CConstaterende datEmmen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4 - Plan-MER Omgevingsvisie Emmen 2040 - Achtergrondrapport effectbeoordeling

Informatiebijeenkomst 14 september 2026, gemeente EmmenBij agendapunt: Raadsvoorstel - Vaststellen Omgevingsvisie Emmen 204090.205 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 12

De huidige situatie van dit criterium is daarom als slecht beoordeeld. 77 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Afbeelding 6.11 Het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting (bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek, gegevens bewerkt door RIVM) Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 6.7 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling Bovenstaande beoordeling van aspecten en criteria behorend bij het subthema Welzijn en Gezondheid is samengevat in onderstaande tabel 6.9. Tabel 6.9 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling subthema Welzijn en Gezondheid Aspect Criteria Beoordeling huidige situatie Duiding autonome ontwikkelingen sociale samenhang sociale samenhang score + de huidige situatie is goed neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie woongenot tevredenheid met woning en woonomgeving +/- de huidige situatie is redelijk neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie

78 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Aspect Criteria Beoordeling huidige situatie Duiding autonome ontwikkelingen voorzieningen beschikbaarheid voorzieningen +/- de huidige situatie is redelijk negatief/verslechtering ten opzichte van huidige situatie leefstijl obesitas, bewegingsarmoede, eenzaamheid - de huidige situatie is slecht neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie leefstijl ervaren gezondheid - de huidige situatie is slecht neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie leefstijl beweegvriendelijke omgeving - de huidige situatie is slecht neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie levensverwachting het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting - de huidige situatie is slecht neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie 6.8 Effectbeoordeling alternatieven In onderstaande paragrafen is per alternatief weergegeven wat de effecten zijn op het criterium die hoort bij het subthema Welzijn en Gezondheid. 6.8.1 Alternatief 1: Behouden In alternatief 1 leiden de volgende bouwstenen tot kansen en risico’s ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid, zie tabel 6.10.

Tabel 6.10 Bouwstenen met bijhorende kansen en risico’s in Alternatief 1: Behouden Bouwsteen Kans/Risico herstructureren of transformeren van bestaande buurten voor het creëren van gemengde en leefbare wijken en dorpen, met verschillende woningtypen door aanpassing van bestaande woningen voor kleinere huishoudens, jongeren, ouderen, zorgvragers en nieuwe (woon)zorgconcepten (geen uitbreiding van Delftlanden richting het zuiden). kans op toename sociale samenhang score doordat gemengde wijken de kans op ontmoeting met buurtgenoten vergroot kans op toename tevredenheid met woning en woonomgeving doordat er door het creëren van gemengde wijken en verhoogde leefbaarheid een fijnere leefomgeving ontstaat kans op afname eenzaamheid doordat er meer sociale contacten gelegd kunnen worden wat de kans op ontmoeting met buurtgenoten vergroot en er minder eenzaamheid ervaren wordt kans op toename ervaren gezondheid doordat gemengde wijken zorgen voor langer zelfstandig wonen, meer sociale contacten en een hogere ervaren veiligheid wat bijdraagt aan een fijnere leefomgeving in bestaand stedelijk gebied gebiedsgericht vastgoedeigenaren (particulieren, verhuurders) ruimte geven om te investeren in hun vastgoed en woningen ( bijvoorbeeld verduurzaming, optoppen, woningsplitsing, transformatie, bijgebouwen of mantelzorgwoningen en meervoudig ruimtegebruik) kans op toename woongenot doordat

vastgoedeigenaren ruimte wordt gegeven om woningen te transformeren en de kwaliteit van de woning daardoor verbetert risico op afname woongenot doordat door optoppen of woningsplitsing de ervaren drukte in buurten toeneemt 79 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico investeren in het tegengaan van leegstand in het centrum van Emmen-Stad door het herbestemmen van bestaande objecten voor een aantrekkelijke en vitale binnenstad kans op toename ervaren gezondheid doordat een aantrekkelijke en vitale binnenstad zorgt voor een prettigere leefomgeving en minder milieuhinder kans op toename van de tevredenheid met woonomgeving door het creëren van een aantrekkelijke en vitale binnenstad kans op toename beschikbaarheid voorzieningen door het herbestemmen van bestaande objecten herbestemming van Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) mogelijk maken naar recreatieve doeleinden, kleinschalige bedrijvigheid en wonen met mogelijk een combinatie met geclusterde zorg kans op toename tevredenheid met woning en woonomgeving doordat de woningvoorraad wordt toegespitst op de specifieke behoefte van wonen met geclusterde zorg en recreatiemogelijkheden leiden tot toename van het woongenot voor omwonenden inzetten op een compleet aanbod van maatschappelijke en dagelijkse voorzieningen in wijkcentra van Emmen en in de kerndorpen kans op toename tevredenheid met

woning en woonomgeving in de wijkcentra van Emmen en in de kerndorpen doordat bewoners meer voorzieningen in hun woonomgeving krijgen risico op afname tevredenheid met woning en woonomgeving doordat meer voorzieningen meer mensen aantrekken wat kan leiden tot meer drukte in de woonomgeving risico op afname tevredenheid met woning en woonomgeving in de kleine dorpen, doordat concentratie van voorzieningen in de kerndorpen en wijkcentra van Emmen leidt tot minder voorzieningen in kleine dorpen kans op toename beschikbaarheid voorzieningen in de wijkcentra van Emmen en in de kerndorpen doordat er meer maatschappelijke en dagelijkse voorzieningen komen kans op afname beschikbaarheid voorzieningen in de kleine dorpen doordat de concentratie van voorzieningen in de kerndorpen en wijkcentra van Emmen komt kans op afname obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid doordat mensen dichter bij (sport)voorzieningen wonen, zijn er meer mogelijkheden voor sporten en ontmoetingsplekken kans op toename ervaren gezondheid door meer voorzieningen de algehele kwaliteit van de leefomgeving en daarmee de cumulatieve gezondheidservaring van inwoners verbetert kans op toename beweegvriendelijke omgeving doordat de inzet op meer voorzieningen, er ook meer sport- en speelplekken bijkomen, wat de beweegvriendelijke omgeving verbetert kans op toename sociale samenhang in kerndorpen en wijkcentra van

Emmen, doordat mensen elkaar meer tegenkomen bij voorzieningen risico op afname sociale samenhang in kleine dorpen doordat mensen meer trekken naar de kerndorpen en wijkcentra van Emmen faciliteren en instandhouden van minimaal één ontmoetingsplek per dorp en wijk kans op toename tevredenheid met woning en woonomgeving doordat op lokaal niveau ontmoetingsplekken worden gefaciliteerd/in standgehouden, wat de sociale controle kan verhogen 80 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico risico op afname tevredenheid met woning en woonomgeving doordat ontmoetingsplekken voor overlast kunnen zorgen kans op afname eenzaamheid doordat er meer plekken zijn om elkaar te ontmoeten kans op toename ervaren gezondheid doordat er meer mogelijkheden zijn voor sociale contacten door de ontmoetingsplekken wat zorgt voor een fijnere leefomgeving en bijdraagt aan de mentale gezondheid kans op toename sociale samenhangscore doordat meer ontmoetingsplekken de kans op ontmoeting met buurtgenoten vergroten en de sociale samenhang versterken instandhouden en versterken basisvoorzieningen in Barger- Compascuum, Erica, Nieuw-Dordrecht, Nieuw-Schoonebeek, Nieuw-Weerdinge, Roswinkel, Weiteveen en Zwartemeer kans op toename tevredenheid met woning en woonomgeving in Barger-Compascuum, Erica, Nieuw- Dordrecht, Nieuw-Schoonebeek, Nieuw-Weerdinge, Roswinkel, Weiteveen en

