Bijlage bij 20.006311 - Uitvoeringsplan Veiligheid 2021 (RIS.9988)

Uitvoeringsplan Veiligheid 2021

December 2020

1

Woord vooraf We hebben een wel heel bijzonder jaar achter de rug. Waar 2020 eerst het jaar zou zijn van enorm veel evenementen o.a. door de viering van 75 jaar bevrijding zal het de boeken in gaan en voor altijd in ons geheugen staat gegrift als Coronajaar. Het toont wat mij betreft aan dat gezondheid een kostbaar goed is waar we veel voor moeten doen. Voor veel ondernemers, ZZP-ers en werknemers in diverse sectoren zijn zware tijden ontstaan, werktijdverkorting of (deeltijd) ontslag met als consequentie het zoeken van ander werk. Dat betekent invulling geven aan nieuwe uitdagingen. Het is goed dat we dit kunnen doen vanuit een veilige en vertrouwde basis. We leven tenslotte in een van de veiligste grote gemeenten van Nederland. Onze inwoners leveren een belangrijke basis voor een veilige leef- en werkomgeving. Naoberschap in wijken en dorpen is nog een groot goed. We versterken dit door elkaar aan te spreken op gedrag, elkaar te helpen als het even niet gaat en door de politie te bellen als je een situatie niet vertrouwt. De veiligheid wordt nog eens extra ondersteund door de inzet van politie, brandweer en belangrijke instellingen zoals de woningbouwcorporaties, welzijnswerk, de GGD, de GGZ, verslavingszorg alsmede onze gemeentelijke inspanningen. Veiligheid blijft continu onze aandacht vragen; op alle fronten dat is afgelopen jaar maar weer eens te meer duidelijk geworden.

Mede door Corona zien we dat opnieuw de klassieke criminaliteit daalt maar er wederom sprake is van een toename in fraude en oplichting op internet. Opnieuw zijn onze inwoners de dupe geworden van soms zeer vernuftige internetfraude (zoals de whatsapp fraude, phishing en spoofing). Dit ondanks grote landelijke voorlichtingscampagnes. Dat maakt het ook wel lastig als het gaat om juiste lokale vervolgacties. Een andere prioriteit blijft het gezond en veilig laten opgroeien van onze jeugd. We zien een toename van het gebruik van drugs en lachgas onder jongeren. Ik maak me ook zorgen over de aantallen meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling. En nog meer over de meldingen die we níet krijgen. Ook dit blijft een belangrijk speerpunt voor ons. Een vijftal onderwerpen geven we het komende jaar extra aandacht. Het zijn onderwerpen, die veel impact hebben en die een grote bedreiging vormen voor de veiligheid van onze gemeente. Onze prioriteiten in 2021 zijn daarom: Georganiseerde/ondermijnende criminaliteit o.a. terugdringen slachtoffers Cybercrime/ digifraude; Veilig uitgaan en veilige evenementen; Minder overlast; Verkeersveiligheid: terugdringen aantal verkeersslachtoffers; Veilig opgroeien (w.o. terugdringen huiselijk geweld en kindermishandeling).

Dit uitvoeringsplan staat daarom niet op zichzelf, maar sluit naadloos aan op het jaarwerkplan van bijvoorbeeld de politie Zuidoost-Drenthe. Zodat we – met de beperkte capaciteit die er beschikbaar is – samen werken aan die thema’s waar veiligheid onze inwoners het meest raakt. Eric van Oosterhout, Burgemeester van de gemeente Emmen

2

Inhoudsopgave 1

Leeswijzer ................................................................................................................ 4

2

Veiligheidsvelden ..................................................................................................... 4

2.1

Inleiding ............................................................................................................................... 4

2.2

De aanpak van de Covid-19 pandemie…………………………………………………………………………… 5

2.3

Veilige woon- leefomgeving .................................................................................................. 7

2.4

Zorg en veiligheid ..........................................................................................................9

2.5 2.5.1 2.5.2 2.5.3

Jeugd en veiligheid ...................................................................................................... 12 Jeugdhulp ............................................................................................................................ 15 Jeugdoverlast ...................................................................................................................... .14 Terugdringen middelen gebruik onder jongeren………………………………………………………………15

2.6 2.6.1 2.6.2

Bedrijvigheid en veiligheid ........................................................................................... 16 Veilige uitgaan en veilige evenementen .............................................................................. 16 Veiligheid rondom betaald voetbal ..................................................................................... 18

2.7 2.7.1 2.7.2 2.7.3

Fysieke/externe veiligheid ........................................................................................... 18 Crisismanagement/brandweerzorg ..................................................................................... 19 VTH keten i.r.t. Omgevingswet ............................................................................................ 21 Verkeersveiligheid ................................................................................................................ 22

2.8 2.8.1 2.8.2 2.8.3

Integriteit en veiligheid ............................................................................................... 23 Georganiseerde criminaliteit / ondermijning....................................................................... 23 Polarisatie en radicalisering ................................................................................................. 26 Cybercrime ........................................................................................................................... 27

3

Beschikbare financiële middelen ............................................................................. 29

Bijlage 1: Overzicht veiligheidsvelden ................................................................................. 31

3

1

Leeswijzer

In het uitvoeringsprogramma blijven we gebruik maken van de onderverdeling in de veiligheidsvelden. De aanpak van de Covid-19 pandemie vraagt gerichte inzet op (deels) nieuwe taken die bij de gemeente zijn belegd. Vanuit o.a. het thema veiligheid/gezondheid worden een groot deel van de werkzaamheden in de aanpak van de pandemie uitgevoerd. Voor 2021 dient de aanpak van de Covid-19 pandemie naast de thema’s van het kernbeleid Veiligheid uitgevoerd te worden. Dat betekent de volgende onderverdeling: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Aanpak Covid-19 pandemie Veilige woon- en leefomgeving Zorg & veiligheid Jeugd & veiligheid Bedrijvigheid & veiligheid Fysieke/externe veiligheid Integriteit & veiligheid

In hoofdstuk 2 schetsen we per beleidsveld kort de belangrijke ontwikkelingen en laten we in hoofdlijnen zien wat we in 2020 hebben gedaan. Daarmee maken we inzichtelijk wat we ten aanzien van de benoemde prioriteiten hebben bereikt. Logischerwijs is dit ook de opmaat naar de prioritering en uitvoering in 2021. In de afstemming met het Jaarplan 2021 van de politie zetten we een belangrijke stap door gezamenlijke afspraken over de gemeentelijke uitvoering en de uitvoering van de politie op de belangrijke geprioriteerde veiligheidsthema’s vast te leggen. Ook dit uitvoeringsplan sluit af met een overzicht van de beschikbare middelen.

2

Veiligheidsvelden

2.1

Inleiding

Begin maart 2020 werden we geconfronteerd met de Coronacrisis. We kwamen terecht in een grip 4 crisisorganisatie. Een ongekende, langdurige crisis die zijn weerga niet kent en waarvan de effecten nog ongewis zijn. In de crisisorganisatie zijn het afgelopen jaar veel, soms nieuwe taken, bij de gemeente belegd. Veel energie is er gestoken in de advisering en uitvoering van de crisisorganisatie. De sluiting en daarna de gedeeltelijke openstelling en opnieuw weer sluiting van de horeca , het verbod op grote evenementen en daarna het vrijgeven van middelgrote evenementen en het dringende advies om zoveel mogelijk thuis te gaan werken. Allemaal ingrijpende maatregelen met de nodige impact en extra druk op controle en toezicht en handhaving van de coronarichtlijnen. We hebben het afgelopen jaar veel gevraagd van onze inwoners: hygiëne maatregelen, het bewaken van de anderhalve meter afstand-regel, zoveel mogelijk thuiswerken, minder sociale contacten, geen evenementen/feesten en het zoveel mogelijk mijden van drukke plekken. De wijze waarop onze inwoners daar invulling aan hebben gegeven verdient waardering. Lang hebben we hier in Drenthe het virus ‘eronder weten te houden’ tot medio september 2020. Medio september 2020 zagen we dat ook in onze gemeente Emmen het aantal besmettingen opliep.

