Bijlage 3 - Bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
Tekst van het document
2.3.3
Masterplan Angelslo (2007)
2.3.3.1 Algemeen Angelslo is een bijzondere wijk uit de jaren zestig met een bijzondere cultuur-historische waarde. Langzamerhand veroudert de wijk en is het van belang een toekomstperspectief op te stellen om de wijk vitaal en de woonkwaliteit op peil te houden, met behoud van de bijzondere cultuur-historische waarde. Daarvoor is een ontwikkelingsstrategie nodig, vastgelegd in een Masterplan. Het Masterplan biedt een ruimtelijke ontwikkelingsstrategie voor Angelslo, uitgaande van het actuele programma, de gewenste kwaliteit en de bijzondere stedenbouwkundige opzet van de wijk. Het Masterplan is bedoeld als ruimtelijk-stedenbouwkundig kader voor de vragen en ontwikkelingen die de komende periode hun beslag krijgen. Daarbij moeten de lopende planontwikkelingen op een logische wijze worden ingepast, zodat het Masterplan getuigt van een samenhangende visie op de toekomst van deze bijzondere wijk. Het Masterplan heeft verschillende uitwerkingsniveaus, variërend van beleidsmatige aanbevelingen tot stedenbouwkundige randvoorwaarden voor bouwplannen en inrichtingsplannen. Dit verschil hangt samen met de verschillende opgaven die in het Masterplan zijn samengebracht: beheer en verbetering van de bestaande situatie enerzijds, (her)ontwikkeling van enkele specifieke locaties anderzijds.
2.3.3.2 Cluster 5 In cluster 5 speelt de herontwikkeling van twee locaties, namelijk de Angeluskerk-locatie en de Aldilocatie. Voor deze locaties is de wenselijke ontwikkelingsrichting aangegeven. Beide locaties maken onderdeel uit van de centrale zone rond de Statenweg, zoals voorzien in het
22
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw) oorspronkelijke plan voor Angelslo. De Angeluskerk ligt, net als de Voorhof, op een markante plek in een knik van de Statenweg. De locatie ligt aan de open ruimte langs de Veldlaan, aan het begin van de woonbuurt. Deze ruimte wordt gedomineerd door een hoog woongebouw, dat de entree van de woonbuurt markeert. De open ruimte aan de Veldlaan blijft gehandhaafd. De invulling van de locaties treedt niet buiten de huidige eigendomsgrenzen. Binnen deze ‘voorzichtige’ benadering zijn de aanwezige bomen, waaronder enkele eiken van oude houtwallen, goed in te passen. De wegenstructuur blijft ongewijzigd. Bij de Angeluskerk-locatie wordt op eigen terrein geparkeerd.
2.3.3.3 Algemene randvoorwaarden voor deelprojecten Inrichting openbaar gebied Het openbaar gebied is het samenbindend element tussen de verschillende deelprojecten en tussen de nieuwe projecten en de bestaande omgeving. Het is wenselijk dat de inrichting van deze samenbindende openbare ruimte een continue beeld laat zien. Dit betekent continuïteit van straatprofielen, boomstructuren, materiaalkeuzen, principedetailleringen enzovoorts. Overgangen De overgangen tussen openbaar gebied en gebouwen moeten zorgvuldig worden ontworpen. Gebouwen zijn georiënteerd op de openbare ruimte, ‘achterkanten’ of ‘blinde muren’, moeten worden voorkomen. De openbare gebouwen hebben een duidelijke relatie met het maaiveld door grote gevelopeningen op de begane grond en heldere royale entreepartijen. In de groenstroken is de overgang naar de bebouwing direct: gebouwen staan met hun voeten in het groen. Architectuur Kenmerkend voor de bebouwingsopzet van Angelslo is de Emmense orthogonale structuur waarbij alle gebouwen in dezelfde richting staan en opgebouwd zijn uit rechte bouwmassa's. De gebouwen staan hierbij of oost-west of noord-zuid georiënteerd. Deze richtingen worden in alle deelprojecten overgenomen: alle gebouwen kennen slechts twee vaste bebouwingsrichtingen, die loodrecht op elkaar staan. De architectuur moet passen bij de architectuur van Angelslo.
De opzet van de bouwmassa en de compositie van de gevels is helder en eenvoudig, met voldoende geleding. Ritmiek en herhaling zijn verijkt met ruimhartige gevelopeningen en buitenruimten. De woongebouwen hebben een heldere vorm en zijn plat afgedekt . Daarom zijn galerijen, trappenhuizen en bij voorkeur ook buitenruimten in de bouwmassa opgenomen. Het materiaal- en kleurgebruik is terughoudend en ondersteunt de architectonische hoofdopzet. Eenheid in materiaalgebruik is een eenvoudig middel om samenhang tussen verschillende deelprojecten tot stand te brengen.
2.3.3.4 Toetsing van het initiatief aan het Masterplan Angelslo Voorliggend initiatief betreft de herontwikkeling van de Angeluskerk-locatie naar woningbouwlocatie. Hiermee wordt een nieuwe invulling gegeven aan een braakliggende locatie in de woonwijk Angelslo. De uitgangspunten uit het Masterplan en de andere recentere beleidsdocumenten worden gebruikt bij het opstellen van het ontwerp van de locatie. Zo blijft de oude houtwal aan de westzijde van het plangebied behouden. Ook blijft de wegenstructuur ongewijzigd en wordt op eigen terrein geparkeerd. Voor de Angeluskerk-locatie werd in het Masterplan uit 2007 gedacht aan acht vrijstaande woningen. Echter is uit recente bevolkingsontwikkelingen en ontwikkelingen op de woningmarkt gebleken dat de bouw van extra grondgebonden woningen (zoals vrijstaande woningen) minder wenselijk is. Er is momenteel en in de toekomst een grote behoefte aan levensloopbestendige appartementen voor de doelgroep senioren (en starters). Dit veranderde beleid met oa een andere woningbehoefte is verwoord in de recentere beleidsdocumenten; in de Woonvisie in paragraaf 2.3.2 en de Woon- en leefbaarheidsvisie Angelslo in paragraaf 2.3.4. Ook wordt momenteel de Stedenbouwkundige Structuurvisie Angelslo gemaakt. Deze visie is oa een nadere uitwerking van deze beleidsdocumenten. Het voorgestelde
Toelichting (vastgesteld)
23
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw) appartementencomplex past ook in deze concept-visie. Om op deze nieuwe ontwikkelingen aan te sluiten bestaat het voornemen om een appartementengebouw met 24 levensloopbestendige huurappartementen te realiseren. De algemene randvoorwaarden, waaronder de inrichting van het openbaar gebied, overgangen en de architectuur worden in acht genomen bij het ontwerp van het gewenste appartementengebouw en de inrichting van de locatie. Geconcludeerd wordt dat de gewenste ontwikkeling in overeenstemming is met het Masterplan Angelslo.
2.3.4
Woon- en leefbaarheidsvisie Angelslo (2019)
2.3.4.1 Algemeen Emmen wil een gemeente zijn en blijven waar mensen zich thuis voelen. Dit vraagt om een gevarieerd woningaanbod in een aantrekkelijke omgeving. In de woonvisie is beschreven dat de ambities en doelstellingen op het niveau van dorpen en wijken doorvertaald worden in woon- en leefbaarheidsvisies (hierna WLV). De 'Woon- en leefbaarheidsvisie Angelslo' uit 2019 is de doorvertaling hiervan voor de wijk Angelslo. Angelslo is één van de kenmerkende (naoorlogse) wederopbouwwijken van Emmen. De jaren na de Tweede Wereldoorlog is de bevolking van Nederland snel gegroeid. Nu er sprake is van een afnemend aantal inwoners en een andere bevolkingssamenstelling (vergrijzing, kleinere huishoudens) is het van belang om te kijken wat dit voor Angelslo betekent. De WLV voor Angelslo gaat daarom in op de volgende vragen: Hoe verhouden vraag en aanbod in de woningvoorraad van Angelslo zich tot de (demografische) ontwikkelingen Hoe wordt de leefbaarheid in Angelslo nu beoordeeld? En wat is er nodig om ervoor te zorgen dat Angelslo in de toekomst een leefbare wijk is waar inwoners prettig wonen? Hoe kunnen de kwaliteiten die de wijk heeft, gebruikt worden om opgaven op te lossen? 2.3.4.2 Stedenbouwkundige structuur van de wijk De wijk is ontworpen op meerdere niveaus (het structuurprincipe van Angelslo; zie onderstaande afbeelding).
