Bijlage 7 - Reactienota zienswijzen Omgevingsvisie Emmen 2040
Tekst van het document
Reactienota zienswijzen Omgevingsvisie Emmen 2040 Bijlage bij het raadsvoorstel tot vaststelling van de Omgevingsvisie Emmen 2040 ‘Sterke stad, vitale dorpen, veelzijdig buitengebied’
Inleiding De Ontwerp-Omgevingsvisie Emmen 2040 'Sterke stad, vitale dorpen, veelzijdig buitengebied’ van de gemeente Emmen, heeft vanaf 1 oktober 2025 gedurende zes weken ter inzage gelegen. Het ter inzage leggen van de ontwerp-Omgevingsvisie is gepubliceerd via de gebruikelijke kanalen en is per mail, met een reactieverzoek, kenbaar gemaakt aan direct belanghebbenden. Binnen de inspraaktermijn zijn 15 zienswijzen ingediend. De zienswijzen zijn gebundeld in het Totaaloverzicht zienswijzen Omgevingsvisie Emmen 2040 en zijn dus openbaar. Op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) moeten de namen en (mail)adressen van personen in vrij toegankelijke digitale documenten worden geanonimiseerd. De zienswijzen zijn daarom in de bijlage geanonimiseerd weergegeven. Overzicht binnengekomen zienswijzen. Nr. | Zaak nr. | Indiener Zienswijze | Ontvangen op 1. | 337581-2025:318717 | Veiligheidsregio Drenthe (VRD) | 17-10-2025 2. | 189461-2023:605907 | Cumela Nederland | 23-10-2025 3. | 189461-2023:737928 | Inwoner | 26-10-2025 4. | 189461-2023:217054 | Inwoner | 26-10-2025 5. | 28365-2020:856443 | Inwoner | 1-11-2025 6. | 189461-2023:836621 | ProRail | 4-11-2025 7. | 189461-2023:664157 | GGD | 5-11-2025 8. | 189461-2023:106731 | Ondernemend Emmen | 11-11-2025 9. | 189461-2023:775172 | LTO Noord | 12-11-2025 10.
| 290571-2025:384605 | EOP Plaatselijk Belang Barger-Compascuum | 12-11-2025 11. | 189461-2023:813497 | Staatsbosbeheer en Natuur- en Milieufederatie | 12-11-2025 12. | 189461-2023:400462 | Werkgroep Toekomstbestendige A37 | 12-11-2025 13. | 189461-2023:337687 | Provincie Drenthe | 12-11-2025 14. | 189461-2023:838152 | Wildlands | 12-11-2025 15. | 189461-2023:102119 | EOP Dorpsraad Erica | 12-11-2025 In de verschillende ingediende zienswijzen zijn positieve aspecten benoemd met betrekking tot de Omgevingsvisie. Omdat deze niet allemaal in de reacties verderop in dit document terugkomen, worden ze hieronder weergegeven. Wat de indieners van zienswijzen waarderen aan de Omgevingsvisie is: • | Er wordt door de Veiligheidsregio Drenthe waardering uitgesproken voor | de aandacht die er in de Omgevingsvisie is voor het thema veiligheid en dat ze hun inbreng uit het participatieproces herkennen. • | GGD Drenthe geeft in haar reactie aan dat zij de concept | Omgevingsvisie een mooi document vindt met ambitieuze plannen en veel aandacht voor gezonde leefomgeving. • | Ondernemend Emmen onderschrijft de ambitie om een toekomstbestendig Emmen te ontwikkelen, een gemeente waar leef kwaliteit hand in hand gaat met een robuuste economie. Ondernemend Emmen nodigt de raad uit de zienswijze niet te lezen als tegenstem maar als bijdrage aan een gedeelde | verantwoordelijkheid.
Want alleen in samenwerking – overheid, onderwijs, ondernemers en | inwoners – kan Emmen zijn positie als krachtige regio | bestendigen. • LTO Noord is dankbaar voor de betrokkenheid tijdens de ontwikkeling van de Omgevingsvisie. Wij onderschrijven de wens om tot een toekomstbestendig buitengebied te komen waarin land- en tuinbouw, natuur, landschap, water en recreatie in samenhang kunnen functioneren. • Vanuit de glastuinbouw wordt gewaardeerd dat de sector wordt genoemd in de visie en dat de samenwerking met gemeente en provincie wordt erkend. Wij zien dit als een solide basis om samen verder te bouwen aan een toekomstbestendige en innovatieve glastuinbouw, waarin energie, water, teeltinnovatie en goed ondernemerschap hand in hand gaan. • Staatsbosbeheer en Natuur- en Milieufederatie hebben regelmatig actief gebruik gemaakt van de optie om met de gemeente Emmen te spreken en input te leveren voor de Omgevingsvisie Emmen zoals deze nu ter inzage ligt. Wij hebben in zijn algemeenheid waardering voor de hoofdlijnen van deze Omgevingsvisie. Gezien de ontwikkelambities van Emmen zijn de geformuleerde uitgangspunten op het gebied van zorgvuldig ruimtegebruik, revitalisering van bestaande woonwijken en bedrijventerreinen, de brede welzijnsbenadering, natuurinclusief ontwerpen en waterbodem sturend van groot belang.
Wij zien dit in deze Omgevingsvisie voldoende terug en tegelijk blijft dit in de uitvoeringspraktijk ook nog een grote uitdaging. Wij benadrukken ook naar uw raad het grote belang en ook de kansen die dit met zich meebrengt. Emmen kan zich hier ook in landelijk verband in positieve zin in onderscheiden. • De Provincie heeft met waardering kennisgenomen van de Omgevingsvisie. De brede en toekomstgerichte manier waarop de gemeente haar ruimtelijke koers beschrijft wordt gewaardeerd. Veel van de voorgestelde principes sluiten aan bij de provinciale richting en gezamenlijke opgaven. Wij waarderen dat Emmen sterk inzet op leefbare dorpen, een aantrekkelijk woonklimaat en toekomstgerichte groei. Het landschap als leidend principe sluit naadloos aan bij de provinciale inzet op de Basiskwaliteit Natuur en het principe ‘landschap als paraplu’. Ook de aandacht voor groen in de woonomgeving, dorpsranden, klimaatadaptatie en het tegengaan van verrommeling via hergebruik van VAB’s vormt een solide basis voor ruimtelijke kwaliteit. • De Provincie herkent en waardeert de economische koers op maakindustrie en groene chemie, in lijn met onze provinciale acquisitieagenda. De inzet op herstructurering van bestaande bedrijventerreinen, gecombineerd met strategische locaties voor nieuwe economische functies, past bij een duurzame en toekomstbestendige economische structuur.
Het voornemen om een Programma Bedrijventerreinen op te stellen is positief en helpt bij gezamenlijke programmering en afstemming. Het Snelwegpanorama A37 is een waardevolle stap die landschap, zichtkwaliteit en economische hotspots verbindt Reactie op zienswijzen In deze reactienota zijn de zienswijzen weergegeven in een overzicht van de gemaakte opmerkingen, zoals vragen en suggesties voor de inhoud van de Omgevingsvisie of het vervolgproces. Dit is gedaan per zienswijze. In deze reactienota worden de zienswijzen samengevat weergegeven. Daarin wordt de volgende opbouw gehanteerd: 1: Opmerking uit de zienswijze A: Commentaar B: Besluit, met eventueel concreet benoemde gevolgen voor de Omgevingsvisie Reactie op zienswijzen 1. Veiligheidsregio Drenthe (VRD) 1.1 Het aanleggen van de Nedersaksenlijn biedt een kans om het goederenvervoer van gevaarlijke stoffen niet meer door het centrum laten gaan. Dit verminderd risico’s. A. In de Omgevingsvisie onderstrepen wij het belang van de Nedersaksenlijn en het belang van een levendig centrumgebied met een gezonde en fijne leefomgeving. Het vervoer van de goederen door het centrum is op dit moment nog de enige optie, maar het wordt herkend dat de aanleg van de Nedersaksenlijn mogelijkheden biedt om het goederenvervoer op een andere manier op plaats van bestemming te laten komen.
