Bijlage 2 - Bestemmingsplan toelichting

Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw)

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Inhoudsopgave

Toelichting

3

Hoofdstuk 1 Inleiding

4

Hoofdstuk 2 Beleid

7

Hoofdstuk 3 Planbeschrijving en Stedenbouwkundige structuur

19

Hoofdstuk 4 Onderzoeken

25

Hoofdstuk 5 Toelichting op de planregels en verbeelding

47

Hoofdstuk 6 Maatschappelijke betrokkenheid

55

Hoofdstuk 7 Economische uitvoerbaarheid

57

2

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Toelichting

3

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding tot nieuw bestemmingsplan

Gelet op de aanhoudende krapte op de woningmarkt, is de gemeente Emmen voornemens om binnen diverse kernen in de gemeente versneld woningbouw mogelijk te maken. Op de diverse locaties is het planologisch regime niet in overeenstemming met de voorgenomen woningbouwplannen. Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op één van deze locaties. Het gaat om de percelen achter de Zuidersloot, nummers 39-51 (hierna: plangebied). Er bevindt zich hier in de huidige situatie een voetbalveld en een trainingsveld. De gemeente Emmen (hierna: initiatiefnemer) heeft het plan opgevat om op deze locatie woningen te realiseren. Concreet ziet het voornemen toe op de realisatie van 21 woningen met bijbehorende (parkeer)voorzieningen en gezamenlijk groen. Aangezien de voorgenomen ontwikkeling niet in overeenstemming is met het geldende bestemmingsplan 'Weiteveen' is een bestemmingsplanherziening noodzakelijk. Op basis van het geldende bestemmingsplan heeft het plangebied een sportbestemming, waardoor de bouw- en gebruiksmogelijkheden voor de woningen ontbreken. In voorliggend bestemmingsplan wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit planologisch oogpunt verantwoord is. 1.2

Ligging plangebied

Het plangebied ligt in het dorp Weiteveen in de gemeente Emmen. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van Weiteveen en de directe omgeving weergegeven.

Afbeelding 1.1 Ligging van het plangebied in Weiteveen en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: plattekaart.nl)

4

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

1.3

Huidige planologische regelingen

1.3.1

Algemeen

Het plangebied bevindt zich binnen de begrenzing van het bestemmingsplan 'Weiteveen' (NL.IMRO.01142017.PCP08090-) dat op 25 juni 2009 door de gemeenteraad van Emmen is vastgesteld. Daarnaast gelden ter plaatse de bestemmingsplannen 'Parapluplan Parkeernormen gemeente Emmen' (NL.IMRO.0114.2017025-P701) en 'Emmen, Archeologie (facetbestemmingsplan)' (NL.IMRO.0114.2020032-B701). Deze plannen zijn respectievelijk vastgesteld op 26 april 2018 en 28 april 2022. Ten aanzien van de planologische situatie zijn voornamelijk de bestemmingsplannen 'Weiteveen' en 'Emmen, Archeologie (facetbestemmingsplan)' van belang. Op basis van het bestemmingsplan 'Weiteveen' is het plangebied voorzien van de bestemming 'Sport'. Op basis van het bestemmingsplan 'Emmen, Archeologie (facetbestemmingsplan)' geldt de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 4'. In afbeelding 1.2 wordt via een uitsnede van de verbeelding van het bestemmingsplan 'Weiteveen' de planologische situatie van het plangebied weergegeven.

Afbeelding 1.2 Uitsnede geldende bestemmingsplan “Weiteveen” (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl) 1.3.2

Beschrijving bestemmingen

Het plangebied kent op basis van het bestemmingsplan 'Weiteveen' de bestemming 'Sport'. De gronden aangewezen voor 'Sport' zijn bedoeld voor sport, sportvelden en sportterreinen, clubgebouwen een ijsbaan en kleedruimten. Bebouwing mag alleen binnen de aangegeven bouwvlakken plaatsvinden. Voor sportbestemmingen geldt dat ten dienste van de bestemming een horeca-1 functie aanwezig mag zijn. Bij een dergelijke horeca-1 functie moet gedacht worden aan een sportkantine. Een zelfstandige Horeca-1 functie is niet toegestaan. Tot slot kent het perceel de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 4'. Deze aangewezen

5

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor terreinen van middelhoge of hoge archeologische verwachtingen en bescherming en veiligstelling van de vastgestelde archeologische waarden. 1.4

Overzicht verricht onderzoek

Ter voorbereiding van het bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) zijn diverse onderzoeken verricht en adviezen gegeven. Daarnaast is er informatie gebruikt uit onderzoeken en adviezen die in een ander kader zijn uitgevoerd. De conclusies uit de onderzoeken en adviezen zijn verwerkt in de toelichting. De volgende onderzoeken zijn verricht: Laddertoets Beeldkwaliteitsplan Archeologisch onderzoek AERIUS-berekening Quickscan natuurwaardenonderzoek Aanmeldnotitie Vorm vrije m.e.r. notitie Akoestisch onderzoek sportveld Akoestisch onderzoek ijsbaan Lichtonderzoek sportveld Bodemonderzoek Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Watertoets

1.5

Opzet bestemmingsplan

Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en een toelichting. Op de verbeelding worden de percelen in het gebied aangegeven met bestemming dan wel een aanduiding. In de regels worden de bouw- en gebruiksmogelijkheden van het plangebied geregeld. Tot slot wordt in de toelichting een verantwoording gegeven van de in het plan gemaakte keuzes.

