Notulen commissie Wonen & Ruimte 13 en 14 maart 2023

Wat is ‘wezenlijk’? Toevoeging van tien woningen of minder binnen de bebouwde kom heeft minder ruimtelijke impact qua infrastructuur. Maar de impact voor omwonenden kan groot zijn, bijvoorbeeld bij beeldbepalende woningen. Worden dan de normen uit

29

de Woon- en Woonzorgvisie toegepast? Hoe is de norm van tien woningen ontstaan? De argumentatie bij het besluit geeft vertrouwen. Graag een reactie op de frequentie van de evaluatie. 50PLUS vraagt zich af in hoeverre de raad invloed heeft op het aanwijzen en schrappen van gemeentemonumenten. De fractie wil daarbij liever zelf de vinger aan de pols houden. Hart voor Emmen begrijpt de snellere manier van aanvragen voor een kortere doorlooptijd. Dit is niet de juiste weg. De raad mag dan niet besluiten over die plannen. Welke afwegingen hebben B&W gekozen voor het mandaat? Dit om te voorkomen dat de raad buitenspel komt te staan. Reactie college Wethouder Van der Weide omschrijft als doel van de Omgevingswet: snellere procedures. De crux is dat de raad nog meer kaderstellend wordt en de uitvoering nog meer bij het college komt te liggen. Fracties die dat niet willen, gaan in tegen de Omgevingswet en Emmen wordt dan landelijk een vreemd eend in de bijt. Bovendien zijn de wettelijke termijnen sterk verkort van 26 naar acht weken. Delegatie betekent dat een beleidskader wordt opgenomen als administratieve handeling, zodat B&W ermee kunnen werken. Het is geenszins de bedoeling een verordening anders te verwerken in een omgevingsplan. Het is niet zinvol dat de raad later nog eens iets vaststelt waarover eerder al is besloten.

Voorbereidingsbesluiten worden in Emmen niet zo veel genomen, de overige wel, dus dan is het logischer er een overzicht van te verstrekken. Bij belangrijke voorbereidingsbesluiten, bijvoorbeeld politiek gevoelige of verstrekkende, neemt het college vooraf contact op met de raad. Jaarlijks evalueren is vooral bedoeld uit efficiencyoverwegingen, omdat een overzicht sec niet veel meerwaarde heeft. B&W stellen voor het eerste jaar halfjaarlijks te evalueren, zodat de raad een goed beeld van zo’n overzicht krijgt. Daarna zou het jaarlijks kunnen. Bij veel besluiten wordt nu al geanticipeerd op tijdig evalueren. Bij een raadsinformatiebijeenkomst richting 2024 wordt dit een van de thema’s. De norm tien woningen binnen de bebouwde kom komt uit de bindend-advieslijst. Uiteindelijk moet het aantal woningen passen bij een bestemmingsplan. Het antwoord op de vraag naar de definitie van wezenlijke wijzigingen volgt schriftelijk. Tweede termijn VVD vindt een evaluatiefrequentie van een half jaar in het eerste jaar een goed voorstel. Ook ChristenUnie vindt die toezegging voldoende en gaat daarmee akkoord. Hart voor Emmen blijft zich afvragen waarom niet gekozen is voor mandaat. Dan kan de raad nog tijdig aan de rem trekken bij het college. De definities van mandaat en delegatie staan in de Omgevingswet, de Awb én in de Gemeentewet.

Reactie college Wethouder Van der Weide komt schriftelijk terug op het juridische verschil tussen delegatie en mandaat. De raad kan altijd wijzigingen of correcties aanbrengen indien zij daar behoefte aan heeft. Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel (vooralsnog) als B-stuk naar de raad gaat. 7C. Vaststellen Participatiebeleid Omgevingswet Emmen Eerste termijn CDA vindt het goed dat de gemeente in aanloop naar de nieuwe Omgevingswet alvast wil werken met nieuw participatiebeleid, met een proefperiode om te testen en evalueren. Is bij inwerkingtreding van de nieuwe wet evalueren niet te laat? Dan is er eventueel nog bij te stellen.

