CConstaterende datEmmen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4 - Plan-MER Omgevingsvisie Emmen 2040 - Achtergrondrapport effectbeoordeling

Commissievergadering 19 november 2026, gemeente EmmenBij agendapunt: Omgevingsvisie Emmen 204090.205 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 12

Daarnaast zal door uitbreiding en vestiging van bedrijvigheid en industrie de waterbeschikbaarheid verder onder druk staan: bijvoorbeeld een regionaal bedrijventerrein langs de A37, grootschalige bedrijvigheid in het Rundedal, en faciliteren van de circulaire maakindustrie en groene chemie. Er is ook een afname van zoetwaterbeschikbaarheid door ruimte voor grootschaligere landbouw in het noordoosten van de gemeente. Hierdoor nemen het aantal waterafnemers en de watervraag toe, vooral in droge perioden wanneer er in Emmen al water moet worden aangevoerd om het watersysteem in stand te houden. Tegelijk is er een kans om de beschikbaarheid van zoetwater te vergroten doordat de gemeente ruimte biedt voor agrariërs om te werken aan meervoudige verdienmodellen, innovatie en experimenten, wat kan leiden tot innovaties in droogtemanagement en een lager watergebruik. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als negatief (-). Criterium lage grondwaterstanden door ontwatering Ten aanzien van het subthema Klimaat en Klimaatverandering biedt alternatief 2 een risico en een kans voor het verminderen van lage grondwaterstanden in de gemeente Emmen. Er is een risico op toename van lage grondwaterstanden door het bieden van ruimte voor duurzame productie en voor grootschaliger landbouw in het noordoosten van de gemeente.

46 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Dit met name een risico wanneer in het voorjaar te veel wordt ontwaterd om het land beschikbaar te maken voor landbouw. Ontwatering in het voorjaar kan het grondwaterpeil structureel verlagen. Een kans op afname van lage grondwaterstanden is doordat op de flanken van de Hondsrug unieke woonconcepten worden ontwikkeld waarbij natuur en woningbouw worden gecombineerd en gebiedsontwikkeling uitgaat van het natuurlijk systeem. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als zowel positief (+) als negatief (-). Criterium stedelijk hitte eiland Ten aanzien van het subthema Klimaat en Klimaatverandering biedt alternatief 2 alleen risico’s voor het stedelijk hitte eiland in de gemeente Emmen. Er is een risico op toename van het stedelijke hitte-eiland effect door nieuwe woningbouw door uitbreiding, door te verdichten rondom voorzieningen en door verdichting rondom mobiliteitsknooppunten. Daarnaast zorgt facilitering van clustervorming van de (circulaire) maakindustrie en groene chemie voor een toename aan bebouwing in de Bargermeer. Alternatief 2 biedt geen kansen voor het stedelijke hitte eiland in de gemeente Emmen. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als negatief (-).

4.6.3 Samenvatting effectbeoordeling alternatieven Tabel 4.10 Effectbeoordeling alternatieven subthema Klimaat en Klimaatverandering Aspect Criteria Alternatief 1: Behouden Alternatief 2: Benutten wateroverlast waterbergend en spons vermogen + - overlast door hoge grondwater- standen + + en - droogte zoetwaterbeschikbaarheid + - lage grondwaterstanden door ontwatering + + en - hittestress stedelijk hitte eiland + - De effecten van alternatief 1 op de criteria waterbergend en spons vermogen, overlast door hoge grondwaterstanden, zoetwaterbeschikbaarheid, lage grondwaterstanden door ontwatering en stedelijk hitte eiland zijn beoordeeld als positief (+). De effecten van alternatief 2 op de criteria waterbergend en spons vermogen, zoetwaterbeschikbaarheid en stedelijk hitte eiland zijn beoordeeld als negatief (-). De effecten van alternatief 2 op de criteria overlast door hoge grondwaterstanden en lage grondwaterstanden door ontwatering zijn beoordeeld als zowel positief (+) als negatief (-). 47 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 5 SUBTHEMA VEILIGHEID 5.1 Introductie subthema Veiligheid Het subthema Veiligheid bestaat uit drie aspecten: sociale veiligheid, verkeersveiligheid en externe veiligheid. In de onderstaande tabel is het beoordelingskader weergegeven van het subthema Veiligheid.

Tabel 5.1 Beoordelingskader subthema Veiligheid Aspect Criteria sociale veiligheid en criminaliteit aantal geregistreerde misdrijven/jaar sociale veiligheid en criminaliteit onveiligheidsgevoel in de buurt verkeersveiligheid aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar verkeersveiligheid aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar omgevingsveiligheid aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden 5.2 Aspect sociale veiligheid en criminaliteit Het aspect sociale veiligheid en criminaliteit is beoordeeld aan de hand van het criteria ‘aantal geregistreerde misdrijven per jaar’ en ‘onveiligheidsgevoel in de buurt’. Beleidsdoelstellingen In de Structuurvisie gemeente eMMen 2020 staat genoemd dat de fysieke structuur van de gemeente dient bij te dragen aan de sociale veiligheid en leefbaarheid. 5.2.1 Criterium aantal geregistreerde misdrijven/jaar Het beoordelingskader van het criterium aantal geregistreerde misdrijven per jaar is in onderstaande tabel verder geoperationaliseerd.

48 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Tabel 5.2 Beoordelingskader huidige situatie aantal geregistreerde misdrijven/jaar Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig het aantal geregistreerde misdrijven per jaar is minder dan 250 per 10.000 inwoners, en daarmee ruim onder het landelijk gemiddelde +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk het aantal geregistreerde misdrijven per jaar is meer dan 250 per 10.000 inwoners en minder dan 500 per 10.000 inwoners, en ligt daarmee onder tot rond het landelijk gemiddelde - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk het aantal geregistreerde misdrijven per jaar is meer dan 500 per 10.000 inwoners, en ligt daarmee fors boven het landelijk gemiddelde Huidige situatie Politieregistraties van misdrijven zijn de meest gebruikte cijfers om inzicht te krijgen in de omvang en ontwikkeling van de criminaliteit. Zoals te zien ligt het totaal aantal misdrijven per 10.000 inwoners in Emmen al jaren onder het landelijk gemiddelde. In 2023 waren er landelijk gemiddeld 452 geregistreerde misdrijven per 10.000 inwoners, in Emmen waren dit er 390. De huidige situatie ten aanzien van het criterium aantal geregistreerde misdrijven per jaar is daarmee beoordeeld als redelijk.

Afbeelding 5.1 Historische trend jaarlijks aandeel misdrijven per 10.000 inwoners in Emmen en Nederland (bron: Politie)

49 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 5.2.2 Criterium onveiligheidsgevoel in de buurt Het beoordelingskader van het criterium onveiligheidsgevoel in de buurt is in onderstaande tabel 5.3 verder geoperationaliseerd. Tabel 5.3 Beoordelingskader huidige situatie onveiligheidsgevoel in de buurt Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig de onveiligheidsbeleving is in de gemeente Emmen aanzienlijk lager dan het landelijk gemiddelde +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk de onveiligheidsbeleving is in de gemeente Emmen gelijk dan het landelijk gemiddelde - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk de onveiligheidsbeleving is in de gemeente Emmen aanzienlijk hoger dan het landelijk gemiddelde Huidige situatie Om inzicht te krijgen in het onveiligheidsgevoel in de buurt is gebruik gemaakt van de indices onveiligheidsbeleving van cijfers van de Veiligheidsmonitor van het CBS.