6

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Hoofdstuk 2

Beleid

2.1

Gemeentelijk beleid

2.1.1

Structuurvisie gemeente Emmen 2020, veelzijdigheid troef

2.1.1.1 Algemeen Structuurvisie Emmen 2020, Veelzijdigheid Troef, is 24 september 2009 vastgesteld door de raad. Het document is opgesteld als ruimtelijke vertaling van de ambities gesteld in de Strategienota Emmen 2020, vastgesteld in de raadsvergadering van september 2001, en de herijkte strategienota. De structuurvisie geeft de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Emmen weer. In de structuurvisie wordt de ruimtelijke structuur van 2020 geschetst aan de hand van een aantal thema's, te weten landschap, duurzaamheid, verkeer, werken, wonen, voorzieningen en veiligheid. Voor ieder thema is een hoofdkoers bepaald. In voorliggend geval is het thema 'Wonen' van belang. 2.1.1.2 Wonen Emmen zet in op aantrekkelijke, sterk gevarieerde woonmilieus. Variatie is nodig om verschillende doelgroepen aan Emmen te binden. Aan de ene kant is het woonbeleid bedoeld om inwoners van passende behuizing te voorzien en hen een aantrekkelijk woningaanbod te bieden om hen vast te houden. Continue aanpassing van het aanbod aan de veranderende woningvraag is geboden. De opgave ligt er om de woningvoorraad in lijn te brengen en te houden met de woonwensen van huidige én toekomstige inwoners. Dit betekent: meer levensloopbestendige woningen: bij voorkeur zo dicht mogelijk bij de kern van het dorp.

Zo wordt tegemoet gekomen aan de toenemende behoefte naar wonen met zorg en welzijnsdiensten; meer ruimte voor bouwkavels: zo wordt tegemoet gekomen aan de wens van inwoners om zelf de regie in handen te hebben bij het creëren van hun woon- en leefomgeving; realisatie van nieuwe dorpse en landelijke woonmilieus in combinatie met investeringen in het landschap om de kwaliteit van wonen en leven een impuls te geven en een concurrerend woonmilieu te bieden. 2.1.1.3 Toetsing van het initiatief aan de 'Structuurvisie gemeente Emmen 2020, veelzijdigheid troef De voorgenomen ontwikkeling gaat uit van de realisatie van 21 woningen. Deze woningen zijn geschikt voor starters op de woningmarkt en senioren. Het realiseren van geschikte woningen voor starters is belangrijk, omdat hier veel vraag naar is. Hierdoor draagt de voorgenomen ontwikkeling ook bij aan het binden van jongeren aan de gemeente Emmen. Ook is er een behoefte aan geschikte woningen voor senioren/levensloopbestendige woningen in Weiteveen. Geconcludeerd wordt dat het plan in overeenstemming is met de 'Structuurvisie gemeente Emmen 2020, veelzijdigheid troef'.

7

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

2.1.2

Woonvisie 2022-2030 'BuitengeWoon Thuis in Emmen'

2.1.2.1 Algemeen In oktober 2022 heeft de gemeenteraad van Emmen de woonvisie 2022-2030 'BuitengeWoon Thuis in Emmen' vastgesteld. Met de nieuwe woonvisie zet de gemeente Emmen in op een gevarieerde woonomgeving en beschikt over een breed, duurzaam aanbod van woningen in diverse prijsklassen, in alle kernen. Het woningaanbod moet aansluiten bij de behoeften en financiële mogelijkheden van de huidige en toekomstige bewoners. In de woonvisie staat de volgende missie centraal: De gemeente Emmen werkt samen met inwoners en betrokken partijen aan wonen, en heeft de volgende ambities: 1. Emmen draagt zorg voor een aantrekkelijke, leefbare woonomgeving waar iedereen zich thuis voelt en zichzelf naar vermogen kan redden. 2. Emmen geeft ruimte aan vernieuwende woonconcepten. 3. Emmen versterkt haar groene omgeving, zet in op een duurzaam woon- en leefklimaat en een toekomstbestendige woningvoorraad. 2.1.2.2 Ambities voor vernieuwing in de woningvoorraad van wijken en dorpen Om de missie in relatie tot de beschikbaarheid van voldoende passende woningen en vernieuwende woonconcepten te behalen, werkt de gemeente de komende jaren voor alle wijken en dorpen vanuit de volgende vier uitgangspunten: 1. het aanbieden van een grotere diversiteit aan woningen in de wijken en dorpen In een aantal wijken en dorpen is er sprake van een grote eenzijdigheid van woningen.