Met het aantal oplopende besmettingen maar ook het toenemende onbegrip en verzet tegen de maatregelen bij bepaalde groepen houden we rekening met het feit dat alle inzet op het terrein van advisering, toezicht en handhaving ook in 2021 zal doorlopen. De Covid-19 pandemie heeft impact de hele samenleving en dus ook op de zes veiligheidsvelden. Het spreekt voor zich dat we naast de specifieke uitwerking in hoofdstuk 2.1 ook bij de uitwerking van de veiligheidsvelden te maken hebben met mogelijke effecten van Covid-19 aanpak in 2021. 4

2.2

De aanpak van de Covid-19 pandemie

Ontwikkeling 2020 Zoals in de inleiding al is geschetst zal 2020 voor altijd in ons geheugen staan gegrift. Wie had eind 2019 verwacht dat we zo plotseling medio maart te maken zouden krijgen met een langdurige crisis die vanuit een regionale grip-4 crisisorganisatie werd aangestuurd. Bestuurlijk en ambtelijk is veel werk verzet om het hele proces van de intelligente Lock down tot en met de versoepeling van maatregelen en wederom de aanscherping van maatregelen zorgvuldig uit te voeren. Veel soms nieuwe taken zijn neergelegd bij de gemeente waarbij er een groot tijdsbeslag is komen te liggen bij de advisering in de crisisorganisatie en de uitvoering van toezicht en handhaving in onze gemeente. De wijze waarop daar invulling aan is gegeven verdient grote waardering In de inleiding hebben we al geschetst dat we veel van onze inwoners hebben gevraagd en nog steeds vragen (de 1 ½ meter maatregel, minder sociale contacten, niet meer uit gaan, geen evenementen, geen feesten en het meiden van drukke plekken). Ingrijpende zaken waar onze jonge en oude inwoners mee worden geconfronteerd. Iedere inwoner levert zo een belangrijke bijdrage en alleen samen kunnen we zo het virus onder controle krijgen. In de crisisorganisatie kon in Drenthe maatwerk worden geleverd. In de eerste fase van de pandemie was het relatief rustig in Drenthe.

Na de zomer rond medio september zagen (ook in Emmen) het aantal besmettingen in korte tijd fors oplopen. Het werken met noodverordeningen in een Grip-4 situatie kent naast het voordeel van lokaal maatwerk ook nadelen deels heeft dit betrekking op mogelijk verschillen per veiligheidsregio maar ook feitelijk op de langdurige invulling van de crisisorganisatie. Waarbij ook de lokale verantwoordelijk versus de regionale/landelijke verantwoordelijkheid vroeg om aanpassing van de oude Grip-4 crisisaanpak. Per 1 december 2020 is de Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19 voor de komende drie maanden in gegaan. Hiermee worden de bestaande coronamaatregelen vastgelegd in wetgeving en krijgen de Tweede en Eerste kamer meer betrokkenheid. De belangrijkste wijzigingen van de Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19, per 1 december 2020 zijn: ▪ Het wordt verplicht een mondkapje te dragen in publieke ruimtes. Het mondkapje is vanaf dan verplicht voor iedereen van 13 jaar en ouder in onder andere winkels, musea, restaurants en theaters. ▪ De burgemeester (en niet meer de voorzitter van de veiligheidsregio) beschikt over wettelijke bevelsbevoegdheden. Hij kan verboden gebieden en locaties aan te wijzen. ▪ Tot nu toe is het zo dat mensen onderling 1,5 meter afstand moeten houden, tenzij ze een huishouden delen. Vanaf 1 december komt in de nieuwe tijdelijke wet het begrip huishouden te vervallen.

Vanaf dan geldt: woon je op hetzelfde adres? Deel je een voordeur? Dan hoef je onderling geen afstand te houden. ▪ Maatregelen worden niet langer op aanwijzing van de minister van VWS neergelegd in noodverordeningen. Als het kabinet maatregelen voorstelt om het coronavirus tegen te gaan, moeten die worden omschreven in een ministeriële regeling. Deze regeling moet vervolgens worden voorgelegd aan de Tweede Kamer en de Eerste Kamer. Dat geeft het parlement de gelegenheid om de voorgestelde maatregelen goed te bestuderen en daarover debat te voeren met de betrokken ministers. Ambitie aanpak Covid-19 pandemie Ambitie: We beperken zoveel mogelijk de gevolgen van COVID-19. Waar nodig nemen wij passende (beschermende) maatregelen en zorgen we voor een goede communicatie naar onze inwoner.

5

Algemeen resultaat: Het terugdringen van het aantal besmettingen en het er voor zorgen dat het Covid-19 virus wordt ingedamd. We willen er alles om doen om zo snel als mogelijk toewerken naar een normale situatie zonder het Covid-19 virus. Specifiek resultaten voor 2021: - Eind 2021 heeft zichtbare handhaving in dorpen- en wijken bijgedragen aan het terugdringen van het aantal besmettingen. - Eind 2021 zijn inwoners, bedrijven en organisaties tevreden over de wijze waarop de gemeente Emmen initiatieven toetst binnen de kaders van de geldende wet- en regelgeving. - Zo snel mogelijk in 2021 zorgen we samen met de direct betrokken partijen (VRD/GGD) voor een zorgvuldig vaccinatie-proces. - Eind 2021 zijn inwoners, bedrijven en organisaties tevreden over de wijze waarop de gemeente Emmen de vaccinatie van haar inwoners heeft uitgevoerd. Indicator: Veiligheidsmonitor 2021 (dient nog afgestemd te worden), MMmeter, landelijk/regionale enquêtes. Samenhangend beleid: alle beleidsterreinen zoals wonen, werk/economie, onderwijs zorg en veiligheid, cultuur/sport, fysieke/externe veiligheid, verkeer, ruimte

Wat hebben we bereikt in 2020, het effect/resultaat van onze inzet? ❖

❖

❖ ❖

❖

❖

De afgelopen maanden hebben een forse injectie gegeven aan de regionale samenwerking. In een korte tijd is een crisisorganisatie neergezet waar we trots op mogen zijn. Ten tijde van de Covid-19 pandemie is duidelijk geworden dat regionale afstemming, eenduidige communicatie, gezamenlijk uitvoering geven aan de uitgangspunten van de Noodverordening van groot belang is als basis voor de naleving van de Noodverordeningen. Vanwege de Covid-19 sluiting van scholen heeft digitaal onderwijs in zeer korte tijd een aantal ontwikkelingen doorgemaakt. Binnen enkele weken is door alle scholen hard gewerkt om digitaal onderwijs gestalte te geven. Scholen en gemeente functionarissen zijn direct in actie gekomen voor de opvang van de groep meest kwetsbare kinderen en de kinderen van ouders in de primaire beroepen. Er wordt een stijging van jeugdoverlast waargenomen. Wel wordt duidelijk dat de forse stijging van het aantal meldingen jeugdoverlast (vooral in de eerste maanden van de Corona) te maken had met groepsvorming en niet zo zeer met echte overlast. We houden er rekening mee dat als gevolg van de coronamaatregelen (het wegvallen van sportmogelijkheden, geen evenementen, de sluiting van de horeca, en het vuurwerkverbod) de verveling toeneemt en vervelende vormen van overlast (zeker rondom de jaarwisseling) kunnen ontstaan.

De goede en snelle afstemming met horeca/bedrijven of instellingen hebben geresulteerd in een toenemend onderling vertrouwen waardoor korte en duidelijke lijnen zijn ontstaan.

Wat betekent dit voor 2021 ? Prioriteiten in de uitvoering 2021 Lopende en nieuwe acties: Continuering van de huidige inzet op de naleving van de Covid-19 richtlijnen, binnen de kaders van de Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19. Waarbij naast waarschuwen ook uiteindelijk een sanctie wordt opgelegd. In regionaal verband afstemmen over gezamenlijk beleid vanuit de 12 gemeenten versus de ontwikkeling naar lokaal maatwerk in de uitvoering van de Tijdelijke wet Maatregelen Covid-19 In regionaal verband afstemming over de afschaling van regionale advisering en het opbouwen van gemeentelijke expertise voor de uitvoering van de Covid-19 aanpak.

