CConstaterende datEmmen
Koppel je AI →
Document · PDF

Notulen Openbare Raadsvergadering 2 juli 2026

Raadsvergadering 24 september 2026, gemeente EmmenBij agendapunt: Notulen openbare raadsvergadering van 25 juni en 2 juli 202632.246 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

1 Handelingen van de raad van de gemeente Emmen Jaar Bijlagenr. Categorie/agendanr. 2026 Onderwerp __________________________________________________________________________________ Openbare vergadering van de raad van de gemeente Emmen, gehouden op donderdag 2 juli 2026 vanaf 19.30 uur in de raadszaal _______________________________ Voorzitter : de heer H.F. van Oosterhout Waarnemend voorzitter : de heer J.B.W. Wittendorp Griffier : de heer S. Engelen Aanwezige raadsleden (39) : de heer A. Arslan (Veilig Emmen), de heer R. Beuker (CDA), de heer G.J. Bijlsma (Wakker Emmen), de heer H.A. Bos (Wakker Emmen), mevrouw L. Coljé (Wakker Emmen), mevrouw G. Croezen (Veilig Emmen), de heer D. Dekker (Wakker Emmen), de heer J. Dutilh (PvdA), mevrouw R. Gommer-Gelijk (CDA), de heer L.H. Herbers (Wakker Emmen), de heer J.C. Hindriks (PvdA), de heer L. Hoogenberg (Wakker Emmen), de heer R.S. de Jong (Hart voor Emmen), de heer H.M. Kasteleijn (50PLUS), de heer M. Katerbarg (Wakker Emmen), de heer H.R. Knol (PVV), de heer J.H. Koops (D66), de heer M. Kuiper (SP), mevrouw A.G. Louwes- Linnemann (PvdA), de heer M. van Maanen (FvD), de heer M. Meijer (VVD), de heer J. Otter (Wakker Emmen), de heer D.M. Poelman (Wakker Emmen), mevrouw A. Poppen (FvD), de heer R.R. Pruisscher (ChristenUnie), raadslid M.C. Sampimon-Ssembatya (GroenLinks), mevrouw A.W. Scheper (VVD), de heer J.A.

Schrik (FvD), de heer G.W.G. Sibum (Wakker Emmen), de heer R.R. Slim (FvD), mevrouw M. Stulp (D66), mevrouw A.S. Swama-Kuper (CDA), mevrouw A.K. Velzing (Wakker Emmen), mevrouw R.M.C. Visser-Hatt (Wakker Emmen), de heer A. de Vries (PvdA), de heer B.R. Westera (PVV), de heer J.B.W. Wittendorp (CDA), de heer M. Woltman (Wakker Emmen), de heer R. Woltman (Wakker Emmen) Afwezige raadsleden (--) : --- Aanwezige collegeleden (7) : de heer A.J. Jakobs, de heer P.M. de Jonge, mevrouw D.S. Keen, mevrouw M. Kuipers-Hekhuis, de heer H.F. van Oosterhout, de heer P.M. Schrik, de heer R. Wanders Afwezige collegeleden (--) : --- Gemeentesecretaris : mevrouw N. Plantinga

2 1. Heropening Heropening De voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering. Ik heb geen berichten van verhindering, iedereen is er. Misschien om even te vertellen waar we staan in het hele traject van de besluitvorming rondom een heel aantal zaken. Vorige week hebben we bij de behandeling van de Kaderbrief de eerste termijn gehad – in volkstaal: de eerste helft. De fracties hebben toen een algemene beschouwing uitgesproken en moties ingediend. Vervolgens heeft het college in eerste termijn op die ingediende moties gereageerd. Toen hebben we de vergadering geschorst. Het was verstandig om tussen die schorsing en deze vergadering te overleggen. Dat heeft het college gedaan, dat hebben de fracties gedaan en zij hebben eventuele aanpassingen gestuurd voor de tweede termijn. En dat is relatief massaal gebeurd. Ik stel voor om, voordat we beginnen aan die tweede termijn, nog even goed het net op te halen, om eens even te inventariseren per fractie of er nog moties zijn ingetrokken, gewijzigd of nog eventueel worden ingediend. Achter de schermen hebben we al een soort voorlopig overzicht gemaakt, dan kan het dus ook vrij snel gaan. Dan hoeven we niet de hele motie toe te lichten, maar het gaat er met name even om of er een wijziging is of niet: dat we dat op hoofdlijnen kunnen doorlopen.

Dat is ook wel handig, want we hebben zelf allerlei ‘iBabsen’ en teksten digitaal, maar ook even om de vergadering wat vanbuiten te kunnen volgen, is dat ook wel even handig. De inhoudelijke toelichting: daar geef ik u uiteraard alle gelegenheid voor in tweede termijn. Daar doe ik straks een ordevoorstel voor. Nieuwe moties kunnen er ook zijn. Ik begreep dat er een is en ik stel voor om, aansluitend op die toelichting op die 34 moties, ook die 35ste motie nog even kort toe te lichten. Dan weten we welke moties voorliggen, wat we vanavond te doen hebben met elkaar en vooral in welke versie. Wij zorgen ervoor dat die meteen op uw agenda worden geplaatst. En daarna komen we met een helder overzicht van de voorliggende moties en kunnen we beginnen aan de tweede termijn. Alvast even over die tweede termijn. Ik denk dat het ook goed is om dat meteen aan de voorkant even te benoemen. Daarvoor hebben we acht minuten spreektijd per fractie. Hoeft u niet helemaal te benutten, maar het zou zomaar kunnen dat dat mogelijk is. En ik geef maar even de suggestie – ik zei dat de vorige keer ook: je kunt proberen om in acht minuten 35 moties van een commentaar te voorzien. Maar volgens mij is dat niet haalbaar en ook niet zo verstandig. Dus de suggestie is om daar een soort keuze in te maken. Licht er nou even een aantal moties uit waarvan u zegt dat u daar in ieder geval wat over wilt zeggen.

En niet proberen om ze allemaal te doen en, sterker, ook niet de voorzitter boos aankijken als hij na negen minuten toch echt zegt: ‘U bent bij motie 3, nu moet u toch echt uw termijn beëindigen.’ Dat zou ook wat sneu zijn. Ja. Daarbij ook inderdaad het verzoek om wat bij de kern te blijven, niet te veel in de uitvoeringsdetails te blijven. Voorstel is dus om eerst maar eens even het net op te halen om te kijken hoe het zit met de inventarisatie van de diverse moties en de wijziging daarvan plus een korte toelichting. En dan inderdaad verdergaan in het vervolg van deze vergadering. Is dat een goed voorstel? Dan gaan we dat zo doen. 5.D. Kaderbrief 2027 De voorzitter: Ik loop ze gewoon maar even door. Ik zou zeggen van motie 1 tot en met 34 en dan komt er nog een nieuwe motie bij. Ik ga eerst even naar de fractie van Wakker Emmen. Dat begint bij motie 1 ‘Warme gronden’. De heer Hoogenberg (Wakker Emmen): Die gaan wij enigszins aanpassen, dus de oude tekst is: ‘de gemeenteraad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 te informeren’. Dat wordt in de nieuwe versie: ‘de gemeenteraad na vaststelling van het VHP, Volkshuisvestingsprogramma, et cetera (…) uiterlijk in de tweede helft van 2027 daarmee bij de raad terug te komen.’ De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan het CDA.

De motie ‘Ontmoetingsplekken als basisvoorziening’ is ook gewijzigd, begrijp ik? 3 De heer Wittendorp (CDA): Ja, de termijn is doorgeschoven van vóór de Begroting naar het eerste kwartaal van 2027. In motie 3 is de tweede bullet in het dictum vervallen. Daar stond: ‘te onderzoeken of succesvolle projecten ook in andere dorpen en wijken passend en gewenst zijn’. En motie 4 ‘Mantelzorgers in beeld’ daarin is net als bij motie 2 de termijn doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2027. De voorzitter: Dan gaan wij even naar de Partij van de Arbeid. Motie 5 ‘Beschut werk’ blijft ongewijzigd. Ja? Klopt. Dan motie 6 ‘Bus naar Emmen-Zuid’ van Forum voor Democratie. De heer Slim (FvD): Die is een beetje ingekort. De strekking blijft dezelfde. Maar het wordt een soort lobby naar het OV-bureau. De voorzitter: Goed. Dan gaan we naar de fractie van de PVV, meneer Knol De heer Knol (PVV): We hebben een aantal moties gewijzigd, volgens zijn ze allemáál wel gewijzigd. De een is van naam gewisseld en bij de meeste is het dictum ook veranderd. We hebben goed naar het college geluisterd, door de juridische, de technische en de financiële bezwaren weg te nemen. De voorzitter: Dat gaat over de moties 11 tot en met 17. Dan D66 met motie ‘Regie op de jeugdzorg’. Meneer Koops. De heer Koops (D66): ‘Regie op de jeugdzorg’ is gewijzigd. Die zit met name in het dictum.