Meestal gaat het hierbij om veel van hetzelfde type eengezinswoningen. Deze eenzijdigheid willen de gemeente Emmen doorbreken door andere woningtypen toe te voegen. Het kan gaan om het toevoegen van andere woningen in de traditionele bouw zoals grotere, luxere woningen en kleinere woningen voor bijvoorbeeld starters of senioren. Ook hebben mensen tegenwoordig andere woonwensen zoals extra ruimte voor een thuiskantoor. Dit vraagt om een andere plattegrond van woningen. 2. Herstructurering van oudere woonbuurten Om de grotere diversiteit van het woningaanbod te bereiken en de eenzijdigheid te doorbreken, is op sommige plekken herstructurering nodig. Er zijn in de wijken en dorpen veel woonbuurten die inmiddels 50 jaar of ouder zijn. Een deel van de woningen, en het openbaar gebied, in deze woonbuurten zijn niet meer toekomstbestendig. Daarom is op veel plekken een verbeteringsslag nodig. Gelet op de grote opgaven zal geprioriteerd moeten worden wat betreft locaties. Dit vraagt een nadere uitwerking. 3. Ontwikkelen van diverse seniorgeschikte woningen en starterswoningen Senioren (65-plussers) maken een steeds groter deel uit van de bevolking in Emmen. Uit het woningmarktonderzoek is gebleken dat er een tekort is aan passende woningen voor deze groep.

Ook is het van belang om geen woningen te bouwen die alleen aantrekkelijk zijn voor senioren, omdat op lange termijn het aandeel senioren weer gaat afnemen volgens de bevolkingsprognoses. De seniorenwoningen die gebouwd worden, moeten daarom ook aantrekkelijk zijn voor andere doelgroepen. Levensloopbestendig bouwen is daarom waar de gemeente Emmen op aanstuurt. Senioren hebben verschillende woonwensen en behoeften. Daarom wordt gestimuleerd een diversiteit aan woningtypen, waaronder nieuw woonvormen zoals hofjes waar senioren (mogelijk gemixt met jongeren) bij elkaar wonen met een gemeenschappelijke tuin. Een bijkomend voordeel van bouwen voor senioren is dat de woningen die de senioren achterlaten beschikbaar komen voor gezinnen of starters. Daarmee ontstaat de gewenste 8

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

doorstroming op de woningmarkt. Dit alleen is niet genoeg om aan de vraag van deze doelgroepen te voldoen, met name voor starters. Vanwege de hoge prijzen hebben zij steeds minder kans op een woning. Daarom wordt ook de bouw van nieuwe, betaalbare starterswoningen gestimuleerd. 4. Een groei van 4.000 woningen tot 2030 Er is op dit moment sprake van een woningtekort. De autonome groei bestaat tot 2030 uit 1.500 woningen. Daarbovenop is er een extra ambitie van vijf procent groei van de woningvoorraad. In totaal komt de gemeente hiermee op een ambitie 4.000 extra woningen te bouwen tot 2030. Dit bestaat uit zowel koopwoningen als huurwoningen. Uit het woningmarktonderzoek is namelijk gebleken dat er een toenemende vraag is naar socialeen middenhuurwoningen. Daarom stimuleert de gemeente Emmen ook een groei van 5% in sociale- en middenhuurwoningen. Ook landelijk wordt de vraag naar betaalbare woningbouw gestimuleerd, onder andere in het Nationaal Programma Wonen, waarin een aandeel van 30% sociale woningbouw wordt geambieerd. 2.1.2.3 Kwalitatief afwegingskader In de woonvisie 'BuitengeWoon Thuis in Emmen is een kwalitatief afwegingskader is als volgt opgebouwd: 1. Woningbouwinitiatieven worden niet individueel, maar in samenhang beoordeeld. 2. Prioriteit wordt gegeven aan plannen voor herstructurering, transformatie en inbreiding. 3.

Prioriteit wordt gegeven aan woningbouwplannen voor aandachtsgroepen. 4. Woningbouwplannen dragen bij aan een variërend en aantrekkelijk woonmilieu. 5. Woningbouwplannen dragen bij aan ruimtelijke kwaliteit. 2.1.2.4 Kwantitatief afwegingskader Richting 2030 wil de gemeente Emmen ten minste 4.000 woningen aan de woningvoorraad toevoegen. Deze woningen worden verspreid over de hele gemeente toegevoegd. In onderstaand afwegingskader benoemd de gemeente de globale verdeling van de woningen over de vier gebieden. Gebieden