Zwartemeer doordat basisonderwijs, huisarts, sport en andere voorzieningen worden versterkt in hun directe woonomgeving kans op afname eenzaamheid doordat mensen elkaar meer ontmoeten bij voorzieningen als gevolg van versterkte basisvoorzieningen kans op toename sociale samenhangscore in Barger- Compascuum, Erica, Nieuw-Dordrecht, Nieuw-Schoonebeek, Nieuw-Weerdinge, Roswinkel, Weiteveen en Zwartemeer doordat sport- en zorgvoorzieningen en basisonderwijsinstellingen de kans op ontmoeting met buurtgenoten vergroten medewerking verlenen aan de ontwikkeling Nedersaksenlijn met een verdiepte ligging ter hoogte van het centrum van Emmen kans op toename tevredenheid met woning en woonomgeving doordat aanwezigheid van de Nedersaksenlijn voor verbeterde toegang tot andere gemeenten en voorzieningen kan zorgen risico op afname tevredenheid met woning en woonomgeving door meer trillingen door het treinverkeer kans op toename beschikbaarheid voorzieningen doordat de ontwikkeling van een verdiepte Nedersaksenlijn voor meer economische groei en inwoners zorgt waardoor er meer voorzieningen bijkomen op schaal in het zuidoosten, rondom het Bargerveen, ruimte bieden voor verwevenheid landbouw met natuur en recreatie & toerisme: hier géén ruimte voor nieuwvestiging van veehouderijen kans op toename woongenot in het zuidoosten doordat er meer verwevenheid met natuur en recreatie is in de

omgeving het zichtbaarder maken van cultuurhistorische elementen, zoals de dorpslinten, ontginningsstructuren, waterwegen, hunebedden, grafheuvels enzovoort kans op toename van het woongenot doordat de cultuurhistorische elementen van de woning en woonomgeving zichtbaarder worden gemaakt en er met meer respect om wordt gegaan met cultuurhistorische aspecten open, groene karakter van gemeente Emmen behouden door dit als vertrekpunt te nemen bij ruimtelijke ontwikkeling (o.a. door onnodige verhardingen te verwijderen en zuinig zijn op bestaande groenstructuren) kans op toename tevredenheid met de omgeving van de woning doordat de omgeving groener is kans op afname bewegingsarmoede en eenzaamheid doordat openbaar groen ruimte geeft om te sporten en mensen te ontmoeten kans op toename ervaren gezondheid doordat meer openbaar groen zorgt voor een prettigere leefomgeving en hogere ervaren gezondheid 81 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico kans op toename beweegvriendelijke omgeving doordat meer openbaar groen zorgt voor meer sport- en speelplekken kans op toename levensverwachting doordat er minder hittestress is en meer groen gecorreleerd is met een hogere levensverwachting het bodem- en watersysteem zijn leidend bij ruimtelijke ontwikkelingen kans op toename tevredenheid met woning en woonomgeving doordat het bodem- en watersysteem leidend is

bij ruimtelijke ontwikkelingen, waardoor zich naar verwachting minder wateroverlast voordoet zoveel mogelijk natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen in ruimtelijke ontwikkelingen kans op toename woongenot doordat woningen en omgeving zullen vergroenen als gevolg van natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen wat tot een toename van de tevredenheid met woning en woonomgeving leidt kans op toename levensverwachting doordat er minder hittestress is en meer groen gecorreleerd is met een hogere levensverwachting vergroten van het openbaar groen en groen-blauw om hittestress tegen te gaan in stedelijk gebied kans op toename tevredenheid woonomgeving in de wijken in de stad doordat er meer groen en hittebestendige verblijfsplekken bijkomen kans op afname bewegingsarmoede en eenzaamheid doordat openbaar groen ruimte geeft om te sporten en mensen te ontmoeten kans op toename ervaren gezondheid doordat meer groen in stedelijk gebied zorgt voor een fijnere leefomgeving kans op toename beweegvriendelijke omgeving doordat meer openbaar groen zorgt voor meer sport- en speelplekken kans op toename levensverwachting doordat er minder hittestress is en meer groen gecorreleerd is met een hogere levensverwachting aanleggen van ecologische verbindingszones tussen de verschillende natuurgebieden kans op toename woongenot doordat er meer natuur is waar bewoners van kunnen genieten kans op afname

bewegingsarmoede doordat meer openbaar groen in de buurt leidt tot meer bewegingsmogelijkheden kans op toename beweegvriendelijke omgeving doordat meer groen in de buurt zorgt voor meer sport- en speelplekken Criterium sociale samenhang score Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 1 verschillende kansen om de sociale samenhang in gemeente Emmen te vergroten, zoals het herstructureren of transformeren van bestaande buurten voor het creëren van gemengde wijken en dorpen en het inzetten op een compleet aanbod van dagelijkse en maatschappelijke voorzieningen in de wijkcentra en in de kerndorpen. Daarnaast draagt het faciliteren en instandhouden van minimaal één ontmoetingsplek per dorp en wijk en het versterken van basisvoorzieningen in de kernen bij aan meer ontmoetingen tussen bewoners en daarmee aan de sociale samenhang. Alternatief 1 heeft één risico voor de sociale samenhang in gemeente Emmen. Doordat het inzetten op een compleet aanbod van maatschappelijke en dagelijkse voorzieningen in wijkcentra van Emmen en in de 82 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief kerndorpen ervoor zorgt dat mensen meer trekken naar de kerndorpen en wijkcentra van Emmen en hierdoor neemt de sociale samenhang score af in de kleine dorpen. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+).

Criterium tevredenheid met woning en woonomgeving Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 1 veel kansen op verhoging van de tevredenheid met de woning en woonomgeving. Dit komt door maatregelen zoals het herstructureren en transformeren van bestaande buurten voor het creëren van gemengde wijken en dorpen, het gebiedsgericht ruimte geven aan vastgoedeigenaren om in hun vastgoed te investeren, en het tegengaan van leegstand in het centrum van Emmen door herbestemming van bestaande objecten. Daarnaast dragen meer ontmoetingsplekken bij aan tevredenheid in woonomgeving. Ook het inzetten op een compleet aanbod maatschappelijke en dagelijkse (basis)voorzieningen in de kernen, een verdiepte Nedersaksenlijn, meer verwevenheid met natuur rondom het Bargerveen, het behoud van open groene karakter en het vergroten van groen-blauwe structuren bij aan de tevredenheid van de woonomgeving. Tegelijk zijn er risico’s: ontmoetingsplekken en voorzieningen kunnen tot overlast leiden en de realisatie van een verdiepte Nedersaksenlijn kan zorgen voor meer trillingen wat zorgt voor een afname van de tevredenheid. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+).