Dat dictum is gewijzigd naar ‘Spreekt uit dat de gemeenteraad grip moet houden op de grote uitgaven in de jeugdzorg’ en ‘Verzoekt het college van burgemeester en wethouders de gemeenteraad te informeren over het aanbestedingsproces van de jeugdhulp en inzicht te geven in de daarbij gemaakte keuzes’. Motie 19: dat was ‘Clusteren van aanbestedingen’. Ja, die is hernoemd naar ‘Strategisch aanbesteden’. Een aantal overwegingen is ook gewijzigd, maar ik zal u het besparen om die op te noemen. Ook het dictum is gewijzigd en dat luidt nu als volgt: ‘Verzoekt het college van burgemeester en wethouders de gemeenteraad om, mede in overleg met lokale en regionale marktpartijen, te verkennen bij welke specifieke repeterende, infrastructurele onderhoudstaken een vorm van programmatisch aanbesteden of meerjarige raamcontracten aantoonbare financiële en organisatorische meerwaarde biedt en de resultaten van die verkenning met de raad te delen en te betrekken bij het komende begrotingsjaar’. Dan motie 20 ‘Bezuinigingen mogen geen geld kosten’: die is ongewijzigd. De voorzitter: Dan gaan we naar de fractie van Veilig Emmen. Ook daar is een aantal moties gewijzigd. Mevrouw Croezen (Veilig Emmen): Wij hebben de moties aangepast naar aanleiding van de eerste termijn. De inhoud is ongewijzigd gebleven.

We hebben wel de moties verduidelijkt, beter laten aansluiten op het bestaande beleid, onnodige administratieve lasten geschrapt en de informatievoorziening gekoppeld aan de bestaande p&c-cyclus. Als ik kijk naar de motie nummer 21 over vroegsignalering, dan hebben we daar het nieuwe onderzoek uit gehaald. Geen afzonderlijk uitvoeringsplan, wel het versterken van de bestaande samenwerking en terugkoppelen via bestaande verantwoordingsmomenten. Bij onze tweede motie, motie 22 ‘Verkeersveiligheid’, hebben wij toegevoegd: ‘aansluiting gezocht bij het bestaande IBOR’. We hebben daarbij genoemd: geen nieuwe administratieve verplichtingen, geen financieel detailoverzicht, inzicht via de reguliere planning- en controlcyclus en extra aandacht voor toegankelijkheid voor oudere mensen met een beperking. Dan hebben we motie ‘Transparantie en risicobeheersing rondom Wildlands’, nummer 23. Daarin is nu concreet omschreven dat het gaat om relevante financiële ontwikkelingen en risico’s. We hebben 4 aansluiting gezocht bij de bestaande planning- en controldocumenten en indien nodig een raadsbrief. Expliciet hebben we dus ook opgenomen dat er geen verantwoordingsstructuur wordt gevraagd. En de laatste motie is ‘Investeren in eigen vakmanschap en verminderen externe inhuur’.

Nieuw is dat we meer de nadruk leggen op investeren in opleiding, kennisbehoud en interne doorgroeimogelijkheden, het structureel versterken van de eigen organisatie, monitoring via de reguliere p&c-cyclus en feitelijke onderbouwing met de cijfers voor externe inhuur. Dat is motie 24. Dank u wel. De voorzitter: Dan begrijp ik, meneer Kasteleijn, dat motie 25 ‘Lokale Inclusie Agenda Emmen’ is ingetrokken? Dat klopt? De heer Kasteleijn (50PLUS): Dat is correct. En motie 26 is gewijzigd. Wat is daar gewijzigd? De voorzitter: Ja, ik heb het niet gedaan. De heer Kasteleijn (50PLUS): Nee... De voorzitter: Ik wil wel meedenken, maar... De heer Kasteleijn (50PLUS): Bij ‘Constaterende dat’ in motie 26 staat: ‘ongeveer de helft van de wijkcentra en buurthuizen afhankelijk is van subsidies van gemeenten’. Dan bij ‘Overwegende dat’: ‘de financiële cijfers momenteel verspreid terug te vinden zijn op meerdere plaatsen, waardoor er geen overzicht is’. En wij vragen het college bij de eerste bullet ‘om bij de Begroting 2027 een duidelijke en eenvoudige lijst te maken van alle wijkcentra en dorpshuizen die door de gemeente financieel worden gesteund’. En de titel is veranderd naar ‘Duidelijkheid over wijkcentra en dorpshuizen’. Motie 27 ‘Bestrijding van de krantenkloof’ is ongewijzigd gebleven. De voorzitter: Dan ga ik naar de fractie van Hart voor Emmen met vier moties.

Zitten daar nog wijzigingen in? De heer De Jong (Hart voor Emmen): Wij hebben één wijziging en die is in motie 29 ‘Onderzoek en herijking bevordering jeugdhulp gemeente Emmen’. Daar is de termijn gewijzigd onder de tweede bullet. Die is nu Q2 2027, waar die eerst Q4 2026 was. Daarnaast hadden wij in de eerste bullet een opsomming gemaakt van hoe wij dachten invulling te geven aan dit onderzoek. Deze hebben wij verwijderd, waardoor wij dat overlaten aan het college. De voorzitter: Dat waren de moties 28 tot en met 31. Dan komen we bij de fractie van GroenLinks. Zijn daar nog wijzigingen? Raadslid Sampimon (GroenLinks): Jazeker, voorzitter. Ten eerste motie ‘Brede welvaartstoets’ en die over preventie houden wij aan. Motie 34 over het isolatieoffensief trekken wij terug. We hadden deze niet duidelijk genoeg geformuleerd en komen hier op een later tijdstip op terug. (…) Excuses, ik gebruikte het woord ‘aanhouden’, maar ik bedoelde dat we die nog steeds indienen. Die trekken we niet terug. Dus alleen 34 trekken we terug. Excuses voor de verwarring. De voorzitter: ‘Aanhouden’ heeft meerdere betekenissen. Oké. Nee, dan zijn we het eens. Ja. Dus moties 32 en 33 blijven staan en 34 wordt ingetrokken. Heb ik daarmee van de moties die de vorige keer zijn ingediend, alle wijzigingsteksten gezien? Ja? Oké.

Dan gaat het nog om een nieuwe motie en daarvoor geef ik graag het woord aan de heer Meijer van de VVD om die motie kort toe te lichten. Dat zou dan motie 35 worden. 5 De heer Meijer (VVD): Wij willen inderdaad samen met Wakker Emmen en de Partij voor de Vrijheid een motie indienen voor de zienswijze over de korte wapenstok. We hebben de vorige keer een rondvraag gehad en uit de rondvraag bleek dat het college geen zienswijze wilde indienen. Daarvoor hebben wij een motie opgesteld. Ik ga straks met mijn bijdrage daar iets over vertellen, maar ik zal nu even het dictum voorlezen: Motie 35 ‘Zienswijze korte wapenstok’ (ingediend door de fracties van de VVD, Wakker Emmen en de PVV) ‘De raad van de gemeente Emmen, in vergadering bijeen op 25 juni en op 2 juli 2026, Bij de behandeling van agendapunt 5.D, Constaterende dat • de aanvraag voor het uitrusten van buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) in domein 1 met de korte wapenstok door de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid is afgewezen; • de burgemeester heeft aangegeven geen zienswijze tegen deze afwijzing te zullen indienen; • de gemeenteraad zich eerder heeft uitgesproken over een betere bescherming en uitrusting van de boa’s in Emmen; • boa’s in Emmen worden ingezet op locaties waar een verhoogd risico op agressie en geweld bestaat, waaronder het Stationsplein, het uitgaansgebied, evenementen en in Nieuw-Weerdinge;