6

2.3

Veilige woon- leefomgeving

Dit veiligheidsveld bundelt veiligheidsthema’s die direct met de alledaagse kwaliteit van wonen en leven in wijken en buurten te maken hebben. De onveiligheid binnen dit veld heeft een heel herkenbaar karakter. Thema’s zijn bijvoorbeeld overlast tussen bewoners, verloedering, woninginbraak, fietsendiefstal, maar ook huiselijk geweld en overlast door drugs- en alcoholgebruik. Daarnaast heeft dit veiligheidsveld aandacht voor de subjectieve veiligheid, oftewel het veiligheidsgevoel. Ontwikkelingen 2020 Al eerder zagen we in de Gebiedsscan van de politie een daling in de klassieke criminaliteitscijfers (woninginbraken1 en geweldsdelicten2). Mede doordat men door de diverse coronamaatregelen meer aan huis is gebonden, is die daling verder doorgezet. Zorgelijk is wel de verschuiving van criminaliteit naar de digitale omgeving. We zien een toename van cybercrime zoals, whatsappfraude, phishing/spoofing, identiteitsfraude, en markplaatsoplichting3. Oplichters ontwikkelen keer op keer nieuwe manieren om mensen digitaal op te kunnen lichten. Nieuwe acties volgen elkaar in een razendsnel tempo op en zitten zeer vernuftig in elkaar. Inwoners hier adequaat tegen wapenen is een behoorlijke uitdaging. De rol van wijkagenten en boa’s/toezichthouders in dit veiligheidsveld wordt steeds duidelijker. Zij signaleren, gaan het gesprek aan en waar nodig treden zij handhavend op.

Door zichtbaar en aanwezig te zijn dragen zij bij aan preventie en bovendien wordt het veiligheidsgevoel van de inwoners hierdoor vergroot. In deze coronacrisis is er zo mogelijk een nog groter beroep op hen gedaan. Dit zorgt bij hen voor grote druk op de beschikbare capaciteit.

Ambitie Veilige woon- en leefomgeving Ambitie: Overlast wordt, in samenwerking met diverse partijen, voorkomen dan wel in een zo vroeg mogelijk stadium duurzaam opgelost en/of aangepakt. Handhaving is zichtbaarder in dorpen en wijken en zetten we in op weerbaarheid als het gaat om (digitale) criminaliteit, maar ook ten aanzien van overlastsituaties. Algemeen resultaat: Vergroten van de veiligheidsbeleving. Het terugdringen van het aantal overlastmeldingen. Specifiek resultaten voor 2021: - Eind 2021 is er meer zichtbare handhaving in dorpen- en wijken. - Eind 2021 is er een integrale aanpak woonoverlast opgesteld. - Eind 2021 zijn in samenwerking met diverse partijen (politie en directe partners) meerdere bijeenkomsten georganiseerd en campagnes gevoerd om de weerbaarheid van onze inwoners ten aanzien van digitale criminaliteit te versterken. Indicator: Gebiedsscan politie, Veiligheidsmonitor 2021, MMmeter, werkvoorraad Buurtbemiddeling, sociale teams en OGGZ, contacten/zaken medewerkers Portaal (incl. doorlooptijd). Samenhangend beleid: Wonen, zorg en veiligheid, fysieke veiligheid (verkeer), Verkeer, ruimte (team BLE).

Wat hebben we bereikt in 2020, het effect/resultaat van onze inzet? ❖ Team gebiedstoezicht (boa’s) heeft toegewerkt naar de toekomstgerichte visie en het 1 Diefstal: 2015: 280, 2016: 291, 2017: 229. 2018: 235, 2019: 223, 1e half jaar 2020: 84. 2 Geweld: 2015: 807, 2016: 745, 2017: 732, 2018: 620 2019: 606, 1e halfjaar 2020: 303. 3 Cybercriminaliteit: 2015: 295, 2016: 406, 2017: 363, 2018: 372, 2019: 499, 1e halfjaar 2020: 243.

7

❖

❖

❖ ❖ ❖

❖ ❖

❖ ❖

❖

❖ ❖ ❖

ontwikkelingsplan. Het aantal boa’s kan vanaf 2021 worden uitgebreid. De samenwerking met de politie is verder verbeterd en ook is een begin gemaakt met de data gestuurde inzet van boa’s. Er is een verkenning gedaan naar de mogelijkheden en het gebruik van bodycams door de boa’s vanaf 2021. Daar wordt invulling aan gegeven. De bodycams werken preventief en creëren veiliger werkomstandigheden voor de boa’s. Voor jongeren in de wijk Angelslo is een ontmoetingsplek gecreëerd (door corona echter nog niet daadwerkelijk gestart). Hierdoor zullen jongeren minder rondhangen en zal de jongerenoverlast in de wijk verminderen. Gerichte aanpak op een aantal ernstige woonoverlast(dossiers). De woonoverlast is aldaar aanzienlijk verminderd of zelfs gestopt. Verkenning naar het opstellen van een gezamenlijke opdracht ten aanzien van een project woonoverlast, waarmee een integrale aanpak wordt opgesteld. De samenwerking met politie en andere relevante partijen op het stationsgebied zorgt ervoor dat nodige maatregelen snel en effectief ingezet kunnen worden, waardoor de overlast op het stationsgebied wordt verminderd. We hebben ambtelijk ingetekend op de leerkring ‘Cybercrime’ van Stenden Leeuwarden/Emmen waardoor de kennis van digitale criminaliteit is vergroot. Er is een verkenning gedaan naar de mogelijkheden en het gebruik van bodycams door de boa’s vanaf 2021.

Daar wordt invulling aan gegeven. De bodycams werken preventief en creëren veiliger werkomstandigheden voor de boa’s. In de wijk Angelslo wordt vanaf 1 januari een wijkboa ingezet. De wijkboa is zichtbaar en aanspreekbaar voor de inwoners van de wijk. Voor jongeren in de wijk Angelslo is een ontmoetingsplek gecreëerd (door corona echter nog niet daadwerkelijk gestart). Hierdoor zullen jongeren minder rondhangen en zal de jongerenoverlast in de wijk verminderen. Er zijn twee nieuwe jongerenwerkers aangesteld in de wijk Angelslo. De wijkagent is betrokken geweest bij de werving van hen. Door de kennis van de wijkagent over de jongeren in de wijk passen de jongerenwerkers goed in de wijk. Zij zullen vanuit kennis, ervaring en/of persoonlijkheid een positieve invloed hebben op jongeren. Gerichte aanpak op een aantal ernstige woonoverlast(dossiers). De woonoverlast is aldaar aanzienlijk verminderd of zelfs gestopt. Verkenning naar het opstellen van een gezamenlijke opdracht ten aanzien van een project woonoverlast, waarmee een integrale aanpak wordt opgesteld. De samenwerking met politie en andere relevante partijen op het stationsgebied zorgt ervoor dat nodige maatregelen snel en effectief ingezet kunnen worden, waardoor de overlast wordt verminderd.

Wat betekent dit voor 2021? ➢ In 2021 worden er boa’s aangesteld (in eerste instantie een wijkboa in het kader van Programma Angelslo). Hierdoor is er meer zichtbare handhaving in de dorpen en wijken, wat een positief effect heeft op de veiligheidsbeleving van onze inwoners. ➢ Er wordt uitvoering gegeven aan het ontwikkelplan van boa’s. Veiligheidsvraagstukken kunnen daardoor effectief worden opgepakt en bovendien worden zij goed getraind als het gaat de eigen veiligheid. ➢ In het kader van Programma Angelslo wordt geëxpireerd met de pilot ‘Wijkconciërge’. De wijkconciërge zal proactief kleine ergernissen die de leefbaarheid en veiligheidsbeleving negatief beïnvloeden aanpakken. Deze pilot kan op termijn ook in andere dorpen en wijken worden uitgerold. ➢ Woonoverlast wordt in een zo vroeg mogelijk stadium duurzaam opgelost door het effectief inzetten van de juiste zorg. Wanneer dat niet leidt tot vermindering van de woonoverlast zal, in goede afstemming met ook zorgpartijen, repressieve middelen ingezet worden.

8

➢

Samen met relevante partijen (Stenden Hogeschool, politie, het CCV) inwoners doelgericht informeren over de risico’s die zij lopen ten aanzien van digitale criminaliteit en hoe zij zich hiertegen effectief kunnen beschermen. Daarbij maken wij gebruik van landelijke voorlichting en aldaar ontwikkelde weerbaarheidstrainingen

Prioriteiten in de uitvoering 2021 Lopende en nieuwe acties: In januari 2021 zijn de handhavingsprioriteiten opnieuw vastgesteld. Eind 2021 worden de eerste effecten van de Pilot bodycams gepresenteerd In februari starten we het projectteam woonoverlast In de wijk Angelslo worden een wijkboa en een wijkconciërge geïnstalleerd. De beleidsregel kamerverhuurvergunningen, waarin openbare orde en veiligheid een nadrukkelijke wegingsfactor is, wordt geactualiseerd. Het sociale team Angelslo wordt goed ingericht op de aanpak van zorg- en overlastcasussen.

