CConstaterende datEmmen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 7 - Reactienota zienswijzen Omgevingsvisie Emmen 2040

Informatiebijeenkomst 14 september 2026, gemeente EmmenBij agendapunt: Raadsvoorstel - Vaststellen Omgevingsvisie Emmen 204018.835 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Het werkt averechts wanneer de gemeente dit gebied op de visiekaart aanmerkt als zoekgebied voor nieuwe ecologische verbindingen, terwijl de uitkomsten van dit lopende gebiedsproces nog niet bekend zijn. Wij verzoeken de gemeente daarom om dergelijke zoekgebieden niet vooraf op kaart te zetten, maar dit juist samen met het gebied te bepalen. A De ecologische verbindingen en de zone rondom het Bargerveen zijn nadrukkelijk indicatief weergegeven (zie legenda) en kennen geen concrete uitvoeringsmaatregelen vanuit de gemeente. Ze zijn mede bedoeld om input te kunnen leveren voor uitwerking in gebiedsgerichte- of thematische uitwerkingen. Er is daarnaast aangesloten bij Provinciaal en/of landelijk beleid. Om deze reden is de indicatieve bufferzone rondom het Bargerveen in de gemeentelijke Omgevingsvisie verkleind van 1000 naar 500 meter, in aansluiting op de richting die het kabinet hiervoor in juni 2026 in het kader van de landelijke stikstofmaatregelen heeft gegeven. Zie ook 9.9. De kansrijke gebieden voor waterberging zijn overgenomen uit de vastgestelde gemeentelijke Structuurvisie Water. De structuurvisie is tot stand gekomen na een intensief participatietraject waarin ook de landbouw nadrukkelijk is betrokken. Aan de structuurvisie ligt een raadsbesluit ten grondslag en is dan ook zogenaamd “staand beleid”.

Wij continueren dit beleid in de Omgevingsvisie vanuit de natuurlijke kansen die deze gebieden bieden door hun hoogteligging in het landschap. We zullen in de Omgevingsvisie opnemen dat we met LTO en provincie een rol willen spelen in het gebiedsproces omtrent de Noordbargeres om zo keuzes voor het gebied integraal met elkaar uit te werken en af te stemmen. B Zie 9.9 onder B Aan de Gebiedsspecifieke keuzes voor esdorpenlandschap (punt 4 op bladzijde 83) wordt toegevoegd: We willen als gemeente een rol spelen in het gebiedsproces omtrent de Noordbargeres, om zo keuzes voor het gebied integraal met elkaar (o.a. WMD, betrokken bedrijven, LTO en de provincie) uit te werken en af te stemmen. Visiekaart aanpassen: De zone rondom het Bargerveen in de Omgevingsvisie aanpassen tot een breedte van 500 meter. 9.13 LTO Noord onderschrijft de ambitie om gezamenlijk te werken aan een vitaal buitengebied met een toekomstbestendige land- en tuinbouwsector. We willen hierbij benadrukken dat landbouw meer omvat dan enkel voedselproductie. De sector levert ook een belangrijke bijdrage aan de teelt van uitgangsmaterialen (zoals pootaardappelen en bloembollen), medicinale gewassen en grondstoffen voor de biobased economy. We verzoeken de gemeente daarom om in deze passage de term voedselproductie te veranderen naar agrarische productie. A De voorgestelde wijziging van de tekst is akkoord.

B Aanpassing punt 4 (blz. 80), woord voedselproductie veranderen door agrarische productie: "Samen verkennen we mogelijkheden voor innovatie en meer duurzame en klimaatrobuuste vormen van landbouw, waarbij agrarische productie en/of verdienmodellen in balans zijn met de draagkracht van het bodem- en watersysteem, natuur, het landschap en cultuurhistorische kwaliteiten.” 9.14 Voor de glastuinbouwclusters Erica en Klazienaveen vragen wij aandacht voor de verdere ontwikkeling van duurzame energievoorzieningen. De bestaande samenwerking tussen gemeente, provincie en de betrokken partijen binnen de energiehub ORTESE is hierbij van groot belang geweest. Wij hechten eraan dat deze samenwerking, ook na afloop van ORTESE, wordt voortgezet in een passende vorm, zodat de opgedane kennis en netwerkkracht behouden blijven. Zo kan het gebied zich blijven ontwikkelen als voorbeeldregio voor energie-efficiënte glastuinbouw. A De inhoud van de zienswijze zal worden meegenomen in het bepalen van vervolgstappen in het kader van ORTESE. B Geen aanleiding voor wijziging. 9.15 Uitsnede pagina 47, Gebiedsspecifieke keuzes voor veenontginningen, punt b: “In de grootschalige en kleinschalige veenontginningen nemen we maatregelen om bodemdaling door veenoxidatie en het indrogen van krimpgevoelige bodemlagen (klei- en leemlagen) zoveel mogelijk te beperken.

(…) De overcapaciteit van de veenwijkenstructuur behouden en benutten we voor waterberging. Waar mogelijk herstellen we hiervoor onderdelen van deze structuur die in het verleden zijn gedempt.” De veenwijken zijn in veel gevallen eigendom van de grondeigenaren van de aangrenzende landbouwpercelen. Wanneer deze wijken in het verleden zijn gedempt, is dat doorgaans gebeurd op basis van bewuste keuzes en praktische overwegingen. LTO Noord wijst erop dat het herstellen van deze structuren directe gevolgen kan hebben voor agrarische bedrijven in het gebied. Uit onderzoek van Aequator over de ‘verkenning optimalisatie bodem- en watersysteem Nieuw-Amsterdam: Verkenning optimalisatie bodem- en watersysteem Nieuw-Amsterdam blijkt bovendien dat het verhogen van het waterpeil in landbouwgebieden onvoldoende effect heeft op het beperken van veenoxidatie, terwijl de negatieve gevolgen voor de landbouw aanzienlijk zijn. LTO Noord pleit er daarom voor dat de gemeente de bevindingen uit dit onderzoek serieus meeneemt bij de verdere uitwerking van dit beleidsonderdeel. Eventuele maatregelen dienen zorgvuldig te worden afgewogen, in nauwe samenspraak met de betrokken grondeigenaren en met oog voor de agrarische bedrijfsvoering in het gebied. Dergelijke maatregelen moeten daarom niet zonder gedegen overleg met de grondeigenaren worden genomen.

We pleiten ervoor dat de gemeente in dit soort trajecten nauw samenwerkt met de agrarische sector en bij elke ingreep oog houdt voor de agrarische bedrijfsvoering in het gebied. A Binnen de gebiedsuitwerking voor het Buitengebied (paragraaf 4,5, punt 2) wordt de samenwerking met ondernemers, inwoners, grondeigenaren, etc. benoemd als een belangrijk onderdeel voor het maken- en uitvoeren van programma's en projecten. Dit geldt ook voor het programma Bodemdaling en eventuele maatregelen die hieruit voortvloeien. B De opmerking leidt niet tot aanpassing van de visie. 9.16 In de Omgevingsvisie wordt gesteld dat het Natura2000-beleid een provinciale en rijksopgave is. Dat geldt dus ook voor de ontwikkelingen voor het Bargerveen. Juist daarom vinden wij het belangrijk dat de gemeente niet vooruitloopt op landelijke en provinciale besluitvorming en terughoudend is met het vooraf inkleuren van gebieden, zolang deze opgaven nog niet zijn uitgewerkt. Wij waarderen dat de gemeente wil samenwerken met provincie, grondeigenaren en agrariërs, maar constateren dat in de tekst al wordt uitgegaan van een transitie naar extensieve landbouw, terwijl dit gesprek nog moet plaatsvinden. Een dergelijke richting hoort het resultaat te zijn van gebiedsgesprekken van onderop, niet het uitgangspunt vooraf.

LTO Noord verzoekt de gemeente om de focus op enkel extensieve landbouw te laten vervallen en de indicatieve zone rondom het Bargerveen van de kaart te verwijderen. Voordat verdere keuzes worden gemaakt, is het van belang eerst samen met de provincie en de ondernemers in het gebied in gesprek te gaan over een gezamenlijke, gedragen toekomst voor landbouw en natuur. Het is belangrijk om alle partijen van begin tot eind te betrekken in het proces. A De veronderstelde focus op extensivering op gemeentelijk initiatief in het betreffende gebied rondom het Bargeveen is op basis van reactie 9.3 tekstueel aangepast. Er is vanuit de gemeente geen sprake van het sturen op een transitie: In de toelichting van punt 4 op bladzijde 84 wordt nadrukkelijk aangegeven dat de verantwoordelijkheid bij de omgang met het beschermde Natura 2000 gebied Bargerveen bij rijk en provincie ligt. De opgenomen indicatieve zone rondom het Bargerveen op de visiekaart levert geen beperkingen op voor de landbouw. De zone is indicatief (benoemd in de legenda) en heeft uitsluitend een informerend doel ten aanzien van de afweging van belangen vanuit water, natuur, klimaat en landbouw (ook benoemd in de legenda) die er bij ontwikkelingen nodig is. Deze afweging is niet nieuw en vindt op dit moment ook al plaats.