Overwegende dat • de veiligheid van inwoners, bezoekers, ondernemers én boa’s een primaire verantwoordelijkheid is van de gemeente; • de afwijzing in belangrijke mate is gebaseerd op een negatief advies van de toezichthouders (de korpschef en de Hoofdofficier van Justitie); • er sprake is van discrepanties in het advies van de toezichthouders omdat: o in dat advies wordt vastgesteld dat rondom het stationsgebied, het uitgaansleven en evenementen structureel sprake is van agressie tegen boa’s en daarmee van een voorzienbaar risico op geweld; o dezelfde toezichthouders tegelijkertijd erkennen dat de politie onvoldoende capaciteit heeft om deze problematiek structureel op te vangen, waardoor er feitelijk geen handhaving meer zou plaatsvinden; o het feit dat sprake is van structurele incidenten niet wil zeggen dat deze incidenten ook voorzienbaar zijn; • hierdoor een inconsistent beeld ontstaat; • uit het advies van de toezichthouders niet blijkt dat voor Nieuw-Weerdinge sprake zou zijn van voorzienbaar geweld, terwijl de staatssecretaris dit in de afwijzing wel als argument hanteert; • de gemeente Emmen de verantwoordelijkheid heeft om de specifieke lokale veiligheidsomstandigheden nadrukkelijk onder de aandacht van het Rijk te brengen; Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om • om alsnog gebruik te maken van de mogelijkheid een gemotiveerde zienswijze in te dienen

tegen de afwijzing van de aanvraag voor de korte wapenstok voor daarvoor gecertificeerde boa’s in domein 1; • in deze zienswijze in ieder geval aandacht te besteden aan: o de discrepantie in het advies van de toezichthouders; o de verschillen tussen de motivering van de toezichthouders en die van de staatssecretaris, met name ten aanzien van de situatie in Nieuw-Weerdinge; o de bereidheid van de gemeente Emmen om te investeren in aanvullende opleiding, training en certificering van boa’s als dit noodzakelijk is voor het alsnog verkrijgen van toestemming voor de korte wapenstok; En gaat over tot de orde van de dag. (Ter kennisgeving ontvangen we graag een afschrift van de zienswijze)’ De voorzitter: Daarmee maakt dit onderdeel uit van de beraadslagingen en dat is motie 35. Dat gezegd hebbende: voldoende waar het gaat om die verzameling moties? Goed. 6 Voorstel is om nu, voordat ik uiteraard de gelegenheid geef om alle fracties om daarop te reageren, eerst de wethouder financiën nog even een aftrapje te laten geven voor deze tweede termijn. En daarbij wordt er ook nog even een korte terugblik gegeven op de vorige sessie. Akkoord? Mevrouw Kuipers, ik geeft u graag de gelegenheid, wethouder. Inleiding college Mevrouw Kuipers (wethouder): Allereerst wil ik de fractie bedanken voor hun inbreng in de eerste termijn.

Dit is pas het tweede jaar dat de Kaderbrief op deze manier wordt behandeld en bovendien doen we dat nu met een nieuwe raad en een nieuw college. Dat betekent dat we met elkaar nog onze weg moeten vinden in de nieuwe werkwijze. En als college waren wij verrast door het aantal moties dat is ingediend en tegelijkertijd zien wij daarin ook een grote betrokkenheid van de raad bij de toekomst van Emmen. Dat waarderen wij zeer. Terugkijkend realiseren wij ons ook dat wij veel moties hebben moeten ontraden. Wij begrijpen dat dit bij een aantal fracties tot teleurstelling en onvrede leidt. Daar wil ik namens het college graag iets over zeggen. Tijdens onze tweedaagse voorafgaand aan de behandeling van de Kaderbrief heeft het college uitgebreid stilgestaan bij de financiële situatie van de gemeente. Daarbij hebben wij een verdiepend beeld geschetst van de opgave en de financiële uitdagingen die de komende jaren op ons afkomen. En vanuit die verantwoordelijkheid hebben wij ervoor gekozen om terughoudend te zijn met voorstellen die extra middelen, extra capaciteit of extra inzet vragen. Niet omdat wij de inhoud van de voorstellen niet belangrijk vinden, maar omdat wij eerst moeten zorgen voor een financieel gezonde basis. Dat betekent niet dat de deur dicht zit. Integendeel, wij willen juist samen met uw raad optrekken.

Ook in 2026 blijven wij scherp sturen op onze eigen kosten in de bedrijfsvoering. Daarmee verdwijnt het tekort niet ineens, maar wel om te voorkomen dat de financiële opgave verder oploopt. Voor de Begroting 2027 zetten wij in op een sluitende Begroting en dat betekent dat wij kritisch zullen moeten kijken waar we kunnen ombuigen en welke keuzes daarvoor nodig zijn. In de eerste termijn hebben wij veel gesproken over ambities. De komende maanden zullen wij die ambities samen moeten verbinden aan de financiële mogelijkheden die wij hebben. Voor de jaren daarna willen wij die opgaven nadrukkelijk samen met uw raad oppakken. Daarom hebben wij ook toegezegd om na de zomer, naar verwachting medio september, met een afvaardiging van uw raad een gezamenlijke werksessie te organiseren, onder begeleiding van een deskundige gespreksleider. In die werksessie willen wij samen de uitgangspunten bepalen voor de Meerjarenbegroting, die ook na 2027 financieel gezond blijft én ruimte biedt voor de ambities die wij als gemeente hebben. Dat vraagt om een open gesprek. Niet alleen over waar we in willen investeren, maar ook waar we kunnen ombuigen, wat misschien later kan en waar we andere keuzes moeten maken. Want de financiële werkelijkheid laat zien dat niet alles mogelijk is. En juist daarom is het belangrijk dat wij samen bepalen wat voor Emmen de hoogste prioriteit heeft.

Dat wordt geen eenvoudige opgave, maar wel een gezamenlijke. Wij willen u dan ook uitnodigen om toch met elkaar in gesprek te blijven. Zoek elkaar op en schroom ook niet om het college op te zoeken als u vragen hebt of ergens verder over door wilt praten. Juist door met elkaar in gesprek te blijven, komen we tot de beste keuzes voor Emmen. Laten we die opgaven samen oppakken vanuit onze eigen rol, maar met een gezamenlijk doel: een financieel gezonde gemeente die ook in de toekomst kan blijven investeren in haar inwoners, dorpen en wijken. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kuipers. Dat als voorzet voor de tweede termijn. Dan nog even het draaiboekje voor het vervolg. Ik geef zometeen de gelegenheid voor uw bijdragen in tweede termijn: dat doen we weer even in de orde van grootte van de fracties. Dan gaan we even schorsen om ook het college even de gelegenheid te geven om de antwoorden voor te bereiden die in de tweede termijn gevraagd zijn. Dan zou het zo kunnen zijn dat we daarna weer schorsen en dan volgt de besluitvorming na de tweede termijn. Dus realiseert u zich dat de tweede termijn ook uw laatste termijn is als het gaat om het inspreken van achter het spreekgestoelte.

Akkoord? Dan gaan we het zo doen en dan geef ik graag het woord aan de heer Hoogenberg en die gaat van achter het spreekgestoelte in maximaal acht minuten zeggen wat voor de fractie van Wakker Emmen van belang is. 7 Tweede termijn De heer Hoogenberg (Wakker Emmen): Dank aan alle partijen voor de inbreng in de eerste termijn, ook dank aan het college voor de beantwoording. Het lijkt erop dat het grote aantal moties in combinatie met wat onduidelijkheid in de nummering, het debat wat onoverzichtelijk heeft gemaakt. Ik zal eerlijk zijn: ik kon er ’s avonds niet bij zijn, ik heb thuis het tweede gedeelte nog eens bekeken en ik was af en toe het spoor licht bijster. En dat lag misschien aan mij, maar als ik hoor wat voor wijzigingen er nu weer komen, moet ik dadelijk ook weer even goed na gaan denken waarschijnlijk. Maar dat gaan we dadelijk zien. Toch goed dat we de Kaderbrief dit keer nog over twee dagen doen. Want zo hebben we de tijd gehad om constructief na te denken over de inbreng en de moties. Ik hoop dat we het nu weer wat beter op de rails krijgen, maar wel gelijk eigenlijk een mooie opdracht voor ons als nieuwe raad om na te denken hoe we dit allemaal wat effectiever zouden kunnen gaan doen. Daar hebben we een aantal gremia voor. Voorzitter, als coalitiepartij kijken we naar deze Kaderbrief met een positief-kritische blik – dat heb ik de vorige keer ook al gezegd.

