Bijlage 2: Enexis Jaarrekening 2021
Tekst van het document
72 73 76 77 78 78 78 79 79 80 80 80 82 83 83 83 84 84 84 84 85 89 90 90 91
ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2021 Enkelvoudige winst-en-verliesrekening Enkelvoudige balans
92 92 93
TOELICHTINGEN OP DE ENKELVOUDIGE JAARREKENING Grondslagen voor de financiële verslaggeving
94 94
NOTEN BIJ DE ENKELVOUDIGE JAARREKENING 37. Resultaat deelnemingen in groepsmaatschappijen 38. Overige bedrijfskosten 39. Financiële baten en lasten 40. Belastingen 41. Deelnemingen in groepsmaatschappijen 42. Overige financiële vaste activa 43. Vorderingen 44. Overige financiële activa (kortlopend) 45. Liquide middelen 46. Eigen vermogen 47. Latente belastingen 48. Rentedragende verplichtingen (langlopend) 49. Handelsschulden en overige te betalen posten 50. Rentedragende verplichtingen (kortlopend) 51. Winstbelasting 52. Informatie verbonden partijen 53. Bezoldiging Raad van Bestuur en Raad van Commissarissen 54. Deelnemingen en joint arrangements 55. Winstbestemming 56. Gebeurtenissen na balansdatum
95 95 95 95 95 96 96 97 97 97 97 97 98 98 99 99 99 99 99 100 100
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
56
GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 2021 GECONSOLIDEERDE WINST-EN-VERLIESREKENING
GECONSOLIDEERD OVERZICHT VAN HET TOTAALRESULTAAT Noot
€ miljoen
2021
1
Netto-omzet
1.634
2020
€ miljoen
2021
2020
1.516
Resultaat na belastingen
199
108
1
1
Af: Kosten van transportdiensten en van distributieverliezen
2
324
316
Overige bedrijfsopbrengsten
3
2
1
Voor bedrijfsactiviteiten beschikbaar saldo
1.312
1.201
Personeelskosten
4
548
501
Afschrijvingen en buitengebruikstellingen
5
429
405
Kosten uitbesteed werk, materialen en andere externe kosten
6
229
228
Overige bedrijfskosten
7
15
30
Geactiveerde kosten eigen productie
8
-231
Bedrijfsresultaat
959
322
242
9
1
2
9
44
43
Financiële baten en lasten
-43
-41
Resultaat vóór belastingen
279
201
-80
-93
Resultaat na belastingen
199
108
Toekomend aan: Minderheidsaandeelhouders Aandeelhouders
0 199
108
149.682.196
149.682.196
1,33
0,72
Gemiddeld aantal aandelen in boekjaar
Winst per aandeel
1
0
200
109
Toekomend aan: Minderheidsaandeelhouders Aandeelhouders
0 200
109
0
-205
Financiële lasten
11
0
Totaalresultaat incl. niet-gerealiseerde resultaten1
Belastingen vrijval niet-gerealiseerde resultaten via eigen vermogen
1 De niet-gerealiseerde bedragen in het totaalresultaat betreffen louter bedragen die in latere periodes in de winst-en-verliesrekening worden verantwoord.
990
Financiële baten
Belastingen
Vrijval niet-gerealiseerde resultaten via hedgereserve
0
1 In euro’s, verwatering van winsten is niet van toepassing.
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
57
GECONSOLIDEERDE BALANS € miljoen
Noot
31 december 2021
31 december 2020
Activa
€ miljoen
Noot
31 december 2021
31 december 2020
Passiva
Materiële vaste activa
12
8.420
8.091
150
150
Immateriële vaste activa
13
227
266
Agioreserve
2.436
2.436
Gebruiksrecht activa
14
106
116
Algemene reserve
1.456
1.423
Deelnemingen en joint arrangements
15
0
8
Hedgereserve
Overige financiële vaste activa
16
12
15
Resultaat van het boekjaar
8.765
8.496
Vaste activa
Geplaatst en gestort aandelenkapitaal
0
-1
199
108
Eigen vermogen
22
4.241
4.116
Voorraden
17
41
36
Rentedragende verplichtingen (langlopend)
23
3.058
2.872
Vorderingen
18
158
165
Voorzieningen (langlopend)
24
31
44
Overige financiële activa (kortlopend)
19
108
7
Vooruitontvangen bijdragen in aanleg van netten en aansluitingen
25
1.039
947
Liquide middelen
20
107
47
Latente belastingen
26
355
335
Activa aangehouden voor verkoop
21
216
-
Overige langlopende verplichtingen
27
1
1
630
255
4.484
4.199
9.395
8.751
Vlottende activa
Totaal activa
Langlopende verplichtingen Handelsschulden en overige te betalen posten
28
286
296
Rentedragende verplichtingen (kortlopend)
29
331
104
Winstbelasting
30
2
6
Voorzieningen (kortlopend)
24
5
5
In volgend jaar te amortiseren vooruitontvangen bijdragen
25
27
25
Verplichtingen direct gerelateerd aan activa aangehouden voor verkoop
21
Kortlopende verplichtingen
Totaal passiva
19
-
670
436
9.395
8.751
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT
Resultaat na belastingen Afschrijvingen en buitengebruikstellingen Geamortiseerde bijdragen in aanleg van netten en aansluitingen Ontvangen bijdragen in aanleg van netten en aansluitingen Dividend deelnemingen Mutatie operationeel werkkapitaal Mutatie latente belastingen Mutatie voorzieningen (langlopend) Overige
2021 108
5
429
405
25
-26
-23
25
120
114
15
8
0
31
-7
63
26
20
50
24
-13
8
2
1
732
726
12
-841
-806
13
-45
-48
-
-22
16
-6
-6
16
8
10
19
-125
-200
19
25
200
Kasstroom uit investeringsactiviteiten
-984
-872
Kasstroom voor financieringsactiviteiten
-252
-146
Uitgifte groene obligatieleningen Uitgifte converteerbare hybride aandeelhouderslening Opname van rentedragende verplichtingen3 Aflossing obligatieleningen Aflossing van rentedragende verplichtingen3 Aflossing van Leaseverplichting Uitbetaald dividend 2
23 en 29
491
497
23 en 29
-
500
23 en 29
375
1.807
23 en 29
-
-500
23 en 29
-445
-2.034
23
-34
-34
33
-75
-105
Kasstroom uit financieringsactiviteiten
Totaal kasstromen Netto liquide middelen begin boekjaar
58
2020
199
Kasstroom uit operationele activiteiten Investeringen in materiële vaste activa Investeringen in immateriële vaste activa Acquisitie Mijnwater Warmte Infra B.V. Verstrekte leningen Aflossing verstrekte leningen Storting in deposito’s1 Opname uit deposito’s1
AANVULLENDE INFORMATIE
GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT VAN HET EIGEN VERMOGEN Noot
€ miljoen
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
31
€ miljoen
Aantal gewone aandelen
Aandelenkapitaal
Agioreserve
Algemene reserve
Hedgereserve
Resultaat boekjaar
Totaal eigen vermogen
Stand per 1 januari 2020
149.682.196
150
2.436
1.318
-2
210
4.112
Resultaat na belastingen 2020
-
-
-
-
-
108
108
Amortisatie hedgereserve in 2020
-
-
-
-
1
-
1
Totaalresultaat inclusief niet-gerealiseerde resultaten
-
-
-
-
1
108
109
Bestemming resultaat 2019
-
-
-
105
-
-105
0
Dividenduitkering over 2019
-
-
-
-
-
-105
-105
Stand per 31 december 2020
149.682.196
150
2.436
1.423
-1
108
4.116
Stand per 1 januari 2021
149.682.196
150
2.436
1.423
-1
108
4.116
Resultaat na belastingen 20211
-
-
-
-
-
199
199
Amortisatie hedgereserve in 2021
-
-
-
-
1
-
1
Totaalresultaat inclusief niet-gerealiseerde resultaten
-
-
-
-
1
199
200
Bestemming resultaat 2020
-
-
-
33
-
-33
0
Dividenduitkering over 2020
-
-
-
-
-
-75
-75
149.682.196
150
2.436
1.456
0
199
4.241
Stand per 31 december 20212
1 De in 2021 aan aandeelhouders toekomende en betaalde dividenduitkering over 2020 bedraagt € 0,50 per aandeel (2020: € 0,70), waarbij is gerekend met het aantal aandelen gedurende het boekjaar. 2 Ultimo 2021 bedroeg het totaal eigen vermogen (vóór winstbestemming) per aandeel € 28,33 (2020: € 27,50), waarbij is gerekend met het aantal aandelen ultimo boekjaar.