Dit geldt voor zowel de openbare ruimte (het groen en de paden/straten/wegen), als voor de bebouwing. Van hogere bouw aan de ‘binnenkant’ van de wijk (Statenweg) en aan het einde van de lanen (bijvoorbeeld de Bosrandflat aan het einde van de Landschaplaan) naar lagere bebouwing aan de woonstraten en woonpaden. De verschillende clusters worden van elkaar gescheiden door grote groene zones/parken.
24
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
Afbeelding 2.1 Uitsnede Structuurprincipe Angelslo (Bron: Woon- en leefbaarheidsvisie Angelslo)
Het ontwerp van de wijk Angelslo is gemaakt in de tijd dat Emmen groeide als industriestad. In de wijk zelf is de Statenweg belangrijk met de kenmerkende hoogbouw en voorzieningen. De woongebieden (clusters) liggen in het groen en zijn steeds op dezelfde manier opgebouwd. Emmen is als open groene stad ontworpen. Dit in tegenstelling tot de traditionele compacte stad met ringen. Angelslo is hierbinnen één van de ontworpen wijken. Oorspronkelijk bestond de wijk uit vijf ‘clusters’ (buurten). Binnen deze clusters was ruimte om op een centrale plek diverse voorzieningen (winkelcentrum, scholen, sporthal, wijkcentrum) te plaatsen. Later is een zesde cluster (de Boerschaplaan en de ‘Ackers’-zijstraten) toegevoegd, doordat de ontwikkeling van de wijk Emmerhout niet snel genoeg op gang kwam. Rond de eeuwwisseling is een deel van de woningvoorraad en openbare ruimte in Angelslo vernieuwd. De buurten zijn aangepast aan de woonwensen van deze tijd (meer variatie in woningtypen, variatie in bouwhoogte, meer parkeerruimte), maar met behoud en versterking van de opbouw van de wijk.
2.3.4.3 Woningvooraad Sinds 2009 is het aantal inwoners van de gemeente Emmen langzaam aan het afnemen, dit is ook zichtbaar in Angelslo. Er is sprake van een kleine afname van het aantal inwoners van de wijk, maar het beeld is redelijk stabiel. Het aantal huishoudens in Angelslo neemt echter juist toe, vanwege de steeds kleiner wordende huishoudens, waarbij meer dan 70% van de huishoudens uit één of twee personen bestaat. Daarnaast neemt de vergrijzing toe. Er zijn steeds meer oudere mensen in de wijk. In Angelslo wonen meer jongeren en ouderen dan gemiddeld in Emmen. Ook is met name het percentage eenpersoonshuishoudens fors hoger dan het gemiddelde van Emmen en is in de afgelopen vier jaar verder toegenomen naar 42,5%. Ook ligt het gemiddelde inkomen van huishoudens in Angelslo lager dan gemiddeld in Emmen.
Toelichting (vastgesteld)
25
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
De woningvoorraad sluit hier onvoldoende op aan. Een groot deel van de voorraad bestaat uit (gedateerde) grondgebonden eengezinswoningen waarvan het overgrote deel rijwoningen (hoek- en tussenwoningen) zijn. Iets meer dan een kwart van de voorraad betreft appartementen. Er zijn in de wijk Angelslo enkele locaties waar nieuwe woningen gebouwd kunnen worden of die anders ingevuld/ontwikkeld kunnen worden. Een voorbeeld is de kerklocatie van de Angeluskerk op de kruising met de Statenweg, Veldlaan en Leemkoelen. De kerk is jaren geleden afgebrand en de locatie is nooit herontwikkeld. Voor het beoordelen van de woningbouwplannen wordt door de gemeente Emmen gebruik gemaakt van een kwalitatief toetsingskader waarbij potentiële woningbouwlocaties worden beoordeeld op de bijdrage aan de meerjarige termijn doelen van de woonvisie (zie paragraaf 2.3.2). 2.3.4.4 Leefbaarheid en opgaven 2.3.4.4 Leefbaarheid en opgaven Inwoners waarderen de wijk om haar ruimtelijke opzet en het vele openbaar groen, de bereikbaarheid en de ligging nabij voorzieningen, maar zien ook dat slijtage en verloedering optreedt. Een stevige opknapbeurt is nodig. Specifiek voor de woningvoorraad is een grote opgave voor het verduurzamen van woningen, het aanbrengen van een grotere diversiteit in het woningaanbod die beter aansluit bij de huidige woningvraag, en het oplossen van gebrekkig onderhoud.
Samenvattend wordt gesteld dat de woningvoorraad niet voldoet aan de bevolkingssamenstelling en ontwikkeling. Een gedateerde (ook op energetisch gebied) woningvoorraad die bestaat uit soms slecht onderhouden woningen die past niet meer bij de toekomstige vraag. Dit in relatie tot een bevolking die weinig inkomen heeft, in aantal afneemt, vergrijst en in toenemende mate bestaat uit eenpersoonshuishoudens.
2.3.4.5 Visie 2030 De visie voor Angelslo voor 2030 is dat het energiegebruik van de hele woningvoorraad in Angelslo gehalveerd is ten opzichte van 2014 (toen bedroeg het energiegebruik ongeveer 220 TJ4). De woningen in Angelslo worden niet meer verwarmd met aardgas maar met een energieneutraal alternatief. De woningen zijn energiezuiniger gemaakt en produceren zelf zoveel mogelijk de stroom die in de woning verbruikt wordt. In 2030 is de samenstelling van de woningvoorraad zodanig dat deze geschikt (gemaakt) is voor inwoners in alle levensfases, met en zonder beperking en in alle inkomensgroepen. Voor woningeigenaren met een laag inkomen zijn er betaalbare oplossingen om hun eigen woning aan te passen. Nieuwbouwwoningen zijn passend bij de veranderende vraag (voornamelijk voor senioren in/en 1-2-persoonshuishoudens).
2.3.4.6 Toetsing van het initiatief aan de Woon- en leefbaarheidsvisie Angelslo In voorliggend geval vindt een woningbouwontwikkeling plaats op een locatie die concreet wordt benoemd als mogelijke woningbouwlocatie in de Woon- en leefbaarheidsvisie Angelslo, namelijk de kerklocatie van de Angeluskerk op de kruising met de Statenweg, Veldlaan en Leemkoelen. Met voorliggend initiatief wordt een nieuwe invulling aan deze braakliggende locatie gegeven door ter plaatse een nieuw appartementengebouw met 24 levensloopbestendige huurappartementen te realiseren. Deze ontwikkeling draagt bij aan bij de visie om de woningvoorraad van Angelslo aan te laten sluiten bij de veranderende vraag, waarbij met name een toename nodig is aan woningen geschikt voor senioren en één- of tweepersoonshuishoudens. De gewenste appartementen zijn gelijkvloers en het appartementengebouw beschikt over een lift. Hierdoor zijn de appartementen levensloopbestendig en geschikt voor de doelgroep senioren. Ook is sprake van middeldure huurappartementen die geschikt zijn voor één- of tweepersoonshuishoudens. De nieuwe appartementen worden niet op het gasnet aangesloten. Ook wordt de bestaande waardevolle groenstrook aan de westzijde van het plangebied behouden. Hiermee blijft de wijk groen, zoals dat oorspronkelijk ook bedoeld is en blijft de kwaliteit van
26
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw) de wijk behouden. Doordat de parkeerplaatsen op eigen terrein gerealiseerd worden en deels verdiept liggen, wordt de centrale parkeerplaatsen niet meer overbelast dan dat ze nu al zijn. Kortom wordt met voorliggend initiatief aangesloten bij de ambitie om de woningvoorraad beter te laten aansluiten bij de bevolkingssamenstelling. Het initiatief is in overeenstemming met de doelen van de Woon- en leefbaarheidsvisie Angelslo.