Qua afmeting zal de zone volledig gaan aansluiten op de inmiddels door het rijk bepaalde zone (500 meter breed). B Zie 9.3 Punt 4 (blz. 84): wijzigen van zinsdeel: “Om deze reden is er op de visiekaart van de Omgevingsvisie een indicatieve zone rondom het Bargerveen aangeduid. In deze zone, en de verdere omgeving, staan we bij concrete ontwikkelingen stil bij de afweging tussen de verschillende belangen en denken we mee bij gewenste transities naar extensievere vormen van landbouw.” wijzigen in “denken we mee bij gewenste transities naar andere vormen van landbouw” 10. EOP Plaatselijk Belang Barger-Compascuum 10.1 Gaat in op voorgenomen ruimtelijke/functionele aanpassingen in gebied Rundedal bij Barger-Compascuum te weten: wijzigingen in gebruik, infrastructuur of bestemming van onderneming, bedrijvigheid of netwerkvoorzieningen (zoals infrastructuur/waterstof/ industrie) in dit terrein. Deze ontwikkelingen hebben potentieel grote invloed op het aangrenzende woon-agrarische en natuurgebied van Barger-Compascuum. A In de Ontwikkelvisie Rundedal 2012 hebben wij de richting bepaald naar (gedeeltelijke) transformatie van het Rundedal naar bedrijventerrein. De provincie Drenthe heeft deze richting vastgelegd in de Provinciale Omgevingsvisie en de Regionale programmeringsafspraken bedrijventerreinen Zuid Oost Drenthe.

De plannen voor het bedrijventerrein Rundedal zijn nog niet volledig uitgewerkt. In de Regio Zuidoost Drenthe is afgesproken Rundedal, met een omvang van 150 ha, in te zetten voor grootschalige bedrijven. Deze bedrijven hebben een bedrijfskavel nodig van 10 tot 30 ha. Hiervoor moet er nog een Omgevingsplanwijziging worden uitgewerkt. Bij het uitwerken van dit plan zullen de directe omgeving en omwonenden worden betrokken. De vervolgstappen voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein worden op dit moment belemmerd door de stikstofproblematiek. Daarom is er op dit moment nog geen exact beeld van de termijn waarop gestart kan worden met het uitwerken van een Omgevingsplanwijziging. Wanneer er wordt gewerkt aan de Omgevingsplanwijziging wordt ook gekeken naar welke invloed dit heeft op in de omgeving aanwezige functies. Het is zeker op 11. Staatsbosbeheer en Natuur en Milieufederatie voorhand niet uit te sluiten dat er invloed en/of gevolgen kunnen zijn voor de omgeving. Als dat zich voordoet gaan we kijken naar wat het effect precies is en/of hoe we daar mee kunnen omgaan. In het proces om daar te komen gaan we zorgvuldig om met alle betrokkenen en de diverse belangen die er spelen. B De opmerking leidt niet tot aanpassing van de visie.

10.2 Wijst op diverse gevolgen voor Barger-Compascuum qua verkeers- en infrastructuurbelasting, gevolgen voor agrarische belangen en bedrijfsvoering, woon- en leefklimaat (geluid, geur of lichtvervuiling, verlies overzichtelijkheid of dorpse karakter), wijst op natuur-, landschap- en milieuaspecten (vragen om gedetailleerde toetsing). A We verwijzen naar het antwoord bij 10.1. Zodra een Omgevingsplanwijziging start, betrekken we de EOP Barger-Compascuum en omwonenden bij de uitwerking van het plan. B De opmerking leidt niet tot aanpassing van de visie. 10.3 Vraagt wegens de genoemde effecten om een verkeers- en mobiliteitsonderzoek, een garantie voor agrarische bedrijfsvoering, een bescherming van de leefomgeving, natuur- en milieuonderzoek, landschappelijke inpassing, vroegtijdig meenemen van inwoners, participatie van inwoners bij de uitwerking van de plannen, en bij negatieve effecten, compensatie en waardering. A We verwijzen naar het antwoord bij 10.1. Zodra de voorbereidingen op een Omgevingsplanwijziging starten, vindt invulling van het proces plaats zoals nadere onderzoeken. We betrekken in dit proces vroegtijdig de omgeving en EOP Barger- Compascuum. B De opmerking leidt niet tot aanpassing van de visie. 11.1 We maken ons zorgen over de vele ruimtelijke ontwikkelingen die gepland worden rondom de Emmerdennen en het Noordbargerbos.

Dit gaat om: - Diverse doorfietsroutes, gepland en te onderzoeken. De route Borger- Emmen is hiervan een voor ons al jaren een punt van zorg en gesprek, maar helaas blijft het tracé door het bos terugkomen op de kaarten. - Nieuwe rondweg boven Emmen - Diverse bouwlocaties tegen/in de rand van de Emmerdennen - Hoogspanningsstation(s) Tennet - Nedersaksenlijn - Windmolen zoekgebied N34 Iedere doorsnijding of aantasting van de Emmerdennen zal echter leiden tot zijn eigen specifieke bedreigingen voor dit unieke stuk natuur en cultuurlandschap. De stapeling van deze ontwikkelingen maakt dat we een zorgelijke cumulatieve verstoring met een aanzienlijk negatieve impact voorzien voor dit unieke bos. Naar de toekomst toe willen we de natuur-, landschappelijke en cultuurhistorische rijkdom van het bos goed, klimaatbestendig en robuust in stand houden voor volgende generaties. A De gemeente Emmen onderstreept het belang van het bos, haar ecologische waarde, landschappelijke waarde en belevingswaarde en haar bijdrage aan het woongenot van onze inwoners. Daarom zullen wij bij de uitvoering van deze ontwikkelingen de mogelijke risico’s voor de flora en fauna en de leef- en foerageergebieden zoveel mogelijk proberen te mitigeren en rekening houden met de wettelijk vastgelegde beschermingseisen.

In de Omgevingsvisie benadrukken we het belang van ons landschap en de natuur in onze gemeente en willen we die versterken en verbinden waar dit kan. Bij ruimtelijke ontwikkelingen in onze natuur en het landschap hebben we daarom rekening te houden met goede landschappelijke inpassing en het beperken van risico’s voor de natuur. Voordat het tot een eventuele realisatie komt, moeten diverse onderzoeken in het voortraject plaatsvinden. De door u genoemde thema’s worden hierin nadrukkelijk meegenomen. Benodigde maatregelen worden dan ook in beeld gebracht. Voor de Noordelijke Rondweg geldt daarnaast dat er eerst nog onderzoek wordt gedaan naar de noodzaak en haalbaarheid ervan en dat het daarmee nog niet zeker is dat deze er komt. Voor de Nedersaksenlijn geldt dat het onderzoek naar het tracé de komende jaren gaat plaatsvinden in het kader van de MIRT Verkenning Nedersaksenlijn. B Het aandachtspunt leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie. 11.2 Voor het zoekgebied N34 voor windmolens bij Noordbarge geldt in het bijzonder de zorg ten aanzien van de aantasting van het open karakter van het landschap. Nu de ontwikkelaar in dit gebied dreigt af te haken is onderzoek naar alternatieve locaties waarbij vraag en aanbod van energie meer worden gecombineerd naar ons idee opportuun.

A De raad heeft op 28 juni 2016 binnen de structuurvisie Emmen, Windenergie de locaties voor windmolens bepaald. Bij het bepalen van deze locaties is voorkomen of beperken van hinder en overlast voor omwonenden leidend geweest. Op basis hiervan is onder ander de locatie N34 aangewezen. Op 25 april 2024 heeft de raad 12. Werkgroep Toekomstbestendige A37 besloten de locatie N34 te handhaven en geen invulling te geven aan de locatie Zwartenbergerweg. Van het toevoegen van nieuwe locaties voor windturbines is in dit stadium geen sprake. De spelregels uit de structuurvisie Emmen, Windenergie zijn ongewijzigd en overgenomen in de Omgevingsvisie. B De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie. 11.3 Daarnaast willen we graag bij de uitvoering van de diverse plannen actief en aan de voorkant betrokken worden. Voor Staatsbosbeheer en andere natuur beherende organisaties zeker gezien het feit dat we meestal naast beheerder van de waarden ook veelal grondeigenaar zijn. A Wij zullen Staatsbosbeheer en de Natuur- en milieufederatie vroegtijdig betrekken in de verdere uitwerking van de benoemde voorgenomen ontwikkelingen.

