Bijlage 2: WMD Jaarrekening 2021
Tekst van het document
Aantal aansluitingen Aantal aansluitingen per 31 december 2021: • technische aansluitingen: 202.392 • aantal wooneenheden: 8.017 • administratieve aansluitingen: 210.409
Accountmanagement groot zakelijke relaties Om grootzakelijke klanten beter te kunnen bedienen, werd in 2021 gestart met accountmanagement voor deze specifieke groep om complexe vragen van deze klantgroep sneller en efficiënter te kunnen afhandelen. Hierbij zijn vaste aanspreekpunten bij de afdeling Klant & Verkoop aangesteld om dit proces te bewaken.
Jaarverslag 2021
Klantenpanel In 2021 zijn er twee bijeenkomsten geweest met het WMDklantenpanel. Eén overleg vond digitaal plaats en het andere ‘live’ in het productiestation in Annen, inclusief een rondleiding. Met het panel is o.a. gesproken over de digitale watermeter, duurzaamheid en het verhogen van de drinkwatertarieven. In 2022 staan twee bijeenkomsten met het panel gepland.
Profiel
Voor het begrip ‘aansluiting’ hanteert WMD de volgende definities: • Installaties/technische aansluitingen: ieder aansluitpunt waar op enig moment drinkwater kan worden geleverd (bemeterde, onbemeterde, centraal bemeterde of leeg staande percelen). • Administratieve aansluitingen: aantal technische aan sluitingen plus het aantal objecten achter een perceel.
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
33
Infrastructuur
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
34
Infrastructuur
Inspecties WMD doet elk jaar inspecties op het gebied van legionella voor de ILT. Ook controleert WMD vanuit de Drinkwaterwet binneninstallaties van bedrijven in bepaalde risicoklassen, zoals dierenwinkels en autowasstraten. De frequentie van de controles hangt af van de risicoklasse van het bedrijf en vindt elke drie of zes jaar plaats. In 2021 zijn er in totaal 692 inspecties uitgevoerd. Inspecties 2021 Onderverdeling in risico-oordeel
Bestaande bouw
Nieuwbouw
Totaal
Geen Risico
114
0
114
Beperkt Risico
396
0
396
Verhoogd Risico
82
0
82
Sterk Verhoogd Risico
100
0
100
Totaal
692
0
692
Aanleg WMD-glasvezel WMD is in 2021 begonnen met het aanbrengen van mantel buizen waarmee in de toekomst de mogelijkheid wordt geboden voor een eigen glasvezelnet. Toename aantal aansluitingen In 2021 zijn er meer nieuwbouwaansluitingen gerealiseerd. Ook in de toekomst worden er naar verwachting meer huizen gebouwd en zullen er dus meer wateraansluitingen gemaakt moeten worden. Hierbij werkt WMD samen binnen Grond’g: een overkoepelende organisatie waarin diverse nutsbedrijven samenwerken, om zo de overlast voor omwonenden bij werkzaamheden te beperken. Materiaal leidingen Aantal kilometer
%
638,26
12,24
4.450,70
85,35
GIJ
125,94
2,42
Totaal
5.214,90
100
AC
Geoviewer In 2021 is Geoviewer volledig geïmplementeerd. Deze online tool biedt monteurs en projectleider een helder en real-time overzicht van kaarten en leidingen, zodat er goed inzicht is in knelpunten en problemen en KLIQ-meldingen snel kunnen worden gedaan.
Jaarverslag 2021
Profiel
PVC/PE
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
35
Meerjarenonderhoudsplan Om het onderhoud aan het distributienet gestructureerd vorm te geven is het Meerjarenonderhoudsplan Distributie (MJOPD) 2021-2025 opgesteld. Hierin is onderbouwd welke vervangingen onderhoudsinspanning gewenst is om storingen, onder maatse leveringsminuten (OLM) en klachten op een acceptabel niveau te houden.
Er is daarnaast met een gestructureerde methodiek in nauwe samenwerking met planners, monteurs en projectleiders per object in het leidingnet vastgesteld wat het gewenste type onderhoud is en met welke frequentie dit onderhoud gepleegd moet worden. Dit overzicht van het gewenste onderhoud verschilt niet veel van de huidige praktijk.
Door onderzoek en analyse van de uitgevoerde leidingprojecten, klachten, OLM en storingen/breuken is vastgesteld dat: • De prijs per meter AC (AsbestCement) vervanging langzaam stijgt; • Het aantal drukklachten de afgelopen jaren stevig is toegenomen; • De ongeplande OLM stijgen sinds 2016; • Het resterende AC verslechtert en storingsgevoeliger wordt; • Het aantal storingen per maand sinds 2014 stijgt.
De volgende plannen wijken af van de huidige werkwijze: • Minimaal 50 kilometer AC per jaar vervangen (afgelopen 9 jaar gemiddeld 45 kilometer per jaar). • Afsluiters inspecteren in BEEL/calamiteiten/primaire leidingen eenmaal per jaar en alle overige afsluiters met een frequentie van eenmaal per 4 jaar. • Jaarlijks spuien bij calamiteitenafsluiters. Daar waar nog geen brandkranen aanwezig zijn worden die geplaatst. • Bij AC-vervanging worden PVC aansluitleidingen tot en met een diameter van 20 centimeter vervangen.
Er zijn prognoses opgesteld voor de ontwikkeling van de storingen in het net op basis van verschillende asbestcement vervangingsinspanningen. Om de stijging van de storingen en OLM te stoppen en op termijn (2023-2026) te keren is het nodig om de komende planperiode minstens 50 kilometer AC per jaar te vervangen.
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
36
“Ik kende WMD natuurlijk vanuit mijn tijd als burgemeester in Emmen en ik had altijd het beeld dat het een solide bedrijf was. Toen ik in 2016 begon als gedeputeerde heb ik me razendsnel moeten inlezen in het WMD-dossier na allerlei kritische vragen vanuit Provinciale Staten”. Voor Bijl stond destijds als een paal boven water dat de continuïteit van het bedrijf voorop stond. “De waterlevering aan Drentse inwoners en bedrijven was het allerbelangrijkste. Dat moest gewoon doorgaan. Ondertussen moesten wij, net als andere betrokkenen, uitzoeken wat er precies aan de hand was. Dat deden we op een zakelijke manier en op afstand, wat het af en toe best lastig maakte”.
Interview met Cees Bijl
‘WMD is een solide, betrouwbaar bedrijf met een grote maatschappe lijke verantwoordelijkheid’ Toen Cees Bijl (inmiddels burgemeester van gemeente Midden-Drenthe) in mei 2016 aantrad als gedeputeerde bij Provincie Drenthe, kreeg hij vrijwel meteen te maken met een lastig dossier: WMD was in opspraak doordat het bedrijf miljoenen euro’s was kwijtgeraakt door water projecten in Indonesië. Zo’n vijf jaar later is Bijl tevreden met hoe WMD zich heeft herpakt.
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Met het aantreden van een nieuwe directeur en een nieuwe Raad van Commissarissen zijn er scherpe keuzes gemaakt in de bedrijfsvoering van WMD. En die keuzes waren zeer nodig, vindt ook Bijl: “Stap voor stap is er gewerkt aan het afscheid nemen van activiteiten die niet langer pasten bij waar WMD voor staat: het leveren van drinkwater. Dat proces heeft tijd gekost, maar is zeer zorgvuldig geregisseerd en gerealiseerd. WMD is terug naar de basis en focust zich op de toekomst”. Dat die toekomst ook een aantal fikse uitdagingen met zich meebrengt, ziet ook Bijl. “De vervuiling van het grondwater en de groei van de bevolking zijn voorbeelden van ontwikkelingen die invloed hebben op WMD. Ik ben ervan overtuigd dat de huidige directie een heldere visie heeft om al deze ontwikkelingen aan te kunnen in de toekomst. Drinkwater is belangrijk, ook al vinden veel mensen het heel gewoon. De prijs is laag en het komt gemakkelijk uit de kraan. Toch merk ik dat er steeds meer aandacht komt voor onze leefomgeving en het milieu. De bewustwording groeit, het is allemaal niet vanzelfsprekend. En dat geldt ook voor Drents water uit de kraan”.