Beoogde groei Ambitie groei huishoudens tot 2030 woningvoorraad 5% tot 2030

Totaal aantal woningen extra tot 2030

Stad Emmen

900

1.400

2.300

De Monden

100

260

360

De Blokken

290

480

770

De Velden

210

360

570

Totaal

1.500

2.500

4.000

De kwantitatieve groei is verdeeld op basis van de hoeveelheid woningen in de verschillende gebieden. Op deze manier groeien de verschillende gebieden in verhouding tot elkaar. De genoemde aantallen worden gezien als een richtlijn voor de gebieden, maar zijn geen harde grens. De grootste huishoudensgroei verwacht de gemeente voor de kern Emmen. In de Monden voorziet de gemeente de kleinste groei. 2.1.2.5 Ladder voor duurzame verstedelijking Nieuwe woningbouwplannen moeten ook worden beoordeeld op hun behoefte binnen de ladder voor duurzame verstedelijking. Dit is een instrument dat bijdraagt aan zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik, met oog voor de toekomstige ruimtebehoefte en ontwikkelingen in de omgeving. De voorgenomen ontwikkeling betreft een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' als bedoeld in de 9

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Ladder voor duurzame verstedelijking. Gelet op het vorenstaande is een uitgebreide ladderonderbouwing opgesteld. De ladderonderbouwing is in Bijlage 1 opgenomen. Uit de ladderonderbouwing blijkt dat het voorliggende plan voorziet in de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte in Weiteveen. De ontwikkeling voldoet daarmee aan de eisen die artikel 3.1.6 lid 2 van het Bro aan de plantoelichting stelt. 2.1.2.6 Toetsing van het initiatief aan de woonvisie 2022-2030 'BuitengeWoon Thuis in Emmen' Middels de voorgenomen ontwikkeling wordt bijgedragen aan de vier uitgangspunten die worden beschreven in de woonvisie van de gemeente Emmen. Het plangebied ligt in het gebied 'De Blokken' waar op basis van de woonvisie sprake is van een kwantitatieve behoefte naar woningen. Hierna wordt het voornemen getoetst aan het kwalitatieve afwegingskader: 1. Woningbouwinitiatieven worden niet individueel, maar in samenhang beoordeeld. a. In voorliggend geval is geen sprake van de ontwikkeling van een individuele woning, maar van 21 woningen in één gebied. 2. Prioriteit wordt gegeven aan plannen voor herstructurering, transformatie en inbreiding. a. In voorliggend geval is sprake van een inbreidingsontwikkeling op een locatie dat voorheen in gebruik was als sportveld. 3. Prioriteit wordt gegegeven aan woningbouwplannen voor aandachtsgroepen. a.

In de woonvisie worden senioren, jongeren en starters en kleinere huishoudens benoemd als aandachtsgroepen. Voorliggend bestemmingsplan geeft prioriteit aan starterswoningen en woningen voor senioren/levensloopbestendige woningen. 4. Woningbouwplannen dragen bij aan een variërend en aantrekkelijk woonmilieu. a. Met het voornemen wordt veel aandacht gegeven aan een parkachtig, groen en aantrekkelijk woonmilieu. 5. Woningbouwplannen dragen bij aan ruimtelijke kwaliteit. a. Doordat de voorgenomen ontwikkeling een passende vervolgfunctie geeft aan een sportveld dat niet meer in gebruik is, wordt hierbij per definitie een bijdrage geleverd aan de ruimtelijke kwaliteit. Tot slot is ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling een ladderonderzoek uitgevoerd. In de in 2.3.2 opgenomen ladderonderbouwing wordt onderschreven dat er sprake is van een woningbouwplan dat kwantitatief en kwalitatief voorziet in een concrete woonbehoefte. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in lijn is met de ambities en uitgangspunten die worden beschreven in de Woonvisie 2022-2030 'BuitengeWoon Thuis in Emmen'. 2.1.3

Integrale parkeervisie

In oktober 2017 heeft de gemeenteraad van Emmen de "Integrale parkeervisie gemeente Emmen" vastgesteld. Deze visie vervangt de parkeernota van 2010. De visie is het kader voor het bepalen van de parkeeropgave bij fysieke ontwikkelingen op alle niveaus. Het is een leidraad voor het beoordelen van de parkeeropgave van stedenbouwkundige visies & plannen voor (her-)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving en is ook het kader dat invulling geeft aan het begrip “voldoende parkeer- of stallingsruimte dan wel voldoende laad- of losruimte in bestaande en op ontwikkeling gerichte nieuwe bestemmingsplannen. De visie bevat ten aanzien van de hoeveelheid parkeervoorzieningen en het aantal los- en laadplaatsen het beoordelingskader voor het verlenen van een omgevingsvergunning voor het bouwen en- of wijzigen gebruik.