Criterium beschikbaarheid voorzieningen (dorpsniveau) Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 1 veel kansen op een grotere en meer diverse beschikbaarheid van voorzieningen op dorpsniveau. Zoals investeren in het tegengaan van leegstand in het centrum van Emmen-Stad door herbestemming van bestaande objecten en inzetten op een compleet aanbod van maatschappelijke en dagelijkse voorzieningen in wijkcentra en kerndorpen. Het instandhouden en versterken van basisvoorzieningen in de kernen zorgen ook voor meer beschikbaarheid van voorzieningen. Alternatief 1 heeft geen risico’s wat betreft de beschikbaarheid voorzieningen op dorpsniveau voor de gemeente Emmen. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium leefstijl (obesitas, bewegingsarmoede, eenzaamheid) Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 1 veel kansen op verbetering van gezondheidsfactoren zoals minder eenzaamheid en meer beweging. Dit komt onder andere door het herstructureren en transformeren van buurten naar gemengde wijken, wat de kans op ontmoeting vergroot en eenzaamheid vermindert. Daarnaast zorgt het inzetten op een compleet aanbod van maatschappelijke en dagelijkse voorzieningen en het versterken van basisvoorzieningen voor meer sport- en ontmoetingsvoorzieningen.

Het behouden van het open, groene karakter, het vergroten van groen en groenblauwe structuren en het aanleggen van ecologische verbindingszones, bieden allen mogelijkheden voor bewegen en ontmoeten, wat obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid verkleint. Alternatief 1 heeft geen risico’s wat betreft een gezonde leefstijl voor de gemeente Emmen. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium ervaren gezondheid (incl. cumulatieve gezondheidservaring) Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 1 veel kansen op verbetering van de ervaren gezondheid. Dit komt onder andere doordat investeren in het tegengaan van leegstand en het herbestemmen van bestaande objecten bijdraagt aan een aantrekkelijkere binnenstad en daarmee aan een hogere ervaren gezondheid. Inzetten op een compleet aanbod van maatschappelijke en dagelijkse 83 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief voorzieningen in wijkcentra en kerndorpen verbetert de leefomgeving door betere toegang tot zorg en activiteiten en contacten en verhoogt hiermee de ervaren gezondheid. Het faciliteren en instandhouden van minimaal één ontmoetingsplek per dorp/wijk vergroot sociale contacten en draagt bij aan de mentale gezondheid.

Het verhouden van open, groene karakter en het vergroten van openbaar groen en groenblauwe structuren verbeteren de woonomgeving doordat hittestress, de luchtkwaliteit en geluidsomgeving verbeteren wat positief bijdraagt aan de ervaren gezondheid. Alternatief 1 heeft geen risico’s wat betreft de ervaren gezondheid voor de gemeente Emmen. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium beweegvriendelijke omgeving Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 1 veel kansen op verbetering van de beweegvriendelijke omgeving. Bijvoorbeeld door in te zetten op een compleet aanbod van maatschappelijke en dagelijkse voorzieningen in wijkcentra en kerndorpen (meer sport- en speelplekken), het behouden van het open, groene karakter van Emmen, het vergroten van openbaar groen en groenblauwe structuren en het aanleggen van ecologische verbindingszones tussen natuurgebieden. Deze maatregelen vergroten het aantal en de kwaliteit van sport-, speel- en beweegvoorzieningen in woonomgevingen. Alternatief 1 heeft geen risico’s wat betreft de beweegvriendelijke omgeving voor de gemeente Emmen. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+).

Criterium het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 1 voornamelijk kansen voor het verhogen van de levensduur. Zo draagt het behoud van het open, groene karakter van gemeente Emmen, zoveel mogelijk natuur inclusief en klimaatadaptief bouwen, en het vergroten van het openbaar groen en groen-blauwe structuren (ter vermindering van hittestress) bij aan een hogere levensverwachting. Minder hittestress en meer groen is namelijk gecorreleerd met een hogere levensverwachting. Alternatief 1 heeft geen risico’s wat betreft de levensduur voor de gemeente Emmen. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). 6.8.2 Alternatief 2: Benutten In alternatief 2 leiden de volgende bouwstenen tot kansen en risico’s ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid, zie tabel 6.11.

Tabel 6.11 Bouwstenen met bijhorende kansen en risico’s in Alternatief 2: Benutten Bouwsteen Kans/Risico nieuwe woningbouw door uitbreiding voor het creëren van gemengde wijken en dorpen, met verschillende woningtypen kans op toename sociale samenhang score doordat gemengde wijken de kans op ontmoeting met buurtgenoten vergroot kans op toename ervaren gezondheid doordat gemengde wijken zorgen voor langer zelfstandig wonen, meer sociale contacten en een hogere ervaren veiligheid kans op afname eenzaamheid doordat door de gemengde woonvormen meer zorg en aanspraak aanwezig is 84 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico kans op toename beschikbaarheid voorzieningen doordat met een groeiend aantal woningen en inwoners meer voorzieningen bij kunnen komen risico op afname beschikbaarheid voorzieningen doordat met nieuwe woningen er minder voorzieningen per woning zijn en de beschikbaarheid lager wordt woningen toevoegen met veel basisvoorzieningen nabij en goede bereikbaarheid: Emmen-stad en Klazienaveen, Schoonebeek, Emmer-Compascuum en Nieuw Amsterdam/Veenoord (kerndorpen) kans op toename tevredenheid met woning en woonomgeving in Emmen-stad en de kerndorpen doordat basisvoorzieningen zich in hun directe woonomgeving bevinden kans op toename beschikbaarheid voorzieningen in Emmen- stad en de kerndorpen doordat de voorzieningen zich in de directe

woonomgeving bevinden kans op toename beschikbaarheid voorzieningen in Emmen- stad en de kerndorpen doordat met een groeiend aantal woningen en inwoners meer draagkracht ontstaat voor voorzieningen kans op afname eenzaamheid doordat mensen dichter bij voorzieningen wonen zijn er ook meer ontmoetingsplekken risico op toename eenzaamheid doordat er meer verdichting en uitbreiding in Emmen-stad en de kerndorpen. Een toenemend inwoneraantal kan leiden tot meer individualisme en anonimiteit en een toename van eenzaamheid risico op afname beweegvriendelijke leefomgeving doordat meer verdichting leidt tot een afname van een groene omgeving waardoor er ook minder aantrekkelijke mogelijkheden zijn om te bewegen in de buitenruimte kans op toename sociale samenhang doordat het inwoneraantal groter wordt door toevoeging van woningen in Emmen-stad en de kerndorpen, waardoor voorzieningen meer gebruikt worden en hier meer sociale samenhang kan ontstaan risico op afname sociale samenhang doordat er meer verdichting en uitbreiding in Emmen-stad en de kerndorpen is waardoor er meer inwoners zijn.

