Notulen commissie Bestuur, Middelen en Economie 12 september 2024

Bos zet uiteen dat het inkoopbeleid uitgaat van een bepaalde kwaliteit. Daarom moeten er eisen worden gesteld zoals inkoopvoorwaarden, waardoor er niet altijd sprake kan zijn van een gelijkwaardige relatie. De gemeente streeft dat in principe wel na, maar als de gemeentebelangen te veel onder druk komen, wil het college daaraan vasthouden. Wel moeten de inkoopeisen proportioneel zijn. VVD stelt vast dat ‘gelijkwaardig partnership’ in de nota in feite een holle frase is. Wethouder J. Bos bestrijdt dit ten stelligste. Partnership wil niet zeggen dat je de oren laat hangen naar de ander, maar dat je in gesprek tot een compromis kunt komen. Daarbij moet de gemeente wel het eigenbelang in acht nemen, anders hoeft zij überhaupt geen inkooprelatie meer aan te gaan. Af en toe botsen hoort daarbij. Komt men er niet uit, dan gaat die partij niet in zee met de gemeente. De gemeente wil als partners in zee gaan en legt geen dictaat op, elke partij is vrij om al dan niet in te gaan op een aanbesteding. De afweging tussen inbesteden of inkopen komt af en toe voor. Inbesteden is zeker denkbaar, ook bij een organisatie als Menso. Dat wordt per geval bekeken. Bij elke inkoop wordt niet het hele proces doorlopen. Als een bepaalde keuze is gemaakt in een situatie, kan die bij een soortgelijk proces als format dienen.

Bovendien zijn processen als papierinkoop veel minder complex dan wegenonderhoud. Klanttevredenheid onder inwoners wordt bij de inkoop gemeten als belangrijke input voor een vervolgproces. Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als B-stuk naar de raad gaat. 7.C Geactualiseerde Beleidsnota Risicomanagement & Weerstandsvermogen Inleiding college Wethouder J. Bos benadrukt dat de gemeentefinanciën er uitstekend voor staan als resultaat van de bezuinigingen van de afgelopen jaren. Daarom is dit hét moment voor herijking van het beleid rond risicomanagement en weerstandsvermogen. Verhoging van de ondergrens voor de algemene reserve naar 10% geeft veel meer ruimte om risico’s op te vangen en biedt tegelijk voldoende investeringsruimte. Voor worden voor diverse reserves onder- en bovengrenzen gesteld als marges en worden voor de schuldquote en solvabiliteit signaleringswaarden ingesteld, dus geen harde norm.

15

Eerste termijn Wakker Emmen is blij dat de reden voor beleidsherziening nota de sterk verbeterde financiële positie is. In de algemene reserve gaat de ondergrens van 3% naar 10% (50 miljoen), waar de fractie akkoord mee is. De fractie is het ermee eens dat de kengetallen als signaleringswaarden worden gehanteerd en dankt de ambtelijke organisatie voor dit heldere document. PvdA ziet een belangrijk, complex besluit met ingrijpende gevolgen. Wat zijn de (mogelijk vergaande) consequenties van optrekken van de ondergrens in de algemene reserve bij bezuinigingen? Hoe hard is die grens? Het stuk mist de achterliggende onderbouwing, los van de betere financiële positie en de aandachtspunten bij het weerstandsvermogen. Wat zijn de gevolgen van ‘ravijnjaar’ 2026 voor deze nota? Ook die blijven wat in het midden. B&W willen veel gaan investeren: welke gevolgen heeft dat met deze nota? Waar komt de vierjaarstermijn vandaan om de reserve te corrigeren naar beneden de 10% in relatie tot het provinciale toezicht? CDA leest als doel de huidige goede financiële positie vast te houden. Die is in vier jaar sterk verbeterd, maar kan ook heel snel terugvallen. Goed dat daarom de normstelling hoog wordt vastgesteld. Goed dat de stille reserves nu vallen onder de potentiële, niet onder de werkelijke weerstandscapaciteit.

