waarom dat zo is.
Want achter schoolverzuim zit vaak een verhaal. En hoe eerder we dat verhaal kennen, hoe eerder we passende ondersteuning kunnen bieden. Onze motie vraagt niet om nieuwe regels, nieuwe loketten of extra bureaucratie. Wij vragen juist om een betere samenwerking tussen partijen die er al zijn. Want hoe eerder we problemen signaleren, hoe groter de kans is dat jongeren op school blijven, perspectief houden en niet terechtkomen in veel zwaardere en duurdere vormen van jeugdzorg. Preventie is daarom geen kostenpost. Preventie is een investering die zich maatschappelijk en financieel terugverdient. Motie 21 ‘Vroegsignalering en preventie binnen jeugd, onderwijs en veiligheid’ (ingediend door de fractie van Veilig Emmen) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • de gemeente Emmen de komende jaren wordt geconfronteerd met oplopende kosten binnen de jeugdhulp en andere onderdelen van het sociaal domein; • schoolverzuim, schooluitval, gedragsproblemen en sociale problematiek vaak vroege signalen zijn van onderliggende zorg- en veiligheidsvraagstukken; • problemen die in een vroeg stadium worden herkend en aangepakt, vaak kunnen worden voorkomen of beperkt; • onderwijs, jongerenwerk, leerplicht, zorg en welzijn een belangrijke rol spelen bij het signaleren en begeleiden van jongeren;
Overwegende dat • voorkomen beter én goedkoper is dan achteraf herstellen; • onderwijs vaak de eerste plek is waar problemen zichtbaar worden; • schoolverzuim, schooluitval en gedragsproblemen belangrijke signalen zijn van onderliggende zorg- en veiligheidsproblematiek; • een preventieve inzet van leerplichtambtenaren, jongerenwerk en schoolmaatschappelijk werk kan bijdragen aan het voorkomen van zwaardere zorg- en veiligheidsvraagstukken; • investeren aan de voorkant leidt tot meer kansen voor jongeren en lagere maatschappelijke kosten op de lange termijn; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • vóór de Programmabegroting 2027 een uitvoeringsplan preventie voor jeugd, onderwijs en veiligheid aan de gemeenteraad voor te leggen; • daarin specifiek aandacht te besteden aan: o vroegsignalering via onderwijs en leerplicht; 70 o versterking van jongerenwerk en schoolmaatschappelijk werk; o ondersteuning van gezinnen voordat problemen escaleren; o samenwerking tussen onderwijs, zorg, welzijn en veiligheid; • te onderzoeken op welke wijze vroegsignalering en begeleiding binnen de leerplichtfunctie verder kunnen worden versterkt, naast de wettelijke handhavingstaak; • de gemeenteraad inzicht te geven in: o de verwachte maatschappelijke effecten; o de verwachte financiële effecten; o meetbare resultaten op het gebied van schooluitval, jeugdoverlast en instroom in de
jeugdhulp; • hierbij uit te gaan van herprioritering binnen bestaande middelen en beschikbare budgetten; En gaat over tot de orde van de dag.’ Mevrouw Croezen (Veilig Emmen): Onze tweede motie gaat over verkeersveiligheid en toegankelijkheid. Verkeersveiligheid begint niet pas wanneer de hulpdiensten moeten uitrukken. Veiligheid begint bij een openbare ruimte waar inwoners zich veilig kunnen verplaatsen. Iedere dag maken duizenden inwoners gebruik van onze wegen, fietspaden en trottoirs. Kinderen fietsen naar school, ouders lopen bijvoorbeeld met een rollator, mensen zijn afhankelijk van een scootmobiel of rolstoel en daarom vinden wij dat verkeersveiligheid en toegankelijkheid aandacht verdienen. Wij horen regelmatig signalen over gevaarlijke verkeerssituaties, slecht onderhouden fietspaden, slechte verlichting, onoverzichtelijke kruispunten en locaties die voor mensen met een beperking onvoldoende toegankelijk zijn. Onze motie vraagt niet om morgen alle wegen opnieuw aan te leggen: dat zou namelijk niet realistisch zijn. Wel vragen we om verkeersveiligheid en toegankelijkheid nadrukkelijk mee te nemen bij de toekomstige investeringen, onderhoudsplannen en gebiedsontwikkelingen. Ook hier hetzelfde uitgangspunt. Voorkomen is beter én goedkoper dan genezen. Iedere gevaarlijke situatie die we tijdig aanpakken, voorkomt ongelukken, maatschappelijke schade en toekomstige kosten.