Een hoger inwoneraantal kan leiden tot meer individualisme en anonimiteit waardoor dit kan resulteren in een afname van de sociale samenhang groei woningvoorraad door bouw woningen in nog niet bebouwde gebieden waarbij het gebied rondom Emmen-Zuid geldt als locatie voor stedelijke uitbreiding (Delftlanden) kans op toename beschikbaarheid voorzieningen doordat met een groeiend aantal woningen en inwoners meer voorzieningen bij kunnen komen risico op afname beschikbaarheid voorzieningen doordat met nieuwe woningen er minder voorzieningen per woning zijn en de beschikbaarheid lager wordt op de flanken van de Hondsrug unieke woonconcepten creëren door natuur met woningbouw te combineren kans op toename woongenot doordat woonconcepten waarbij natuur en woningbouw worden gecombineerd leiden tot meer tevredenheid met woning en woonomgeving voor een deel van de inwoners risico op afname woongenot, doordat woonconcepten in de natuur afbreuk doen aan de tevredenheid met de woonomgeving van de huidige inwoners, die nu recreëren in deze natuurgebieden 85 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico kans op afname bewegingsarmoede doordat veel openbaar groen in de buurt leidt tot meer sporten en bewegen kans op toename ervaren gezondheid doordat door de combinatie van natuur en wonen combineren een fijne leefomgeving gecreëerd wordt wat de ervaren gezondheid

verhoogt kans op toename beweegvriendelijke omgeving doordat er meer groen in de omgeving wordt gerealiseerd wat leidt tot meer sport- en speelplekken en bewegingsmogelijkheden versterken van regionale voorzieningenniveau (bijvoorbeeld theater, ziekenhuis): zoveel mogelijk in het centrum van Emmen-stad kans op afname eenzaamheid doordat er meer regionale voorzieningen zijn wat zorgt voor meer sociale contacten kans op toename ervaren gezondheid doordat meer voorzieningen bijdrage aan een fijne leefomgeving en de ervaren gezondheid kans op toename sociale samenhang doordat mensen elkaar meer tegenkomen in en nabij voorzieningen kans op toename beschikbaarheid regionale voorzieningen door deze te ontwikkelen op een centrale plek (namelijk in Emmen-stad) zijn de voorzieningen goed bereikbaar voor de inwoners van Emmen-stad omgeving van het ziekenhuis (als onderdeel van de Greenwise Campus) doorontwikkelen tot een gebied waarin wordt gewerkt aan het beantwoorden van de zorgvraag van de toekomst kans op toename van het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting doordat de zorgvraag van de toekomst wordt ondervangen in de omgeving van het ziekenhuis als onderdeel van de nieuwe Greenwisecampus kans op toename beschikbaarheid voorzieningen door versterking van de lokale economie door nabijheid en toevoeging van gezondheids- en welzijnsvoorzieningen voor het beantwoorden van de

zorgvraag van de toekomst kans op toename ervaren gezondheid doordat er veel zorgfaciliteiten zijn en er wordt gewerkt aan de zorgvraag van de toekomst wat zorgt voor een fijnere leefomgeving en bijdraagt aan de fysieke en mentale gezondheid medewerking verlenen aan ontwikkeling van de Nedersaksenlijn met een onverdiepte ligging ter hoogte van het centrum van Emmen kans op toename tevredenheid met woning en woonomgeving doordat aanwezigheid van de Nedersaksenlijn voor verbeterde toegang tot andere gemeenten en voorzieningen kan zorgen risico op afname tevredenheid met woning en woonomgeving door ervaring van hinder door geluidsoverlast van de onverdiepte ligging van het treinverkeer en door overlast van trillingen, de barrièrewerking van het spoor en de geluidsschermen risico op afname ervaren gezondheid doordat de onverdiepte ligging van de Nedersaksenlijn een barrièrewerking heeft voor Emmen-stad waardoor er een minder fijne leefomgeving is kans op toename beschikbaarheid voorzieningen doordat de ontwikkeling van de Nedersaksenlijn voor meer economische groei en inwoners zorgt waardoor er meer voorzieningen bijkomen aanleggen van een noordelijke rondweg om de stad Emmen kans op toename tevredenheid met woonomgeving doordat er minder doorgaand verkeer door het centrum heen gaat 86 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico goede bereikbaarheid

vanuit de dorpen (o.a. Barger- Compascuum, Erica, Nieuw-Dordrecht, Nieuw-Schoonebeek, Nieuw-Weerdinge, Roswinkel, Weiteveen Barger-Oosterveld en Zwartemeer) tot de voorzieningen elders in de gemeente door extra aandacht voor OV en (door)fietsroutes kans op afname obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid doordat er een betere bereikbaarheid is naar voorzieningen en meer (door)fietsroutes gefaciliteerd worden wordt fietsen gestimuleerd kans op afname obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid doordat verbeterde bereikbaarheid het makkelijker maakt om sociale contacten te onderhouden kans op toename beweegvriendelijke omgeving doordat er meer opties gerealiseerd worden om te fietsen kans op toename sociale samenhang doordat mensen elkaar meer tegenkomen bij voorzieningen doordat de verbinding naar voorzieningen wordt verbeterd door doorfietsroutes kans op afname tevredenheid met woning en woonomgeving omdat doorfietsroutes in de dorpen voor een barrièrewerking kunnen zorgen mobiliteitsknooppunten creëren en bij elkaar brengen van functies op het gebied van publieksvriendelijke bedrijvigheid (onder andere kantoren, ZZP en start-ups), onderwijs, wonen en voorzieningen (waaronder de stations Emmen, Emmen Zuid, Nieuw Amsterdam) risico op afname eenzaamheid doordat op plekken met toename verdichting, bewoners elkaar meer ontmoeten kans op toename tevredenheid met woning en

woonomgeving doordat voorzieningen en werkplekken dichterbij worden gebracht risico op afname van tevredenheid met woning en woonomgeving door mogelijk toenemende drukte en onoverzichtelijkheid in de omgeving kans op toename beschikbaarheid van voorzieningen door een concentratie van functies die de buurt ondersteunen kans op toename sociale samenhang door het creëren van ontmoetingsplekken en een mix van functies die ontmoeting bevorderen risico op afname sociale samenhang door verdichting wat leidt tot anonimiteit tot en met 2040 een extra ruimtevraag voor bedrijventerreinen van circa 65 ha voor transitie naar circulaire economie risico op vermindering van woonkwaliteit door drukte en activiteiten gerelateerd aan circulaire economie bouw van windmolens langs de N34 risico op afname tevredenheid met woning en woonomgeving door overlast door geluid en slagschaduw van de windmolens, wat kan leiden tot negatieve impact op het woongenot van omwonenden toeristische trekpleisters ( bijvoorbeeld Wildlands, de Hondsrug, het Bargerveen, het Veenpark en de hunebedden) worden via een netwerk van recreatieve fiets-, wandel- en vaarroutes beter met elkaar en de wijde regio verbonden kans op toename woongenot doordat er unieke woonconcepten worden gecreëerd door natuur en woningbouw te combineren kans op afname bewegingsarmoede doordat veel openbaar groen in de buurt leidt tot meer sporten

faciliteren en versterken van de aanwezigheid van recreatieve en toeristische trekkers kans op afname obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid doordat meer recreatieve trekker zorgt voor meer ontmoetingsplekken en bewegingsmogelijkheden kans op toename beweegvriendelijke omgeving doordat meer recreatieve trekkers ook resulteren in meer sport- en speelplekken 87 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Criterium sociale samenhang score Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 2 vooral kansen op de sociale samenhang. Er zijn kansen door nieuwe woningbouw door uitbreiding voor het creëren van gemengde wijken en dorpen, wat de kans op ontmoeting en verbinding vergroot. Daarnaast zorgt het toevoegen van woningen op plekken met veel voorzieningen en goede bereikbaarheid ervoor dat mensen elkaar vaker tegenkomen bij voorzieningen. Extra aandacht voor OV en (door)fietsroutes zorgt voor meer ontmoeting en het bij elkaar brengen van functies door ontwikkeling van mobiliteitsknooppunten bevordert lokale ontmoetingsplekken. Daarnaast zorgt het versterken van het regionale voorzieningenniveau voor meer ontmoetingsplekken. Tegelijk zijn er risico’s: woningen toevoegen nabij voorzieningen en de ontwikkeling van mobiliteitsknooppunten kunnen door toegenomen verdichting ook leiden tot meer anonimiteit en daarmee afname van sociale samenhang.