10

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Voor toekomstige (nieuwbouw)ontwikkelingen is in de parkeervisie de landelijke richtlijnen van het CROW leidraad. Uitgangspunt blijft in beginsel voldoende parkeerruimte op eigen terrein. Als dit niet kan, kan eventueel teruggevallen worden op parkeren in de openbare ruimte, waarvoor aan de gemeente een afkoopsom wordt betaald. Vervolgens is er een paraplubestemmingsplan parkeren opgesteld (vastgesteld op 26 april 2018) voor het grondgebied van de gehele gemeente Emmen. In paragraaf 3.6.2.3 wordt nader uiteengezet hoe in het plangebied wordt voorzien in de parkeerbehoefte. 2.1.4

Cultuurhistorische waarden

2.1.4.1 Algemeen Op 4 juli 2017 heeft de gemeenteraad van Emmen de Erfgoednota 2017-2022 vastgesteld. Met de Erfgoednota geeft de gemeente Emmen uitdrukking aan het belang dat cultuurhistorie voor de samenleving inhoudt. In de Erfgoednota benoemt de gemeente Emmen haar ambities ten aanzien van het benutten van de kansen en kwaliteiten van haar erfgoed. De gemeente Emmen herkent de krachtige stimulans die het erfgoed voor de gemeenschap in cultureel, sociaal-maatschappelijk, economisch en ruimtelijk opzicht kan bieden. Met het vaststellen van de erfgoednota wordt de betekenis van het erfgoed duurzaam verankerd in ieders denken en doen. De inspanningen die de gemeente Emmen verricht, hebben ook een wettelijke grondslag: de Erfgoedwet, de Archiefwet en de Omgevingswet verplichten gemeenten hun cultuurhistorische potentie te inventariseren en de omgang hiermee in ruimtelijke plannen op te nemen. Onder de term cultuurhistorie wordt verstaan: Archeologie: alle sporen en vondsten uit het verleden. Historische stedenbouw en bouwkunst: gebouwen met een historische of architectonische betekenis, bezien in de context van dorp- en wijkstructuren. Historische geografie: het landschap dat door de eeuwen heen door de mens in cultuur is gebracht en naar zijn hand is gezet.

Historische archieven en museale collecties als bron voor het doen van onderzoek naar de geschiedenis van Emmen en haar bewoners. Dit is het materiele erfgoed. Daarnaast vertegenwoordigen: Tradities en plekken met verhalen het immateriële erfgoed. Bepaalde objecten en plekken hebben een hoge waarde en zijn ingedeeld binnen de beleidskeuze 'respecteren en rekening mee houden'. In de Erfgoednota staan drie beleidskeuzes beschreven voor monumenten en structuren en plekken met een hoge cultuurhistorische waarde: Beschermen geldt voor gebouwde monumenten, monumentale bomen en beschermde dorpsgezichten. Deze elementen zijn beschermd volgens de Erfgoedwet en de provinciale en gemeentelijke verordeningen. Herkenbaar houden geldt voor ensembles en structuren met een hoge cultuurhistorische waarde. Bij ontwikkelingen wordt er ingespeeld op de cultuurhistorische kwaliteiten van een structuur of ensemble en wordt gelet op het herkenbaar houden van de historische en ruimtelijke structuur en samenhang. Respecteren en rekeninghouden geldt voor gebouwen en plekken die de gemeente en inwoners samen hebben aangewezen. Bij ontwikkelingen (bouw, verbouw, aanleg, inrichting, sloop, kap) wordt de cultuurhistorische waarde van het element waar mogelijk behouden en versterkt.

11

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

2.1.4.2 Toetsing van het initiatief aan de Erfgoednota 2017-2022 Het plangebied ligt in het gebied 'Barger Westerveen'. Dit betreft een veenkoloniaal landschap. Kenmerkend voor dit landschap zijn de lintdorpen langs kanalen met uitgestrekte landerijen waarbij men ver kan kijken. Dit komt door de grootschalige veenontginningen. Op de erfgoedbeleidskaart wordt alleen de watergang aan de westzijde van het het plangebied aangewezen als bijzonder cultuurhistorisch element. De watergang dient herkenbaar te worden gehouden. De genoemde watergang wordt als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling niet aangetast. Hiermee wordt voldaan aan de 'maatregel' dit cultuurhistorisch element herkenbaar te houden. 2.1.5

Welstandsbeleid

2.1.5.1 Algemeen In het belang van de kwaliteit van de woon-, leef- en werkomgeving is aan de gemeente de wettelijke taak toebedeeld om te zorgen voor een goede omgevingskwaliteit: een omgeving die veilig, gezond en aantrekkelijk is. Dat is in het belang van de burgers. Een goede omgevingskwaliteit voorkomt verloedering en daarmee waardeverlies van gebouwen. In die taak beschikt de gemeente over veel instrumenten, waarvan er één specifiek bedoeld is voor het uiterlijk van bouwwerken, namelijk het welstandsbeleid. Er is geen ander instrument waarmee een gemeente invloed kan uitoefenen op de architectuur, de gebruikte materialen, de kleuren van het bouwwerk en dergelijke. Met het gemeentelijke welstandsbeleid wordt zowel het uiterlijk van nieuwe gebouwen beïnvloed, als de verbouwingen van bestaande bouwwerken. Het plangebied ligt in Weiteveen, waar het ambitieniveau 'welstandsvrij' van toepassing is. 2.1.5.2 Niveau welstandsvrij De gemeente heeft welstandsvrije gebieden aangewezen waar voor bouwactiviteiten geen redelijke eisen van welstand meer gelden. Om uiteenlopende redenen zijn voor deze gebieden geen specifieke welstandscriteria opgenomen.