Natuurlijk past het in het verlengde van het Coalitieakkoord en we snappen gezien de financiële vooruitzichten dat het beleidsarm is. En die vooruitzichten zijn dus niet zo rooskleurig en daar hebben alle partijen al terecht op gewezen en het college is daar ook duidelijk van doordrongen. Goed om te horen – ik hoorde het net ook weer even van de wethouder – dat het college ons daar waar mogelijk wil meenemen in de opties richting de Begroting. Het is duidelijk dat we met elkaar voor een grote opdracht staan. Laten we duidelijk zijn: de inhoud van de discussie en de inhoud van de moties zijn voor ons telkens doorslaggevend. Daarbij wil Wakker Emmen ook altijd laten zien dat we openstaan voor suggesties van andere partijen en dat we constructief willen samenwerken. Goede ideeën verdienen steun, ongeacht van welke kant in de zaal ze komen. De criteria die we onder andere bij de beoordeling gebruiken, zijn: loopt het gevraagde wellicht al? Gebeurt het al? Kost het geld? En zo ja, hoeveel? Belangrijk item tegenwoordig – altijd eigenlijk. En past het bij Wakker Emmen? En ja, we staan ook open voor briljante ideeën die misschien zelfs niet passen bij deze criteria. We willen ook iets zeggen over de reacties van het college op de moties. Wij hebben het gevoel dat er soms verschillend wordt omgegaan met de termen ‘ontraden’ en ‘overbodig’.

Dat werkte bij ons – bij mij, tenminste – soms wat verwarrend. Voor ons zit daar namelijk een wezenlijk verschil in. Natuurlijk is het aan ons als raad om een eigen keuze te maken. Maar het oordeel van het college nemen we natuurlijk wel mee. Wij hebben een controlerende rol en willen daarom graag de achtergrond van beslissingen weten. Wanneer het college een motie ontraadt, is dat voor ons een duidelijk politiek of praktisch signaal: ‘stem hier niet mee in’. Bijvoorbeeld vanwege juridische, financiële of uitvoeringsproblemen. Of omdat de strekking ongewenst wordt geacht. Maar ‘overbodig’ is voor ons echt iets anders. Dan zegt het college eigenlijk – zo vatten wij het op: ‘we zijn hier misschien al mee bezig’, ‘dit past binnen bestaand beleid’ of ‘er is al een toezegging gedaan.’ In zo’n geval kan het voor ons juist nog steeds logisch zijn om zo’n motie te steunen. Niet omdat we denken dat er niets gebeurt, maar juist als bevestiging of misschien wel aansporing of stimulans. Dat het college op de goede weg zit en deze lijn moet doorzetten. Misschien wel met extra aandacht, dus. Natuurlijk geldt dat ook als er op zeer korte termijn al concrete actie is toegezegd, dan voegt een motie soms te weinig meer toe. Dat nemen we mee in de afweging.

Ik moest daarbij ook denken aan de discussie over een motie waarbij ook werd aangegeven dat de uitvoering soms lang op zich laat wachten, zelfs na een amendement – in dit geval van de ChristenUnie. Juist dan kan een motie helpen als stimulans. Wakker Emmen vindt het belangrijk dat de raad daar waar mogelijk tussentijds en stapsgewijs wordt meegenomen in het proces. Voorzitter, voordat iedereen nou helemaal blij op gaat springen: we hanteren niet de regel dat een bepaald percentage moties moet slagen. Want als dat de norm wordt, dan krijgen we de volgende keer wellicht nog meer moties. Dat lijkt ook weer net niet helemaal de bedoeling. Kortom, we beoordelen elke moties op de eigen merites, op de inhoud. Voorzitter, ik ga nu in op een aantal moties en lang niet alle. En dat kan ook bijna niet, want ik zal ze ook allemaal tot me moeten nemen, de gewijzigde versies. Dus dan gaan we er later nog over nadenken. 8 De heer Pruisscher (ChristenUnie): Ja, voordat de heer Hoogenberg dan overal op ingaat, vind ik het heel fijn dat de fractie van Wakker Emmen een eigen afwegingskader heeft en ook hoe ze lezen wat het college oordeelt of wat daarin zit. Maar dat hebben we gezamenlijk afgesproken in ons reglement en daarin zit juist dat ‘ontraden’ dat iets inderdaad een ernstig bezwaar in zich heeft of geen meerwaarde heeft. Dus dat kan het heel duidelijk allebei wel hebben.

Maar het college had inderdaad nog een paar andere opties die ze totaal niet hebben gebruikt. Dus daar zat misschien meer ruimte in om dan dat onderscheid wat duidelijker te maken. Maar ik zou liever teruggaan naar het Reglement van Orde dan zelf allemaal onze eigen invulling daaraan geven. De heer Hoogenberg (Wakker Emmen): Nou, dat ben ik wel met u eens. Ja. (…) Is dat een verrassing? Ja, ik heb er zelf nog aan meegewerkt, dat nieuwe reglement. Had ik beter op moeten letten waarschijnlijk. Als eerste motie 1 ‘Warme gronden’. Ik heb net al even gezegd dat die wat wordt veranderd. Die dienen we mede in namens de PvdA, Hart voor Emmen, de PVV en de VVD. En ik heb de handtekeningen en ik zal nog even zeggen wat er veranderd is. Niet het hele dictum, hoor. Maar in de oude versie stond ‘de gemeenteraad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 te informeren’. Dit wordt: ‘de gemeenteraad na vaststelling van het VHP, Volkshuisvestingsprogramma, et cetera (...)’ – ik had er eerst ‘blablabla’ staan, maar dat leek me niet zo gepast – ‘met de uitvoering uiterlijk in de tweede helft van 2027 bij de raad terug te komen.’ Motie 2 ‘Ontmoetingsplekken’ van het CDA: nou, ik hoorde net al dat die is veranderd. De kans is groot dat we die gaan steunen. Als eraan gesleuteld is, gaan we dat dadelijk allemaal bekijken. En dat geldt ook voor motie 3 ‘Versterken sociale cohesie in dorpen en wijken’.

Motie 5 over beschut werken van de PvdA steunen we. Dan kom ik nog bij motie 9 ‘Verantwoordelijkheid Rijk voor de gemeentelijke tekorten’ en die is van Forum als ik me niet vergis. Dat is echt een motie waarvan het college zegt dat ze dat al doen, ze er druk mee bezig zijn. Nou, deze motie zouden we kunnen steunen om het dictum alleen, als ik me daar even op focus en het als extra stimulans zie. En om het college nog eens extra mee te willen geven dat we dit van belang vinden. Als Wakker Emmen hebben wij echter wel moeite met de overwegingen die eraan ten grondslag worden gelegd. We zijn van Wakker Emmen, met nadruk nu op ‘Emmen’, een lokale partij die opkomt voor alle inwoners van Emmen, wat ze ook verder van de landelijke politiek vinden. De besluiten die daar worden genomen, daar gaan wij niet over. Ook al vinden we er misschien wel wat van. We willen dus geen waardeoordeel geven over hoe de regering het geld besteedt. De opmerkingen over klimaat en internationale conflicten: wat ik er ook van vind, ze zijn voor ons overbodig en leiden af van de kern. Motie 14 ‘Voorrang sociale huur’ van de PVV. Nou, daar geldt hetzelfde: als de aanpassing er is, gaan we die wellicht steunen. Motie 29 ‘Onderzoeken herijking jeugdhulp’ van Hart voor Emmen: daar zijn we mede-indiener. Uiteraard steunen we die ook. En voor de andere moties kunt u straks zien wat onze keuze is.

We gaan natuurlijk eerst even luisteren wat u allemaal te zeggen hebt. En het zou kunnen dat we steun uitspreken voor andere moties. Daarnaast is nog zojuist een nieuwe motie ingediend. Ik wil nog even opmerken dat op het moment dat daar vragen over komen, ik misschien even mijn collega Matthijs Katerbarg naar voren ga schuiven om daar het antwoord op te geven bij dit dossier. En afsluitend wil ik toch nog onze eerste termijn in herinnering brengen. Daarmee heb ik toen afgesloten en dat doe ik nu weer met een paar opmerkingen. Ten eerste: we blijven investeren in de toekomst van Emmen, want stilstand is geen optie. Ten tweede: realisme gaat boven wensdenken, nieuwe ambities vragen om dekking. En ten derde: we beschermen de basis, goede voorzieningen in alle dorpen en wijken. En dat alles onder de voorwaarde op een financieel verantwoorde manier. Tot zover, voorzitter. De heer Wittendorp (CDA): Ik ben wel wat aan het strepen geweest naar aanleiding van de inleiding van de wethouder financiën. Dus ik zal mijn best doen om me daar een beetje aan te houden. Het kan wel zijn dat er wat vragen zijn waar ondertussen een antwoord is gekomen. Maar goed, dan zien we dan wel. 9 Voorzitter, zoals net ook al is gezegd: het is het tweede jaar dat we een Kaderbrief behandelen in plaats van een Kadernota en dit jaar voor de eerste keer verdeeld over twee dagen met een week ertussen.