De effecten van alternatief 2 op criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium tevredenheid met woning en woonomgeving Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 2 kansen en risico’s op verhoging van de tevredenheid met de woning en woonomgeving. Er zijn kansen door toevoegen van woningen op plekken met veel voorzieningen en goede bereikbaarheid, unieke woonconcepten op de flanken van de Hondsrug waarbij natuur en woningbouw wordt gecombineerd en medewerking aan de onverdiepte Nedersaksenlijn ten hoogte van het centrum die de bereikbaarheid kan verbeteren. Daarnaast zijn er kansen door aanleg van een noordelijke rondweg die het centrum kan ontlasten, mobiliteitsknooppunten met mix van functies die voorzieningen dichterbij brengen en een netwerk van toeristische en recreatieve routes die het woongenot vergroten. Tegelijk zijn er risico’s: de Nedersaksenlijn kan geluidsoverlast veroorzaken, mobiliteitsknooppunten en extra woningen nabij voorzieningen kunnen door verdichting leiden tot drukte en anonimiteit. Extra ruimte voor bedrijvigheid kan leiden tot drukte en overlast. Tot slot kunnen windmolens langs de N34 door geluid en slagschaduw de woontevredenheid verlagen. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als zowel negatief (-) als positief (+).

Criterium beschikbaarheid voorzieningen (dorpsniveau) Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 2 kansen en risico’s op een grotere en meer diverse beschikbaarheid van voorzieningen op dorpsniveau. Er zijn kansen door nieuwe woningbouw door uitbreiding voor het creëren van gemengde wijken en dorpen, woningen toevoegen op plekken met goede bereikbaarheid en veel voorzieningen nabij en de groei van de woningvoorraad door bouw in nog niet bebouwde gebieden zoals Emmen-Zuid stimuleren de toename van voorzieningen. Daarnaast door het versterken van regionale voorzieningen in het centrum van Emmen-stad, medewerking aan de ontwikkeling van de Nedersaksenlijn met onverdiepte ligging ter hoogte van het centrum en het creëren van mobiliteitsknooppunten met een mix van publieksvriendelijke bedrijvigheid, onderwijs, wonen en voorzieningen stimuleren de toename of concentratie van voorzieningen. Tegelijk zijn er risico’s. Nieuwe woningbouw door uitbreiding voor gemengde wijken en dorpen en groei van de woningvoorraad in nog niet bebouwde gebieden zoals Emmen-zuid brengen het risico van afname beschikbaarheid per woning met zich mee omdat het aantal voorzieningen minder snel mee kan groeien. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+).

Criterium leefstijl (obesitas, bewegingsarmoede, eenzaamheid) Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 2 veel kansen op verbetering van gezondheidsfactoren zoals minder eenzaamheid en meer beweging. Dit kom onder andere door nieuwe woningbouw via uitbreiding voor gemengde woonwijken (meer zorg en aanspraak), woningen nabij voorzieningen en goede bereikbaarheid (meer sport- en ontmoetingsmogelijkheden) en unieke woonconcepten op de flanken van de Hondsrug (meer groen en beweegmogelijkheden). Daarnaast zorgt 88 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief het versterken van regionale voorzieningen in het centrum, betere bereikbaarheid vanuit dorpen via OV en (door)fietsroutes, het faciliteren van recreatieve trekkers en het versterken van toeristische en recreatieve netwerken voor meer ruimte en aanleiding om te bewegen. Ook bestaan enkele risico’s. Het toevoegen van woningen nabij voorzieningen kan door verdichting en anonimiteit ook leiden tot minder sociale contacten en meer eenzaamheid. Het creëren van mobiliteitsknooppunten kan door toename van dichtheid en drukte juist toename van eenzaamheid tot gevolg hebben. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+).

Criterium ervaren gezondheid (inclusief cumulatieve gezondheidservaring) Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 2 met name kansen voor het verhogen van de ervaren gezondheid. Dit komt doordat nieuwe woningbouw door uitbreiding voor het creëren van gemengde wijken en dorpen bijdraagt aan langer zelfstandig wonen, meer sociale contacten en een hogere ervaren veiligheid. Unieke woonconcepten op de flanken van de Hondsrug combineren natuur en wonen en creëren zo een fijne leefomgeving. Tot slot zorgt het versterken van regionale voorzieningen in het centrum van Emmen voor een prettigere woonomgeving en daarmee voor een hogere ervaren gezondheid. Er is één risico voor alternatief 2 in gemeente Emmen. De ligging van een onverdiepte Nedersaksenlijn heeft een barrièrewerking voor Emmen-stad wat resulteert in een minder fijne leefomgeving. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+) Criterium beweegvriendelijke omgeving Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt alternatief 2 vooral kansen voor het verhogen van een beweegvriendelijke omgeving. Dit komt onder andere doordat op de flanken van de Hondsrug unieke woonconcepten die natuur en woningbouw combineren meer groen en daarmee meer sport- en speelplekken kunnen realiseren.

Ook draagt goede bereikbaarheid vanuit de dorpen (extra OV en (door)fietsroutes) bij aan meer fiets- en loopmogelijkheden. Tot slot zorgt het faciliteren en versterken van recreatieve en toeristische trekker voor extra recreatieve routes en voorzieningen die bewegen stimuleren. Tegelijk is er een risico, het toevoegen van woningen op plekken met veel voorzieningen nabij en goede bereikbaarheid zorgt voor meer verdichting, waardoor groen, speel- en sportplekken kunnen afnemen en de beweegvriendelijkheid verslechtert. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting Ten aanzien van het subthema Welzijn en Gezondheid biedt één kans voor het verhogen van de levensduur. De doorontwikkeling van de omgeving van het ziekenhuis als Greenwise Campus leidt tot een toename van het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting doordat de zorgvraag van de toekomst lokaal wordt ondervangen. Alternatief 2 heeft geen risico’s wat betreft de levensduur voor de gemeente Emmen. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+).

89 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 6.8.3 Samenvatting effectbeoordeling alternatieven Tabel 6.12 Effectbeoordeling alternatieven subthema welzijn en gezondheid Aspect Criteria Alternatief 1: Behouden Alternatief 2: Benutten sociale samenhang sociale samenhang score + + woongenot tevredenheid met woning en woonomgeving + + en - voorzieningen beschikbaarheid voorzieningen (dorpsniveau) + + gezondheid obesitas, bewegingsarmoede, eenzaamheid + + gezondheid ervaren gezondheid + + gezondheid beweegvriendelijke omgeving + + levensverwachting het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting + + De effecten van alternatief 1 op de criteria sociale samenhang score, tevredenheid met woning en woonomgeving, beschikbaarheid voorzieningen (dorpsniveau), obesitas, bewegingsarmoede, eenzaamheid ervaren gezondheid, beweegvriendelijke omgeving en het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting zijn beoordeeld als positief (+). De effecten van alternatief 2 op de criteria sociale samenhang score, beschikbaarheid voorzieningen (dorpsniveau), obesitas, bewegingsarmoede, eenzaamheid ervaren gezondheid, beweegvriendelijke omgeving en het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting zijn beoordeeld als positief (+). De effecten van alternatief 2 op het criterium tevredenheid met woning en woonomgeving is beoordeeld als zowel positief (+) als negatief (-).