2.4

Zorg en veiligheid

In de afgelopen jaren constateren we dat het zorg- en veiligheidsdomein nadrukkelijk steeds meer naar elkaar toegroeien. Adequate zorg aan de voorkant voorkomt veiligheidsproblematiek of verstoring van de openbare orde aan de achterkant. Landelijke evaluaties van incidenten versterken dit beeld. Samenwerking met lokale partners, zoals de Toegang, hoofaanbieders, eerstelijnshulpverlening en specialistische hulpverlening is daarin van belang. Maar ook de op –en afschaling richting bovenstedelijke netwerken zoals VTD, OGGZ en het zorg –en veiligheidshuis is nodig. Dit vraagt om een andere infrastructuur in het sociale domein, waarbij een ketenaanpak (proces- en casusregie) en levensloop centraal staan. Ontwikkelingen 2020 Als gevolg van de Covid 19 -pandemie zien we dat mensen meer thuis werken, de sociale contacten fors minder zijn en de spanning in gezinnen mogelijk op kan lopen. De verdraagzaamheid (het kennen en gekend worden) kan daardoor wat onder druk komen te staan. Aan de andere kant zien we dat door de pandemie de onderlinge samenhorigheid groter is geworden. In de afgelopen jaren constateren wij een stijging van de overlastmeldingen op tal van fronten4. Dat heeft betrekking op een breed spectrum (van verkeersoverlast tot overlast als gevolg van verward gedrag). We zien een toenemende ongerustheid, mede door Corona, onder onze kwetsbare inwoners.

Het aantal cliënten in BW/MO is hierdoor gestegen. Daarnaast merken we dat de doorstroom stagneert. In regionaal verband zijn gemeenten vertegenwoordigd in het kernteam psychosociale hulpverlening (PSH) voor kwetsbare mensen in tijden van Corona met als doel zorg te dragen voor voortzetting van PSH zodat kwetsbare burgers niet tussen wal en schip raken. Onder de Regionaal Orgaan Niet Acute Zorg (RONAZ) is de crisisopvang in deze tijd van Corona gerealiseerd. Al jaren merken we dat de effecten van de ambulantisering van de GGZ effect heeft op wijken en dorpen. We zien in bepaalde wijken en dorpen dat de overlast van verslavingsproblematiek, waaronder o.a. GHB, groeien. In de directe woonomgeving moet naast aandacht voor laagdrempelige zorg in de directe omgeving ook aandacht zijn voor het versterken van het wederzijds begrip en het bieden van een helpende hand als iemand verward gedrag vertoont. Op wijkniveau willen we deze ontwikkeling goed volgen en waar nodig 4 Overlast: 2015: 3472, 2016: 3801, 2017: 4364, 2018: 4415, 2019: 2076 1e half jaar 2020: 2843

9

verder stimuleren. Besluitvorming van het Kabinet zal medio 2021 moeten leiden tot invoering van het wetsvoorstel ‘Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein’ (Wams) . Met deze wet moet het makkelijker worden om sneller en meer gecoördineerd, integrale hulp voor kwetsbare mensen met gestapelde problemen uit te voeren. Er wordt gewerkt aan een Noordelijke samenwerking rondom de ketenveldnorm/levensloop regeling met als doel deze voorziening in 2021 te realiseren en duidelijkheid te krijgen wie ervoor in aanmerking komt. Ambitie zorg & veiligheid Ambitie: De zorg voor onze inwoners is laagdrempelig en toegankelijk georganiseerd. Onze inwoners worden zoveel mogelijk in hun eigen sociale omgeving begeleid en ondersteund om vanuit die situatie te werken aan herstel en zelfredzaamheid en toeleiding naar de arbeidsmarkt (opleiding en werkfit ). Voor mensen die verward gedrag vertonen dient een sluitende persoonsgerichte aanpak van zorg en veiligheid gestalte te krijgen. Algemeen resultaat: Opbouw naar maatschappelijke deelname. Voorkomen van maatschappelijke onrust. Meer begrip van omgeving voor de situatie. Minder overlast door tijdige en passende zorg/begeleiding.

Specifieke resultaten voor 2021: - eind 2021 hebben we de uitvoering van de Wvggz structureel geborgd; - eind 2021 zijn er in Drenthe afspraken gemaakt over de invoering van de ketenveldnorm /levensloop - eind 2021 zijn duidelijke afspraken gemaakt met zorgpartijen over het op- en afschalen van zorg en de verantwoordelijkheid voor casus- en procesregie. - eind 2021 hebben we een innovatieve woonoplossing gerealiseerd voor daklozen met een psychische kwetsbaarheid. - eind 2021 hebben we beter inzicht in de doelgroep dak- en thuislozen d.m.v. een bestandsanalyse en sluiten vraag en aanbod beter op elkaar aan. - eind 2021 hebben we ingezet op een passend aanbod dat aansluit bij de ondersteuningsbehoefte met oog voor zowel de inwoner met een psychische kwetsbaarheid als de buurtbewoners Indicator: Aantal meldingen, Regiobeeld GGZ, bestandsanalyse MO Samenhangend beleid: WMO- , Zorg-( o.a. Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen), Jeugden Gezondheidsbeleid, toeleiding naar de arbeidsmarkt. Wat hebben we bereikt in 2020, het effect/resultaat van onze inzet? ❖ De inrichting van de uitvoering van de Wvggz in Drenthe verloopt naar tevredenheid. ❖ Door zorgvuldige triage aan de voorkant wordt het aantal Verkennende Onderzoeken beperkt en worden meldingen direct doorgeleid naar de OGGZ- hulptafels.

❖ Door het Drentse Project Personen met Verward Gedrag (PVG) worden belangrijke stappen gezet in het sluitend maken van de keten. De inzet heeft geleid tot continuering van de Spoedpoli en de Psycholance. ❖ De inzet van de psycholance heeft geleid tot een 47% minder ritten (bron: ouder onderzoek politie) van de politie naar Assen. Er is een concept Meerjarenprogramma Sluitende keten GGZ opgesteld met uitvoeringsagenda’s op de diverse thema’s waarin de belangrijkste opgaven voor de komende periode staan benoemd. ❖ In 2020 is besloten om de proeftuinperiode van Optimaal Leven te verlengen met een jaar tot eind 2021. Er is meer ontwikkeltijd nodig om te komen tot een integrale aanpak voor inwoners met ernstig psychiatrische aandoeningen (EPA-doelgroep). ❖ In 2020 is de samenwerking met onze ketenpartners die betrokken zijn bij het Actieprogramma Weer Thuis! geïntensiveerd. Er is ingezet op kennisdeling en ontmoeting met onze ketenpartners door deelname aan de Praktijklabs Weer Thuis! ❖ In 2020 is een breed gedragen Regioplan Opvang & Bescherming opgesteld, waarin concrete beleidsvoornemens staan genoemd ten aanzien van de decentralisatie van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. 10

❖

❖

Er is een Plan van Aanpak ingediend bij VWS voor de brede aanpak van dak- en thuislozen. Hiermee zijn incidentele middelen opgehaald waarmee uitvoering gegeven kan worden aan de aanpak van dak- en thuisloosheid. Het plan richt zich op preventie, vernieuwing van de opvang en wonen met begeleiding. Er zijn Rijksmiddelen opgehaald voor de brede aanpak van dak- en thuisloosheid. Hiermee geven we invulling aan de landelijke opgave ‘iedereen onder een dak´.