Dat vonden wij in principe een hele verbetering. Het geeft goed de tijd om de ingediende moties te bespreken. Maar goed, dan hebben we vervolgens ook weer voldoende tijd om allerlei wijzigingen aan te brengen – waar wij onszelf ook schuldig aan hebben gemaakt trouwens, hoor. Wij willen niet roomser dan de paus zijn. De Kaderbrief is dit jaar beleidsarm, wat ook wel gebruikelijk is zo kort na de verkiezingen met een nieuwe raad en nieuw college. En de uitnodiging van het college om op basis van deze Kaderbrief en het Coalitieakkoord kaders mee te geven, hebben alle partijen ter harte genomen, zoals net ook al gezegd. We hebben een constructieve eerste termijn van de raad gezien, waarbij de partijen vanuit hun ideologie en partijstandpunten een bijdrage hebben gedaan. Alle partijen hebben hun zorgen uitgesproken over het financieel onzeker perspectief. Het CDA heeft een prioritering aangebracht binnen de prioriteiten. Niet alles kan tegelijk of in hetzelfde tempo. Wij hebben onze CDA-uitgangspunten nogmaals onder de aandacht gebracht. Dat politieke kompas helpt ons bij de onvermijdelijke keuzes die we moeten maken. Zoals ik net al heb gezegd, hebben alle partijen hun stinkende best gedaan en zij hebben hun bijdragen ondersteund met 34 moties. Prima vergadering, vonden wij tot zover.

Niet spectaculair, maar goed, ik zei het al tegen de voorzitter: als je daarvoor komt, kun je beter een zaaltje verderop gaan naar de Atlas Theater en daar een voorstelling bezoeken. Met verbazing hebben wij toen wel geluisterd naar de eerste termijn van het college. De eerste reflectie hebben wij gemist en, zoals net ook is gezegd, met een rommelige en slecht voorbereide reactie op alle moties. En daar rust berust onze verbazing dan ook op. Dat hadden wij een vraag over, maar goed, daar hebben wij net al antwoord op gehad. Ook hebben wij antwoord gehad op onze vraag over het traject naar de Begroting. Wij vonden de reactie vorige keer erg mager, wij hadden verwacht dat het college hierover had nagedacht. Het leek erop dat er helemaal geen plan was. Maar ja, nu hebben we dan die reactie en nu is er iets van een plan. Want wij vinden dat wij als bestuur keuzes moeten maken en die keuzes zullen niet gemakkelijk zijn. Zoals ook gezegd bij de behandeling van het Coalitieakkoord, zullen wij als raad die keuzes wel moeten maken en prioriteiten moeten stellen omdat zal blijken dat niet alles kan. En nogmaals: vanuit het CDA mag daarin een positieve en constructieve oppositierol worden verwacht. Wij hebben daarnet al even aangegeven dat drie moties van ons zijn gewijzigd.

Motie 2 ‘Ontmoetingsplekken’: dat ontmoeten gebeurt in dorpshuizen, wijkcentra, bibliotheken, buurthuiskamers en sportkantines onder andere. Want investeren in ontmoeting kan duurdere zorg- en welzijnsvoorzieningen voorkomen. Maar we moeten wel gaan kiezen: niet alles kan. En daarom willen we graag in kaart hebben gebracht en zoals net al gezegd, hebben we de termijn doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2027. Dan hebben we in motie 3 de tweede bullet eruit gehaald. Dat was de bullet van ‘te onderzoeken of succesvolle projecten ook in andere dorpen en wijken passend en gewenst zijn’. Want dat kunnen wij, als wij dat overzicht hebben, ook als raad en volksvertegenwoordigers zelf doen. En in motie 4 is ook de termijn doorgeschoven naar het eerste kwartaal van volgend jaar. Voorzitter, dan de moties van de andere partijen. Die gaan wij niet een voor een bij langslopen, maar wij hebben geprobeerd om daar een algemene lijn in te vinden. We hebben een aantal moties gezien dat al vertaald is in bestaand beleid. Ja, dat zien wij eigenlijk als steun in de rug van de gemaakte keuzes. Wij waarderen die moties, maar wij vinden het overbodig om deze moties over te dragen aan het college en zullen daarom ook niet voor die moties stemmen. Ook hebben we een aantal moties dat over jeugdzorg en stijgende kosten van deze zorg gaat.

Wij delen die zorg en vinden wel dat wij als raad erbovenop zitten. Maar moties die dit versterken, zullen wij dan ook zeker steunen. De heer Koops (D66): Dan toch een vraag over wat de heer Wittendorp net zei over moties die eigenlijk gaan over wat we al doen. U gaf aan het begin van uw betoog terecht aan dat we de komende tijd keuzes moeten maken: financiële keuzes, strategische keuzes, beleidskeuzes. Wanneer je keuzes maakt, laat je ook dingen rusten. Dus kunt u die moties ook opvatten als juist de oproep dat we hier in ieder geval niet aan gaan tornen, dat we dit heel laten? In plaats van dat we zeggen: ja, dit is alleen maar om even te onderstrepen wat we al doen? 10 De heer Wittendorp (CDA): Ik denk het laatste, dat we onderstrepen wat we al doen. Want met zo’n motie roep je op om iets te gaan doen wat je al doet. Je roept niet op om iets te laten wat je al doet. Dus ik denk dat het een steun is. Ik hoop dat dat het antwoord op uw vraag is. De heer Koops (D66): Ja, ik begrijp dat mijn vraag ook niet heel duidelijk was. Wat ik eigenlijk bedoelde te zeggen, is dat die motie ook een oproep kan zijn om het vooral te blijven doen, ook wanneer keuzes moeilijk worden. Misschien is dat iets sterker en daarmee een stukje helderder. De heer Wittendorp (CDA): Ik denk dat wij elkaar daar wel gaan vinden op die manier. Dan ga ik verder. Ik was bij de moties over Wildlands.

Ja, laat helder zijn dat het natuurlijk nooit primair een doel geweest is om 100 procent aandeelhouder te zijn van de dierentuin. Dat heeft de gemeente natuurlijk nooit gewild. Wij dragen Wildlands zeker een warm hart toe en vinden Wildlands erg belangrijk voor de gemeente Emmen. Het advies van de accountant, dat ook overgenomen wordt door de Auditcommissie en die ermee aan de slag gaat, vinden wij vooralsnog voldoende. Tot zover over de ingediende moties. Dan hebben wij nog een openstaande motie. Daarmee wil ik afsluiten. Vorige week kwam de opening van DIEP nog ter sprake en ja, dit lijkt ons het uitgelezen moment voor het college om de drie jaar geleden aangenomen motie, ingediend door het CDA, de ChristenUnie, D66 en GroenLinks, ter hand te nemen. Die motie heette ‘Tweede gedeelte kelder voormalig Biochron’. Daarin werd verzocht om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om het gebruik op cultureel gebied met nationale of internationale uitstraling te interesseren om de tweede helft van de kelder te gaan vullen. Wij denken dat het echt een heel goede versterking kan zijn voor DIEP en zeker ook voor het Rensenpark. Wij snappen ook wel dat dit even is blijven liggen vanwege de bouwperikelen. Maar, voorzitter, wij willen graag de vraag aan het college herhalen: hebt u al gebeld met het Louvre? Want dat is de internationale allure die wij zien.

Maar goed, uiteraard zijn wij ook prima tevreden met een dependance van het Kröller-Müller Museum, zoals tijdens raadspresentatie van 18 juni 2020 te zien was op een van de plaatjes. Daar stond ook gewoon ‘Kröller-Müller’ op. En ook een dependance van het Van Gogh Museum vinden wij prima aansluiten bij het Van Gogh Huis in Nieuw-Amsterdam. Voorzitter, tot zover in tweede termijn. De heer Meijer (VVD): U hebt een heel betoog gehouden over de financiële situatie van deze gemeente en dan gooit u nog een mooie ambitie erin, die inderdaad al in de ijskast lag, maar nu weer oppopt. Hoe denkt u de financiering van dit tweede gedeelte te kunnen bewerkstelligen? De heer Wittendorp (CDA): Nou, de motie sprak over een onderzoek, om eerst eens even te kijken of we iemand kunnen vinden. En of we die persoon of die instelling kunnen vinden? Dat brengt ook geld op, het is niet alleen dat het geld kost. Je gaat het ook verhuren en dat heeft heel veel spin-off. Dus laten we eerst eens kijken of we iemand kunnen vinden, dan gaan we dan kijken naar de kosten. Mevrouw Louwes (PvdA): Goed, dank aan het college voor de beantwoording en dank aan alle fracties voor hun inbreng. Na een lange eerste termijn vallen mij een paar dingen op. Allereerst de zorgen over de financiën. Veel partijen hebben hun kaders laten weten met of zonder motie.