Dit wordt meegenomen in de verdere uitwerking van de Nedersaksenlijn en logistieke infrastructuur. B. De suggestie geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 1.2 Heb aandacht voor de relatie tussen de ontwikkeling van de Greenwise Campus en het landelijke netwerk waterstofbuisleidingen en het waterstofdistributiestation (HDS) op het GETEC-terrein. A. Dit is in beeld bij de ontwikkeling van de Greenwise Campus. De VRD is betrokken bij de planontwikkeling. B. De suggestie geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 1.3 Werk het thema (externe) veiligheid nader uit in een Omgevingsprogramma. A. De gemeente ziet in dat voor het thema (externe) veiligheid een nadere uitwerking benodigd is. De milieueffectrapportage laat dit ook duidelijk zien. We zullen ons beraden of dit via een apart Omgevingsprogramma zal plaatsvinden of dat dit gecombineerd kan worden met andere thema’s. Een nadere uitwerking zal in ieder geval worden opgesteld. B. Deze aanbeveling is geen reden voor aanpassing van de visie. 1.4 Vraagt om betrokken te worden bij de toekomstige (gebieds-)ontwikkelingen zoals de Greenwise Campus (tot ziekenhuis), de Nedersaksenlijn en andere ontwikkelingen. A. De VRD zal bij de ontwikkelingen vroegtijdig worden betrokken. Bij de ontwikkeling van de Greenwise Campus is de VRD al aangehaakt. De gemeente vindt de 2.
Cumela Nederland 2.2 Wij verzoeken u om bij de aanleg, verandering of onderhoud van alle ontsluitingswegen rekening te houden met het materieel van cumelabedrijven. A. Bij de verandering- en onderhoud van wegen wordt standaard rekening gehouden met het belang van de landbouwsector, waaronder dat van Cumela. Er dient echter ook rekening te worden gehouden met andere belangen, waardoor de uitvoering van projecten soms een noodzakelijk compromis is. Bij relevante projecten aan wegen in Emmen wordt de landbouwsector in het kader van participatie actief betrokken. Verder vindt er jaarlijks een bespreking van verkeersontwikkelingen plaats in een specifiek overleg met de landbouwsector, waarbij Cumela ook is aangesloten (het GOC-overleg). B. Het verzoek is geen reden tot aanpassing van de Omgevingsvisie. 2.3 Wij verzoeken u om het bestaansrecht van cumelabedrijven in het buitengebied te erkennen en dit expliciet te benoemen in de Omgevingsvisie. samenwerking met de VRD van belang en maakt graag gebruik van de expertise van de VRD om de benoemde ontwikkelingen op een veilige manier te realiseren. B. Het verzoek is geen reden tot aanpassing van de Omgevingsvisie.
2.1 Gevraagd wordt om mogelijkheden te creëren om bestaande bedrijfslocaties te kunnen ontwikkelen alsook te kunnen uitbreiden, alsmede nieuwvestiging in het buitengebied mogelijk te maken om uitvoering te kunnen geven aan de in de Omgevingsvisie vermelde ambities. Tevens wordt verzocht om bij de bedrijfslocaties van cumelabedrijven voldoende (buiten)opslagmogelijkheden toe te staan en dit expliciet te benoemen in de Omgevingsvisie. A. De Omgevingsvisie is een langetermijnvisie voor 2040 voor de gehele leefomgeving. Beschreven wordt welke doelen en ambities we nastreven. Bij een visie voor 2040 hoort een bepaald abstractieniveau. Uw verzoek om rekening te houden met voldoende (buiten)opslagmogelijkheden, uitbreidings- en nieuwvestigingsmogelijkheden voor “cumelabedrijven” krijgt een plek in de uitwerking van de Omgevingsvisie. Bijvoorbeeld in een nog op te stellen Omgevingsprogramma voor het landelijk gebied en/of het Omgevingsplan. Tot die tijd gelden de bestaande planologische regelingen, zoals opgenomen in het tijdelijke Omgevingsplan. B. Het verzoek is geen reden tot aanpassing van de Omgevingsvisie. A. We erkennen het bestaansrecht en het belang van cumelabedrijven. Dit benoemen we echter niet expliciet in de Omgevingsvisie omdat we dat ook niet voor alle andere branches doen. B. Het verzoek is geen reden tot aanpassing van de Omgevingsvisie.
2.4 Wij verzoeken u om bij de bedrijfslocatie van cumelabedrijven voldoende mogelijkheden te creëren om energie op te wekken en op te slaan en dit expliciet te benoemen in de Omgevingsvisie. A. De gemeente zet in op een toekomstbestendige en duurzame bedrijfsvoering van bedrijven. Eén van de kernambities van de Omgevingsvisie is ‘Een duurzame en veerkrachtige economie met impact’. Op het gebied van verduurzaming van bedrijven bestaan reeds diverse mogelijkheden, die wij continu actueel houden. De vraag omtrent ruimte voor deze ontwikkelingen krijgt een plek in de uitwerking van de Omgevingsvisie, in nog op te stellen Omgevingsprogramma's voor het landelijk gebied en/of de bedrijventerreinen en/of het Omgevingsplan. B. Het verzoek is geen reden tot aanpassing van de Omgevingsvisie. 3. Inwoner Roswinkel 3.1 Zorgen worden geuit over de aanwijzing van Emmen Oost als gebied voor grootschalige duurzame landbouw. In de ontwerpvisie wordt onvoldoende aandacht besteed aan de mogelijke gezondheidsrisico’s die gepaard gaan met landbouwactiviteiten, zoals blootstelling aan pesticiden, geurhinder, fijnstof en andere milieufactoren. A. In de ontwerp Omgevingsvisie is aangegeven dat in het noordoosten van de gemeente (het Veenkoloniaal gebied) “ruimte wordt geboden voor duurzame productie en voor grootschalige agrarische bedrijven”.
Concreet is dit een voortzetting van de al langer geldende vestigings- en ontwikkelingsmogelijkheden van agrarische bedrijven in het betreffende gebied. Deze mogelijkheden zijn gebaseerd op de geldende provinciale Omgevingsvisie en is opgenomen in ons tijdelijke Omgevingsplan. In de Omgevingsvisie wordt verder aangegeven dat we ons “met de landbouwsector in zullen te zetten op een toekomstbestendig buitengebied waar gezonde verdienmodellen voor agrariërs in balans zijn met een zorgvuldige omgang met de natuur, het klimaat, het landschap, het aanwezige bodem- en watersysteem en overige gebruiksfuncties” In onze ogen maakt het rekening houden met milieu- en gezondheidsaspecten nadrukkelijk onderdeel uit van de “zorgvuldige omgang’. Vanuit de Provincie Drenthe wordt concreet invulling gegeven aan het uitvoeren van de landbouw op toekomstbestendige wijze. Wij volgen deze ontwikkelingen, net als landelijke ontwikkelingen omtrent thema's als het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen nabij kwetsbare functies. Na vaststelling van de Omgevingsvisie starten wij met een gemeentelijk programma/landbouwvisie voor de landbouw/het landelijk gebied, waarbinnen wij nadere invulling geven aan een aanvullende gemeentelijke werkwijze.
In de tussentijd wordt er bij concrete aanvragen om vergunningverlening van agrarische bedrijven een brede afweging gemaakt, mede op basis van de in deze zienswijze genoemde milieu- en gezondheidsaspecten. B. Punt 25 (blz. 41) en punt 4 (blz. 80) wijzigen: “In samenwerking met de landbouwsector zetten we in op een toekomstbestendig buitengebied waar gezonde verdienmodellen voor agrariërs in balans zijn met een zorgvuldige omgang met de natuur, het klimaat, het landschap, milieu en gezondheid, het aanwezige bodem- en watersysteem en overige gebruiksfuncties”. Punt 4 (blz. 80): Samen verkennen we mogelijkheden voor innovatie en meer duurzame en klimaatrobuuste vormen van landbouw, waarbij voedselproductie en/of verdienmodellen in balans zijn met de draagkracht van het bodem- en watersysteem, natuur, het landschap, milieu en gezondheid en cultuurhistorische kwaliteiten. 3.2 De Omgevingswet vereist dat omgevingsvisies rekening houden met de gezondheid van inwoners. In de ontwerpvisie van Emmen wordt gezondheid genoemd als belangrijk thema, maar zonder concrete uitwerking of gebiedsspecifieke maatregelen. Verzocht wordt een aanvullende gezondheidsparagraaf op te nemen in de Omgevingsvisie. Hierin duidelijker zijn op welke wijze duurzame landbouw bij gaat dragen aan een gezonde leefomgeving voor de bewoners in grootschalige landbouwgebieden.