312
131
60
-15
47
62
31 107 47 1 In 2021 zijn naast de storting in en opname uit deposito’s overtollige liquiditeiten in geldmarktfondsen geplaatst. Per ultimo 2021 is € 105 miljoen in geldmarktfondsen geplaatst. 2 De nominale waarde bedraagt € 500 miljoen. Het verschil van € 9 miljoen wordt veroorzaakt door het verschil tussen de nominale waarde en de uitgifteprijs verminderd met de emissiekosten. 3 Dit betreft opname en aflossing van Euro Commercial Papers en bilaterale kasgeldleningen.
Netto liquide middelen ultimo boekjaar
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
59
TOELICHTINGEN OP DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 1. ALGEMENE INFORMATIE Enexis Holding N.V. is gevestigd aan de Magistratenlaan 116 te ‘s-Hertogenbosch in Nederland (KvK-nummer 17238877) en is verantwoordelijk voor de aanleg, het onderhoud, het beheer en de ontwikkeling van distributienetten voor elektriciteit (stroomkabels en midden- en laagspanningsstations) en gas (gasleidingen en gasstations) en daaraan verwante activiteiten. De verwante diensten betreffen met name kernversterkende, niet-gereguleerde activiteiten op het gebied van meetdiensten, de verhuur van middenspanningsinstallaties, de aanleg en het beheer van particuliere energiedistributienetten en het versnellen van de transitie naar een duurzame energievoorziening. Enexis Holding N.V. is een naamloze vennootschap. De geconsolideerde jaarrekening van de vennootschap over het boekjaar 2021 omvat de vennootschap en haar dochterondernemingen (hierna tezamen te noemen Enexis Groep). Van de aandelen van Enexis Holding N.V. wordt circa 76% gehouden door vijf Nederlandse provincies en circa 24% door 85 gemeenten. Enexis Holding N.V. staat aan het hoofd van Enexis Groep. De door Enexis Holding N.V. opgestelde en door Ernst & Young Accountants LLP gecontroleerde jaarrekening is op 9 maart 2022 ter ondertekening aangeboden aan de Raad van Commissarissen.
De door de Raad van Commissarissen getekende jaarrekening wordt op 14 april 2022 ter vaststelling aangeboden aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders.
2. GRONDSLAGEN VOOR DE FINANCIËLE VERSLAGGEVING 2.1 ALGEMEEN De geconsolideerde jaarrekening van Enexis Holding N.V. bevat de geconsolideerde winst-en-verliesrekening, het geconsolideerd overzicht van het totaalresultaat, de geconsolideerde balans, het geconsolideerd kasstroomoverzicht en het geconsolideerd mutatieoverzicht van het eigen vermogen. De toelichtingen bij de in de geconsolideerde jaarrekening opgenomen financiële overzichten maken integraal deel uit van de geconsolideerde jaarrekening van Enexis Holding N.V. De functionele valuta van Enexis Holding N.V. is de euro. Alle bedragen zijn, tenzij anders vermeld, opgenomen in miljoenen euro’s. Aan- en verkooptransacties in vreemde valuta worden op transactiedatum verwerkt tegen de koers van afwikkeling. Enexis Holding N.V. hanteert als grondslagen voor waardering en resultaatbepaling de International Financial Reporting Standards (IFRS) zoals aanvaard binnen de Europese Unie. Voorts is de jaarrekening opgesteld volgens de bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW. De jaarrekening is opgesteld op basis van historische kosten, tenzij anders vermeld.
2.2 WIJZIGINGEN IN IFRS NIEUWE STANDAARDEN VAN KRACHT IN 2021 Per 1 januari 2021 zijn de volgende gewijzigde IFRS-standaarden van kracht geworden: ċ Wijzigingen in IFRS 9, IAS 39, IFRS 7, IFRS 4 en IFRS 16: Fase 2 van hervorming van de rente benchmark; ċ Wijzigingen in IFRS 4 Verzekeringscontracten: uitstel op IFRS 9 financiële instrumenten. Per 1 april 2021 zijn de volgende gewijzigde IFRS-standaarden van kracht geworden: ċ Wijzigingen in IFRS 16 Leases: COVID-19 gerelateerde huur concessies na 30 juni 2021. Bovenstaande wijzigingen en verbeteringen in de standaarden hebben geen directe gevolgen voor het vermogen en het resultaat of zijn niet van toepassing voor Enexis Groep.
TOEKOMSTIGE STANDAARDEN DIE NOG NIET VAN KRACHT ZIJN OP RAPPORTAGEDATUM Onderstaande verbeteringen en wijzigingen van IFRS-standaarden zijn gepubliceerd en worden in de komende jaren van kracht: ċ Wijzigingen in IFRS 3 Bedrijfscombinaties; IAS 16 Materiële vaste activa; IAS 37 Voorzieningen, voorwaardelijke verplichtingen en voorwaardelijke activa; jaarlijkse verbeteringen 2018-2020 (uitgegeven op 14 mei 2020); ċ IFRS 17 Verzekeringscontracten (uitgegeven op 18 mei 2017); inclusief wijzigingen in IFRS 17 (uitgegeven op 25 juni 2020), van kracht per 1 januari 2022; ċ Wijzigingen in IAS 1 Presentatie van de jaarrekening: classificatie van verplichtingen als kortlopend of langlopend (uitgegeven op 23 januari 2020 en 15 juli 2020), van kracht per 1 januari 2023; ċ Wijziging in IAS 1 Presentatie van de jaarrekening en IFRS Practice Statement 2: Toelichting van grondslagen voor financiële verslaggeving (uitgegeven op 12 februari 2021), van kracht per 1 januari 2023; ċ Wijzigingen in IAS 8 Grondslagen voor financiële verslaggeving, schattingswijzigingen en fouten: Definitie van schattingen (uitgegeven op 31 maart 2021), van kracht per 1 januari 2023; ċ Wijzigingen in IAS 12 Winstbelastingen: Belastinglatenties met betrekking tot activa en verplichtingen uit hoofde van een enkele transactie (uitgegeven op 6 mei 2021), van kracht per 1 januari 2023.
De wijzigingen en verbeteringen in de standaarden na 2021 hebben naar verwachting geen directe gevolgen voor het vermogen en het resultaat of zijn niet van toepassing voor Enexis Groep.
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
2.3 GRONDSLAGEN VOOR DE CONSOLIDATIE De geconsolideerde jaarrekening bevat de jaarrekening van Enexis Holding N.V. en haar groepsmaatschappijen. Groepsmaatschappijen betreffen alle entiteiten waarover Enexis Groep de zeggenschap heeft, dat wil zeggen dat Enexis Groep blootgesteld is aan, of recht heeft op, variabele resultaten vanuit zijn betrokkenheid bij de entiteit en de mogelijkheid heeft om deze resultaten te beïnvloeden door zijn macht om de activiteiten van de entiteit te sturen. Groepsmaatschappijen worden betrokken in de consolidatie vanaf de datum waarop hier sprake van is. Vanaf de datum dat niet meer aan de criteria van groepsmaatschappijen wordt voldaan, wordt de groepsmaatschappij niet langer betrokken in de consolidatie. Bij de consolidatie wordt de integrale methode toegepast. In het geval dat het belang van Enexis Holding N.V. in de groepsmaatschappij minder dan 100% bedraagt, wordt het aandeel van derden in het eigen vermogen en in het resultaat opgenomen. Financiële relaties en resultaten tussen geconsolideerde maatschappijen onderling worden geëlimineerd.