We zijn ook zeer blij met de toezegging van het college dat de raad wordt geïnformeerd op weg naar de Begroting. En dan wonen: vrijwel iedere fractie heeft het benoemd als prioriteit nummer één. Dat stemt de Partij van de Arbeid hoopvol. Want een woning is meer dan een dak boven je hoofd. Een woning is de basis van bestaanszekerheid, het is de plek waar kinderen opgroeien, waar mensen thuiskomen en waar een buurt ontstaan. Het is goed om te zien dat we daar van links tot rechts gezamenlijk de schouders onder willen zetten. Maar waar mensen wonen, moeten ook voorzieningen zijn: goede scholen, sportverenigingen, openbaar vervoer, zorg en werkgelegenheid. En daarom zijn wij ook blij met de brede steun voor de investeringen in de Greenwise Campus. Dat is niet alleen een investering in innovatie, maar ook in de toekomst van Emmen en van onze regio. Want jongeren moeten hier kansen kunnen vinden en bedrijven moeten hier willen investeren. 11 Voorzitter, er zijn 34 moties ingediend – en nu 35. Eerlijk gezegd hoort dat ook zo. Politieke partijen zijn er om namens hun inwoners idealen, wensen en ambities op tafel te leggen. En dat is precies waarvoor we hier zitten. Elke motie verdient het dan ook om op zijn merites op de inhoud te worden beoordeeld. Maar we moeten ook eerlijk zijn. Achter iedere aangenomen motie schuilt uitvoering. En uitvoering vraagt om mensen.

De ambtelijke capaciteit is op dit moment geen onuitputtelijke bron. Ook daarin zullen we met elkaar keuzes moeten maken. Niet omdat de ambities verkeerd zijn, maar omdat we willen dat wat we besluiten, ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Daarnaast heeft mijn fractie ook langs de meetlat gelegd van het nu eigenlijk kost. Met een dergelijk financieel vooruitzicht willen wij geen extra structurele kosten maken. Daarom willen we over de volgende moties wat zeggen. Van motie 1 zijn wij mede-indiener en die zullen wij zeker ook steunen. Motie 2 van het CDA zullen we steunen. Motie 3 van het CDA: daar is punt 2 uit de overwegingen. Daar zijn we blij mee, die kunnen wij ook steunen. De motie van Forum over parkeren zullen wij niet steunen. Want in de eerste termijn hebben wij gevraagd naar wat meer duiding op de positieve resultaten. Nou ja, deze vloeien deels terug naar de algemene middelen en gezien onze financiële situatie hebben wij deze middelen nog hard genoeg nodig. De moties over jeugdzorg: daar twijfelen wij toch wel over. En niet omdat we niet dezelfde zorg delen, dat doen we zeker. Maar omdat wij wel echt de behoefte hebben om zo snel mogelijk naar een nieuw beleid en een nieuwe werkwijze te komen. Dat willen we afwachten. Maar dat wil niet zeggen dat we daar niks aan zullen doen, want we willen vanavond de discussie daarover nog even verder afwachten.

We hebben ook al wat wijzigingen gehoord die we in de schorsing nog met elkaar kunnen bespreken. Waar we wel duidelijk over kunnen zijn, is dat we moties die om prioritering vragen of om structureel geld, niet zullen steunen. In aanloop naar de Begroting gaan we daar als raad nog over in gesprek en het college heeft net ook nogmaals aangegeven, een werkgroepsessie te willen instellen. Die keuze kan mijn fractie alleen maar ondersteunen. Via de mail hebben we dan die inderdaad die gewijzigde moties nog ontvangen en daar willen we in de schorsing graag nog verder met elkaar over praten, zodat we daar ook een goede afweging in kunnen maken. Maar dat brengt mij iets anders wat mij toch van het hart moet. We dragen hier samen de verantwoordelijkheid voor de gemeente Emmen en juist daarom vond de Partij van de Arbeid dat de afloop van de eerste dag van deze behandeling toch wel een vervelende bijsmaak kreeg. En dat was jammer en onnodig. We verschillen van mening. Gelukkig maar: dat is democratie. Uiteindelijk zijn we allemaal aan deze raadstafel met hetzelfde doel: het beste voor Emmen en zijn inwoners. Stevige debatten mogen. Sterker nog, die horen erbij. Maar luisteren naar elkaar hoort daar net zo goed bij. De financiële situatie heeft vandaag veel aandacht gekregen. En terecht: niemand in deze raad maakt zich daar lichtzinnig vanaf.

De PvdA wil daar nog één kanttekening bij maken. Er ontstond soms wel het beeld dat de helft van onze Begroting verdwijnt in het sociaal domein. Strikt genomen klopt dat. Als je kijkt naar een Begroting van ongeveer 500 miljoen en je telt daar de uitgaven van de Wmo, de Participatie, re-integratie en de jeugdhulp bij elkaar op, dan kom je op een zeer aanzienlijk bedrag uit. Tegelijkertijd moeten we ook opmerken dat er ook heel veel wat jaren voorbij zijn gegaan dat het overschot van dat sociaal domein – en dat was er echt! – naar de algemene middelen terugvloeide. Maar buiten dat, laten we nu niet doen alsof dat geld simpelweg verdwijnt. Dat geld komt ook terug. Deels via het Rijk op de gemeentelijke balans en niet in het minste: het komt terug via de samenleving. Want wanneer iemand dankzij begeleiding weer aan het werk komt, wanneer een oudere langer zelfstandig kan wonen, wanneer een jongere dankzij jeugdhulp weer naar school gaat, wanneer iemand vanuit de bijstand weer perspectief krijgt in de vorm van een baan: dat zijn geen kosten die verdwijnen in een zwart gat. Dat zijn investeringen in mensen. Investeringen die zich terugbetalen in gezondheid, participatie, veiligheid, leefbaarheid en uiteindelijk in economisch rendement. En dat betekent niet dat we niet kritisch moeten zijn, natuurlijk wel. Want iedere euro belastinggeld moet zorgvuldig worden besteed.

Maar de PvdA zal het sociaal domein nooit uitsluitend benaderen als een technische begrotingspost. Achter iedere post staat een mens en juist die mens moet voor ons altijd centraal blijven staan. En juist om die reden dienden wij samen met Wakker Emmen, de PVV en 12 50PLUS de motie ‘Beschut werk’ in. In die motie gaat het om perspectief. Het perspectief van werk voor mensen die nu op de wachtlijst staan. We hebben in onze eerste termijn al aangegeven dat de Partij van de Arbeid openstaat voor iedere serieuze maatregel die bijdraagt aan een gezonde financiële situatie van onze gemeente. Dat geldt vandaag nog steeds. Niet vanuit de reflex om overal ‘nee’ tegen te zeggen of om overal ‘ja’ op te plakken, maar vanuit de bereidheid om gezamenlijk de verantwoordelijkheid te nemen. Want uiteindelijk gaat deze Kaderbrief niet over centen. Hij gaat over de vraag in wat voor gemeente we willen leven. Over een gemeente waarin mensen kunnen wonen, waarin jongeren een toekomst vinden, waarin voorzieningen overeind blijven, waar we investeren in economie én mensen en waar we juist, als de keuzes moeilijk worden, elkaar niet het oog verliezen. Dat is voor de Partij van de Arbeid de essentie van brede welvaart, met de mens als eerste prioriteit.

De heer Slim (FvD): Voorzitter, dit is de tweede keer dat onze moties hier voorliggen en ik wil kort van deze gelegenheid gebruikmaken om een aanvullende toelichting te geven. We hebben onze moties hier en daar wat gewijzigd en ingekort. Dit hebben we gedaan om per motie een heldere en wellicht ook een breedgedragen boodschap te hebben naar het college. Zoals bijvoorbeeld de eerste motie M6 over de bus naar Emmen-Zuid. Dat bleek vooral een geldkwestie te zijn. De wethouder sprak over ‘een broedende kip’. Soms moet je een broedende kip toch wakker maken of even vragen wat de stand van zaken is, is mijn ervaring thuis. Emmen is aangewezen als ‘initieerregio’, een prachtig woord. Dat betekent dat wij aanspraak mogen maken op extra rijksmiddelen, bijvoorbeeld voor infrastructuur en bereikbaarheid. Wij hebben hier bedacht dat de wijk Delftlanden met name geschikt is om de beoogde uitbreiding van Emmen naar 120.000 inwoners te realiseren. Een moderne grote wijk kan natuurlijk niet aangelegd worden zonder een volwaardige OV-voorzie-ning. Anders neem je jezelf als gemeente niet echt serieus. Dit vond ik een belangrijk toevoeging: denk daarom, om deze combinatie. Als de Delftlanden echt groeipotentie heeft, dan hoort daar dus een OV-knooppunt. De infrastructuur is er al, alleen de bus zelf ontbreekt. De motie is daarom gewijzigd en ingekort.