Dit geldt ook voor andere ontwikkelingen en ambities van de gemeente die u niet direct heeft benoemd in uw zienswijze, maar die wij wel in de Omgevingsvisie hebben opgenomen, zoals het verbinden van natuurgebieden, het versterken van het landschap en andere relevante zaken. B Dit verzoek leidt niet tot aanpassing van de visie. 11.4 Graag bieden wij u een gebiedsbezoek aan om de impact te laten zien en de ontwikkelingen nader te bespreken. A In de uitwerking van enkele van de ontwikkelingen die u in uw zienswijze benoemt, zal een gebiedsbezoek met relevante betrokkenen van meerwaarde kunnen zijn. Wij nemen uw aanbod mee in deze processen en zullen met u bekijken hoe en wanneer dit wenselijk is in het proces. B Dit aanbod leidt niet tot een wijziging van de visie. 12.1 Vraag van de werkgroep: Wordt bovenstaande door aangepaste Omgevingsvisie Emmen opgelost? Met bovenstaande verwijst de indiener naar vragen m.b.t. de verkeersveiligheid (nabijheid van de zonnepanelen tot de weg en verhoogde risico’s op/bij ongelukken) en landschappelijke inpassing (aantasting open landschap, risico op graffiti etc.) van de Zonneroute A37. Ook wordt er gerefereerd naar onduidelijkheid binnen het participatieproces van de Zonneroute A37. De indiener stelt dat niet alle vragen werden beantwoord tijdens dat proces. 13.

Provincie Drenthe A De Omgevingsvisie stelt geen aanpassing voor van de manier waarop de Zonneroute A37 wordt aangelegd. Uitvoering van de Zonneroute is vastgelegd met een Provinciaal Inpassingsplan (PIP). De planologische procedure voor de aanleg van de Zonneroute is dus al afgerond en wordt overgenomen in de Omgevingsvisie. Tijdens het doorlopen proces in het kader van het PIP is meerdere malen met uw werkgroep overleg geweest door de betrokken partijen en heeft participatie plaatsgevonden. Dat proces is afgerond. Uw zienswijze in het kader van de Omgevingsvisie is geen mogelijkheid om het reeds vastgestelde PIP te herzien. B De zienswijze leidt niet tot een aanpassing van de Omgevingsvisie. 13.1 De omvangrijke woningbouwambitie buiten bestaand gebied (in buitengebied en nader te bepalen locaties) vraagt om verdere onderbouwing. Wij adviseren expliciet te vermelden dat woningbouw in het buitengebied wordt begrensd door de Provinciale Omgevingsverordening. De twee potentiële uitbreidingen (Emmen en Klazienaveen) liggen in landbouwgebied. Uitbreiding met woningbouw dient geen negatief effect te hebben op de agrarisch functioneren in het landelijk gebied. Bij planvorming dient onderbouwd te zijn dat het geen negatief effect heeft op het functioneren van de agrarische sector. A In de gemeente Emmen is sprake van een woningtekort.

Daarbovenop komt dat er meer inwoners nodig zijn voor het blijven behouden en goed functioneren van onze voorzieningen. Om in de bestaande wijken en dorpen ook nog wat ‘lucht’ en groen te behouden, zullen niet alle benodigde woningbouwaantallen in het bestaand stedelijk gebied gebouwd kunnen worden. Daarom zijn uitbreidingen op enkele plaatsen benodigd. Dit kan inderdaad botsen met agrarische belangen en het functioneren daarvan. Bij nadere planvorming zal verder worden onderbouwd wat dit betekent. Daarbij wijzen we de Provincie erop dat de locatie Klazienaveen binnen het stedelijk gebied valt, zoals in de Provinciale Omgevingsverordening is vastgesteld. Daarnaast wijzen wij de Provincie op haar eigen Woonagenda, waarin de Provincie aangeeft dat er 45.000 woningen gebouwd moeten worden in de Provincie Drenthe. De gemeente Emmen geeft hier met 10.000 woningen voor haar deel invulling aan. Dit vraagt om aanzienlijke ruimte en zal niet volledig door inbreiding kunnen worden vormgegeven. De gemeente zal met de Provincie in overleg treden waar het gaat om uitbreidingsplannen. B De zienswijze leidt tot de toevoeging van de tekst "Hierbij geldt dat woningbouw in het buitengebied (en dus bij uitbreiding van het stedelijk gebied) wordt begrensd door de Provinciale Omgevingsverordening.

Voor de zoektocht naar nieuwe locaties wordt daarom afstemming gezocht met de Provincie waar het gaat om (uitbreiding naar) het buitengebied’ op blz. 31, punt 1, na de zinnen: “Het restant van deze woningen is voor een groot deel al in plannen verdeeld. Voor het overige deel van de groeiambitie richting 2040 moeten nog locaties worden gezocht.” 13.2 Voor het buitengebied is cultuurhistorie sterk uitgewerkt; voor het centrum zien wij kansen om cultuurhistorie explicieter mee te nemen in de gebiedsspecifieke keuzes. Verlies bij de herstructurering het cultuurhistorisch erfgoed van de naoorlogse (stedenbouwkundige) wederopbouw niet uit het oog. A Cultuurhistorie wordt inderdaad niet expliciet genoemd waar het gaat om het centrum van Emmen. De suggestie om dit explicieter te maken wordt overgenomen. B Op pagina 55, punt 2, wordt de zin aangepast: ‘We zien erop toe dat woningbouwontwikkelingen aansluiten bij de schaal en het karakter van de omgeving, waaronder de stedenbouwkundige principes van de open groene stad, en hebben daarbij aandacht voor cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en structuren’. 13.3 Het voornemen om een Programma Bedrijventerreinen op te stellen is positief en helpt bij gezamenlijke programmering en afstemming.

Wij adviseren om bij nieuwe terreinen expliciet te werken met een beeldkwaliteitsplan, gericht op landschappelijke inpassing, energie, mobiliteit en klimaatadaptatie. A Beeldkwaliteit is onderdeel van het proces om te komen tot nieuwe bedrijventerreinen en tevens van belang voor de bestaande bedrijventerreinen. Aandacht hiervoor sluit aan op ons beleidsmatige standpunt uit de Omgevingsvisie ten aanzien van het snelwegpanorama A37 en de kwaliteit van stads- en dorpsranden. Klimaatadaptatie, energie en mobiliteit zijn inhoudelijke aspecten die tevens worden betrokken bij de zoektocht naar nieuwe bedrijventerreinen. B De opmerking leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie. 13.4 Emmen vervult een formele positie in het Europese TEN-T netwerk, als urban node op de corridor A37 – Coevorden – Nordhorn – Rheine. Deze status brengt verplichtingen én kansen met zich mee: • duurzame stedelijke logistiek, • integratie van energievoorzieningen voor zwaar vervoer, • multimodale bereikbaarheid, • zero-emissie stadslogistiek, • en afstemming met Europese corridor. 13.5 De mobiliteitsopgave vraagt om koppeling met de energie-infrastructuur. Elektrisch vervoer, deelmobiliteit, logistiek en emissievrij vervoer leggen een groeiende druk op het elektriciteitsnet. Wij adviseren om mobiliteit expliciet te verbinden aan de energieparagraaf.

Hubs worden steeds vaker knooppunten waar vervoer, laadinfrastructuur, energieopslag en deelmobiliteit samenkomen. Het verkennen van multifunctionele hubs versterkt de bereikbaarheid en duurzaamheid. Wij adviseren dit als ontwikkelingsprincipe op te nemen. A Dit onderwerp komt aan de orde in de Mobiliteitsvisie. De mobiliteitsvisie 2040 zet in op het versterken van bestaande mobiliteitsnetwerken en deze slim te verknopen. Duurzame mobiliteitsketens worden versterkt met mobiliteitshubs. Voor het efficiënter en duurzamer organiseren van goederenstromen wordt ingezet op het verbeteren van regionale samenwerking. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 13.6 Bereikbaarheid en betaalbaarheid zijn randvoorwaarden voor leefbaarheid. Wij moedigen aan om mobiliteit expliciet te koppelen aan sociale doelstellingen. A De Omgevingsvisie gaat op blz. 23 in op het belang van een goede bereikbaarheid van de basisvoorzieningen. We werken aan een sterk mobiliteitsnetwerk dat bijdraagt aan een aantrekkelijk woonklimaat. In de Mobiliteitsvisie 2040 is dit verder uitgewerkt. Vanuit vijf dimensies op brede welvaart bekeken zet de Mobiliteitsvisie in op onder andere betaalbare mobiliteit via deelconcepten en OV-hubs, op een leefbare omgeving met ruimte voor fietsers en voetgangers, en op toegankelijkheid voor iedereen. Zo wordt mobiliteit duurzaam én sociaal.