Motie 22 ‘Verkeersveiligheid en toegankelijkheid als prioriteit’ (ingediend door de fractie van Veilig Emmen) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • inwoners regelmatig melding maken van achterstallig onderhoud aan wegen, fietspaden en voetpaden; • op verschillende locaties sprake is van onvoldoende of verouderde openbare verlichting; • achterstallig onderhoud en onvoldoende verlichting kunnen leiden tot verkeersonveilige situaties en gevoelens van onveiligheid; • een veilige en toegankelijke openbare ruimte van essentieel belang is voor kinderen, ouders, mensen met een beperking en overige weggebruikers; Overwegende dat • verkeersveiligheid en toegankelijkheid behoren tot de kerntaken van de gemeente; • voorkomen van achterstallig onderhoud uiteindelijk goedkoper is dan herstel achteraf; • inwoners moeten kunnen rekenen op veilige en goed onderhouden wegen, fietspaden en voetpaden, met voldoende en goed functionerende openbare verlichting; • inwoners mogen verwachten dat beschikbare middelen in de eerste plaats worden ingezet voor veilige en goed onderhouden basisvoorzieningen; • een veilig leefomgeving een belangrijke voorwaarde is voor leefbaarheid en welzijn; Spreekt uit dat • verkeersveiligheid, toegankelijkheid en een goed onderhouden openbare ruimte prioriteit
verdienen binnen het gemeentelijk beleid; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om 71 • bij de Programmabegroting 2027 verkeersveiligheid, toegankelijkheid en de kwaliteit van wegen, fietspaden, voetpaden en openbare verlichting als prioriteit te behandelen; • de gemeenteraad inzicht te geven in de wijze waarop deze prioriteit binnen de Begroting wordt vertaald naar onderhoud en verbetering van de openbare ruimte; En gaat over tot de orde van de dag.’ Mevrouw Croezen (Veilig Emmen): Voorzitter, dan onze derde motie. Onze derde motie gaat over transparantie en risicobeheersing rondom Wildlands. Maar laat ik daar direct heel helder over zijn: deze motie is nadrukkelijk niet gericht tegen Wildlands. Wildlands is belangrijk voor Emmen. Het zorgt voor werkgelegenheid, trekt bezoekers naar onze gemeente en draagt bij aan onze regionale economie. Juist omdat Wildlands zo belangrijk is en omdat de gemeente financieel betrokken is, vinden wij dat de gemeenteraad volledige inzicht moet hebben in de financiële risico’s. Dit is geen wantrouwen richting Wildlands of het bestuur, maar het is simpelweg onze verantwoordelijkheid als gemeenteraad. Wij besluiten immers over het gemeenschapsgeld. Daarbij hoort ook dat wij beschikken over actuele informatie, inzicht in risico’s en een helder overzicht van toekomstige financiële middelen. Goede risicobeheersing voorkomt verrassingen.