A Het maken van een concrete uitwerking of gebiedsspecifieke maatregelen op het gebied van gezondheid is iets voor een vervolg op de Omgevingsvisie, in de vorm van een nog op te stellen Omgevingsprogramma voor het landelijk gebied en/of het Omgevingsplan, waarbij rekening wordt gehouden met kaders vanuit rijk en provincie. B De opmerking leidt niet tot aanpassing van de visie. 3.3 Sinds 2024 is de Europese Natuurherstelwet van kracht, die gemeenten verplicht om ecosystemen te herstellen en te beschermen, ook buiten Natura 2000-gebieden. In de huidige ontwerpvisie ontbreekt echter een expliciete koppeling met deze wetgeving. Verzocht wordt de visie expliciet te koppelen aan de doelen en verplichtingen van de Natuurherstelwet. 3.4 In de bijbehorende PlanMER worden de milieueffecten slechts op hoofdlijnen behandeld, zonder een gebiedsspecifieke risicoanalyse voor Emmen Oost. Verzocht wordt een gebiedsspecifieke risicoanalyse uit te voeren voor Emmen Oost. A De Omgevingsvisie is een langetermijnvisie voor 2040 voor de gehele leefomgeving. Hierbij hoort een bepaald abstractieniveau. Op basis daarvan is de PlanMER uitgevoerd. De in de Omgevingsvisie geschetste mogelijkheden ten aanzien van de landbouw in Emmen Oost zijn daarin meegenomen.
Het verzoek om een gebiedsspecifieke risicoanalyse is iets wat zal worden overwogen bij het nog op te stellen Omgevingsprogramma voor het landelijk gebied en/of het Omgevingsplan. B Het verzoek is geen reden tot aanpassing van de Omgevingsvisie. 4. Inwoner Barger-Oosterveld A In de Natuurherstelwet staan doelstellingen en verplichtingen voor het herstellen van de natuur en ecosystemen in Europa. Er worden verplichtingen gesteld aan het herstellen en behouden van natuur en een groene omgeving. De deadline om maatregelen te implementeren is 2030. De lidstaten van de EU moeten zelf bepalen welke maatregelen er op hun grondgebied nodig zijn om aan de verordening te voldoen. Het Rijk en de Provincies hebben nog een vertaling te maken van hoe hier in Nederland en Drenthe mee om wordt gegaan. Op dit moment is nog niet duidelijk wat dit concreet betekent voor gemeenten. Een gemeentelijke vertaling van de doelstellingen uit de Natuurherstelwet zal worden opgepakt in een nadere uitwerking van de Omgevingsvisie, in de vorm van een nog op te stellen omgevingsprogramma waar dit onderwerp in wordt opgenomen en/of het Omgevingsplan. In de Omgevingsvisie wordt aandacht besteed aan het versterken van natuurwaarden, klimaatbestendig en natuurinclusief bouwen bij ontwikkelingen en het creëren van ruimte voor biodiversiteit en natuurontwikkeling.
Tevens zoeken we naar mogelijkheden voor kleinschalige ecologische verbindingen tussen natuur- en bosgebieden, die de biodiversiteit bevorderen. Naar onze mening biedt de Omgevingsvisie hiermee voldoende basis om opgaven op het gebied van natuur in de toekomst te concretiseren op gemeentelijk niveau. B Het verzoek is geen reden tot aanpassing van de Omgevingsvisie. 4.1 Barger-Oosterveld wordt in de visie aangeduid als dorp, terwijl het in andere documenten van de gemeente gesproken wordt over Barger-Oosterveld als wijk van Emmen. Waarom is dat? A Barger-Oosterveld is volgens de officiële indeling in het CBS inderdaad een wijk van de stad Emmen. In de Omgevingsvisie is echter niet uitsluitend gekeken naar deze 5. Inwoner Barger-Compascuum 5.1 Komst industrie in Rundedal heeft invloed op zijn bedrijfsvoering. Visie geeft veel onduidelijkheid. A In de Ontwikkelvisie Rundedal 2012 hebben wij de richting bepaald naar (gedeeltelijke) transformatie van het Rundedal naar bedrijventerrein. De provincie Drenthe heeft deze richting vastgelegd in de Provinciale Omgevingsvisie en de Regionale programmeringsafspraken bedrijventerreinen Zuid Oost Drenthe. De plannen voor het bedrijventerrein Rundedal zijn nog niet volledig uitgewerkt. In de Regio Zuidoost Drenthe is afgesproken Rundedal, met een omvang van 150 ha, in te zetten voor grootschalige bedrijven.
Deze bedrijven hebben een bedrijfskavel nodig van 10 tot 30 hectare. Hiervoor moet er nog een Omgevingsplanwijziging worden uitgewerkt. Bij het uitwerken van dit plan zullen de directe omgeving en omwonenden worden betrokken. De vervolgstappen voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein worden op dit moment belemmerd door de stikstofproblematiek. Daarom is er op dit moment nog geen exact beeld van de termijn waarop gestart kan worden met het uitwerken van een Omgevingsplanwijziging. wijkindeling, maar zijn alle wijken en dorpen vanuit een ruimtelijk oogpunt bekeken. Het karakter en de stedenbouwkundige opbouw en structuur van Barger-Oosterveld zijn juist te kenmerken als een dorp. De structuur en opbouw van een woonwijk zoals Emmerhout of Bargeres zijn duidelijk anders. Dit komt omdat Barger-Oosterveld van oorsprong een dorp is en op die manier een ontstaansgeschiedenis heeft. Uiteindelijk is het dorp tegen de plaats Emmen aan komen te liggen door stadsuitbreidingen en is het dorp onderdeel geworden van de wijkindeling van de plaats Emmen. Eenzelfde soort geschiedenis geldt voor de dorpen Noordbarge en Zuidbarge. Ook dit blijven dorpse identiteiten binnen de plaats Emmen. Omdat de Omgevingsvisie gaat over ruimtelijke keuzes voor de toekomst, is Barger- Oosterveld in de Omgevingsvisie als ‘dorp’ gekenmerkt.
Dit betekent dat als er plannen zijn voor woningbouw of andere ruimtelijke ontwikkelingen, deze passend moeten zijn bij de structuur en het karakter van een dorp. Het gaat dan bijvoorbeeld om hoogtes- en dichtheden van bebouwing. In de Omgevingsvisie staat dit niet toegelicht, daarom wordt er een zin toegevoegd om dit te verduidelijken. B De zienswijze leidt tot aanpassing van de Omgevingsvisie. Bij paragraaf 4.2., blz. 61, wordt een zin toegevoegd: Onder de Emmense woonwijken worden Emmermeer (inclusief woonwagencentrum De Ark), Angelslo, Emmerhout, Bargeres, Rietlanden, Parc Sandur, Delftlanden en Emmerschans geschaard. Ook Barger-Oosterveld, Noordbarge en Zuidbarge zijn formeel wijken van Emmen, maar worden in de Omgevingsvisie vanwege hun ontstaansgeschiedenis en opbouw meegenomen als dorpen. Wanneer er wordt gewerkt aan de Omgevingsplanwijziging wordt ook gekeken naar de invloed die de ontwikkeling heeft op in de omgeving aanwezige functies. Het is zeker op voorhand niet uit te sluiten dat er invloed en/of gevolgen kunnen zijn voor de omgeving. Als dat zich voordoet zal worden bepaald wat het effect precies is en/of hoe hiermee kan worden omgegaan. In het proces om voor een Omgevingsplanwijziging gaan we zorgvuldig om met alle betrokkenen en de diverse belangen die er spelen en worden zij vroegtijdig betrokken.
B De zienswijze leidt niet tot een aanpassing van de Omgevingsvisie. 6. ProRail 6.1 Het spoornetwerk moet voldoende ruimte behouden om veilig en toekomstbestendig te functioneren. ProRail vraagt om haar belangen mee te nemen bij de uitwerking in omgevingsplannen en om bij alle ambities nauw af te stemmen met de MIRT- Verkenning Nedersaksenlijn. A Bij ontwikkelingen nabij het spoor wordt rekening gehouden met de genoemde aspecten. De ambities tot het spoor brengt de gemeente in de MIRT-verkenning Nedersaksenlijn in. ProRail zal vroegtijdig worden betrokken als er verdere plannen worden uitgewerkt nabij het spoor B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 6.2 Ontwikkelingen nabij het spoor kunnen de bereikbaarheid versterken, maar ook conflicteren met het functioneren van het spoor. ProRail vraagt om voldoende afstand tot het spoor en een zorgvuldig ontwerp bij woningbouw, bedrijventerreinen, ecologische verbindingen en mobiliteitshubs. ProRail wil graag vroegtijdig betrokken worden bij de uitwerking van ontwikkelingen nabij het spoor. A In de Omgevingsvisie wordt ingezet op stedelijke ontwikkelingen nabij stations vanwege de goede bereikbaarheid. Dit vraagt om goede inrichting van zowel de stedelijke ontwikkelingen als de stationsgebieden om beide optimaal te kunnen laten functioneren.