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
37
Productie drinkwater
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
38
Productie drinkwater
Joris Grotenhuis, manager sector productie: “Vergeleken met de afgelopen jaren was 2021 een relatief ‘normaal’ en stabiel jaar qua waterlevering. Er was geen sprake van periodes van droogte in de zomer, zoals de jaren ervoor. We produceerden meer drinkwater dan in de ‘droge jaren’ 2018 en 2019. Net als vorig jaar heeft de sector productie hard gewerkt aan diverse projecten, zoals de vervanging van reinwaterkelders, de bouw van het nieuwe productiestation in Beilen en het plaatsen van actiefkoolfilters bij Noordbargeres. Veel kennis hebben we zelf in huis bij WMD. Dat houdt de vaart in onze projecten”.
Drinkwaterproductie In 2021 produceerde WMD ruim 35 miljoen m3 drinkwater waarvan 30,6 miljoen m3 geleverd is aan klanten in het WMD verzorgingsgebied. We leverden ook 4,5 miljoen m3 aan Waterbedrijf Groningen en Vitens: in 2021 was dit ruim 5,6 miljoen m3. Dit is vergelijkbaar met 2020. Daarnaast hebben we nog ongeveer 1 miljoen m3 drinkwater ingenomen van WBG voor de levering in Roden en omstreken (zie ook pagina 15).
Jaarverslag 2021
Profiel
Koolfilterinstallatie Noordbargeres In 2020 is begonnen met de uitbreiding van productiestation Noordbargeres. In 2021 zijn in een nieuw gebouw acht grote ketels geplaatst met een actiefkoolfilter. Bekijk de video Procesautomatisering In 2021 is de vervanging van hardware en software op de productiestations afgerond. Bij dit meerjarenproject werkten de teams Projecten Installaties, Onderhoud en Bedrijfsvoering intensief samen. Alle benodigde software werd door WMD zelf geschreven en getest. In 2021 werden de laatste onderdelen opgeleverd met de ombouw van productiestation Hoogeveen en de distributiereservoirs in Smilde, Pesse en Mantinge. WMD is nu weer klaar voor de toekomst voor wat betreft het besturen van de productielocaties.
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Nieuwbouw Beilen De bouw van het nieuwe productiestation in Beilen ging in 2021 volgens planning door. Vanuit dit station wordt straks niet alleen water geleverd aan inwoners van Midden-Drenthe, maar ook aan Vitens (productiestation Terwisscha in Appelscha). Naar verwachting gaat het productiestation leveren vanaf 2023. Deze waterfabriek zal zachter drinkwater gaan leveren. De skids die het water ontharden (en in de toekomst een barriere vormen tegen mogelijke verontreinigingen in het grondwater) worden in de WMD werkplaats in Annen gemaakt.
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
39
Nieuw grondbeleid Als eigenaar van ca. 850 hectare grond in Drenthe, wil WMD duurzaam omgaan met deze natuurgebieden en grond. Daarom is er een nieuw grond- en pachtbeleid ontwikkeld, waarvoor de norm ‘circulair en duurzaam grondgebruik’ wordt. WMD legt met het nieuwe beleidskader een heldere visie en eenduidig beleid vast, voor nu en in de toekomst. De hoogste prioriteit heeft het beschermen van de kwaliteit van het grondwater en het creëren van de juiste condities voor waterwinning. Het grond- en pachtbeleid moet hieraan bijdragen. Nieuwbouw reinwaterkelders WMD bezit 12 productielocaties met 35 reinwaterreservoirs. In deze reservoirs wordt het schone geproduceerde drinkwater opgeslagen. WMD is bezig met een meerjarenprogramma om de oudere reservoirs te vervangen en in sommige gevallen de capaciteit uit te breiden. Zo is er altijd voldoende water op voorraad om de ochtend- en avondpieken op te vangen. In 2021 werden reinwaterkelders vervangen in Dalen, Zuidwolde en Ruinerwold.
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
40
Communicatie
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
41
Communicatie
Deelname aan ROEG! Vanaf 2021 was WMD regelmatig te zien in het RTV Drenthe programma ROEG!. Dit natuurprogramma laat elke week mooie en verrassende verhalen uit de Drentse natuur zien. WMD en de natuur horen bij elkaar. Dankzij onze prachtige waterwin gebieden kunnen wij 500.000 Drenten iedere dag voorzien van betrouwbaar drinkwater. De natuurgebieden waar WMD water wint zijn van groot belang voor de kwaliteit van ons water. Daarom is WMD aangesloten bij het natuurplatform ROEG! van RTV Drenthe. Terreinbeheerder Peter Bartelds is het vaste gezicht in het tv-programma. Ga naar ROEG!
Jaarverslag 2021
Profiel
WMD in de media WMD is een bedrijf waar ontzettend veel gebeurt. We zijn een innovatief bedrijf en laten onze klanten en stakeholders graag zien wat we doen, hoe we het doen en waarom. Bijvoorbeeld dat het maken van drinkwater voor ons steeds lastiger wordt door de vervuilde grondwaterbronnen. Of dat we een extra zuiveringsstap hebben ingebouwd bij onze waterwinning in Noordbargeres. Maar ook dat in 2021 onze watertoren in Coevorden is verkocht. We leggen uit hoe het zit, onder andere op onze website. Dat doen we met opiniestukken, blogs, animaties en filmpjes met interviews. Maar ook via externe kanalen vertelden we in 2021 steeds vaker ons verhaal en onze standpunten. In regionale kranten, maar ook in TV programma’s of online. Drinkwater is belangrijk; en dat mag heel Drenthe weten!
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Communicatie en educatie Het programma LesjeDorst is een educatief platform van drinkwaterbedrijven, speciaal voor basisschoolleerlingen. Dit online platform geeft informatie, proefjes en er kunnen gastlessen worden aangevraagd. Tijdens een vermindering van de coronaregels hebben een aantal enthousiaste WMD-medewerkers gastlessen verzorgd op diverse basisscholen in Drenthe tijdens de Nationale Kraanwaterdag. Het komende jaar worden deze gastlessen opnieuw gegeven. Daarnaast is WMD met diverse partijen in overleg rondom meer educatie over kraan/ drinkwater aan kinderen.
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
42
Website en social media De website wmd.nl kreeg in 2021 een opfrisbeurt met nieuw beeldmateriaal. In totaal had de website 1,1 miljoen paginaweergaven, ongeveer hetzelfde als in 2020. Het aantal unieke bezoekers steeg met 7% naar 375.000. Het aantal sessies in de portal MijnWMD steegt met 9,5%. De snelheid van de website verbeterde met 19% in 2021. Ook de social media kanalen van WMD deden het goed in 2021. Webcoördinator Tom Haze vertelt: “WMD is relatief laat gestart met social media, zo’n tien jaar later dan collega drinkwaterbedrijven. Maar we groeien goed en in 2021 zijn we op Facebook de 2.000 volgers gepasseerd. Daarmee zitten we de andere drinkwaterbedrijven al flink op de hielen. Qua interactie doen we het ontzettend goed. Onze posts krijgen veel likes, reacties en shares”. Eind 2021 had WMD op Facebook 1.936 likes (41% meer dan 2020) en 2.016 volgers (41% meer dan in 2020). Ook op Linkedin steeg in 2021 het aantal mensen dat WMD volgt met 36% naar 2.566.
Jaarverslag 2021
Profiel
Aantal tappunten groeit Naast het water dat thuis uit de kraan stroomt, verzorgt WMD ook drinkwatertappunten voor in de openbare ruimte. Het aantal watertappunten in Drenthe groeit elk jaar. Eind 2021 waren er in totaal 22 WMD buitentappunten. Onder andere bij herinneringscentrum Kamp Westerbork werd een buitentap geplaatst en bij een multifunctioneel kindercentrum in De Wijk. WMD vindt het belangrijk dat inwoners en bezoekers van onze provincie overal water moeten kunnen drinken. Daarnaast zorgen de tappunten voor minder plastic afval. Steeds meer mensen hebben een drinkfles of bidon bij zich onderweg. Bij een WMD tappunt is die snel en veilig gevuld met fris en lekker Drents drinkwater. Naast de tappunten buiten levert WMD ook tappunten voor binnen, speciaal voor scholen.