En transparantie versterkt het vertrouwen van inwoners en de raad. Onze motie vraagt daarom niet om minder ambitie. Onze motie vraagt om beter bestuur: Motie 23 ‘Transparantie en risicobeheersing rondom Wildlands’ (ingediend door de fractie van Veilig Emmen) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • Wildlands een belangrijke toeristische, economische en recreatieve voorziening is voor Emmen en de regio; • Wildlands van betekenis is voor de aantrekkingskracht van Emmen, de werkgelegenheid en de regionale economie; • de gemeente Emmen financieel en bestuurlijk betrokken is bij Wildlands; • verbonden partijen en grote gemeentelijke belangen financiële risico’s met zich mee kunnen brengen voor de gemeentelijke Begroting; • de gemeente Emmen de komende jaren voor belangrijke financiële keuzes staat op het gebied van onder andere zorg, veiligheid, leefbaarheid en onderhoud van de openbare ruimte; Overwegende dat • het van belang is dat de gemeenteraad tijdig en volledig inzicht heeft in de financiële positie en risico’s die relevant zijn voor de gemeente; • zorgvuldig financieel bestuur vraagt om transparantie, risicobeheersing en goede informatievoorziening; • de gemeenteraad haar kaderstellende en controlerende rol alleen goed kan uitvoeren wanneer relevantie informatie tijdig
beschikbaar is; • eventuele financiële risico’s en verplichtingen vooraf inzichtelijk moeten zijn, zodat de raad weloverwogen besluiten kan nemen; • gemeenschapsgeld zorgvuldig moet worden beheerd en afgewogen tegen andere gemeentelijke prioriteiten; Spreekt uit dat • de gemeente Emmen bij haar betrokkenheid bij Wildlands moet blijven sturen op transparantie, financiële beheersbaarheid en tijdige informatievoorziening aan de gemeenteraad; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • bij toekomstige kaderbrieven, begrotingen en planning- en controldocumenten de gemeenteraad op duidelijke wijze te informeren over de voor de gemeente relevante financiële ontwikkelingen en risico’s rondom Wildlands; • daarbij inzichtelijk te maken: o de financiële betrokkenheid van de gemeente; o de voor de gemeente relevante risico’s; 72 o de getroffen of voorgenomen beheersmaatregelen; • de gemeenteraad tijdig te informeren wanneer zich ontwikkelingen voordoen die kunnen leiden tot een substantiële afwijking van de financiële risico’s of betrokkenheid van de gemeente Emmen bij Wildlands; • bij eventuele toekomstige besluiten met financiële gevolgen voor de gemeente inzichtelijk te maken hoe deze zich verhouden tot andere gemeentelijke prioriteiten en opgaven; En gaat over tot de orde van de dag.’ Mevrouw Croezen (Veilig Emmen): Voorzitter, onze vierde motie gaat over investeren in
ons eigen vakmanschap en het verminderen van de afhankelijkheid van externe inhuur. Externe deskundigheid zal soms nodig blijven en daar is niets mis mee. Wanneer externe inhuur echt structureel wordt, moeten we onszelf de vraag durven stellen of wij voldoende investeren in onze eigen organisatie. Kunnen wij onze medewerkers verder opleiden? Kunnen wij de kennis beter behouden? Kunnen processen slimmer worden ingezet? Iedere euro die wij besparen door slimmer te organiseren, kan uiteindelijk weer worden ingezet voor onze inwoners. En dat is geen bezuiniging, dat is investeren in een sterke organisatie die minder kwetsbaar is en beter voorbereid is op de toekomst.
Motie 24 ‘Investeren in eigen vakmanschap en minder afhankelijkheid van externe inhuur’ (ingediend door de fractie van Veilig Emmen) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • de gemeente Emmen gebruikmaakt van externe inhuur voor uiteenlopende werkzaamheden; • externe inhuur in sommige gevallen noodzakelijk is vanwege tijdelijke capaciteitsvraagstukken of specialistische expertise; • een deel van de externe inhuur betrekking heeft op werkzaamheden die structureel terugkeren binnen de gemeentelijke organisatie; • de gemeente de komende jaren voor aanzienlijke financiële uitdagingen staat; Overwegende dat • een sterke gemeentelijke organisatie gebaat is bij continuïteit, kennisbehoud en vakmanschap; • investeren in eigen medewerkers bijdraagt aan een duurzame, toekomstbestendige en minder kwetsbare organisatie; • structurele werkzaamheden in beginsel door eigen medewerkers uitgevoerd zouden moeten worden; • inwoners rechthebben op een deskundige, betrouwbare en consistente dienstverlening; • kennis die binnen de organisatie wordt opgebouwd, behouden moet blijven voor de toekomst; • het beperken van structurele afhankelijkheid van externe inhuur kan bijdragen aan een doelmatige besteding van gemeenschapsgeld; Spreekt uit dat • de gemeente Emmen moet streven naar een organisatie