90 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 7 SUBTHEMA WONEN 7.1 Introductie subthema Wonen Het subthema Wonen bestaat uit het aspect woningbehoefte. In de onderstaande tabel is het beoordelingskader weergegeven van het subthema Wonen. Tabel 7.1 Beoordelingskader subthema Wonen Aspect Criteria woningbehoefte woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte 7.2 Aspect woningbehoefte Het aspect woningbehoefte is beoordeeld aan de hand van het criteria ‘woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte’. Beleidsdoelstellingen In de structuurvisie eMMen 2020 staat dat Emmen ervoor kiest de woonfunctie te stimuleren om zo nieuwe inwoners aan te trekken. Doel hiervan is een impuls voor en diversificatie van de Emmense economie. Emmen kiest voor gedifferentieerde woonmilieus gericht op de vraag van huidige en nieuwe bewoners, afgestemd op de (herstructurering van de) bestaande voorraad. Daarnaast staan in de woonvisie BuitengeWoon Thuis in Emmen 2022-2030 en de woonzorgvisie Wonen zonder zorgen: BOCE 2023-2026 het huidig beleid omtrent wonen omschreven. De woonvisie en de woonzorgvisie zijn opgenomen in de tabel in bijlage I van dit rapport, daar wordt het beleid verder toegelicht. 7.2.1 Criterium woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte Het beoordelingskader voor het criterium woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte is in tabel 6.2 geoperationaliseerd.

Tabel 7.2 Beoordelingskader huidige situatie woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig de huidige situatie wordt als goed beoordeeld wanneer de woningcapaciteit volledig voldoet aan de woningbehoefte, er is geen mismatch tussen vraag en aanbod 91 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk de huidige situatie wordt als redelijk beoordeeld wanneer de woningcapaciteit niet volledig voldoet aan de woningbehoefte, er is een mismatch tussen vraag en aanbod - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk de huidige situatie wordt als slecht beoordeeld wanneer de woningcapaciteit maar in beperkte mate voldoet aan de woningbehoefte, er is een grote mismatch tussen vraag en aanbod Huidige situatie De gemeente Emmen heeft, mede namens gemeente Borger-Odoorn, gemeente Coevorden en de woningcorporaties Domesta, Lefier en Woonservice, een woningmarktonderzoek laten uitvoeren in de gemeenten Borger-Odoorn, Coevorden en Emmen (BOCE). In het woningmarktonderzoek is ook de mismatch tussen vraag en aanbod onderzocht. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen verschillende woonmilieus.

Op afbeelding 7.1 is de mismatch weergegeven, op afbeelding 7.2 is weergegeven waar deze woonmilieus liggen. Afbeelding 7.1 Mismatch huidige en gevraagde woonmilieus Emmen (bron: woningmarktonderzoek, 2020)

92 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Afbeelding 7.2 Woonmilieus gemeente Emmen (bron: woningmarktonderzoek, 2020) In alle woonmilieus is sprake van een zekere mismatch tussen vraag en vrijkomend (dit is het aanbod). In Emmen is te zien dat er behoefte is aan meer stedelijke woonmilieus dan er woningen vrijkomen. De meer traditionele woonwijk en dorp zijn voldoende aanwezig. Daarmee wordt de huidige situatie als redelijk beoordeeld. Het woningaanbod voldoet niet volledig aan de woningbehoefte, er is een mismatch tussen vraag en aanbod. Autonome ontwikkeling De woningbouwontwikkelingen in Emmen voorzien naar verwachting in een deel van de woningbehoefte aan stedelijke woonmilieus. Echter, kan op voorhand niet worden geconcludeerd dat door de nieuwe woningbouw de mismatch tussen vraag en aanbod volledig opgelost gaat worden. 7.3 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling Bovenstaande beoordeling van aspecten en criteria behorend bij het subthema ‘Wonen’ is samengevat in tabel 7.3.

93 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Tabel 7.3 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling subthema wonen woningbehoefte woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte +/- de huidige situatie is redelijk neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie 7.4 Effectbeoordeling alternatieven In onderstaande paragrafen is per alternatief weergegeven wat de effecten zijn op het criterium die hoort bij het subthema Wonen. 7.4.1 Alternatief 1: Behouden In alternatief 1 leiden de volgende bouwstenen tot kansen en risico’s ten aanzien van het subthema Wonen, zie tabel 7.4.

Tabel 7.4 Bouwstenen met bijhorende kansen en risico’s in Alternatief 1: Behouden Bouwsteen Kans/Risico in bestaand stedelijk gebied gebiedsgericht vastgoedeigenaren (particulieren, verhuurders) ruimte geven om te investeren in hun vastgoed en woningen ( bijvoorbeeld verduurzaming, optoppen, woningsplitsing, transformatie, bijgebouwen of mantelzorgwoningen en meervoudig ruimtegebruik) kans op toename woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte doordat ruimte wordt gegeven aan vastgoedeigenaren voor optoppen, woningsplitsing en transformatie bijgebouwen naar mantelzorgwoningen of meervoudig ruimtegebruik investeren in het tegengaan van leegstand in het centrum van Emmen-Stad door het herbestemmen van bestaande objecten voor een aantrekkelijke en vitale binnenstad kans op toename van de tevredenheid met woonomgeving door het creëren van een aantrekkelijke en vitale binnenstad herbestemming van Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) mogelijk maken naar recreatieve doeleinden, kleinschalige bedrijvigheid en wonen met mogelijk een combinatie met geclusterde zorg kans op toename woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte door de mogelijkheid van toevoegen van nieuwe woningen in een bijzonder woonmilieu open, groene karakter van gemeente Emmen behouden door dit als vertrekpunt te nemen bij ruimtelijke ontwikkeling (o.a.

door onnodige verhardingen te verwijderen en zuinig zijn op bestaande groenstructuren) risico op afname woningcapaciteit ten opzichte van de woningbehoefte doordat het behouden van het open en groene karakter in strijd kunnen zijn met kwantitatieve ambities ten aanzien van woningbouw vergroten van het openbaar groen en groen-blauw om hittestress tegen te gaan in stedelijk gebied risico op afname woningcapaciteit t.o.v. woningbehoefte doordat er meer ruimte naar groen gaat, die mogelijk ten koste gaat van ruimte voor woningbouw inzet op behoud, bescherming en versterking van de biodiversiteit in de gemeente Emmen risico op afname woningcapaciteit t.o.v. woningbehoefte doordat er meer ruimte naar de biodiversiteit gaat, en daardoor mogelijk minder ruimte blijft voor het toevoegen van woningen Criterium woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte Ten aanzien van het subthema Wonen zijn in alternatief 1 kansen en risico’s voor de woningcapaciteit ten opzichte van de woningbehoefte. Door investeringen in transformaties en herbestemmingen in bestaand stedelijk gebied en op Vrijkomende Agrarische Bebouwing en bedrijventerreinen ontstaat extra woonruimte in bijzondere woonmilieus. Deze ingrepen maken het mogelijk leegstaande panden en oude terreinen om te vormen tot woningen, wat de capaciteit verhoogt.