ProRail wordt vroegtijdig betrokken bij diverse uitwerkingen van deze stedelijke ontwikkelingen bij stations en nabij het spoor. Er zal rekening worden gehouden met de genoemde aspecten. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 6.3 ProRail verzoekt om bij de gewenste verdiepte ligging van het spoor ook een alternatief met ongelijkvloerse overwegen te onderzoeken. Dit alternatief is mogelijk financieel haalbaarder en biedt vergelijkbare veiligheid. Daarbij wordt verzocht om 6.4 ProRail merkt op dat er nog geen overleg is geweest over de verplaatsing van het rangeerterrein. Een nieuwe locatie moet minimaal dezelfde fysieke en milieuruimte bieden en volledig operationeel zijn vóór verwijdering van het bestaande terrein. ProRail vraagt om duidelijkheid over financiering van deze verplaatsing. A De ruimte in het centrum van Emmen is schaars en we hebben grote opgaves in relatie tot de woningbouwopgave en de schaalsprong. De beschikbare ruimte in het centrum willen we zo doelmatig mogelijk aanwenden. Zeker vlak bij het station is het doel om woningen te bouwen en daarmee meer duurzame verplaatsingen zoveel mogelijk te stimuleren. Verplaatsing van het rangeerterrein van Emmen willen we in samenhang met de andere ontwikkelingen op en om het spoor beoordelen (Nedersaksenlijn). Als uitplaatsing actueel wordt, treden we graag in overleg.
B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 6.5 Zichtlijnen naar stations moeten behouden blijven voor vindbaarheid en beleving. Daarbij dragen voorzieningen voor cultuur en levendigheid in de directe stationsomgeving bij aan sociale veiligheid rondom het station. Er wordt in paragraaf 4.3 over de bereikbaarheid van dorpen niet benoemd dat Nieuw- Amsterdam een station heeft. Het verzoek is om dit alsnog te vermelden. A De zichtbaarheid en vindbaarheid, alsmede de aantrekkelijkheid zijn belangrijke uitgangspunten voor Emmen bij de ontwikkelingen rondom stationslocaties in het algemeen en rondom Emmen Centraal in het bijzonder. Dit uitgangspunt wordt bij de ontwikkeling van de spoorzone meegenomen. ruimtelijke reserveringen aan te houden voor toekomstige spooruitbreidingen en stationsaanpassingen. A In het proces van het opstellen van de Omgevingsvisie is de afweging gemaakt tussen ongelijkvloerse overwegen of het verdiept aanleggen van de spoorbaan. De keuze voor een verdiepte spoorligging is gericht op het verminderen van barrièrewerking in het centrum en het versterken van de verbinding tussen wijken. Deze oplossing beperkt geluidsbelasting, voorkomt wachttijden bij overwegen voor stedelijk verkeer en vraagt minder ruimte dan alternatieven. Bij de uitwerking wordt rekening gehouden met toekomstige spoor- en stationsaanpassingen.
Afstemming vindt plaats binnen de MIRT-verkenning Nedersaksenlijn en de Verkenning Gebiedsontwikkeling Nedersaksenlijn, in samenhang met ontwikkelingen in Emmen. Vroegtijdige betrokkenheid van ProRail is essentieel en wordt meegenomen in de verdere planvorming. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. Station Nieuw-Amsterdam kan inderdaad worden genoemd in de Omgevingsvisie bij paragraaf 4.3 over multimodale bereikbaarheid van dorpen. B We passen paragraaf 4.3 (Gebiedsuitwerking Dorpen) aan bij punt 10. De zin ‘Hierbij gaat het voor de kerndorpen om hoogwaardig openbaar vervoer, maar willen we voor de kleinere dorpen ook alternatieven zoals vraaggestuurd vervoer verkennen.’ wordt vervangen door: ‘Hierbij gaat het voor kerndorpen om hoogwaardig openbaar vervoer, waarbij het dorp Nieuw-Amsterdam al verbonden is via het spoor met een eigen station. Voor de kleinere dorpen verkennen we alternatieven zoals vraaggestuurd vervoer.’ 6.6 Bij functiemenging nabij het spoor moet rekening gehouden worden met regels en beperkingen van het Basisnet. Dit is nodig om verwachtingen bij betrokkenen te beheersen. Ontwikkelingen mogen het goederenvervoer niet belemmeren. A Bij ontwikkelingen nabij het spoor wordt rekening gehouden met de genoemde aspecten en zo nodig wordt vroegtijdig in overleg getreden. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie.
6.7 Onderstations en relaiskasten moeten vrij blijven van bebouwing en goed bereikbaar zijn voor onderhoud. Er moet minimaal 5 meter afstand worden gehouden, met hekwerk op die grens. A Bij concrete uitwerking van programma's en projecten nabij het spoor worden de genoemde aspecten meegenomen. Zo nodig wordt vroegtijdig in overleg getreden. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 6.8 Externe veiligheid, geluid, trillingen, overwegveiligheid, waterpeil, windhinder, schaduwwerking en reflectie van zonnepanelen vragen aandacht bij de uitwerking van plannen. Deze aspecten zijn cruciaal voor een veilige en leefbare omgeving nabij het spoor. Zonneparken mogen geen negatieve invloed hebben op seinen of spoorinfrastructuur. A Bij concrete uitwerking van programma's en projecten nabij het spoor worden de genoemde aspecten meegenomen. Zo nodig wordt vroegtijdig in overleg getreden. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 6.9 Bureau Spoorbouwmeester en het Spoorbeeld zijn goede hulpmiddelen voor ruimtelijke kwaliteit. ProRail biedt aan om vroegtijdig mee te denken bij planvorming. A Bij concrete uitwerking van omgevingsprogramma's en projecten nabij het spoor worden de genoemde aspecten meegenomen. Het aanbod van ProRail om vroegtijdig mee te denken wordt gewaardeerd. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 7.
GGD Drenthe 7.1 Samenhang Omgevingsplan en Omgevingsvisie: Omgevingsplan voor het deelgebied Emmerschans is beleidsneutraal dat is in de beleving van GGD Drenthe niet in lijn met de ambities zoals verwoord in de ontwerp-Omgevingsvisie. GGD pleit voor duidelijke koppeling tussen visie en plan zodat gezondheid daadwerkelijk sturend kan zijn in de fysieke leefomgeving. A Het Omgevingsplan voor het deelgebied Emmerschans is gerealiseerd voor de vaststelling van de Omgevingsvisie. Na vaststelling van de Omgevingsvisie start de verdere doorvertaling van Omgevingsvisie naar het Omgevingsplan. Een doorvertaling voor milieu- en gezondheid in de vorm van een Omgevingsprogramma is nog nodig voordat in het Omgevingsplan aangescherpte keuzes gemaakt kunnen worden op het gebied van milieu- en gezondheid. We zijn ons ervan bewust dat er op dit moment inderdaad nog een ‘gat’ zit tussen visie en plan. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. GGD Drenthe geeft aan in het vervolgproces te kunnen ondersteunen; wij betrekken hen in het vervolgproces van de uitvoering van de Omgevingsvisie, omgevingsprogramma's en Omgevingsplan. 7.2 In hoofdstuk 4.5 staat: ‘We zetten in op veilige en gezonde leefomgeving volgens de geldende norm voor luchtkwaliteit, geuren, geluid en externe veiligheid. GGD Drenthe doet aanvullende suggestie: ga voor gezondheidswinst onder de norm.
De geldende milieunormen zijn geen gezondheidsnormen. A We hebben in onze gemeente geen gemeentelijke gezondheidsnormen en sluiten om die reden aan bij landelijke nomen. De suggestie van GGD Drenthe om hier wel naar te kijken sluit aan bij constateringen vanuit de uitgevoerde PlanMER. Na vaststelling van de Omgevingsvisie willen we graag samen met de GGD de mogelijkheden voor gemeentelijke gezondheidsnormen verkennen. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie 7.3 Advies om de ambitie voor rookvrije omgeving te concretiseren en te versterken. 8. Ondernemend Emmen A Dit advies vinden we relevant en met de gegeven reactie zien we mogelijkheden om dit toe te voegen aan de Omgevingsvisie. B Op basis van dit advies zijn de volgende aanpassing in de Omgevingsvisie (zie hieronder vet weergegeven) doorgevoerd. Pagina 32 bouwsteen 5: ontmoetingsplek per dorp en per wijk. ‘We vinden het belangrijk dat ontmoetingsplekken laagdrempelig zijn voor alle inwoners, ongeacht leeftijd of achtergrond en de omgeving rond de ontmoetingsplekken rookvrij is.’ Pagina 33 bouwsteen 6. ‘Vanuit onze gemeentelijke taak op het gebied van huisvesting van scholen zetten we in op een breed onderwijsaanbod, op goed bereikbare en toegankelijke locaties, en in toekomstbestendige gebouwen en bijbehorende schoolomgeving die rookvrij is.’ Pagina 38. Bouwsteen 18 over sterke zorgsector.