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
43
Medewerkers
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
44
Medewerkers
WMD investeert in haar medewerkers en vindt het belangrijk dat iedereen met plezier zijn of haar werk doet en zich kan blijven ontwikkelen. In 2021 zijn er een aantal mooie ontwikkelingen geweest. Personele jaarcyclus Er is gestart met de implementatie van de personele jaarcyclus. WMD stimuleert dat medewerkers zich continue blijven ontwikkelen. Daarom is er een nieuwe personele jaarcyclus gestart, die uit méér bestaat dan het plan- en beoordelingsgesprek. Uitgangspunt bij de deze jaarcyclus is de eigen regie van medewerkers op hun persoonlijke en professionele ontwikkeling. Ook vinden er het hele jaar door gesprekken plaats, niet alleen aan het einde van het jaar. De nieuwe personele jaarcyclus is tot stand gekomen in samenwerking met de OR.
Kengetallen personeel FTE 147,96
2017
161,57
2018
180,33
192,23 188,70
166
2019
47,2
Functiebestand profielen WMD heeft de functiebeschrijvingen geactualiseerd. Er wordt nu gewerkt met generieke functiebeschrijvingen. Generieke functiebeschrijvingen zijn toekomstbestendiger en hoeven bij kleine veranderingen niet constant aangepast te worden.
Profiel
Waterkwaliteit
Arbeidsmarkt
2021
12,8 2019 18,3
2018 50
2018 19,6
2017 51
2017 22,9
Man/vrouw
Ziekteverzuim
160/50 V
2019 151/48 2017 130/35
Waterkwantiteit
2020
2019 48
2018 141/38
FT
2017 120/45
2019
Gemiddeld aantal dienstjaren
2020 156/52 PT
2019 140/59
2018
199
210
2020 13,2
144/66
2018 128/51
2017
179
208
2020 47
Fulltime/parttime
2020 141/67
Jaarverslag 2021
2021
2020
Gemiddelde leeftijd
Formatie In totaal zijn 23 medewerkers in dienst getreden en 21 medewerkers uit dienst gegaan.
Aantal medewerkers
ICT
Energie en duurzaamheid
4,3%
2020 4,0% 2019 5,6% 2018 5,2%
M
2017 5,0%
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening 80
45
6,0 5,0
Olympische Drinkwaterspelen en stappenuitdaging In het voorjaar van 2021 organiseerde WMD de Olympische Drinkwaterspelen. Via een online platform deden ruim 70 medewerkers mee aan diverse activiteiten en workshops. Van wandelen en fietsen tot skeeleren en tuinieren. Fitheid en vitaliteit is belangrijk bij WMD. Daarom werd in het voorjaar van 2021 een stappen challenge georganiseerd. Bijna 70 WMD-ers liepen samen in 7 weken meer dan 5.279 kilometer (de lengte van het totale leidingnet in Drenthe). Daarmee werd 1.000 euro bij elkaar gelopen voor het Jeugdfonds Sport en Cultuur.
5,2
Leeftijdsopbouw
59 11
2018
2019
2020
Profiel
37
30
0 5
2021
<25
% Ziekteverzuim op basis van leeftijd
25-34
35-44
>55
45-54
Leeftijdsopbouw op basis van geslacht
Leeftijd
2021
2020
2019
2018
2017
2016
<25
0,59
3,88
1,98
2,52
0,44
5,24
25 t/m 34
1,58
3,47
2,29
1,64
4,30
1,66
35 t/m 44
2,92
3,13
2,00
3,89
3,47
45 t/m 54
5,99
2,80
5,97
4,86
55 t/m 64
5,95
4,36
7,14
>65
11,28
3,36
11,15
Leeftijd
2021
2020
2019
m
v
m
v
m
v
<25
5
0
4
1
3
2
9,70
25 t/m 34
29
11
27
12
25
10
5,90
6,53
35 t/m 44
37
10
31
11
28
4
8,08
5,42
5,18
45 t/m 54
30
19
33
18
32
19
0,46
4,55
>55
59
10
61
10
63
13
Totaal
160
50
156
52
151
48
% Ziekteverzuim op basis van geslacht Geslacht
2021
2020
2019
2018
2017
2016
Vrouw
2,36
1,34
4,53
3,10
2,98
5,72
Man
4,86
4,72
5,88
5,60
5,39
7,78
Totaal
4,32
4,02
5,64
5,18
4,96
6,04
Gemiddelde leeftijd
47,2
% Ziekteverzuim in dagen
Jaarverslag 2021
19
10
29
vrouw man 2017
10
5,6 4,0
2016
METEO In september 2021 is de tevredenheid onder medewerkers onderzocht middels een online enquête. Van alle medewerkers heeft 87% de vragenlijst ingevuld. Het werkgeluk kreeg een cijfer van 7,5 (dit was in 2019 een 7,4). Medewerkers waarderen WMD als werkgever op het gebied van veiligheid, plezier en veel eigen verantwoordelijkheid.
4,3%
Ziekteverzuim
Insights Discovery WMD investeert in de ontwikkeling van de medewerkers. Niet alleen in vakkennis, maar ook op het vlak van persoonlijke ontwikkeling. En ontwikkeling start met zelfinzicht. Het belangrijkste doel van de Insights Discovery training bij WMD is het geven en ontvangen van feedback. Vanuit de organisatie is positief gereageerd op de training.
Dagen
2021
2020
2019
2018
2017
2016
<8
0,32
0,52
0,82
0,98
1,00
0,89
8-42
0,37
0,54
0,52
0,69
1,36
0,78
>42
3,63
2,96
4,30
3,50
2,60
4,37
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
<25jr 25-34 34-44 45-54 >55
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
46
Financiële resultaten
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
47
Financiële resultaten
Het financieel resultaat over 2021 van € 9,9 miljoen wordt beïnvloed door een aantal incidentele baten en lasten, waaronder het resultaat van de verkoop van een dienstwoning van € 0,6 miljoen en het resultaat van verkopen van niet-drinkwater activiteiten van € 6,8 miljoen. Afbouw niet- drinkwateractiviteiten WMD kiest er voor om een 100% drinkwaterbedrijf te zijn en neemt afscheid van niet-drinkwater activiteiten. Om deze reden zijn in 2021 de aandelen van WMD in Nieuwater BV. , de puur waterfabriek in Nieuw-Amsterdam, verkocht aan Waterschap Vechtstromen. Daarnaast heeft WMD in 2021 haar activiteiten in het glastuinwingebied Erica overgedragen aan tuinders in Erica. De verkoop van de aandelen in Nieuwater BV en de overdracht van de activiteiten in het glastuinwingebied Erica hebben samen geresulteerd in een positief resultaat van € 7,1 miljoen.
Jaarverslag 2021
Profiel
Resultaatvergelijking Bij de beoordeling van de resultaten 2021 en de vergelijking met de resultaten 2020 dienen de volgende aspecten in de beoordeling betrokken te worden: Opbrengsten: • De netto omzet is hoger dan vorig jaar door de tariefstijging van 5% en doordat WMD meer nieuwe aansluitingen heeft aangelegd. • Er is minder water geleverd dan vorig jaar en begroot vanwege de weersomstandigheden in 2021 (relatief nat jaar).
Vennootschapsbelasting: • In 2020 kon door een positief resultaat bij zowel WMD Drinkwater als bij haar zusterbedrijven gebruik worden gemaakt van verliesverrekening voor de vennootschaps belasting. Dit zorgde voor 2020 op geconsolideerd niveau nog voor een incidentele bate van € 0,9 miljoen
Bedrijfslasten: • Personeelskosten zijn € 0,5 miljoen hoger dan vorig jaar. De stijging van de personeelskosten wordt met name veroorzaakt door de cao-verhoging en toename van het aantal Fte’s van 195 naar 200. • Afschrijvingskosten zijn € 1 miljoen hoger dan vorig jaar. Dit komt enerzijds door het in gebruik nemen van investeringen (€ 0,5 miljoen) en anderzijds door een boekverlies op de verkoop van activa in het glastuinwingebied Erica (€ 0,5 miljoen). • Overige bedrijfskosten zijn € 1,7 miljoen hoger dan vorig jaar doordat er in 2020 een incidentele bate was voor de afwikkeling van A’nleau. Daarnaast zijn de kosten in 2021 hoger door extra noodzakelijke bronnenonderzoeken (€ 0,4 miljoen) en advieskosten voor de afbouw van nietdrinkwateractiviteiten ( € 0,3 miljoen).