B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de Omgevingsvisie. Wij adviseren deze formele positie expliciet op te nemen en strategisch te benutten. De visie mist een expliciete koers op goederenstromen, spoorlogistiek (incl. Euroterminal Coevorden), multimodaliteit en zero-emissie logistiek. Wij moedigen aan een integrale logistieke strategie te formuleren. A Naast de Omgevingsvisie is een Mobiliteitsvisie 2040 opgesteld en deze is vastgesteld door onze raad op 28 mei 2026. De Mobiliteitsvisie 2040 zet in op multimodale bereikbaarheid, het bevorderen van het gebruik van schone voertuigen en op slimme, schone en efficiënte logistiek. Met slimme hubs, spoorverbindingen en samenwerking met ondernemers en netbeheerders wordt Emmen toekomstbestendig gemaakt als logistiek knooppunt. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de Omgevingsvisie. 13.7 Wij denken graag mee bij de actualisatie van de hoogbouwvisie, onder andere vanuit landschappelijke en cultuurhistorische belangen. A Als de hoogbouwvisie wordt geactualiseerd, zal de Provincie worden betrokken in het proces. B Het verzoek leidt niet tot aanpassing van de visie. 13.8 Naast openheid en doorzichten is de verkavelingsstructuur een essentieel kenmerk van de Drentse identiteit. Wij adviseren dit op te nemen.

Benoem ook de specifieke kenmerken van het esdorpenlandschap explicieter in de gebiedsgerichte uitwerking. We missen de term Basiskwaliteit Natuur. Verder vragen we aandacht voor de NNN, dit is meer dan het realiseren van ecologische verbindingszones. Het centrum van Westenesch wordt genoemd als voorbeeld van een esdorp, maar de formele status als beschermd dorpsgezicht (sinds 1991) ontbreekt. A Het punt ten aanzien van verkavelingsstructuren als kenmerk van de Drentse identiteit wordt gedeeld. De tekst hierover wordt aangevuld. De specifieke kenmerken van het esdorpenlandschap worden naar onze mening voldoende benoemd in de gebiedsgerichte uitwerking voor het Buitengebied, onder de gebiedsspecifieke keuzes voor het esdorpenlandschap (blz. 82). Ten aanzien van de NNN en de term Basiskwaliteit Natuur worden de betreffende teksten aangevuld, zodat ook het belang van de realisatie van de NNN op zichzelf en het Programma Natuur beter naar voren komen. Op blz. 24, onder Cultuur en cultuurhistorie staat: “Denk aan onze kenmerkende landschappen, de Hondsrug en karakteristieke dorpen, waaronder bijvoorbeeld de beschermde dorpsgezichten van Westenesch, het Westerse Bos en Oosterse Bos”. Op blz. 82, punt 1 staat: “In het bijzonder hebben we aandacht voor een zorgvuldige omgang met beschermde en waardevolle dorpsgezichten van de esdorpen Westenesch, Zuidbarge, Noordbarge en Weerdinge”.

Daarmee wordt de beschermde status van Westenesch al voldoende erkend. B Punt 16, blz. 38 is aangepast: “Openheid, doorzichten en verkavelingsstructuren zijn typerend voor de landelijke gebieden.” Punt 35, blz. 46 is aangepast: • “We leveren hiermee een bijdrage aan biodiversiteit, bovengrondse CO2-opslag en de provinciale doelen met betrekking tot nieuwe- en bestaande natuur (NNN, Basiskwaliteit Natuur), bijvoorbeeld op het gebied van bosontwikkeling en vogelhabitats. • | “Met het realiseren van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en de ecologische verbindingszones door de provincie, verknopen we verschillende natuurgebieden in en om onze gemeente met elkaar.” 13.9 | Bij ruimtelijke ontwikkeling in natuur- en recreatiegebieden is ecologische draagkracht bepalend. Wij adviseren dit onderdeel aan te scherpen. A | De zienswijze wordt gedeeld. De tekstuele aanvulling wordt opgenomen in de gebiedsuitwerking voor het buitengebied. B | Punt 9, blz. 81 is aangevuld: “We hebben er oog voor dat initiatieven voldoende aansluiten bij het karakter en de opbouw van het landschap en het bestaand grondgebruik in de omgeving. Bij ruimtelijke ontwikkeling in natuur- en recreatiegebieden is ecologische draagkracht bepalend.” 13.10 | Wij merken op dat in de visie klein | wind, groen gas, mestvergisting en zonthermie ontbreken.

Deze kunnen, mits zorgvuldig ingepast, onderdeel zijn van de opgave in landelijk gebied. De zin dat de gemeente “in gesprek is met de provincie Drenthe” over de opgave na 2030 is te algemeen. Wij adviseren duidelijk te verwijzen naar: • | het regionale energievisietraject waarin provincie en Emmen samenwerken; • | de provinciale energievisie, die aangeeft dat ook na 2030 een opgave blijft bestaan. Nu het project N34- wind recent is stilgevallen, is heroverweging noodzakelijk in relatie tot landschap, cultuurhistorie en bewoners. A | Er is nog geen exacte opgave bekend | voor de periode na 2030. Dat maakte dat het niet mogelijk was om in de Omgevingsvisie op dit moment op deze punten aan te scherpen. Op welke wijze dit plaatsvindt moet nog blijken uit de gesprekken die plaatsvinden en kan op een later moment worden toegevoegd aan de Omgevingsvisie. Er kan hierbij wel worden verwezen naar het regionale energievisietraject dat loopt. B | Aanpassing tekst bij punt 27, blz. 42: Voor de opgave na 2030 zijn we als gemeente in gesprek met de Provincie Drenthe in het kader van | de regionale energievisi | e. 13.11 | Wij adviseren om in Bijlage 2 ook de Provinciale Omgevingsverordening op te nemen, aangezien deze richtinggevend en juridisch bindend is. A Bijlage 2 vormt een overzicht van het vigerend beleid.

Het is een terechte constatering dat de Provinciale Omgevingsverordening ontbreekt in het overzicht bij Provinciaal beleid. B In Bijlage 2, blz. 99, wordt onder het kopje ‘Provinciaal Beleid’ toegevoegd: Omgevingsverordening Provincie Drenthe 14. Wildlands 14.1 Wildlands vraagt de gemeente Emmen om in de Ontwerp-Omgevingsvisie Emmen 2040 expliciet hun rol als beheerder en beschermer van natuurerfgoed te erkennen, naast hun huidige typering als toeristische trekker en topattractie. Wildlands stelt voor om in paragraaf 3 (Emmen Centrum) en/of op Visiekaart 3.5 de typering van Wildlands te verbreden met deze toevoeging: "WILDLANDS Adventure Zoo Emmen vervult naast haar rol als topattractie en toeristische trekker ook een belangrijke functie als beheerder en beschermer van natuurerfgoed. WILDLANDS draagt actief bij aan biodiversiteit, educatie, duurzaam waterbeheer, circulaire bedrijfsvoering en ecologische kwaliteit binnen het centrumgebied." A Wij waarderen uw inzet voor een verantwoord natuurbeheer binnen het waterbeschermingsgebied, met zorg voor bodem, water en biodiversiteitsherstel. Wij verkennen graag met u en andere partijen wat de mogelijkheden zijn, ook ‘buiten de hekken’ van Wildlands. Om die reden wordt uw tekstvoorstel in de Omgevingsvisie overgenomen.

B De zienswijze leidt tot het overnemen van het tekstvoorstel ‘WILDLANDS Adventure Zoo Emmen vervult naast haar rol als topattractie en toeristische trekker ook een belangrijke functie als beheerder en beschermer van natuurerfgoed. WILDLANDS draagt actief bij aan biodiversiteit, educatie, duurzaam waterbeheer, circulaire bedrijfsvoering en ecologische kwaliteit binnen het centrumgebied.’ op pagina 56, aan het einde van punt 6. 15. EOP Dorpsraad Erica 15.1 In Erica is een tekort aan woningen, met name voor starters, 1 en 2 persoonshuishoudens en senioren. Hoe wordt dit tekort straks opgelost in Erica en hoe moeten we dit bezien in de grote opgave van 6.000 woningen die toegevoegd gaan worden in de gemeente? A In de hele gemeente is er op dit moment sprake van een woningtekort. Vandaar dat de woningbouwopgave expliciete aandacht krijgt in de Omgevingsvisie. Tot 2040 zullen er 10.000 woningen verspreid over de gemeente worden gerealiseerd. Hierbij is er in alle dorpen ruimte om woningen toe te voegen. Waar- en welke woningen zullen worden toegevoegd, zal worden uitgewerkt in het nog op te stellen Volkshuisvestingsprogramma. Ook voor Erica zal hierbij worden geïnventariseerd wat het gewenste woningbouwprogramma voor de komende jaren is. Hierbij zal er nadrukkelijk aandacht zijn voor woningen voor starters, senioren en 1- en 2 persoonshuishoudens.