Toevoegen De zorgsector is bezig met rookvrije zorg en rookvrije omgeving. Daar waar de instellingen in hun omgeving te maken hebben met gemeentegrond faciliteren we als gemeente dat deze rookvrij gemaakt wordt. 8.1 Een visie is pas duurzaam als zij rust op een stevig economisch fundament. Economische dimensie is drager van iedere toekomstvisie. A De ontwerp-Omgevingsvisie geeft aan dat het creëren van brede welvaart valt of staat met een toekomstbestendige economie en voldoende werkgelegenheid. Kernambitie 2 is het realiseren van een duurzame en veerkrachtige economie met impact. In deze kernambitie is het door de raad vastgestelde beleid uit de Kadernota Economie opgenomen. Economie is een belangrijke drager van de ontwerp- Omgevingsvisie. Daarnaast zijn andere belangen vertaald in de ontwerp- Omgevingsvisie en met een integrale afweging is beoogd een toekomstvisie te formuleren die recht doet aan de belangrijke opgaven waar de gemeente Emmen voor staat. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 8.2 Meer nadruk op economische veerkracht, innovatie in de maakindustrie, en een realistisch mobiliteitsbeleid dat groei niet belemmert maar mogelijk maakt. Aandacht voor aansluiting op regionale en grensoverschrijdende netwerken. A In de ontwerp-Omgevingsvisie is de Kadernota Economie vertaald en is aandacht voor een wendbare en toekomstbestendige economie.
De maakindustrie is een van de krachtsectoren en innovatie onder meer door de vorming van (regionale) ecosystemen zoals de Greenwise Campus, is verwoord in de Omgevingsvisie. De aansluiting op regionale en grensoverschrijdende netwerken als de E233, de spoorlijn Coevorden-Bad Bentheim, de regionale verbindingen N34, N391 en N381 is randvoorwaardelijk voor de ontwikkeling van Emmen. De opmerking over het mobiliteitsbeleid is reeds betrokken bij de zienswijze van Ondernemend Emmen op de Mobiliteitsvisie die op 28 mei 2026 is vastgesteld. B De opmerking vormt geen aanleiding om de visie aan te passen. 8.3 Voor toekomstbestendig Emmen is beleid nodig dat in samenhang wordt ontwikkeld d.w.z. niet vanuit sectorale invalshoek maar integraal met meenemen van het ondernemersperspectief. A De ontwerp-Omgevingsvisie is een integrale visie op de ontwikkeling van Emmen tot 2040. Net zoals Ondernemend Emmen erkennen we het belang dat ook bij de uitvoering van de Omgevingsvisie een integrale aanpak nodig is. De visie wordt uitgewerkt via Omgevingsprogramma's waarbij integraal werken uitgangspunt is. Eén van de Omgevingsprogramma’s dat op dit moment opgepakt, is het programma Bedrijventerreinen. Daarbij zijn – evenals bij het opstellen van de Omgevingsvisie is gebeurd- de relevante stakeholders betrokken. Ondernemend Emmen is reeds bij dit proces aangehaakt.
B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 8.4 Een vitale economie vraagt om passende huisvesting: voldoende woningen voor de doelgroepen die onze economie dragen: • Voldoende woningen voor de doelgroepen die onze economie dragen: mbo’ers, hbo’ers, gezinnen en dan pas senioren. • Woningbouw in de binnenstad, de dorpen en in de wijken, zodat ook jonge werkenden na hun opleiding in Emmen kunnen blijven. • Gedifferentieerde wijkopbouw, waarin mensen binnen hun eigen buurt kunnen doorgroeien in hun wooncarrière. • Volkshuisvesting als economische strategie: woningen zijn geen einddoel, maar een instrument om talent te behouden. • Elke nieuwe woningbouwontwikkeling moet passen binnen het DNA van Emmen: groen, rustig en ruim. A De gemeente erkent dat de ambities voor de woningbouwopgave samenhangt met de ambitie om onze economie te versterken. De groei van de werkgelegenheid en het type werknemer dat daarvoor benodigd is, moet aansluiten op het woningaanbod dat de komende jaren wordt toegevoegd in de gemeente Emmen. De woningbouwambities worden uitgewerkt in het Volkshuisvestingsprogramma. Hierin zal de verbinding worden gelegd om het woningbouwprogramma voor de komende jaren te laten aansluiten op ons economisch profiel. Een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij diverse doelgroepen zal het uitgangspunt zijn.
Ook voor senioren zal gebouwd worden, want dit laat tot doorstroming op de bestaande woningmarkt, waardoor woningen vrijkomen voor gezinnen en starters. Ondernemend Emmen zal worden betrokken bij het opstellen van het Volkshuisvestingsprogramma om ervoor te zorgen dat de toekomstige werknemers van Emmen goed in beeld zijn, zodat het woningbouwprogramma daar goed bij aan gaat sluiten. Woningbouwontwikkelingen worden altijd zoveel mogelijk aangesloten bij ons landschap en stedenbouwkundige opbouw van de bestaande omgeving. B Deze opmerking leidt niet tot aanpassing van de visie. 8.5 Wij verwachten een faciliterende overheid die duidelijke kaders stelt. Ruimtelijke kwaliteit is geen bijzaak, maar bepalend voor de aantrekkelijkheid van de stad. Garageboxen en grootschalige parkeerterreinen horen niet thuis in deze visie. Ze dragen niet bij aan de economie, genereren geen werkgelegenheid en verminderen de ruimtelijke kwaliteit. Voorbereidingsbesluit: Ondernemend Emmen pleit ervoor dat de gemeente snel een voorbereidingsbesluit neemt om ongewenste ontwikkelingen zoals meer garage- en opslagboxen te voorkomen. Deze druisen rechtstreeks in tegen de gemeentelijke Kadernota Economie en vormen een toekomstig risico voor ongewenste activiteiten.
Bestemmingsplan stroomvoorziening: zodra het voorbereidingsbesluit voor een bedrijventerrein is genomen, moet direct gewerkt worden aan een bestemmingsplan dat ruimte maakt voor de energie-infrastructuur die onze bedrijvigheid mogelijk maakt. Energie bepaalt de ruimtelijke logica: Waar energie beschikbaar is, daar kan bedrijvigheid groeien. Ontwikkel daarom bedrijventerreinen in de directe nabijheid van (nieuwe) energieknooppunten. A We zien voor onze gemeente een faciliterende rol. Zoals in hoofdstuk 5 van de Omgevingsvisie is verwoord: "Als gemeente hebben wij een publieke en maatschappelijke taak om het algemeen belang te bewaken en ontwikkelingen te faciliteren of in gang te zetten die bijdragen aan een toekomstbestendige leefomgeving. De Omgevingsvisie Emmen 2040 geeft richting aan deze ontwikkelingen en biedt een kader voor de integrale afweging van nieuwe initiatieven". Garageboxen en opslagruimten zijn geen deel van het acquisitiebeleid. De gemeente volgt het door de provincie Drenthe met de gemeenten opgestelde provinciale acquisitiebeleid. Er is gestart met het opstellen van het Omgevingsprogramma bedrijventerreinen waarbij inzicht wordt verkregen in de beschikbare ruimte en de vraag van bedrijven. Daarin wordt het onderwerp garageboxen en opslagruimten nader behandeld. Bestemmingsplan stroomvoorziening: Er wordt hard gewerkt aan het project Deelnet Emmen.