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
48
Resultaatvergelijking (Bedragen in duizenden euro’s) Geconsolideerd Opbrengsten Netto omzet Overige bedrijfsopbrengsten
2021
2020
Waarvan drinkwater Verschil
2021
2020
Overige activiteiten Verschil
2021
2020
Verschil
40.721 2.440 43.161
38.154 2.598 40.752
2.567 -158 2.409
39.846 1.820 41.666
37.199 1.891 39.090
2.647 -71 2.576
875 620 1.495
955 707 1.662
-80 -87 -167
2.554 7.684 12.169 9.214 420 7.109 39.150
2.299 7.614 11.727 8.269 432 5.385 35.753
255 43 442 945 -12 1.724 3.397
2.446 7.528 11.582 8.484 408 7.058 37.506
2.272 7.313 10.894 7.981 412 6.582 35.454
174 215 688 503 -4 476 2.052
108 156 587 730 12 51 1.644
27 328 833 288 20 -1.197 299
81 -172 -246 442 -8 1.248 1.345
4.011
4.999
-988
4.160
3.636
524
-149
1.363
-1.512
16 2.069 6 -2.047
6 2.340 7 -2.327
10 -271 -1 280
423 2.037 6 -1.608
580 2.317 7 -1.730
-157 -280 -1 122
-407 32 0 -439
-574 23 0 -597
167 9 0 158
Bedrijfsresultaat voor belastingen
1.964
2.672
-708
2.552
1.906
646
-588
766
-1.354
Winstbelastingen Resultaat deelnemingen
-61 8.021 7.960
944 495 1.439
-1.005 7.526 6.521
-13 62 49
-102 -75 -177
89 137 226
-48 7.959 7.911
1.046 570 1.616
-1.094 7.389 6.295
Resultaat na belastingen
9.924
4.111
5.813
2.601
1.729
872
7.323
2.382
4.941
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Netto operationeel resultaat
9.924
4.111
5.813
2.601
1.729
872
7.323
2.382
4.941
Waardeveranderingen groepsmaatschappijen Totaal netto resultaat
0 9.924
0 4.111
0 5.813
-121 2.722
-2.439 4.168
2.318 -1.446
121 7.202
2.439 -57
-2.318 7.259
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Bedrijfslasten Grond en hulpstoffen Uitbesteed werk en andere externe kosten Personeelskosten Afschrijvingen Grondwaterbelasting Overige bedrijfskosten
Bedrijfsresultaat Financiële baten en lasten Rentebaten Rentelasten Mutatie waardering derivaten
Minderheidsbelang van derden
Jaarverslag 2021
Profiel
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
49
Vermogenspositie en financiering
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
50
Vermogenspositie en financiering De beschikbare en vastgelegde middelen zijn, geconsolideerd beschouwd, als volgt te specificeren: (Bedragen in duizenden euro’s)
31 december 2021 Op lange termijn beschikbaar Eigen vermogen en achtergestelde lening Voorzieningen Langlopende schulden (inclusief kortlopend deel)
31 december 2020
61.268 64 125.813
51.345 104 116.644 187.145
Op lange termijn vastgelegd Materiële vaste activa Financiële vaste activa
181.232 4.588
168.093 165.517 5.082
Saldo lange termijn
185.820 1.325
170.599 -2.506
Beschikbaar op korte termijn Kortlopende schulden
10.709
10.165
Vastgelegd op korte termijn Voorraden Vorderingen
767 5.493
Totaal saldo Beschikbare financieringen op korte termijn: Rekening courant krediet Kasgeldleningen
6.260 4.449
7.613 2.552
5.774
46
15.000 0
15.000 0 15.000 20.774
Beschikbare liquide middelen
Jaarverslag 2021
828 6.785
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
15.000 15.046
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
51
Vermogenspositie en financiering
Liquiditeit WMD factureert twee keer per jaar de watergelden aan de kleinverbruikers. In januari wordt de eindafrekening over het voorgaande jaar alsmede een voorschot voor het eerste half jaar in rekening gebracht en in juli wordt een tweede voorschot voor de rest van het jaar gefactureerd. Om deze reden worden eind juni en eind december van ieder jaar de minimumposities qua liquiditeit bereikt en wordt er normaliter gebruik gemaakt van de rekening-courant faciliteit bij Rabobank. Zoals zichtbaar in bovenstaand overzicht was het niet eind 2021 niet nodig om de rekening-courant faciliteit bij de Rabobank te benutten. De toename van beschikbare liquide middelen ten opzichte van 2020 is o.a. het gevolg van het positieve resultaat 2021 van € 9,9 miljoen en het aantrekken van nieuwe financiering voor investeringen. Daarnaast kwam een deel van de investerings uitgaven kwamen later dan verwacht (in 2022 in plaats van in 2021). Solvabiliteit De solvabiliteit per 31 december 2021 bedraagt geconsolideerd 31% (2020: 28,4%). Op basis van de balans WMD Drinkwater BV komt deze uit op 28,5% voor 2021 (2020: 28,6%). In de berekening van de solvabiliteit is de achtergestelde lening van € 8,5 miljoen gekwalificeerd als eigen vermogen.
Jaarverslag 2021
Profiel
Achtergestelde lening In verband met de waardevermindering van de activa Wildlands heeft WMD in 2019 een achtergestelde lening van gezamenlijk € 8,5 miljoen ontvangen van de gemeente Emmen en de provincie Drenthe. Door de voorwaarden verbonden aan deze leningen tellen deze mee in de berekening van het garantievermogen en is hierdoor de solvabiliteit sinds 2019 weer op het niveau uit gekomen dat is afgesproken met de banken.
Vanaf 2021 gaat WMD, in afwijking van het Masterplan 2019-2040, in de diverse verkenningen en planvormingen van projecten uit van een groei in de drinkwatervraag. Dat leidt tot nieuwe investeringsprojecten om wingebieden, zuiverings capaciteit en distributiecapaciteit uit te breiden. De nodige toekomstige investeringen zullen aankomende jaren onder andere leiden tot verhoging van de totale behoefte aan langlopende leningen. Het merendeel van de financieringen betreft leningen met een looptijd van 10 jaar.
Financiering en investeringen In ‘Masterplan WMD Drinkwater 2019 – 2040’ is een analyse gemaakt van de staat van de infrastructuur (winning, zuivering en distributie) en van verwachte ontwikkelingen tot 2040. Het Masterplan resulteert in een investeringsprogramma voor de komende jaren dat nodig is om de drinkwatervoorziening in Drenthe te blijven waarborgen. In het Masterplan 2019-2040 komt WMD Drinkwater tot de volgende bevindingen: • Op meerdere locaties is uitbreiding van de zuivering noodzakelijk doordat de kwaliteit van een deel van de grondwaterbronnen die WMD gebruikt voor de drinkwatervoorziening achteruit gaat. • Er zijn maatregelen noodzakelijk om de leverings betrouwbaarheid verder te vergroten. • Verouderde infrastructuur moet worden vervangen.
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
52
Risicobeheer
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
53
Risicobeheer
Verantwoordelijkheden binnen WMD De Compliance Officer heeft de taak inzicht te verschaffen in het voor WMD relevante speelveld wat betreft wet- en regelgeving. Er is een operationele verantwoordelijkheid – ondergebracht bij het management – en een verantwoordelijkheid voor het vertalen van alle wet- en regelgeving naar de organisatie, die bij diverse interne specialisten ligt. WMD beschikt over een compliance programma dat toeziet op de opvolging en toepassing van wet- en regelgeving. Minimaal één keer per jaar vinden er interne audits plaats waarbij processen (primair en secundair) worden getoetst. In het geval dat wordt afgeweken van specifieke wetgeving gebeurt dit bewust en wordt hierover gerapporteerd. In 2021 heeft een externe privacydeskundige bij WMD interne audits uitgevoerd op het gebied van niet-drinkwater gerelateerde wet- en regel geving. Naast de reguliere audits heeft een externe privacy deskundige gekeken naar de werking van de AVG binnen de sector Klant en Bedrijfsondersteuning. Alle klant- en personeels protocollen en verwerkingsregisters zijn getoetst en geüpdatet.