Tijdens dit proces zal er worden gesproken met de EOP. B De suggestie leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie. 15.2 Erica verzoekt om te worden aangemerkt als ‘Kerndorp’, net als Klazienaveen, Emmer-Compascuum, Nieuw-Amsterdam en Schoonebeek. Erica heeft vergelijkbare hoeveelheden inwoners met Nieuw-Amsterdam en Schoonebeek en beschikt over een divers aanbod van voorzieningen. A Bij het bepalen van de keuze voor kerndorpen (grotere dorpen met een breed aanbod van voorzieningen) is met name het aspect ‘lokaal verzorgingsgebied’ bepalend geweest. De vier dorpen Klazienaveen, Emmer-Compascuum, Nieuw- Amsterdam en Schoonebeek hebben alle vier qua voorzieningen en bedrijven een verzorgingsgebied dat breder is dan alleen het eigen dorp. Dus de voorzieningen en bedrijven in die dorpen, worden ook ruim gebruikt door omliggende dorpen. Qua voorzieningenniveau en inwonertal is Erica vergelijkbaar met een deel van de ‘grote dorpen’, maar de voorzieningen in Erica bedienen vooral het eigen dorp. Een dorp als Schoonebeek heeft dus wellicht zelfs minder voorzieningen en minder inwoners dan Erica, maar de voorzieningen die er zijn, zijn ook van belang voor omliggende dorpen zoals Nieuw-Schoonebeek. Daarom is het extra van belang om de bestaande voorzieningen daar te versterken. Dat maakt dat de keuze is gemaakt om Schoonebeek mee te nemen in de kerndorpen.

Voor Erica geldt dat er op korte afstand meerdere grotere voorzieningenkernen dichtbij zijn, zoals Nieuw-Amsterdam, Klazienaveen als ook wijken van Emmen. Daardoor is het verzorgingsgebied van de voorzieningen in Erica kleiner. De gemeente zal zich voor alle dorpen blijven inzetten op het behoud van zoveel mogelijk bestaande voorzieningen, met de nadruk op de genoemde basisvoorzieningen. Ook zet de gemeente zich in alle dorpen in om het bestaande woningtekort en de lokale woonbehoefte in te vullen. B Het verzoek leidt niet tot een aanpassing van de Omgevingsvisie. 15.3 De visiekaart bij figuur 16 heeft een andere legenda dan wordt beschreven op blz. 51. A De Visiekaart weergegeven in figuur 16 heeft een legenda die doorloopt op pagina 51. Dus de legenda op pagina 50 en 51 horen allebei bij de visiekaart zoals weergegeven bij figuur 16. Deze legenda is opgebouwd uit de drie kernambities. Bij de kernambities staan elke keer een losse kaartlaag opgenomen met de daarbij behorende legenda. Op deze kaartlaag zijn de keuzes van de kernambities apart weergegeven. In figuur 16 zijn de drie kaartlagen samengevoegd tot een totale visiekaart, en daarvoor bestaat de legenda dus uit drie delen (die de drie kernambities weerspiegelen). B De opmerking leidt niet tot een aanpassing van de visie.

15.4 De Dorpsraad Erica verzoekt om een gebiedsgericht Omgevingsprogramma op te stellen voor het dorp. Erica wil actief meedenken en meewerken aan gemeentelijke doelstellingen en kernambities zoals in de Omgevingsvisie zijn genoemd. A Er moet nog worden bepaald hoe de uitwerking van de Omgevingsvisie er voor de diverse dorpen en wijken in onze gemeente uit gaat zien. Het opstellen van gebiedsgerichte programma’s is daarbij een van de mogelijkheden. Maar de manier waarop dit gaat plaatsvinden is nog niet bepaald, en zal misschien ook wel maatwerk zijn. De gemeente gaat hier begin volgend jaar, na vaststelling van de Omgevingsvisie, met de EOP’s over in gesprek. De gemeente zal niet voor alle dorpen en wijken tegelijk een gebiedsgerichte uitwerking kunnen maken. En zoals eerder genoemd, zullen sommige onderwerpen een aparte uitwerking krijgen voor de wijken en dorpen, zoals woningbouw in het Volkshuisvestingsprogramma. Op dit moment kan daarom nog niet worden gezegd of er een gebiedsgericht Omgevingsprogramma opgesteld gaat worden voor Erica. B De suggestie leidt niet tot een aanpassing van de Omgevingsvisie, maar wordt overwogen in het vervolgproces. Overzicht Wijzigingen t.o.v. Ontwerp-Omgevingsvisie De onderstaande tabellen tonen per pagina de wijzigingen die in de | definitieve Omgevingsvisie zijn aangebracht naar aanleiding van de zienswijzen of ambtsh | alve (n.a.v.

het Plan-mer). Aanpassingen naar aanleiding van Zienswijzen Pag. | Reden | Wijziging 18 | Zienswijze 9.1 | Paragraaf 2.1 wordt onder het kopje ‘van esdorp tot wederopbouwwijk’ aangevuld met: “De landbouw in Emmen kent een lange geschiedenis, van het esdorpenlandschap en veenontginningen tot de mechanisatie en schaalvergroting in de 20e eeuw.” 20 | Zienswijze 9.1 | Paragraaf 2.2 ‘Gemeente Emmen anno 2026’ wordt aangevuld met: “Tegenwoordig is landbouw een belangrijke economische pijler met circa 19.000 hectare cultuurgrond, vooral akkerbouw en melkveehouderij. Maatschappelijk draagt de sector bij aan werkgelegenheid, natuurbeheer en het behoud van het karakteristieke landschap, maar staat ook voor uitdagingen zoals verduurzaming en multifunctioneel gebruik van het buitengebied.". 31 | Zienswijze | Toevoeging bij punt 1: "Hierbij geldt dat woningbouw in het 13.1 | buitengebied (en dus bij uitbreiding van het stedelijk gebied) wordt begrensd door de Provinciale Omgevingsverordening.

Voor de zoektocht naar nieuwe locaties wordt daarom afstemming gezocht met de Provincie waar het gaat om (uitbreiding naar) het buitengebied’ 32 | Zienswijze 7.3 | Zin aangepast bij punt 5: ‘We vinden het belangrijk dat ontmoetingsplekken laagdrempelig zijn voor alle inwoners, ongeacht leeftijd of achtergrond en de omgeving rond de ontmoetingsplekken rookvrij is.’ 33 | Zienswijze 7.3 | Zin aangepast bij punt 6: ‘Vanuit onze gemeentelijke taak op het gebied van huisvesting van scholen zetten we in op een breed onderwijsaanbod, op goed bereikbare en toegankelijke locaties, en in toekomstbestendige gebouwen en bijbehorende schoolomgeving die rookvrij is.’ 38 | Zienswijze | Bij punt 16 aangepast: “Openheid, doorzichten en 13.8 | verkavelingsstructuren zijn typerend voor de landelijke gebieden.” 39 | Zienswijze 7.3 | Zin toegevoegd bij punt 18: De zorgsector is bezig met rookvrije zorg en rookvrije omgeving. Daar waar de instellingen in hun omgeving te maken hebben met gemeentegrond faciliteren we als gemeente dat deze rookvrij gemaakt wordt.

41 | Zienswijze 3.1 | Bij punt 25, eerste zin gewijzigd: “In samenwerking met de landbouwsector zetten we in op een toekomstbestendig buitengebied waar gezonde verdienmodellen voor agrariërs in balans zijn met een zorgvuldige omgang met de natuur, het klimaat, het landschap, milieu en gezondheid, het aanwezige bodem- en watersysteem en overige gebruiksfuncties”. 41 | Zienswijze | Punt 25, zin “Het uitgangspunt voor agrarische activiteiten 9.3/ 9.5 | is: extensief waar dat moet en/of kansen biedt, productief waar dat kan.” gewijzigd in “Het uitgangspunt voor agrarische activiteiten is: Productief waar dat kan, op een andere wijze waar dat moet en/of kansen biedt. Initiatieven vanuit de sector en beleidsvorming vanuit rijk en provincie spelen hierin een belangrijke rol.” 42 | Zienswijze 9.3 | Punt 25, zin “faciliteren we extensivering en bieden we ruimte voor verwevenheid met natuur, landelijk (erf)wonen en recreatie & toerisme” gewijzigd in “bieden we ruimte voor verwevenheid met natuur, landelijk (erf)wonen en recreatie & toerisme”.