Dit project voorziet in de aanleg van twee nieuwe hoogspanningstations en de aanleg van nieuwe verbindingen om de nieuwe stations op het hoogspanningsnetwerk aan te sluiten. Voor de realisatie is een wijziging van het Omgevingsplan nodig. Een voorbereidingsbesluit, onder de Omgevingswet spreken we van voorbeschermingsregels, vervalt binnen 1,5 jaar. Binnen deze periode moet het Omgevingsplan zijn gewijzigd. De gemeente Emmen is er alles aan gelegen dat het project Deelnet Emmen zo snel als mogelijk kan wordt gerealiseerd. Energie bepaalt de ruimtelijke logica: energie is een belangrijk aspect voor ruimtelijke planning maar de aanleg van bedrijventerreinen zal breder benaderd worden. Belangrijke aspecten zijn tevens: de beschikbare ruimte, de bereikbaarheid, de omgevingsveiligheid. Daarom wordt het programma Bedrijventerreinen integraal opgezet. B De zienswijze vormt geen aanleiding de Omgevingsvisie aan te passen. De zienswijze is betrokken bij het opstellen van het Omgevingsprogramma bedrijventerreinen. 8.6 Emmen heeft een heel groot bedrijventerreinencluster, het grootste niet zeehaven gebonden industriegebied van Noord- en Oost-Nederland, maar niet elk terrein is toekomstbestendig. Wij vragen om duidelijke keuzes. Vitale bedrijventerreinen moeten veilig, groen, goed bereikbaar en aantrekkelijk zijn.
Geen garageboxen of verdere groei van opslagfaciliteiten die geen relatie hebben met regionale maakbedrijven: ze dragen niet bij aan werkgelegenheid, innovatie of multipliereffect. De ambitie 120.000 inwoners voor de gemeente Emmen betekent dat herstructurering ook wonen mogelijk moet maken waar bedrijvigheid zijn functie verliest. Aan het eind van hun levenscyclus kunnen verouderde terreinen bij woongebieden waar mogelijk beter worden omgevormd tot woningbouwlocaties, zoals bedrijventerrein Lichttoren in Eindhoven en Nieuw Oudorp in Alkmaar. Hetzelfde geldt voor tuinbouwlocaties Klazienaveen en Erica waar schaalvergroting of veroudering verdere groei onmogelijk maakt. Concentratie bij noodzakelijke vernieuwing in één gebied biedt tal van voordelen en synergie-effecten op het gebied van energie, logistiek en technologie. De gemeente kan hier een ondersteunende en stimulerende rol in spelen. Ondernemend Emmen blijft daarnaast pleiten voor het aanwijzen van specifieke delen van industrieterreinen voor bedrijven met een hoge milieucategorie. Bedrijven met een hoge milieucategorie zijn innovatieve en zorgvuldig gereguleerde industriële ondernemingen die werken met geavanceerde technologieën en hoge veiligheidsstandaarden. Ze dragen bij aan duurzame productie, kennisontwikkeling en hoogwaardige banen, en zijn onmisbaar voor een toekomstbestendige regionale economie.
Transformatie: Ondernemend Emmen is voorstander van het bevorderen van transformatie van leegkomende en daarvoor geschikte bedrijfsruimtes naar woningen. Dit levert een bijdrage aan het tegemoetkomen aan de vraag naar (betaalbare) woningen A De bedrijventerreinen en de glastuinbouwgebieden krijgen in de Omgevingsvisie aandacht, evenals het belang van onderwerpen als duidelijke keuzes, efficiënt ruimtegebruik, mogelijkheden van transformatie en het tegengaan van leegstand binnen deze gebieden. De Omgevingsvisie is echter een overkoepelend beleidsdocument met een bepaald abstractieniveau. De nadere gebiedsgerichte uitwerking van de Omgevingsvisie en de daarin benoemde thema’s vindt plaats binnen Omgevingsprogramma’s. De Omgevingsprogramma's voor Bedrijventerreinen en Glastuinbouwgebieden worden op dit moment opgesteld. Eind 2025 is voor beide programma’s een plan van aanpak opgesteld. Vervolgens is gestart met de analyse van de huidige situatie, het bepalen van de visie en het benoemen van maatregelen voor de bijbehorende uitvoeringsplannen. Bij deze werkzaamheden zijn en worden verschillende partners en stakeholders betrokken, waaronder Ondernemend Emmen. Naar verwachting worden beide programma’s eind 2026 vastgesteld, nadat de Omgevingsvisie is vastgesteld. B De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie.
De zienswijze wordt betrokken bij het opstellen van het Omgevingsprogramma Bedrijventerreinen en het Omgevingsprogramma Glastuinbouwgebieden. 8.7 Kennis is de grondstof van de toekomst. Er wordt ingezet op een regio waarin onderwijs en bedrijfsleven naadloos samenwerken. Doorlopende leerlijnen mbo- hbo-Universiteit moeten de norm worden. Greenwise Campus en de Universiteit van het Noorden zijn hierbij de schakels tussen kennis en praktijk. Van bedrijven wordt verwacht dat ze meer hybride docenten, stageplaatsen en leerwerkbanen aanbieden. 9. LTO Noord en Glastuinbouw 9.1 Paragraaf 2 geeft een heldere beschrijving van gemeente Emmen: Hoe de gemeente zich heeft gevormd, hoe zij er nu voorstaat en welke opgaven er liggen. Wat wij in deze paragraaf missen, is de maatschappelijke en economische functie van de landbouw binnen de gemeente Emmen. Wij verzoeken dan ook om in deze paragraaf ook aandacht te schenken aan de landbouw, als onmisbare pijler onder een vitaal en toekomstbestendig buitengebied in de gemeente Emmen. A Naar aanleiding van de zienswijze wordt de betreffende paragraaf aangevuld om het historische- en huidige belang van de landbouw op passende wijze te benoemen. Een sterke technische basisopleiding met daaropvolgende specialisatie binnen bedrijven is de sleutel tot behoud van vakmensen.
Bedrijven, gemeenten en anderen moeten waar dat kan technische opleidingen promoten. Technici zorgen dat de regio blijft draaien en de brede welvaart een stevig economisch fundament heeft. A Deze zienswijze wordt gedeeld. De Omgevingsvisie gaat in op het belang van de ontwikkeling van Greenwise Campus. De campusontwikkeling is erop gericht om doorlopende leerlijnen van mbo-hbo-universiteit mogelijk te maken en de samenwerking tussen overheid-onderwijs-bedrijfsleven te versterken. Zo wordt een sterk ecosysteem gebouwd. In de Werkagenda van de Arbeidsmarktregio Drenthe 'Samenwerking in de arbeidsmarkt’ staat dan ook dat werkgevers en onderwijsinstellingen samenwerken aan flexibele leertrajecten die aansluiten op actuele en toekomstige arbeidsmarktvraagstukken. De zienswijze van Ondernemend Emmen sluit hierbij aan. B Er is geen aanleiding tot wijziging of aanvulling van de Omgevingsvisie. Er zal worden samengewerkt met Ondernemend Emmen om de uitvoering op van de ambities in Omgevingsvisie en de Meerjarenagenda Arbeidsmarkt Drenthe op te pakken. 8.8 De Nedersaksenlijn zal veel positieve effecten hebben op de woningbouw en de economie in Emmen.
A De Omgevingsvisie beschrijft de kansen die er zijn als de Nedersaksenlijn wordt gerealiseerd voor de positie van Emmen als Regiokern en de Regio Emmen, waaronder de economische impuls, de bijdrage aan het verbeteren van de brede welvaart, de kansen voor versnelling van woningbouw en de noodzaak tot (her)ontwikkeling van en rondom de stationsgebieden. B De zienswijze is geen aanleiding om de Omgevingsvisie aan te passen. B Paragraaf 2.1 wordt aangevuld met: “De landbouw in Emmen kent een lange geschiedenis, van het esdorpenlandschap en veenontginningen tot de mechanisatie en schaalvergroting in de 20e eeuw.” Paragraaf 2.2 wordt aangevuld met: “Tegenwoordig is landbouw een belangrijke economische pijler met circa 19.000 hectare cultuurgrond, vooral akkerbouw en melkveehouderij. Maatschappelijk draagt de sector bij aan werkgelegenheid, natuurbeheer en het behoud van het karakteristieke landschap, maar staat ook voor uitdagingen zoals verduurzaming en multifunctioneel gebruik van het buitengebied.". 9.2 Maak vermelding van de glastuinbouw als innovatieve en duurzame pijler binnen het buitengebied. A De glastuinbouw is een belangrijke sector en in de Omgevingsvisie staat dat we de sector willen versterken. We ondersteunen de bestaande bedrijven richting innovatie en duurzaamheid, onder meer via het programma Duurzaamheid, Energie en Klimaat.