Onveiligheidsbeleving is opgebouwd uit 3 indices: 1 onveiligheidsgevoelens: hoe onveilig men zich in de buurt voelt; 2 vermijdingsgedrag: hoe vaak men het eigen gedrag aanpast aan situaties in de buurt in verband met onveiligheid; 3 onveiligheidsperceptie: de ervaren omvang van criminaliteit in de buurt. Afbeelding 5.2 laat de gegevens van deze 3 indices zien ten opzichte van de cijfers in Nederland. Op zowel onveiligheidsperceptie als op vermijdingsgedrag zijn de cijfers in de gemeente Emmen hoger dan in Nederland. Op onveiligheidsgevoelens scoort de gemeente Emmen lager dan de landelijke cijfers. In een vergelijking van de jaren 2021 en 2023 is te zien dat op alle drie de indices de cijfers zijn toegenomen in de gemeente (zie afbeelding 5.3). Met name de onveiligheidsperceptie en het vermijdingsgedrag zijn aanzienlijk toegenomen terwijl de landelijke cijfers nagenoeg gelijk zijn gebleven. De huidige situatie ten aanzien van het criterium onveiligheidsgevoel in de buurt is daarmee beoordeeld als slecht.

50 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Afbeelding 5.2 Indices onveiligheidsbeleving gemeente Emmen ten opzichte van Nederland (bron: CBS Veiligheidsmonitor) Afbeelding 5.3 Vergelijking cijfers 2021 en 2023 van indices onveiligheidsbeleving in de gemeente Emmen ten opzichte van Nederland (bron: CBS Veiligheidsmonitor) Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium.

51 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 5.3 Aspect verkeersveiligheid Het aspect verkeersveiligheid is beoordeeld aan de hand van de criteria ‘aantal ongevallen met een dodelijke afloop/jaar’ en ‘aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar’. Beleidsdoelstellingen In de Structuurvisie gemeente eMMen 2020 staat beschreven dat Emmen kies voor de bevordering van het langzaam verkeer. Dit doet de gemeente ter vergroting van de veiligheid en leefbaarheid in verblijfsgebieden. Daarnaast staat in het Oog voor mobiliteit: Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012- 2020 (2013) het huidig beleid omtrent verkeersveiligheid omschreven. Het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoerplan is opgenomen in de tabel in bijlage I van dit rapport, daar wordt het beleid verder toegelicht. 5.3.1 Criterium aantal ongevallen met een dodelijke afloop/jaar Het beoordelingskader van het criterium aantal ongevallen met een dodelijke afloop/jaar is in onderstaande tabel verder geoperationaliseerd.

Tabel 5.4 Beoordelingskader huidige situatie aantal ongevallen met een dodelijke afloop/jaar Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig geen verkeersslachtoffers (met dodelijke afloop/jaar) +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk een afname van het aantal verkeersslachtoffers (met dodelijke afloop) ten opzichte van 2004 - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk een toename van het aantal verkeersslachtoffers (met dodelijke afloop) ten opzichte van 2004 Huidige situatie Zoals te zien op afbeelding 5.4 is er geen duidelijke trend zichtbaar in het aantal verkeersongevallen met dodelijke afloop. Per jaar verschilt het aantal verkeersdoden. Duidelijk is wel dat, sinds 2004, het aantal verkeersongevallen met dodelijke afloop niet meer zo hoog is geweest als voor 2004. Tussen 2005 en 2022 lag het jaarlijkse aantal dodelijke slachtoffers tussen 1 en 7, waarmee structureel sprake lijkt van een afname van het hoge aantal dodelijke verkeersslachtoffers in 2004. Toch is er in 2023 een uitschieter van 8 dodelijke slachtoffers, en dit is sinds 2004 het hoogste aantal dodelijke slachtoffers. De huidige situatie ten aanzien van het criterium aantal verkeersongevallen met dodelijke afloop per jaar is daarom als redelijk beoordeeld.

52 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Afbeelding 5.4 Historische trend jaarlijks aantal verkeersdoden in Emmen (bron: BRON) Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 5.3.2 Criterium aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar Het beoordelingskader van het criterium aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar is in onderstaande tabel 5.5 verder geoperationaliseerd. Tabel 5.5 Beoordelingskader huidige situatie aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig geen ongevallen met letsel tot gevolg +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk een afname van het aantal verkeersslachtoffers (met dodelijke afloop) ten opzichte van 2004 - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk een toename van het aantal verkeersslachtoffers (met dodelijke afloop) ten opzichte van 2004

53 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Huidige situatie Zoals te zien op afbeelding 5.5 is er geen duidelijke trend zichtbaar in het aantal verkeersongevallen met letsel tot gevolg. Opvallend is dat na 2009 het aantal verkeersongevallen met letsel tot gevolg aanzienlijk afneemt. Het aantal verkeersongevallen met letsel tot gevolg is niet meer zo hoog is geweest als in 2004, toen dit aantal 210 bedroeg. In 2023 (het meest recente jaar waar data van beschikbaar is) bedroeg het aantal verkeersongevallen met letsel 137. De huidige situatie ten aanzien van het criterium aantal verkeersongevallen met letsel per jaar is daarom als redelijk beoordeeld. Afbeelding 5.5 Historische trend jaarlijks aantal verkeersongevallen met letselschade tot gevolg in Emmen (bron: BRON) Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 5.4 Aspect omgevingsveiligheid Het aspect omgevingsveiligheid is beoordeeld aan de hand van het criterium ‘aantal gevoelige gebouwen binnen aandachtsgebieden’. Beleidsdoelstellingen In de Beleidsnota externe veiligheid Emmen (2013) staat het huidig beleid omtrent omgevingsveiligheid omschreven. Beleidsnota externe veiligheid is opgenomen in de tabel in bijlage I van dit rapport, daar wordt het beleid verder toegelicht.

54 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 5.4.1 Aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden Het beoordelingskader van het criterium aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden is in tabel 5.5 verder geoperationaliseerd. Tabel 5.6 Beoordelingskader huidige situatie aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig er bevinden zich geen kwetsbare gebouwen en locaties binnen aandachtsgebieden +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk er bevinden zich beperkt kwetsbare of kwetsbare gebouwen en locaties (zoals een woonfunctie) binnen aandachtsgebieden - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk er bevinden zich zeer kwetsbare gebouwen (zoals basisscholen en woonfuncties voor 24-uurszorg) binnen aandachtsgebieden Huidige situatie In de gemeente Emmen vindt structureel vervoer van gevaarlijke stoffen plaats over diverse (spoor)wegen en buisleidingen, dit is weergegeven op afbeelding 5.6. De spoorlijn waarover gevaarlijk stoffen vervoerd worden is de spoorlijn Zwolle - Stadskanaal. Na een gefaseerde sluiting van verschillende delen van de lijn is alleen het baanvak Zwolle - Emmen nog in gebruik, en hierover worden gevaarlijke stoffen vervoerd.