Prima dat het vrijkomende bedrag bij het maximum voor de reservepositie is in te zetten voor de inwoners. VVD lijkt een ondergrens van 10% voor de algemene reserve laag, gezien het forse risicoprofiel in verband met Wildlands, de Greenwise en Sport- en Beweegcampus en het achterstallig onderhoud van de infrastructuur. Daar over eigen vermogen geen rente verschuldigd is, is de solvabiliteitsnorm aan de lage kant: 30% is verstandiger dan 20%. De netto schuldquote (0,9) wordt gecorrigeerd voor de verstrekte leningen: het is beter dat niet te doen. De VVD wil de moeilijk te waarderen stille reserves, in plaats van de helft, helemaal niet meenemen in de weerstandscapaciteit. De waardering is vrij subjectief: bij aanwenden is maar de vraag of de gemeente die geschatte waarde terugkrijgt en zij is bij verkoop van een deelneming de toekomstige baten kwijt. Ook de beschikbare belastingcapaciteit als onderdeel van de beschikbare weerstandscapaciteit lijkt niet verstandig. CDA wil al jarenlang dat de stille reserves niet meegeteld worden in de weerstandscapaciteit, ook niet voor 50%. Vandaar dat de fractie heel blij is met die passage in de nota. VVD zit op dezelfde lijn, maar de helft wordt nu nog wel meegeteld. Waarom is een algemene reserve grondexploitatie nodig naast de algemene reserve? Dit voegt niets toe.

Er is een wildgroei aan bestemmingsreserves die het begrotingsbeeld vrij intransparant maakt. Liever alle baten en lasten via de Begroting laten lopen en in de algemene reserves stoppen. Zijn B&W hiertoe bereid? Los van deze opmerkingen is de nota uitstekend opgezet, zeker gezien de risicoparagraaf. Daarin kan de Sport- en Beweegcampus nog wat explicieter worden opgenomen. Wakker Emmen begrijpt dat de VVD de meeste bestemmingsreserves wil opheffen en alleen een algemene reserve wil. Maar een bestemmingsreserve dient om het geld voor een bepaald doel af te zonderen. Zo’n onderscheid tussen het vrij besteedbare deel en het geld dat nodig is om de ambities te realiseren, is toch juist transparant? VVD wil alle uitgaven en inkomsten via de begrotingsposten laten lopen. Allerlei bestemmingsreserves maken het juist intransparant volgens de fractie. SP is zeer trots op de goede gemeentefinanciën. Is de stijging van de ondergrens voor de algemene reserve van 3% naar 10% niet te groot? Wat als de gemeente toch financieel in de knel komt, zeker gezien het moeilijke jaar 2026? Is die 10% in dat jaar weer naar beneden bij te stellen? ChristenUnie vindt de nieuwe uitgangspunten passend en staat daarachter. Opkrikken van de ondergrens in de algemene reserve naar 10% past bij het huidige financiële profiel, want zo treedt de

16

gemeente de bestaande en toekomstige risico’s op een juiste manier tegemoet. Is het goed om weer eens een grondige opschoning van de reserves en voorzieningen te houden, voor zover ze redelijkerwijs niet op korte termijn benut worden? Graag een toelichting van de wethouder op het streven om tot een slotwijziging te komen om de rechtmatigheid te vergroten. D66 informeert of de potentiële weerstandscapaciteit en onbenutte belastingcapaciteit zijn te gebruiken om risico’s af te dekken. Of zijn ze alleen relevant voor de Begroting? Dit lijkt erg op fictief geld dat zomaar hard te maken is. 50PLUS vraagt zich ook af of het optrekken van 3% naar 10% ondergrens voor de algemene reserve benut wordt bij het opstellen van de Begroting c.a. Reactie college Wethouder J. Bos licht toe dat een ondergrens van 10% gangbaar is; hierbij wordt minstens 50 miljoen in de algemene reserve aangehouden en er is daarnaast circa 30 miljoen vrij te besteden: riant, dus. De bestemmingsreserves zijn op verzoek van de raad ingesteld: die geven een stuk helderheid. Boven de bovengrens vindt afroming plaats. Over het opschonen van de huidige bestemmingsreserves komt een voorstel bij de Begroting of Jaarrekening. Het systeem NARIS simuleert allerlei potentiële risico’s op 20 miljoen. Met een ratio van 1,4 betekent dat 28 miljoen als ondergrens.