2.3.5
Integrale parkeervisie 2017
In oktober 2017 heeft de gemeenteraad van Emmen de "Integrale parkeervisie gemeente Emmen" vastgesteld. Deze visie vervangt de parkeernota van 2010. De visie is het kader voor het bepalen van de parkeeropgave bij fysieke ontwikkelingen op alle niveaus. Het is een leidraad voor het beoordelen van de parkeeropgave van stedenbouwkundige visies & plannen voor (her-)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving en is ook het kader dat invulling geeft aan het begrip “voldoende parkeer- of stallingsruimte dan wel voldoende laad- of losruimte in bestaande en op ontwikkeling gerichte nieuwe bestemmingsplannen. De visie bevat ten aanzien van de hoeveelheid parkvoorzieningen en het aantal los- en laadplaatsen het beoordelingskader voor het verlenen van een omgevingsvergunning voor het bouwen en- of wijzigen gebruik. Voor toekomstige (nieuwbouw)ontwikkelingen is in de parkeervisie de landelijke richtlijnen van het CROW leidraad. Uitgangspunt blijft in beginsel voldoende parkeerruimte op eigen terrein. Als dit niet kan, kan eventueel teruggevallen worden op parkeren in de openbare ruimte, waarvoor aan de gemeente een afkoopsom wordt betaald. Vervolgens is er een paraplubestemmingsplan parkeren opgesteld (vastgesteld op 26 april 2018) voor het grondgebied van de gehele gemeente Emmen.
Bij elke woning zal ruimte zijn voor het parkeren van 1,4 auto’s op eigen terrein zoals de gemeente als voorwaarde hanteert. In paragraaf 3.5.2.3 wordt nader ingegaan op de parkeerbehoefte van de appartementen.
2.3.6
Welstandsnota gemeente Emmen 2016
2.3.6.1 Algemeen In het belang van de kwaliteit van de woon-, leef- en werkomgeving is aan de gemeente de wettelijke taak toebedeeld om te zorgen voor een goede omgevingskwaliteit: een omgeving die veilig, gezond en aantrekkelijk is. Dat is in het belang van de burgers. Een goede omgevingskwaliteit voorkomt verloedering en daarmee waardeverlies van gebouwen. In die taak beschikt de gemeente over veel instrumenten, waarvan er één specifiek bedoeld is voor het uiterlijk van bouwwerken, namelijk het welstandsbeleid. Er is geen ander instrument waarmee een gemeente invloed kan uitoefenen op de architectuur, de gebruikte materialen, de kleuren van het bouwwerk en dergelijke. Met het gemeentelijke welstandsbeleid wordt zowel het uiterlijk van nieuwe gebouwen beïnvloed, als de verbouwingen van bestaande bouwwerken. Het plangebied ligt in de woonwijk Angelslo in Emmen, waar het ambitieniveau 'welstandsluw' van toepassing is.
Toelichting (vastgesteld)
27
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
2.3.6.2 Angelslo De woonwijk Angelslo kent van oorsprong vijf buurten, drie aan de noordkant en twee aan de zuidkant. Tussen de buurten liggen de grote groenzones. Later is aan de oostzijde een zesde wijk toegevoegd. De wijk kenmerkt zich door het modernistische beginsel van de scheiding van functies. De wijk is via een hiërarchisch systeem van wegen, paden en groenstructuren opgebouwd. De hoofdader is de Statenweg met daaraan het winkelcentrum. Een deel van de woonblokken is met de voorzijde naar de woonstraat gesitueerd. Een ander deel van de woonblokken is met de zijgevel naar de woonstraat gesitueerd. Deze woonblokken grenzen met de voorzijde aan de (autovrije) woonpaden en de groene pleinen. De woonblokken zijn plat afgedekt. De hoge ensemblewaarde, tot uiting komend in sterk repeterende architectuur en de specifieke situering in combinatie met het groen, is van belang bij nieuwe ontwikkelingen.
2.3.6.3 Niveau welstandsluw Het niveau welstandsluw betreft gebieden, gebouwen, complexen, bouwblokken (ensembles) en bouwwerken waar de gemeente een minder hoge ambitie heeft dan voor de beeldbepalende panden en gebieden (niveau hoog). Met name de stedenbouwkundige samenhang is in deze gebieden van belang. Criteria zijn erop gericht om de hoofdvorm en het gevelbeeld van een gebouw of blok zo veel mogelijk in tact te laten of op de omgeving aan te laten sluiten. Ingrepen worden beoordeeld in relatie tot de naastliggende bebouwing. Het beleid is op hoofdzaken gericht en niet op details. Om aan het beleid te voldoen, voegt het gebouw zich naar de kenmerken van de omgeving. Deze criteria gaan uit van de meest voorkomende situaties. Voor bijzondere gevallen is het mogelijk om de algemene criteria te gebruiken. In dit geval zal op overtuigende wijze aan de algemene criteria moeten worden voldaan. Bij de welstandstoets van een regulier bouwplan zijn de volgende criteria van belang. Ten behoeve van de welstandstoets van een regulier bouwplan zijn in de welstandsnota criteria opgenomen.
2.3.6.4 Toetsing van het initiatief aan de Welstandnota Bij de uitwerking van de voorgenomen ontwikkeling is aangesloten op de eisen uit het gemeentelijke welstandsbeleid. Bij de concrete aanvraag omgevingsvergunning bouwen zal het project tevens worden getoetst aan de geldende welstandscriteria uit het welstandsbeleid.
2.3.7
Erfgoednota Emmen 2017-2022
2.3.7.1 Algemeen Op 4 juli 2017 heeft de gemeenteraad van Emmen de Erfgoednota 2017-2022 vastgesteld. Met de Erfgoednota geeft de gemeente Emmen uitdrukking aan het belang dat cultuurhistorie voor de samenleving inhoudt. In de Erfgoednota benoemt de gemeente Emmen haar ambities ten aanzien van het benutten van de kansen en kwaliteiten van haar erfgoed. De gemeente Emmen herkent de krachtige stimulans die het erfgoed voor de gemeenschap in cultureel, sociaal-maatschappelijk, economisch en ruimtelijk opzicht kan bieden. Met het vaststellen van de erfgoednota wordt de betekenis van het erfgoed duurzaam verankerd in ieders denken en doen. De inspanningen die de gemeente Emmen verricht, hebben ook een wettelijke grondslag: de Erfgoedwet, de Archiefwet en de Omgevingswet verplichten gemeenten hun cultuurhistorische potentie te inventariseren en de omgang hiermee in ruimtelijke plannen op te nemen. Onder de term cultuurhistorie wordt verstaan: Archeologie: alle sporen en vondsten uit het verleden. Historische stedenbouw en bouwkunst: gebouwen met een historische of architectonische betekenis, bezien in de context van dorp- en wijkstructuren. Historische geografie: het landschap dat door de eeuwen heen door de mens in cultuur is gebracht en naar zijn hand is gezet. Historische archieven en museale collecties als bron voor het doen van onderzoek naar de
28
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw) geschiedenis van Emmen en haar bewoners. Dit is het materiele erfgoed. Daarnaast vertegenwoordigen: Tradities en plekken met verhalen het immateriële erfgoed. Bepaalde objecten en plekken hebben een hoge waarde en zijn ingedeeld binnen de beleidskeuze 'respecteren en rekening mee houden'. In de Erfgoednota staan drie beleidskeuzes beschreven voor monumenten en structuren en plekken met een hoge cultuurhistorische waarde: 1. Beschermen geldt voor gebouwde monumenten, monumentale bomen en beschermde dorpsgezichten. Deze elementen zijn beschermd volgens de Erfgoedwet en de provinciale en gemeentelijke verordeningen. 2. Herkenbaar houden geldt voor ensembles en structuren met een hoge cultuurhistorische waarde. Bij ontwikkelingen wordt er ingespeeld op de cultuurhistorische kwaliteiten van een structuur of ensemble en wordt gelet op het herkenbaar houden van de historische en ruimtelijke structuur en samenhang. 3. Respecteren en rekeninghouden geldt voor gebouwen en plekken die de gemeente en inwoners samen hebben aangewezen. Bij ontwikkelingen (bouw, verbouw, aanleg, inrichting, sloop, kap) wordt de cultuurhistorische waarde van het element waar mogelijk behouden en versterkt.
2.3.7.2 Toetsing van het initiatief aan de Erfgoednota 2017-2022 In afbeelding 2.1 is een uitsnede van de Erfgoedbeleidskaart van de gemeente Emmen weergegeven, waarin het plangebied indicatief is aangeduid met een blauwe ster.