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
60
vreemde valuta worden omgerekend tegen de wisselkoers op het moment waarop de actuele waarde werd bepaald. In vreemde valuta luidende monetaire activa en verplichtingen op balansdatum worden omgerekend in euro tegen de wisselkoers op balansdatum. SALDERING
Saldering van actief- en passiefposten vindt per tegenpartij plaats indien er sprake is van een contractueel recht om de opgenomen bedragen te salderen en er sprake is van de intentie om te salderen. Ontbreekt het recht om bedragen te salderen of het voornemen actief- en passiefposten gelijktijdig af te wikkelen, dan worden deze apart verantwoord. Daar waar op basis van een contract het recht bestaat tot het salderen van actief- en passiefposten, wordt dit in de betreffende noot toegelicht. Hierbij worden tevens de saldi van de actief- en passiefpost nader toegelicht. PRESENTATIE
Bij verlies van zeggenschap worden de activa en verplichtingen van de dochteronderneming, eventuele minderheidsbelangen en overige met de dochteronderneming samenhangende vermogenscomponenten niet langer in de balans verantwoord. Het eventuele overschot of tekort op het verlies van zeggenschap wordt opgenomen in de winst-en-verliesrekening. Indien Enexis Groep een belang behoudt in de voormalige dochteronderneming, wordt dat belang tegen de reële waarde verantwoord per de datum dat niet langer sprake was van zeggenschap. Het belang wordt na eerste opname verwerkt volgens de ‘equity’-methode indien sprake is van invloed van betekenis. Indien geen sprake is van invloed van betekenis wordt het belang op basis van IFRS 9 Financiële Instrumenten verwerkt.
2.4 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING SCHATTINGEN EN VERONDERSTELLINGEN Het opstellen van financiële overzichten vereist het gebruik van schattingen en oordeelsvorming. In het geval van significante schattingen is er per definitie sprake van een grote mate van schattingsonzekerheden. De werkelijke resultaten zullen door deze grote mate van schattingsonzekerheden in veel gevallen afwijken van de gemaakte schatting en aannames. De bedrijfswaardeberekening in het kader van de goodwill impairment test (noot 13) is een schatting waarop een hogere mate van oordeelsvorming en complexiteit van toepassing is. Deze schatting wordt door het management als significant aangemerkt. Gedetailleerde informatie over deze schatting, inclusief toelichting van de toegepaste uitgangspunten en sensitiviteit, is opgenomen in noot 13. Immateriële vaste activa. VALUTA
Niet-monetaire activa die volgens de verkrijgingsprijs worden gewaardeerd in een vreemde valuta worden omgerekend tegen de wisselkoers op de transactiedatum. Niet-monetaire activa die volgens de actuele waarde worden gewaardeerd in een
De presentatie van de winst-en-verliesrekening volgt de categoriale indeling. De kosten van transportdiensten en van distributieverliezen worden meteen na de netto-omzet en overige bedrijfsopbrengsten gepresenteerd vanwege de relatie met de netto-omzet, alsmede het onderscheid ten opzichte van de door onze organisatie op korte termijn meer beïnvloedbare andere bedrijfskosten. WAARDERING TEGEN REËLE WAARDE
Enexis Groep waardeert een aantal financiële instrumenten (zoals derivaten) per balansdatum tegen reële waarde. Bovendien worden de reële waarden van de rentedragende verplichtingen toegelicht in noot 32. Financieringsbeleid en risico’s financiële instrumenten. Reële waarde is de prijs die zou worden ontvangen om een actief te verkopen of die zou worden betaald om een verplichting over te dragen in een reguliere transactie tussen marktdeelnemers op de waarderingsdatum. Bij een waardering tegen reële waarde wordt ervan uitgegaan dat de transactie om het actief te verkopen of de verplichting over te dragen plaatsvindt: ċ op de belangrijkste markt voor het actief of de verplichting; of, als die er niet is, ċ op de voordeligste markt voor het actief of de verplichting. Enexis Groep dient toegang te hebben tot de belangrijkste of voordeligste markt. De reële waarde van een actief of een verplichting wordt bepaald met behulp van de veronderstellingen waarvan marktdeelnemers zouden uitgaan bij het waarderen van het actief of de verplichting, in de veronderstelling dat marktdeelnemers in hun economisch belang handelen.
Bij de waardering van een niet-financieel actief tegen reële waarde wordt rekening gehouden met het vermogen van een marktdeelnemer om economische voordelen te genereren door het actief maximaal en optimaal te gebruiken óf door het te verkopen aan een andere marktdeelnemer die het actief maximaal en optimaal zou gebruiken.
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
Enexis Groep gebruikt waarderingstechnieken die in de gegeven omstandigheden geëigend zijn en waarvoor voldoende gegevens beschikbaar zijn om de reële waarde te bepalen, en waarbij zo veel mogelijk relevante waarneembare inputs en zo weinig mogelijk niet-waarneembare inputs worden gebruikt. Alle activa en verplichtingen ten aanzien waarvan de reële waarde wordt bepaald of in de jaarrekening wordt vermeld, worden in de navolgende reële waarde hiërarchie ingedeeld, op basis van de input van het laagste niveau dat significant is voor de gehele waardering: ċ niveau 1: De reële waarde is gelijk aan genoteerde prijzen in een actieve markt. ċ niveau 2: De reële waarde is gebaseerd op parameters die direct of indirect in de markt waarneembaar zijn. ċ niveau 3: De reële waarde is gebaseerd op parameters die niet in de markt waarneembaar zijn. Voor activa en verplichtingen die op terugkerende basis in de jaarrekening worden opgenomen tegen reële waarde, stelt de Groep aan het einde van iedere verslagperiode door herbeoordeling vast of er sprake is van wijzigingen in de niveau-indeling van de hiërarchie (op basis van de input van het laagste niveau dat significant is voor de gehele waardering).
Ten behoeve van de vermelding van reële waarden heeft de Groep categorieën activa en verplichtingen vastgesteld op basis van aard, eigenschappen en risico’s van de activa en verplichtingen en het niveau in de reële waarde hiërarchie zoals in het bovenstaande is toegelicht. BEDRIJFSCOMBINATIES EN GOODWILL Bedrijfscombinaties worden administratief verwerkt via toepassing van de overnamemethode. De kosten van de overname worden gewaardeerd tegen de som van de reële waarde op overnamedatum van de overgedragen vergoeding en het bedrag van de minderheidsbelangen in de overgenomen entiteit. Voor iedere bedrijfscombinatie bepaalt Enexis Groep of de minderheidsbelangen in de overgenomen entiteit worden gewaardeerd tegen reële waarde of het proportionele aandeel van de identificeerbare netto-activa van de overgenomen entiteit. Kosten die verband houden met de overname worden in het resultaat genomen in het jaar waarin deze kosten worden gemaakt. Wanneer Enexis Groep een bedrijf overneemt, beoordeelt ze de financiële activa en overgenomen verplichtingen voor gepaste classificering en toewijzing op basis van contractuele voorwaarden, economische omstandigheden en relevante omstandigheden op de verwervingsdatum. Dit omvat ook de scheiding van in contracten besloten afgeleide instrumenten in basiscontracten van de overgenomen partij.
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
61
Goodwill is het verschil tussen de kosten van overname van de onderneming minus het saldo van de reële waarde van identificeerbare activa en de reële waarde van de overgenomen verplichtingen van de onderneming. De kosten van overname van de onderneming zijn gewaardeerd tegen de som van de reële waarde op overnamedatum van de overgedragen vergoeding en het bedrag van de minderheidsbelangen in de overgenomen entiteit. Goodwill wordt gewaardeerd tegen de kostprijs minus eventuele bijzondere waardeverminderingen. Goodwill wordt jaarlijks getoetst op bijzondere waardevermindering en wordt additioneel getoetst indien gebeurtenissen of veranderingen in omstandigheden erop wijzen dat de boekwaarde mogelijk een bijzondere waardevermindering heeft ondergaan. Een eenmaal genomen bijzondere waardevermindering van goodwill wordt nooit teruggedraaid. Daar waar goodwill is gealloceerd aan een kasstroomgenererende eenheid en deel uitmaakt van de afgestoten activiteiten binnen deze eenheid, maakt de goodwill die betrekking heeft op de afgestoten activiteiten deel uit van de boekwaarde van de activiteiten bij het bepalen van het boekresultaat op de afgestoten activiteiten. Goodwill die onder deze omstandigheden wordt afgestoten, wordt gewaardeerd op basis van de relatieve waarden van de afgestoten activiteiten en het deel dat gehandhaafd blijft in de kasstroomgenererende eenheid.