Zo kan de zelfsturende werking om te zorgen voor een kwalitatief en aantrekkelijke omgeving reden zijn om deze gebieden welstandsvrij te maken, maar ook gebieden die een zeer privaat karakter hebben (bedrijventerreinen) of een experimenteel karakter hebben en in gebieden waar weinig gebouwd wordt, is gekozen om niet te sturen op het uiterlijk van de bebouwing. 2.1.5.3 Toetsing van het initiatief aan de Welstandnota Op het plangebied is het ambitieniveau 'welstandsvrij' van toepassing. Voor bouwactiviteiten die hier plaatsvinden gelden geen redelijke eisen van welstand. Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling is een beeldkwaliteitsplan opgenomen. Dit beeldkwaliteitsplan bevat de welstandseisen die ter plaatse van het plangebied gelden. Het beeldkwaliteitsplan is in Bijlage 2 opgenomen. Op deze plaats wordt geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met het welstandsbeleid. 2.2

Provinciaal beleid

2.2.1

Algemeen

Het provinciaal beleid behelst een doorvertaling van rijksbeleid en is verwoord in tal van plannen. De belangrijkste provinciale beleidsdocumenten betreffen de Omgevingsvisie Drenthe 2018 en de bijbehorende Provinciale Omgevingsverordening Drenthe.

12

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Opgemerkt wordt dat de Omgevingvisie in 2022 is geactualiseerd. Daarnaast is de Omgevingsverordening meerdere keren geactualiseerd, waarbij de laatste wijziging in 2023 heeft plaatsgevonden. 2.2.2

Omgevingsvisie Drenthe

2.2.2.1 Algemeen De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe in de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode daarna. In de komende jaren zullen er provinciaal een vijftal belangrijke ontwikkelingen gaan spelen: de demografische ontwikkeling; de klimaatverandering; de afname van de biodiversiteit; de transitie naar een kennis- en netwerkeconomie; de transitie naar een duurzame energievoorziening. Missie De missie van de provincie is het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij de kernkwaliteiten. Deze missie is ingegeven door wat inwoners, medeoverheden en maatschappelijke partners belangrijk vinden voor de toekomst van Drenthe. De kernkwaliteiten zijn samen met partners en de inwoners van Drenthe benoemd, te weten landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur. Kernkwaliteiten De kernkwaliteiten zijn de kwaliteiten die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Samen met vertegenwoordigers van overheden, belangengroepen, marktpartijen en inwoners heeft de provincie de volgende kernkwaliteiten van Drenthe benoemd: rust, ruimte, natuur en landschap; oorspronkelijkheid (authenticiteit, Drents eigen); noaberschap; kleinschaligheid (Drentse schaal); menselijke maat; veiligheid.

Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteiten. In hoofdstuk 4 van de Omgevingsvisie is voor alle kernkwaliteiten een uitwerking naar meer concrete indicatoren gemaakt, namelijk landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur. Zorgvuldig Ruimtegebruik In Drenthe kunnen mensen nog ruimte beleven. Dat wil de provincie bewaken, ook wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn. Zorgvuldig ruimtegebruik is van provinciaal belang. In voorliggend plan wordt hier door middel van inbreiding invulling aangegeven. Voorgenomen ontwikkeling bestaat uit het ontwikkelen van woningbouw op een voetbalveld binnen de bebouwde kom van Weiteveen. Milieu- en leefomgevingskwaliteit De provincie streeft naar een gezonde en veilige leefomgeving voor mens, plant en dier. Het beschermen van de kwaliteit van milieu en leefomgeving is veelal op Europees en nationaal niveau geregeld. Daarbij zijn diverse taken en verantwoordelijkheden bij de provincies neergelegd. Deze taken, gericht op het beschermen van de kwaliteit van lucht, water en bodem en het verbeteren van de verkeersveiligheid, waterveiligheid en externe veiligheid, zijn daarmee van provinciaal belang. 13

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Kaarten en doelstellingen Op kaarten behorende bij de Omgevingsvisie Drenthe zijn de kernkwaliteiten nader weergegeven. Op een aantal kaarten (wanneer relevant) is het plangebied als volgt aangeduid: Landschap Ten aanzien van de kernkwaliteit Landschap ligt het plangebied in het landschap van de veenkoloniën. Het landschapstype is het hoogveenontginningslandschap, het meest voorkomende landschapstype in de provincie. Dit landschap kenmerkt zich door strakke verkaveling, de bebouwingslinten langs kanalen en monden en de grote weidse ruimtes met wijken. Elke ontginning heeft bovendien zijn eigen specifieke kenmerken, waaraan de tijd en de manier van ontginning is af te lezen. De ontwikkelingslocatie betreft bestaand stedelijk gebied en tast het landschap dus niet aan. De kernkwaliteit is dan ook niet in het geding. Cultuurhistorie Het beleid van de provincie Drenthe ten aanzien van cultuurhistorie is beschreven in de beleidsnota Cultuurhistorisch Kompas Drenthe. Het plangebied is gelegen binnen het gebied Emmen en haar venen. Het generieke beleid 'respecteren' is van toepassing. Het is bedoeld om de cultuurhistorische samenhang, zoals die is vastgelegd in de hoofdstructuur, te borgen.