Wat betekent dit voor 2021? ➢ De effecten van de Wet verplichte ggz zullen op wijk- dorpsniveau zichtbaar blijven. Overlast als gevolg van verward gedrag zal nog niet afnemen. Meer wederzijds begrip van buurtgenoten draagt bij aan het versterken van Naoberschap en een helpende hand bij beginnende psychische problematiek van buurtgenoten. ➢ Goede en tijdige hulp en duidelijke afspraken over wie regie voert zullen bij moeten dragen aan het op wijk- dorpsniveau terugdringen van genoemde overlast. ➢ In 2021 gaan we nadrukkelijk aan de slag om de uitvoering van de Wvggz langdurig gezamenlijk (alle Drentse gemeente) te borgen. ➢ In 2021 organiseren we beveiligde bedden en passend zorg voor de groep die nu geen passend zorg/begeleiding kunnen ontvangen. ➢ In 2021 wordt er een projectleider aangetrokken voor de decentralisatie van Beschermd Wonen. ➢ Daarnaast wordt in 2021 uitvoering gegeven aan de beleidsvoornemens die in het Regioplan Opvang & Bescherming staan genoemd. Er valt o.a. te denken aan het project Welkom in de Buurt, waarmee wordt ingezet op anti-stigma activiteiten en versterken van sociale inclusie. ➢ In 2021 leggen we de geïntensiveerde samenwerking rondom uitstroom uit BW/MO/VO vast in een convenant. Dit convenant wordt bestuurlijk ondertekend.

➢ De verlenging van de proeftuin Optimaal Leven betekent dat 2021 met name in het teken staat van een goede borging en uitrol van deze aanpak. ➢ In 2021 geven we uitvoering aan het Plan van Aanpak brede aanpak dak- en thuisloosheid. Hiermee zetten we in op projecten als: Huisvesting Paradijsvogels, Pilot Housing First en Het Hunebed Project. De prioriteiten in de uitvoering 2021 Lopende/ nieuwe acties: Deelname Drentse werk-/projectgroepen op het terrein van Zorg en Veiligheid en advisering Bestuur. Uitvoering geven aan Plan van Aanpak brede aanpak dak- en thuisloosheid, waaronder: Pilot Housing First, Het Hunebed Project en Bestandsanalyse Maatschappelijke Opvang Gemeente, woningcorporaties en zorgaanbieders komen tot afspraken over uitstroom uit BW/MO/VO en instroom in de woonwijk. Met alle aspecten die daarbij komen kijken vanuit het Actieprogramma Weer Thuis! ontvangen we hier tot eind 2020 ondersteuning bij: Het Inrichten coördinatiepunt uitstroom, Welke woonvormen/variaties hebben we nu voor welke doelgroep? Welke doelgroepen hebben we al goed in beeld en welke nog niet?; Huisvesting van 18-23-jarigen valt hier ook onder en het uitwerken werkproces bemiddelde uitstroom. Anti-stigma activiteiten/campagne opzetten om de acceptatie van inwoners met een psychische kwetsbaarheid te vergroten in de woonwijk.

Verbeteren registratie van/door opvanginstellingen (monitor MO/BW) Opstellen kwaliteitskeurmerk Beschermd Wonen. Dit keurmerk kan als afwegingskader worden gebruikt bij het plaatsen van cliënten bij een pgb-aanbieder. Analyse en onderzoek uitvoering sociale teams en advisering doorvoeren verbeterpunten (o.a. duidelijkheid op- en afschalen en casus- en procesregie verantwoordelijkheid). Trainingen Eerste Hulp bij Psychische Problemen (EHPP) voor professionals en vrijwilligers organiseren.

11

Gezamenlijke ontwikkeling van nieuwe woonvarianten. Innovatieve woonoplossingen voor daklozen met psychische kwetsbaarheid en waar mogelijk bieden van maatwerkoplossingen voor deze doelgroep Regionale samenwerking intensiveren in de aanloop naar het nieuwe verdeelmodel + aanstellen projectleider eind 2020. Gezamenlijke vraagstukken uitwerken ten aanzien van: inkoop, monitoring en toegang.

2.5

Jeugd en veiligheid

In het collegeprogramma 2018-2022 ‘Samen investeren’ staat de ambitie verwoord dat iedere jongere in Emmen gelukkig, veilig, gezond en met perspectief kan opgroeien. Om uitvoering te geven aan deze ambitie is het dynamisch document ‘Perspectief op jeugd’ gemaakt, waarin de Emmense visie, ambitie, kaders uitgangspunten en randvoorwaarden zijn weergegeven. Er wordt gewerkt aan een aanpak voor, door en met jongeren. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn: - Een positief jeugdbeleid; - Aansluiten bij de leefwereld van kinderen en ouders; - Pedagogische kracht van wijken en dorpen; - gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van onze inwoners. - Perspectiefwisseling. Ontwikkelingen 2020 Vanwege de Covid-19 sluiting van scholen heeft digitaal onderwijs in zeer korte tijd een aantal ontwikkelingen doorgemaakt. Binnen enkele weken is door alle scholen hard gewerkt om digitaal onderwijs gestalte te geven. Scholen en gemeente functionarissen zijn direct in actie gekomen voor de opvang van de groep meest kwetsbare kinderen en de kinderen van ouders in de primaire beroepen. Medio maart was er grote ongerustheid over de toename van huiselijk geweld en kindermishandeling. De verwachte toename van meldingen HG/KM heeft niet plaats gevonden. Van de tot op heden ontvangen meldingen (1984) komen 550 meldingen (27,7%) uit de gemeente Emmen. In Drenthe heeft VTD t.o.h.

2708 adviezen waarvan 493 (18%) betrekking hebben op inwoners van de gemeente Emmen. Voor Emmen is er geen stijging van het aantal meldingen sinds de eerste lockdown te zien. Opvallend is dat de complexiteit van de meldingen toeneemt. De regiovisie Geweld Hoort Nergens Thuis (GHNT) is door de gemeente Emmen (centrumgemeente) en de overige Drentse gemeenten vastgesteld. Alle twaalf colleges in Drenthe hebben daarmee besloten om huiselijk geweld en kindermishandeling (HG/KM) te stoppen en daarbij uitvoering te geven aan een zelfscan HG/KM. De uitkomsten van de zelfscan vormen de basis voor het lokaal uitvoeringsplan GHNT, maar ook voor integrale benadering HG/KM vanuit veiligheid, onderwijs, sport, gezondheid, cultuur, etc. etc. In dat kader vragen we de politie om het proces huisverboden te onderzoeken en op onderdelen te verbeteren.

2.5.1 Jeugdhulp De Jeugdwet heeft gemeenten bestuurlijk en financieel verantwoordelijk gemaakt voor bijna alle jeugdhulp. Dat is inclusief specialistische hulp zoals jeugd-ggz, gesloten jeugdhulp en kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. Het uitgangspunt is om het jeugdbeleid en de voorzieningen efficiënter en effectiever te maken. Voor het stimuleren van de transformatie is een lokale en regionale transformatie agenda opgesteld. In de Jeugdhulpregio Drenthe willen de gemeenten en de jeugdhulpaanbieders samen verder transformeren, de zorg inhoudelijk vernieuwen en de tekorten terugdringen (passende en betaalbare jeugdhulp).Hiervoor hebben we een Bestuurlijk Transformatie Akkoord Jeugd Drenthe (BTA) afgesloten. ‘Preventief’, ‘normaliseren’, ‘op maat’, ‘huisnabij’, ‘integraal’ en ‘met minder regeldruk’ vormen de kern van de transformatie. 12

Het BTA vormt het kader voor het Emmense beleidskader Perspectief op jeugd, waarin de gewenste transformatie bewegingen vertaald zijn in actieplannen die bij moeten dragen aan passende en betaalbare jeugdhulp. Veilig opgroeien Hieronder wordt de ambitie van het bestuur gepresenteerd op het terrein veilig opgroeien. Vanuit het beleidsterrein Veiligheid leveren we een bijdrage aan het bevorderen van veilig opgroeien. De inzet vanuit het Uitvoeringsprogramma Veiligheid 2021 maakt onderdeel uit van de uitvoering van het jeugdbeleid. Een afgestemde integrale aanpak met daarbij afstemming tussen de verschillende beleidsterreinen krijgt steeds meer vorm. Ambitie veilig opgroeien Ambitie: We willen jeugdhulp verbinden met passend Onderwijs en samen met de samenwerkingsverbanden primair en voortgezet onderwijs (PO en VO) komen tot een integraal aanbod van passend onderwijs en jeugdhulp. - We willen integrale ondersteuning op alle leefgebieden realiseren waarbij het gezin of de jongere te maken krijgt met één aanspreekpunt in de vorm van een gezinscoach. - We willen een duidelijk onderscheid aanbrengen binnen de jeugd GGZ, tussen basis, specialistische en zeer specialistische GGZ. - Veilig opgroeien zonder de negatieve gevolgen van alcohol en drugsgebruik. Dit geldt zowel voor jongeren als ook voor ouders/opvoeders.