BIJZONDERE WAARDEVERMINDERINGEN
Gedurende het verslagjaar wordt beoordeeld of er aanwijzingen zijn voor een bijzondere waardevermindering van activa. Indien dergelijke aanwijzingen bestaan, wordt een schatting gemaakt van de realiseerbare waarde van het actief. Voor de activa is de realiseerbare waarde gelijk aan de hoogste van de reële waarde minus verkoopkosten of de indirecte opbrengstwaarde. Een bijzondere waardevermindering wordt opgenomen indien de boekwaarde van activa, of de kasstroomgenererende eenheid waartoe de activa behoren, hoger is dan de realiseerbare waarde. Bijzondere waardeverminderingen worden ten laste van het resultaat gebracht. Een bijzondere waardevermindering wordt teruggenomen indien vastgesteld wordt dat de uitgangspunten zijn veranderd op basis waarvan destijds de realiseerbare waarde is bepaald en voor zover de resterende boekwaarde van de activa lager is dan de boekwaarde die zou zijn bepaald, na aftrek van afschrijvingen, als in voorgaande jaren geen bijzondere waardevermindering voor het actief was opgenomen. Effecten van terugname van bijzondere waardeverminderingen worden ten gunste van het resultaat gebracht. Bijzondere waardeverminderingen op goodwill worden niet teruggenomen.
Elke voorwaardelijke vergoeding die door Enexis Groep wordt overgedragen, zal initieel worden gewaardeerd tegen reële waarde op de verwervingsdatum. Een voorwaardelijke vergoeding die classificeert als een actief of verplichting als financieel instrument, wordt tegen reële waarde gewaardeerd, waarbij wijzigingen in reële waarde worden verantwoord in de winst-en-verliesrekening.
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
FINANCIËLE INSTRUMENTEN
Classificatie Alle financiële activa en verplichtingen worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, reële waarde via niet gerealiseerde resultaten of reële waarde via de winst-en-verliesrekening. De classificatie is afhankelijk van het bedrijfsmodel dat Enexis hanteert voor het houden van deze financiële activa en verplichtingen en de karakteristieken van met de financiële activa of verplichtingen gegenereerde kasstromen. Verwerking bij eerste opname Aankopen en verkopen van financiële instrumenten worden verantwoord op transactiedatum. Enexis Groep neemt een financieel actief niet langer op in de balans als de contractuele rechten op de kasstromen uit het actief aflopen, of als Enexis Groep de contractuele rechten op de ontvangst van de kasstromen uit het financieel actief overdraagt door middel van een transactie, waarbij alle aan het eigendom van dit actief verbonden risico’s en voordelen worden overgedragen. De verwerking bij eerste opname vindt plaats tegen reële waarde. Financiële activa en verplichtingen tegen geamortiseerde kostprijs Deze categorie financiële instrumenten omvat handelsdebiteuren en overige vorderingen, verstrekte leningen, opgenomen leningen en overige financieringsverplichtingen, handelsschulden en overige te betalen posten. Deze financiële instrumenten worden bij de eerste opname verwerkt tegen reële waarde.
Na de eerste opname worden deze gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieve rentemethode. Financiële activa en verplichtingen tegen reële waarde via niet-gerealiseerde resultaten Enexis houdt geen belangen die worden geclassificeerd tegen reële waarde via niet-gerealiseerde resultaten. Financiële activa en verplichtingen tegen reële waarde via de winst-en-verliesrekening Binnen deze categorie houdt Enexis enkel derivaten en deposito’s. Afgeleide financiële instrumenten (derivaten) Enexis Groep kan gebruikmaken van afgeleide financiële instrumenten om het risico van wijzigingen in toekomstige kasstromen van periodiek te betalen rentes of risico’s van vreemde valuta’s af te dekken. Deze wijzigingen in kasstromen kunnen het gevolg zijn van ontwikkelingen in marktrente of marktkoersen van vreemde valuta’s. Gezien de specifieke aanwending van derivaten ten behoeve van mitigering van het rente- en koersrisico op kasstromen, past Enexis eventueel hedge accounting toe. Waardering van derivaten vindt plaats tegen reële waarde. De reële waarde van rentederivaten wordt bepaald door middel van de discontering van de toekomstige kasstromen. De reële waarde van valutaderivaten wordt bepaald door middel van discontering van toekomstige kasstromen omgerekend tegen de marktkoersen. De discontering wordt bepaald op basis van
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
62
de marktrente ultimo boekjaar. De kasstromen worden bepaald op basis van de contractueel overeengekomen rentevoeten, vervaldata en nominale bedragen. Mutaties in de reële waarde worden verantwoord in de hedgereserve (onderdeel van het eigen vermogen), mits de afdekking in hoge mate effectief is. Het ineffectieve gedeelte van de hedge wordt direct verantwoord in de winst-en-verliesrekening onder de financiële baten en lasten. Derivaten worden onder de kortlopende, respectievelijk langlopende overige financiële activa geclassificeerd indien de reële waarde positief is, en onder de kortlopende, respectievelijk langlopende financiële verplichtingen indien de reële waarde negatief is. Bijzondere waardeverminderingsverliezen Eventuele bijzondere waardeverminderingsverliezen worden geïdentificeerd middels de generieke of gesimplificeerde methode. De generieke methode hanteert het volgende model: ċ 12 maanden verwacht kredietverlies; of ċ levenslang verwachte kredietverliezen voor financiële activa wanneer het kredietrisico door omstandigheden significant stijgt. Hierbij worden alle verwachte kredietverliezen voor de levensduur van het actief verantwoord; of ċ levenslang verwachte kredietverliezen, waarbij rente wordt berekend over de netto vordering verminderd met bijzondere waardeverminderingsverliezen.
Het verwachte kredietverlies wordt bepaald op basis van een langdurig gemiddelde credit loss rating die is gebaseerd op een door credit rating agencies toegekend risicoprofiel. Verstrekte leningen aan deelnemingen en joint ventures, vorderingen op leveranciers uit hoofde van het leveranciersmodel en alle overige vorderingen worden door middel van het generieke model getoetst op mogelijke bijzondere waardeverminderingsverliezen. De gesimplificeerde methode wordt toegepast op de overige debiteuren. Hierbij worden direct de levenslang verwachte kredietverliezen verantwoord, bepaald aan de hand van een historische reeks gemiddelde oninbare bedragen (op basis van historische incassogegevens). ACTIVA AANGEHOUDEN VOOR VERKOOP
Vaste activa of groepen activa worden gekwalificeerd als aangehouden voor verkoop indien de boekwaarde hoofdzakelijk via verkoop en niet via het voortgezette gebruik ervan wordt gerealiseerd. De activa aangehouden voor verkoop worden gewaardeerd tegen de boekwaarde of lagere reële waarde onder aftrek van de geschatte verkoopkosten.
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
Aan de criteria voor kwalificatie als aangehouden voor verkoop wordt alleen geacht te zijn voldaan wanneer de verkoop zeer waarschijnlijk is en de activa in zijn huidige staat beschikbaar is voor onmiddellijke verkoop. Op deze activa worden geen afschrijvingen en amortisaties meer verantwoord, zodra kwalificatie als activa aangehouden voor verkoop heeft plaatsgevonden. Rente en overige kosten met betrekking tot verplichtingen behorende tot een groep activa die wordt afgestoten, worden wel verwerkt. Activa en verplichtingen die zijn gekwalificeerd als aangehouden voor verkoop zijn afzonderlijk gepresenteerd in de balans.
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
63
Op de aanvangsdatum worden leaseverplichtingen gewaardeerd tegen de contante waarde van de leasebetalingen die op die datum niet zijn verricht. De kostprijs van het met een gebruiksrecht overeenstemmend actief zal bestaan uit: ċ het bedrag van de eerste waardering van de leaseverplichting; ċ alle op of voor de aanvangsdatum verrichte leasebetalingen, verminderd met alle ontvangen lease-incentives; ċ alle door Enexis gemaakte initiële directe kosten; en ċ een schatting van de door Enexis te maken kosten van ontmanteling en verwijdering van het onderliggende actief, en van het herstel van het terrein waar het zich bevindt, dan wel van het herstel van het onderliggende actief in de toestand die in de voorwaarden van de leaseovereenkomst is beschreven, tenzij die kosten voor de productie van voorraden worden gemaakt.
LEASE ENEXIS GROEP ALS HUURDER IN EEN LEASE
Leaseovereenkomsten worden conform IFRS 16 op de balans verantwoord vanaf het moment dat het actief beschikbaar is gesteld voor gebruik aan EnexisGroep. De betaalde leasetermijnen worden gesplitst in een financieringslast en een aflossing van de uitstaande verplichting, gebruikmakend van een gewogen gemiddelde marginale rentevoet. Het gebruiksrecht voor activa wordt vervolgens afgeschreven in overeenstemming met de totale looptijd van de verwachte contractduur. De afschrijvingstermijn kan korter zijn indien de contractduur wordt aangepast, het contract niet verlengd zal worden en de betreffende activa niet overgenomen zullen worden. Activa en verplichtingen die voortkomen uit leaseovereenkomsten worden initieel gewaardeerd op basis van een contante waarde model.
