Bijlage 3 bij RA21.0019 Verzelfstandigingsrapport Openbaar Onderwijs Emmen (RIS.10091)
Tekst van het document
Verzelfstandigingsrapport Openbaar Onderwijs Emmen
11-3-2021
Inhoud 1.
Inleiding
4
2.
Conclusies
5
3.
Verantwoording verzelfstandigingstraject
8
3.1
Procestappen en planning
8
3.2
Projectorganisatie
8
3.3
Afstemming met betrokkenen
8
3.3.1
GMR
8
3.3.2
Clusterdirecteuren en locatiedirecteuren
8
3.3.3
Medewerkers
9
3.3.4
Ouders en leerlingen
9
3.3.5
Ambtelijke organisatie, College B&W en Gemeenteraad
9
3.4
Communicatie
9
4.
5.
6.
7.
Organisatorische inrichting
10
4.1
Wettelijk kader
10
4.2
Uitgangspunten vanuit de wet en code goed bestuur
10
4.3
Keuze raad van toezicht model
10
4.4
Inrichting organisatie
10
4.4.1
Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
11
4.5
Rol gemeenteraad na verzelfstandiging
12
4.6
Werving Raad van Toezicht en College van bestuur
12
Personeel
14
5.1
Gevolgen overgang personeel
14
5.2
Overgang personeelsbeleid
14
5.3
Overgang arbeidsvoorwaarden
14
5.4
Overige personele regelingen bij de gemeente
14
5.5
Overige afspraken personeelsdossier
14
Onderwijs
15
6.1
Onderwijsvisie
15
6.2
Effect onderwijsaanbod
15
6.3
Effect op onderwijskundige samenwerking
15
6.4
Rol gemeenteraad na verzelfstandiging
15
Financiën
16
2
8.
7.1
Prognose leerlingen
16
7.2
Meerjarenbegroting en onderbouwing
16
7.3
Meerjaren balans
17
7.4
Ontvlechting financiën en overdracht
18
7.5
Financiële effecten verzelfstandiging voor gemeente en OOE 19
Huisvesting
20
8.1
Overzicht schoolgebouwen
20
8.2
Wijze van overdracht
21
8.3
Afspraken voor de overdracht
22
9.
Facilitaire zaken
23
10.
Stappen implementatie verzelfstandiging
24
10.1
Overzicht processtappen en planning
24
10.2
Benoeming leden raad van toezicht
24
10.3
Benoeming college van bestuur
24
10.4
Oprichting stichting en notariële overdracht
24
10.5
Administratieve handelingen
24
Bijlagen: Bijlage 1: WPO artikelen 48 en 17 a, b, c Bijlage 2: besturingsfilosofie OOE Bijlage 3: statuten voor de nieuwe stichting OOE Bijlage 4: reglement voor de Raad van Toezicht Bijlage 5: reglement voor het College van Bestuur Bijlage 6: managementstatuut stichting OOE Bijlage 7: functiebeschrijving van bovenschools directeur Bijlage 8: functiebeschrijving van teamleider bedrijfsvoering (directeur bedrijfsvoering) Bijlage 9: profielschets voor de leden van de Raad van Toezicht Bijlage 10: profielschets voor College van Bestuur Bijlage 11: personeelsbestand van OOE op peildatum 1-1-2021 Bijlage 12: memo overdracht personeelsdossiers Bijlage 13: treasurystatuut OOE
3
1. Inleiding In het bestuursakkoord 2018-2022 is opgenomen dat Openbaar Onderwijs Emmen (OOE) binnen de huidige bestuursperiode zal verzelfstandigen. Op basis van vooronderzoek en gesprekken, heeft de gemeenteraad in december 2020 een intentiebesluit genomen om OOE per 1 januari 2022 te verzelfstandigen. Voorafgaand zijn al voorbereidingen getroffen om OOE te laten functioneren alsof zij een zelfstandige organisatie is (interne verzelfstandiging). Zo zijn bijvoorbeeld de personeelsleden die in dienst waren van de gemeente Emmen, maar werkzaamheden verrichtten voor OOE, in dienst getreden bij OOE. Ook is een overeenkomst afgesloten met de gemeente Emmen welke dienstverlening de gemeente nog verricht voor OOE. Vanaf 2020 zijn verdere voorbereidingen getroffen, die moeten leiden tot raadsbesluiten om vervolgens volledig zelfstandig te kunnen functioneren. Een uitwerking hiervan treft u in dit rapport.
4
2. Conclusies Voorgesteld wordt om: 1. De gemeenteraad te laten besluiten om Openbaar Onderwijs Emmen te verzelfstandigen, waarbij de stichting Openbaar Onderwijs Emmen (OOE) per 1 januari 2022 wordt opgericht en per die datum verantwoordelijk is voor de instandhouding van het openbaar primair onderwijs in de gemeente Emmen. 2.
De gemeenteraad te laten besluiten om het bevoegd gezag en de instandhouding van de volgende scholen per bovenstaande datum aan de stichting openbaar onderwijs Emmen over te dragen: Brinnummer Naam van de school
3.
16AH
obs 't Eenspan
16BX
obs Meester Vegter
16DJ
obs de Esdoorn
16HI
obs Emmermeer
16MA
obs Angelslo
16NR
obs de Kubus
16WN
obs Op 't Veld
16XQ
obs de Brink
16YK
obs de Barg
16ZQ
obs de Meent
17AE
obs de Bente
17BC
obs de Runde
17BL
obs de Dreef
17BU
obs Anbrenge
17CN
obs de Planeet
17CW
obs de Spil
17DG
obs de Viersprong
17DQ
obs de Bascule
17EJ
obs de Dordtse Til
17FU
obs 't Koppel
17JD
obs de Dreske
17KM
obs 't Swarte Meer
18HB
obs de Iemenhof
21PS
obs de Vlonder
23RM
obs de Lisdodde
24ED
Montessorischool
30AG
obs de Delftlanden
00SU
(V)SO Thriantaschool
19CO
SBO Catamaran
De in de bijlage van dit rapport opgenomen statuten voor de stichting vast te stellen door de gemeenteraad en de statuten te laten passeren bij de notaris ten tijde van de overdracht, hierin begrepen de bevoegdheden van de stichting en de interne scheiding van toezicht en bestuur.
5
4.
Als gevolg van bovenstaande voorstellen, het juridisch eigendom van de schoolgebouwen van de volgende scholen over te dragen aan de op te richten stichting OOE:
obs ‘t Eenspan
obs Meester Vegter
obs de Esdoorn
obs Emmermeer
obs Angelslo
obs Op 't Veld
obs de Brink
Hesselanden
obs de Barg
obs de Meent
obs de Bente
obs de Runde
obs de Dreef
obs Anbrenge
obs de Planeet
obs de Spil
obs de Viersprong
obs de Bascule
obs de Dordtse Til
obs 't Koppel
obs de Dreske
obs 't Swarte Meer
obs de Iemenhof
obs de Vlonder
obs de Lisdodde – locatie Eidereend
obs de Lisdodde – locatie Ganzenveld
Montessorischool
(V)SO Thriantaschool – locatie BalingerBrink
(V)SO Thriantaschool – locatie Zuidlaarderbrink
SBO Catamaran
De locaties die obs de Kubus en obs de Delftlanden in gebruik hebben worden niet overgedragen in juridisch eigendom, aangezien deze locaties worden gehuurd. Deze huurovereenkomsten worden overgenomen door de stichting OOE. 5.
Het personeel dat per 31-12-2021 in dienst is van OOE (met uitzondering van aflopende contracten per die datum) zal op basis van de CAO-PO van rechtswege overgaan naar de stichting OOE.
6.
Zorg te dragen voor een goede overdracht van de lopende contracten, personele zaken, huisvesting en financiën, zoals in dit rapport is beschreven.
6
7.
De verantwoordelijk wethouder OOE de opdracht te geven om uitvoering te geven aan het werving- en selectieproces voor leden van de Raad van Toezicht en het College van Bestuur voor de stichting OOE
8.
De financiële ontvlechting en eindafrekening met de gemeente Emmen te bepalen op grond van de vastgestelde en de door hun accountants goedgekeurde jaarrekening en balans per 3112-2021.
9.
Indien uit het verzelfstandigingstraject besluiten voorvloeien waarop de GMR conform wetgeving instemming- dan wel adviesrecht heeft, dan worden deze besluiten aan de GMR voorgelegd. Ditzelfde geldt voor het adviesrecht conform het vigerend managementstatuut voor het directieberaad van OOE.