Jaarverslag 2021
Profiel
Risicobeheersing De directie is verantwoordelijk voor de inrichting en effectiviteit van de interne risicobeheersings- en controlesystemen. Deze systemen hebben als doel om de meest relevante risico’s voor de organisatie te onderkennen en te beheersen. De directie is zich ervan bewust dat risicobeheersings- en controlesystemen geen absolute zekerheid kunnen bieden dat de bedrijfsdoelstellingen van WMD worden gerealiseerd noch dat deze systemen onjuistheden van materieel belang, verlies, fraude en overtredingen van wetten en regels geheel kunnen voorkomen. Met inacht neming van voorstaande is de directie van mening dat in 2021 het systeem van risicobeheersing en interne controle voor financiële en niet-financiële verslaggeving een redelijke mate van zekerheid geeft dat de verslaggeving geen onjuistheden van materieel belang bevat. Deze mening is mede gebaseerd op de uitkomsten van de in 2021 geactualiseerde risico-inventarisaties en de periodieke reguliere controles die worden uitgevoerd door het team Finance & Control.
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
54
Governance
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
55
Verslag van de raad van commissarissen
De raad van commissarissen (RvC) houdt toezicht op het formuleren en realiseren van de doelstellingen, de strategie, het beleid van de directie, de interne beheersing en het risicomanagement alsmede de algemene gang van zaken bij NV Waterbedrijf Drenthe (WMD). Daarnaast staat de raad de directie bij met gevraagd en ongevraagd advies, treedt op als werkgever van de directie en onderhoudt contacten met interne en externe stakeholders. In dit verslag legt de RvC verantwoording af over het uitgeoefende toezicht in het afgelopen jaar en komen de belangrijkste onderwerpen aan de orde waarbij de RvC betrokken is geweest.
In 2021 werd het jaar wederom overheerst door de impact van het coronavirus en daarmee werd de vitale rol van WMD zichtbaarder. De continuïteit van de drinkwatervoorziening is een randvoorwaarde voor het goed functioneren van de samenleving. Vanuit haar maatschappelijke verantwoordelijkheid heeft WMD gedurende de eerste helft van 2021 geen klanten met betalingsachterstanden afgesloten tot het moment dat de lockdown werd beëindigd. Ondanks het voortduren van de crisis heeft het primaire proces van productie, distributie en verkoop onverminderd doorgang kunnen vinden en hebben de medewerkers hun werk nagenoeg volledig vanuit huis of op locatie kunnen doen. De RvC spreekt zijn waardering uit voor de manier waarop de medewerkers alles op alles hebben gezet om ondanks de beperkingen de continuïteit van de drinkwatervoorziening te garanderen. Aangezien de voormalig voorzitter van de RvC, mevrouw Elgersma met ingang van 1 januari 2021 heeft bedankt voor het lidmaatschap van de RvC is in 2021 een nieuwe voorzitter geworven en benoemd. In de periode van 1 januari 2021 tot 1 juli 2021 heeft de heer Mewe gefungeerd als waarnemend voorzitter van de RvC.
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Vergaderingen in 2021 Voor het tweede jaar op rij heeft de coronacrisis gemaakt dat de meeste vergaderingen van de RvC digitaal zijn gehouden. Ook de beide aandeelhoudersvergaderingen zijn digitaal georganiseerd. Naast de bilaterale overleggen en vergaderingen in commissieverband heeft de RvC in de verslagperiode zeven keer vergaderd. Drie vergaderingen hebben fysiek plaatsgevonden, de overige vergaderingen digitaal in Teams. In de vergaderingen zijn de ontwikkelingen bij WMD, de kwartaalcijfers, het meerjaren investeringsplan en de drinkwatertarieven voor 2022 behandeld. De vergadering waarin het jaarverslag 2020 en de jaarrekening 2020 aan de orde kwamen, werd bijgewoond door de externe accountant. De oktobervergadering van de RvC heeft plaatsgevonden op een externe locatie te Oisterwijk. Naast de reguliere vergadering waarin de tarieven en het financieel plan 2022 zijn besproken, stond de bijeenkomst in het teken van cybersecurity. Gesproken is over de verdergaande digitalisering en de daaraan gekoppelde cyberdreiging en risico’s van digitale aanvallen op de infrastructuur. De tweede dag is een bezoek gebracht aan Brabant Water, waar de directie van dit collega drinkwaterbedrijf een presentatie heeft verzorgd over de belangrijkste uitdagingen voor dit bedrijf.
Brabant Water is evenals WMD een drinkwaterbedrijf dat alleen grondwater gebruikt als bron voor de drinkwaterbereiding. Na de presentatie en discussie is een bezoek gebracht aan de productielocatie te Veghel.
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
56
Overige onderwerpen die in 2021 in de vergaderingen van de RvC zijn behandeld: Strategie • Toekomst organisatie automatisering WMD • Meerjareninvesteringsplan, maatgevende ontwikkelingen • Duurzame energievoorziening • ICT security Beleid/regulier • Risicomanagement • Verkoop aandelen NieuWater BV • Overdracht gietwaterproject Erica • Uitkomsten medewerkerstevredenheidsonderzoek • Juridische herstructurering WMD • Jaarverslag en jaarrekening 2020 • Benchmarkrapportage 2020 • Jaarverslag 2020 OR • Herbenoeming leden Raad van Commissarissen • Benoeming nieuwe voorzitter Raad van Commissarissen • Herbenoeming bestuurder
Jaarverslag 2021
Profiel
Op 1 september 2021 liep de vier jarige benoemingstermijn van de heer Hendriks als bestuurder van WMD af. De heer Hendriks had aangegeven voor herbenoeming voor een aansluitende periode in aanmerking te willen komen om de ingezette strategie voor WMD te kunnen vervolgen en uit te voeren. De RvC heeft vastgesteld dat de heer Hendriks een uitstekende kandidaat is om ook voor de komende jaren eindverantwoordelijk te zijn voor de bedrijfsvoering bij WMD en heeft de heer Hendriks bij de aandeelhouders aanbevolen voor herbenoeming. Met de herbenoeming van de heer Hendriks acht de RvC voor de komende jaren de continuïteit van WMD gewaarborgd. De aandeelhouders hebben unaniem met de aanbeveling ingestemd zodat met ingang van 1 september 2021 de heer Hendriks is herbenoemd als algemeen directeur van WMD voor een termijn van vier jaar.
Overleg met de Ondernemingsraad Bij twee overlegvergaderingen tussen de bestuurder en de ondernemingsraad (9 maart en 9 november 2021) waarin de algemene gang van zaken van de onderneming is besproken (artikel 24 WOR), is mevrouw Visser als vertegenwoordiger van de RvC aanwezig geweest. Dit overleg heeft een informeel karakter en biedt een goede gelegenheid aan betrokkenen om elkaar te informeren over actuele en personele ontwikkelingen. Op deze manier houdt de RvC voeling met de organisatie. Het financieel plan en de tarieven 2022, de juridische her structurering en start van het traject om te komen tot een nieuw Visiedocument zijn hier onder andere aan de orde geweest. Informeel overleg met het Managementteam De RvC heeft op 11 mei 2021 een informeel overleg gehad met het managementteam.
Met de komst van de heer Pijlman per 1 juli 2021, heeft WMD opnieuw de beschikking over een ervaren en betrokken voorzitter van haar RvC.
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
57
Raad van commissarissen: samenstelling, onafhankelijkheid en diversiteit De samenstelling van de RvC is in 2021 gewijzigd ten opzichte van 2020. De samenstelling van de RvC is ultimo 2021: Naam
Functie
Jaar eerste benoeming
Jaar herbenoeming
Beoogd aftredend
Henk Pijlman
voorzitter RvC, lid Remuneratie- commissie vanaf 1 juli 2021
2021
2025
Arjen Mewe
vice-voorzitter RvC, voorzitter Remuneratiecommissie
2017
2021
1 sept 2022
Monique Visser
lid RvC, voorzitter Auditcommissie
2017
2021
1 sept 2024
Luuk Rietveld
lid RvC, lid Remuneratiecommissie tot 1 juli 2021
2017
2021
1 sept 2023
Reinier Heutink
lid RvC, lid Auditcommissie
2017
2021
1 maart 2023
Het uitgangspunt voor de benoemingstermijn is twee termijnen van vier jaar.