De leaseverplichting bevat de netto contante waarde van de volgende leasebetalingen: ċ vaste betalingen (met inbegrip van in wezen vaste leaseverplichting), verminderd met eventuele te ontvangen lease-incentives; ċ variabele leasebetalingen die van een index of rentevoet afhankelijk zijn en die bij eerste opname op basis van de index of rentevoet op de aanvangsdatum worden gewaardeerd; ċ bedragen die naar verwachting door de lessee verschuldigd zullen zijn uit hoofde van restwaardegaranties; ċ de uitoefenprijs van een aankoopoptie indien het redelijk zeker is dat de lessee deze optie zal uitoefenen, en; ċ betalingen van boeten voor het beëindigen van de leaseovereenkomst, indien de lessee de optie tot beëindiging van de overeenkomst uitoefent. De leasebetalingen worden verdisconteerd op basis van de impliciete rentevoet van de leaseovereenkomst, mits die op eenvoudige wijze kan worden bepaald. Indien die rentevoet niet op eenvoudige wijze kan worden bepaald, zal de marginale rentevoet van Enexis worden gehanteerd. De marginale rentevoet betreft de rentevoet die Enexis zou moeten betalen voor een financiering die noodzakelijk zou zijn om eenzelfde actief aan te schaffen onder gelijke economische omstandigheden met gelijke voorwaarden.
Verlengings- en beëindigingsopties Enexis stelt de leaseperiode vast als de niet-opzegbare periode van een leaseovereenkomst, samen met: ċ de perioden die onder een optie tot verlenging van de leaseovereenkomst vallen indien het redelijk zeker is dat Enexis deze optie zal uitoefenen; ċ de perioden die onder een optie tot beëindiging van de leaseovereenkomst vallen indien het redelijk zeker is dat Enexis deze optie niet zal uitoefenen. Bij deze beoordeling neemt Enexis alle relevante feiten en omstandigheden in aanmerking die een economische drijfveer teweegbrengen om de optie tot verlenging van de leaseovereenkomst uit te oefenen, dan wel de optie tot beëindiging van de leaseovereenkomst niet uit te oefenen. ENEXIS GROEP ALS VERHUURDER IN EEN LEASE
Enexis is operationele leases aangegaan voor energiegerelateerde installaties. Operationele leases betreffen leases die niet als financiële leases worden aangemerkt. Risico’s en voordelen die samenhangen met het eigendom van de betrokken activa zijn niet overgedragen aan de afnemer. De activa die ter beschikking zijn gesteld aan derden onder operationele leases worden verantwoord onder materiële vaste activa. De opbrengsten uit operationele leases worden over de looptijd in de winst-en-verliesrekening verwerkt als opbrengsten uit verkopen en diensten die deel uitmaakt van de netto-omzet. KASSTROOMOVERZICHT
Het kasstroomoverzicht is opgesteld op basis van de indirecte methode, waarbij voor de herleiding van de mutatie in de netto liquide middelen wordt uitgegaan van het resultaat na belastingen. Het in het kasstroomoverzicht gehanteerde begrip netto liquide middelen betreft de liquide middelen zoals in de balans gehanteerd.
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
64
SEGMENTINFORMATIE
Segmenten worden gerapporteerd in overeenstemming met de wijze waarop intern gerapporteerd wordt aan de ‘Chief Operating Decision-Maker’ (CODM). De Raad van Bestuur is geïdentificeerd als de hoogst geplaatste functionaris (CODM), die verantwoordelijk is voor de toewijzing van middelen en voor de beoordeling van prestaties van de segmenten. De interne rapportages zijn gebaseerd op de grondslagen die ook voor de geconsolideerde jaarrekening worden toegepast. Hierbij vindt een correctie plaats voor bijzondere posten en fair value-mutaties.
3. SEGMENTATIE Enexis Holding N.V. onderkent een tweetal rapportagesegmenten, te weten: ċ Enexis Gereguleerd; en ċ Enexis Overig. Bovenstaande indeling is gebaseerd op de interne rapportagestructuur, met name de geconsolideerde maandrapportage en het bedrijfs(jaar)plan.
Enexis Gereguleerd € miljoen
Enexis Overig
Subtotaal
Normalisaties, eliminaties en aansluitingen
Enexis totaal
2021
2020
2021
2020
2021
2020
2021
2020
2021
2020
1.545
1.434
95
90
1.640
1.524
-6
-8
1.634
1.516
324
316
0
0
324
316
0
0
324
316
8
7
4
4
12
11
-10
-10
2
1
Winst-enverliesrekening Netto-omzet Kosten van transportdiensten en van distributieverliezen Overige bedrijfsopbrengsten Voor bedrijfsactiviteiten beschikbaar saldo
1.229
1.125
99
94
1.328
1.219
-16
-18
1.312
1.201
Bedrijfskosten
927
897
78
80
1.005
977
-15
-18
990
959
Bedrijfsresultaat
302
228
21
14
323
242
-1
0
322
242
Het segment ‘Enexis Gereguleerd’ betreft Enexis Netbeheer B.V. en Enexis Personeel B.V. tezamen en vormt verreweg het grootste onderdeel binnen Enexis (zowel qua netto-omzet als totaal activa is het aandeel van deze activiteiten meer dan 90%). Enexis Netbeheer B.V. is verantwoordelijk voor de aanleg en het beheer, onderhoud en vernieuwing van het regionale gas- en elektriciteitsnetwerk waarover de leverancier gas of stroom bij de consument thuis of bij het bedrijf brengt. Enexis Personeel B.V. voorziet in de factor arbeid ten behoeve van de met haar in een groep verbonden vennootschappen alsmede het verlenen van overige diensten en het leveren van goederen met betrekking tot het eigen personeel. Voor zover Enexis Personeel B.V. werkzaam is voor de buiten het segment ‘Enexis Gereguleerd’ opererende entiteiten heeft kostenverrekening plaatsgevonden.
Financiële baten/lasten
-35
-38
-2
-3
-37
-41
-6
0
-43
-41
Resultaat vóór belastingen
267
190
19
11
286
201
-7
0
279
201
Het als ‘Enexis Overig’ opgenomen segment betreft de activiteiten van Enexis Vastgoed B.V., Enpuls B.V. (waarin begrepen Enpuls Projecten B.V. en Mijnwater Warmte Infra B.V.) en Fudura B.V. Enexis Vastgoed B.V. verhuurt eigen onroerend goed binnen Enexis. Enpuls B.V. en de daaraan gelieerde entiteit Enpuls Projecten B.V. zijn opgericht met als doel energiebesparing en -vergroening mogelijk te maken door schaalbare oplossingen te realiseren in het kader van de doelstellingen van Enexis. Mijnwater Warmte Infra B.V. houdt zich bezig met het beheren en onderhouden van warmte- en koudenetwerken, de uitbreiding van het bestaande warmte- en koudenetwerk en het doen van investeringen in nieuwe warmte- en koudenetwerken in de regio Parkstad. Fudura B.V. biedt organisaties aanvullende diensten, zoals het meten van energiestromen, ontwerp en realisatie van infrastructuur, verhuur en onderhoud van behuizing, transformatoren en schakelinstallaties en advies. Fudura B.V. zorgt ervoor dat bedrijven hun energievoorziening goed kunnen regelen. Daarnaast is Fudura B.V. verantwoordelijk voor niet-gereguleerde activiteiten die organisaties helpen hun energiehuishouding te verduurzamen.
Totaal activa
Enexis Holding N.V., verantwoordelijk voor de financiering van alle binnen Enexis opererende entiteiten is niet als een segment te onderkennen en maakt als zodanig deel uit van de kolom ‘Normalisaties, eliminaties en aansluitingen’.