30

Wakker Emmen ziet in het beleid bevestigd dat participatie absoluut meer inhoudt dan een informatieavond. Goed dat aandacht is voor ondersteuning zoals de quick scan of een conceptaanvraag. Vertraagt het laatste niet te veel? De ervaring is dat een reactie hierop erg lang op zich laat wachten. Hoe positief ook, niet elk participatietraject wordt geaccepteerd door de omgeving. Andersom is natuurlijk ook het geval. Bij geen of onvoldoende participatie: verzoek aan B&W is om de raad in te lichten over het ingrijpen bij een delicaat initiatief. Immers, niet uit te sluiten is dat een dergelijk initiatiefnemer contact zoekt met de raad als politiek orgaan, dat een proces niet onnodig moet verstoren of verlengen. PvdA betoogt dat via participatie omwonenden of belanghebbenden kunnen meepraten met initiatieven in de leefomgeving. De fractie hoopt dat processen dan sneller verlopen, maar garantie is er niet. Hoe zorgt de gemeente ervoor dat participatie meer wordt dan een vinkje? De invulling is namelijk aan initiatiefnemer en is geen weigeringsgrond voor een vergunning. Van belang is dat zowel initiatiefnemers als omwonenden voldoende geïnformeerd worden over wel of geen participatie: dan is een quick scan goed als verwachtingsmanagement. De gemeenteraad is bevoegd tot wijzigen van een omgevingsvisie en moet dan in de praktijk een participatieplan vaststellen.

Klopt dit? Het lijkt goed de komende tijd te experimenteren en evalueren tot aan de invoering van de nieuwe Omgevingswet, zodat de opgedane ervaringen zijn te verwerken in het toekomstige beleid. SP ziet de kanttekening dat door het beleid eerder vast te stellen, er anticiperend op de geest van de nieuwe Omgevingswet kan worden gewerkt met een proef- en evaluatieperiode. Zijn er gevolgen als de invulling van de wet nog gewijzigd wordt? Hoe groot is de kans op onjuiste besluiten? Valt zoiets dan achteraf nog te herstellen? ChristenUnie vindt participatie belangrijker dan de vinkjes ‘draagvlak vergroten’ en ‘minder zienswijzen’. Gelukkig is het derde element dat een initiatief of beleid er beter van wordt. Inwoners weten heel goed wat er in hun leefomgeving gebeurt en wat beter kan. Met dit beleid wordt hun positie volwaardiger. Wel moet de gemeente een open houding hebben. De opdracht ligt bij de initiatiefnemer, de gemeente geeft sturing en handreikingen daarbij. Dat is ook voor inwoners belangrijk, zodat ze weten dat ze serieus worden genomen. De uitkomst van de participatie is niet doorslaggevend voor de beoordeling van een vergunning. Als die wordt afgewezen vanwege niet-voldoen aan wet- en regelgeving, maar het proces toch positief is verlopen, is een afwijzing juist wat men niet wil horen.

Is het niet beter dat bij het vooroverleg al vast te stellen, om een onnodig participatietraject te voorkomen? Graag meer reflectie op de positie van de raad. Die is te weinig uitgewerkt in het voorstel. Het wordt spannend als B&W veel op pad zijn met participatie, maar de raad in de tussentijd niet aan zet is. Dit vraagt de komende tijd om een nadere verkennende discussie. GroenLinks ziet participatie als essentieel, dus de fractie is positief over dit voorstel. Wel baart het zorgen dat de initiatiefnemer zelf de vormgeving bepaalt, waarna de gemeente het vinkje kan zetten. Kan de wethouder deze zorgen wegnemen? D66 ziet een helder en logisch opgebouwd beleidsdocument. De quick scan is handig om betere besluiten te kunnen nemen. D66 is positief over dit voorstel en de mogelijkheid om richting 2024 alvast te experimenteren en evalueren. Als er geen participatieplicht is maar de buren gaan wel in verweer, wat moet er volgens dit beleid gebeuren? VVD ziet goede richtlijnen in deze prima participatienota. Jammer dat zij vormvrij en daarmee zeer ruim zijn. Het blijft zoeken, daar bij het ene initiatief participatie verplicht is en bij het andere niet. Er zijn meer richtlijnen voor externe plannenmakers dan de gemeente zelf: zij hanteert een passend participatieniveau bij een initiatief. Dat is vrij vaag. De burger verwacht mee te kunnen denken. Dus