Afbeelding 2.1 Uitsnede Erfgoedbeleidskaart (Bron: gemeente Emmen) Zoals te zien in de Erfgoedbeleidskaart ligt het plangebied in een gebied met een historische
Toelichting (vastgesteld)
29
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw) bouwkunde van na 1940. Dit is een stedenbouwkundig gebied met een hoge cultuurhistorische waarde. Voor dergelijke gebieden geldt de beleidskeuze/-maatregel 'Herkenbaar houden'. Dit houdt in dat de historische en ruimtelijke structuur en samenhang herkenbaar gehouden moeten worden. De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij de stedenbouwkundige structuur van de omgeving (de woonwijk Angelslo). Kenmerkend voor de bebouwingsopzet van Angelslo is de Emmense orthogonale structuur waarbij alle gebouwen in dezelfde richting staan en opgebouwd zijn uit rechte bouwmassa's. De gebouwen staan hierbij of oost-west of noord-zuid georiënteerd. De nieuwe bebouwing binnen het plangebied sluit aan bij deze orthogonale structuur door het appartementengebouw uit te voeren als rechte bouwmassa. Bovendien is in de woonwijk Angelslo sprake van een grote hoeveelheid groen. Binnen en nabij het plangebied staan een aantal waardevolle bomen. Deze bomen dienen te worden beschermd. Hiermee is rekening gehouden met het uitwerken van het plan. De te beschermen bomen die zijn weergegeven op de Erfgoedbeleidskaart zullen allen behouden blijven bij de voorgenomen ontwikkeling. Bovendien wordt minimaal 1,5 meter afstand gehouden tussen het nieuwe appartementengebouw en de boomkroonprojectie.
Op deze manier wordt de waardevolle groenstructuur zo veel mogelijk behouden en wordt het gebouw ingepast in de groene omgeving. Voor het overige bevinden zich in het plangebied geen bijzondere cultuurhistorische elementen of objecten/plekken met een hogere waarde die gerespecteerd dienen te worden. Er is dan ook geen sprake van een aantasting van erfgoed. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de Erfgoednota Emmen 2017-2022.
2.4
Conclusie
De conclusie van de in dit bestemmingsplan beschreven beleidsuitgangspunten is dat het rijksbeleid niet direct doorwerkt in het plangebied. Hierdoor is het bestemmingsplan niet in strijd met het rijksbeleid. Het rijksbeleid werkt indirect door via het provinciaal beleid. Het provinciaal beleid vormt op zijn beurt weer de input voor het gemeentelijk beleid. Voor het voorliggende bestemmingsplan kan eveneens geconcludeerd worden dat het plan passend is in het provinciale beleid. Wat betreft het gemeentelijk beleid kan gesteld worden dat op basis van de woonvisie herstructurering middels woningbouw op deze locatie passend is. Dit met behoud van de door de provincie geformuleerde kernkwaliteiten van het gebied.
30
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
Hoofdstuk 3 structuur
Planbeschrijving en Stedenbouwkundige
3.1
Ontstaansgeschiedenis
3.1.1
Historie en opzet van de wijk Angelslo
Het plangebied ligt in het de woonwijk Angelslo, in de stad Emmen. In de vijftiger en zestiger jaren heeft Emmen zich ontwikkeld van een plattelandsgemeente met weinig industrie en een hoge werkeloosheid tot een stedelijke kern met moderne industrie. Bij deze industriële ontwikkeling hoorde ook het bouwen van nieuwe woonwijken voor de werknemers. Angelslo is één van deze naoorlogse wederopbouwwijken uit de jaren zestig. Opvallend bij de ontwikkeling van deze wijken is de aandacht die is uitgegaan naar de kwaliteit van de totale woonomgeving. Door stedenbouwkundige Niek de Boer is voor Angelslo een plan ontwikkeld waarin in een ontwerpopgave de stedenbouwkundige structuur, groenstructuur en verkeersstructuur op een evenwichtige wijze zijn vormgegeven. Het betreft een samenspel tussen bebouwing-groen-wegen op alle schaalniveaus, van de hele wijk tot de voordeur van de woning. Angelslo is hierdoor een bijzondere exponent van het nieuwe bouwen met het idee van met groen omspoelde woningen aan woonpaden in modernistische stijl, de duidelijke hiërarchie in de wegenstructuur met veelal doodlopende woonstraten en de ruime opzet van het wijkgroen, dat vanuit alle woningen heel goed bereikbaar is. De woonwijk Angelslo kent van oorsprong vijf buurten, drie aan de noordkant en twee aan de zuidkant. Tussen de buurten liggen de grote groenzones.
Later is aan de oostzijde een zesde wijk toegevoegd. De wijk kenmerkt zich door het modernistische beginsel van de scheiding van functies. De wijk is via een hiërarchisch systeem van wegen, paden en groenstructuren opgebouwd. De hoofdader is de wijkontsluitingsweg de Statenweg met daaraan het winkelcentrum. Kenmerkend voor de bebouwingsopzet van Angelslo is de Emmense orthogonale structuur waarbij alle gebouwen in dezelfde richting staan en opgebouwd zijn uit rechte bouwmassa's. De gebouwen staan hierbij of oost-west of noord-zuid georiënteerd. Een deel van de woonblokken is met de voorzijde naar de woonstraat gesitueerd. Een ander deel van de woonblokken is met de zijgevel naar de woonstraat gesitueerd. Deze woonblokken grenzen met de voorzijde aan de (autovrije) woonpaden met de groene pleinen. Alle woonblokken in de hele wijk Angelslo zijn plat afgedekt. De hoge ensemblewaarde, tot uiting komend in sterk repeterende architectuur en de specifieke situering in combinatie met het groen, is van belang bij nieuwe ontwikkelingen. De hoofdgroenstructuur van Angelslo is de contramal van de hoofdopzet van de stedenbouwkundige structuur. Rond de wijk en tussen de verschillende buurten bevinden zich ruim opgezette groenzones. Binnen deze groenzones hebben een aantal bijzondere functies een plek gekregen, zoals scholen en een verzorgingstehuis.
Daarnaast is ook de hoofdontsluiting van de wijk, de Statenweg, voorzien van brede groene bermen. Deze hoofdgroenstructuur zorgt ervoor dat de wijk in zijn hoofdopzet herkenbaar is en de verschillende delen van de wijk zich duidelijk van elkaar onderscheiden. De groenzones tussen de buurten bieden ruimte aan bovenwijkse voorzieningen voor sport en spel. Binnen de verschillende buurten zorgt het openbare groen voor ruimte tussen de woningen en een begeleiding van de buurtontsluitingsweg, de woonstraten en de woonpaden (de groene pleinen). Deze interne groenstructuur vertoont een nauwe samenhang met de stedenbouwkundige structuur; zoals de hoofdgroenstructuur de wijk verdeelt in buurten, zo verdeelt de groenstructuur op buurtniveau de buurt in kleinere wooneenheden met eenzelfde stedenbouwkundige opzet en/of architectonische verschijningsvorm. Op elk schaalniveau zijn de (grote) bomen een waardevol onderdeel van de groenstructuur. Van doorlopende bomenrijen/houtwallen tot groepjes bomen of solitaire bomen. Aanvankelijk behoorden ook de voortuinen tot het openbare groen en werden door de gemeente
Toelichting (vastgesteld)
31
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw) onderhouden. Als een gevolg van bezuinigingen zijn deze in de tachtiger jaren geleidelijk verkocht aan de bewoners.
3.1.2
Ligging plangebied
Het plangebied bevindt zich op de hoek van de Leemkoelen en de Veldlaan. De ruimtelijk-functionele structuur van de omgeving bestaat uit woonpercelen en een aantal maatschappelijke functies, zoals scholen, kantoren, bedrijven en sportfuncties. Belangrijke ruimtelijke structuurdrager is de wijkontsluitingsweg de Statenweg, ten noorden van het plangebied. Ten oosten van het plangebied bevinden zich een aantal woonpercelen met bungalows. Ten zuiden van het plangebied bevinden zich een aantal parkeerplaatsen en de straat Leemkoelen. Ten slotte bevindt zich ten westen van het plangebied de Veldlaan, met de brede groenzone met grote bomen. Het plangebied zelf bestaat in de huidige situatie uit een braakliggend terrein. In het verleden bevond zich ter plaatse van het plangebied de Angeluskerk. Deze kerk heeft jarenlang leeggestaan en is vervolgens in 2007 grotendeels afgebrand. Hierna werd besloten om de bovengrondse restanten van het kerkgebouw neer te halen. Vervolgens is een verwilderd, groen en braakliggend terrein ontstaan, met nog enkele grote bomen. In afbeelding 3.1 is een luchtfoto opgenomen waarin de huidige situatie van het plangebied (rode omlijning) is weergegeven. In afbeelding 3.2 is een straatbeeld, gezien vanaf de Leemkoelen weergegeven.