Met de glastuinbouwsector werken we verder aan gebiedsvisies, als uitwerkingen van de Omgevingsvisie. De glastuinbouwsector is voldoende gepositioneerd in de Omgevingsvisie. B De opmerking geeft geen aanleiding tot aanpassing van de visie. 9.3 LTO Noord afdelingen zijn in gesprek met de gemeente Emmen om te komen tot een landbouwvisie van onderop. Helaas hebben we dit proces voorlopig stil moeten leggen, omdat de afdelingen zich niet kunnen vinden in de voorstellen van de concept-Omgevingsvisie. Daarbij komt kijken dat de afdelingen in de voorbereidende gesprekken nadrukkelijk hebben aangegeven om geen opgaven op voorhand al aan gebieden toe te schrijven. Het betreurt ons dan ook om te lezen dat hier geen gehoor aan is gegeven. Wij willen graag met de gemeente verder in overleg over het maken van een landbouwvisie, maar zien daarbij graag dat de sturende elementen (zoals extensief, grondgebonden, kringlooplandbouw) in punt m worden herzien. Geef ruimte aan meerdere vormen van landbouw en erken het vakmanschap van de agrarische ondernemers. Wij raden af om via de gemeentelijke Omgevingsvisie aanvullende of strenger beleid op te leggen bovenop generiek beleid, omdat dit de ontwikkelingsruimte en het ondernemerschap van agrarische ondernemers onnodig beperkt. A De Omgevingsvisie heeft niet als doel om “strenger” beleid ten aanzien van de landbouw te voeren dan nu het geval is.
Wel is er reeds geldend gemeentelijk beleid (o.a. het bestemmingsplan Buitengebied). Ook zijn er kaders op het gebied van landbouw en andere relevante beleidsterreinen vanuit andere overheden, zoals de provincie Drenthe. Deze uitgangspunten zijn vertaald naar de Omgevingsvisie. Uw zienswijze maakt duidelijk dat de opvatting van bepaalde begrippen kan leiden tot verschillende interpretaties. Daarom worden bepaalde begrippen in de Omgevingsvisie verduidelijk en wordt de herkomst van bepaalde standpunten waar nodig benoemd. Wij hopen met LTO op korte termijn een vervolg te kunnen geven aan de totstandkoming van een gemeentelijk programma voor de Landbouw, op een vergelijkbare wijze zoals dat recent is opgepakt met de glastuinbouwsector. Eventuele nieuwe inzichten die uit dit gezamenlijke proces komen, kunnen aanleiding zijn om de Omgevingsvisie in de toekomst te herzien of aan te vullen. B Punt 25 op blz. 41 wordt gewijzigd: - Zin “Het uitgangspunt voor agrarische activiteiten is: extensief waar dat moet en/of kansen biedt, productief waar dat kan.” wijzigen in “Het uitgangspunt voor agrarische activiteiten is: Productief waar dat kan, op een andere wijze waar dat moet en/of kansen biedt.
Initiatieven vanuit de sector en beleidsvorming vanuit rijk en provincie spelen hierin een belangrijke rol.” - Zin “faciliteren we extensivering en bieden we ruimte voor verwevenheid met natuur, landelijk (erf)wonen en recreatie & toerisme” wijzigen in “bieden we ruimte voor verwevenheid met natuur, landelijk (erf)wonen en recreatie & toerisme”. - Zin “Op de Hondsrug is er ook sprake van mogelijkheden voor extensivering: het recreatief aantrekkelijke kleinschalige esdorpenlandschap en de nabije aanwezigheid van de stad zorgen voor aanvullende kansen en verdienmodellen voor boeren.” wijzigen in “Op de Hondsrug bieden het recreatief aantrekkelijke kleinschalige esdorpenlandschap en de nabije aanwezigheid van de stad aanvullende kansen en verdienmodellen voor boeren.” 9.4 Bij de uitleg over kringlooplandbouw en samenwerking, wordt er alleen gesproken over melkveehouderij en akkerbouw. De glastuinbouw behoort ook tot de samenwerking in kringlooplandbouw. A De samenwerking met de glastuinbouw wordt naar aanleiding van deze opmerking ook benoemd als een kans in het kader van kringlooplandbouw. B Zin “Grondgebondenheid van de melkveehouderij en kringlooplandbouw, onder andere door samenwerking tussen akkerbouw en veehouderij, zijn hierbij van belang.” bij punt 25 op blz.
41 wordt gewijzigd in: “Grondgebondenheid van de melkveehouderij en kringlooplandbouw, onder andere door samenwerking tussen akkerbouw en veehouderij en door samenwerking tussen land- en glastuinbouw, zijn hierbij van belang.” 9.5 “Het uitgangspunt voor agrarische activiteiten is: extensief waar dat moet en/of kansen biedt, productief waar dat kan.” Deze formulering wekt de indruk dat extensieve landbouw de enige manier is om als landbouw bij te kunnen dragen aan natuur, water- en klimaatdoelen, waaronder de Natura2000 opgaven. Naar onze mening zijn er veel meer routes mogelijk om deze doelen te bereiken. Ook innovatieve en meer intensieve bedrijven kunnen via technische oplossingen bijdragen aan deze opgaven. Het is daarom van belang dat de gemeente in het gehele buitengebied ruimte blijft bieden aan verschillende bedrijfsmodellen. A De betreffende zin is anders geformuleerd waardoor de gemeentelijke doelstelling ten aanzien van agrarische bedrijfsvoering breder is. Uitwerking hiervan kan plaatsvinden in een gemeentelijk programma voor de Landbouw. Zie ook 9.3 onder A. B Zie 9.3 onder B. 9.6 LTO Noord onderkent dat de provinciale Omgevingsverordening Drenthe geen ruimte biedt voor nieuwvesting van intensieve veehouderijen.
Tegelijkertijd constateren we dat de sector zich voortdurend ontwikkelt en dat ondernemers hun bedrijfsvoering aanpassen aan veranderende eisen op het gebied van milieu, dierenwelzijn en duurzaamheid. Daarom willen wij duidelijkheid krijgen over wat de gemeente onder ‘nieuwvestiging’ verstaat. Volgens ons gaat het bij nieuwvestiging uitsluitend om het oprichten van een volledig nieuw bedrijf op een nieuwe locatie. Wanneer een bestaand agrarisch bedrijf wil uitbreiden, verplaatsen of omschakelen zou dat binnen de geldende regels en milieukaders mogelijk moeten blijven. A We hebben aandacht voor de omstandigheden van de intensieve veehouderij zoals het voldoen aan dierwelzijn- en brandveiligheidseisen, en zullen dit benoemen in de Omgevingsvisie. Zolang een uitbreiding, verplaatsing of omschakeling van een intensieve veehouderij plaatsvindt binnen de kaders van de provinciale Omgevingsverordening Drenthe en het gemeentelijke Omgevingsplan, sluit de gemeentelijke Omgevingsvisie een dergelijke ontwikkeling niet uit. B Onder paragraaf 4.5 onder punt 4 de zin toevoegen: “……cultuurhistorische kwaliteiten. We hebben aandacht voor wettelijke eisen ten aanzien van brandveiligheid en driewelzijn die van invloed kunnen zijn op de ruimtelijke ontwikkeling van veehouderijen.
Als gemeente…” 9.7 Wij vinden het ten aanzien van de glastuinbouw belangrijk om in deze fase van de Omgevingsvisie niet vooruit te lopen op mogelijke functieveranderingen of andere nieuwe gebruiksvormen. Zulke keuzes horen thuis in de gebiedsvisies die nu gezamenlijk worden voorbereid. Deze bieden straks de juiste basis om zorgvuldig te beoordelen welke ontwikkelrichtingen passend zijn voor ieder gebied. Wij vragen daarom om inzet op revitalisering en clustering binnen het bestaande areaal en voldoende beleidsruimte in de Omgevingsvisie om de uitkomsten van de gebiedsvisies voor Erica en Klazienaveen later goed te kunnen verwerken in het Omgevingsplan. A Naar onze mening blijft er op basis van de Omgevingsvisie voldoende beleidsruimte voor de totstandkoming van de gebiedsvisies en biedt de Omgevingsvisie juist de passende kapstok voor de verdere verdiepingsslag die op dit moment voor de glastuinbouwgebieden wordt gemaakt. Eventuele nieuwe beleidsvisies die uit het gezamenlijke proces voor de gebiedsvisies voor de glastuinbouwgebieden komen, kunnen aanleiding zijn om de Omgevingsvisie te herzien of aan te vullen. B De eerste zin bij punt 26 (blz.