waarin structurele werkzaamheden zo veel mogelijk worden uitgevoerd door eigen medewerkers en waarin wordt geïnvesteerd in opleiding, ontwikkeling en kennisbehoud; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • bij de Programmabegroting 2027 inzichtelijk te maken op welke wijze de afhankelijkheid van structurele externe inhuur kan worden verminderd; • daarbij aandacht te besteden aan de mogelijkheden voor opleiding, ontwikkeling, doorgroei en kennisbehoud binnen de eigen organisatie; En gaat over tot de orde van de dag.’ Mevrouw Croezen (Veilig Emmen): Voorzitter, ik verwacht dat de vraag natuurlijk zal worden gesteld hoe deze moties betaald moeten worden. Dat is een logische vraag. Maar deze moties zijn juist niet bedoeld om extra uitgaven te gaan doen zonder dekking. Integendeel, wij zien deze moties als investeringen die zichzelf op termijn deels terugverdienen. Vroegsignalering voorkomt zwaardere jeugdzorg, meer verkeersveiligheid voorkomt maatschappelijke schade en herstelkosten, beter 73 risicobeheer voorkomt financiële tegenvallers en minder afhankelijkheid van externe inhuur creëert op termijn financiële ruimte binnen de gemeentelijke organisatie. En juist daarom vormen deze vier moties samen één geheel. Ze vragen niet om meer geld uit te geven. Ze vragen om slimmer om te gaan met het geld dat we al hebben.
Onze vier moties vormen samen één visie op de toekomst van Emmen. Een gemeente die problemen eerder ziet dan achteraf oplost. Een gemeente waarin kinderen niet tussen wal en schip vallen. Een gemeente waarin inwoners zich veilig kunnen verplaatsen. Een gemeente die zorgvuldig omgaat met gemeenschapsgeld. En een gemeente die investeert in haar eigen medewerkers en kennis. En dat is waar Veilig Emmen voor staat. We hopen dan ook dat de raad deze moties niet ziet als vier losse voorstellen, maar als vier bouwstenen voor een financieel gezonde, veilige en toekomstbestendige gemeente. Want uiteindelijk doen we dit voor begrotingen, systemen of organisaties alleen. We doen dit ook voor alle inwoners van Emmen. Dank u wel. De heer Wittendorp (CDA): Motie ‘Verkeersveiligheid en toegankelijkheid’. Wij hebben vorig jaar het IBOR vastgesteld, het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte. Moet ik deze motie zien als een hiaat op dat IBOR? Mevrouw Croezen (Veilig Emmen): Dat is een heel goede vraag. Zo ver was ik nog niet. Maar als u het goed vindt, heb ik even tijd nodig om erover na te denken. Dan kom ik er later bij u op terug, als u dat goed vindt. De heer Slim (FvD): Ik had een vraag over die motie ‘Vroegsignalering’. Als ik dat lijstje bekijk bij ‘voorkomen’ enzovoort, dan is dit volgens mij wel het lijstje dat een leerplichtambtenaar nu van mensen ook wel hanteert.
Die zijn echt niet alleen voor de leerplichtmelding sec, maar doen nu ook wel al deze dingen. Dus verwacht u hier wonderen van? Of is dit een kwestie van weer een nooduitvoeringsplan, maar dat verder niks oplevert omdat ze dit eigenlijk nu ook al doen? Daar ben ik een beetje bang voor. Hoe ziet u dat? Mevrouw Croezen (Veilig Emmen): Ik vind het jammer dat u dat zo ziet. Want wij dienen deze motie natuurlijk niet voor niks in. Want als het allemaal zo goed geregeld zou zijn geweest, dan was deze motie daarover ook niet nodig geweest. Wij krijgen heel veel signalen van bezorgde ouders hierover. Vandaar dat wij deze motie hebben ingediend hierover. De heer Kasteleijn (50PLUS): Dank u wel, mevrouw Croezen. Ja, over dezelfde vroegsignalering zie bij punt 5 dat het college moet uitgaan van een ‘herprioritering binnen de bestaande middelen’. Welke gedachten hebt u daarbij? Mevrouw Croezen (Veilig Emmen): Nou, wat ik ook al eerder aangaf: het slimmer ook inzetten van de tools die we allemaal hebben. En ook daadwerkelijk gewoon heel goed kijken wat nu wel werkt en wat nu niet werkt. En hoe kunnen we er samen voor zorgen dat we uiteindelijk mooie stappen kunnen gaan zetten? Want ik heb het gevoel dat we allemaal een beetje blijven draaien in hetzelfde cirkeltje, maar de tijd is gewoon gekomen dat er daadwerkelijk iets mee gedaan moet worden.