Afbeelding 3.1 Luchtfoto ligging plangebied (Bron: PDOK)
32
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
Afbeelding 3.2 Straatbeeld plangebied, gezien vanaf de Leemkoelen (Bron: Google Streetview)
3.2
Algemene planbeschrijving
Initiatiefnemer is voornemens om het braakliggende terrein van de voormalige Angeluskerk aan de Leemkoelen te herontwikkelen naar woningbouwlocatie. De gewenste ontwikkeling bestaat uit de realisatie van één appartementengebouw, bestaande uit vier bouwlagen, met in totaal 24 appartementen. Per bouwlaag bevinden zich zes gelijkvloerse appartementen. Er worden parkeerplaatsen gerealiseerd ten oosten van het appartementengebouw en onder het appartementengebouw, in een gedeeltelijk verdiepte parkeerkelder. De parkeerplaatsen ten oosten van het appartementengebouw worden tevens deels verdiept aangebracht, om te zorgen dat deze uit het zicht verdwijnen. Aan de zuidwest-, west- en noordzijde van het gebouw komen geen parkeerplaatsen en paden. Dit deel van het plangebied wordt ingericht als een open groenzone met gras en bomen, zonder hagen of struiken. In afbeelding 3.3 is een situatietekening van de gewenste situatie weergegeven. Tevens is in afbeelding 3.4 een impressie van de gewenste situatie in het plangebied weergegeven (gezien vanaf de Leemkoelen).
Toelichting (vastgesteld)
33
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
Afbeelding 3.3 Situatietekening gewenste situatie (Bron: De Bruin Architecten)
Afbeelding 3.4 Impressie gewenste situatie, gezien vanaf de Leemkoelen (Bron: De Bruin Architecten)
3.3
Groenstructuur
Angelslo is een wijk met een grote hoeveelheid (openbare) groenstructuren. Zie de beschrijving in paragraaf 3.1.1. Er wordt veel waarde gehecht aan behoud van de groen- en boomstructuren. Langs de Statenweg en net in het plangebied staan grote bomen die de noordkant van het plangebied begrenzen. Aan de oostzijde van de Veldlaan en deels in het plangebied ligt een brede noord-zuid gesitueerde hoofdgroenzone, die doorloopt over de parkeerstrook ten zuiden van het plangebied, via het plangebied naar de Statenweg en in verbinding staat met de groenzone verder naar het noorden. Het nieuwe appartementengebouw wordt ingepast in de grotendeels bomenvrije open zone. Het weselijke deel van het gebouw wordt tussen de bomen gesitueerd. In onderstaande afbeelding zijn de bomen aangegeven. Ten behoeve van de realisatie van het appartementengebouw dienen hierom vier bomen gerooid te worden (boom 34 t/m 37). Bovendien is aan de hand van een bomeneffectanalyse
34
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw) gebleken dat twee van de vier bomen minder vitale bomen (bomen met een gebrek) betreffen. De overige bomen blijven gehandhaafd. Een belangrijke randvoorwaarde voor de bomen die behouden blijven is: minimaal 1,5 m uit de boomkroonprojectie blijven met alle werkzaamheden (graven, verlagen terrein, funderen, verharden, bouwen, balkons etc.). Dit betekent geen wegen, parkeerplaatsen en bouwwerken binnen deze 1,5 m.
Afbeelding 3.5 Bomen in het plnagebied (Bron: De Bruin Architecten) De groenzone aan de zuid-, west- en noordzijde van het plangebied wordt vrijgehouden van parkeren met wegen. Parkeren en de toegang hiertoe vindt alleen plaats aan de oostzijde van het plangebied. Aan de zuidoostzijde wordt een ruime afstand gehouden tot het bestaande voetpad door middel van een groenstrook. Deze groenstrook (haag/struiken) ligt alleen ter hoogte van de openbare parkeerstroken langs de Leemkoelen. En gaat vervolgens naar het zuidwesten over in alleen gras met bomen. Verder wordt er geen beplanting toegevoegd, het open karakter van gras met bomen blijft gehandhaafd. Het gebouw ligt aan alle zijden als een vrijstaand accent in de open groene ruimte met hierdoor aan drie zijden gras met grote bomen en geen hagen en struiken. Het gebouw wordt ingepast bij de boomrijke omgeving door middel van een verlaagd parkeerterrein aan de oostzijde, een ingetogen architectuur qua vorm/materiaal/kleur en een subtiele detaillering en variatie. Het voetpad naar de ingang van het gebouw begint aan de oostzijde vanaf de openbare parkeerplaatsen, waar ook de hellingbaan begint. Het pad gaat door de zuidelijke groenzone, loopt langzaam naar beneden en sluit aan tussen het gebouw en de parkeerplaats op het verlaagde parkeerterrein (ca 1.5 m lager).
Het hoogteverschil in het pad wordt al (grotendeels) opgevangen in het deel van de groenzone (pad met taluds). Het verlaagde parkeerterrein wordt zoveel mogelijk op een natuurlijke manier ingepast in de omgeving (deels taluds). Dus voorkomen van hoge damwanden die boven het maaiveld (in het zicht vanaf de Leemkoelen) uitsteken. Op deze manier wordt de waardevolle groenstructuur zo veel mogelijk behouden en wordt het gebouw, het parkeerterrein en het voetpad ingepast in de groene omgeving.
Toelichting (vastgesteld)
35
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
3.4
Stedenbouwkundige structuur
De wijk Angelslo heeft een karakteristieke stedenbouwkundige opbouw met waardevolle groenstructuur. Deze zijn reeds beschreven in Hoofdstuk 2 en de voorgaande paragrafen van hoofdstuk 3. De locatie is onderdeel van deze opbouw. Het appartementencomplex wordt, zoals beschreven in 3.3, ingepast in de groenstructuur. Het appartementengebouw ligt op een zichtlocatie, aan de Statenweg, de Veldlaan en de Leemkoelen. En heeft hierom een alzijdige oriëntatie, dit betekent in ieder geval aan de noord-, west- en zuidzijde het uiterlijk van een voorkant. Parkeren is alleen aan de oostzijde, de andere zijden van het gebouw grenzen op de begane grond direct aan het open grasveld met bomen: het gebouw 'staat met de voeten in het groen'. Hiermee wordt het gebouw ingepast en is onderdeel van de stedenbouwkundige - en groenstructuur van de ruimere omgeving en de locatie. Op de locatie is er ook rekening gehouden met de naastgelegen bungalow aan de oostzijde van het plangebied qua zicht en inpassing van het parkeerterrein. Het parkeren wordt uit het zicht gehaald door het parkeerterrein verdiept aan te brengen. Bovendien worden geen balkons gerealiseerd aan de oostzijde van het appartementengebouw, zodat er minder sprake is van zicht op de bungalow en de tuin. Het aantal appartementen bedraagt maximaal 24.
Het gebouw heeft een hoogte van maximaal 16 meter (gemeten vanaf de verdiepte parkeerkelder) en maximaal ca 14,5 m gemeten vanaf het omringende grasveld met bomen. Het gebouw bestaat uit maximaal vier bouwlagen en is plat afgedekt. Aan de noord-, west-, en zuidzijde van het appartementengebouw worden balkons met een maximale diepte van 1,5 meter gerealiseerd. Hiermee blijven de balkons minimaal 1,5 meter buiten de boomkroonprojectie van de bestaande bomen. Alle bergingen worden inpandig in het appartementengebouw gerealiseerd. Er zijn geen bijbehorende bouwwerken bij het appartementengebouw toegestaan. Op het dak van het appartementengebouw worden zonnepanelen gerealiseerd. De dakrand wordt verhoogd aangebracht waardoor de zonnepanelen (en eventuele andere apparatuur op het dak) uit het zicht zijn. Voor het gebouw wordt is een eigentijdse architectuur toegepast. Het gebouw wordt uitgevoerd in baksteen. Uitgangspunt is gedekte kleuren, dit betekent geen lichte kleuren. Er is sprake van een ingetogen uiterlijk en een subtiele detaillering in de gevels, raamopeningen en balkons. Bovendien wordt het gebouw ingepast bij de boomrijke omgeving (verlaagd parkeerterrein, ingetogen architectuur qua vorm/materiaal/kleur, subtiele detaillering en variatie).