42 | Zienswijze 9.3 | Punt 25, zin “Op de Hondsrug is er ook sprake van mogelijkheden voor extensivering: het recreatief aantrekkelijke kleinschalige esdorpenlandschap en de nabije aanwezigheid van de stad zorgen voor aanvullende kansen en verdienmodellen voor boeren.” gewijzigd in “Op de Hondsrug bieden het recreatief aantrekkelijke kleinschalige esdorpenlandschap en de nabije aanwezigheid van de stad aanvullende kansen en verdienmodellen voor boeren.” 42 | Zienswijze 9.4 | Punt 25, zin aangevuld: “Grondgebondenheid van de melkveehouderij en kringlooplandbouw, onder andere door samenwerking tussen akkerbouw en veehouderij en door samenwerking tussen land- en glastuinbouw, zijn hierbij van belang.” 42 | Zienswijze 9.7 | Punt 26, zin aangevuld: “We zetten in op behoud van de glastuinbouw door ruimte te bieden aan intensivering, revitalisering en clustering.” 42 | Zienswijze 9.8 | Punt 27, zin aangepast: “We stimuleren opwekking van zonne-energie via zon-op-dak binnen reeds bebouwd gebied. waaronder de minder toekomstbestendige delen van de glastuinbouwgebieden.” 42 | Zienswijze | Aanpassing tekst bij punt 27: Voor de opgave na 2030 zijn 13.10 | we als gemeente in gesprek met de Provincie Drenthe in het kader van de regionale energievisie. 44 | Zienswijze | Aanpassing legenda visiekaart: Verkennen nieuwe 9.9/9.12 | ecologische verbindingen (indicatief).

47 | Zienswijze | Wijziging bij punt 36: “We leveren hiermee een bijdrage 13.8 | aan biodiversiteit, bovengrondse CO2 | -opslag en de provinciale doelen met betrekking tot nieuwe | - en bestaande natuur ( | NNN, Basiskwaliteit Natuur) | , bijvoorbeeld op het gebied van bosontwikkeling en vogelhabitats | . “Met het realiseren van | het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en de ecologische verbindingszones | door de provincie, verknopen we verschillende natuurgebieden in en om onze gemeente met elkaar.” 48 Zienswijze 9.11 Punt 39, toevoeging aan de zin: “Daarbij zien we in de nabijheid van de dorpen en in bepaalde landschappen meer ruimte voor herbestemming van VAB’s voor (erf)wonen en de toevoeging van wooneenheden op basis van het “Ruimte voor Ruimte” beleid.” 50 Zienswijze 9.9 Wijziging op visiekaart: twee indicaties voor het verkennen van nieuwe ecologische verbindingen zijn van de visiekaart verwijderd om zo volledig aan te sluiten op provinciaal beleid. Het betreft de verbinding tussen het Bargerveen en het Oostersebos en de verbinding langs het Dommerskanaal. 51 Zienswijze 9.9/9.12 Aanpassing legenda visiekaart: Verkennen nieuwe ecologische verbindingen (indicatief).

55 Zienswijze 13.2 Zin aangepast bij punt 2: “We zien erop toe dat woningbouwontwikkelingen aansluiten bij de schaal en het karakter van de omgeving, waaronder de stedenbouwkundige principes van de open groene stad, en hebben daarbij aandacht voor cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en structuren.” 56 Zienswijze 14.1 Tekst toegevoegd aan het einde van punt 6: “WILDLANDS Adventure Zoo Emmen vervult naast haar rol als topattractie en toeristische trekker ook een belangrijke functie als beheerder en beschermer van natuurerfgoed. WILDLANDS draagt actief bij aan biodiversiteit, educatie, duurzaam waterbeheer, circulaire bedrijfsvoering en ecologische kwaliteit binnen het centrumgebied.” 61 Zienswijze 4.1 Zin toegevoegd onder kenschets: “Ook Barger-Oosterveld, Noordbarge en Zuidbarge zijn formeel wijken van Emmen, maar worden in de Omgevingsvisie vanwege hun ontstaansgeschiedenis en opbouw meegenomen als dorpen.” 71 Zienswijze 6.5 Zin aangepast bij punt 10: “Hierbij gaat het voor kerndorpen om hoogwaardig openbaar vervoer, waarbij het dorp Nieuw-Amsterdam al verbonden is via het spoor met een eigen station.

Voor de kleinere dorpen willen we ook alternatieven zoals vraaggestuurd vervoer verkennen.” 78 Zienswijze 9.9 Toelichting in de visuele weergave van de gebiedsgerichte uitwerking Buitengebied is aangepast bij het punt: “We zoeken de mogelijkheden van nieuwe kleinschalige (agrarische) ecologische verbindingen, in zones tussen de verschillende natuurgebieden...” 80 Zienswijze 3.1/ Zienswijze 9.13 en ambtshalve n.a.v. Plan- mer Aanpassing en toevoeging punt 4: “Samen verkennen we mogelijkheden voor innovatie en meer duurzame en klimaatrobuuste vormen van landbouw, waarbij agrarische productie en/of verdienmodellen in balans zijn met de draagkracht van het bodem- en watersysteem, natuur, het landschap, milieu en gezondheid en cultuurhistorische kwaliteiten.

We hebben aandacht voor wettelijke eisen ten aanzien van brandveiligheid en dierenwelzijn die van invloed kunnen zijn op de ruimtelijke ontwikkeling van veehouderijen.” 80 Zienswijze 9.11 Aanpassing bij punt 6: “… bijvoorbeeld door transformatie van vrijkomende agrarische bebouwing (VAB), het bouwen van woningen in de vorm van “Ruimte voor Ruimte” en het bebouwen van bepaalde plekken binnen dorpslinten.” 81 Zienswijze 9.11 Laatste zin van punt 7 is aangevuld: “Dergelijke initiatieven beoordelen we op basis van te actualiseren “VAB-beleid” en het "Ruimte voor Ruimte” beleid uit de Provinciale Omgevingsverordening Drenthe, aangevuld met het gemeentelijke beleidskader Ruimte voor Ruimte.” 81 Zienswijze 13.9 Punt 9 is aangevuld: “We hebben er oog voor dat initiatieven voldoende aansluiten bij het karakter en de opbouw van het landschap en het bestaand grondgebruik in de omgeving. Bij ruimtelijke ontwikkeling in natuur- en recreatiegebieden is ecologische draagkracht bepalend.” 83 Zienswijze 9.12 Toegevoegd bij punt 4: “We willen als gemeente een rol spelen in het gebiedsproces omtrent de Noordbargeres, om zo keuzes voor het gebied integraal met elkaar (o.a.

WMD, betrokken bedrijven, LTO en de provincie) uit te werken en af te stemmen.” 84 Zienswijze 9.16 Punt 4: zin “…denken we mee bij gewenste transities naar extensievere vormen van landbouw” is gewijzigd naar “…denken we mee bij gewenste transities naar andere vormen van landbouw” … “Ook zien we in het kader van vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) en “Ruimte voor Ruimte” mogelijkheden …” 99 Zienswijze 13.11 In Bijlage 2 is onder het kopje ‘Provinciaal Beleid’ toegevoegd: “Omgevingsverordening Provincie Drenthe” “Ontwerp Omgevingsvisie provincie Drenthe (2026)” en “Programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe (2026)” Ambtshalve aanpassingen n.a.v. Plan-mer Pag. Reden Wijziging 9 Ambtshalve n.a.v. Plan- mer Een toevoeging aan de tekst over het doorlopen proces bij de zinnen: “Dit deden we op basis van een ruimtelijke verkenning van beleid en de opgaven en is er een analyse van het water- en bodemsysteem uitgevoerd. Deze analyse bood inzicht in de geschiktheid van het water- en bodemsysteem in onze gemeente voor diverse functies zoals wonen of landbouw. De uitkomsten van de analyse zijn later als onderlegger gebruikt voor het samenstellen van 3 integrale toekomstscenario’s en de uiteindelijke visiekaart. De 3 integrale toekomstscenario’s zijn in deze fase gebruikt om gesprekken te voeren met de politiek en samenleving.