31

moeten vooraf de gevolgen en vormen van participatie duidelijk zijn. Graag nadere richtlijnen hiervoor, op te nemen in een beleidsnota. Reactie college Wethouder Van der Weide is blij te vernemen dat de commissie de beleidskaders goed ontvangt. In de informatiebijeenkomsten kon zij zich goed voorbereiden hierop. Er moet enige borging zijn dat de participatie goed plaatsvindt: naast de wet zelf moet een initiatiefnemer die drive wel hebben. Participatie varieert naar omvang, impact en soort initiatief. De gemeente wil de initiatiefnemer met haar expertise faciliteren via de handreiking en een quick scan. Dat het niet meer dan een vinkje wordt, is niet uit te sluiten. Hopelijk pakt een initiatiefnemer dit goed op, maar hij is er verantwoordelijk voor. Gebeurt dat niet, dan kunnen B&W op verschillende manieren ingrijpen, maar zonder weigeringsgrond. Dat is het spanningsveld. Doel is om voor acceptatie, draagvlak en wellicht meer begrip te zorgen. De gemeente maakt daarbij de finale afweging of het proces goed is verlopen. Daarbij zijn de vastgestelde kaders mede bepalend bij een ruimtelijke ontwikkeling. Keer op keer uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet is irritant, anderzijds geeft dit ongeveer een half jaar meer tijd voor experimenten met en evaluaties van dit beleidsplan. Streven is hier in het derde kwartaal 2023 bij de raad op terug te komen.

Wanneer wel of niet ingrijpen bij een niet-goed verlopen participatieproces hangt van de specifieke situatie af. Daar moet het komend halfjaar ervaring mee worden opgedaan met een balans tussen werkbaarheid en de rol van de gemeente. Wakker Emmen vraagt of dit ook voor vergunningvrije bouwwerken betreft. In principe niet volgens wethouder Van der Weide, maar dat hangt af van de situatie. Bij eenvoudige plannen kan alleen informeren al voldoende participatie zijn. Hoe om te gaan als participatie leidt tot iets wat niet conform beleid is? Het is te vroeg dit nu al vast te leggen in deze nota. Het wordt maatwerk om gemotiveerd af te wijken van beleid in relatie tot de wens van de gemeente zelf en precedentwerking. Dat is een interessant thema bij de experimenten de komende tijd en in latere discussies met de raad. Voor verweer is er de beroep- en bezwaarprocedure. De illusie moet niet zijn dat participatie altijd tot een bevredigende uitkomst leidt. De Omgevingvisie borduurt als concretisering voort op de Strategienota en is dé ruimtelijke nota voor de toekomst. Daarbij moeten nogal wat beleidsdocumenten worden voorbereid. Het lijkt goed tegen die tijd de onderlinge verwachtingen tussen raad en college te bespreken, zoals ten aanzien van een participatieplan, maar die discussie zou wat B&W betreft breder kunnen.

Tweede termijn VVD vindt bij participatie ook goede onderlinge communicatie tussen initiatiefnemer en ontvanger een essentieel element voor een goed verloop. ChristenUnie stelde alle fracties een nadere verkenning voor van de positie van de raad in dezen, maar kreeg geen reactie. De fractie beraadt zich nog op hoe dit opnieuw aan de orde te stellen. Reactie college Wethouder Van der Weide is het helemaal eens met de VVD dat communicatie altijd van twee kanten moet komen, want soms is er ruis op de lijn. Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 8. Bespreken A-stukken: 8A. Bestemmingsplan ‘Nieuw- Dordrecht, Bladderswijk OZ 100-101’ CDA is voor dit voorstel. Opmerkelijk is wel dat onder de noemer ‘inwoning’ een twee-onder-eenkapwoning is gebouwd. Hoe is die indertijd vergund? Reactie college

32

Wethouder Van der Weide heeft die historie niet paraat, maar komt hier schriftelijk op terug. Uiteindelijk is uit de ruimtelijke beoordeling ter plekke dit als aanvaardbaar gebleken. Dat hier twee woningen zijn gebouwd, is ruimtelijk ook een logische keuze. Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 8B. Bestemmingsplan ‘Nieuw-Weerdinge, Eerste Kruisdiep WZ 76’ Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 10. Vaststellen verslag vorige vergadering 10A. Vaststellen notulen gezamenlijke raadscommissie van 7 februari 2023 Voorzitter Wittendorp stelt vast dat de notulen van 7 februari 2023 ongewijzigd worden goedgekeurd, onder dankzegging aan de notulist. 11. Ingekomen stukken vanuit het college/presidium Hart voor Emmen wil graag stuk 11A agenderen voor de eerstvolgende commissie, de motivering volgt. Voorzitter Wittendorp wijst erop dat die motivering dan uiterlijk maandag 20 maart om 12.00 uur bij de griffie binnen moet zijn. 12.

Overige ingekomen stukken: n.v.t.

13. Sluiting Voorzitter Wittendorp sluit de vergadering op dinsdag 14 maart om 20.55 uur onder dankzegging.

33