Alle commissarissen zijn onafhankelijk in de zin van artikel 1.1.4 en 1.1.5 van het Reglement van de RvC (en de ‘best practice’ bepalingen 2.1.7. 2.1.8 en 2.1.9 van de Nederlandse Corporatie Governance Code). In 2021 hebben zich geen transacties voorgedaan waarbij potentiële tegenstrijdige belangen spelen die van materiële betekenis zijn voor de vennootschap en/of de bestuurder, commissarissen, aandeelhouders en/of de externe accountant. De RvC streeft naar een gemengde samenstelling onder meer met betrekking tot leeftijd; de RvC streeft ernaar om voor tenminste 30% uit vrouwen en voor eveneens ten minste 30% uit mannen te bestaan (artikel 1.1.1 Reglement RvC NV Water bedrijf Drenthe). De RvC voldoet hier momenteel niet aan. Bij de werving van een nieuwe commissaris in 2022 wordt hier uitdrukkelijk rekening mee gehouden.
De raad van commissarissen van NV Waterbedrijf Drenthe
De heer H.J (Henk) Pijlman (10 maart 1955), voorzitter RvC, lid Remuneratiecommissie Henk Pijlman is senator voor D66. Hij beheert in de Eerste Kamer de portefeuilles: energie en klimaat, onderwijs, bouwen en wonen en het landbouw en stikstof dossier. Henk Pijlman was tot 1 januari 2021 collegevoorzitter van de Hanzehogeschool Groningen. Relevante nevenfuncties: voorzitter van de Raad van Toezicht van het streekziekenhuis Koningin Beatrix in Winterswijk en hij vervult een aantal bestuursfuncties.
Jaarverslag 2021
De heer drs. A.J. (Arjen) Mewe (20 november 1949) vicevoorzitter RvC, voorzitter Remuneratiecommissie Arjen Mewe heeft ruime ervaring als toezichthouder in de publieke sector en kennis van en ervaring binnen het openbaar bestuur. Als oud-gemeente secretaris van Emmen is hij goed bekend met de bestuurscultuur en de (bestuur lijke) verhoudingen binnen de provincie Drenthe. Uiteenlopende ervaring als (eind-)verantwoordelijk (algemeen) directeur en vertrouwd met organisatieontwikkeling. Eigenaar AM Interim, voor interim-management en advies. Relevante nevenfuncties: voorzitter raad van toezicht Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen; voorzitter van het bestuur Leergeld Emmen e.o.
Profiel
Waterkwaliteit
Mevrouw M.B. (Monique) Visser RA (15 december 1961) voorzitter Auditcommissie, contactpersoon OR Opgeleid en gevormd als accountant in de controle- en adviespraktijk. Naast de accountantspraktijk ook de functie van secretaris van de ondernemingsraad vervuld. Op dit moment werkzaam als senior-controller bij Hogeschool Windesheim. Zeer ervaren toezicht houder in uiteenlopende organisaties binnen de publieke sector. Relevante nevenfuncties: lid raad van toezicht Entrea Lindenhout en lid raad van toezicht Triade Vitree.
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
De heer drs. R.W. (Reinier) Heutink (8 juni 1956) lid Auditcommissie Brede management- en onderzoeks ervaring in (internationaal) bedrijfsleven. In 2014 gestopt als (statutair) directeur van Ipsos Nederland. Ruime ervaring in marketing, onderzoek en commercie. In 2016 gestart met diverse toezicht houdende functies in cultuur en onderwijs. Relevante nevenfuncties: voorzitter raad van toezicht Stichting Texels Museum.
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
De heer prof. dr. ir. L.C. (Luuk) Rietveld (3 september 1961) Hoogleraar Drinking Water and Urban Water Technology, verbonden aan de Technische Universiteit Delft. Gerenommeerd hoogleraar met een inhoudelijke oriëntatie op de integratie en innovatie van de drinkwatervoorziening in Nederland en daarbuiten en hoofd afdeling Water Management. Relevante nevenfuncties: ruime management- en advieservaring, onder andere als lid van de Visitatiecommissie Bestuursakkoord Water; onbezoldigd bestuurslid van Elemental Water Foundation, Lamminga Fonds en Stichting International Water Conferences.
Governance
Jaarrekening
58
Commissies De RvC heeft twee permanente commissies: de Remuneratiecommissie en de Auditcommissie. Deze commissies bereiden ieder binnen hun eigen taakgebied de besluitvorming van de RvC voor en adviseren de raad. In de vergaderingen van de commissies vindt een verdieping van de onderwerpen plaats. De belangrijkste overwegingen en bevindingen van beide commissies worden daarna teruggekoppeld in de vergaderingen van de RvC waarmee zorgvuldige besluitvorming geborgd is. Auditcommissie De Auditcommissie wordt gevormd door mevrouw Visser (voorzitter) en de heer Heutink. De Auditcommissie adviseert de raad bij de uitvoering van zijn taak tot het houden van toezicht op de interne risicobeheer- en controlesystemen alsmede de jaarverslaglegging en de begroting in relatie tot tarieven. Voor de werkzaamheden van de commissie is een reglement opgesteld. De commissie is in het verslagjaar vijf keer bijeengekomen, waarvan één vergadering in het bijzijn van de accountant. De Auditcommissie boog zich, ter voorbereiding op de vergaderingen van de RvC, over de jaarcijfers en het accountantsverslag 2020 in het bijzijn van de accountant. Daarnaast werden in de auditcommissie vergadering het meerjareninvesteringsplan 2022-2031, de kwartaalrapportages, de voortgang van de investeringen, de voortgang nieuwbouw productiestation Beilen, de afbouw van de niet-drinkwater gerelateerde activiteiten, de
Jaarverslag 2021
Profiel
voortgang aanbevelingen accountant, het financieel plan en de drinkwatertarieven 2022 behandeld. Ook is met de bestuurder en met de manager Klant en Bedrijfsondersteuning uitvoerig gesproken over risicomanagement bij WMD. In het verslagjaar heeft de Auditcommissie het werk van de externe accountant UNP geëvalueerd en heeft de commissie haar eigen functioneren samen met de bestuurder en de manager Klant en Bedrijfsondersteuning geëvalueerd. De belangrijkste bevindingen in 2021 vanuit de Auditcommissie zijn samengevat in de onderstaande punten: • De verslechtering van de grondwaterkwaliteit, klimaat verandering en vervanging van verouderde infrastructuur maken dat de investeringsopgave voor WMD voor de komende jaren onverminderd hoog blijft. • De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt gecombineerd met de toekomstige behoefte van WMD aan technisch geschoold personeel vormen een risico waar WDM maatregelen voor dient te ontwikkelen en uit te voeren; • Ook in corona-tijd heeft de WMD de investeringsopgave in 2021 conform plan weten te realiseren. • Door een aantal onvoorziene omstandigheden kon de tariefontwikkeling niet binnen het met de aandeelhouders afgesproken kader blijven.
De aangepaste prognose van de drinkwaterbehoefte in Drenthe en een ernstig verontreiniging bij het pompstation Noordbargeres samen met de stijging van de kosten van grondstoffen, energie en personeel hadden een onvoorziene impact op de kosten voor 2022.
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
• De afbouw van de niet-drinkwateractiviteiten (met een afwijkend risicoprofiel) loopt conform plan. Na de verkoop van de aandelen in de ultra puurwater fabriek (UPW), en de overdracht van de gietwateractiviteiten in Erica, zijn de verkoop van het gietwaterproject in Klazienaveen en de overdracht van het laatste (minderheids)belang in Indonesië in behandeling. • Het ingezette project van de juridische herstructurering leidt ertoe dat de structuur van WMD weer verder vereenvoudigt en dat de drinkwateractiviteiten na zes jaar weer terugkeren in het moederbedrijf. Dit brengt de organisatorische structuur in lijn met de strategie die ertoe leidt WMD weer een 100% drinkwaterbedrijf wordt. Remuneratiecommissie De Remuneratiecommissie bestond in 2021 uit de heer Mewe (voorzitter) en de heer Rietveld (tot 1 juli 2021) en de heer Pijlman (na 1 juli 2021). De commissie is in 2021 drie keer bijeengekomen. De leden van de Remuneratiecommissie zijn vanuit de RvC verantwoordelijk geweest voor de werving van de nieuwe voorzitter. Het doorlopen proces, waarin de OR betrokken was, heeft geleid tot de benoeming van de heer Pijlman in de Algemene vergadering van Aandeelhouders van 18 juni 2021. Ook de benoemingstermijn van de heer Mewe, mevrouw Visser, de heer Rietveld en de heer Heutink eindigde op 1 september 2021.