De A37 is de enige weg in de gemeente Emmen waarover gevaarlijke stoffen worden vervoerd, deze loopt vanaf het knooppunt Hoogeveen naar de Duitse grens bij Zwartemeer. De A37 is in het Basisnet Weg opgenomen als Rijksweg A37/N37. Verder zijn er door de gemeente diverse buisleidingen verspreid waardoor gevaarlijke stoffen worden vervoerd, dit is te zien op afbeelding 5.6. De gemeente Emmen kent geen waterwegen waarover het transport van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. 55 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Afbeelding 5.6 Activiteiten met gevaarlijke stoffen (bron: Atlas Leefomgeving) Ook bevinden zich in de gemeente Emmen meerdere bedrijvenclusters/bedrijventerreinen, onder andere: - Bargermeer; - de Tweeling; - Pollux; - Emmer-Compascuum; - Vierslagen; - bedrijvenpark A37; - Emmtec - Zuid; - Eigenhaard. De risicocontouren van de bedrijventerreinen blijven binnen de terreingrenzen van de betreffende bedrijventerreinen. Er bevinden zich diverse zeer kwetsbare gebouwen en locaties zijn binnen de aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden zijn gebieden die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen, onvoldoende beschermd kunnen zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Dat betekent dat zich binnen dat gebied bij een ongeval met gevaarlijke stoffen levensbedreigende gevaren voor personen in gebouwen kunnen voordoen.

Ook al is de kans daarop klein. Het aandachtsgebied vormt onder de Omgevingswet een instrument om het gesprek over veiligheid en bescherming door het treffen van maatregelen te starten. Er is een onderscheid tussen drie soorten gevaren: warmtestraling, (brand), overdruk (explosie) en concentratie giftige stoffen in de lucht (gifwolk).

56 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Daarmee zijn er ook drie typen aandachtsgebieden: - brandaandachtsgebied; - explosieaandachtsgebied; - gifwolkaandachtsgebied. Voornamelijk in de aandachtsgebieden van (spoor)wegen nabij Emmen-centrum zijn zeer kwetsbare gebouwen en locaties gelegen. Omdat zich zeer kwetsbare gebouwen (zoals basisscholen en woonfuncties voor 24-uurszorg) binnen aandachtsgebieden bevinden, is de huidige situatie ten aanzien van het criterium aantal gevoelige gebouwen binnen aandachtsgebieden daarom als slecht beoordeeld. Autonome ontwikkeling - door de woningbouw ontwikkelingen in Emmen (voornamelijk Emmen-Centrum) neemt naar verwachting het aantal (zeer) kwetsbare gebouwen en locaties in de nabijheid van de aandachtsgebieden toe. Hierdoor neemt naar verwachting de omgevingsveiligheid relatief gezien af; - door de uitbreiding van de bedrijventerreinen worden naar verwachting de aandachtgebieden rondom deze bedrijventerreinen groter. Hierdoor kunnen meer (zeer) kwetsbare gebouwen en locaties dichter in de nabijheid van de aandachtsgebieden komen te liggen, waardoor de omgevingsveiligheid naar verwachting afneemt. 5.5 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling Bovenstaande beoordeling van aspecten en criteria behorend bij het subthema Veiligheid is samengevat in onderstaande tabel.

Tabel 5.7 Samenvatting huidige situatie en autonome ontwikkeling subthema Veiligheid Aspect Criteria Beoordeling huidige situatie Duiding autonome ontwikkelingen sociale veiligheid aantal geregistreerde misdrijven/jaar +/- de huidige situatie is redelijk neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie onveiligheidsgevoel in de buurt - de huidige situatie is slecht neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie verkeersveiligheid aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar +/- de huidige situatie is redelijk neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar +/- de huidige situatie is redelijk neutraal/geen verandering ten opzichte van huidige situatie omgevingsveiligheid aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden - de huidige situatie is slecht negatief/verslechtering ten opzichte van huidige situatie 5.6 Effectbeoordeling alternatieven In onderstaande paragrafen is per alternatief weergegeven wat de effecten zijn op het criterium die hoort bij het subthema Veiligheid. 57 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 5.6.1 Alternatief 1: Behouden In alternatief 1 leiden de volgende bouwstenen tot kansen en risico’s ten aanzien van het subthema Veiligheid, zie tabel 5.8.

Tabel 5.8 Bouwstenen met bijhorende kansen en risico’s in Alternatief 1: Behouden Bouwsteen Kans/Risico herstructureren of transformeren van bestaande buurten voor het creëren van gemengde wijken en dorpen, met verschillende woningtypen door toevoegen van woningen voor kleinere huishoudens, jongeren, ouderen, zorgvragers en nieuwe (woon)zorgconcepten (geen uitbreiding van Delftlanden richting het zuiden). kans op afname onveiligheidsgevoel in de buurt doordat er meer sociale controle is door verschillende bewonersgroepen en er een verhoogde leefbaarheid in de wijk is investeren in het tegengaan van leegstand in het centrum van Emmen-Stad door het herbestemmen van bestaande objecten voor een aantrekkelijke en vitale binnenstad kans op verminderd onveiligheidsgevoel door minder lege panden en daarmee meer aanwezigheid kans op afname aantal geregistreerd misdrijven die gerelateerd zijn aan leegstand (vernieling, kraak) herbestemming van Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) mogelijk maken naar recreatieve doeleinden, kleinschalige bedrijvigheid en wonen met mogelijk een combinatie met geclusterde zorg kans op afname onveiligheidsgevoel doordat herbestemmen naar wonen zorgt voor meer bewoning en sociale controle risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto toeneemt doordat woningen, bedrijvigheid en recreatie in VAB’s

zorgen voor meer vervoersbewegingen in het buitengebied kans op afname aantal ongevallen met dodelijk afloop/jaar doordat door minder agrarische activiteiten minder landbouwvoertuigen zijn risico op toename aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto toeneemt doordat woningen, bedrijvigheid en recreatie in VAB’s zorgen voor meer vervoersbewegingen in het buitengebied kans op afname aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar doordat door minder agrarische activiteiten minder landbouwvoertuigen zijn inzetten op compleet aanbod van maatschappelijke en dagelijkse voorzieningen in wijkcentra van Emmen en in de kerndorpen risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar doordat concentratie van voorzieningen in de kerndorpen en wijkcentra van Emmen lijdt tot meer vervoersbewegingen auto bij de kleine dorpen risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar doordat concentratie van voorzieningen in de kerndorpen en wijkcentra van Emmen lijdt tot meer vervoersbewegingen auto bij de kleine dorpen faciliteren en instandhouden van minimaal één ontmoetingsplek per dorp en wijk kans op afname onveiligheidsgevoel in de buurt doordat meer ontmoetingsplekken zorgen voor activiteit op straat en door toename sociale cohesie instandhouden en versterken basisvoorzieningen in Barger- Compascuum, Erica, Nieuw-Dordrecht,

Nieuw-Schoonebeek, Nieuw-Weerdinge, Roswinkel, Nieuw-Amsterdam/Veenoord, Weiteveen en Zwartemeer kans op afname onveiligheidsgevoel in de buurt door de versterking van voorzieningen, wat leidt tot meer activiteit en levendigheid op straat en daarmee meer sociale controle 58 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico in het zuidoosten, rondom het Bargerveen, ruimte bieden voor verwevenheid landbouw met natuur en recreatie & toerisme: hier géén ruimte voor nieuwvestiging van veehouderijen risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto toeneemt kans op afname aantal ongevallen met dodelijk afloop/jaar doordat het aantal landbouwvoertuigen afneemt risico op toename aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto toeneemt kans op afname aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar doordat het aantal landbouwvoertuigen afneemt economische ruimtevraag invullen door verdichting en herstructurering van bestaande bedrijventerreinen zoals Bargermeer kans op afname aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto afneemt omdat meer mensen naar dezelfde locatie reizen risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto toeneemt door meer werkgelegenheid kans op afname

aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto afneemt omdat meer mensen naar dezelfde locatie reizen risico op toename aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto toeneemt door meer werkgelegenheid duurzame herontwikkeling van verouderde bedrijventerreinen en glastuinbouwgebieden risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar doordat er meer verkeersstromen met auto- en bedrijfsvoertuigen zijn risico op toename aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar doordat er meer verkeerstromen met auto- en bedrijfsvoertuigen ontstaan risico op toename aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden doordat nieuwe bedrijfsfuncties worden toegevoegd binnen de aandachtsgebieden die nog aanwezig zijn op de bedrijventerreinen kans op toename omgevingsveiligheid door betere segmentering binnen bedrijventerreinen middels herstructurering Criterium aantal geregistreerde misdrijven/jaar Ten aanzien van het subthema Veiligheid worden in alternatief 1 maatregelen genomen die het aantal geregistreerde misdrijven per jaar kunnen verminderen. Het herstructureren en transformeren van bestaande buurten om gemengde wijken te creëren vergroot de sociale controle binnen wijken, wat kan leiden tot vermindering van misdrijven gerelateerd met leegstand.

De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium onveiligheidsgevoel in de buurt Ten aanzien van het subthema Veiligheid worden in alternatief 1 diverse maatregelen genomen die gezamenlijk bijdragen aan een afname van het onveiligheidsgevoel in de buurt. Transformatie van wijken, het terugdringen van leegstand en herbestemmen zorgen voor meer bewonersdiversiteit en aanwezigheid op straat, wat sociale controle en leefbaarheid bevordert. Ook clustering van voorzieningen en het realiseren van ontmoetingsplekken stimuleert activiteit op straat en versterkt de sociale cohesie. 59 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar Ten aanzien van het subthema Veiligheid bevat alternatief 1 verschillende bouwstenen die zowel een kans als een risico vormen het aantal ongevallen met dodelijke afloop per jaar. Het mogelijk maken van herbestemming van Vrijkomende Agrarische Bebouwing naar recreatie, kleinschalige bedrijvigheid en wonen, en het bieden van ruimte voor verwevenheid van landbouw met natuur en recreatie rondom het Bargerveen, brengt een risico op toename van het aantal dodelijke verkeersongevallen doordat het aantal autovervoersbewegingen toeneemt.

Tegelijkertijd ontstaat een kans door afname van landbouwverkeer. Daarnaast heeft verdichting en herstructurering van bedrijventerreinen leidt zowel tot een afname vervoersbewegingen door het clusteren op locatie als tot een toename door meer werkgelegenheid. Bovendien kan het door elkaar lopen van veel verschillende verkeersstromen leiden tot een toename van dodelijke ongevallen. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als negatief (-). Criterium aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar Ten aanzien van het subthema Veiligheid bevat alternatief 1 verschillende bouwstenen die zowel een kans als een risico vormen het aantal ongevallen met letsel tot gevolg per jaar. Het mogelijk maken van herbestemming van Vrijkomende Agrarische Bebouwing naar recreatie, kleinschalige bedrijvigheid en wonen, en het bieden van ruimte voor verwevenheid van landbouw met natuur en recreatie rondom het Bargerveen, brengt een risico op toename van het aantal verkeersongevallen doordat het aantal autovervoersbewegingen toeneemt. Tegelijkertijd ontstaat een kans door afname van landbouwverkeer. Daarnaast heeft verdichting en herstructurering van bedrijventerreinen leidt zowel tot een afname vervoersbewegingen door het clusteren op locatie als tot een toename door meer werkgelegenheid.

Bovendien kan het door elkaar lopen van veel verschillende verkeersstromen leiden tot een toename van ongevallen. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als negatief (-). Criterium aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden Ten aanzien van het subthema Veiligheid kan in alternatief 1 duurzame herontwikkeling van verouderde terreinen kan leiden tot een afname wanneer risicovolle functies verdwijnen en aandachtsgebieden daarmee vervallen. Tegelijkertijd bestaat het risico dat bij herontwikkeling nieuwe gevoelige functies binnen nog bestaande aandachtsgebieden worden gevestigd, waardoor het aantal kwetsbare gebouwen weer kan toenemen. De effecten van alternatief 1 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als zowel positief (+) als negatief (-). 5.6.2 Alternatief 2: Benutten In alternatief 2 leiden de volgende bouwstenen tot kansen en risico’s ten aanzien van het subthema veiligheid, zie tabel 5.9.

Tabel 5.9 Bouwstenen met bijhorende kansen en risico’s in Alternatief 2: Benutten Bouwsteen Kans/Risico nieuwe woningbouw door uitbreiding voor het creëren van gemengde wijken en dorpen, met verschillende woningtypen kans op afname onveiligheidsgevoel in de buurt door het creëren van bewonersdiversiteit en sociale controle kans op afname aantal geregistreerde misdrijven doordat de sociale controle binnen wijken kan leiden tot minder woninginbraken 60 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico risico op toename aantal geregistreerde misdrijven doordat door meer woningen en mensen er meer kans is op potentiële criminaliteit risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto toeneemt risico op toename aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto toeneemt woningen toevoegen op plekken met veel voorzieningen nabij en goede bereikbaarheid: Emmen-stad en Klazienaveen, Schoonebeek, Emmer-Compascuum en Nieuw Amsterdam (kerndorpen) kans op afname onveiligheidsgevoel in de buurt doordat door uitbreiding en verdichting van Emmen-stad en de kerndorpen een groeiend aantal inwoners zorgt voor meer sociale controle groei woningvoorraad door bouw woningen in nog niet bebouwde gebieden waarbij het gebied rondom Emmen-Zuid geldt als locatie voor stedelijke uitbreiding

(Delftlanden) risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto toeneemt risico op toename aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar doordat het aantal vervoersbewegingen auto toeneemt versterken van regionale voorzieningenniveau (bijvoorbeeld theater, ziekenhuis): zoveel mogelijk in het centrum van Emmen-stad kans op afname onveiligheidsgevoel in de buurt doordat voorzieningen zorgen voor meer activiteit en sociale controle investeren in een breed hoger onderwijsaanbod en kennisinstellingen om studenten aan te trekken en vast te houden o.a.

in de vorm van een nieuwe Greenwisecampus risico op toename aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden doordat de locatie van de Greenwise- campus een aandachtsgebied is en hier meer bebouwing bijkomt doordat er geïnvesteerd wordt in kennisinstellingen neemt het aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden toe omgeving van het ziekenhuis (als onderdeel van de Greenwise Campus) doorontwikkelen tot een gebied waarin wordt gewerkt aan het beantwoorden van de zorgvraag van de toekomst risico op toename aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden doordat de locatie van de Greenwisecampus een aandachtsgebied is en er mogelijk locaties bijkomen voor het beantwoorden van de zorgvraag van de toekomst medewerking verlenen aan ontwikkeling van de Nedersaksenlijn met een onverdiepte ligging ter hoogte van het centrum van Emmen risico op toename onveiligheidsgevoel in de buurt doordat door de onverdiepte ligging van de Nedersaksenlijn er meer fiets en voetgangerstunnels gerealiseerd moeten worden, die kunnen bijdragen aan een onveilig gevoel risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar doordat de onverdiepte ligging van de Nedersaksenlijn zorgt voor meer overwegsluitingen op ongelijkvloerse spoorkruisingen, waardoor het risico op ongevallen groter is risico op toename aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar doordat de onverdiepte ligging van de

Nedersaksenlijn zorgt voor meer overwegsluitingen op ongelijkvloerse spoorkruisingen, waardoor het risico op ongevallen groter is verdubbelen van de verbinding Emmen - Klazienaveen (N862) kans op afname aantal ongevallen met dodelijke afloop doordat met de verdubbeling de verkeersveiligheid wordt verbeterd en gevaarlijke punten worden aangepakt kans op afname aantal ongevallen met letsel tot gevolg doordat met de verdubbeling de verkeersveiligheid wordt verbeterd en gevaarlijke punten worden aangepakt 61 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Bouwsteen Kans/Risico aanleggen van een noordelijke rondweg om de stad Emmen kans op afname aantal ongevallen met dodelijke afloop doordat er minder verkeer door het centrum hoeft, waardoor minder gevaarlijke situaties ontstaan kans op afname aantal ongevallen met letsel tot gevolg doordat er minder verkeer door het centrum hoeft, waardoor minder gevaarlijke situaties ontstaan verkennen mogelijkheden voor ontwikkeling van een regionaal bedrijventerrein langs de A37 risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop doordat het aantal verkeersbewegingen van vrachtverkeer toeneemt risico op toename aantal ongevallen met letsel tot gevolg doordat het aantal verkeersbewegingen van vrachtverkeer toeneemt risico op toename van het aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden doordat het gebied langs de A37 onder een

risicogebied valt en de ontwikkeling van een regionaal bedrijventerrein met industriële activiteiten zorgt voor meer kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden Rundedal als uitbreidingslocatie voor het huisvesten van grootschalige bedrijvigheid risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop doordat het aantal verkeersbewegingen van vrachtverkeer toeneemt risico op toename aantal ongevallen met letsel tot gevolg doordat het aantal verkeersbewegingen van vrachtverkeer toeneemt faciliteren duurzame doorontwikkeling van de (circulaire) maakindustrie en groene chemie door ruimte te bieden aan clustervorming en ketensamenwerking risico op toename aantal ongevallen met dodelijke afloop per jaar door toenemen verkeersdrukte en congestie door toegenomen verkeersstromen risico op toename aantal ongevallen met letsel tot gevolg per jaar door toenemen verkeersdrukte en congestie door toegenomen verkeersstromen risico op toename aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden doordat er risicovolle (chemische) functies en bedrijven bijkomen waardoor er meer aandachtsgebieden bijkomen Criterium aantal geregistreerde misdrijven/jaar Ten aanzien van het subthema Veiligheid biedt alternatief 2 een kans voor het verminderen van het aantal geregistreerde misdrijven per jaar met het vergroten van de sociale controle door het creëren van gemengde wijken en dorpen.

Tegelijkertijd kan een toename van criminaliteit plaatsvinden door het toenemen van woningen en mensen. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als zowel positief (+) en negatief (-). Criterium onveiligheidsgevoel in de buurt ten aanzien van het subthema Veiligheid zijn in alternatief 2 kansen die het onveiligheidsgevoel in de buurt kunnen verminderen. Nieuwe woningbouw en uitbreiding die leidt tot gemengde wijken draagt bij aan bewonersdiversiteit en vergroot de sociale controle en leefbaarheid. Het toevoegen van woningen op plekken met veel voorzieningen en goede bereikbaarheid stimuleert activiteiten op straat en versterkt daarmee het veiligheidsgevoel. Ook het concentreren en versterken van regionale voorzieningen in het centrum van Emmen zorgt voor meer levendigheid en sociale controle. Tegelijkertijd kan de ontwikkeling van de Nedersaksenlijn leiden tot een groter onveiligheidsgevoel doordat meer onderdoorgangen gerealiseerd moeten worden. 62 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als positief (+). Criterium aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar Ten aanzien van het subthema Veiligheid bevat alternatief 2 zowel risico’s die het aantal dodelijke ongevallen doen toenemen als kansen die dat aantal kunnen verminderen.

Grootschalige woninguitbreiding, vestiging van nieuwe bedrijvigheid en ontwikkelen van de economie stimuleren verkeersbewegingen, met name meer vrachtverkeer, en vergroten daarmee het risico op dodelijke ongevallen. Tegelijkertijd leiden investeringen in infrastructuur, zoals het verdubbelen van de verbinding Emmen– Klazienaveen en de aanleg van een noordelijke rondweg, tot het verbeteren van de verkeersveiligheid en de doorstroming waardoor gevaarlijke situaties kunnen afnemen. Echter doordat veel bouwstenen leiden tot een toename van verkeersbewegingen zijn de effecten op het criterium overwegend negatief. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als negatief (-). Criterium aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar Ten aanzien van het subthema Veiligheid bevat alternatief 2 zowel risico’s die het aantal ongevallen met letsel tot gevolg doen toenemen als kansen die dat aantal kunnen verminderen. Grootschalige woninguitbreiding, vestiging van nieuwe bedrijvigheid en ontwikkelen van de economie stimuleren verkeersbewegingen, met name meer vrachtverkeer, en vergroten daarmee het risico op ongevallen met letsel.

Tegelijkertijd leiden investeringen in infrastructuur, zoals het verdubbelen van de verbinding Emmen– Klazienaveen en de aanleg van een noordelijke rondweg, tot het verbeteren van de verkeersveiligheid en de doorstroming waardoor gevaarlijke situaties kunnen afnemen. Echter doordat de bouwstenen leiden tot een toename van verkeersbewegingen zijn de effecten op het criterium overwegend negatief. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als negatief (-). Criterium aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden Ten aanzien van het subthema Veiligheid bevat alternatief 2 alleen risico’s die leiden tot een toename van kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden. Verdichting rond de Greenwisecampus en de doorontwikkeling van het ziekenhuisgebied vergroot het aantal gebouwen in een aandachtsgebied doordat functies geconcentreerd worden. Ook verhogen de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein langs de A37 en groene chemie het risico door toename van industriële activiteiten, vrachtverkeer en risicovolle (chemische) functies. De effecten van alternatief 2 op dit criterium zijn daarmee beoordeeld als negatief (-).

5.6.3 Samenvatting effectbeoordeling alternatieven Tabel 5.10 Effectbeoordeling alternatieven subthema Veiligheid Aspect Criteria Alternatief 1: Behouden Alternatief 2: Benutten sociale veiligheid aantal geregistreerde misdrijven/jaar + + en - sociale veiligheid onveiligheidsgevoel in de buurt + + verkeersveiligheid aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar - - verkeersveiligheid aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar - - 63 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Aspect Criteria Alternatief 1: Behouden Alternatief 2: Benutten omgevingsveiligheid aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden + en - - De effecten van alternatief 1 op de criteria aantal geregistreerde misdrijven/jaar en onveiligheidsgevoel in de buurt zijn beoordeeld als positief (+). De effecten van alternatief 1 op het criterium aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden is beoordeeld als zowel positief (+) als negatief (-). De effecten van alternatief 1 op de criteria aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar en aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar zijn beoordeeld als negatief (-). De effecten van alternatief 2 op het criterium onveiligheidsgevoel in de buurt is beoordeeld als positief (+). De effecten van alternatief 2 op het criterium aantal geregistreerde misdrijven/jaar is beoordeeld als zowel positief (+) als negatief (-).

De effecten van alternatief 2 op de criteria aantal ongevallen met dodelijke afloop/jaar, aantal ongevallen met letsel tot gevolg/jaar en aantal kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden zijn beoordeeld als negatief (-). 64 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 6 SUBTHEMA WELZIJN EN GEZONDHEID 6.1 Introductie subthema Welzijn en Gezondheid Het subthema Welzijn en Gezondheid bestaat uit vijf aspecten: sociale samenhang, woongenot, voorzieningen, leefstijl en levensverwachting. In de onderstaande tabel is het beoordelingskader weergegeven van het subthema Welzijn en Gezondheid. Tabel 6.1 Beoordelingskader subthema Welzijn en Gezondheid Aspect Criteria sociale samenhang sociale samenhang score woongenot tevredenheid met woning en woonomgeving voorzieningen beschikbaarheid voorzieningen leefstijl obesitas, bewegingsarmoede, eenzaamheid leefstijl ervaren gezondheid (incl. cumulatieve gezondheidservaring) leefstijl beweegvriendelijke omgeving levensverwachting het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting (inclusief levensverwachting in als goed ervaren gezondheid 6.2 Aspect sociale samenhang Het aspect sociale samenhang is beoordeeld aan de hand van het criterium ‘sociale samenhang score’.

Beleidsdoelstellingen In het Beleidskader sociaal domein: erbij horen en meedoen in Emmen! (2023) staat het huidig beleid omtrent onder andere welzijn, zorg en ondersteuning, gezondheid, inclusie, armoedebestrijding, huisvesting, veiligheid en inburgering omschreven. Ook in de strategienota is hier beleid over opgenomen. De het beleidskader en de strategienota zijn opgenomen in de tabel in bijlage I van dit rapport, daar wordt het beleid verder toegelicht. 6.2.1 Criterium sociale samenhang score Het beoordelingskader voor de sociale samenhang score is in onderstaande tabel geoperationaliseerd. 65 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Tabel 6.2 Beoordelingskader huidige situatie sociale samenhang score Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig de huidige situatie van de sociale samenhang score wordt als goed beoordeeld als de sociale samenhang score een positieve afwijking van het landelijk gemiddelde heeft +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk de huidige situatie van de sociale samenhang score wordt als redelijk beoordeeld de sociale samenhang score gelijk is aan het landelijk gemiddelde - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk de huidige situatie van de sociale samenhang score wordt als slecht beoordeeld de sociale samenhang score een significante

negatieve afwijking van het landelijk gemiddelde heeft Huidige situatie Om inzicht te krijgen in de sociale samenhang in de gemeente Emmen is gebruik gemaakt van de Leefbarometer van het ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (hierna: BZK). De Leefbarometer is een instrument dat tot op laag schaalniveau een inschatting geeft van de leefbaarheid. Het instrument doet dat op een basis van een groot aantal kenmerken van de woonomgeving en iedere twee jaar vindt een nieuwe meting plaats. De sociale samenhang score van een gemeente wordt weergeven als de afwijking van het landelijk gemiddelde. In 2022 heeft sociale samenhang score van de gemeente Emmen een afwijking van 0,0294252 van het landelijk gemiddelde. De huidige situatie ten aanzien van het criterium sociale samenhang score is daarmee beoordeeld als goed. Afbeelding 6.1 Sociale samenhang - afwijking landelijk gemiddelde (bron: waarstaatjegemeente.nl) Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium.

66 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief 6.3 Aspect woongenot Het aspect woongenot is beoordeeld aan de hand van het criteria ‘tevredenheid met woning en woonomgeving’. Beleidsdoelstellingen In de woonvisie BuitengeWoon Thuis in Emmen 2022-2030 en de woonzorgvisie Wonen zonder zorgen: BOCE 2023 - 2026 staat het huidig beleid omtrent wonen omschreven. De woonvisie en de woonzorgvisie zijn opgenomen in de tabel in bijlage I van dit rapport, daar wordt het beleid verder toegelicht. 6.3.1 Criterium tevredenheid met woning en woonomgeving Het beoordelingskader voor het criterium woning en woonomgeving is in onderstaande tabel geoperationaliseerd.

Tabel 6.3 Beoordelingskader huidige situatie woning en woonomgeving Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig de huidige situatie wordt als goed beoordeeld als het cijfer van waardering van de buurt als leefomgeving hoger of gelijk is aan het landelijk gemiddelde +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk de huidige situatie wordt als redelijk beoordeeld als het cijfer van waardering van de buurt als leefomgeving lager is dan het landelijk gemiddelde maar nog wel voldoende is - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk de huidige situatie wordt als slecht beoordeeld als het cijfer van waardering van de buurt als leefomgeving lager is dan het landelijk gemiddelde en onvoldoende is Huidige situatie Emmenaren zijn over het algemeen tevreden met hun woning en woonomgeving. Afbeelding 6.2 geeft de jaarlijkse score van waardering van de buurt als leefomgeving weer (uitgedrukt in een gemiddelde score van 1 (zeer onprettig) -10 (zeer prettig)). Zoals te zien op de afbeelding, ligt de waardering van de Emmenaren (voor de jaren waar data voor aanwezig is) slechts een klein beetje onder het landelijk gemiddelde. De waardering blijft ruim voldoende voor de buurt als leefomgeving in Emmen.

De tevredenheid met woning en woonomgeving wordt daarom in de huidige situatie beoordeeld als redelijk. 67 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Afbeelding 6.2 Historische trend jaarlijkse score waardering van de buurt als leefomgeving, uitgedrukt in een gemiddelde score van 1 (zeer onprettig) -10 (zeer prettig) (bron: VNG - Burgerpeiling) Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 6.4 Aspect voorzieningen Het aspect voorzieningen is beoordeeld aan de hand van het criterium ‘beschikbaarheid voorzieningen (buurt en dorpsniveau)’. Beleidsdoelstellingen In de strategienota staat het huidig beleid omtrent/doelstellingen rondom voorzieningen beschreven. De strategienota is opgenomen in de tabel in bijlage I van dit rapport, daar wordt het beleid verder toegelicht. 6.4.1 Criterium beschikbaarheid voorzieningen (dorpsniveau) Het beoordelingskader voor het criterium beschikbaarheid voorzieningen (dorpsniveau) is in onderstaande tabel geoperationaliseerd.

68 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Tabel 6.4 Beoordelingskader huidige situatie beschikbaarheid voorzieningen (dorpsniveau) Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig de gemiddelde afstand van inwoners tot voorzieningen is kleiner dan het provinciaal gemiddelde +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk de gemiddelde afstand van inwoners tot voorzieningen is gelijk aan het provinciaal gemiddelde - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk de gemiddelde afstand van inwoners tot voorzieningen is groter dan het provinciaal gemiddelde Huidige situatie Op afbeelding 6.3 is de afstand tot een huisartsenpraktijk weergegeven voor gemeente Emmen en de provincie Drenthe. Zoals te zien, is de afstand tot een huisartsenpraktijk sinds 2016 kleiner dan het provinciaal gemiddelde. Afbeelding 6.3 Afstand tot huisartsenpraktijk (bron: CBS) Hierbij moet opgemerkt worden dat de huisartsenpraktijken zich vestigen in Emmen en de grotere dorpen, dit is weergegeven op afbeelding 6.4. Hoewel de gemiddelde afstand tot een huisartsenpraktijk in de gemeente Emmen dus kleiner is dan in de provincie Drenthe, is het mogelijk dat er evengoed grote afstanden tot huisartsenpraktijken zijn voor mensen die niet in de grotere dorpen of Emmen wonen.

Daarnaast wordt opgemerkt dat het niet altijd mogelijk is om patiënt te worden bij de dichtstbijzijnde huisartspraktijk. De patiëntenpopulatie van de huisartsenpraktijk staat daarmee niet altijd gelijk aan de populatie uit het omliggende gebied.

69 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Afbeelding 6.4 Locatie huisartsenpraktijken gemeente Emmen (bron: Emmen Smartmap) Daarnaast bevindt het enige ziekenhuis van de gemeente Emmen zich in Emmen (stad). De afstand tot het ziekenhuis is in de gemeente dus relatief hoog omdat bewoners van de dorpen af moeten reizen naar Emmen (of verder, buiten de gemeente) voor het ziekenhuis. Opgemerkt wordt echter dat sommige gemeente in de provincie Drenthe helemaal geen ziekenhuis binnen de gemeentegrenzen hebben. Dit neemt echter niet weg dat de afstand tot het ziekenhuis is Emmen relatief groot is. Op afbeelding 6.5 is de afstand tot voorgezet onderwijs weergegeven voor gemeente Emmen en de provincie Drenthe. Zoals te zien, is de afstand tot voorgezet onderwijs sinds 2021 kleiner dan het provinciaal gemiddelde. Emmen heeft een regiofunctie voor voorgezet onderwijs. Emmen bedient met het voorgezet onderwijs ook de omliggende Drentse gemeenten Midden-Drenthe, Coevorden en Borger-Odoorn. Verder is in Ter Apel en Coevorden ook voortgezet onderwijs aanwezig waar kinderen uit de nabijgelegen dorpen uit de gemeente Emmen naartoe gaan.

70 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Afbeelding 6.5 Afstand tot voortgezet onderwijs (bron: CBS) Hoewel de gemiddelde afstand tot voortgezet onderwijs in de gemeente Emmen kleiner is dan het provinciale gemiddelde, is er een duidelijke clustering van voortgezet onderwijs binnen de gemeente te zien. Zoals weergegeven op afbeelding 6.6, bevinden 7 van de 8 voortgezet onderwijsinstellingen van de gemeente zich in Emmen (stad). Eén voorgezet onderwijsinstelling bevindt zich in Klazienaveen. Alle overige dorpen hebben dus geen eigen voortgezet onderwijsinstelling. Afbeelding 6.6 Locaties voortgezet onderwijs gemeente Emmen (bron: Scholenopdekaart.nl)

71 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Uit bovenstaande cijfers wordt geconcludeerd dat de gemiddelde afstand tot voorzieningen lager is dan het provinciaal gemiddelde Echter wordt opgemerkt dat de voorzieningen alsnog geconcentreerd zijn rond de grotere kernen. De huidige situatie ten aanzien van dit criterium is daarmee beoordeeld als redelijk. Autonome ontwikkelingen Een provinciale trend is de beperkte bereikbaarheid en afname van voorzieningen (Provincie Drenthe, artikel: Rapport ‘Brede welvaart in Drenthe’ gepresenteerd aan provincie, gepubliceerd op 16 mei 2025). In Emmen neemt met name in de kleine dorpskernen het aantal voorzieningen af. 6.5 Aspect leefstijl Het aspect leefstijl is beoordeeld aan de hand van het criterium ‘obesitas, bewegingsarmoede, eenzaamheid’, ervaren gezondheid en beweegvriendelijke omgeving. Beleidsdoelstellingen In de woonzorgvisie Wonen zonder zorgen: BOCE 2023 - 2026 staat het huidig beleid omtrent een gezonde leefomgeving omschreven. In het Beleidskader sociaal domein: erbij horen en meedoen in Emmen! (2023) staat het huidig beleid omtrent onder andere welzijn, zorg en ondersteuning, gezondheid, inclusie, armoedebestrijding, huisvesting en een gezonde leefomgeving omschreven. De woonzorgvisie en het beleidskader zijn opgenomen in de tabel in bijlage I van dit rapport, daar wordt het beleid verder toegelicht.

6.5.1 Criterium obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid Het beoordelingskader voor obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid is in onderstaande tabel 6.5 geoperationaliseerd. Tabel 6.5 Beoordelingskader huidige situatie obesitas, bewegingsarmoede, eenzaamheid Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig er wordt aanzienlijk beter gescoord op obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid dan het landelijk gemiddelde +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk er wordt op zowel obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid om en nabij gelijk gescoord als het landelijk gemiddelde - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk er wordt vooral slechter gescoord op obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid dan het landelijk gemiddelde Huidige situatie Gezondheid is een breed begrip. Om dit te operationaliseren is gekeken naar drie aspecten binnen gezondheid waar voldoende data over beschikbaar is: obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid. Op onderstaande afbeelding zijn deze gezondheidsfactoren in percentages afgezet tegen het landelijk gemiddelde. Te zien is dat het percentage mensen met overgewicht in Emmen aanzienlijk hoger dan het landelijk gemiddelde. In Emmen heeft 64,2 % van de mensen overgewicht, waar dit in Nederland gemiddeld 50 % is.