- Het volledig stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling Algemeen resultaat: - Gelukkig en veilig opgroeien; - Betere vroegsignalering gekoppeld aan een systeemgerichte hulpverlening; - Meer kansen voor jongeren en positieve focus op jongeren; - Minder huiselijk geweld kindermishandeling. Specifieke resultaten voor 2021 - Vaststellen en uitvoeren lokaal uitvoeringsplan huiselijk geweld en kindermishandeling en met prioriteit oppakken van geconstateerde hiaten in de samenwerking (vanuit de zelfscan); - 80% jeugdprofessionals in Emmen (h)erkennen perspectiefwisseling; - Minimaal 4 overleggen over domeinen heen met zichtbare, nieuwe verbindingen; - Minimaal 3 experimenten met ‘jeugdhulp op school’; - Minimaal 5 jongeren in kleinschalige woonvoorzieningen met ondersteuning mobiel team en minimaal 10 jongeren passend geplaatst via PRACHT tafel. Samenhangend beleid: Jeugd-, WMO- en Gezondheidsbeleid. Wat hebben we bereikt in 2020, het effect/resultaat van onze inzet? ❖ De kaders Perspectief op jeugd en de ambities in het Uitvoeringsprogramma Veiligheid zijn afgestemd en met elkaar verbonden waardoor meer integrale uitvoering op dit thema wordt gerealiseerd. ❖ In de gemeente Emmen adequaat is uitvoering gegeven aan het overleg ouders, kinderen zorgpartijen, gemeente en de Raad voor de Kinderbescherming (beschermtafel).

❖ We hebben met de politie afgesproken dat de uitvoering van het huisverbod geëvalueerd gaat worden. We maken afspraken met de politie om dit in 2021 uit te voeren. Wat betekent dit voor 2021 Lopende/ nieuwe acties: Er wordt ingezet op het terugdringen van huiswerkbegeleiding onder de Jeugdwet met als resultaat dat deze niet meer plaatsvindt. Er worden in 2021 minimaal 4 bijeenkomsten Jong Emmen georganiseerd. We bevorderen dat huisartspraktijken werken met een praktijkondersteuner Jeugd GGZ. In 2021 streven we naar een minimum van 5 huisartspraktijken. 13

De aanpak integrated care vormt input voor de werkwijze met gezinscoaches. Minimaal 4 overleggen over domeinen heen met zichtbare, nieuwe verbindingen. Integraal onderwijs jeugd overleg wordt uitgebreid naar Voortgezet Onderwijs. Professionals De Toegang worden getraind in escalatiemodel en afspraken casus-, proces- en veiligheidsregie; We gaan op drie scholen experimenteren met jeugdhulp op school.

2.5.2 Jeugdoverlast In Emmen hebben af en toe te maken met overlast gevende jongerengroepen en individuele probleemjongeren die in wijken en dorpen zorgen voor overlast. Echt criminele jongerengroepen zijn er in onze gemeente de afgelopen jaren niet geweest. Landelijk en ook in Emmen is al enige jaren zichtbaar dat groepen een steeds meer een fluïde karakter hebben. Door sociale media ontstaan steeds meer contacten op basis van bepaalde voorkeuren/interesses. Waar voorheen groepen specifiek op wijk- of dorpsniveau ontstonden zien we nu andere verschijningsvormen waardoor groepsinterventies moeilijker worden. Een goed voorbeeld hiervan is het ontstaan van groepen die hun identiteit zoeken op basis van muziek/rapscenes. In bepaalde groepen uit die muziek/rapscenes wordt geweld gestimuleerd. Deze ontwikkeling houden wij samen met de politie goed in de gaten. Ontwikkeling 2020 Er wordt een stijging van jeugdoverlast waargenomen5. Wel wordt duidelijk dat de forse stijging van het aantal meldingen jeugdoverlast (vooral in de eerste maanden van de Corona) te maken had met groepsvorming en niet zo zeer met echte overlast.

Aan de andere kant moeten we er ook rekening mee houden dat als gevolg van de coronamaatregelen (het wegvallen van sportmogelijkheden, geen evenementen, de sluiting van de horeca, en het vuurwerkverbod) de verveling toeneemt en vervelende vormen van overlast kunnen ontstaan. Dit vraagt om extra actie van politie en boa’s aangevuld met gerichte inzet van jongerenwerkers. Wat hebben we bereikt in 2020, het effect/resultaat van onze inzet? ❖ Signalen van jeugdoverlast worden direct besproken. De groepsaanpak jongerenoverlast wordt als kader gebruikt. Na inventarisatie welke partijen allemaal betrokken moeten worden, zijn afspraken gemaakt over de aanpak van de problematiek. Gezamenlijke inspanningen met inzet van de politie, Sedna (jongerenwerk) en gemeentelijke inzet resulteren in een redelijke snelle afname van de overlast. Gesprekken met de ‘overlastgevende jongeren’ vormen een belangrijke basis voor meer onderling begrip. ❖ We hebben samen met de scholen, hulpverleners en Halt onder regie van het Zorg & Veiligheidshuis Drenthe fors ingezet op de aanpak van een aantal mes-incidenten in de gemeente Emmen. Via een PGA-aanpak is enerzijds meer zicht gekomen op ‘de groep’ en kon anderzijds maatwerk in zorg in combinatie met straf geleverd worden. Dit heeft ertoe geleid dat het momenteel redelijk rustig lijkt. Echter blijft een gerichte aandacht voor dit fenomeen van belang.

❖ In 2020 zijn meer jongerenwerkers (o.a. in Emmen Oost) aangesteld waardoor een beter contact met jongeren ontstaat en we eerder probleemgedrag kunnen signaleren. Dat levert goede resultaten op. Wat betekent dit voor 2021? ➢ Samen met partners willen wij ons oriënteren op de wijze waarin we ontwikkelingen binnen de jeugdgroepen vroegtijdig (‘aan de voorkant’) kunnen signaleren/volgen om met behulp van relatief lichte interventies probleemgedrag te voorkomen. 5 Jeugdoverlast: 2015: 430, 2016: 513, 2017: 564, 2018: 509, 2019: 263 1e half jaar 2020: 412

14

➢

➢

In Emmen Oost starten we een pilot die de samenwerking tussen Sedna, politie en bureau Halt versterkt. Deze samenwerking heeft tot doel om gezamenlijk een effectieve aanpak ten aanzien van (diverse vormen van) jeugdcriminaliteit aan te pakken. De pilot kan op termijn ook in andere dorpen en wijken worden uitgerold. De komende jaren zal de inzet op andere beleidsthema’s (onderwijs en werkgelegenheid) kunnen bijdragen aan het verbeteren van de veiligheid/het veiligheidsgevoel. Bijvoorbeeld door meer inzet op begeleiding van jongeren naar school (hervatting van opleiding) en de begeleiding van jongeren naar werk en stages kan de jeugdoverlast verminderen.

Prioriteiten in de uitvoering 2021 Lopende /nieuwe acties: Inspelen en corrigeren op nieuwe overlastsituaties van jongeren Start pilot Emmen Oost samenwerking tussen Sedna, politie en bureau Halt versterkt

2.5.3 Terugdringen middelengebruik onder jongeren Wij streven ernaar dat jongeren veilig kunnen opgroeien. Daarbij hebben we ook specifiek benoemd dat we de negatieve gevolgen van alcohol en drugsgebruik willen verminderen. Het spreekt voor zich dat dit zowel voor de jongeren zelf als ook voor ouders/opvoeders geldt. In het afgelopen jaar heeft onze focus in eerste instantie gelegen op het alcoholgebruik onder jongeren. We ontvangen signalen van politie en de VO-scholen dat naast de problematiek van overmatige alcoholconsumptie het drugsgebruik onder jongeren toeneemt. Hoewel we ons beseffen dat er nog veel tijd en energie gestoken moet worden om het alcoholgebruik onder jongeren te verminderen willen we de komende jaren breder inzetten op het speerpunt terugdringen middelengebruik onder jongeren. De problematiek manifesteert zich niet alleen in de openbare ruimte (horeca en uitgaansgebieden), maar ook bij het verenigingsleven (paracommercie) en bij evenementen (bijv. voetbal). Het drank- en drugsgebruik kan gepaard gaan met geweld, vernielingen en geluidsoverlast. Ook de risico’s voor de gezondheid komen nadrukkelijk in beeld (M&Gezond!).