De ingang van het appartementengebouw (en de parkeergarage onder het appartementengebouw) bevinden zich aan de oostzijde van het gebouw. In onderstaande afbeelding is een voorbeeld van de inpassing in een boomrijke omgeving dat vergelijkbaar is met Leemkoelen. Dit betreft de Valtherlaan- Emmermeer in Emmen. Er is hier eveneens gebruik gemaakt van verlaagd parkeerterrein, ingetogen architectuur qua vorm/materiaal/kleur, subtiele detaillering/variatie en balkons.
36
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
Afbeelding 3.6 Voorbeeld inpassing in de boomrijke omgeving: Valtherlaan- Emmermeer in Emmen Parkeren vindt plaats op eigen terrein. De parkeerplaatsen worden gedeeltelijk onder het appartementengebouw gerealiseerd in een parkeerkelder die ca 1.5 m verdiept ligt en gedeeltelijk ten oosten van het appartementengebouw, in een verdiept parkeerterrein dat zich minimaal 1,5 meter onder het maaiveld bevindt. Dit om het parkeren uit het zicht te halen. Het aantal te realiseren parkeerplaatsen is gebaseerd op de parkeernormen van de gemeente Emmen, zoals nader onderbouwd in paragraaf 3.5 Verkeersstructuur. Ten behoeve van het appartementencomplex zullen ondergrondse containers voor het afval geplaatst worden. De locatie van deze ondergronse containers ligt buiten het plangebied. Ter plaatse van het parkeerterrein tussen het gebouw aan Leemkoelen 9 (noordzijde) en de weg Leemkoelen (zuidzijde) zullen de ondergrondse containers geplaatst worden. Hierdoor zullen daar enkele parkeerplaatsen vervallen. De locatie is gekozen zodat de afvaldienst deze containers veilig en makkelijk kan legen en de verkeersveiligheid daarmee gewaarborgd blijft.
3.5
Verkeersstructuur
3.5.1
Algemeen
Bij nieuwe ruimtelijk ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en de verkeersgeneratie die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van parkeerkencijfers van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. In oktober 2017 heeft de gemeenteraad van Emmen de "Integrale parkeervisie gemeente Emmen" vastgesteld. Het is een leidraad voor het beoordelen van de parkeeropgave van stedenbouwkundige visies & plannen voor (her-)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving en is ook het kader dat invulling geeft aan het begrip "voldoende parkeer- of stallingsruimte dan wel voldoende laad- of losruimte in bestaande en op ontwikkeling gerichte nieuwe bestemmingsplannen en/of ruimtelijke onderbouwingen. In de visie is vastgelegd dat de CROW normen worden gebruikt voor het vaststellen van het aantal benodigde parkeerplaatsen. Uitgangspunt is daarbij dat de parkeerplaatsen zoveel mogelijk op eigen terrein worden gerealiseerd.
Als dat niet mogelijk is, dienen de parkeerplaatsen in de nabijheid van het projectgebied in de openbare ruimte beschikbaar te worden gesteld.
Toelichting (vastgesteld)
37
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
3.5.2
Situatie plangebied
3.5.2.1 Algemeen In voorliggend geval is voor de woonwijk Angelslo uitgegaan van een stedelijkheidsgraad 'Matig stedelijk' (Bron: CBS Statline). Het plangebied ligt in een stedelijke zone wat is aan te merken als 'rest bebouwde kom'. De te realiseren appartementen en woningen in het plangebied worden vergeleken met de volgende CROW-functie: 'Huur, appartement, midden'. Door de gemeente Emmen is voor deze ontwikkeling in de ruimtelijke randvoorwaarden een minimale parkeerbehoefte van gemiddeld 1,4 parkeerplaatsen per appartement meegegeven als voorwaarde. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de te hanteren uitgangspunten: Functie
Verkeersgeneratie (per dag)
Parkeerbehoefte
huur, appartement, midden
5,9 per appartement
1,4 per appartement
3.5.2.2 Verkeersgeneratie Uitgaande van de gegevens zoals genoemd in paragraaf 3.5.2.1 is sprake van de volgende verkeersgeneratie voor de voorgenomen ontwikkeling: Functie
Appartementen/woningen
Verkeersgeneratie (per werkdag)
koop, appartement, midden
24
141,6
Totaal (afgerond)
142
De voorgenomen ontwikkeling resulteert in een verkeersgeneratie van (afgerond) 142 verkeersbewegingen per dag. De wegenstructuur rond het plangebied is van voldoende omvang om dit aantal verkeersbewegingen op een vlotte en verkeersveilige manier af te wikkelen. Het plangebied wordt aan de oostzijde van het perceel via een overzichtelijke ontsluitingsweg ontsloten op de Leemkoelen. Tevens wordt opgemerkt dat op basis van het huidige planologisch regime tevens gemengde functies, zoals een kerk of een kantoor met de bijbehorende verkeersbewegingen, zijn toegestaan. Het bouwvlak ter grootte van circa 1.800 m2 mag op basis van het geldend bestemmingsplan volledig worden bebouwd. Ter indicatie geldt echter op basis van de CROW-publicatie voor de functie 'Kantoor (zonder baliefunctie)' een verkeersgeneratie van gemiddeld 8,8 verkeersbewegingen per 100 m2 bvo. In totaal is bij een dergelijke functie dan ook sprake van een verkeersgeneratie van (18 * 8,8 = 158,4) afgerond 159 verkeersbewegingen. Er is, als gevolg van de ontwikkeling, dan ook sprake van een afname van (159-142=) 17 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. Theoretisch gezien is er dan ook sprake van een afname van het aantal verkeersbewegingen ten opzichte van de huidige planologische mogelijkheden.
3.5.2.3 Parkeerbehoefte Uitgaande van de gegevens zoals genoemd in paragraaf 3.5.2.1 is sprake van de volgende parkeerbehoefte voor de voorgenomen ontwikkeling: Functie
Appartementen/woningen
Parkeerbehoefte
koop, appartement, midden
24
33,6
Totaal (afgerond)
34
In totaal is er sprake van een parkeerbehoefte van 34 parkeerplaatsen. De voorgenomen ontwikkeling gaat uit van het realiseren van 36 parkeerplaatsen op eigen terrein, waarvan 9 in de parkeerkelder onder het appartementengebouw en 27 op het verdiepte parkeerterrein ten oosten van het appartementengebouw. Hiermee wordt aan de parkeerbehoefte voldaan.
38
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
Indien er toch sprake zal zijn van een andere categorie appartementen, dan is er nog een mogelijkheid tot uitbreiden van het aantal parkeerplaatsen aan de noorzijde van de hellingsbaan richting het parkeerterrein. Deze worden zijn ook aangeduid binnen de regels van voorliggend bestemmingsplan.
Toelichting (vastgesteld)
39
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
Hoofdstuk 4
Onderzoeken
4.1
Archeologie en monumenten
4.1.1
Algemeen
De gemeente Emmen heeft op 30 mei 2013 archeologiebeleid vastgesteld. Hiervoor is een archeologische beleidsadvieskaart opstelt met daarbij een rapport dat dient als toelichting op de kaart. Het doel van deze documenten is om aan te geven wat de kern vormt van het archeologiebeleid en waar de beleidskeuzen zijn gemaakt. De verschillende archeologische waarden en verwachtingen en de maatregelen die daaraan zijn gekoppeld zijn in gemeentelijk archeologische beleidsadvieskaart vertaald naar diverse categorieën "Waarde - Archeologie" in het bestemmingsplan. Met de vertaling is op eenvoudige wijze voor het gehele gebied van de gemeente Emmen in beeld gebracht of archeologische waarden in het geding zijn of kunnen zijn en zo ja, op welke manier daarmee dient te worden omgegaan, tabel 1 geeft de onderverdeling van de vier gemaakte categorieën weer. Categorie
Archeologische waarden
Oppervlakte
Diepte
Drainage
Rijksmonument
Beschermd
-
-
Verbod
Waarde Archeologie 1
Zeer hoge archeologische waarde
0 m2
30 cm + 10 cm
Verbod
Waarde Archeologie 2
(zeer) (hoge) archeologische waarde
100 m2
30 cm + 10 cm
Verbod
Waarde Archeologie 3
Middelhoge of hoge verwachting
1000 m2
30 cm + 10 cm
Verbod
Waarde Archeologie 4
Middelhoge of hoge verwachting
1000 m2
30 cm + 10 cm
Toegestaan
Tabel 1: Onderv erdeling v an archeologische waarden.