De heer Kasteleijn (50PLUS): Maar welke prioriteiten zou Veilig Emmen daaraan willen geven? Mevrouw Croezen (Veilig Emmen): Onze prioriteit is echt vroegsignalering in de beginfase. Want als je het juist in de beginfase goed hebt staan, dan kun je problemen die zich later voor gaan doen, beter voorkomen en kun je betere specifieke hulp geven. De voorzitter: Oké. Ik kijk nog even rond. Geen verdere vragen of reacties? Dank u wel. Dan gaan we over naar de fractie van 50PLUS, de heer Kasteleijn. (…) Inmiddels is meneer Kasteleijn weer terug naar zijn plek. [De heer Kasteleijn rent snel naar het spreekgestoelte.] En nog steeds zo fit als wat. Doe rustig aan! Maar de conditie is nog bewonderenswaardig. 74 De heer Kasteleijn (50PLUS): Gelukkig wel! De voorzitter: ‘Gelukkig wel.’ Ja. (…) Ik geef graag het woord aan de heer Kasteleijn van 50PLUS. De heer Kasteleijn (50PLUS): Ja, ik hoorde uit de hoek van Wakker Emmen al dat mijn tijd voorbij was. Maar goed... De voorzitter: Ja, dat is weer jammer, natuurlijk. Maak ik een compliment over de conditie en dan zeggen ze: ‘Uw tijd is voorbij.’ Ja. Ik neem aan dat ze bedoelden uw sprééktijd en dan was het een grapje. Aan u het woord. De heer Kasteleijn (50PLUS): Ja. De nieuwe coalitie Wakker Emmen, PvdA en VVD is geïnstalleerd en het Coalitieakkoord ligt op tafel.
Dat is mooi, maar laten we direct eerlijk zijn bij het begin van deze nieuwe bestuursperiode: de cijfers van deze Kaderbrief trekken zich helemaal niets aan van de politieke wensen en mooie beloftes. Het is tijd dat de wittebroodsweken voorbij zijn en we samen strak naar de harde financiële realiteit kijken. Want die realiteit haalt ons een beetje in. We kijken bij ongewijzigd beleid aan tegen een tekort van 6,5 miljoen in 2027, dat in de jaarna daarna oploopt tot maar liefst 13 miljoen in 2030. En dan hebben we het nog niet eens over het drama van de jeugdhulp waar we afstevenen op een gapend gat van 33 miljoen. We hebben dit al heel vaak gehoord: dat is natuurlijk toch wel een dossier waar we hoofdpijn van krijgen. Voorzitter, onze algemene reserve staat er met 77 miljoen nog mooi gezond voor, maar dat is spaargeld. Dat kunnen we maar één keer uitgeven, het is geen structurele oplossing – ik heb het al ettelijke keren ook gehoord. Het is kiezen of delen: wij hebben negen grote geprioriteerde ambities op de lijst staan van woningbouw tot Nedersaksenlijn. Dat zijn prachtige projecten voor de toekomst van Emmen, maar ze kosten bakken met geld, terwijl de uitvoeringskracht van onze eigen ambtelijke organisatie en de markt al zwaar onder druk staan. Er is geen ruimte meer om de ambities te stapelen.