De gemeente kiest voor 50 miljoen in de algemene reserve, dus ruim genoeg om de risico’s af te dekken. Die positie is nog rianter als de stille reserves voor 50% worden betrokken in het weerstandsvermogen, maar in de nota worden die voorzichtigheidshalve helemaal niet meegenomen. De algemene reserve grondexploitatie is ingesteld omdat dat nodig is. Een algemene reserve is er om tegenvallers op te vangen, niet om eventuele bezuinigingen in 2026 ongedaan te maken. Anders wordt structureel geld met incidenteel geld gedekt en dat is zeer onverstandig. Allereerst is de ondergrens van 50 miljoen zeer royaal en dan is er altijd nog vier jaar om die weer aan te vullen. De provincie hanteert die termijn ook en de gemeente komt pas onder financieel toezicht te staan als de algemene reserve negatief wordt. De gevolgen van de 10% zijn er in feite niet: de middelen zijn er nu ook, alleen met een label en de komende jaren komen nog incidentele rijksmiddelen beschikbaar. De structurele middelen worden via de Begroting geregeld. Ingeval van toezicht kan de provincie belastingtarieven op een bepaald bedrag vaststellen. Dat gebeurt nu niet en het verschil ertussen is de onbenutte belastingcapaciteit. Daar komt de gemeente niet aan, alleen eventueel in financieel zware tijden. 20% solvabiliteit is niet te laag.

De rentestand is niet erg hoog, maar door eigen vermogen in te zetten in plaats van een lening is wel veel op rentekosten te besparen. Die afweging is mogelijk daar er voldoende ruimte is in het eigen vermogen. Bij elk groot project wordt een risicoparagraaf opgenomen, dus ook straks bij de Sport- en Beweegcampus. De slotwijziging moet het geheel rechtmatig maken en moet in november gereed zijn om haar ultimo het begrotingsjaar vast te kunnen stellen. Nu is dat de beleidslijn, maar het college wil nog overdenken of men die lijn wil voorzetten in de toekomst. Het lijkt de ChristenUnie beter die slotwijziging in december vast te stellen, want dan zit die nog dichter op de jaarafsluiting. Volgens wethouder J. Bos is dat inderdaad ook het streven. Tweede termijn PvdA neemt de beantwoording van de wethouder terug naar de fractie voor intern beraad. VVD beluistert dat de algemene reserve grondexploitatie ‘nodig’ is, maar waarom dan? De fractie heeft een wat andere beleving over het risicoprofiel van de gemeente dan het college. Reactie college

17

Wethouder J. Bos noemt de gronden die de gemeente in beheer heeft om ze uit te geven. Bij bouwactiviteiten op die percelen loopt zij risico, de grondexploitatie brengt dat in beeld. Standaard houdt de gemeente daar een aparte reserve voor aan. De exacte reden hiervoor wordt nagevraagd. Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als B-stuk naar de raad gaat. 8. Bespreken A-stukken: 8A. Verantwoording fractievergoeding 2023 Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 9.

Onderwerpen ter bespreking: n.v.t.

10. Vaststellen verslag vorige vergadering 10A. Vaststellen notulen raadscommissie BM&E van 13 juni 2024 Voorzitter Wittendorp stelt vast dat de notulen van 13 juni 2024 ongewijzigd worden goedgekeurd, onder dankzegging aan de notulist. 11. Ingekomen stukken vanuit het college/presidium 50PLUS wil graag stuk 11J agenderen voor de volgende commissie, de motivering volgt. Voorzitter Wittendorp wijst erop dat die motivering dan uiterlijk maandag 16 september om 12.00 uur bij de griffie binnen moet zijn. 12.

Overige ingekomen stukken: n.v.t.

13. Sluiting Voorzitter Wittendorp sluit de vergadering om 22.58 uur onder dankzegging.

18