We vragen het college simpelweg die lobby naar het OV-bureau te intensiveren om dit nu op korte termijn op orde te maken. Dat was M6. Dan de motie M7 over de kosten van het parkeren. Wij willen dat de parkeertarieven kostendekkend zijn, maar niet meer dan dat. Want het leven wordt al duur genoeg voor de Emmenaren. In zijn antwoord kwam de wethouder met het argument dat ons voorstel een gat in de Begroting zou slaan. Dat is niet waar. We praten hier namelijk over de kaders voor de nieuwe Begroting van 2027. We hebben nu dit voorstel ingediend om voor die Begroting de juiste kaders aan te geven. Daar is deze vergadering voor bedoeld. En aan deze motie is dus niks gewijzigd. Motie M8 over klimaatuitgaven van de gemeente. De wethouder kwam met een negatief advies over deze motie. We spreken hier niet over de landelijke subsidies die door de gemeente naar bewoners worden doorgesluisd en die dus de gemeente niks kosten. De motie gaat over eigen uitgaven van de gemeente zelf, bijvoorbeeld door jezelf als gemeente extra strenge regels op te leggen. Elektrische auto’s zoveel procent: dat soort regels. In een tijd dat we kritisch moeten zijn op uitgaven, lijkt ons dit verstandig. De motie is ingekort, zodat er een helder, eenduidig verzoek overblijft. Dan motie 9. ‘Verantwoordelijkheid van Rijk voor gemeente tekorten’. De gemeenten lijken de sluitpost te zijn op de rijksbegroting.

We zien dat alle gemeenten steeds meer verantwoordelijkheden krijgen, terwijl de middelen achterblijven. Daarom moeten wij hier als raad durven uitspreken waar die druk vandaan komt en daar ook gezamenlijk richting het Rijk een signaal over afgeven. Ook het Rijk kan het geld maar één keer uitgeven en hoort dat in het belang van onze burgers te doen. De motie is ingekort en vraagt om een duidelijk lobbysignaal van de raad, via het college, naar de minister. Deze motie is wat ingekort, maar hij is niet zo kort als sommige mensen hem willen. Er staat nog één duidelijke metafoor in. Er werd zonet al even aan gerefereerd: Het zinnetje over klimaat- en internationaal beleid betekent voor ons als Forum heel veel. Daar zit heel veel, in dat zinnetje, maar het is maar een onschuldig zinnetje. Wie het voor een groot deel eens is met dat beleid, kan ook prima deze motie steunen. Dit is vrij algemeen geformuleerd en met minder is het geen Forum-motie meer. Doe ermee wat u wilt vanavond. De heer Hoogenberg (Wakker Emmen): Ik ben toch wel even nieuwsgierig, voorzitter, naar wat meneer dan inderdaad bedoelt met dat ‘internationale’. Waar doelt hij dan specifiek op? 13 De heer Slim (FvD): Kijk, als ik specifieker word, dan hebben we het over geopolitiek.

In de eerste versie kwam nog het woord ‘geopolitiek’ voor en als je vraagt om dat nog wat meer te duiden, dan zou je het bijvoorbeeld over Oekraïne kunnen hebben. Dat is nogal een geldverslindend project. Maar de eerste versie hadden we dat netjes ‘geopolitiek’ genoemd en nu heb ik ook netjes het woord ‘geopolitiek’ eruit gehaald en er ‘internationaal beleid’ van gemaakt. Nou, dat hebben we al aardig wat gedaan om het behapbaar te maken. Is het zo duidelijk? De heer Hoogenberg (Wakker Emmen): Ja, het is me wel duidelijk. Maar ik zit me even af te vragen, voorzitter: u vindt inderdaad de overweging belangrijker dan het dictum? U wilt vooral die overweging meenemen? De heer Slim (FvD): Dat is wel de achtergrond. Ja, dat is wel de achtergrond van waaruit wij spreken. Ja. De heer Wittendorp (CDA): Ik hoor de heer Slim net spreken over een ‘project’, Oekraïne-‘project’. Volgens mij wordt daar ook gevochten voor onze vrijheid. Ik zou graag willen horen hoe dat ‘een project’ is. De heer Slim (FvD): Meneer de voorzitter, ik heb het woord ‘project’ niet gebruikt. De voorzitter: Nou, u zei dat het een geldverslinderd project was. De heer Slim (FvD): O, op die manier. De voorzitter: Dus in die context kwam het woord ‘project’ naar voren, dus ik help u even. Maar de vraag van de heer Wittendorp is om de situatie in Oekraïne als ‘project’ even te duiden.

De heer Slim (FvD): Nee, dat is een ongelukkige term, meneer Wittendorp. Het is geen project, dat ben ik met u eens. Het is wel geldverslindend. De voorzitter: Nou, zullen we het even bij de lokale politiek houden? Anders krijgen we die discussie. Ja. De heer Slim (FvD): Ja, precies. De voorzitter: Ja, u begint erover – even voor de goede orde. Meneer Pruisscher. De heer Pruisscher (ChristenUnie): Ik denk dat het verzoek wel heel duidelijk is, om richting Den Haag aan te geven dat we bepaalde problemen zitten door keuzes daar. Maar u vraagt van ons ook dat we iets uitspreken. Dan staat er in de tweede bullet dan ‘de belangen van de inwoners van Emmen altijd voorop moeten staan boven onvoldoende gefinancierde rijksopgaven’. Ik weet nou niet helemaal wat daar de bedoeling van is, maar dat zou kunnen betekenen dat we onvoldoende geld voor jeugd krijgen bijvoorbeeld. Maar dat de belangen van onze inwoners dan vragen dat we daar alsnog dus miljoenen bij stoppen: hoe moet ik dat lezen? De heer Slim (FvD): Meneer de voorzitter, de belangen van inwoners van Emmnen moeten altijd vooropstaan boven onvoldoende gefinancierde rijksopgaven. Het is wat ongelukkig geformuleerd. Maar waar het gaat om gaat, is dat de gemeente steeds taken overgeheveld heeft gekregen vanuit het Rijk zonder de financiën die daarbij horen. Dat wil zeggen: niet voldoende geld daarbij. Daar ging het eigenlijk over.

Maar de formulering had helderder gekund. De heer Pruisscher (ChristenUnie): Ja, maar voorzitter, volgens mij heeft iedereen dat ook wel helder voor ogen. Maar wat dit betekent, is dat we de belangen van onze inwoners vooropstellen. Dat valt denk ik ook helemaal niemand aan. Maar welke consequenties heeft dat dan in zo’n zin? 14 De heer Slim (FvD): Ja, ik zou zometeen, als dat zometeen nog kan, het tweede deel van deze zin gewoon kunnen wegstrepen. Dan is dat duidelijk, voor de helderheid. Ik zal dat even overleggen met de fractie. Dan is het probleem opgelost. Ga ik even verder met mijn betoog. Tot slot: motie M10 ‘Een sterke basis voor de jeugd’. Zo heb ik hem licht gewijzigd, de titel. Dit is een pleidooi voor een sterke basis in het beleid voor onze jeugd. Met een goed netwerk van voorzieningen kun je een deel van de problematiek die nu naar de jeugdzorg wordt doorgesluisd, eerder en beter oplossen. Dat is winst aan alle kanten. Laat het enorme financiële gat rond de gespecialiseerde jeugdzorg een waarschuwing zijn. De jeugd is onze toekomst en er gaat iets niet goed. Wij moeten nú bijsturen, niet vanwege het geld maar vooral voor onze jeugd. Basisvoorzieningen kunnen van alles zijn: sportverenigingen, buurthuizen met een goed structureel aanbod dicht bij jongeren. Netwerken opnieuw opbouwen kost tijd. Ook deze motie is ingekort tot een heldere oproep.