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
59
Op 18 juni 2021 hebben de aandeelhouders besloten deze commissarissen met ingang van 1 september 2021 opnieuw te benoemen voor een periode van vier jaar. Ook eindigde per 1 september 2021 de aanstelling van de heer Hendriks als statutair bestuurder van NV Waterbedrijf Drenthe en statutair bestuurder van WMD Drinkwater BV. Zijn herbenoeming voor een nieuwe termijn van vier jaar is eveneens geformaliseerd in de AvA van 18 juni 2021. Andere onderwerpen die aan de orde zijn gekomen zijn de beoordeling van de prestaties van de bestuurder en de nieuwe prestatieafspraken met de bestuurder, alsmede de nieuwe concept statuten en de aanpassingen in het Directiereglement en het Reglement van de RvC in het kader van de juridische herstructurering WMD die in 2022 gestalte moet krijgen.
Jaarverslag 2021
Profiel
De belangrijkste bevindingen in 2021 vanuit de remuneratie commissie zijn samengevat in de onderstaande punten: • Er is een nieuwe voorzitter benoemd, en de herbenoeming van de overige leden van de RvC voor een periode van vier jaar is geformaliseerd. Het rooster van aftreden voorziet er in dat alle RvC-leden gedurende hun tweede termijn (vanaf 21 september 2021) met enige tussentijd na elkaar aftreden om daarmee te zorgen voor geleidelijkheid in de in- en uitstroom van de RvC-leden in de raad. • De directeur is benoemd voor een nieuwe periode van vier jaar. • Het stappenplan om te komen tot de juridische herstructurering leidt tot de gewenste vereenvoudiging van de structuur van WMD en tot een eenduidiger besluitvormingsproces. Na afronding van het interne fusietraject worden de drink wateractiviteiten weer uitgevoerd vanuit het moederbedrijf, WMD Drinkwater NV.
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Tot slot De RvC spreekt zijn dank uit aan de bestuurder, de medewerkers, het management en de ondernemingsraad voor hun inzet en toewijding en voor de behaalde resultaten over 2021. De RvC waardeert de wijze waarop WMD ondanks de beperkingen van de coronapandemie, verbinding zoekt met haar klanten en stakeholders. Daarnaast bedankt de RvC de aandeelhouders van WMD voor hun betrokkenheid en het gestelde vertrouwen in WMD. Het jaar 2022 wordt met grote interesse en vol vertrouwen tegemoet gezien. Assen, 11 mei 2022.
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
60
In zijn rol als voorzitter van de RVC is Pijlman verantwoordelijk voor een goed functioneren van de RVC en zijn commissies. Daarnaast is hij het aanspreekpunt voor de WMD-directie. “Elke maand overleg ik met het bestuur van WMD. De RvC besluit bijvoorbeeld over de financiële stukken en over de investeringen én geven adviezen aan de aandeelhouders. Als voorzitter zie ik erop toe dat de RvC haar taken juist vervuld, stel ik de agenda vast en zit ik de RvC vergaderingen voor”.
Interview met Henk Pijlman
‘WMD is een prachtig bedrijf met een groot maatschappelijk belang’ De raad van commissarissen (RvC) houdt toezicht op het beleid van de bestuurder en op de algemene gang van zaken binnen WMD. De RvC adviseert de bestuurder en richt zich altijd naar het belang van de vennootschap. De RvC is verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn eigen functioneren. In 2021 werd Henk Pijlman aangesteld als nieuwe voorzitter van de raad van commissarissen.
Voor zijn aantreden tot de RvC kende Pijlman WMD niet. “Ik ben gevraagd of ik eventueel belangstelling had om voorzitter van de RvC te worden. Ik ben me gaan inlezen en verdiepen in het bedrijf en was enthousiast. Na een aantal ‘sollicitatie’ gesprekken ben ik uiteindelijk in de AvA van juni 2021 benoemd tot voorzitter. Na een half jaar is mijn indruk over het bedrijf zeer positief. WMD is een prachtige organisatie, waar ontzettend veel gebeurt en waar de onderlinge betrokkenheid groot is. Ik heb een zeer interessante rondleiding door het bedrijf gehad en diverse locaties bezocht”. Pijlman vindt WMD een bedrijf ‘voor iedereen in Drenthe’. “WMD is van groot belang voor de gezondheid van de Drentse bevolking. Schoon, gezond en lekker drinkwater is voor iedereen heel normaal, maar zonder dat water zag onze maatschappij er echt anders uit.” Pijlman was dan ook verrast door de discussie rondom de stijging van de drinkwatertarieven in 2021. “Ik snap dat een verhoging van de tarieven voor klanten nooit prettig is. Maar WMD heeft goed uitgelegd waarom de stijging van 8% nodig is. Het drinkwater in Drenthe blijft ondanks deze stijging een heel betaalbaar product”.
Naast zijn rol als voorzitter van de RvC van WMD is Henk Pijlman lid van de D66-fractie in de Eerste kamer. Hij is vicevoorzitter van de Eerste Kamercommissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
61
Bericht van de ondernemingsraad
2021 was het tweede jaar waarin we door corona noodgedwongen op afstand van elkaar hebben moeten werken. Gek genoeg is dat ook iets waar we bij WMD blijkbaar aan hebben kunnen wennen en zelfs de voordelen van in hebben gezien. Veel medewerkers vinden het prima om thuis te werken en hebben aangegeven dat zij dit graag gedeeltelijk willen blijven doen, nadat de beperkingen vanwege corona worden opgeheven. De OR heeft zich eerder ingezet om een goede thuiswerkregeling tot stand te brengen. Zodra die regeling vrijwillig wordt, is het van belang eerst het thuiswerken goed te evalueren en te finetunen, zodat zoveel mogelijk medewerkers er tevreden over kunnen zijn. De OR is ook dit jaar trots op WMD; we zijn wederom, ondanks de moeilijke omstandigheden als bedrijf, in staat gebleken om ons werk zo goed mogelijk te blijven doen. Wel is er grote behoefte om elkaar als collega weer gewoon te kunnen ont moeten.
Jaarverslag 2021
Profiel
Voor de OR zijn er in 2021 drie specifieke onderwerpen die er uitspringen: • ISIPP 2025 ICT Strategie in Primaire Proces Een onderwerp dat ons al geruime tijd bezighoudt is ISIPP. Dit traject loopt inmiddels al enkele jaren. Wat zou het goed zijn als er in 2022 eindelijk knopen worden doorgehakt, zodat er zekerheid komt voor de betreffende medewerkers en daardoor voor hen weer meer werkplezier. De OR heeft geprobeerd hierin een schakel te zijn tussen de medewerkers en de bestuurder. Hopelijk kan de OR meer betekenen als definitief duidelijk wordt welke kant het opgaat en er een adviesaanvraag hierover komt. • I nstemmingsverzoek Regeling Personele Jaarcyclus De OR Werkgroep Personeelsbeleid is vanaf het prille begin betrokken geweest bij de HRM werkgroep, die hiermee aan de slag ging. Hierdoor hebben we als OR actief kunnen meedenken en daadwerkelijk veel invloed op de nieuwe regeling kunnen uitoefenen. Dit is door ons erg gewaardeerd. Inmiddels horen we van de WMD’ers dat men positief is over de nieuwe invulling van de jaarcyclus. Voor de OR een mooi staaltje van interne samenwerking!