Belasting
66
48
4
3
70
50
10
43
80
93
Resultaat na belastingen
201
143
15
8
216
151
-17
-43
199
108
8.722
8.008
311
298
9.033
8.306
362
445
9.395
8.751
0
8
0
0
0
8
0
0
0
8
4.281
3.699
89
90
4.370
3.789
784
846
5.154
4.635
872
830
41
67
913
897
0
0
913
897
4.475
4.304
297
287
4.772
4.591
0
0
4.772
4.591
Activa en verplichtingen Niet-geconsolideerde deelnemingen en joint ventures Verplichtingen (voorzieningen en schulden)
Overige gegevens Investeringen in (I)MVA en gebruiksrecht activa Eigen medewerkers ultimo jaar (in fte’s)
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
65
Kosten en opbrengsten die onderling tussen de onderscheiden segmenten in rekening zijn gebracht alsmede onderlinge vorderingen, schulden en rekening-courantverhoudingen zijn geëlimineerd. In het segmentatieoverzicht zijn deze kosten en opbrengsten opgenomen onder ‘Normalisaties, eliminaties en aansluitingen’. De geëlimineerde kosten en de opbrengsten betreffen voornamelijk door Enexis Vastgoed B.V. doorbelaste huisvestingskosten en door Enexis Personeel B.V. in rekening gebrachte kosten voor verrichte dienstverlening aan Fudura B.V., Enpuls B.V. en Enexis Vastgoed B.V. INCIDENTELE POSTEN PER SEGMENT Enexis rapporteert intern per segment de genormaliseerde resultaten. Deze normalisatie vindt plaats op basis van de posten zoals deze in noot 10. Incidentele posten opgenomen zijn. In zowel 2021 als 2020 zijn geen incidentele posten aangemerkt voor de segmenten Enexis Gereguleerd en Enexis Overig.
4. ACQUISITIES EN VERKOPEN In 2021 heeft de Raad van Bestuur van Enexis Holding N.V. besloten om Fudura B.V. te verkopen teneinde meer te focussen op haar kerntaken om de energietransitie optimaal te realiseren. Het is zeer waarschijnlijk dat de verkoop plaats zal vinden binnen een jaar na balansdatum 2021. De activa en passiva van Fudura B.V. zijn derhalve gepresenteerd als aangehouden voor verkoop. Voor meer informatie wordt verwezen naar noot 21. Activa aangehouden voor verkoop. In 2021 hebben geen acquisities of verkopen van deelnemingen of groepsmaatschappijen plaatsgevonden.
5. COVID-19 De coronacrisis heeft geen gevolgen gehad voor de waardering van de (im)materiële vaste activa per ultimo 2021 en heeft een geringe impact gehad op het financieel resultaat 2021 van Enexis Groep. Enexis Holding N.V. verwacht, gezien de solide kredietwaardigheid (zie noot 32. Financieringsbeleid en risico’s financiële instrumenten), voldoende toegang te blijven houden tot financiële middelen welke benodigd zijn voor de uitoefening van haar bedrijfsactiviteiten en het kunnen voldoen aan betalingsverplichtingen waardoor de continuïteit van de onderneming gewaarborgd is.
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
66
NOTEN BIJ DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 1. NETTO-OMZET De netto-omzet bestaat uit gereguleerde en niet-gereguleerde opbrengsten.
€ miljoen
2021
2020
Gereguleerd Periodieke transport- en aansluitvergoedingen Elektriciteit
Onder de gereguleerde netto-omzet worden de opbrengsten, na aftrek van omzet- en energiebelasting, verantwoord van verrichte diensten voor de aansluiting en het transport van elektriciteit en gas, meetdiensten en overige dienstverlening. Onder de niet-gereguleerde netto-omzet worden de opbrengsten verantwoord van verrichte diensten zoals het meten van energiestromen, ontwerp en realisatie van infrastructuur, verhuur en onderhoud van behuizing, transformatoren en schakelinstallaties en advies.
Grootverbruik
366
325
Kleinverbruik
617
557
Grootverbruik
42
43
Kleinverbruik
304
294
De transport- en aansluitvergoedingen die zijn afgesproken in de contracten met kleinverbruikers en grootzakelijke klanten worden als één prestatieverplichting gezien aangezien het transport van elektriciteit en gas zonder aansluiting en netwerk niet kan plaatsvinden. De transactieprijs wordt geïdentificeerd op basis van de door Enexis Groep vastgestelde standaardtarieven, welke voor de gereguleerde omzet gebaseerd zijn op de door de Autoriteit Consument & Markt (ACM) vastgestelde maximale tarieven. Het voorzien in transporteren van elektriciteit of gas gedurende de contractperiode betreft een serie van diensten, die over tijd worden gerealiseerd. De voortgang wordt gemeten op basis van het aantal dagen dat Enexis Groep haar diensten levert aan de klant.
Meetdiensten
137
136
Geamortiseerde bijdragen
26
23
Overig
6
6
1.498
1.384
Opbrengsten uit verkopen en diensten
62
62
Meetdiensten
35
33
Totaal niet-gereguleerd
97
95
Enexis Groep levert alleen goederen en diensten binnen de Nederlandse markt.
Periodieke transport- en aansluitvergoedingen Gas
Totaal gereguleerd
Niet-gereguleerd
Overige netto-omzet Verhuuropbrengsten
De omzet wordt vastgesteld door de gefactureerde netwerkvergoeding te vermeerderen met de raming van de nog te factureren netwerkvergoeding en te verminderen met de raming van de nog te factureren netwerkvergoeding ultimo vorige verslagperiode. De periodieke afrekening met kleinverbruikers van energie geschiedt op basis van vaste bedragen, afhankelijk van de grootte (capaciteit) van de aansluiting, en wordt in rekening gebracht en geïnd door de energieleveranciers. De energieleveranciers dragen de in rekening gebrachte bedragen aan kleinverbruikers periodiek af aan Enexis Groep. De afrekening van grootzakelijke klanten geschiedt periodiek op basis van contractueel overeengekomen capaciteit en daarnaast bij elektriciteit op basis van gemeten verbruik en opgetreden netbelasting. De niet-gereguleerde opbrengsten uit verhuur vallen niet onder de reikwijdte van IFRS 15 en kwalificeren als lease onder de lease accounting standaarden. Deze opbrengsten worden als aparte categorie onder de netto-omzet geclassificeerd, niet zijnde contracten met klanten. In de specificatie van de netto-omzet is een nadere splitsing naar gereguleerd en nietgereguleerd gemaakt:
Totaal
39
37
1.634
1.516
De netto-omzet is met 7,8% toegenomen ten opzichte van 2020. Deze toename is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan een toename van de gereguleerde omzet met 8,2%, die voornamelijk wordt verklaard door een tariefstijging van de periodieke transport- en aansluitvergoedingen voor elektriciteit en gas. De omzet uit hoofde van transport- en aansluitvergoedingen elektriciteit is met 11,5% toegenomen ten opzichte van 2020. Deze toename is voornamelijk het gevolg van een gemiddelde tariefstijging van 9,0%. De omzet uit hoofde van transport- en aansluitvergoedingen gas is met 2,7% toegenomen ten opzichte van 2020. Deze toename wordt verklaard als gevolg van een gemiddelde tariefstijging van 3,3%.
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
De gereguleerde omzet uit meetdiensten elektriciteit en gas is met 0,7% toegenomen ten opzichte van 2020. Deze toename is het gevolg van een tariefstijging. De niet-gereguleerde omzet is in 2021 in lijn met 2020. De overige omzet stijgt met 5,4% ten opzichte van 2020. Deze stijging wordt veroorzaakt door de groei van de activiteiten bij Fudura B.V. In de netto-omzet over 2021 bedroeg de geraamde netwerkvergoeding voor kleinverbruik € 90 miljoen en voor grootverbruikers € 33 miljoen (2020: € 30 miljoen), tezamen 7,5% (2020: 2,0%) van de totale omzet. In de omzet van boekjaar 2020 is geen raming voor netwerkvergoeding voor kleinverbruik gemaakt, omdat de realisatie reeds was ontvangen. De afloopverschillen op deze nog te factureren opbrengsten zijn over het algemeen gering. De geraamde omzet heeft betrekking op de maand december en is grotendeels gebaseerd op de in november gerealiseerde omzetten.