94 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Tegelijkertijd kan het vasthouden aan het open, groene karakter van de gemeente, het vergroten van groenblauwe structuren en het beschermen van biodiversiteit de mogelijkheden voor nieuwe woningbouw beperken, waardoor de druk op de woningmarkt juist toeneemt. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als zowel positief (+) als negatief (-). 7.4.2 Alternatief 2: Benutten In alternatief 2 leiden de volgende bouwstenen tot kansen en risico’s ten aanzien van het subthema Wonen, zie tabel 7.5. Tabel 7.5 Bouwstenen met bijhorende kansen en risico’s in Alternatief 2: Benutten Bouwsteen Kans/Risico nieuwe woningbouw door uitbreiding voor het creëren van gemengde wijken en dorpen, met verschillende woningtypen kans op toename van woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte vanwege de realisatie van nieuwe woningen woningen toevoegen op plekken met veel voorzieningen nabij en goede bereikbaarheid: Emmen-stad en Klazienaveen, Schoonebeek, Emmer-Compascuum en Nieuw Amsterdam (kerndorpen) kans op toename woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte doordat woningen worden toegevoegd de woningcapaciteit toeneemt groei woningvoorraad door bouw woningen in nog niet bebouwde gebieden waarbij het gebied rondom Emmen-Zuid geldt als locatie voor stedelijke uitbreiding (Delftlanden) kans op toename

woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte doordat woningen worden toegevoegd op de flanken van de Hondsrug unieke woonconcepten creëren door natuur met woningbouw te combineren kans op toename woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte vanwege realisatie van nieuwe woningen en het aantrekken van nieuwe doelgroepen voor woonconcepten die thans nog niet ruim voor handen zijn in Emmen faciliteren 110kV-netversterking (onder andere nieuwe hoogspanningsstations in de buurt van het bestaande hoogspanningsstation Emmen Weerdinge en Emmen Bargermeer en nieuwe ondergrondse kabelverbindingen en het reserveren van ruimte voor middenstations en kleine trafostations in en rondom de bebouwde omgeving) kans op toename woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte doordat er meer netcapaciteit is waardoor het mogelijk wordt om meer woningen te bouwen Criterium woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte Ten aanzien van het subthema Wonen zet alternatief 2 sterk in op uitbreiding van de woningvoorraad. Nieuwe woningbouw in gemengde wijken en dorpen creëert extra capaciteit, net als het toevoegen van woningen op unieke locaties en op locaties met veel voorzieningen en goede bereikbaarheid. De versterking van het 110 kV-net zorgt bovendien voor voldoende netcapaciteit om al deze woningen aan te sluiten.

De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). 7.4.3 Samenvatting effectbeoordeling alternatieven Tabel 7.6 Effectbeoordeling alternatieven subthema Welzijn Aspect Criteria Alternatief 1: Behouden Alternatief 2: Benutten woningbehoefte woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte + en - + 95 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief De effecten van alternatief 1 op het criterium woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte is beoordeeld als zowel positief (+) als negatief (-). De effecten van alternatief 2 op het criterium woningcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte is beoordeeld als positief (+). 96 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 8 SUBTHEMA MOBILITEIT 8.1 Introductie subthema Mobiliteit Het subthema Mobiliteit bestaat uit de aspecten modal split, bereikbaarheid en toegankelijkheid auto, bereikbaarheid OV en langzaam verkeer. In onderstaande tabel is het beoordelingskader weergegeven van het subthema Mobiliteit.

Tabel 8.1 Beoordelingskader subthema Mobiliteit Aspect Criteria modal split gemiddeld aandeel reizigerskilometers per vervoerswijze (auto, ov, fiets, voet) per persoon per dag bereikbaarheid en toegankelijkheid auto vervoersbewegingen auto bereikbaarheid OV afstand tot OV-halte (km) langzaam verkeer tevredenheid met fiets- en wandelmogelijkheden 8.2 Aspect modal split Het aspect modal split is beoordeeld aan de hand van het criterium ‘gemiddeld aandeel reizigerskilometers/vervoerswijze/persoon/dag’. Beleidsdoelstellingen In de mobiliteitsvisie ‘Oog voor mobiliteit: Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012-2020’ is een betere balans in modaliteit voorzien met een groter aandeel fiets, voetganger en OV. 8.2.1 Criterium gemiddeld aandeel reizigerskilometers/vervoerswijze/persoon/dag Het beoordelingskader voor het gemiddeld aandeel reizigerskilometers per vervoerswijze per persoon per dag is in onderstaande tabel geoperationaliseerd. 97 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Tabel 8.2 Beoordelingskader huidige situatie gemiddeld aandeel reizigerskilometers/vervoerswijze/persoon/dag Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig de huidige situatie heeft een modaliteit die vooral bestaat uit fiets, OV en voetgangers.

Autogebruik is niet hoger dan noodzakelijk +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk de huidige situatie heeft een balans in modaliteit tussen auto, fiets, OV en voetganger - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk de huidige situatie heeft een modaliteit die vooral bestaat uit autogebruik. Het aandeel fiets, OV en voetgangers is klein Huidige situatie In de mobiliteitsvisie ‘Oog voor mobiliteit: Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012-2020’ is een verkeers- en vervoersanalyse uitgevoerd. Hieruit blijkt dat het beleid met name unimodaal (autogericht) is geweest. Het aandeel OV is de laatste jaren nog verder afgenomen en blijft onder druk staan. Het autogebruik wordt gestimuleerd door een overaanbod aan parkeerplaatsen. Het fietsennetwerk is op het moment ook niet toereikend om met de auto te concurreren op kortere afstanden. De huidige situatie ten aanzien van het criterium modal split is daarmee beoordeeld als slecht. Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 8.3 Aspect bereikbaarheid en toegankelijkheid auto Het aspect bereikbaarheid en toegankelijkheid auto is beoordeeld aan de hand van het criterium ‘vervoersbewegingen auto’.

Beleidsdoelstellingen In de mobiliteitsvisie ‘Oog voor mobiliteit: Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012-2020’ is het doel de bereikbaarheid van economische knooppunten en maatschappelijke voorzieningen te garanderen. Er geldt een ‘stand-still-beginsel’ voor het aantal parkeerplekken in Emmen-Centrum, er is aandacht voor de verkeersdruk op de centrumruit en aandacht voor bereikbaarheid van en naar de kleine kernen. 8.3.1 Criterium vervoersbewegingen auto Het beoordelingskader voor de vervoersbewegingen van de auto is in onderstaande tabel 8.3 geoperationaliseerd. 98 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Tabel 8.3 Beoordelingskader huidige situatie vervoersbewegingen auto Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig de huidige capaciteit van het wegennet is voldoende voor het aantal vervoersbewegingen +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk de huidige capaciteit van het wegennet is het grootste gedeelte van de tijd voldoende voor het aantal vervoersbewegingen, maar er zijn enkele knelpunten die moeten worden opgelost - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk de huidige capaciteit van het wegen net is onvoldoende voor het aantal vervoersbewegingen, er zijn een aantal ernstige knelpunten Huidige situatie In de mobiliteitsvisie ‘Oog voor mobiliteit:

Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012-2020’ is een verkeers- en vervoersanalyse uitgevoerd. Er is te veel verkeersdrukte in de centrumruit tijdens spitsperiode, wat de doorstroming verhindert. Er zijn te veel toegangswegen die aansluiten op de centrumruit waardoor deze door een belangrijk deel van het autoverkeer wordt gebruikt als doorgaande route. Er is veel sluipverkeer over wegen die niet geschikt zijn voor deze grootte van verkeersstromen. De N862 vormt de hoofdontsluiting voor de industrieterreinen en werkas in de Bargermeer. Er is een knelpunt bij de verbinding met de A37, waardoor de ontsluiting van het industrieterrein en Emmen-centrum onder druk. De rondweg/N391 is uitgevoerd als een stadsrondweg, maar heeft een belangrijke functie als stroomweg. De huidige situatie ten aanzien van het criterium vervoersbewegingen auto is daarmee beoordeeld als redelijk. Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 8.4 Aspect bereikbaarheid OV Het aspect bereikbaarheid van het OV is beoordeeld aan de hand van het criterium ‘afstand tot OV-halte’. Beleidsdoelstellingen In de mobiliteitsvisie ‘Oog voor mobiliteit: Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012-2020’ wordt ingezet op toegankelijkheid: iedereen moet een zo groot mogelijke toegang krijgen tot de beschikbare vervoerswijzen.