De ambitie voor dit deelgebied richt zich specifiek op het zichtbaar houden van de machinale veenwinning en veenverwerking op het Amsterdamscheveld en het Bargerveen, zowel in het landschap als in de bebouwing en op het herkenbaar houden van de lintstructuur van de randveenontginningen met een variatie aan bebouwing langs de slingerende oost-west georiënteerde wegen. Op een gedeelte van het plangebied is ook het gebiedsspecifieke beleid 'voorwaarden verbinden' van toepassing. Dit betreft het gebied 'Amsterdamscheveld'. De ambitie voor dit gebied is tevens het zichtbaar houden van de machinale veenwinning en veenverwerking op het Amsterdamscheveld en het Bargerveen, zowel in het landschap als in de bebouwing. Het provinciale beleid ten aanzien van cultuurhistorie is beschreven in de beleidsnota ‘Cultuurhistorisch Kompas Drenthe’. Twee doelstellingen staan hierin centraal. Ten eerste wil de provincie de cultuurhistorie herkenbaar houden. Het provinciaal belang Cultuurhistorie is vastgelegd in de Cultuurhistorische Hoofdstructuur. Ten tweede wil de provincie de ruimtelijke identiteit versterken. Dat doet de provincie door ruimtelijke ontwikkelingen te sturen vanuit samenhangende cultuurhistorische kwaliteiten, met respect en durf. Daarin is ruimte voor inspiratie en eigen afwegingen van onze partners.

De Cultuurhistorische Hoofdstructuur verbindt alle elementen, structuren en gebieden die in hun onderlinge samenhang van provinciaal belang worden geacht. Voor het bepalen welke onderdelen van provinciaal belang zijn worden de volgende criteria toegepast: De onderlinge, samenhangende relatie van elementen, structuren en gebieden; De bovenlokale betekenis van de elementen, structuren en gebieden; De mate waarin de elementen, structuren en gebieden nu ruimtelijk dominant zijn; De mate waarin zij karakteristiek zijn voor de provincie Drenthe en voor het deelgebied. Het plangebied valt binnen de cultuurhistorische hoofdstructuur binnen het deelgebied ‘Emmen en haar venen’. Bepalend in dit gebied is de positie van Emmen als naoorlogse stad, in een veengebied dat vrij laat is ontgonnen en nog de concrete sporen toont van de machinale veenontginningen. De ambitie voor het gebied Amsterdamscheveld is het zichtbaar houden van de machinale veenwinning en veenverwerking op het Amsterdamscheveld en het Bargerveen, zowel in het landschap als in de bebouwing.

14

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Het plangebied betreft een voetbalveld. Binnen het plangebied bevindt zich geen cultuurhistorisch waardevolle bebouwing en er is geen sprake van cultuurhistorische waarden. De voorgenomen ontwikkeling doet dus geen afbreuk aan cultuurhistorische waarden. Voor uitgebreide beschouwing van de cultuurhistorische waarden wordt verwezen naar paragraaf 4.1.2.2 van deze toelichting. Archeologie De kaart Archeologie geeft een overzicht van de archeologische waarden en verwachtingen die de provincie van provinciaal belang achten. In gebieden of terreinen met een archeologische verwachting op de archeologiekaarten, wordt gestuurd op een goede uitvoering van archeologisch onderzoek. Niet voor alle bodemingrepen is archeologisch onderzoek vereist. Dit hangt af van de omvang en aard van de ingreep, de waarde/verwachting van de locatie en het vrijstellingenbeleid zoals dat is uitgewerkt in de gemeentelijke archeologiekaarten. Het plangebied ligt in een gebied met een archeologische verwachtingswaarde. Hiervoor zijn archeologische onderzoeken uitgevoerd. Hier wordt in paragraaf 4.1 nader op ingegaan. Aardkundige waarden Aardkundige waarden die bijdragen aan het specifieke Drentse karakter wil de provincie behouden en, waar mogelijk, herstellen. Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteit aardkundige waarden.