2. KOSTEN VAN TRANSPORTDIENSTEN EN VAN DISTRIBUTIEVERLIEZEN Hieronder worden gerekend de door TenneT in rekening gebrachte kosten van transportdiensten alsmede de distributieverliezen die gerelateerd zijn aan de netto-omzet. € miljoen
2021
2020
Transportdiensten
259
250
Distributieverliezen
65
66
324
316
Totaal
De kosten van transportdiensten en van distributieverliezen zijn in 2021 met € 8 miljoen toegenomen tot € 324 miljoen in 2021. Deze toename wordt voor € 11 miljoen veroorzaakt door hogere kosten van TenneT voor transport- en systeemdiensten als gevolg van tariefstijgingen (€ 13 miljoen) welke gedeeltelijk gecompenseerd worden door hoeveelheidsverschillen (€ 2 miljoen). Daarnaast nemen de kosten voor distributieverliezen af met € 1 miljoen. Hiervan is een daling van € 2 miljoen toe te rekenen aan elektriciteit als gevolg van hoeveelheidsverschillen. De netverliezen uit hoofde van het gastransport stijgen per saldo met € 1 miljoen. Enexis Netbeheer B.V. verdeelt de getransporteerde energie onder haar klanten middels haar allocatie- en reconciliatieproces. Hierbij is de allocatie het voorschot en de reconciliatie de eindafrekening. Het verschil tussen de in het distributienet ingenomen energie en de energie toegekend aan eindgebruikers na allocatie en reconciliatie vormt het distributieverlies. Pas na een proces van 20 maanden is de reconciliatie van het betreffende kalenderjaar definitief. Op basis van prognoses probeert
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
67
Enexis Netbeheer B.V. de allocatie zo nauwkeurig mogelijk in te schatten om het uiteindelijke netverlies uit reconciliatie te minimaliseren, waarbij voor deze prognoses gebruik wordt gemaakt van verbruikersprofielen, de werkelijke jaarlijkse invoeding en historische inzichten. Het netverlies uit reconciliatie bedraagt in 2021 € 1 miljoen (2020: € 4 miljoen exclusief gas).
3. OVERIGE BEDRIJFSOPBRENGSTEN Onder de overige bedrijfsopbrengsten worden opbrengsten verantwoord die niet direct gerelateerd zijn aan de kernactiviteiten. Exploitatiesubsidies worden in het resultaat verantwoord in de periode waarop de subsidie betrekking heeft. Subsidies worden slechts opgenomen zodra de ontvangst hiervan met redelijke zekerheid kan worden vastgesteld. 2021
2020
Ontvangen subsidies en restituties
1
1
Overige opbrengsten
1
0
Totaal
2
1
€ miljoen
2021
2020
Salarissen
305
284
Sociale lasten
39
34
€ miljoen
4. PERSONEELSKOSTEN Kosten worden toegerekend aan het verslagjaar waarop ze betrekking hebben.
Pensioenlasten
46
39
Inhuur van derden
135
129
Dotatie/vrijval personeelsgerelateerde voorzieningen
1
2
Overige personeelskosten
22
13
548
501
2021
2020
Eigen personeel
4.772
4.591
Ingehuurd personeel met een tijdelijk dienstverband
1.099
1.088
Totaal FTE’s per jaareinde
5.871
5.679
Totaal De ontwikkeling van het personeelsbestand in 2021 is als volgt:
Het gemiddeld aantal FTE’s bedraagt in 2021 5.775 (2020: 5.555). Er zijn geen medewerkers werkzaam buiten Nederland.
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
De personeelskosten stijgen met € 47 miljoen tot € 548 miljoen in 2021. Deze toename is het saldo van een € 41 miljoen stijging voor kosten voor eigen personeel en een stijging voor extern personeel met € 6 miljoen. De stijging in eigen personeelskosten ten opzichte van 2020 is het gevolg van de toename in FTE’s, reguliere salarisverhogingen, stijgende pensioenpremies en sociale lasten alsmede een stijging in overige personeelskosten met name vanwege eenmalige uitkeringen, zoals een extra beloning aan technische medewerkers en een eenmalige CAO-uitkering. De kosten voor inhuur van derden stijgen met € 6 miljoen door het tijdelijk invullen van vacatures met extern personeel en de toegenomen inzet op verbeter- en transitieprojecten. PENSIOENVERPLICHTINGEN De medewerkers van Enexis zijn voor de pensioenvoorziening aangesloten bij Stichting Pensioenfonds ABP. Eind 2021 was bij pensioenfonds ABP de dekkingsgraad 110,2% (eind 2020: 93,2%). De overheid heeft de ondergrens voor deze dekkingsgraad tijdelijk verlaagd van 104% naar 90%. De actuele dekkingsgraad van ABP op 31 december 2021 ligt ruim boven de ondergrens. De kans op een pensioenverlaging in 2022 is daarom erg klein. De beleidsdekkingsgraad (het gemiddelde van de laatste 12 actuele maanddekkingsgraden) was 102,8%. Dit betekent dat de pensioenen voorlopig nog niet kunnen worden verhoogd.
Om pensioenen te kunnen verhogen, moet de beleidsdekkingsgraad minimaal 110% zijn. Voor 2021 bedroeg de premie ouderdoms- en nabestaandenpensioen 25,9%. De pensioenpremie voor het ouderdoms- en nabestaandenpensioen blijft in 2022 25,9%, waarvan 17,97% door de werkgever betaald wordt en 7,93% door de werknemer. Aangezien Enexis geen toegang heeft tot de benodigde specifieke informatie, worden deze regelingen behandeld als toegezegde-bijdrageregelingen en worden de verschuldigde pensioenpremies over het boekjaar verwerkt als pensioenlasten in de jaarrekening.
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
68
5. AFSCHRIJVINGEN EN BUITENGEBRUIKSTELLINGEN De specificatie van de afschrijvingskosten is als volgt: € miljoen
2021
2020
Afschrijving materiële vaste activa
333
323
Afschrijving immateriële vaste activa
34
32
Afschrijving gebruiksrecht activa
34
34
Buitengebruikstellingen
28
16
429
405
Totaal
MATERIËLE VASTE ACTIVA De afschrijving vindt plaats volgens de lineaire methode. Bij de bepaling van de afschrijving wordt rekening gehouden met de verwachte gebruiksduur van het actief. Beoordeling van de gebruiksduur en restwaarde vindt jaarlijks plaats. Eventuele aanpassingen worden prospectief verwerkt. Op bedrijfsterreinen wordt niet afgeschreven. Een materieel vast actief wordt niet langer in de balans opgenomen wanneer het wordt afgestoten of wanneer er geen economische voordelen meer worden verwacht uit de verdere aanwending of verkoop van het actief. Een eventuele bate dan wel eventueel verlies voortvloeiende uit het niet langer in de balans opnemen van het actief wordt in het resultaat verwerkt. De verwachte gebruiksduren van de belangrijkste materiële vaste activa categorieën zijn als volgt: Termijnen
Bedrijfsgebouwen Leidingen en installaties Andere vaste bedrijfsmiddelen Werken in uitvoering
25-50 jaar 25-55 jaar 5 - 15 jaar n.v.t.
IMMATERIËLE VASTE ACTIVA De afschrijving vindt plaats volgens de lineaire methode. Bij de bepaling van de afschrijving wordt rekening gehouden met de verwachte gebruiksduur. Beoordeling van de gebruiksduur vindt jaarlijks plaats. Eventuele aanpassingen worden prospectief verwerkt. De verwachte gebruiksduren van de belangrijkste immateriële vaste activa categorieën zijn als volgt: Termijnen
Software
5 jaar
Goodwill In uitvoering
n.v.t. n.v.t.
Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
AFSCHRIJVING GEBRUIKSRECHT ACTIVA Leasecontracten worden op de balans opgenomen als zijnde een gebruiksrecht voor activa. Het gebruiksrecht voor activa wordt vervolgens lineair afgeschreven in overeenstemming met de totale verwachte contractduur.
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
AANVULLENDE INFORMATIE
69
opzichte van 2020, voornamelijk vanwege lagere dotaties aan niet-personeelgerelateerde voorzieningen en een hogere vrijval van niet-personeelgerelateerde voorzieningen.
8. GEACTIVEERDE KOSTEN EIGEN PRODUCTIE BIJZONDERE WAARDEVERMINDERINGEN Voor een toelichting op de bijzondere waardeverminderingen wordt verwezen naar noot 13. Immateriële vaste activa. In 2021 is geen sprake geweest van bijzondere waardeverminderingen.
€ miljoen
2021
2020
Geactiveerde kosten personeel
-179
-163
Geactiveerde overige directe kosten
-52
-42
-231
-205
Totaal
6. KOSTEN UITBESTEED WERK, MATERIALEN EN ANDERE EXTERNE KOSTEN Kosten worden toegerekend aan het verslagjaar waarop ze betrekking hebben. 2021
2020
Uitbesteed werk
85
82
Kosten materialen
25
24
ICT-kosten
73
76
€ miljoen
Overige externe kosten
Totaal
46
46
229
228
De geactiveerde kosten eigen productie betreffen de aan eigen investeringsprojecten toegerekende uren van eigen en van ingehuurd personeel, op investeringsprojecten verantwoorde toeslagen en logistieke opslag. De stijging van de geactiveerde kosten eigen productie ten opzichte van 2020 is grotendeels te relateren aan het groeiende werkpakket. De toename van het werkpakket leidt ook tot meer materiaalbewegingen en hiermee hogere kosten voor opslag en transport. Als gevolg hiervan neemt de geactiveerde toeslag logistiek toe.