De dringende vraag aan dit kersverse college is dan ook heel simpel: wat gaan we niet doen? Trouwens, de wethouder gaf dat zelf ook al een beetje aan. Welke ambities moeten we op een lager pitje zetten? Moeten we gaan temporiseren met de Sport- en Beweegcampus, die nu gelukkig een nieuwe impuls heeft gekregen door een andere opzet van de aanpassingen van het stadion – door onze lokale ondernemer met een gouden hart voor Emmen? Moeten we de Greenwise Campus op een lager pitje zetten of de Nedersaksenlijn een jaartje later laten rijden? Moeten we de plannen voor de doorgaande fietsroutes heroverwegen? Als we eerlijk zijn tegen onze inwoners, moeten we nu durven te kiezen. Ook dat hebben we al eerder gehoord. Dat is het nadeel als je wat later mag inspreken. De heer Wittendorp (CDA): Ik zou het wel aardig vinden als de heer Kasteleijn ook een antwoord zou geven op die vragen. Ik ben wel benieuwd hoe 50PLUS, als het in het college zou zitten, daarnaar kijkt. Want u stelt de vragen aan het college, maar wij moeten uiteindelijk het antwoord geven.
Wat is het antwoord van de heer Kasteleijn op die vragen? De voorzitter: ‘Wethouder’ Kasteleijn, wat is daarop uw antwoord? De heer Kasteleijn (50PLUS): Dit is te veel eer, dank u wel! Nou, mijn antwoord op de vragen is zeker niet dat deze belangrijke dingen, zoals de Greenwise Campus en de Nedersaksenlijn, mooi in gang zijn gezet en die moeten we zeker niet nu gaan temporiseren. Dat is duidelijk. Maar er zijn natuurlijk wel andere. Ik heb vanmorgen een prachtig verhaal vanuit de heer Otter gehoord: laten we nou eens even kijken hoe we bij die aanbestedingen van ons grootste pakket qua financiën, zijnde de sociale kant, eens wat slimmer kunnen inkopen. Nou, dat zijn wel dingen waar ik als 50PLUS helemaal warm voor loop. We kunnen namelijk niet én enorme investeringen in beton blijven opstapelen, én de kwaliteit van onze ouderenzorg, de Wmo, en de jeugdhulp garanderen. Zeker nu we weten dat het Rijk vanaf 2029 structureel zo’n 7 miljoen wil korten op de huishoudelijke hulp, moeten we als Emmen zelf aan het stuur gaan zitten. 50PLUS kiest onvoorwaardelijk voor de inwoner en niet voor luchtkastelen. 75 Daarom wil 50PLUS vandaag ook heel concrete duidelijkheid over een aantal slepende dossiers in ons centrum en het Rensenpark. Hoe staat het nu écht met de Naobershof? De wethouder heeft toegezegd vóór deze zomer de verhuur van de horeca open te stellen.
Gaat dat lukken? En wanneer zien we de deuren opengaan? Hoe is de stand rondom de verhuur van De Drommedaar? De oplevering is aanstaande, maar is er al een uitbater die heeft getekend bij het kruisje? En wat zijn dan precies de plannen met het STIP? Is er na tien jaar praten en plannen maken dan eindelijk duidelijkheid voor de invulling van het Rensenpark? De inwoners en ondernemers zijn in blijde verwachting, maar wanneer wordt het kindje geboren? Tot slot het monument De Koepel. We zijn ontzettend blij dat de provincie subsidie heeft verleend voor de broodnodige reparatie van het dak. Maar een gerenoveerd dak op De Koepel zonder inhoud is een leeg huis. Mijn vraag aan het college is: is het college ook bereid om programmering van De Koepel financieel te ondersteunen, zodat de oude tijden herleven en De Koepel weer gaat bruisen? Voorzitter, meedoen en duidelijkheid zijn voor 50PLUS de kern. Omdat wij in deze Kaderbrief de concrete doorvertaling naar de praktijk missen, komt 50PLUS vandaag met een constructief en financieel onderbouwd pakket van drie moties, gericht op inclusiviteit, transparantie en het dichten van maatschappelijke kloven. Punt 1. De inclusiviteit en toegankelijkheid. Voorzitter, laat ik beginnen met die mooie belofte van het Coalitieakkoord: ‘Iedereen telt mee’.