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
• F unctieherwaardering; overgang naar generieke functies De OR heeft hier geen invloed op gehad, omdat het een aanpassing van een bestaande regeling betreft. Er is daardoor geen sprake van instemming of advies. Wel is het zo dat dit onderwerp erg leeft onder de medewerkers, waardoor de OR regelmatig benaderd is door de achterban. De vragen en onzekerheden hierover zijn door de OR wel besproken met de bestuurder. Contact met achterban Door corona was dit nog steeds lastig. We zagen elkaar nog steeds voornamelijk digitaal, en een spontaan koffieautomaat praatje, dat juist voor een OR erg waardevol is, zat er nog niet in. We hebben geprobeerd om zo goed mogelijk gebruik te maken van de mogelijkheden die er wél zijn. Zo hebben we de achterban met een heuse “OR-The Movie’ geïnformeerd over onze activiteiten in 2020, deed onze virtuele reporter ORrie regel matig verslag van het reilen en zeilen van de OR op WIN, en hebben we geprobeerd om van iedere afdeling minimaal 1 keer een werkoverleg bij te wonen. Daarnaast wist de achterban de OR via de mail en telefoon gelukkig ook goed te vinden.
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
62
Onderwerpen Tijdens de acht overlegvergaderingen tussen de ondernemingsraad en de bestuurder in 2021, waarvan 2 in het bijzijn van mevrouw Visser uit de RvC (artikel 24 WOR) zijn onder andere de volgende onderwerpen besproken: • Inhuur 2022/ inzet van uitzendkrachten • Corona • Insight Discovery • WMD autoregeling • ISIPP 2025 ICT Strategie in Primaire Proces • Herinrichting sector Strategie en Kwaliteit • Adviesaanvraag verkoop aandelen Niewater • Afschaffen bedrijfsregeling bedrijfs- en werkkleding • OR Jaarplanning /urenbesteding OR-leden • Evaluatie wacht- en storingsdienst • Procedure aanstelling voorzitter RvC • Scalabor (voorheen Presikhaaf) • Vaststellen vrije dagen 2022 • (her) Benoeming Vertrouwenspersonen WMD • Instemmingsverzoek Regeling Personele Jaarcyclus • Adviesaanvraag wijziging secretariaat • Herinrichting Team klant- en bedrijfsondersteuning • Jaarrekening en Jaarverslag 2020 N.V Waterbedrijf Drenthe en Drinkwater BV • Meerjaren Investering Plan • Herbenoeming statutair bestuurder • Thuiswerkregeling
Jaarverslag 2021
Profiel
• • • • • • •
Functiewaardering; overgang naar generieke functies Project Regenboog 2 HRM managementrapportages Financieel Plan 2022 Advies herstructurering WMD Instemmingsverzoek ANW Hiaatverzekering Instemmingsverzoek gebruik van digitale opslag en e-mail bij WMD • Meteo Samenstelling van de ondernemingsraad De heer H. Bunk voorzitter (vanwege ziekte tot april) Mevrouw I. Folkersma- Hazekamp vicevoorzitter (+ vervangend voorzitter vanaf april) De heer J. Suelmann secretaris De heer R. Balsma lid De heer A. van der Weide lid Mevrouw A. Langenhuizen lid (tot juli) De heer H. Kreeft lid De heer G. van der Felz lid (vanaf juli) De heer R. Hamberg lid (vanaf juli) Mevrouw M. Westenbrink ambtelijk secretaris
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
63
Jaarrekening
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
64
Geconsolideerde balans NV Waterbedrijf Drenthe Voor winstverdeling (bedragen in duizenden euro’s)
ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa
Ref
31 december 2021
31 december 2020
6 7
181.232 4.588
165.517 5.082 185.820
Vlottende activa (ten hoogste 1 jaar) Voorraden Vorderingen Liquide middelen
8 9 10
767 5.493 5.775
170.599 829 6.784 2.662
12.035 197.855 PASSIVA Groepsvermogen Eigen vermogen
10.275 180.874
12 52.768
42.844 52.768
Achtergestelde leningen
13
Voorzieningen
14
Langlopende schulden Leningen kredietinstellingen Overige leningen (Embedded) derivaten
15 15 16
8.500
42.844 8.500
8.500 65
108.640 0 18
8.500 104
101.170 0 25 108.658
Kortlopende schulden (ten hoogste 1 jaar) Schulden aan kredietinstellingen Aflossingsverplichting langlopende schulden Schulden aan handelscrediteuren Belastingen en premies sociale verzekeringen Overige schulden
17 17
0 17.155 3.685 1.172 5.852
18 19
101.195 2.617 15.449 3.752 1.124 5.289
27.864 197.855
Jaarverslag 2021
Profiel
Waterkwaliteit
Waterkwantiteit
28.231 180.874
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
65
Geconsolideerde winst-en verliesrekening NV Waterbedrijf Drenthe (bedragen in duizenden euro’s)
Ref Opbrengsten Netto-omzet Overige bedrijfsopbrengsten
2021
22 23
2020
40.721 2.440
38.154 2.598 43.161
Bedrijfslasten Grond en hulpstoffen Uitbesteed werk en andere externe kosten Personeelskosten Afschrijvingen Grondwaterbelasting Overige bedrijfskosten
24 25 26 27
2.554 7.684 12.169 9.214 420 7.109
28
16 2.069 6
6 2.340 7 -2.047 1.964
30 31
-61 8.021
Resultaat na belastingen Minderheidsbelang van derden Netto resultaat
Jaarverslag 2021
35.753 4.999
29
Bedrijfsresultaat voor belastingen Winstbelastingen Resultaat deelnemingen
2.299 7.641 11.727 8.269 432 5.385 39.150 4.011
Bedrijfsresultaat Financiële baten en lasten Rentebaten Rentelasten Mutatie waardering derivaten
40.752
Profiel
Waterkwaliteit
-2.327 2.672 944 495
7.960 9.924
1.439 4.111
0
0
9.924
4.111
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
66
Geconsolideerd kasstroomoverzicht
(bedragen in duizenden euro’s)
2021
2020
2021
Bedrijfsresultaat
4.010
4.999
Afschrijvingen en boekresultaten Mutatie voorzieningen
8.634 -40
8.026 -760
Veranderingen werkkapitaal Voorraden Vorderingen Kortlopende schulden
61 1.292 557
242 30 -630
Kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest Betaalde vennootschapsbelasting Mutatie derivaten
Jaarverslag 2021
-358
14.514
11.907
16 -2.220 -12 6
25.000 -2.617 -15.830
24.000 -1.606 -14.557
Mutatie geldmiddelen
6.553 3.113
7.837 -3.063
Stand liquide middelen: Begin boekjaar Einde boekjaar Mutatie rekening courant kredietinstellingen
2.662 5.775 3.113
5.725 2.662 -3.063
6 -2.340 0 7
Kasstroom uit operationele activiteiten Investeringen in materiële vaste activa Desinvesteringen in materiële vaste activa Desinvestering financiële vaste activa Investeringen in financiële vaste activa Ontvangen dividend Kasstroom uit investeringsactiviteiten
1.910
Kasstroom uit finacieringsactiviteiten Nieuwe leningen Aflossing rekening-courant krediet Aflossing langlopende schulden
2020
-2.210
-2.327
12.304
9.580
-24.926 727 8.705 -250 0
-21.592 523 139 0 450 -15.744
Profiel
Waterkwaliteit
-20.480
Waterkwantiteit
Arbeidsmarkt
ICT
Energie en duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Governance
Jaarrekening
67
Toelichting op de geconsolideerde balans en winst-en verliesrekening
1. Algemene toelichting
De belastingdienst heeft in 2021 voor 2016 en 2017 een definitieve aanslag opgelegd die overeenkomt met de ingediende aangifte. Voor de jaren 2018, 2019 en 2020 is de aangifte ingediend.
Activiteiten NV Waterbedrijf Drenthe (WMD), KvK nummer 04006089, is gevestigd aan de Lauwers 3 te Assen. Dit is tevens de statutaire vestigingsplaats van de vennootschap. De activiteiten van WMD en haar dochtermaatschappijen bestaan voornamelijk uit de zorg voor en instandhouding van de (drink)watervoorziening in haar verzorgingsgebied, benevens het verrichten van alle werkzaamheden, daarmede in verband staande, in de ruimste zin.
Schattingen Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, zijn de relevante oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten.