Bijlage bij RA21.0053 - Best.plan Schoonebeek Flintenpad 38 en Kooikerlaan 50 - toelichting + regels (RIS.10298)

19

bron: Tol e.a., 2006. 20

HOOFDSTUK

Bureauonderzoek en IVO verkennende fase, Kooikerlaan te Schoonebeek, gemeente Emmen (Dr.)

4V

ELDONDERZOEK

4.1 BESCHRIJVING ONDERZOEKSMETHODIEK Het veldonderzoek heeft tot doel om meer inzicht te verkrijgen in de fysische situatie in het plangebied. Het dient de in het plangebied aanwezige bodems, de mate van verstoring en de aanwezigheid van potentiële archeologische niveaus in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan er voor het plangebied een gespecificeerd verwachtingsmodel worden opgesteld dat gedetailleerder en nauwkeuriger is dan een verwachtingsmodel dat louter gebaseerd is op bronnen en globalere bodem- en geomorfologische kaarten. Het hele plangebied was toegankelijk voor archeologisch booronderzoek. Voor aanvang van het veldonderzoek is een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld20 en gedeponeerd in Archis3. Het veldonderzoek bestond uit het zetten van zes verkennende boringen. Relevante lagen van de boorkernen zijn bestudeerd op het voorkomen van archeologische indicatoren (zoals vuursteen en/of aardewerk). De boringen zijn ingemeten met GPS met een nauwkeurigheid van 2 m. Het bodemprofiel is beschreven volgens de norm NEN 5104 en ASB. De NAPmaaiveldhoogtes van de boringen zijn bepaald aan de hand van het AHN-2.21 De profielbeschrijvingen zijn opgenomen in bijlage 8. De boorpuntenkaart met de posities van de boringen is opgenomen in bijlage 7.

4.2 RESULTATEN: LITHOLOGIE, LITHOGENESE EN BODEMONTWIKKELING

Het typerende bodemprofiel bestaat uit een opgebrachte zandlaag met een dikte tussen 70 en 105 cm. Deze laag ligt scherp op een veraarde veenlaag (boringen 1 en 3) of op een matig humeuze, geroerde zandlaag (boringen 4, 5 en 6). Boring 2 is gestuit op 90 cm-mv in een laag met stenen of grind.

20

Nijdam 2020

21

AHN-2 2007-2012 21

Bureauonderzoek en IVO verkennende fase, Kooikerlaan te Schoonebeek, gemeente Emmen (Dr.)

De verstoringsdiepte van de boringen is opgenomen in onderstaande tabel, evenals de aard van de top van het pleistocene zand.

Boring

1

2

3

4

5

6

Verstoringsdiepte cm-mv

85

90

95

120

105

120

Bodemhorizont tot zand

A/C

-

C

Bh

BC

C

Top zand m +NAP

11,25

-

11,4

11,4

11,4

11,55

Tabel 1. Verstoringsdiepte, aard top pleistocene zand en diepte t.o.v. NAP. Het zand is zwak siltig, matig fijn en licht bruin tot grijs van kleur. Het zand is geïnterpreteerd als dekzand. Opvallend is het verschil in de aard van top van de het pleistocene zand. Er is een duidelijke Bh-horizont aangetroffen in de top van het zand van boring 4, terwijl op min of meer gelijke diepte in de boringen 1, 3, 5 en 6 geen duidelijke podzolisatie is waargenomen.

4.3 RESULTATEN: ARCHEOLOGIE In slechts twee boringen is nog een veenrest aangetroffen. Hiermee is top van het veen als archeologisch niveau niet meer aanwezig. De top van het zand is slechts in boring 4 sterk gepodzoliseerd. In de overige boringen ontbreekt een duidelijke podzolisatie. Of deze is er nooit geweest (boringen 1 en 3) of deze is afgetopt door grondbewerking (boringen 5 en 6).

22

HOOFDSTUK

Bureauonderzoek en IVO verkennende fase, Kooikerlaan te Schoonebeek, gemeente Emmen (Dr.)

5C

ONCLUSIE EN

VERWACHTING De hoge verwachting op basis van de ligging van het plangebied nabij het historische centrum van Schoonebeek is door het archeologisch booronderzoek niet bevestigd. De top van het veen dat het niveau was in de late middeleeuwen is verloren gegaan. Slechts in 1 boring is een sterk gepodzoliseerde bodemlaag aanwezig. De archeologische verwachting kan derhalve voor zowel de late middeleeuwen als voor de steentijd worden bijgesteld naar ‘laag’.

23

Bureauonderzoek en IVO verkennende fase, Kooikerlaan te Schoonebeek, gemeente Emmen (Dr.)

HOOFDSTUK

6S

ELECTIEADVIES

Op basis van het uitgevoerde booronderzoek is de kans klein dat het plangebied archeologische sporen bevat. Bovendien blijven deze buiten het bereik van de graafwerkzaamheden, die over het algemeen voorzien zijn tot 50 cm -mv (plaatfundering). Om deze reden adviseren we geen vervolgonderzoek uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor de bouwplannen. De implementatie van dit advies is in handen van de gemeente Emmen. Mochten bij graafwerkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, dan geldt conform de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (033 421 74 56) of via de website: www.cultureelerfgoed.nl/contact.

24

Bureauonderzoek en IVO verkennende fase, Kooikerlaan te Schoonebeek, gemeente Emmen (Dr.)

literatuur

Berendsen, H.J.A., 2008. De vorming van het land. Assen. Boekema, Y, 2017. Plangebied Europaweg in Schoonebeek, gemeente Emmen; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek. RAAPnotitie 6036. Bosch, J.H.A.,2008. Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode versie 1.1. Op basis van de Standaard Boorbeschrijvingsmethode versie 5.2. Deltares-rapport 2008-U-R0881/A. Gemeente Emmen 2013. Beleidsnota archeologie 2013-2018. Inclusief archeologische beleidskaart. Hendrikx, J.A., 1999: De ontginning van Nederland. Het ontstaan van de agrarische cultuurlandschappen in Nederland. Mulder, E.F.J. de., 2003. De ondergrond van Nederland. Groningen. Nederlands Normalisatie-instituut, 1989. Nederlandse Norm NEN 5104, Classificatie van onverharde grondmonsters, Nederlands Normalisatie-instituut Delft. Nijdam, L.C., 2017. Schoonebeek, Europaweg 116 (gemeente Emmen). Een bureauonderzoek en karterend booronderzoek. ArGeoBoor rapport 1458. Nijdam, L.C., 2020. Plan van Aanpak Kooikerlaan 50 te Schoonebeek (gemeente Emmen). Soetens, L., 2007. Archeologisch onderzoek Europaweg 99 te Schoonbeek. Inventariserend veldonderzoek. Grontmij Archeologische Rapporten 319. Tol, A.J., J.W.H.P. Verhagen en M. Verbruggen, 2012. Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek v2. SIKB. TNO 2020. Dinoloket. Data en Informatie van de Nederlandse Ondergrond.

www.dinoloket.nl/ondergrondgegevens. Geraadpleegd op 10-12-2020. Van Berkel, G. en K. Samplonius, 2006: Nederlandse plaatsnamen herkomst en historie. Versfelt, H.J., 2003: De Hottinger-atlas van Noord- en Oost-Nederland. 1773-1794. Archeologische databases/internetbronnen (geraadpleegd in november 2020) www.archis.cultureelerfgoed.nl AMK-terreinen, onderzoeksmeldingen en waarnemingen. Geraadpleegd op 10-12-2020. Gebruikte kaarten AHN-2 2007-2012. Geraadpleegd op www.pdok.nl op 10-12-2020. Alterra 2014. Bodemkaart van Nederland 1:50.000 digitaal. Geraadpleegd op www.pdok.nl op 10-12-2020. Alterra 2019. Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000 digitaal. Geraadpleegd op www.pdok.nl 10-12-2020. Bureau Militaire Verkenningen 1850-1950. Militair Topografische kaarten van Nederland, Bonnebladen 1:25.000. Geraadpleegd op www.topotijdreis.nl op 10-122020. Kadaster 1950-2020. Topografische kaarten van Nederland 1:25.000. Geraadpleegd op www.topotijdreis.nl op 10-12-2020. 25

Bureauonderzoek en IVO verkennende fase, Kooikerlaan te Schoonebeek, gemeente Emmen (Dr.)

Kadaster 2020. Kadastrale percelen en gebouwen met nrs. Geraadpleegd op www.pdok.nl 0- 10-12-2020. Opentopo 2020. Samengestelde topografische kaart van Nederland. Geraadpleegd op www.pdok.nl op 10-12-2020 Vos, P., M. van der Meulen, H. Weerts en J. Bazelmans 2018: Atlas van Nederland in het Holoceen. Landschap en bewoning vanaf de laatste ijstijd tot nu. Amsterdam (Prometheus). Geraadpleegd op https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/bronnen-enkaarten/overzicht/paleografische-kaarten op 10-12-2020.

26

BIJLAGE 1AMZ-CYCLUS

27

BIJLAGE 2 ARCHEOLOGISCHE PERIODEN

28

BIJLAGE 3 GEOMORFOLOGISCHE KAART

r

29

BIJLAGE 4 GEMEENTELIJKE ARCHEOLOGISCHE BELEIDSKAART

30

BIJLAGE 5 BODEMKAART

bodem

31

BIJLAGE 6 WAARNEMINGEN, AMKTERREINEN EN ONDERZOEKSMELDINGEN

32

BIJLAGE 7 BOORPUNTENKAART VELDONDERZOEK

33

BIJLAGE 8 BOORSTATEN VELDONDERZOEK

34

35