Ambitie terugdringen middelengebruik Ambitie: Vergroten van de bewustwording omtrent gevolgen van het middelengebruik, vermindering van de consumptie van middelengebruik Algemeen resultaat: Minder alcohol- en middelengebruik, minder daarmee samenhangend geweld en overlast. Betere toegang naar VNN. Specifiek resultaat voor 2021: Afhankelijk van ontwikkeling Covid-19 wordt dit meer in samenhang met andere thema’s opgepakt. Indicator: Gezondheidsmonitor, gegevens verslavingszorg, registraties politie, meldingen MP Samenhangend beleid: VNN, M&Gezond! Kwaliteitsmeter veilig uitgaan, veilige evenementen, verkeersveiligheid, jeugdbeleid, inzet scholen en verenigingen. Wat hebben we bereikt in 2020, het effect/ resultaat van onze inzet? Voor 2020, een jaar met bijzonder veel geplande evenementen, stond een groot aantal acties in de planning om alcohol gebruik onder jongeren onder de aandacht te brengen. Via social media en gerichte campagnes bij deze evenementen. Via de NIX 18 campagne zou extra uiting worden gegeven aan het thema. Daarnaast zou VNN-voorlichting geven op scholen, zou er extra inzet gaan plaatsvinden op toezicht en handhaving. Preventiewerkers van Sedna zouden op bezoek gaan bij sportverenigingen met kantines. Door de Covid-19 pandemie zijn alle evenementen afgelast.

Hebben sportactiviteiten en horeca maar gedeeltelijk (in de zomermaanden tot oktober 2020) kunnen plaatsvinden. En zijn scholen weer open, maar alles wel met forse beperkingen en regels vanuit de Noodverordening. Vanwege corona konden op dit onderwerp in het afgelopen jaar geen meetbare resultaten worden geregistreerd. 15

Wat betekent dit voor 2021? ➢ We verwachten, afhankelijk van het succes van de corona-aanpak, dat alle activiteiten gekoppeld aan evenementen in een later stadium weer tot uitvoeringen gebracht kunnen worden. Waarbij de effecten van de Noodverordening (1 ½ meter afstand) mogelijk nog langer zullen blijven bestaan. ➢ We blijven samen met betrokken externe partners: ouders, politie, horecaondernemers, supermarkten, scholen, VNN, GGD, evenementenorganisatoren, preventief jongerenwerkers (Sedna), buurt- en sportcoaches en jongerencentra ons inzetten op bevorderen van de gezondheid van onze jongen i.c. op het minder consumeren van middelen. ➢ In 2022 willen we de inzet op dit thema meer focus zetten op het middelengebruik. ➢ In lijn met ons jeugdbeleid willen we dit met jongeren zelf gaan oppakken. Ter ondersteuning maken we gebruik van het preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet. Prioriteiten in de uitvoering 2021 Lopende/nieuwe acties: Afstemmen aanpak met Jong Emmen/Jong Angelslo. Daarbij na te gaan welke gezamenlijke activiteiten we in 2021 gaan oppakken. De uitkomsten van het GHB-onderzoek van het Trimbos bezien op het thema jeugd en het opgesteld plan (evt. voor jeugd) tot uitvoering te brengen.

Afstemming vanuit voorgaande acties gerichte voorlichting VNN op scholen Toezicht en handhaving Preventiewerkers Sedna naar sportverenigingen met kantines, inzetten buurt- sportcoaches Inzet sociale media

2.6

Bedrijvigheid en veiligheid

Een goed vestigingsklimaat krijgt vorm in een omgeving waarin ondernemers hun bedrijfsvoering onbelemmerd kunnen uitvoeren, zonder dat ze daarbij gehinderd worden door criminaliteit en onveiligheid. Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: ondermijning, bedrijfsinbraak, diefstal, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen. Om het veiligheidsniveau te handhaven/bevorderen is het noodzakelijk om controles en her controles (toezicht en handhaving) uit te voeren. Ontwikkelingen 2020 Verwacht werd dat het jaar 2020 de boeken in zou kunnen gaan als het jaar met de meeste evenementen, waaronder een aantal activiteiten in het kader van de viering van de 75 jarige bevrijding. Niet voor niets had de politie eind 2019 een winstwaarschuwing gegeven over het bereiken van een kritische ondergrens in haar personele bezetting tijdens de evenementenperiode. En dan valt op 12 maart 2020 alles stil in verband de COVID-19 pandemie. Een langdurig verbod op evenementen, sluiting van horeca, geen grote Sinterklaasintochten en geen grote feesten. Dat ‘hakt er fors in’.

Duidelijk is dat door de COVID-19 pandemie in 2020 en naar verwachting ook in 2021 extra toezicht- en handhavingscapaciteit zal vragen. Dat betreft BOA-toezicht maar ook de toezichthouders vanuit andere disciplines. De financiële positie van de gemeente Emmen betekent dat prioriteiten en keuzes gemaakt worden op welke aspecten inzet gaat plaatsvinden. 2.6.1 Veilige uitgaan en veilige evenementen Ambitie veilig uitgaan en veilige evenementen Ambitie: We streven ernaar om (rekening houdend met de Covid-19 richtlijnen) zo snel als mogelijk is Emmen weer op de kaart te zetten als bruisende stad, waar voor jong en oud wat te beleven valt en 16

waar veilig uitgaan vanzelfsprekend is. We geven binnen de Covid-19 richtlijnen ruimte voor evenementen die bijdragen aan een levendige en aantrekkelijke woonomgeving. Algemeen resultaat: Veilige (en gezonde) evenementen waar er sprake is van een plezierige uitgaanssfeer, minder geweldincidenten, minder middelengebruik en daardoor minder overlast drank- drugsproblematiek. Evenementen die op het gebied van veiligheid goed beheersbaar zijn. Specifiek resultaat voor 2021: - Vanuit aangebrachte focus (risico’s) zorgen voor toezicht/handhaving op middelgrote evenementen vanuit o.b.v. aangepast handelingskader; - Oriëntatie op nieuwe evenement vormen (meer digitaal, kleinschaliger maar in aantal); - Met partijen (Politie en VRD) en organisatoren wordt een mogelijk aangepast handelingskader voor toezicht en handhaving nader uitgewerkt. Indicator: Cijfers MP, cijfers politie/ veiligheidsmonitor, wijkscans, incidentregistraties Bevindingen handhavers en politie en horeca, naleving schenken alcohol 18- bij evenementen, bewonersenquêtes. Samenhangend beleid: De Handreiking Samen werken aan een veilig en gezond evenement; Strategische Evenementen-beleid en Beleidsregel vergunningen evenementen, WABO, Wet Milieubeheer, Activiteitenbesluit, Beleid alcoholmatiging, KNVB-beleid ten aanzien van betaald voetbal.

Samenwerken tussen horeca, paracommercie, gemeente en politie Wat hebben we bereikt in 2020, het effect /resultaat van onze inzet? Het afgelopen jaar zijn alle grote evenementen niet doorgegaan. In goed overleg met de organisatoren is eveneens besloten het Carnaval 2021 ook af te gelasten. In het afgelopen jaar is nadrukkelijk en veel contact gezocht met alle horecaondernemers. Met de horeca zijn de Covid-19 richtlijnen en de wijze waarop daaraan uitvoering wordt gegeven afgestemd. ❖ De goede en snelle afstemming met horeca heeft geresulteerd in een toenemend onderling vertrouwen waardoor korte en duidelijke lijnen zijn ontstaan. Wat betekent dit voor 2021? Hoewel momenteel niet duidelijk is of en in welke mate grote evenementen in 2021 gaan plaatsvinden is wel duidelijk dat met alle betrokken partijen nagedacht moet worden over de wijze waarop evenementen en veilig uitgaan na de Covid-19 pandemie weer geleidelijk opgebouwd kan worden. Verwacht wordt dat de komende jaren als gevolg van Covid-19 we te maken gaan krijgen met nieuwe kleinere vormen van evenementen met bijvoorbeeld meer aandacht voor duurzaamheid en gezondheid. Dit kan betekenen dat wij naast het reguliere toetsingsproces een nieuw handelings- en beoordelingskader dienen te ontwikkelen om snel en adequaat in te kunnen spelen op mogelijk nieuwe evenementvormen.