Deze scenario’s brachten verschillende toekomsten in beeld en hielpen ons om keuzes, consequenties en (omgevings)effecten inzichtelijk te maken.” 10 Ambtshalve n.a.v. Plan- mer Enkele toevoegingen onder ‘milieu- en omgevingseffecten in beeld’: “Deze ontwikkelingen kunnen belangrijke gevolgen hebben voor de kwaliteit van de leefomgeving. Voor besluitvorming over toekomstige ontwikkelingen is het belangrijk dat we inzicht hebben in mogelijke kansen en risico's.”… “We hebben ervoor gekozen om gedurende het proces van het opstellen van de Omgevingsvisie al een plan- MER uit te voeren. Het gelijktijdig opstellen van het plan- MER helpt om ambities te toetsen en de haalbaarheid, kansen en risico’s inzichtelijk te maken. Op deze manier konden keuzes en ambities uit de Hoofdlijnennotitie al beoordeeld worden op hun effecten en is de uiteindelijke Omgevingsvisie op onderdelen aangescherpt om ongewenste effecten op het milieu en de omgeving van de gemeente Emmen te dempen. Een ander deel van de geconstateerde effecten wordt straks in verdere uitwerking van de Omgevingsvisie in omgevingsprogramma’s of bij uitvoering in projecten meegenomen.” 14 Ambtshalve n.a.v.

Plan- mer Toegevoegd aan de bijlagen: De bijlagen van dit document bestaan uit de Nota van Participatie (bijlage 1), een overzicht van vigerend beleid (bijlage 2), een begrippenlijst (bijlage 3), de Plan-MER (bijlage 4) en de analyse water- en bodem sturend (bijlage 5). 31 Ambtshalve n.a.v. Plan- mer Toevoeging bij punt 1: We zijn ons ervan bewust dat woningbouw effecten met zich meebrengt op het gebied van milieu en natuur, bijvoorbeeld als het gaat om verstoring van natuurlijke kwaliteiten en uitstoot van broeikasgassen. In de nadere ontwikkeling van woningbouwplannen gaat onze aandacht nadrukkelijk uit naar mogelijke negatieve effecten en verkennen we gebiedsgericht maatregelen om deze te beperken of voorkomen. 40 Ambtshalve n.a.v. Plan- mer Bij punt 20 toegevoegd na: De ontwikkeling van de Nedersaksenlijn biedt volop kansen om de lokale mobiliteitstransitie een impuls te geven. “We zijn ons daarbij bewust van de potentiële risico's die de ontwikkeling met zich mee kan brengen voor de natuur, biodiversiteit en leefomgeving langs het tracé. Het beperken van eventuele nadelige effecten vormt essentieel onderdeel van de planvorming.” 41 Ambtshalve n.a.v. Plan- mer Bij punt 21 toegevoegd: “Op de langere termijn verkennen we de mogelijkheden voor het aanleggen van een noordelijke Rondweg om doorgaand autoverkeer om het centrum van Emmen heen te leiden.

Hierbij zal zowel nut en noodzaak, de haalbaarheid als de mogelijke ruimtelijke inpassing moeten worden verkend. Daarbij houden we nadrukkelijk rekening met eventuele risico's van de mogelijke aanleg en het gebruik van de rondweg (toename van verkeer). Het beperken van barrièrewerking, het beperken van hinder en emissies en een zorgvuldige inpassing in het water-, bodem-, natuur- en landschapsysteem vormen belangrijke aandachtspunten binnen deze verkenning. | ” 42 | Ambtshalve | Punt 25, toegevoegd: We zijn ons bewust van mogelijke n.a.v. Plan- | risico's die deze vorm van landbouw met zich meebrengt mer | voor de balans in het grondwatersysteem (zoals mogelijke effecten van verdroging of vernatting) en op het gebied van milieudruk. Dergelijke risico's kunnen we actief ondervangen door in de nadere uitwerking van de visie op het landelijk gebied in afstemming met Provincie Drenthe stevig in te zetten op duurzaam waterbeheer, emissiereductie, versterking van bodemkwaliteit en biodiversiteit, een zorgvuldige landschappelijke inpassing. 45 | Ambtshalve | Toevoeging bij punt 31: “Op deze manier kunnen we ook in n.a.v. Plan- | de toekomst, ondanks een veranderend en soms grillig mer | klimaat, blijven leven, wonen en werken in een veilige en gezonde omgeving met een gezonde bodem en voldoende schoon water.

Bij het samenstellen van de ruimtelijke keuzes in deze visie is rekening gehouden met het bestaande water- en bodemsysteem dankzij een globale analyse van onze bodemsamenstelling en watersysteem (zie bijlage 5). Desondanks is de bodemsamenstelling in onze gemeente grillig en kan de samenstelling op korte afstand van elkaar wisselend zijn. Bij uitvoering van deze visie in projecten, zoals woningbouw, zal daarom soms aanvullend onderzoek nodig zijn. Ook het MER geeft aan dat dit van belang is. Niet alleen bij uitbreiding, maar ook bij inbreiding moet worden gekeken naar de ondergrond en moet er ruimte voor waterberging en infiltratie worden gezocht. Er ligt daarnaast een uitdaging in de afvoer van stedelijk water en het creëren van voldoende bergingscapaciteit in onze beekdalen en het watersysteem van kanalen en wijken in de veengebieden.” 45/46 | Ambtshalve | Bij punt 31, tekst verwijderd en deels verplaatst naar n.a.v. Plan- | nieuw punt dat is toegevoegd, punt 35. mer | In het zuidoosten van de gemeente bevindt zich het Natura2000-gebied Bargerveen, dat als onderdeel van het Bourtanger Moor - Bargerveen, behoort tot één van de grootste hoogveengebieden in Noordwest-Europa. Samen met de Provincie Drenthe, het Waterschap Vechtstromen en Duitse organisaties zetten we ons als gemeente in voor het beschermen, herstellen en versterken van de natuurwaarden in dit gebied.

In het bijzonder speelt in het Bargerveen een opgave op het gebied van waterhuishouding: doordat het water in het gebied weglekt naar de lager gelegen omgeving, wordt de ontwikkeling van hoogveen bedreigd. Vanaf 2014 zijn daarom door de provincie stapsgewijs buffergebieden rondom het Bargerveen aangelegd. Ook het MER vraagt hier in de Passende beoordeling om aandacht voor. We houden er rekening mee dat er in de toekomst mogelijk nog aanvullende buffergebieden rondom het Bargerveen nodig zijn. Ontwikkelingen in beleid en regelgeving op rijks- en provinciaal niveau volgen we nauw.” 56 Ambtshalve n.a.v. Plan- mer Toegevoegd bij punt 3: “We houden er nadrukkelijk rekening mee dat de ontwikkeling ter plaatse van het nieuwe tracé gepaard kan gaan met risico's voor de natuur, biodiversiteit en leefomgeving (zoals hinder en milieudruk). Daarom kiezen we bij de verdere planvorming voor een integrale aanpak en gericht nader onderzoek naar de impact op ecologische verbindingen, het beperken van hinder en emissies en aansluiting biodiversiteit en het landschap langs het (nieuwe deel van het) spoortracé. Hierbij kijken we specifiek naar de stapeling van initiatieven (naast de Nedersaksenlijn ook de verkenning naar een mogelijke noordelijke rondweg en de doorfietsroute Emmen - Borger) in de verbindingszone van de Emmerdennen en het Valtherbos.

We zetten ons er voor in om de totale impact in dit gebied zo veel mogelijk te beperken en gericht te compenseren.” 73 Ambtshalve n.a.v. Plan- mer Aanpassing bij punt 1: “Voor het behoud van een veerkrachtige en duurzame economie hebben bedrijven in onze gemeente ruimte nodig om te kunnen ondernemen. We bieden deze benodigde ruimte in eerste instantie door onze bestaande bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken door middel van herstructurering en inbreiding. We benutten de kansen die verdichting van bestaande bedrijventerreinen met zich meebrengen, zoals het terugdringen van leegstand, het efficiënter benutten van bestaande ruimte en het verbeteren van omgevingsveiligheid. Tegelijkertijd bieden we ook op enkele plekken binnen de gemeentegrenzen extra ruimte voor bedrijvigheid te bieden. We faciliteren vestiging van bedrijven die bijdragen aan onze krachtsectoren groene chemie en circulaire maakindustrie en lokale ketens versterken. Ook vinden we het belangrijk dat bedrijven een maatschappelijke meerwaarde leveren en zetten we in op een toename van werkgelegenheid. Tot slot houden we ten alle tijden rekening met mogelijke milieueffecten die extra bedrijvigheid met zich meebrengt, bijvoorbeeld op het gebied van verkeer, milieuhinder en water- en bodemkwaliteit.