Er wordt gepleit voor een multimodale aanpak meer richting OV. Voorbeelden zijn één of meerdere transferia, de Vechtdallijnen, goederenvervoer over spoor, mogelijke verplaatsing van trein- en busstation Emmen en de bevordering van het openbaar vervoer. 8.4.1 Criterium afstand tot OV-halte Het beoordelingskader voor de afstand tot de OV-halte is in onderstaande tabel geoperationaliseerd. 99 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Tabel 8.4 Beoordelingskader huidige situatie afstand tot OV-halte Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig in de huidige situatie zijn er voldoende OV-haltes in de buurt zodat iedereen zich goed door de gemeente kan verplaatsen +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk in de huidige situatie zijn er voldoende OV-haltes zodat iedereen zich goed door de gemeente kan verplaatsen, maar de afstanden zijn groot - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk in de huidige situatie zijn er onvoldoende OV-haltes in de buurt, waardoor de afstand te groot wordt om gebruik te maken van het OV Huidige situatie In de mobiliteitsvisie ‘Oog voor mobiliteit: Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012-2020’ is een verkeers- en vervoersanalyse uitgevoerd.

Emmen is in twee richtingen ontsloten met hoogwaardig openbaar vervoer: in het noorden via de bus en zuidwesten via het spoor. De gemeente Emmen heeft drie ov-knooppunten: Emmen-Centrum, station Emmen-Zuid en station Nieuw-Amsterdam. Het lokale busvervoer heeft een lage bezettingsgraad omdat de bussen grote afstanden moeten afleggen en veel stoppen en relatief duur is. Via het spoor is Emmen goed verbonden met treinen elk half uur. Met het moderniseren van de infrastructuur kan de spitsregeling met een kwartierdienst uitgebreid worden van Coevorden naar Emmen. De huidige situatie ten aanzien van het criterium afstand tot OV-halte is daarmee beoordeeld als slecht. Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 8.5 Aspect langzaam verkeer Het aspect langzaam verkeer is beoordeeld aan de hand van het criterium ‘ervaren tevredenheid met fiets- en wandelmogelijkheden’. Beleidsdoelstellingen In de structuurvisie ‘gemeente eMMen 2020’ zet de gemeente in op een dicht fietspadennetwerk dat woon-, werk-, recreatie- en winkelgebieden binnen de gemeente met elkaar verbindt. De gemeente Emmen kiest voor bevordering van het langzaam verkeer, waarvoor wordt ingezet om een veilige en snelle fietsroutestructuur.

Dit houdt in dat: - het centrum van Emmen kan via minimaal één conflictvrije fietsroute worden bereikt vanuit iedere woonwijk; - de kern van Emmen kan via minimaal één conflictvrije fietsroute worden bereikt vanuit ieder dorp; - fietspaden, als ook kruispunten en andere ‘obstakels’ worden zoveel mogelijk geoptimaliseerd zodat deze de transitie kunnen maken naar fietssnelwegen. In het beleidskader ‘vrijetijdseconomie waardevol toerisme Emmen 2022-2025’ zet de gemeente in op routenetwerken voor fietsers en een basisnetwerk van wandelpaden. Daarnaast willen ze inzetten op recreatieve fietsinfrastructuur en wandelpaden. 100 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 8.5.1 Criterium ervaren tevredenheid met fiets- en wandelmogelijkheden Het beoordelingskader voor de ervaren tevredenheid met fiets- en wandelmogelijkheden is in tabel 8.5 geoperationaliseerd.

Tabel 8.5 Beoordelingskader huidige situatie kilometers fietspad Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig de ervaren tevredenheid met fiets- en wandelmogelijkheden is laag +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk de ervaren tevredenheid met fiets- en wandelmogelijkheden is neutraal - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk de ervaren tevredenheid met fiets- en wandelmogelijkheden is hoog Huidige situatie Om inzicht te krijgen in de tevredenheid met fiets- en wandelmogelijkheden wordt er voor de fietsers gekeken naar de omrijdfactor van de Fietsersbond (bron: de Fietsersbond, via Waar staat je gemeente). De omrijdfactor wordt als volgt omschreven: als we ritten plannen vanuit een centraal punt naar punten die hemelsbreed een kilometer verderop liggen, hoeveel moeten we dan meer fietsen dan die ene kilometer? Hierbij geldt, hoe kleiner die afstand, hoe hoger de score. De gemeente Emmen heeft een omrijdfactor van 1,0. Bij een omrijdfactor van 1,0 moeten er dus voor elke kilometer die hemelsbreed wordt gerekend tot een bestemming, veel meer kilometers worden afgelegd op de fiets tot de bestemming daadwerkelijk bereikt is. In andere worden, in Emmen moet men op fiets behoorlijk omrijden. Dit draagt negatief bij aan de tevredenheid van fietsmogelijkheden.

Voor de tevredenheid met wandelmogelijkheden wordt er gekeken naar de verplaatsingen per persoon per dag te voet. In Drenthe is het gemiddelde verplaatsingen per persoon per dag te voet 0,46, terwijl het gemiddelde van Nederland 0,56 bedraagt. Dit duidt erop dat lopen in Drenthe minder vaak als vervoerswijze wordt gebruikt. Dit kan omdat lopen niet een aantrekkelijke mogelijkheid is. Dit draagt negatief bij aan de tevredenheid van wandelmogelijkheden. Gebaseerd op deze aspecten is de beoordeling voor dit criterium als slecht beoordeeld. Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 8.6 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling Bovenstaande beoordeling van aspecten en criteria behorend bij het subthema Mobiliteit is samengevat in onderstaande tabel.

Tabel 8.6 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling subthema Mobiliteit Aspect Criteria Beoordeling huidige situatie Duiding autonome ontwikkelingen modal split gemiddeld aandeel reizigerskilometers per vervoerswijze (auto, ov, - de huidige situatie is slecht neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie 101 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Aspect Criteria Beoordeling huidige situatie Duiding autonome ontwikkelingen fiets, voet) per persoon per dag bereikbaarheid en toegankelijkheid auto vervoersbewegingen auto +/- de huidige situatie is redelijk neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie bereikbaarheid OV afstand tot OV-halte (km) +/- de huidige situatie is redelijk neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie langzaam verkeer ervaren tevredenheid met fiets- en wandelmogelijkheden - de huidige situatie is slecht neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie 8.7 Effectbeoordeling alternatieven In onderstaande paragrafen is per alternatief weergegeven wat de effecten zijn op het criterium die hoort bij het subthema Mobiliteit. 8.7.1 Alternatief 1: Behouden Ten aanzien van het subthema Mobiliteit biedt alternatief 1 verschillende kansen/risico's, zie tabel 8.7.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://emmen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/7addd04c-9b79-4da9-a904-ba1a4bf65d0b?agendaItemId=958d0ed0-a468-4b9f-96ef-7f0de5aa962f