Hij is wat duidelijker gemaakt, omdat in de eerste versie jeugdzorg en jeugdbeleid wat door elkaar heen liepen. Het is nu een heldere oproep volgens mij. Voorzitter, wat ons betreft zijn deze motie geen losse voorstellen, maar een samenhangend verhaal. Investeren in bereikbaarheid, investeren in onze jongeren, investeren in onze eigen gemeente: wij geloven dat daar brede steun voor mogelijk moet zijn, praktisch en in het belang van de inwoners van Emmen. Dank u wel. De heer Meijer (VVD): Voorzitter, in de eerste termijn heeft de VVD aangegeven wat voor ons belangrijke uitgangspunten zijn. De financiën van de gemeente moeten op orde zijn, zowel op korte als op lange termijn. Dat is geen doel op zich, maar de randvoorwaarde om ook in de toekomst te kunnen blijven investeren in onze voorzieningen en een sterke gemeente. Wij hebben in de eerste termijn van de andere partijen gehoord dat de jeugdzorg op orde moet zijn. Daar zijn wij het uiteraard mee eens. Maar juist binnen het sociaal domein, en met name in de jeugdzorg, ligt de grootste financiële uitdaging waar de gemeente Emmen voor staat. De oplopende kosten vormen een belangrijke oorzaak voor het huidige begrotingstekort. Daarom kunnen we moeilijke keuzes niet blijven uitstellen.

Om goede en passende ondersteuning te bieden voor inwoners die het echt nodig hebben, moet de Begroting structureel in balans worden gebracht en dat vraagt om realisme, duidelijke keuzes en bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen. De komende jaren blijven voor de VVD het Coalitieakkoord het uitgangspunt. Alle ambities vormen samen een solide basis voor deze gemeente. Tegelijkertijd vraagt de verslechterde financiële situatie om het stellen van prioriteiten. Voor de VVD liggen die prioriteiten duidelijk bij de woningbouw, de Nedersaksenlijn, een goede infrastructuur en bereikbaarheid, het onderhoud van onze wegen en de verdere ontwikkeling van de Greenwise Campus. Dit zijn investeringen die bijdragen aan economie groei, werkgelegenheid en een aantrekkelijke gemeente. Voorzitter, de VVD is trots op ons dierenpark. In de afgelopen jaren is Wildlands uitgegroeid tot een prachtig park met een hoge bezoekerswaardering en een belangrijke bijdrage aan de aantrekkingskracht van Emmen, met name op het gebied van recreatie en toerisme. Tegelijkertijd blijft het een uitdaging om structureel zwarte cijfers te schrijven. Het is goed om hier realistisch in te zien en onze financiële verwachtingen voor het park open met elkaar te bespreken. Wildlands is niet alleen een onderneming, maar ook een economische motor en een belangrijk visitekaartje van onze gemeente.

We gaan ervan uit dat de raad goed wordt meegenomen in de plannen en de ontwikkeling van Wildlands. Een ander belangrijk punt voor de VVD betreft de veiligheid. De VVD vindt het onverantwoord dat de status veiligheidsrisicogebied rond het Stationsplein nu al wordt beëindigd. Een periode van slechts een half jaar is veel te kort om te kunnen vaststellen dat de problemen structureel zijn opgelost. Sterker nog, de huidige rust kan juist het directe gevolg zijn van de extra veiligheidsmaatregelen die de afgelopen maanden zijn genomen. We begrijpen goed dat het een zwaar middel is, maar het gebied blijft een kwetsbare locatie. Dagelijks komen hier reizigers, asielzoekers van en naar Ter Apel, verwarde personen en dak- en thuislozen allemaal samen. Dit vraagt om een blijvende alertheid en een stevige inzet op toezicht en handhaving. Juist nu afschalen is het verkeerde signaal. Veiligheid bereik je niet door maatregelen weg te nemen zodra ze effect lijken te hebben, maar ze vasthouden totdat er sprake is van een duurzame verbetering. Voor de 15 VVD is de boodschap helder: het stationsgebied vraagt niet om minder, maar blijvende aandacht, krachtig toezicht en een gemeente die de veiligheid op de eerste plaats heeft.

Tegelijkertijd maken we ons zorgen over de beperkte bevoegdheden van de toezichthouders en vinden we het zorgelijk dat Arriva gestopt is met de strenge controles bij de trein. Dan de wapenstokmotie. De VVD is uiteraard teleurgesteld over de afwijzing van de aanvraag voor de korte wapenstok voor de boa’s in domein 1. Onze boa’s staan dagelijks in de frontlinie van de openbare orde en worden steeds vaker geconfronteerd met agressie en geweld. Tegelijkertijd staat de politie onder grote druk, waardoor boa’s steeds vaker als eerste ter plaatse zijn en meer verantwoordelijkheid dragen. Wie meer vraagt van onze handhavers, moeten we ook de middelen geven om hun werk veilig en professioneel uit te kunnen voeren. Dat betekent niet alleen een passende uitrusting, maar ook een goede opleiding en intensieve training. Als het opleidingsniveau een punt van zorg is, dan moet daarin worden geïnvesteerd en mag er geen reden zijn om een aanvraag af te wijzen. Daarom dienen wij samen met Wakker Emmen en de PVV een motie in waarin wij het college nogmaals verzoeken om een gemotiveerde zienswijze in te dienen bij de staatssecretaris van Justitie & Veiligheid. Wij vinden dat deze specifieke situatie in Emmen nadrukkelijk moet worden meegenomen en gaan ervan uit dat dit alsnog leidt tot een positief besluit.

De heer Pruisscher (ChristenUnie): Ja, voorzitter, aan de heer Meijer de vraag wat hij daarmee hoopt... Ja, dat zei hij net al. Maar even in het licht van de termijnen die het ministerie daar ook in aangeeft, namelijk dat die zienswijzen binnen twee weken na de dagtekening van die brief moeten zijn ingediend. Dat was 7 mei. Wij zitten nu in juli, dat redden we dus eigenlijk al niet meer. Wat hoopt u dan toch dat de burgemeester doet? De heer Meijer (VVD): Wij hebben inderdaad gezien dat die termijn eigenlijk al overschreden is. Sneller dan dit konden wij natuurlijk ook niet reageren. Dus we hopen dat – en dat wordt vaker gedaan met dit soort situaties – dat het nog ook binnen deze termijnen kan worden afgewikkeld en dit alsnog in behandeling wordt genomen. De heer Katerbarg (Wakker Emmen): Ik zou heel kort even nog willen reageren op wat de heer Pruisscher zegt. Want het is natuurlijk inderdaad zo bedoeld dat in die brief een zienswijzetermijn staat. Nu werk ik in mijn eigen werk ook vaak met zienswijzen en die termijnen worden genoemd, maar het zijn ook vaak suggesties. Als er buiten de termijn nog aanvragen binnenkomen, is het bestuursorgaan meestal wel zo coulant om dit alsnog in de overweging mee te nemen. De heer Meijer (VVD): Ja, de andere moties tot slot. Wij waarderen de inzet van bijna alle partijen. Jullie hehben ons flink aan het werk gezet met heel veel moties.

Wij vinden woningbouw belangrijk, dus we steunen ‘Warme gronden’ van Wakker Emmen en een baan is voor mensen de basis. Dus we steunen ‘Beschut werk’ van de PvdA. Tevens steunen we een aantal moties dat gaat over het verbeteren van de jeugdzorg. Want dat kan natuurlijk ook op onze steun rekenen. Plus nog een aantal andere moties waar we straks in de tweede termijn op terugkomen. De heer Knol (PVV): Laat me beginnen met iets algemeens. Aan het begin van deze raadsperiode hebben we met elkaar geen gelukkige start gemaakt. Daarna hebben we met elkaar uitgesproken dat we vooruitkijken en meer ruimte willen geven aan initiatieven vanuit de raad. Juist daarom vond de PVV Emmen positief dat het college bij deze Kaderbrief uitdrukkelijk heeft gevraagd om input te leveren. Dat hebben wij als raad ook gedaan. Met elkaar hebben we dus 34 moties – en inmiddels 35 – ingediend. Dan vindt de PVV het jammer dat vrijwel alle moties direct het label ‘ontraden’ hebben gekregen, zonder afstemming vooraf – op enkele moties na. En dan vraag ik mij ook oprecht af: waarom is de raad eigenlijk gevraagd om input te leveren? Ook andere vormen van samenwerking tussen partijen lopen wat stroef. Ik ben daar oprecht ook een beetje teleurgesteld over. Voorzitter, een motie is geen doel op zich – het werd ook al genoemd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://emmen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d1a0dbee-27f6-440a-9666-0b9244b988f1?agendaItemId=3248e6cd-6a85-4897-97eb-51651e75c4c2