Binnen het programma bedrijventerreinen en het programma glastuinbouw worden dergelijke effecten integraal meegenomen en werken we onze inzet om te komen tot toekomstbestendige werklocaties nader uit.” 74 Ambtshalve n.a.v. Plan- mer Punt 4: “Het benutten van extra ruimte voor bedrijvigheid op bestaande bedrijventerrein in de vorm van verdichting kan leiden tot een toename van verharding en daarmee samenhangend een afname van het waterbergend vermogen en een toename van hittestress. Vanuit deze kennis en ons streven naar een gezonde werkomgeving met hoge verblijfskwaliteit, investeren we samen met ondernemers in het vergroenen van de verschillende bedrijventerreinen door groen toe te voegen en onnodige verstening tegen te gaan. In de openbare ruimte staan we hiervoor als gemeente aan de lat, op privéterrein moedigen we vergroening door particulieren aan en wijzen we bedrijven op de risico's van wateroverlast door piekbuien op eigen terrein.” 75 Ambtshalve n.a.v. Plan- mer Bij punt 7 toevoeging in de zin: “We streven ernaar dat het toevoegen van bedrijvigheid (uitbreiding of nieuwvestiging) binnen bestaande terreinen of op uitleglocaties altijd in goede balans staat met het zoveel mogelijk beperken van de milieubelasting, negatieve gezondheidseffecten en externe veiligheidsrisico’s.” 75 Ambtshalve n.a.v.

Plan- mer Aanpassing bij b: “We zijn ons ervan bewust dat deze grootschalige ontwikkeling leidt tot extra ruimtebeslag, verharding en milieudruk (zoals transport, emissies en impact op het watersysteem en de natuur). In de nadere programmering en uitwerking hebben we aandacht voor externe veiligheid, een goede multimodale ontsluiting, duurzame en efficiënte inrichting, landschappelijke inpassing en versterking van de bodem- en natuurkwaliteit.” Om de ontwikkeling van het bedrijventerrein in goede banen te leiden, wordt zorgvuldig omgegaan met keuzes ten aanzien van het type bedrijf, bijbehorende milieueffecten en aspecten als landschappelijke inpassing, ontsluiting en de inrichting van de openbare ruimte. 75 Ambtshalve n.a.v. Plan- mer Bij punt c toegevoegd: “Ook voor deze ontwikkeling geldt dat we ons bewust zijn van de kans op negatieve effecten die de realisatie van het bedrijventerrein met zich mee kan brengen voor het landschap, de landbouw en het water- en natuursysteem door verharding en extra verkeer. Omdat de impact sterk afhangt van het type bedrijf en de exacte locatie, sturen we in de programmering op bewuste keuzes rondom een zorgvuldige landschappelijke inpassing, het beperken van milieueffecten en het robuust houden van water-, bodem- en natuursystemen.” 84 Ambtshalve n.a.v.

Plan- mer Toegevoegd bij punt 3: “Ook vraagt beheer en herstel van Bargerveen om aandacht voor stikstofdepositie in het natuurgebied. In het MER wordt geconstateerd dat de diverse (bouw)ontwikkelingen uit deze Omgevingsvisie nadelige effecten kunnen hebben op het Bargerveen vanwege stikstofuitstoot. Hetzelfde geldt voor bestaande landbouwactiviteiten. Hoe dichter een ontwikkeling bij het Bargerveen is, hoe groter dit effect kan zijn. Dit betekent dat er rondom het Bargerveen moet worden gekeken naar andere manieren van ontwikkelen (zoals met elektrisch materieel en andere materialen) en naar andere vormen van landbouw. We sluiten hierbij aan bij wet- en regelgeving vanuit het Rijk en de provincie en de daarbij behorende rekenmethodes die de depositie van stikstof bepalen.” 107 | Ambtshalve | De analyse water- en bodem sturend is opgenomen als n.a.v. Plan- | bijlage bij de Omgevingsvisie. mer Ambtshalve aanpassingen Pag. | Reden | Wijziging 30 | Ambtshalve | Wijziging op visiekaart: Nieuw-Amsterdamsestraat van A37 tot de Rondweg gemarkeerd als ‘bovenlokale verbindingsweg en stadsentree’. 31 | Ambtshalve | Kleine aanpassing tekst bij punt 1: “Uitbreiding Emmen (Delftlanden fase 2&3)” gewijzigd in “Uitbreiding Emmen Delftlanden” 32 | Ambtshalve | Woningsplitsing: blz. 32 punt 3, wijzigen zin: “We denken daarbij aan het vergroten van planologische ruimte en regels.

Dat vraagt echter om gebiedsgericht maatwerk, ook om bestaande kwaliteiten zo goed mogelijk te borgen.” naar ‘Hiervoor zijn heldere regels nodig, die nader zullen worden uitgewerkt in het Volkshuisvestingsprogramma. Daarbij is aandacht voor gebiedsgerichte verschillen om bestaande kwaliteiten zo goed mogelijk te borgen.” 37 | Ambtshalve | Tekst toegevoegd aan het eind van de intro van kernambitie 2: “Onder de noemer “Regio Emmen” werken we samen met omliggende gemeenten aan een integrale schaalsprong: meer inwoners en woningen, meer banen, een innovatieve en onderscheidende regio-economie, betere voorzieningen en een goede leefbaarheid. We versterken elkaar richting de toekomst en zorgen samen voor groei van de brede welvaart.” 42 | Ambtshalve | Toevoeging bij punt 27 na de zin “Voor de opgave na 2030 zijn we in gesprek met de Provincie Drenthe. Voor de ontwikkeling van windenergie zijn de uitgangspunten uit de Structuurvisie Windenergie leidend.” 42 | Ambtshalve | Aanpassing tekst bij punt 27: Energieneutraal vervangen door CO2-neutraal in de zin: “We houden vast aan de ambitie om in 2050 CO2-neutraal te zijn.” 49 Ambtshalve Toevoeging aan zin: “Bij de realisatie van de kernambities en bijbehorende bouwstenen zullen we ons moeten inspannen om de mogelijke kansen zo goed mogelijk te benutten en de mogelijke risico’s juist te voorkomen of te verminderen.

49 Ambtshalve Zin aangepast "In woongebieden worden bij het vaststellen van het gewijzigde Omgevingsplan aangescherpte geluidsnormen gehanteerd, om met name in de nacht rust te borgen. Dit zijn andere geluidsnormen, dan in bijvoorbeeld het centrumgebied, of op bedrijventerreinen. Dit wordt bij het uitwerken van het vernieuwde Omgevingsvisie nader verkend (passend binnen de wettelijke normen).” 49 Ambtshalve Tekst toegevoegd aan het einde: “Dit betekent dat een integrale belangenafweging altijd onderdeel moet zijn van het proces om te komen tot uitwerking van plannen en projecten. Het maken van goed onderbouwde keuzes is hierbij noodzakelijk, waarbij mogelijke risico’s zoveel mogelijk moeten worden voorkomen of verminderd. Aanvullende onderzoeken kunnen nodig zijn om een goede belangenafweging te kunnen maken.” 50 Ambtshalve Wijziging op visiekaart: Nieuw-Amsterdamsestraat van A37 tot de Rondweg gemarkeerd als ‘bovenlokale verbindingsweg en stadsentree’.

51 Ambtshalve 3.5 Visiekaart: Toevoeging aan de zin “Aanduidingen op de kaart zijn richtinggevend en kennen nog geen exacte grenzen, zoals bijvoorbeeld het indicatief ingetekende spoortracé van de Nedersaksenlijn.” 58 Ambtshalve Bij punt 11 een deel van de zin verwijderd: Woningen, maar ook bedrijfspanden en andere gebouwen moeten - in lijn met onze doelstelling voor een CO2-neutrale gemeente in 2050 - van het aardgas af en energieneutraal zijn. 62 Ambtshalve Bij punt 5 tekst tussen haakjes verwijderd: “…hebben we het wettelijk voorkeursrecht op uitbreiding van de Delftlanden (fase II en II)” gevestigd.” Daarnaast is toegevoegd: “Hoewel deze stedelijke uitbreiding kansen biedt, zorgt extra ruimtebeslag en verharding ook voor risico's voor het watersysteem, de landschappelijke kwaliteit en het microklimaat. Om negatieve effecten op het gebied van milieudruk, het bodem- en watersysteem, biodiversiteit te beperken, gaat in de nadere planuitwerking volop aandacht uit naar klimaatadaptieve bouw, een zorgvuldige inventarisatie van water en bodemkenmerken, het beperken van emissies en goede landschappelijke en natuurinclusieve inpassing.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://emmen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/b2880fdb-c8e7-4675-bb15-3a5fe4530991?agendaItemId=958d0ed0-a468-4b9f-96ef-7f0de5aa962f