Als 50PLUS willen we dat ouderen, slechtzienden en inwoners met een fysieke beperking écht volwaardig kunnen meedoen. Dan moet onze openbare ruimte daar wel op zijn ingericht. Denk aan bruikbare blindengeleidelijnen – ja, daar heb je ze weer, sorry hoor! – maar ook logische gehandicaptenparkeerplaatsen en voldoende openbare bankjes in onze centra om even uit te rusten en essentieel voor de menselijke waardigheid en mobiliteit: voldoende schone en toegankelijke openbare toiletten. Het gebrek aan openbare toiletten zorgt er nu al vaak voor dat mensen met een medische beperking noodgedwongen maar thuisblijven. 50PLUS heeft trouwens daar in de Tweede Kamer een motie over ingediend, die ook is aangenomen. Momenteel wordt in Emmen al veel gedaan om iedereen mee te laten doen. Wij vinden dat zeker een compliment waard. Toch ontbreekt het deze raad aan één samenhangend, meetbaar kader om te controleren of we onze beloftes op het gebied van het VN-verdrag voor de Handicap wel nakomen. We tasten in het duister. Daarom dient 50PLUS de motie ‘Lokale Inclusie Agenda’.
Wij vragen het college het volgende: Motie 25 ‘Lokale Inclusie Agenda’ (ingediend door de fractie@s van 50PLUS) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • Nederland uitvoering geeft aan het VN-verdrag Handicap; • gemeenten worden geacht lokaal uitvoering te geven aan dit verdrag door middel van een Lokale Inclusie Agenda of vergelijkbaar integraal uitvoeringsbeleid; • in het Plan Inclusie uit 2024 van de gemeente Emmen wordt aangegeven dat inclusie een gemeentelijk breed en domeinoverstijgend thema is; • in het Plan Inclusie wordt aangegeven dat hiermee een start wordt gemaakt en dat dit nog moet worden aangevuld met een inclusieve leefomgeving, inclusieve arbeidsmarkt en inclusief onderwijs; • de gemeente Emmen ook in het nieuwe Coalitieakkoord als uitgangspunt hanteert dat iedereen moet kunnen meedoen (‘Iedereen telt mee’); • de gemeenteraad momenteel niet beschikt over een door de raad vastgesteld, samenhangend en meetbaar kader voor inclusie en toegankelijkheid, waarin doelen, uitvoering, monitoring en financiële dekking integraal zijn uitgewerkt; Overwegende dat • een toegankelijke gemeente ook van groot belang is voor ouderen, slechtzienden, mensen met een lichamelijke beperking en andere inwoners die drempels ervaren; • fysieke toegankelijkheid een wezenlijk onderdeel
vormt van inclusie; 76 • het Plan Inclusie vooral een overzicht geeft van bestaande inzet en lopende activiteiten, maar nog geen volledige Lokale Inclusie Agenda vormt waarin alle relevante leefgebieden, meetbare doelen, monitoring en financiële dekking met elkaar zijn verbonden; • diverse gemeenten, zoals bijvoorbeeld Woensdrecht en Leiden, werken met een Lokale Inclusie Agenda; • de raad beter invulling kan geven aan haar kaderstellende en controlerende rol wanneer doelstellingen, indicatoren, voortgang en resultaten inzichtelijk zijn; • het wenselijk is om de bestaande inzet van de gemeente Emmen op inclusie verder te brengen naar een integrale Lokale Inclusie Agenda, met nadrukkelijke betrokkenheid van de raad, ervaringsdeskundigen en lokale belangenorganisaties; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 een Lokale Inclusie Agenda Emmen aan de raad voor te leggen; • naast de huidige thema’s uit het Plan Inclusie, hierin ook op te nemen: inclusieve leefomgeving, zoals toegankelijkheid openbare ruimte en openbare gebouwen, blindengeleidelijnen, gehandicaptenparkeerplaatsen, voldoende rustpunten en bankjes, inclusieve arbeidsmarkt, inclusief onderwijs en digitale toegankelijkheid; • voor de genoemde onderdelen concrete, meetbare doelstellingen en indicatoren op te nemen; • de Agenda op te stellen in samenspraak met
ervaringsdeskundigen (zoals inwoners met een beperking en ouderen) en lokale belangenorganisaties; • bij de Programmabegroting 2027 een eerste indicatie te maken welke financiële middelen benodigd zijn voor uitvoering van de Agenda en hoe deze middelen binnen de Meerjarenbegroting kunnen worden ingezet; • de raad jaarlijks te informeren over de voortgang en bereikte resultaten; En gaat over tot de orde van de dag.’ De heer Kasteleijn (50PLUS): Het opstellen van deze Agenda zal eenmalig misschien 30.00 euro kosten voor ambtelijke uren en nulmetingskosten. De daadwerkelijke uitvoeringskosten moeten juist blijken uit deze Agenda en worden dus pas bij de Programmabegroting van 2028 structureel ingepast. Voor de opstartkosten wijst 50PLUS op bestaande stimuleringsbudgetten van de VNG, het Project ‘Iedereen doet mee’ en incidentele decentralisatie-uitkering van het Ministerie van VWS. De heer De Jong (Hart voor Emmen): Ik zal de heer Kasteleijn deze keer niet aanvallen op zijn blindengeleidestroken, want daar gaat me het niet om. Op de toiletten ook niet, want daar kan ik me ook wel iets bij voorstellen. Maar het gaat me erom dat u het college verzoekt om naast de huidige uit het Plan Inclusie ook nog op te nemen: inclusieve arbeidsmarkt.