Verder is te zien dat in Emmen minder mensen voldoen aan de beweegrichtlijn. In Nederland voldoet gemiddeld 48,9 % van de bevolking aan de beweegrichtlijn terwijl dit in Emmen maar 42,8 % is. 72 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Er is dus een hogere mate van bewegingsarmoede vergeleken met het landelijk gemiddelde. Het lagere percentage dat voldoet aan de beweegrichtlijn wordt deels gezien als een oorzaak voor het relatief hoge percentage van mensen met overgewicht in Emmen. Afbeelding 6.7 Gezondheidsfactoren percentage van totaal inwoners (bron: waar staat je gemeente) In Emmen voelt 45,9 % zich enigszins tot (zeer) sterk eenzaam. In Nederland bedraagt dit percentage 46,2 %. Het percentage mensen dat zich eenzaam voelt in Emmen is dus vergelijkbaar met dat van Nederland als geheel. Uit bovenstaande cijfers wordt geconcludeerd dat in Emmen vooral slechter wordt gescoord op de gezondheidsfactoren dan het landelijk gemiddelde. De huidige situatie ten aanzien van dit criterium is daarmee beoordeeld als slecht. Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 6.5.2 Criterium ervaren gezondheid Het beoordelingskader voor ervaren gezondheid is in onderstaande tabel geoperationaliseerd.

73 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Tabel 6.6 Beoordelingskader huidige situatie obesitas, bewegingsarmoede, eenzaamheid Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig er wordt aanzienlijk beter gescoord op ervaren gezondheid dan het landelijk gemiddelde +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk er wordt op ervaren gezondheid om en nabij gelijk gescoord als het landelijk gemiddelde - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk er wordt vooral slechter gescoord op ervaren gezondheid dan het landelijk gemiddelde Huidige situatie De ervaren gezondheid is het oordeel van een persoon over de eigen lichamelijke en geestelijke gezondheid. Het wordt bepaald door de hoeveelheid mensen die hun gezondheidstoestand als ‘zeer goed’ of ‘goed’ hebben geantwoord. Dit criterium verschilt met ‘obesitas, bewegingsarmoede en eenzaamheid’ in de zin dat het om kwalitatieve ervaringen gaat en dat het breder is. Op Afbeelding 6.8 is de ervaren gezondheid van de gemeente Emmen en het gemiddelde van Nederland weergegeven. Het percentage in gemeente Emmen in 2024 is 71.1 %. Dit ligt onder het gemiddelde van 72,8 % van Nederland.

Afbeelding 6.8 Percentage ervaren gezondheid in gemeente Emmen en Nederland In afbeelding 6.9 zijn de indicatoren te zien die bijdragen aan de ervaren gezondheid in Emmen. De afwijking ten opzichte van het Nederlandse gemiddelde is hier ook te zien. Hier is te zien dat obesitas en wekelijks sporten negatief afwijken van het Nederlands gemiddelde. Op de indicatoren ‘ernstige geluidshinder wegverkeer en vliegverkeer’ en ‘voldoet aan de alcoholrichtlijn’ scoort gemeente Emmen beter dan het landelijke gemiddelde.

74 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Afbeelding 6.9 Indicatoren die bijdragen aan ervaren gezondheid in gemeente Emmen Uit bovenstaande afbeeldingen wordt geconcludeerd dat in Emmen iets minder goed wordt gescoord op de ervaren gezondheid dan het landelijk gemiddelde. De huidige situatie ten aanzien van dit criterium is daarmee beoordeeld als slecht. Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 6.5.3 Criterium beweegvriendelijke omgeving Het beoordelingskader voor beweegvriendelijke omgeving is in onderstaande tabel 6.7 geoperationaliseerd. Tabel 6.7 Beoordelingskader huidige situatie obesitas, bewegingsarmoede, eenzaamheid Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig er wordt aanzienlijk beter gescoord op beweegvriendelijke omgeving dan het landelijk gemiddelde +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk er wordt op beweegvriendelijke omgeving om en nabij gelijk gescoord als het landelijk gemiddelde - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk er wordt vooral slechter gescoord op beweegvriendelijke omgeving dan het landelijk gemiddelde

75 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Huidige situatie Op afbeelding 6.11 is de beweegvriendelijke indicator van gemeente Emmen weergegeven. Deze kaart toont in hoeverre de leefomgeving uitnodigt tot bewegen, op basis van de aanwezigheid van sportaccommodaties, sport- en speelplekken, voorzieningen en recreatief blauw- en groen. De kaart is opgesteld met gegevens uit de Kernindicator Beweegvriendelijke Omgeving van het Mulier Instituut, die elke twee jaar wordt geactualiseerd. De kaart laat zien dat de kernen Emmen, Klazienaveen, Weiteveen, Schoonebeek en Zwartemeer een beweegvriendelijke indicator van 60-80 hebben. In het noorden en zuiden van de gemeente ligt de indicator lager (20-40). In de overige delen van de gemeente ligt de score tussen 40 en 60, wat onder het Nederlands gemiddelde van 60 ligt. Voor een groot deel van de gemeente, met uitzondering van de grotere kernen, ligt de indicator dus onder het landelijk gemiddelde. De huidige situatie wordt daarom ten opzichte van dit criterium als slecht beoordeeld. Afbeelding 6.10 Beweegvriendelijke omgeving indicator (bron: atlasleefomgeving.nl)

76 | 186 Witteveen+Bos | 145326/26-007.032 | Definitief Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen hebben geen direct effect op de beoordeling van de huidige situatie van dit criterium. 6.6 Aspect levensverwachting Het aspect levensverwachting is beoordeeld aan de hand van het criterium ‘het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting zal leven’. Beleidsdoelstellingen In het Beleidskader sociaal domein: erbij horen en meedoen in Emmen! (2023) staat het huidig beleid omtrent onder andere. welzijn, zorg en ondersteuning, gezondheid, inclusie, armoedebestrijding, huisvesting, veiligheid en inburgering omschreven. De het beleidskader is opgenomen in de tabel in bijlage I van dit rapport, daar wordt het beleid verder toegelicht. 6.6.1 Criterium het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting Het beoordelingskader voor het criterium het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting is in onderstaande tabel geoperationaliseerd.

Tabel 6.8 Beoordelingskader huidige situatie het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting Beoordeling Beoordeling huidige situatie Maatlat + de huidige situatie is goed, er is geen verbetering nodig de huidige situatie van de levensverwachting wordt als goed beoordeeld wanneer de het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting substantieel hoger is dan het landelijke gemiddelde +/- de huidige situatie is redelijk verbetering is wenselijk de huidige situatie de levensverwachting wordt als redelijk beoordeeld wanneer de het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting overeenkomt met het landelijke gemiddelde - de huidige situatie is slecht, verbetering is noodzakelijk de huidige situatie van de levensverwachting wordt als slecht beoordeeld wanneer de het aantal jaren vanaf geboorte naar verwachting substantieel lager is dan het landelijk gemiddelde Huidige situatie Op afbeelding 6.11 is te zien dat de gemiddelde levensverwachting bij de geboorte in de gemeente Emmen 80,0 jaar bedraagt. De gemiddelde levensverwachting in Nederland in de periode 2019 - 2022 is 81,6 jaar. In het noorden van Nederland en in de grotere steden is de levensverwachting (Het gemiddeld aantal nog te verwachten levensjaren op een bepaalde leeftijd) over het algemeen lager. Gemeenten met een hogere levensverwachting zijn vooral te vinden in het westen van Nederland.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://emmen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d0645a1c-cfbc-4ee4-9c45-0adcd013d76a?agendaItemId=6c336053-3d2a-45fc-b060-b627ae9a6254