Deze beleidskeuzen zijn vertaald in een dubbelbestemmingen. Per archeologische kwaliteit zijn planregels opgenomen voor de te bebouwen oppervlakte en een omgevingsvergunningsstelsel voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden. De maatvoering voor afwijking is afhankelijk van de te verwachten waarden of verwachtingen en de uitkomsten van archeologisch onderzoek. 4.1.2
Archeologische waarden in het plangebied
Op basis van het bestemmingsplan "Emmen, Archeologie (facetbestemmingsplan" is het plangebied voorzien van de archeologische dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 4'. Deze gronden zijn mede bestemd voor terreinen van middelhoge of hoge archeologische verwachtingen. Indien op gronden met deze bestemming gebouwd wordt met een minimumoppervlak aan bodemverstoringen van 1.000 m², dient een archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. De werkzaamheden die gaan plaatsvinden in het plangebied zorgen voor bodemverstoringen groter dan 1.000 m2. Daarom is door Laagland Archeologie een verkennend archeologisch onderzoek uitgevoerd ter plaatse van het plangebied. De volledige rapportage is opgenomen in Bijlage 1 bij deze toelichting. Hieronder wordt nader ingegaan op de onderzoeksresultaten. Resultaten archeologisch onderzoek Uit het onderzoek blijkt dat in alle boringen sprake is van een tot in de C-horizont verstoord bodemprofiel. In de meeste boringen bestaat de nog resterende C-horizont uit keizand. In één boring is nog een laag dekzand aanwezig. In de overige boringen is geen intact dekzand gezien. Wel zijn in enkele boringen verstoorde B- en BC-horizonten gezien. De verstoring reikt echter in alle boringen tot in de C-horizont. De kans dat daarmee in het plangebied nog intacte resten van een archeologische vindplaats aanwezig zijn, is daarmee klein.
Uitzondering vormen eventuele resten van (zeer) diepe grondsporen, waarvan nog resten bewaard kunnen zijn gebleven in de nog aanwezige C-horizont.
40
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
Op basis van het uitgevoerde booronderzoek is de kans klein dat het plangebied archeologische sporen bevat, afgezien van resten van diepe grondsporen. Dergelijke grondsporen zijn niet door middel van archeologisch booronderzoek op te sporen. Meestal is de archeologisch-wetenschappelijke waarde van dergelijke geïsoleerde restsporen klein. Om deze reden wordt geadviseerd geen vervolgonderzoek uit te voeren en het plangebied vrij te geven. Op basis van het onderzoek wordt geadviseerd in het bestemmingsplan geen aanduiding of dubbelbestemming omtrent archeologie op te nemen.
4.1.2.1 Archeologische monumenten Binnen het plangebied zijn geen archeologische monumenten aanwezig.
4.1.2.2 Cultuurhistorie Op basis van de provinciale Omgevingsvisie Drenthe 2019 ligt het plangebied binnen de cultuurhistorische hoofdstructuur, binnen het deelgebied 'Emmen en haar venen'. Bepalend in dit gebied is de positie van Emmen als naoorlogse stad, in een veengebied dat vrij laat is ontgonnen en nog de concrete sporen toont van de machinale veenontginningen. Binnen het plangebied bevindt zich geen cultuurhistorisch waardevolle bebouwing, aangezien sprake is van een braakliggend perceel. Op basis van de erfgoedbeleidskaart van de gemeente Emmen bevindt het plangebied zich in een gebied dat is aangemerkt als historische bouwkunde van na 1940, met een hoge cultuurhistorische waarde. Voor het plangebied geldt de maatregel 'herkenbaar houden'. Zoals te zien in de Erfgoedbeleidskaart ligt het plangebied in een gebied met een historische bouwkunde van na 1940. De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij de stedenbouwkundige structuur van de omgeving (de woonwijk Angelslo). Kenmerkend voor de bebouwingsopzet van Angelslo is dat alle gebouwen in dezelfde richting staan en opgebouwd zijn uit rechte bouwmassa’s. De nieuwe bebouwing binnen het plangebied sluit hierbij aan door het appartementengebouw uit te voeren als rechte bouwmassa.
Bovendien is sprake van een ingetogen uiterlijk en een subtiele detaillering in de gevels, raamopeningen en balkons, om aan te sluiten bij de bebouwing in de omgeving. Binnen en nabij het plangebied staan bovendien een aantal waardevolle bomen. Deze bomen dienen te worden beschermd. Hiermee is rekening gehouden met het uitwerken van het plan. De te beschermen bomen die zijn weergegeven op de Erfgoedbeleidskaart zullen allen behouden blijven bij de voorgenomen ontwikkeling. Bovendien wordt minimaal 1,5 meter afstand gehouden tussen het nieuwe appartementengebouw en de boomkroonprojectie. Op deze manier wordt de waardevolle groenstructuur zo veel mogelijk behouden en wordt het gebouw ingepast in de groene omgeving. Voor het overige bevinden zich in het plangebied geen bijzondere cultuurhistorische elementen of objecten/plekken met een hogere waarde die gerespecteerd dienen te worden. Er is dan ook geen sprake van een aantasting van erfgoed. Geconcludeerd wordt dat het plan geen negatieve invloed heeft op de cultuurhistorische hoofdstructuur.
4.1.3
Monumenten
Beschermde monumenten worden gekenmerkt door een samenhangend en gaaf geheel van architectonische stijlkenmerken. Een monument kan representatief zijn voor een bepaalde bouwstijl, maar kan ook een rijke bouwgeschiedenis hebben met verwijzingen naar verschillende bouwstijlen. Voor zover de bouwgeschiedenis niet duidelijk afleesbaar is, kan zij door bouwhistorisch onderzoek aan het licht komen. Monumenten worden in hoge mate gewaardeerd om hun architectuurhistorische kwaliteit, waardoor zij belangrijk bijdragen aan de kwaliteit en de identiteit van hun omgeving. Een bouwplan voor een monument wordt getoetst aan het monumentenbeleid. Richtinggevend is hiervoor de redengevende omschrijving van het monument. Naast de toetsing aan het monumentenbeleid dat gericht is op het behouden van de historische kenmerken van het monument wordt het bouwplan voor wat betreft de welstandsaspecten getoetst aan de onderstaande criteria: toevoegingen aan, op of bij monumenten worden op herkenbare wijze vormgegeven. Hierbij vormen
Toelichting (vastgesteld)
41
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw) de historische stijlkenmerken van het monument de inspiratiebron; er is aandacht voor zorgvuldige detaillering en materiaalkeuze. Binnen het plangebied bevinden zich geen rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten of provinciale monumenten.
4.1.4
Conclusie
Op grond van de resultaten van het onderzoek is het uitvoeren van een archeologisch vervolgonderzoek niet noodzakelijk. Hierdoor wordt in het bestemmingsplan geen dubbelbestemming Waarde - Archeologie opgenomen.
4.2
Ecologie
4.2.1
Algemeen
Bescherming in het kader van de natuur wet- en regelgeving is op te delen in gebieds- en soortenbescherming. Sinds 1 januari 2017 is het wettelijk kader ten aanzien van gebieds- en soortenbescherming vastgelegd in de Wet natuurbescherming. Bij gebiedsbescherming heeft men te maken met Natura 2000-gebieden en het Natuurnetwerk Nederland. Soortenbescherming gaat uit van de bescherming van dier- en plantensoorten.