9. FINANCIËLE BATEN EN LASTEN De kosten uitbesteed werk, materialen en andere externe kosten liggen in boekjaar 2021 in lijn met boekjaar 2020. ACCOUNTANTSKOSTEN De in het boekjaar door Ernst & Young Accountant LLP in rekening gebrachte honoraria voor het onderzoek van de jaarverslagen van Enexis Holding N.V. en Enexis Netbeheer B.V. bedroegen in 2021 € 0,7 miljoen (2020: € 0,8 miljoen), andere controlediensten € 0,1 miljoen (2020: € nihil), en voor andere assurance-diensten € 0,1 miljoen (2020: € 0,1 miljoen). Er heeft geen andersoortige dienstverlening plaatsgevonden. De accountantskosten van 2020 zijn betaald aan PricewaterhouseCoopers accountants N.V. (de voormalig externe accountant van Enexis Groep).
7. OVERIGE BEDRIJFSKOSTEN € miljoen
2021
2020
Dotatie (vrijval) van voorzieningen
-5
11
Overige bedrijfskosten
20
19
Totaal
15
30
De overige bedrijfskosten betreffen voornamelijk dotaties en/of vrijval van niet-personeelgerelateerde voorzieningen, zakelijke belastingen en kosten voor compensatie en servicegaranties. De overige bedrijfskosten zijn in 2021 met € 15 miljoen gedaald ten
De rentebaten en -lasten worden op basis van tijdsevenredigheid toegerekend aan de periode waarop zij betrekking hebben, onder toepassing van de effectieve rentemethode. Aan investeringsprojecten waarvan de geschatte looptijd langer dan 12 maanden is, wordt bouwrente toegerekend (zie noot 12. Materiële vaste activa). € miljoen
2021
2020
Rentebaten
1
2
Totaal financiële baten
1
2
Overige rentelasten
44
43
Totaal financiële lasten
44
43
Totaal, per saldo lasten
-43
-41
De financiële lasten bestaan met name uit de rentevergoedingen in verband met de opgenomen leningen. Voor een nadere toelichting van deze leningen wordt verwezen naar noot 23. Rentedragende verplichtingen (langlopend) en noot 29. Rentedragende verplichtingen (kortlopend). De toename van de financiële lasten wordt veroorzaakt door herfinanciering van de in november 2020 afgeloste obligatielening van € 500 miljoen met een rente van 1,875%. Deze obligatielening is medio 2020 geherfinancierd met de Enexis Jaarverslag 2021
DIT IS ENEXIS
VERSLAG OVER 2021
GOVERNANCE EN RISICOMANAGEMENT
JAARREKENING
converteerbare hybride aandeelhouderslening (Tranche A en B) van € 500 miljoen met een hogere rente van gemiddeld 2,03%. Daarnaast vallen de rentelasten op deze aandeelhouderslening alsmede de rentelasten op de eerste groene obligatielening van € 500 miljoen met een rente van 0,625% uitgegeven in juni 2020 volledig in de financiële baten en lasten in 2021. De toename wordt daarnaast veroorzaakt door de uitgifte van de tweede groene obligatielening in april 2021 van € 500 miljoen met een rente van 0,375% alsmede vanwege hogere rentelasten op deposito’s en in geldmarktfondsen geplaatste overtollige liquiditeiten.
10. INCIDENTELE POSTEN
In 2021 zijn geen baten en lasten onderkend die niet direct voortvloeien uit de reguliere bedrijfsuitoefening en die qua aard en omvang apart dienen te worden beschouwd teneinde een betere analyse van de resultaten mogelijk te maken. In 2020 is een incidentele belastinglast van € 42 miljoen vanwege een verhoging van de latente belastingverplichting als incidentele post aangemerkt. Met het aannemen van het Belastingplan 2021 in 2020 is een eerder aangekondigde verlaging van het toptarief in de vennootschapsbelasting vanaf 2021 teruggedraaid. Het toptarief in de vennootschapsbelasting is in het Belastingplan 2021 gehandhaafd op 25% vanaf 2021. Deze wijziging leidt tot hogere toekomstige belastinguitgaven, waardoor in 2020 € 42 miljoen is toegevoegd aan de latente belastingverplichting ten laste van het resultaat in 2020. In het Belastingplan 2022 is bepaald dat het toptarief in de vennootschapsbelasting met ingang van 1 januari 2022 verhoogd wordt van 25% naar 25,8%. Dit heeft geleid tot een verhoging van de latente belastingverplichting met € 11 miljoen ten laste van het resultaat in 2021. Deze verhoging van de latente belastingverplichting is vanwege de relatief beperkte omvang niet aangemerkt als incidentele post in 2021. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar noot 11. Belastingen.
Het effect van bovenstaande posten op het resultaat vóór en na belastingen is als volgt: € miljoen
2021
2020
Resultaat na belastingen (inclusief incidentele posten)
199
108
Saldo incidentele posten
-
-
Belastingdruk over incidentele posten
-
-
199
108
-
-42
199
150
Incidentele lasten/baten VpB
Genormaliseerd resultaat ná belastingen
AANVULLENDE INFORMATIE
70
11. BELASTINGEN FISCALE BASISREGELS EN FISCAAL RISICOBEHEER Het juist en volledig voldoen aan fiscale verplichtingen is voor Enexis Groep een belangrijk aandachtsgebied. Dit geldt voor zowel de winstbelasting als voor andere belastingen die op Enexis van toepassing zijn. Met de Belastingdienst is een convenant Horizontaal Toezicht afgesloten. Dit convenant vervalt uiterlijk op 31 december 2022. Het streven is om ruim voordien een convenant ‘nieuwe stijl’ af te sluiten. Op het gebied van belasting- en premieheffing staat Enexis voor: ċ Naleving van wetgeving: Enexis Groep handelt in overeenstemming met de geldende fiscale wet- en regelgeving. Hierbij wordt geen gebruik gemaakt van ongebruikelijke fiscale structuren. ċ Transparantie: De manier van werken van Enexis is gericht op het onderhouden van een open, constructieve en respectvolle werkrelatie met alle instanties die betrokken zijn bij belasting- en premieheffing.
Onder de incidentele posten worden baten en lasten opgenomen die niet direct voortvloeien uit de reguliere bedrijfsuitoefening en die qua aard en omvang, omwille van een betere analyse van de resultaten apart dienen te worden beschouwd.
Resultaat na belastingen (exclusief incidentele posten)
VERKLARING VAN DE ACCOUNTANT
Om deze doelen te realiseren wordt gebruik gemaakt van: ċ Een heldere toewijzing van fiscale verantwoordelijkheden binnen de organisatiestructuur (fiscale governance); ċ Actuele fiscale procesbeschrijvingen; ċ Automatisering en technologie voor het tot stand brengen van juiste en volledige aangiftes; ċ Het Enexis Internal Control Framework, waarvan de werking tweemaal per jaar wordt beoordeeld via een Control Self-Assessment (CSA), waarin bepaalde geïdentificeerde fiscale risico’s en de hierop mitigerende maatregelen zijn vastgelegd; ċ Een werkrelatie met de instanties betrokken bij de belasting- en premieheffing die is gebaseerd op vertrouwen, begrip en transparantie; en ċ Interne en externe communicatie over fiscaliteit met als doel contact met medewerkers(vertegenwoordigingen) en andere stakeholders te hebben over de impact van belasting- en premieheffing op de organisatie. WINSTBELASTING De bedrijfsactiviteiten van Enexis Groep zijn onderworpen aan winstbelasting. Enexis Holding N.V. is voor de winstbelasting (vennootschapsbelasting) hoofd van de fiscale eenheid en in die hoedanigheid hoofdelijk aansprakelijk voor de verplichtingen van de in de fiscale eenheid opgenomen vennootschappen. De ultimo 2021 gevoegde vennootschappen zijn: Enexis Netbeheer B.V., Enexis Personeel B.V., Enexis Vastgoed B.V., Fudura B.V., Enpuls B.V., Enpuls Projecten B.V.