7
3. Verantwoording verzelfstandigingstraject 3.1 Procestappen en planning In december 2020 heeft de gemeenteraad een intentiebesluit genomen om OOE per 1 januari 2022 te verzelfstandigen. De GMR heeft hier eveneens mee ingestemd (d.d. 1 oktober 2020). Planning: Februari 2021
Maart 2021
Maart 2021 Maart 2021 April 2021
Het college van B&W neemt een voorgenomen besluit op de verzelfstandiging van OOE met de daarbij behorende documenten en ontvlechting van de gemeentelijke organisatie, zoals opgenomen in dit rapport. GMR verleent instemming op de verzelfstandiging van OOE en de in dit rapport opgenomen documenten. En het directieberaad geeft advies op deze genoemde onderwerpen. Overleg met de vakbonden onderwijs Het college van B&W neemt een definitief besluit op de verzelfstandiging van OOE Raadsbesluit op de verzelfstandiging van OOE met de in dit rapport opgenomen documenten.
3.2 Projectorganisatie Opdrachtgever: Gedelegeerd opdrachtgever: Opdrachtnemer:
College van Burgemeester en Wethouders gemeente Emmen Wethouder OOE Algemeen directeur OOE
Vaste projectadviseurs:
Organisatieadviseur OOE Teamleider bedrijfsvoering OOE * Daar waar nodig wordt expertise toegevoegd/ ingehuurd
Klankbordgroep:
Twee clusterdirecteuren OOE Een locatiedirecteur OOE Een GMR lid – ouder
3.3
Afstemming met betrokkenen
3.3.1 GMR De GMR heeft instemmingsrecht op alle in dit rapport opgenomen documenten. Na het voorgenomen besluit van het college in januari 2021 ontvangt de GMR de documenten. In februari 2021 worden deze documenten behandeld in de GMR vergadering, zodat de GMR in de vergadering van maart instemming kan verlenen op de verzelfstandiging. In de klankbordgroep, waarin ook een GMR lid deelneemt, worden alle documenten en processen die nodig zijn voor de verzelfstandiging van OOE doorgenomen en besproken. Tevens worden alle documenten beschikbaar gesteld aan het dagelijks bestuur van de GMR.
3.3.2 Clusterdirecteuren en locatiedirecteuren Het directieberaad (bestaande uit de algemeen directeur, de clusterdirecteuren en de teamleider bedrijfsvoering) heeft conform het managementstatuut van OOE adviesrecht op de verzelfstandiging
8
van OOE. Na het voorgenomen besluit van het college in januari 2021 wordt advies gevraagd op de verzelfstandiging van OOE met alle in dit rapport opgenomen documenten. In de klankbordgroep nemen twee clusterdirecteuren deel. Zij kijken en denken actief en kritisch mee in de opgestelde documenten. De locatiedirecteuren worden regelmatig op de hoogte gesteld door de algemeen directeur van de vorderingen in het proces van de verzelfstandiging. Eén locatiedirecteur participeert in de klankbordgroep en neemt actief deel in de op te stellen documenten.
3.3.3 Medewerkers Alle medewerkers van OOE ontvangen maandelijks een nieuwsbrief van OOE, daarin is een stukje opgenomen over de ontwikkelingen rondom de verzelfstandiging. De medewerkers worden ook regelmatig op de hoogte gehouden door hun leidinggevende.
3.3.4 Ouders en leerlingen Ouders en leerlingen worden niet actief betrokken in het verzelfstandigingstraject. Voor hen verandert er niets door de verzelfstandiging. Het onderwijs blijft ongewijzigd ten opzichte van de huidige situatie.
3.3.5 Ambtelijke organisatie, College B&W en Gemeenteraad Met de gemeente Emmen is op vele vakgebieden overleg. Om tot een zorgvuldige ontvlechting te komen, is aanvullende informatie nodig van diverse teams binnen de ambtelijke organisatie, zoals bijvoorbeeld met juristen, teams vastgoed, financieel adviseurs, archief medewerkers, etc. Alle voorliggende documenten zijn uitvoerig met de verantwoordelijk wethouder besproken. Het College van B&W en de Gemeenteraad worden regelmatig geïnformeerd over de ontwikkelingen op het gebied van verzelfstandiging. Voorafgaand aan de definitieve besluitvorming wordt een raadinformatieavond verzorgd over de voorliggende documenten.
3.4 Communicatie De betrokken partijen uit het onderwijsveld worden actief op de hoogte gehouden door het projectteam. Dit gebeurt op verschillende manieren, zoals presentaties, nieuwbrieven, bijeenkomsten, etc. Afhankelijk van het onderwerp wat besproken wordt.
9
4. Organisatorische inrichting 4.1 Wettelijk kader Iedere organisatie heeft een besturingsfilosofie. Dit is de basis van de organisatie en daarmee ook de basis voor de verdere uitwerking van statuten, reglementen en het functieboek. De besturingsfilosofie omschrijft de manier waarop diverse functionarissen met hun specifieke taken en verantwoordelijkheden samenwerken, verantwoording afleggen en sturing geven. De basis van de besturingsfilosofie van OOE ligt voor een deel vast in de Wet op het Primair Onderwijs (WPO) en de code goed bestuur voor het primair onderwijs en de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR).
4.2 Uitgangspunten vanuit de wet en code goed bestuur In de WPO worden eisen gesteld aan de wijze waarop de stichting ingericht moet worden en de wijze waarop bestuur en toezicht georganiseerd moet worden (zie bijlage 1). Hierin staat o.a.: de relatie met de gemeente scheiding van bestuur en toezicht de samenstelling, werkwijze en inrichting van de Raad van Toezicht benoeming van de leden van de Raad van Toezicht benoeming van toezichthouders op basis van vooraf gemaakte profielen medezeggenschap heeft het recht bindende voordracht te doen In de stichtingsstatuten voor de op te richten stichting voor OOE zijn bovenstaande punten opgenomen.
4.3 Keuze raad van toezicht model In de besturingsfilosofie voor OOE is gekozen om het bestuur en het toezicht organiek van elkaar te scheiden, oftewel het two-tier bestuursmodel. Hierbij is de Raad van Toezicht verantwoordelijk voor het intern toezicht en het College van Bestuur verantwoordelijk voor het besturen van de organisatie. Het College van Bestuur is het bevoegd gezag van de stichting en dus eindverantwoordelijk. Dit is het meest voorkomende model in het primair onderwijs. De reden hiervoor is dat bij het raad van toezichtmodel de functies toezicht en bestuur duidelijk gescheiden zijn. Er is ook een mogelijkheid om een functionele scheiding te maken tussen bestuur en toezicht (one-tier model). In dat geval is er één bestuur, waarin zowel het toezicht als bestuur is georganiseerd. Maar een groot nadeel daarbij is dat er veel onduidelijkheid kan ontstaan tussen taken en verantwoordelijkheden tussen bestuurder en toezichthouder.
4.4 Inrichting organisatie Op basis van bovenstaande uitgangspunten is een besturingsfilosofie opgesteld voor OOE (zie bijlage 2). Met deze besturingsfilosofie heeft de GMR op 1 oktober 2020 al ingestemd en heeft het directieberaad positief over geadviseerd. De structuur in de organisatie blijft ongewijzigd t.o.v. de structuur per 1 augustus 2021. De enige wijziging die plaatsvindt is de inrichting van de Raad van Toezicht en het College van Bestuur. In de huidige situatie is de Gemeenteraad van de Gemeente Emmen toezichthouder van OOE en is het College van Burgemeester en Wethouders integraal schoolbestuur van OOE.
10
Voor OOE zal de Raad van Toezicht bestaan uit vijf leden. Dit is de meest gebruikelijke en best passende omvang bij deze organisatie in het primair onderwijs. Aangezien OOE werkt met vier bovenschools directeuren en een directeur bedrijfsvoering, is gekozen voor één lid van College van Bestuur (directeurbestuurder). Organigram
Raad van Toezicht
GMR
College van bestuur
Bovenschools directeuren
MR
Locatiedirecteuren
Directeur bedrijfsvoering
Medewerkers bestuurskantoor
Locatieteams
4.4.1
Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
Raad van Toezicht De Raad van Toezicht houdt toezicht op het College van Bestuur. De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn beschreven in de statuten (bijlage 3) en in het reglement Raad van Toezicht (bijlage 4). College van Bestuur Het College van Bestuur is belast met het besturen van de stichting. De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn beschreven in de statuten van de stichting en in het reglement College van Bestuur (bijlage 5). Bovenschools directeuren De bovenschools directeuren zijn ieder belast met het aansturen van 6-8 locatiedirecteuren. De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn beschreven in het managementstatuut (bijlage 6) en in het functieprofiel van de bovenschools directeur (bijlage 7).