4.2.2
Gebiedsbescherming
4.2.2.1 Natura 2000-gebieden In de Wet natuurbescherming heeft Nederland de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn in nationale wetgeving verankerd. Nederland zal aan de hand van een vergunningenstelsel de zorgvuldige afweging waarborgen rond projecten die gevolgen kunnen hebben voor Natura 2000-gebieden. Deze vergunningen worden verleend door de provincies of door de Minister van EZ. Het plangebied ligt niet binnen of nabij een Natura 2000-gebied. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied 'Bargerveen' ligt op circa 10,1 kilometer afstand van het plangebied. Dit is weergegeven in afbeelding 4.1, waarin de ligging van het plangebied is weergegeven met een rode ster.
42
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
Afbeelding 4.1 Ligging plangebied ten opzichte van Natura 2000-gebied 'Bargerveen' (Bron: AERIUS Calculator) Voor elk Natura 2000-gebied zijn instandhoudingsdoelstellingen geformuleerd voor alle beschermde soorten en habitats die daar aanwezig zijn. Per soort of habitat is aangegeven of behoud van de huidige aantallen/arealen voldoende is, dan wel of uitbreiding of een verbetering nodig is. Niet alleen activiteiten binnen een Natura 2000-gebied maar ook activiteiten buiten een Natura 2000-gebied kunnen de instandhoudingsdoelstellingen in gevaar brengen. Dit wordt externe werking genoemd. Gezien de mogelijke externe werking van de beoogde ontwikkeling op het nabijgelegen Natura 2000-gebied, is het van belang om te toetsen of de realisatie van de beoogde ontwikkeling conflicteert met de waarden waarvoor dit gebied is aangewezen. Hiervoor is in elk geval een toetsing aan de Wet natuurbescherming noodzakelijk. Gelet op de onderlinge afstand is directe hinder (bijv. geluid, verstrooiing van licht etc.) niet aan de orde. Naast directe hinder dient tevens te worden gekeken naar de mogelijke toename van stikstofdepositie op kwetsbare habitattypen binnen Natura 2000-gebieden. In voorliggend geval wordt een appartementengebouw met 24 appartementen toegevoegd. In het kader van het voornemen is inzicht in de te verwachten effecten van stikstof op nabijgelegen Natura 2000-gebieden nodig.
Daarom is door BJZ.nu een AERIUS-berekening uitgevoerd voor zowel de aanlegals gebruiksfase. De volledige rapportage is bijgevoegd in Bijlage 2 bij deze toelichting. Hieronder wordt nader ingegaan op de onderzoeksresultaten. PM
Toelichting (vastgesteld)
43
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
4.2.2.2 Natuurnetwerk Nederland (NNN) Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is de kern van het Nederlands natuurbeleid. Het NNN is in provinciale structuurvisies uitgewerkt. In of in de directe nabijheid van het NNN geldt het 'nee, tenzij'principe. In principe zijn er geen ontwikkelingen toegestaan als zij de wezenlijke kenmerken of waarden van het gebied aantasten. Het dichtstbijzijnde gebied dat is aangewezen als NNN is gelegen op circa 525 meter van het plangebied. Gezien de onderlinge afstand, de aard en omvang van de ontwikkeling en lokale invloedssfeer van de voorgenomen activiteit, wordt gesteld dat als gevolg van voorliggend initiatief geen aantasting plaatsvindt van de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN.
4.2.3
Soortenbescherming
4.2.3.1 Algemeen Wat betreft de soortbescherming is de Wet natuurbescherming van toepassing. Hierin wordt onder andere de bescherming van dier- en plantensoorten geregeld. Bij ruimtelijke ontwikkelingen dient te worden getoetst of er sprake is van negatieve effecten op de aanwezige natuurwaarden. Als hiervan sprake is, moet er worden bekeken of hier een vrijstelling voor geldt anders moet er een ontheffing worden gevraagd. In voorliggend geval is door BJZ.nu een quickscan natuurwaardenonderzoek uitgevoerd. Hierna zijn de resultaten van het onderzoek opgenomen. Voor het volledige onderzoek wordt verwezen naar Bijlage 3 van deze toelichting.
4.2.3.2 Situatie plangebied Uit de resultaten van de quickscan flora & fauna blijkt dat er kan worden uitgesloten dat soorten met een jaarronde nestbescherming binnen de invloedsfeer van de beoogde werkzaamheden nestelen. Het is niet toegestaan om vogelnesten te verstoren of vernielen, ook als deze niet jaarrond beschermd zijn. Als de voorgenomen ingrepen worden uitgevoerd tijdens het broedseizoen kan niet worden uitgesloten dat een bezet vogelnest verstoord of beschadigd wordt. Van de binnen de invloedsfeer verwachte soorten is uitsluitend het bezette nest beschermd, niet het oude nest of de nestplaats. Werkzaamheden die kunnen leiden tot het verstoren/vernielen van vogelnesten dienen buiten het broedseizoen van vogels uitgevoerd te worden. De meest geschikte periode om de voorgenomen activiteiten uit te voeren is augustus-februari. Voorgenomen werkzaamheden mogen juridisch beschouwd wel plaats vinden tijdens het broedseizoen van vogels, mits geen bezette vogelnesten beschadigd/verstoord worden. Indien de voorgenomen activiteiten uitgevoerd wordt tijdens het broedseizoen, dient een broedvogelscan uitgevoerd te worden om de aanwezigheid van een bezet vogelnest uit te sluiten. Vleermuizen bezetten geen vaste rust- of voortplantingsplaats in het plangebied, maar gebruiken het mogelijk wel als (niet essentieel) foerageergebied.
Voor de beschermde grondgebonden zoogdieren geldt dat ze niet (opzettelijk) gedood mogen worden. Er worden geen beschermde grondgebonden zoogdieren in het plangebied verwacht, het naleven van de zorgplicht wordt hierbij als voldoende geacht. Nader onderzoek is niet noodzakelijk. Voor de beschermde amfibieën geldt dat ze niet (opzettelijk) gedood mogen worden. Er worden geen beschermde grondgebonden zoogdieren in het plangebied verwacht, het naleven van de zorgplicht wordt hierbij als voldoende geacht. Nader onderzoek is niet noodzakelijk. Er worden geen beschermde reptielen in het plangebied verwacht, het naleven van de zorgplicht wordt hierbij als voldoende geacht. Nader onderzoek is niet noodzakelijk. Tot slot wordt benadrukt dat te allen tijde rekening dient te worden gehouden met de zorgplicht zoals opgenomen in de Wet natuurbescherming. De zorgplicht houdt in dat eenieder voldoende zorg in acht moet nemen voor de in het wild levende dieren en planten, alsmede voor hun directe leefomgeving.
44
Toelichting (vastgesteld)
bestemmingsplan Emmen, Angelslo, Leemkoelen 1 (woongebouw)
4.2.4
Conclusie
Er worden geen negatieve effecten op de NNN en Natura 2000-gebieden verwacht. Daarnaast zijn er geen negatieve effecten op beschermde soorten te verwachten.
4.3
Externe veiligheid
4.3.1
Algemeen
Externe veiligheid is een beleidsveld dat is gericht op het beheersen van risico's die ontstaan voor de omgeving bij de productie, de opslag, de verlading, het gebruik en het transport van gevaarlijke stoffen. Bij nieuwe ontwikkelingen moet worden voldaan aan strikte risicogrenzen. Een en ander brengt met zich mee dat nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moeten worden getoetst aan wet- en regelgeving op het gebied van externe veiligheid. Concreet gaat het om risicovolle bedrijven, vervoer gevaarlijke stoffen per weg, spoor en water en transport gevaarlijke stoffen via buisleidingen. Op de diverse aspecten van externe veiligheid is afzonderlijke wetgeving van toepassing. Voor risicovolle bedrijven gelden onder meer: het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi); de Regeling externe veiligheid inrichtingen (Revi); het Registratiebesluit externe veiligheid; het Besluit risico's zware ongevallen 2015 (Brzo 2015); het Vuurwerkbesluit. Voor vervoer van gevaarlijke stoffen geldt de 'Wet Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen' (Wet Basisnet). Dat vervoer gaat over water, spoor, wegen of door de lucht. De regels van het Basisnet voor ruimtelijke ordening zijn vastgelegd in: het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt); de Regeling basisnet; de (aanpassing) Regeling Bouwbesluit (veiligheidszone en plasbrandaandachtsgebied).