➢ Naast toetsing en beoordeling van nieuwe vormen blijven wij de bestaande werkwijzen ten aanzien van veilig uitgaan onverkort voortzetten, met opnieuw een extra accent op het terugdringen van middelengebruik. De effecten van de Omgevingswet voor evenementen zullen in 2021 nadrukkelijk een plek moeten krijgen. Vervolgens zal bezien moeten worden welke consequenties dit heeft voor enerzijds de locaties en anderzijds alle activiteiten. Dit draagt bij aan het realiseren van veilige en gewaardeerde evenementen. Ook het eerder afgesproken toetsingskader voor het bepalen van de prioriteiten zal in dit kader opnieuw tegen het licht gehouden gaan worden. Prioriteiten in de uitvoering 2021 Lopende /nieuwe acties: Overleg met horeca Emmen centrum (Koninklijke Horeca Nederland, afd. Emmen) Tijdig afstemmen met organisatoren grote evenementen Tijdige interne afstemming over prioriteiten en afstemming RUD 17

Afstemmen van de evenementenkalender van de drie gemeenten in Zuidoost Drenthe in verband met het beslag op de politiecapaciteit.

2.6.2 Veiligheid rondom betaald voetbal Ambitie veiligheid rondom betaald voetbal Ambitie: Emmen draagt zorg voor de veiligheid rondom het betaald voetbal en levert daarbij een bijdrage aan het realiseren van een bruisende stad, waar voor jong en oud wat te beleven valt. g. Algemeen resultaat: Goed voorbereide uit- en thuiswedstrijden, een zo beperkt mogelijk inzet van politie en hulpdiensten. Een plezierige sfeer in en om het stadion, minder geweldincidenten en overlast. Indicator: Cijfers MP, cijfers politie/ veiligheidsmonitor, wijkscans, incidentregistraties Bevindingen handhavers en politie en horeca, naleving schenken alcohol 18- bij evenementen, bewonersenquêtes. Samenhangend beleid: De Handreiking Samen werken aan een veilig en gezond evenement; Strategische Evenementen-beleid en Beleidsregel vergunningen evenementen, WABO, Wet Milieubeheer, Activiteitenbesluit, Beleid alcoholmatiging, KNVB-beleid ten aanzien van betaald voetbal. Samenwerken tussen horeca, paracommercie, gemeente en politie Wat hebben we bereikt in 2020, het effect/resultaat van onze inzet? ❖ Het afgelopen jaar is met de directie van FC Emmen veelvuldig en extra overleg gevoerd over de toepassing en naleving van de Covid-19 maatregelen in en om het stadion De Oude Meerdijk.

❖ De goede en snelle afstemming met FC Emmen en de politie heeft geresulteerd in nog meer onderling vertrouwen waardoor korte en duidelijke lijnen zijn ontstaan. Wat betekent dit voor 2021? ➢ De voorbereiding op de wedstrijden van FC Emmen wordt onverminderd voortgezet. Zowel de thuis- als de uitwedstrijden met roerige supportersgroepen blijven continu aandacht vragen en leggen een extra beslag op de menskracht bij politie, voetbalclub en gemeente. Prioriteiten in de uitvoering 2021 Lopende/ nieuwe acties: - Overleg met bestuur en directie van FC Emmen over de wedstrijden, maar ook over het veilig gebruik van het stadion. - Overleg veiligheidscoördinator, slo ër, politie en gemeente ter voorbereiding van zowel de uitals de thuiswedstrijden. - Intern overleg over aspecten van parkeren, hospitallity, veiligheid stadion. - Overleg met horeca Emmen centrum (Koninklijke Horeca Nederland, afd. Emmen), om goede en heldere afspraken te maken tijdens de thuiswedstrijden van de FC Emmen. - Grote gezamenlijke oefening bij FC Emmen, waarbij de VRD het voortouw neemt om deze vroegtijdig in te plannen en voor te bereiden. - Voorbereiden seizoen 2020-2021 met als doel de supportersstromen in goede banen te lijden, bij zowel uit- als thuiswedstrijden. - Overleg horeca, stadion, parkeren, hospitallity etc. blijft continu proces.

2.7

Fysieke/externe veiligheid

18

Bedrijven en instellingen zijn zelf verantwoordelijk voor de veiligheid van hun activiteiten voor hun eigen omgeving. De aanwezigheid van het Emmtec Industry & Business Park als chemisch bedrijventerrein naast woonwijken vraagt blijvende aandacht. De nieuwe Omgevingswet die in 2022 zal worden ingevoerd heeft tot doel het voorkomen, beperken en bestrijden van rampen. Een belangrijk uitgangspunt van de nieuwe Omgevingswet is dat overheden zo vroeg mogelijk in het ontwerpproces naar veiligheid kijken en zo een transparante en brede afweging kunnen maken. In 2021 willen we samen met de betrokken partijen (VRD/RUD) en bedrijven kijken of herijking van het externe veiligheidsbeleid van de gemeente Emmen nodig is en welke wijze de uitgangspunten van het externe veiligheidsbeleid worden gepositioneerd in het (beleids)proces van de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Ontwikkelingen 2020 Het is bijzonder te noemen dat we zo snel na vaststelling van het Regionaal risicoprofiel (eind 2019), met daarin genoemd een ernstige ziektegolf als groot risico, wij te maken hebben gekregen met de Covid-19 pandemie. De afgelopen maanden hebben we een forse injectie gegeven aan de regionale samenwerking. In een korte tijd is een crisisorganisatie neergezet waar we trots op mogen zijn.

Ten tijde van de Covid-19 pandemie is duidelijk geworden dat regionale afstemming, eenduidige communicatie, gezamenlijk uitvoering geven aan de uitgangspunten van de Noodverordening van groot belang is als basis voor de naleving van deze Noodverordening. Medio Oktober 2020 kent Covid-19 in Noord-Nederland een hoogtepunt. Naar verwachting zal de pandemie doorlopen in 2021. Daarbij wordt langzamerhand wel duidelijk dat een dergelijk langdurige crisis qua bezetting en belasting van mensen tegen grenzen aanloopt. De crisisorganisatie is nu bezig met de opzet van een tussentijdse evaluatie om te kijken naar de diverse leermomenten tijdens dit proces. Evaluaties van de COVId-19 pandemie moeten duidelijke maken welke leerpunten hieruit getrokken kunnen worden en op welke aspecten de crisisorganisatie verdere verbeteringen kunnen worden doorgevoerd. 2.7.1 Crisismanagement/brandweerzorg Door de focus binnen de VRD op de Regionale aansturing in de GRIP-4 crisisorganisatie is vertraging opgetreden in de doorontwikkeling van de Veiligheidsregio Drenthe. De Crisisorganisatie in Zuidoost Drenthe is op orde. Wij beschikken over zes opgeleide piketfunctionarissen die de burgemeester adequaat adviseren bij incidenten.

De ongekende crisis Eind 2019 hebben de Drentse burgemeester in het Algemeen Bestuur van de VRD aangegeven dat de VRD dient door te groeien naar in een bredere (crisis) advisering. Door Covid-19 pandemie is dit proces in 2020 stil komen te vallen. In 2021 zullen gemeenten in samenspraak met de VRD gaan uitwerken hoe lokale bevoegdheden/verantwoordelijkheden bij een ongekende crisis zich verhouden tot de advisering vanuit de VRD. Ambitie crisismanagement en brandweerzorg Ambitie: Het in stand houden van het huidige niveau van brandweerzorg en crisismanagement. Naast de ervaring en training van fysieke crisis ontwikkelen we kennis en ervaring op het terrein van een crisis in het sociaal domein (de ongekende crisis). Wij dragen zorg voor het op niveau houden van het aantal piketfunctionarissen (zes) in Zuidoost Drenthe. Algemeen resultaat: - minder branden en minder schade - minder slachtoffers - voldoende functionarissen in het crisisteam zowel (fysiek als sociaal) beschikbaar houden om tijdens een crisis te kunnen worden ingezet.