11
Locatiedirecteuren De locatiedirecteuren zijn belast met de dagelijkse leiding op één of meer scholen. De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn beschreven in het managementstatuut en in het functieprofiel van de locatiedirecteur. Directeur Bedrijfsvoering De directeur bedrijfsvoering is belast met de dagelijkse leiding van het bestuurskantoor. De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn beschreven in het managementstatuut en in het functieprofiel van de directeur bedrijfsvoering (bijlage 8 - Functienaam is nu nog teamleider bedrijfsvoering). Bestuurskantoor Het bestuurskantoor heeft een belangrijke adviserende functie ten behoeve van het College van Bestuur, de bovenschools directeuren en locatiedirecteuren. Binnen het bestuurskantoor wordt strategisch beleid ontwikkeld in samenspraak met de bovenschools directeuren en wordt vervolgens besproken in het directieoverleg (DO). Gewijzigde wet- en regelgeving kan een aanleiding zijn voor nieuw beleid. Daarnaast ondersteunt het bestuurskantoor, management en medewerkers van Openbaar Onderwijs Emmen op diverse terreinen zoals personeel, financiën, huisvesting, algemene zaken en andere administratieve werkzaamheden.
4.5 Rol gemeenteraad na verzelfstandiging Over de rol van de gemeenteraad na de verzelfstandiging is het volgende opgenomen in artikel 48 van de WPO. In de statuten wordt ook verwezen naar dit artikel van de wet. a) De statuten van de stichting kunnen slechts worden gewijzigd na instemming van de desbetreffende gemeenteraad. b) Het bestuur brengt jaarlijks aan de gemeenteraad verslag uit over de werkzaamheden, waarbij in ieder geval aandacht wordt geschonken aan de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs. Het verslag wordt openbaar gemaakt. c) Indien voor 1 februari van het jaar waarvoor de begroting geldt, de begroting niet is goedgekeurd, neemt de gemeenteraad de maatregelen die zij nodig acht om de continuïteit van het onderwijsproces te waarborgen. d) De gemeenteraad is in geval van ernstige taakverwaarlozing door het bestuur of functioneren in strijd met de wet bevoegd zelf te voorzien in het bestuur van de scholen en zo nodig de stichting te ontbinden.
4.6 Werving Raad van Toezicht en College van bestuur Voor de werving van de Raad van Toezicht en het College van bestuur zijn profielschetsen opgesteld (bijlage 9 en 10). Conform de statuten, de WPO en de WMS (Wet medezeggenschap op scholen) heeft de GMR het recht op voordracht van een aantal leden van de Raad van Toezicht. De gemeenteraad benoemd de leden van de Raad van Toezicht. De GMR heeft bij de werving van het College van Bestuur adviesrecht. De Raad van Toezicht benoemt het College van Bestuur. Voor de werving van de functies van de Raad van Toezicht en het College van Bestuur voor de nieuwe stichting krijgt de verantwoordelijk wethouder OOE de opdracht om uitvoering te geven aan het werving- en selectieproces. Hierbij wordt rekening gehouden met alle rechten en plichten voortkomend uit de stichtingsstatuten, de WPO en de WMS.
12
Zodra de stichting is opgericht, heeft de stichting zelf de bevoegdheid om wervingsprocedures op te stellen (met in achtneming van de rechten en plichten genoemd in de statuten).
13
5. Personeel 5.1 Gevolgen overgang personeel OOE is vanaf 1 januari 2020 reeds een zelfstandig onderdeel binnen de gemeente Emmen. De personeelsleden die per 31 december 2021 in dienst zijn bij het zelfstandige onderdeel OOE gaan allen over naar de nieuwe stichting. Deze overstap gaat gepaard met het behoud van de rechten en plichten. In de bijlage is een overzicht toegevoegd hoeveel personeelsleden het op peildatum 1 januari 2021 betreft (bijlage 11). Per 31 december 2021 wordt opnieuw een lijst uitgedraaid. De medewerkers die op 31-12-2021 in dienst zijn bij OOE (uitgezonderd de medewerkers waarvan het contract per die datum afloopt) gaan mee over naar de stichting. Voor deze medewerkers geldt dat er sprake is van opvolgend werkgeverschap. Op grond van OVO (overgang van onderneming, art 7:663 BW) treden de medewerkers van OOE automatisch in dienst bij de nieuwe rechtspersoon. Alle oude arbeidsvoorwaarden (alle rechten en plichten) gaan van de oude werkgever over op de nieuwe. 5.2 Overgang personeelsbeleid Het huidige personeelsbeleid van OOE blijft onverkort van kracht. Door de verzelfstandiging wijzigt dit niet. 5.3 Overgang arbeidsvoorwaarden De medewerkers van OOE vallen allen onder de CAO PO. De huidige arbeidsvoorwaarden van deze medewerkers blijven onverkort van kracht. Door de verzelfstandiging wijzigt dit niet.
5.4 Overige personele regelingen bij de gemeente Er zijn geen overige personele regelingen van de gemeente waar de medewerkers in dienst van OOE gebruik van maken. Als zelfstandig onderdeel van de gemeente Emmen heeft OOE een eigen pakket aan secundaire arbeidsvoorwaarden en onkostenregelingen. 5.5 Overige afspraken personeelsdossier De fysieke personeelsdossiers blijven in eigendom van de gemeente. Wel zal er een digitale kopie gemaakt worden en worden toegevoegd aan het personeelsdossier van de stichting. Dit is nodig om als nieuwe stichting en als goed werkgever uitvoering te kunnen geven aan wettelijke regelingen en verplichtingen. Mede in het kader van privacy wetgeving krijgen de betrokken werknemers de mogelijkheid om hun dossier in te zien en eventuele niet verplichte documenten te laten verwijderen. Dit is verder uitgewerkt in een memo (bijlage 12).
14
6. Onderwijs 6.1 Onderwijsvisie De onderwijsvisie ‘Oog voor de wereld’ en de strategische bestuurlijke doelstellingen van OOE zoals deze zijn beschreven in het Bestuurlijk Koersplan 2019-2023 blijven onverkort van kracht voor de nieuwe stichting OOE. 6.2 Effect onderwijsaanbod De verzelfstandiging heeft geen directe invloed op het primaire proces. Het onderwijsaanbod binnen OOE blijft ongewijzigd ten opzichte van de huidige situatie. 6.3 Effect op onderwijskundige samenwerking De verzelfstandiging heeft geen invloed op de huidige samenwerking met diverse partners (zoals bijvoorbeeld het samenwerkingsverband, voortgezet onderwijs, hogescholen, etc.). 6.4 Rol gemeenteraad na verzelfstandiging De verzelfstandiging heeft op onderwijskundig vlak geen effect op de samenwerking met de gemeente. OOE is net als alle andere schoolbesturen binnen de gemeente Emmen één van de onderwijsaanbieders en zij neemt als zodanig deel aan overleggen over lokaal onderwijs met de gemeente Emmen.
15
7. Financiën 7.1 Prognose leerlingen De basis van de bekostiging van de op te richten stichting vindt plaats op basis van o.a. het aantal leerlingen. De ontwikkeling van de leerlingen voor alle scholen die onder de stichting vallen, is als volgt: Werkelijk
Werkelijk
Werkelijk
Werkelijk
Prognose
Prognose
Prognose
Prognose
Prognose
1-10-2017
1-10-2018
1-10-2019
1-10-2020
1-10-2021
1-10-2022
1-10-2023
1-10-2024
1-10-2025
brin.nr
naam
00SU
Thrianta
154
149
149
160
153
154
154
154
154
16AH
Eenspan
247
235
223
206
205
200
200
200
200
16BX
Vegter
72
77
80
87
87
85
81
78
78
16DJ
Esdoorn
82
84
100
109
110
114
116
120
120
16HI
Emmermeer
68
71
72
75
75
75
75
75
75
16MA
Angelso
313
283
295
285
283
281
278
275
273
16NR
Kubus (Hasselbraam)
405
401
390
382
371
347
340
340
340
16WN
Op 't Veld
60
66
68
73
70
67
67
67
67
16XQ
Brink
237
241
247
196
220
210
212
212
212
16YK
Barg
77
90
85
81
85
16ZQ
Meent
105
105
103
86
96
17AE
Bente
118
124
128
145
139
17BC
Runde
128
114
114
97
98
17BL
Dreef
71
71
73
91
17BU
Anbrenge
126
110
119
17CN
Planeet
43
35
17CW
Spil
68
17DG
Viersprong
17DQ
90
90
90
-
-
-
145
145
144
140
167
154
151
142
116
116
113
111
110
122
120
120
120
120
120
39
36
40
300
300
300
300
68
53
41
42
-
-
-
-
199
197
204
210
203
-
-
-
-
Bascule
360
352
339
310
325
329
310
300
300
17EJ
Dordtse Til
112
105
98
92
85
83
79
78
78
17FU
Koppel
120
118
95
89
90
86
92
96
100
17JD
Dreske
53
59
56
62
62
61
60
61
60
17KM
Swartemeer
79
81
79
74
61
58
60
67
67
18HB
Iemenhof
181
173
169
164
160
157
159
158
155
19CO
Catamaran
137
147
180
200
190
190
180
180
175
21PS
Vlonder
222
203
207
210
205
206
199
192
191
23RM
Lisdodde
490
439
437
426
396
375
366
360
360
24ED
Montessori
255
237
216
203
205
201
206
205
205
30AG
Delftlanden
61
74
77
88
100
120
160
180
200
4.643
4.509
4.495
4.400
4.392
4.332
4.316
4.314
4.312
Totaal
85 -
De fusie in 2022 van obs de Meent en obs de Runde en de fusie van obs de Planeet, obs de Spil en obs de Viersprong zijn verwerkt. Binnen de stichting OOE zal de instandhoudingsmethodiek op dezelfde wijze worden toegepast als vóór de oprichting van de stichting. De scholen van OOE worden in standgehouden o.b.v. de gemiddelde schoolgrootte. Bij de kleinste scholen van OOE zit het verwachte aantal leerlingen op circa 60 leerlingen. Dit is ruim boven de landelijke opheffingsnorm conform de WPO. Dit staat overigens los van de verzelfstandiging, doordat deze normen altijd gelden.
7.2 Meerjarenbegroting en onderbouwing De meerjarenbegroting is in 2020 vastgesteld. In deze begroting is uitgegaan van de hierboven genoemde leerlingen prognose.
16
Baten
3.1 (Rijks)bijdragen OCW
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
33.360.538 34.633.622 33.914.983 33.602.866 33.441.866 33.389.866
3.2 Overige overheidsbijdragen
74.131
45.787
0
0
0
0
3.5 Overige baten Totaal baten
304.472 323.011 210.000 210.000 210.000 210.000 33.739.141 35.002.420 34.124.983 33.812.866 33.651.866 33.599.866
Lasten
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
4.1 Personele lasten
28.065.396 29.565.215 28.556.911 28.071.409 27.881.381 27.794.087
4.2 Afschrijvingen
951.511
888.820
939.595
978.778
1.016.730
1.056.474
4.3 Huisvestingslasten
2.470.246
2.492.350
2.469.000
2.469.000
2.469.000
2.469.000
4.4 Overige instellingslasten Totaal lasten
2.602.448 2.498.651 2.262.478 2.256.680 2.247.754 2.243.304 34.089.601 35.445.036 34.227.983 33.775.866 33.614.866 33.562.866
Saldo baten en lasten
-350.460
-442.616
-103.000
37.000
37.000
37.000
Financiële baten en lasten
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Saldo financiele baten en lasten
-48.216
-37.384
-37.000
-37.000
-37.000
-37.000
Exploitatieresultaat
-398.676
-480.000
-140.000
0
0
0
5
Het resultaat wordt onttrokken aan de onderwijsreserve. Het negatieve resultaat in 2022 wordt veroorzaakt door het negatieve effect van de (tijdelijke) leerling daling op de bekostiging bij de Hesselanden voor het schooljaar 2021/2022. 7.3 Meerjaren balans De meerjaren balans inclusief de kengetallen is hieronder bijgevoegd. De meerjaren balans is in 2020 vastgesteld. In de balans zijn per 1-1-2022 de effecten van de ontvlechting van de gemeente Emmen verwerkt. Meerjarenbalans
Bedragen per 31 december Werkelijk
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Vaste activa Materiële vaste activa
4.371.090
4.209.971
4.710.018
5.059.291
5.080.513
5.063.783
5.007.309
Financiële vaste activa
12.866.031
11.899.712
11.419.712
-0
-0
-0
-0
1.946.328
1.842.389
1.911.373
1.863.458
1.846.415
1.837.623
1.834.783
122.503
122.503
122.503
6.343.031
6.321.808
6.338.538
6.395.013
19.305.952
18.074.575
18.163.606
13.265.780
13.248.736
13.239.944
13.237.105
11.281.031
10.314.712
9.834.712
9.694.712
9.694.712
9.694.712
9.694.712
778.474
745.000
745.000
745.000
745.000
745.000
745.000
Langlopende schulden
4.371.090
4.209.971
4.710.018
0
0
0
0
Kortlopende schulden
2.875.357
2.804.892
2.873.876
2.826.067
2.809.024
2.800.232
2.797.392
19.305.952
18.074.575
18.163.606
13.265.780
13.248.736
13.239.944
13.237.105
Vlottende activa Vorderingen Liquide middelen Totaal activa Eigen vermogen Voorzieningen
Totaal passiva
17
Kengetallen
Norm
Liquiditeit
0,5 - 1,5
Solvabiliteit
> 30%
57%
54%
73%
73%
73%
73%
Weerstandsvermogen PO
2020
2021 0,7
2022 0,7
2023 2,9
2024 2,9
2025 2,9
2,9
5% - 20%
18,30%
14,80%
13,67%
13,73%
13,85%
14,04%
Kapitalisatiefactor
< 35%
53,57%
51,89%
38,87%
39,18%
39,34%
39,40%
Rentabiliteit
0% - 5%
-1,18%
-1,37%
-0,41%
0,00%
0,00%
0,00%
82%
83%
83%
83%
83%
83%
Pers.lasten/lasten
Toelichting Liquiditeit (vlottende activa * 100% / kortlopende schulden) Bij liquiditeit gaat het erom of het bevoegd gezag in staat is om op korte termijn aan haar verplichtingen te voldoen. Solvabiliteit (eigen vermogen / totaal passiva) Bij solvabiliteit gaat het erom of het bevoegd gezag in staat is om op lange termijn aan haar verplichtingen te voldoen. Weerstandsvermogen (eigen vermogen -/- boekwaarde activa x 100% / Rijksbijdragen) Het weerstandsvemogen geeft een indicatie hoelang het bestuur zich een tekort kan permitteren in relatie tot de aanwezige reserves Kapitalisatiefactor (balanstotaal -/- gebouwen en terreinen / totale baten) De kapitalisatiefactor geeft weer hoeveel middelen aanwezig zijn in relatie tot de exploitatieomvang Rentabiliteit (exploitatieresultaat / totale baten) De rentabiliteit geeft aan welke deel van de baten niet is besteed Personele lasten / totale lasten Geeft aan welk deel van de lasten bestaan uit personele lasten.
De financiële kengetallen laten voor de komende jaren zien dat OOE financieel gezond is. Door de verzelfstandiging neemt de liquiditeit in 2022 toe doordat de gelden dan overgaan van de financiële activa naar de liquide middelen. Door de verzelfstandiging gaat de kapitalisatiefactor meer naar de norm. De overige kengetallen voldoen aan de norm. Er is voldoende weerstandsvermogen en de nieuwe stichting is in staat aan de verplichtingen te voldoen. Het ministerie wil schoolbesturen stimuleren om het geld in te zetten voor het geven van onderwijs. De inspectie gaat daarom de komende jaren verder inzoomen op het bovenmatig eigen vermogen middels de signaleringswaarde. De signaleringswaarde van de nieuwe stichting is boven de norm die het ministerie op dit moment hanteert. In de bespreking over de meerjarenbegroting met de inspectie is reeds aangegeven dat na de verzelfstandiging (en daarmee de financiële ontvlechting) bekeken zal worden wat de signaleringswaarde op dat moment is en hoe OOE daar in de jaren daaropvolgend mee om zal moeten gaan. Ervan uitgaande dat deze dan nog steeds boven de norm is zal OOE een meerjarenplan opstellen waarbij OOE de middelen op een passende wijze gaat inzetten in het onderwijs om zo geen ‘geld op de plank te houden’ waar dat niet nodig is.
7.4 Ontvlechting financiën en overdracht OOE heeft een zelfstandige jaarrekening met een goedkeurende verklaring van de accountant. De financiële positie van OOE is hierdoor al apart inzichtelijk gemaakt. De facturering en het financiële beheer (o.a. betalingsverkeer en debiteurenbeheer) gaat op dit moment nog via de gemeente. Met het openen van een eigen bankrekening en de aanschaf van een eigen financieel systeem zijn de benodigde middelen aanwezig. De stichting zal de financiële administratie verder in richten. OOE heeft inmiddels een eigen treasurystatuut ontwikkeld die per 1-1-2022 van toepassing zal zijn (bijlage 13). Op de balans van OOE staat onder de post financiële vaste activa het bedrag wat OOE nog te vorderen heeft van de gemeente. Onder de post langlopende schulden staat het bedrag wat de gemeente nog te vorderen heeft van OOE. Op basis van de jaarrekening 2019 en de begrotingen van 2020 e.v. betreft het per saldo een vordering van OOE op de gemeente. Het exacte bedrag zal per 31 december 2021 definitief worden vastgesteld.
18
Bij de definitieve ontvlechting is van belang om goed te kijken welke vorderingen en schulden de gemeente Emmen en OOE naar elkaar hebben. Dit wordt op basis van de door de accountant goedgekeurde jaarrekening en balans (en onderliggende boekhouding) per 31-12-2021 bepaald. Openstaande vorderingen en schulden worden per die datum met elkaar verrekend. Het resultaat van beide wordt in liquide middelen beschikbaar gesteld aan OOE. In de baten en lasten staan geen bedragen meer die verrekend hoeven te worden. Alle baten en lasten van OOE lopen reeds via de jaarrekening van OOE. Eind 2021 wordt alvast een voorschot van voldoende omvang uitgekeerd aan OOE, zodat OOE vanaf 1 januari 2022 aan haar verplichtingen kan voldoen. Bij het vaststellen van de jaarrekening en balans 2021 (omstreeks mei/juni 2022) wordt de definitieve afwikkeling berekend en wordt het restant in liquide middelen verrekend met het voorschot. Hiervoor ontvangt het college t.z.t. een voorstel. Met deze definitieve afwikkeling tussen de gemeente Emmen en OOE is er sprake van een finale kwijting van alle vorderingen en schulden van en naar elkaar. Bovenstaande is op advies van de accountants opgenomen. Bij de financiële afwikkeling heeft de accountant een belangrijke rol. Zij kijken kritisch mee in dit proces. Ook de nieuwe accountant, die per 1 januari 2022 voor OOE zal hierin meekijken.
(De nieuwe accountant voor OOE is op dit moment nog niet bekend.) Onder het kopje huisvesting (paragraaf 8.3) staat nog een post te verrekenen in verband met de zonnepanelen. 7.5 Financiële effecten verzelfstandiging voor gemeente en OOE Het financieel effect van de verzelfstandiging voor OOE is beperkt. Baten en lasten zijn de afgelopen jaren reeds via de afzonderlijke jaarrekening van OOE ontvangen en voldaan. Wel is er effect op de balans van OOE. De balans wordt korter, door de verrekening van de langlopende schuld aan de gemeente met de vordering op de gemeente. Ook heeft OOE meer behoefte aan liquide middelen, zodat er een verschuiving optreedt van financieel vaste activa naar liquide middelen. Het effect voor de gemeente per 1 januari 2022 op de baten en lasten is waarschijnlijk ook beperkt. De baten en de lasten zijn in de afgelopen jaren reeds door OOE voldaan. De exacte afrekening wordt nog bepaald door goed naar alle vorderingen en schulden over en weer te kijken. De kosten van de medewerkers die voor OOE werkzaamheden hebben verricht (voormalig team OOE binnen de gemeentelijke organisatie) zijn betaald door OOE. Per 1 januari 2021 zijn deze medewerkers in dienst getreden bij OOE. Voor de overige werkzaamheden die de gemeente heeft verricht zijn nota’s verstuurd. Het effect voor de gemeente op de balansposten is wel aanwezig.
OOE heeft per saldo een vordering op de gemeente. Het exacte bedrag wordt zoals in vorige alinea beschreven bepaald op 3112-2021 o.b.v. de goedgekeurde jaarrekening en balans 2021.
19
8. Huisvesting 8.1 Overzicht schoolgebouwen OOE heeft 29 scholen (29 BRIN nummers). Hiervoor heeft zij 32 locaties in gebruik. Zie onderstaand overzicht. Brinnummer Naam van de school 16AH
obs 't Eenspan
16BX
obs Meester Vegter
16DJ
obs de Esdoorn
16HI
obs Emmermeer
16MA
obs Angelslo
16NR
obs de Kubus*
16WN
obs Op 't Veld
16XQ
obs de Brink
16XQ
Hesselanden
16YK
obs de Barg
16ZQ
obs de Meent
17AE
obs de Bente
17BC
obs de Runde
17BL
obs de Dreef
17BU
obs Anbrenge
17CN
obs de Planeet
17CW
obs de Spil
17DG
obs de Viersprong
17DQ
obs de Bascule
17EJ
obs de Dordtse Til
17FU
obs 't Koppel
17JD
obs de Dreske
17KM
obs 't Swarte Meer
18HB
obs de Iemenhof
21PS
obs de Vlonder
23RM
obs de Lisdodde – locatie Eidereend
23RM
obs de Lisdodde – locatie Ganzenveld
24ED
Montessorischool
30AG
obs de Delftlanden*
00SU
(V)SO Thriantaschool – locatie BalingerBrink
00SU
(V)SO Thriantaschool – locatie Zuidlaarderbrink
19CO
SBO Catamaran
*Deze locaties worden gehuurd Van alle 32 genoemde locaties worden twee locaties gehuurd bij de gemeente Emmen. De andere locaties zijn in eigen beheer van OOE. De twee locaties die gehuurd worden zijn gehuisvest in een multifunctionele accommodatie (MFA) van de gemeente Emmen.
20
8.2 Wijze van overdracht De onderwijswetgeving maakt onderscheid tussen juridisch eigendom en economisch claimrecht. De gemeente is als lokale overheid verantwoordelijk voor de bekostiging van onderwijshuisvesting. Het bouwheerschap van een nieuwe school ligt bij het schoolbestuur. Het schoolbestuur wordt vervolgens juridisch eigenaar van de nieuwe school. De gemeente treedt vaak op als bouwheer bij een MFA of Kindcentrum waarin naast scholen ook andere gebruikers zijn gehuisvest. Gemeente Emmen is op dit moment nog juridisch en economisch eigenaar van de gebouwen die in gebruik zijn van OOE. Voor de gebouwen die in gebruik zijn, wordt voorgesteld om het juridisch eigendom over te dragen aan OOE. Uitgangspunt van de onderwijswetten (WPO artikel 103, WEC artikel 101 en WVO artikel 76n) is dat de schoolgebouwen direct eigendom zijn van het bevoegd gezag. Bij het oprichten van een stichting dient daarom minimaal het juridisch eigendom van de gebouwen te worden overgedragen, met uitzondering van de gebouwen die gehuurd worden. Het juridisch eigendom van een schoolgebouw wordt vastgelegd in het Kadaster met een notariële akte. Het economisch eigendom blijft na verzelfstandiging bij de gemeente Emmen, evenals alle andere (school)gebouwen van de gemeente Emmen.
Voor de twee locaties die momenteel gehuurd worden van de gemeente Emmen blijft na de verzelfstandiging de situatie ongewijzigd. OOE blijft deze locaties huren van de gemeente Emmen. Het huurcontract zal worden omgezet naar de op te richten stichting Openbaar Onderwijs Emmen. Indien OOE besluit het onderwijs in een gebouw te beëindigen, dan wordt het gebouw ‘om niet’ overgedragen aan de gemeente Emmen. Achtergrond hiervan is dat de schoolgebouwen gefinancierd zijn met overheidsgeld. Met het teruggeven van het schoolgebouw aan de gemeente ontvangt de gemeente compensatie voor de tot op dat moment betaalde investeringskosten. De gemeente kan na deze overdracht het schoolgebouw aan een ander schoolbestuur toewijzen, of een andere bestemming geven. De gemeente houdt het vorderingsrecht bij leegstand van een gebouw en behoudt haar taken die voortkomen uit de zorgplicht voor onderwijshuisvesting. Toekomstige ontwikkelingen Naar verwachting zal in 2022 een aantal scholen van OOE in andere panden worden gehuisvest, namelijk twee scholen uit Emmer Compascuum in een kindcentrum (obs de Meent en obs de Runde), voor de Thriantaschool (VSO) wordt nieuw gebouwd en de drie openbare basisscholen in Klazienaveen (obs de Spil, obs de Planeet en obs de Viersprong) komen in een aanbouw aan het Esdal college in Klazienaveen.
Voor obs de Brink en obs de Barg staat ook nog nieuwbouw gepland (na 2022), samen met Tine Marcusschool (Kentalis). Vooralsnog worden de huidige panden van de bovengenoemde scholen wel in juridisch eigendom overgedragen aan de stichting. Zodra de scholen in een ander pand gevestigd worden, zal het juridisch eigendom van het huidige pand terug overgedragen worden aan de gemeente en wordt (afhankelijk van de nieuwe afspraken – huur of eigendom) afspraken gemaakt tussen OOE en de gemeente of de verhuurder. Dit kan d.m.v. een huurovereenkomst of overdracht van het juridisch eigendom aan OOE van het nieuwe pand.
21
8.3 Afspraken voor de overdracht Vanuit het economisch claimrecht en de verplichtingen ten aanzien van schoolgebouwen is de gemeente als lokale overheid verantwoordelijk voor: • Kapitaallasten en rente; • Verzekeringen; • Eigenaars- en gebruikersdeel OZB (Alle andere publiekrechtelijke heffingen zijn voor het schoolbestuur.) De juridisch eigenaar, Openbaar Onderwijs Emmen, is verantwoordelijk voor alle andere zaken zoals: • Groot onderhoud (het onderhoud en aanpassingen in en aan het schoolgebouw, tenzij het een rechtmatige uitbreiding betreft wegens ruimtegebrek); • Exploitatie; • Speeltoestellen; • NEN-keuringen; • Legionella preventie. Schoolbesturen zijn sinds 2015, met de inwerkingtreding van de wet ‘Overheveling buitenonderhoud en aanpassing’ zelf verantwoordelijk voor het groot onderhoud van de gebouwen die zij in juridisch eigendom hebben. Voorheen was de gemeente hiervoor verantwoordelijk. Dit geldt dus ook voor OOE, met uitzondering van de gehuurde gebouwen. Het schoolbestuur heeft hiermee voldoende zicht op de onderhoudsstatus van de gebouwen en heeft de benodigde investeringen meegenomen in de meerjarenbegroting. Samen met de gemeente Emmen worden per school afspraken gemaakt over de kadastrale grenzen (hiervoor volgt binnenkort een separaat collegebesluit).
OOE is na verzelfstandiging volledig verantwoordelijk voor groot onderhoud van de panden en andere binnen de kadastrale grenzen gelegen objecten, zoals bijvoorbeeld speeltoestellen. Het juridisch eigendom wordt op basis van de kadastrale grenzen overgedragen aan OOE. Waar nadere afspraken zijn gemaakt met betrekking tot de kadastrale grenzen zal voor de effectuering daarvan het Kadaster ingeschakeld moeten worden. Aparte akten van splitsing zijn nodig richting het Kadaster via de notaris. Gymzalen In drie panden van OOE zijn gymzalen gelegen, t.w. obs Angelslo, sbo Catamaran en vso Thriantaschool. Voor obs Angelslo is reeds eerder besloten dat de gymzaal eigendom blijft van de gemeente Emmen. De kadastrale grens van de school ligt door het gebouw. In de school zijn tussenmeters aangelegd, zodat de kosten voor gas, water en electra van de gymzaal direct doorbelast kunnen worden aan de gemeente Emmen. Dit is reeds een bestaande afspraak en zal op dezelfde manier worden voortgezet na verzelfstandiging van OOE. Hiervoor wordt een overeenkomst opgesteld tussen OOE en de gemeente Emmen. Van de gymzaal in obs Catamaran wordt OOE juridisch eigenaar. De reden hiervan is dat de gymzaal in het hart van de school, op de eerste verdieping is gelegen. Het is niet handig en wenselijk om deze gymzaal te laten gebruiken door derden.
De gymzaal in de Thriantaschool is momenteel alleen in gebruik door deze school. Deze gymzaal wordt daarom ook in juridisch eigendom overgedragen aan OOE. Wel wordt er in deze gymzaal een extra ingang gecreëerd, zodat de gymzaal in de toekomst wellicht ook gebruikt kan worden door derden. Bij het gebruik van derden, kan OOE (financiële) afspraken met maken met deze gebruikers. Zonnepanelen Op een aantal schoolgebouwen is zonnepanelen bevestigd. Een aantal hiervan is door de gemeente geplaatst en een aantal door OOE zelf. De laatst genoemde zijn reeds eigendom van OOE. Voor de zonnepanelen die geplaatst zijn door de gemeente, zal uitvoering worden gegeven aan de in 2018 opgestelde overeenkomst tussen OOE en de gemeente Emmen.
22
9. Facilitaire zaken Er zijn diverse lopende inkoopcontracten. De hoofdinsteek is dat de lopende contracten worden uitgediend en dat er vervolgens een nieuw contract door de stichting wordt afgesloten. In de huidige situatie zijn er contracten specifiek voor OOE en contracten waarbij OOE als onderdeel van de gemeente wordt gezien. De leveranciers zullen geïnformeerd worden over de oprichting van een verzelfstandigde stichting en de bijbehorende gegevens. Met de accountant worden de contracten doorgenomen. Indien het uitdienen van bepaalde contracten niet mogelijk is, dan zullen nieuwe contracten moeten worden afgesloten met partijen. De inkoopcontracten die via de dienstverlening van team vastgoed van de gemeente Emmen zijn afgesloten zijn hier niet bij inbegrepen. OOE maakt tegen betaling gebruik van de dienstverlening van team vastgoed. Over de werkzaamheden die team vastgoed voor OOE doet, zullen nog nadere afspraken gemaakt gaan worden per 1 januari 2022.
23
10. Stappen implementatie verzelfstandiging 10.1 Overzicht processtappen en planning Het College van B&W neemt, na afstemming van de stukken met de klankbordgroep, een voorgenomen besluit om de Gemeenteraad voor te stellen om OOE te verzelfstandigen per 1 januari 2022. De GMR heeft instemmingsrecht op het door het bevoegd gezag voorgenomen besluit tot verzelfstandiging. En het directieberaad heeft hier adviesrecht op. Na positief advies en instemming van beide geledingen wordt vervolgens de gemeenteraad van Emmen gevraagd een besluit te nemen over de verzelfstandiging en het over te dragen bevoegd gezag aan de op te richten stichting OOE. Alles wordt vastgelegd in de statuten en de overdrachtsakte die na het raadsbesluit bij de notaris zullen passeren. Nadat de gemeenteraad het besluit tot verzelfstandiging heeft genomen wordt het volgende nog uitgevoerd: 10.2 Benoeming leden raad van toezicht Zodra de gemeenteraad het besluit van verzelfstandiging heeft genomen en de GMR heeft ingestemd, kan gestart worden met de werving van de leden van de raad van toezicht. De verantwoordelijk wethouder voor OOE heeft de opdracht de werving en selectie uit te voeren. Hierbij wordt rekening gehouden met hetgeen is opgenomen in de statuten, reglementen en wet- en regelgeving.
Ouders en medezeggenschapsraad hebben bindend voordrachtsrecht: a Eén lid wordt benoemd op bindende voordracht van de GMR (artikel 17a lid 2 WPO); b
Een derde deel maar niet meer dan de helft van het aantal leden wordt benoemd op bindende voordracht van de oudergeleding van de GMR (artikel 48 lid 12 sub b WPO);
c
Het resterende aantal leden wordt benoemd op voordracht van de raad van toezicht.
Eerst wordt de voorzitter geworven. Zodra het College van B&W een voorgenomen besluit heeft genomen over de benoeming van de voorzitter, dan kunnen de andere vier leden van de Raad van Toezicht worden geworven. Zodra de voor te dragen kandidaten bekend zijn, kan de gemeenteraad een besluit nemen over de vijf kandidaten en deze benoemen. 10.3 Benoeming college van bestuur De Raad van Toezicht benoemt het College van Bestuur. De formele benoeming van het College van Bestuur zal plaatsvinden direct na 1 januari 2022. De naam van de bestuurder dient wel voor de gang naar de notaris duidelijk te zijn. Daarom wordt nadat de voorzitter van de Raad van Toezicht is geworven, het College van Bestuur geworven (gelijktijdig met de werving van de andere leden van de Raad van Toezicht). 10.4 Oprichting stichting en notariële overdracht De notaris passeert op basis van een kopie van het raadsbesluit met inachtneming van hetgeen hierover in paragraaf 7.3 is vermeld de volgende documenten: 1 Oprichtingsakte 2
Overdrachtsakte inclusief akte van levering
In de overdrachtsakte is ook de overdracht van de schoolgebouwen opgenomen. De oprichting en de overdracht vinden, zoals gebruikelijk, plaats binnen één afspraak met de notaris. Dit wordt door de projectorganisatie voorbereid. 10.5 Administratieve handelingen Na het raadsbesluit worden de volgende handelingen verricht:
24
bij DUO nieuw werkgeversnummer aanvragen. melding Kamer van Koophandel. brinmutatie versturen met oprichtingsakte en raadsbesluit. aanmeldingsformulier naar Belastingdienst inclusief oprichtingsakte en uittreksel KvK. aanmelden bij ABP. opheffen oude werkgever bij diverse instanties per 1 januari 2022. melding maken bij overige instanties: zoals collega schoolbesturen. informeren samenwerkingsverband passend onderwijs. naam en adreswijzigingen versturen. regelen tekenbevoegdheid en machtigingsbevoegdheid. aanpassen Arbo-contract, cq verlenging van het huidige contract. selecteren accountant. afsluiten bestuursaansprakelijkheidsverzekering; de GMR treft voor haar eigen medezeggenschapsorgaan voorbereidingen voor de transitie naar de stichting.
25
Bijlage 1
WPO artikelen 48 en 17 a/b/c
Artikel 48. Instandhouding openbare school door een stichting
1. Een gemeenteraad kan besluiten dat een of meer openbare scholen in de gemeente in stand worden gehouden door een stichting die zich ten doel stelt het in stand houden van een of meer openbare scholen, al dan niet te zamen met openbare scholen als bedoeld in de Wet op de expertisecentra of openbare scholen als bedoeld in de Wet op het voortgezet onderwijs . 2. De gemeenteraad maakt het voornemen tot een besluit als bedoeld in het eerste lid bekend. 3. Een stichting die een openbare school in stand houdt, wordt opgericht door een of meer gemeenten, al dan niet te zamen met een of meer privaatrechtelijke rechtspersonen met volledige rechtsbevoegdheid. 4. Het statutaire doel van de stichting is uitsluitend het geven van openbaar onderwijs overeenkomstig artikel 46. 5. De stichting oefent alle taken en bevoegdheden van het bevoegd gezag uit. 6. Onverminderd het vierde lid voorzien de statuten in ieder geval in een regeling omtrent: a. de samenstelling, werkwijze en inrichting van het bestuur van de stichting, b.
de wijze van benoeming, herbenoeming, schorsing en ontslag van de bestuursleden, met dien verstande dat de leden van het bestuur worden benoemd door de gemeenteraad of gemeenteraden en dat ten minste een derde gedeelte, doch geen meerderheid, van die leden wordt benoemd op bindende voordracht van de ouders van de leerlingen die zijn ingeschreven op de betrokken school of scholen, c. de termijn waarvoor de bestuursleden worden benoemd, d. de vaststelling van de begroting na goedkeuring door de desbetreffende gemeenteraad of gemeenteraden en de vaststelling van de jaarrekening na instemming van de desbetreffende gemeenteraad of gemeenteraden, e. de wijze waarop de gemeenteraad of gemeenteraden toezicht op het bestuur uitoefenen, f. de gronden waarop het bestuur kan besluiten de vergaderingen besloten te houden, g. de periode waarvoor de stichting in het leven wordt geroepen, met dien verstande dat deze periode ten minste 5 jaren bedraagt, en h. de bevoegdheid de stichting te ontbinden, met dien verstande dat in de regeling een overheersende invloed van de overheid in het bestuur is verzekerd. De goedkeuring bedoeld in onderdeel d kan worden onthouden wegens strijd met het recht of met het algemeen belang, waaronder begrepen het financiële belang van de gemeente. 7.
De statuten van de stichting kunnen slechts worden gewijzigd na instemming van de desbetreffende gemeenteraad of gemeenteraden. 8. Het bestuur brengt jaarlijks aan de gemeenteraad of gemeenteraden verslag uit over de werkzaamheden, waarbij in ieder geval aandacht wordt geschonken aan de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs. Het verslag wordt openbaar gemaakt. 9. De vergaderingen van het bestuur van de stichting zijn openbaar, tenzij het bestuur anders beslist, op gronden, vermeld in de statuten. 10. Indien voor 1 februari van het jaar waarvoor de begroting geldt, de begroting niet is goedgekeurd, neemt de gemeenteraad of gemeenteraden de maatregelen die zij nodig achten om de continuïteit van het onderwijsproces te waarborgen.
11. De gemeenteraad of gemeenteraden zijn in geval van ernstige taakverwaarlozing door het bestuur of functioneren in strijd met de wet bevoegd zelf te voorzien in het bestuur van de scholen en zo nodig de stichting te ontbinden. 12. Indien de school een raad van toezicht heeft, is het zesde lid niet van toepassing en voorzien de statuten, onverminderd artikel 17c, in ieder geval in een regeling omtrent: a. de samenstelling, werkwijze en inrichting van de raad van toezicht van de stichting, b. de wijze van benoeming, herbenoeming, schorsing en ontslag van de leden van de raad van toezicht, met dien verstande dat de leden van de raad van toezicht worden benoemd door de gemeenteraad of gemeenteraden en dat ten minste een derde gedeelte, doch geen meerderheid, van die leden wordt benoemd op bindende voordracht van de ouders van de leerlingen die zijn ingeschreven op de betrokken school of scholen, c. de termijn waarvoor de leden van de raad van toezicht worden benoemd, d. de vaststelling van de begroting en de jaarrekening, en e. de periode waarvoor de stichting in het leven wordt geroepen, met dien verstande dat deze periode ten minste 5 jaren bedraagt, h. de bevoegdheid de stichting te ontbinden, met dien verstande dat in de regeling een overheersende invloed van de overheid in de raad van toezicht is verzekerd.
Het achtste, negende en elfde lid zijn van overeenkomstige toepassing.
Artikel 17 a, b, c Artikel 17a. Scheiding toezicht en bestuur
1. Het bevoegd gezag draagt mede in verband met de verplichting, bedoeld in artikel 10, zorg voor een goed bestuurde school met een scheiding tussen de functies van bestuur en het toezicht daarop en met een rechtmatig bestuur en beheer. 2. De benoeming in de functies van het toezicht op het bestuur, bedoeld in het eerste lid, geschiedt op basis van vooraf openbaar gemaakte profielen. Bij de benoeming van de leden van de raad van toezicht wordt de medezeggenschapsraad van de school, bedoeld in artikel 3 van de Wet medezeggenschap op scholen, in de gelegenheid gesteld een bindende voordracht te doen voor een lid. Bij de benoeming van de leden van de raad van toezicht van het samenwerkingsverband wordt de ondersteuningsplanraad, bedoeld in artikel 4a van de Wet medezeggenschap op scholen, in de gelegenheid gesteld een bindende voordracht te doen voor een lid. 3. Het eerste lid en het tweede lid, eerste volzin, zijn van overeenkomstige toepassing op een samenwerkingsverband.
Artikel 17b. Intern toezicht
1. Het bevoegd gezag draagt er zorg voor dat de functies van bestuur en intern toezicht op het bestuur in functionele of organieke zin zijn gescheiden. 2. Een intern toezichthouder of een lid van het interne toezichthoudend orgaan functioneert onafhankelijk van het bestuur. 3. Dit artikel is van overeenkomstige toepassing op een samenwerkingsverband.
Artikel 17c. Inhoud intern toezicht 1. De interne toezichthouder of het interne toezichthoudend orgaan houdt toezicht op de uitvoering van de taken en de uitoefening van de bevoegdheden door het bestuur en staat het bestuur met raad terzijde. De toezichthouder of het toezichthoudend orgaan is ten minste belast met: a. het goedkeuren van de begroting en het jaarverslag en, indien van toepassing, het strategisch meerjarenplan van de school; b. het toezien op de naleving door het bestuur van wettelijke verplichtingen, de code voor goed bestuur, bedoeld in artikel 171, eerste lid, onderdeel a, en de afwijkingen van die code; c. het toezien op de rechtmatige verwerving en de doelmatige en rechtmatige bestemming en aanwending van de middelen van de school verkregen op grond van deze wet; d. het aanwijzen van een accountant als bedoeld in artikel 393, eerste lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek die verslag uitbrengt aan de toezichthouder of het toezichthoudend orgaan, en e. het jaarlijks afleggen van verantwoording over de uitvoering van de taken en de uitoefening van de bevoegdheden, bedoeld onder a tot en met d, in het jaarverslag.
2. De taken en bevoegdheden van de interne toezichthouder of het interne toezichthoudend orgaan zijn zodanig dat hij een deugdelijk en onafhankelijk intern toezicht kan uitoefenen. Indien sprake is van meer dan een toezichthouder of van een toezichthoudend orgaan is de eerste volzin van overeenkomstige toepassing met betrekking tot de combinatie van de toezichthouders of de samenstelling van het toezichthoudend orgaan. 3. Indien het intern toezicht wordt uitgeoefend door een raad van toezicht, zijn het eerste lid en het tweede lid van overeenkomstige toepassing ten aanzien van een raad van toezicht. Een raad van toezicht is tevens belast met het benoemen, schorsen en ontslaan en de vaststelling van de beloning van de leden van het bestuur, alsmede de toepassing van de artikelen 29, vijfde lid, 33, 33a, 34, 38, 53, 59, 60 en de daarmee verband houdende wettelijke bepalingen op leden van het bestuur die mede tot het personeel behoren. 4. Dit artikel is van overeenkomstige toepassing op een samenwerkingsverband.