42) wordt gewijzigd in: “We zetten in op behoud van de glastuinbouw door ruimte te bieden aan intensivering, revitalisering en clustering.” 9.8 Wij achten het niet wenselijk om zon-op-dak als hoofdfunctie te stimuleren binnen glastuinbouwgebieden. Zonne-energie kan wel een waardevolle ondersteunende verduurzamingsmaatregel zijn bij actieve teeltbedrijven. – zon-op-dak enkel als aanvullende verduurzamingsmaatregel binnen actieve teeltbedrijven. A In punt 27 wordt benoemd: “We stimuleren opwekking van zonne-energie via zon- op-dak binnen reeds bebouwd gebied, waaronder de minder toekomstbestendige delen van de glastuinbouwgebieden.” In de praktijk richten we ons hierbij vooral op bedrijventerreinen, maatschappelijk vastgoed en agrarische bedrijven. “Zon op dak” is onderwerp van overleg in het kader van de lopende totstandkoming van de programma's voor het glastuinbouwgebied en kan om die reden in deze vorm uit de Omgevingsvisie worden gehaald. B Punt 27 aanpassen: “We stimuleren opwekking van zonne-energie via zon-op-dak binnen reeds bebouwd gebied.” 9.9 Er wordt in de Omgevingsvisie gesproken over hoeveel nieuwe natuur haalbaar is in de gemeente Emmen. LTO Noord onderschrijft het belang van natuurontwikkeling, maar constateert dat de tekst de indruk wekt dat het doel is om zoveel mogelijk nieuwe natuur te realiseren.
Een dergelijke benadering legt echter vaak extra druk op de landbouw, zoals nu al zichtbaar is bij de ontwikkelingen binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN), zoals bij het Oosteindsche Veen. LTO Noord pleit ervoor om de nadruk te leggen op de kwaliteitsverbetering van bestaande natuur, voordat direct wordt ingezet op uitbreiding. Daarbij benadrukken wij dat het realiseren van natuurdoelen niet per definitie ten koste hoeft te gaan van landbouwgrond. Met agrarisch natuurbeheer kan binnen het bestaande agrarische gebruik immers ook effectief worden bijgedragen aan natuur- en biodiversiteitsdoelen. Wij pleiten er daarom voor dat de gemeente in haar beleid nadrukkelijk ruimte houdt voor agrarisch natuurbeheer als volwaardige vorm van natuurontwikkeling, zodat natuur, landbouw en landschap elkaar kunnen versterken in plaats van verdringen. A De constatering ten aanzien van de ontwikkeling van nieuwe natuur door de gemeente is niet juist. Aangegeven is dat de gemeente zich in wil zetten voor “behoud, bescherming en versterking". Ten aanzien van nieuwe natuur in landelijk gebied volgen we de doelstellingen van de provincie, onder ander in de realisatie van de NNN. De gemeente verkent mogelijkheden voor kleinschalige ecologische verbindingen tussen bestaande natuur- en bosgebieden.
Dit zijn verbindingen die de biodiversiteit bevorderen en daarbij nadrukkelijk rekening houden met bestaand grondgebruik, zoals agrarische bedrijfsvoering. De mogelijke verbindingen zijn op de visiekaart weergegeven. Concrete voorbereidingen op realisatie zijn er op dit moment nog niet, dit is een kerntaak van de Provincie Drenthe. Een nadere uitwerking vindt in een later stadium gebiedsgericht of thematisch plaats. LTO zal hierbij betrokken worden. De Provincie Drenthe heeft met het ter inzage leggen van haar Ontwerp- Omgevingsvisie laten zien aan welke nieuwe natuurverbindingen zij de komende jaren wil werken. Deze nieuwe natuurverbindingen van de Provincie wijken af van de verbindingen die de gemeente Emmen op haar ontwerp-visiekaart heeft opgenomen. Omdat het aanleggen van de verbindingen een kerntaak is van de Provincie en niet van de gemeente, is besloten om onze visiekaart aan te passen op dit punt, zodat het aansluit bij het beleid van de Provincie. Dit betekent dat 2 indicatieve verbindingen van de visiekaart zijn verwijderd. B Toelichting bij de visuele weergave van de gebiedsgerichte uitwerking Buitengebied aanpassen (blz. 78): “We zoeken de mogelijkheden van nieuwe kleinschalige (agrarische) ecologische verbindingen, in zones tussen de verschillende natuurgebieden...” i.p.v.
“We onderzoeken de mogelijkheden van nieuw (agrarische) natuur in zones tussen de verschillende natuurgebieden…” Visiekaart aanpassen: twee indicaties voor het verkennen van nieuwe ecologische verbindingen zijn van de visiekaart verwijderd om zo volledig aan te sluiten op provinciaal beleid. Het betreft de verbinding tussen het Bargerveen en het Oostersebos en de verbinding langs het Dommerskanaal. Legenda Visiekaart aanpassen: “Verkennen nieuwe ecologische verbindingen (indicatief)” 9.10 LTO Noord waardeert het dat de gemeente in het geval van bedrijfsbeëindiging samen met de eigenaar wil kijken naar een passende invulling van vrijkomende agrarische bebouwing en bijbehorende gronden. Wij zien het als positief dat de gemeente daarbij oog heeft voor een goed evenwicht tussen nieuwe functies en bestaande agrarische bedrijvigheid. Door vrijkomende erven een passende agrarische of andere functie te geven, blijft het buitengebied vitaal en veilig. Leegstand of uitsluiting van agrarisch gebruik kan namelijk juist leiden tot onveilige situaties en verval. Daarnaast willen wij met klem benadrukken dat nieuwe functies geen negatieve gevolgen mogen hebben voor omliggende landbouwbedrijven en hun ontwikkelruimte. Graag zien we deze aanvulling terug in de Omgevingsvisie.
A In de Omgevingsvisie is benoemd dat er bij herontwikkeling en transformaties een goed evenwicht moet zijn tussen nieuwe functies en bestaande agrarische bedrijvigheid. Naar onze mening geeft deze visie voldoende waarborging voor het agrarische belang bij concrete ontwikkelingen. Het is bij concrete ontwikkelingen in geen geval de bedoeling de bedrijfsvoering van (agrarische) bedrijven aan te tasten. B De opmerking is geen aanleiding om de visie aan te passen. 9.11 In de tekst wordt aangegeven dat de gemeente het VAB-beleid en het ruimte-voor- ruimtebeleid wil actualiseren. Betrek LTO Noord hierbij, zodat de belangen van zowel stoppende als blijvende agrarische ondernemers goed worden meegenomen. A Het gemeentelijke Ruimte voor Ruimte beleid is in 2025 vastgesteld. LTO is hierbij betrokken. Op dit moment is het actualiseren van het VAB-beleid door de gemeente niet gepland. Ontwikkelingen worden nu per concreet geval beoordeeld, in eerste instantie op de mogelijkheden uit het tijdelijke Omgevingsplan. Wanneer een actualisatie van het gemeentelijk VAB-beleid aan de orde is, zal LTO daarbij betrokken worden. B Tekst op blz.
81, punt 7 wijzigen: “Dergelijke initiatieven beoordelen we op basis van te actualiseren “VAB-beleid” en het "Ruimte voor Ruimte” beleid uit de POV Drenthe, aangevuld met het gemeentelijke beleidskader Ruimte voor Ruimte.” 9.12 Op de visiekaart zijn diverse zoekgebieden ingekleurd, onder andere voor ‘’verkennen nieuwe ecologische verbindingen’’, ‘’indicatieve zone rondom Bargerveen met afstemming van belangen natuur, water en landbouw’’ en “kansrijk gebied voor waterberging”. LTO Noord begrijpt de wens om richting te geven aan ruimtelijke ontwikkelingen, maar waarschuwt voor een te sturende werking van dergelijke kaarten (denk aan de ervaringen met het zogenoemde stikstofkaartje van Minister van der Wal). Wij zijn van mening dat het, door samen met het gebied (dus met grondeigenaren e.d.) te bepalen, meer gedragen resultaat oplevert dan wanneer vooraf via kaarten nieuwe functies worden ingekleurd. Kaarten als deze kunnen lopende gebiedsprocessen of initiatieven van onderop onbedoeld in de weg staan. Een goed voorbeeld is het overleg dat momenteel plaatsvindt tussen de provincie en agrarische ondernemers in het grondwaterbeschermingsgebied Noordbargeres. Daar wordt gezamenlijk gekeken hoe een goede drinkwaterkwaliteit kan worden gecombineerd met een toekomstperspectief voor de landbouw.