Maar wat heeft dat te maken met de centruminrichting? Zou u mij dat kunnen uitleggen? De heer Kasteleijn (50PLUS): Nou ja, de inclusieve arbeidsmarkt wil het volgende zeggen. We hebben nu dus de EMCO die de mensen die niet direct heel makkelijk aan het arbeidsproces deelnemen, al steunt. Maar er zijn natuurlijk ook altijd mogelijkheden om mensen die een handicap hebben, een aangepaste werkplaats te bieden en dergelijke. Dus dat is eigenlijk de achterliggende gedachte. De heer De Jong (Hart voor Emmen): Oké. Dit is voor mij van de heer Kasteleijn nog niet duidelijk wat de inclusieve arbeidsmarkt te doen heeft met centruminrichting. Ik snap wel dat u zegt dat u iets wilt gaan doen aan de arbeidsplaatsen in het centrum bij lokale ondernemers. Maar is het dan de doelstelling dat de gemeente lokale ondernemers gaat verplichten om deze aanpassingen te maken in hun bedrijven? Bedoelt u dat hiermee? De heer Kasteleijn (50PLUS): Nee, dat zullen wij nooit kunnen. Wij kunnen natuurlijk geen... Het is onmogelijk een ondernemer te dwingen om dingen te doen. Dat is niet aan de orde. 77 De heer De Jong (Hart voor Emmen): Mag ik de heer Kasteleijn nog vragen waarom juist deze passage opgenomen is in zijn motie? De heer Kasteleijn (50PLUS): Dat is een zwak punt in mijn motie. De voorzitter: Dat is een eerlijk antwoord. Gaat u door.
En u mag altijd nog een tekst aanpassen, hè? Meneer Knol? De heer Knol (PVV): De heer Kasteleijn geeft aan dat hij tot de Lokale Inclusie Agenda wil komen en noemt daar een paar doelgroepen bij. Behoort daar ook de doelgroep LHBTQI+-gemeenschap toe en mensen die transgender en non-binair zijn? De heer Kasteleijn (50PLUS): Kijk, een totale inclusie wil zeggen: totaal. En er is nu al een aantal regelingen, best wel veel. Want we doen best wel veel al in Emmen. Daar is er een van die u nu noemt. En die zal dan waarschijnlijk ook die Agenda opgenomen worden. Maar die bestaat al en daar wordt niks verder aan toegevoegd. De heer Knol (PVV): Dat was een goed antwoord van de heer Kasteleijn, maar het maakt voor mij wel moeilijk om mee te stemmen met deze motie. Dat is politiek. De voorzitter: Dat is aan u. Ja, dat is politiek. Gaat u door. De heer Kasteleijn (50PLUS): Ja, akkoord. Ten tweede. De transparantie in woonwijken en dorpen. Voorzitter, het hart van onze gemeente klopt in de wijken en dorpen. De wijkcentra en dorpshuizen zijn de onmisbare huiskamers van Emmen. Er liggen momenteel grote kostbare plannen voor nieuwe wijkcentra in Emmerhout en in de Rietlanden, waarbij de lasten met name op basis van het aantal vierkante meters worden berekend. Als raad moeten we grip hebben op dit geld.