Bijlage 2:
OP EIGEN BENEN MET OOG VOOR DE TOEKOMST OOE 2021-2025
Aanleiding Openbaar Onderwijs Emmen (OOE) gaat per 1-1-2022 verder door als zelfstandige stichting. Dit komt voort uit de bestuursopdracht van het college zoals deze opgenomen is in het Bestuursprogramma 2018-2022 van het college van B&W in de gemeente Emmen. De belangrijkste reden is dat een externe verzelfstandiging leidt tot een exclusief bestuur om de kwaliteit van het onderwijs te waarborgen. In het proces hiernaar toe én gekoppeld aan de wens te komen tot doorontwikkeling van werken met clusters (2016-2020), is onderliggende notitie tot stand gekomen. Hiervoor is overleg geweest met verschillende actoren in het onderwijs en met de sociale partners (GMR, vakbonden). Om te komen tot een duurzame en toekomstbestendige inrichting van de onderwijsorganisatie OOE is het van belang om in te zoomen op de vraag: wie zijn wij en wat willen wij zijn? Daarnaast is het van belang om ook financieel in control te zijn en te blijven en een slagvaardige organisatie te zijn. Wie en wat we als OOE willen zijn, beschrijven we in het onderdeel besturingsfilosofie. De basis voor de besturingsfilosofie ligt voor een deel vast in de Wet op het primair onderwijs (WPO) en de Code Goed Bestuur voor het primair onderwijs. Op basis van uitgangspunten voortkomend uit de besturingsfilosofie vloeien de inrichtingsprincipes voort voor de organisatie. We gaan eerst in op de besturingsfilosofie van OOE.
Besturingsfilosofie De besturingsfilosofie beschrijft op hoofdlijnen de manier waarop Openbaar Onderwijs Emmen (OOE) als geheel wordt bestuurd. Centraal staat kwaliteit van onderwijs en kwaliteit van personeel. Dit zijn ook de twee bestuurlijke hoofdthema’s in het Bestuurlijk Koersplan 2019-2023. De besturingsfilosofie is een visie op de organisatie in relatie tot de omgeving. Het beschrijft de normen en waarden waarmee de organisatie de ambities waar wil maken. Daarnaast vormt het de basis voor het organisatieontwerp. 1 Normen en waarden In het Bestuurlijk Koersplan 2019-2023 zijn de strategische opgaven en ontwikkelingen van Openbaar Onderwijs Emmen in beeld gebracht. In drie kernwaarden is beschreven waar Openbaar Onderwijs Emmen voor staat. Deze waarden vormen de leidraad voor ons denken en doen, voor het adequaat aanpakken van opgaven en kansen. De geformuleerde kernwaarden zijn: - open: - samen: - gelijkwaardig.
Daarnaast vinden we het belangrijk om toekomstgericht en eigentijds kwaliteit te bieden vanuit de onderwijsvisie “Oog voor de wereld”. Onze visie gaat er van uit dat kinderen zich ontwikkelen tot wereldburgers. In het Bestuurlijk Koersplan staat hier het volgende over. “Kinderen leren met passie en ontwikkelen zich vanuit een onderzoekende en ondernemende houding. Openbaar Onderwijs Emmen daagt kinderen uit en geeft ze de ruimte om hun leren vorm en betekenis te geven in relatie tot de wereld van de toekomst, passend bij hun ontwikkeling. Leerkrachten begeleiden, sturen en bewaken het leerproces”. Ieder kind is uniek. Daarom vinden wij diversiteit belangrijk. We bieden maatwerk en stemmen het onderwijs af op de verschillende niveaus, leerstijlen, talenten, ontwikkelvermogens en tempo’s van de kinderen. Diversiteit bieden wij ook als het gaat om onze scholen en het aanbieden van diverse onderwijsconcepten. We hebben scholen met 60 tot 440 leerlingen. Ouders hebben dus wat te kiezen. En dat geldt uiteraard ook voor ons personeel. We willen voor onze medewerkers een interessante en betrouwbare werkgever zijn. We willen ook dat onze medewerkers zich blijvend ontwikkelen in hun professionaliteit zoals beschreven in ons beleid “Binden en boeien”.
Open Het Bestuurlijk Koersplan (2019-2023) geeft helder weer waar we voor gaan. Voor het personeel betekent ‘open’ dat de organisatie open voor ontwikkeling staat. Dat de strategische opgaven volop mogelijkheden bieden voor inhoudelijke en professionele ontwikkeling van medewerkers, kansen voor mobiliteit en functiespecialisatie of -verbreding. Autonomie, betrokkenheid en inzet van competenties staan hierbij centraal. Aandacht, plezier in het werk en de menselijke maat kenmerken onze organisatiecultuur. #Hier kom ik weg, geeft aan dat we oog hebben voor onze omgeving en dat we trots zijn op onze regio. We zijn trots op (het werken in) het Openbaar Onderwijs in Emmen.
Samen We willen actief samenwerken met de ouders, maatschappelijke organisaties en andere partners van de scholen om onze onderwijsvisie voor elk kind zo goed mogelijk neer te zetten. We hebben kennis van het gebied (de regio) en van onderwijs. We maken beleid voor het geheel, maar passend bij de school en haar populatie. Daarbij benutten we de meerwaarde van een grotere schaal en beschikken we tegelijkertijd over het vermogen om maatwerk te bieden op schoolniveau. Groter denken, gewoon doen. Door meer samen te doen benutten we onze kennis en expertise en zijn we minder kwetsbaar voor ontwikkelingen buitenaf. We bundelen onze krachten in de aanpak van de vraagstukken waar we voor staan en we vergroten zo onze slagkracht.
Gelijkwaardig Onze scholen zijn voor iedereen toegankelijk. Alle kinderen zijn welkom bij ons, evenals alle ouders/verzorgers en leerkrachten. Ongeacht levensbeschouwing, sekse, nationaliteit of sociale achtergrond. Niet apart, maar samen. Iedereen is gelijkwaardig! Dit geldt ook voor de organisatie. We werken op een gelijkwaardige manier samen. Niet gelijk. Eenieder heeft een eigen rol in het geheel en het geheel is gericht op de ontwikkeling van het kind. Zo draagt iedereen bij vanuit de eigen rol en geven we invulling aan de term: “ons personeel is ons kapitaal”. 2
Van integraal schoolbestuur naar zelfstandige stichting
Openbaar Onderwijs Emmen is per 1-1-2022 een zelfstandige stichting. De schoolbestuurlijke taken van het College van B&W van de gemeente Emmen (via besluitvorming van de gemeenteraad) worden per die datum overgedragen aan de Raad van Toezicht (RvT). De RvT
benoemt een College van Bestuur. De inrichting is voornamelijk wettelijk bepaald en dient te voldoen aan de Wet Primair Onderwijs (WPO) en aan de Code Goed Bestuur (good governance). Hieronder in het organogram is de toekomstige organisatie weergegeven. Organigram
Raad van Toezicht
GMR
College van bestuur
Bovenschools directeuren
MR
Locatiedirecteuren
Directeur bedrijfsvoering
Medewerkers bestuurskantoor
Locatieteams
Raad van Toezicht De Raad van Toezicht heeft de rol en het recht om onderwerpen op de agenda te zetten, om de kaders van het beleid en de begroting vast te stellen en te controleren. De raad is toegankelijk, en staat open voor de opgaves waar we voor staan. De Raad van Toezicht is goed geïnformeerd en heeft de wil en taak om samen te kijken naar kansen en mogelijkheden. College van Bestuur (ook wel directeur-bestuurder) Het College van Bestuur heeft een beleidsbepalende rol en ontwikkelt de strategische doelstellingen. De RvT geeft goedkeuring aan de voorgestelde doelstellingen. Het College van Bestuur is bestuurlijk eigenaar van het beleid en houdt actief de RvT op de hoogte. Een strategisch adviseur uit het bestuurskantoor voorziet het College van Bestuur van adviezen, analyses en kengetallen en levert input voor de bestuursrapportages voor de verantwoording aan RvT. De strategisch adviseur coördineert eveneens de aanlevering van de stukken aan de GMR. Het College van Bestuur is verantwoordelijk voor de onderwijsorganisatie inclusief het Bestuurskantoor.