De provincie wil inhoud geven aan ruimtelijke kwaliteit, om de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe te behouden en te versterken. Het doel is de archiefwaarde van de bodem te behouden en de landvormen, die karakteristiek zijn voor het Drentse landschap, te behouden en te versterken, als onderdeel van de kernkwaliteit oorspronkelijkheid. Het plangebied ligt binnen een gebied met een generiek beschermingsniveau voor aardkundige waarden. In deze gebieden wil de provincie de lokale, aardkundige kenmerken voor de toekomst bewaren. Voorgenomen ontwikkeling gaat uit van de binnenstedelijke ontwikkeling waarbij reeds geroerde gronden worden bebouwd. 2.2.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsvisie Drenthe De voorgenomen ontwikkeling ziet toe op de herontwikkeling van een voetbalveld in Weiteveen. De voorgenomen ontwikkeling vindt plaats binnen bestaand stedelijk gebied, waardoor wordt aangesloten op de ambitie om eerst te verdichten alvorens uit te breiden (zorgvuldig ruimtegebruik). Verder wordt in voorliggend initiatief voldaan aan de verschillende milieuaspecten. Tot slot wordt middels het voorgenomen initiatief geen afbreuk gedaan aan de verschillende kernkwaliteiten. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de 'Omgevingsvisie Drenthe 2018. 2.2.3

Provinciale omgevingsverordening

2.2.3.1 Algemeen De provinciale omgevingsverordening is een instrument om het omgevingsbeleid uit de provinciale omgevingsvisie uit te kunnen voeren. In de verordening staan de regels die bij deze plannen en ideeën gelden. Gemeenten en waterschappen moeten aan de regels uit deze verordening voldoen bij het opstellen van hun ruimtelijke plannen.

15

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

2.2.3.2 Woningbouw In artikel 2.17 van de Omgevingsverordening staan regels opgesomd die betrekking hebben op de voorwaarden waaronder woningbouw binnen de provincie is toegestaan. Hierna worden de regels aangehaald: Een ruimtelijk plan kan voorzien in nieuwe woningbouw mits de behoefte op basis van de gemeentelijke woonvisie kan worden aangetoond en aansluit bij bestaand stedelijk gebied. De gemeentelijke woonvisie ten aanzien van de woningvoorraad: draagt bij aan balans tussen vraag en aanbod in de gehele Drentse woningvoorraad op de lange termijn en is hiertoe afgestemd binnen de woningmarktregio's; benoemt tenminste de kwaliteit, kwantiteit, doelgroepen, duurzaamheid en kernenstructuur. schetst de opgaven in de bestaande woningvoorraad; geeft aan op welke wijze balans op lange termijn wordt gerealiseerd; geeft een lange termijn beeld. 2.2.3.3 Toetsing van het initiatief aan de Provinciale Omgevingsverordening Drenthe De voorgenomen ontwikkeling voorziet zowel kwantitatief als kwalitatief gezien in woningen waar in Weiteveen behoefte aan is. Voor een nadere onderbouwing van het vorenstaande wordt verwezen naar paragraaf 2.1.2. Hier wordt de voorgenomen ontwikkeling getoetst aan het actuele gemeentelijke woonbeleid. 2.3

Rijksbeleid

2.3.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

2.3.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 2.3.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.

Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie

16

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.

2.3.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. 2.3.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

Ten tijde van de SVIR (Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, voorganger NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Om een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en

17

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

infrastructuur'. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. 2.3.3

Toetsing van het initiatief aan uitgangspunten in het Rijksbeleid

De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke lokale ontwikkelingen. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen rijksbelangen als opgenomen in de omgevingsvisie. Wat betreft de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij 'nieuwe stedelijke ontwikkelingen' (3.1.6 Bro). Op het realiseren van woningen is onder meer de uitspraak ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921 van belang. Uit deze uitspraak blijkt dat het realiseren van maximaal 11 woningen niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, Bro. In voorliggend geval is er sprake van de realisatie van 21 woningen. Er is dus sprake van een stedelijke ontwikkeling. In paragraaf 2.1.2 wordt nader op de ladder ingegaan. 2.4

Conclusie

De conclusie van de in dit bestemmingsplan 'Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw)' beschreven beleidsuitgangspunten is dat het rijksbeleid niet direct door werkt in het plangebied. Hierdoor is het bestemmingsplan niet in strijd met het rijksbeleid. Het rijksbeleid werkt indirect door via het provinciaal beleid. Het provinciaal beleid vormt op zijn beurt weer de input voor het gemeentelijk beleid. Voor het voorliggende bestemmingsplan kan eveneens geconcludeerd worden dat het plan passend is in het provinciale beleid. Wat betreft het gemeentelijk beleid kan gesteld worden dat het plan passend is in het gemeentelijk beleid.

18

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Hoofdstuk 3 structuur

Planbeschrijving en Stedenbouwkundige

3.1

Huidige situatie plangebied

3.1.1

Het plangebied

Op het sportpark 'Amsterdamsche Veld' aan de Ir. Biewengaweg bevindt zich een ongebruikt voetbalveld. Het voormalig 'C-veld' is het meest westelijk gelegen sportveld en wordt sinds 2012 niet meer gebruikt en is in eigendom van de Gemeente Emmen. Ondanks de geringe bebouwingsdichtheid rondom de locatie ligt het vrij centraal in het dorp. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door bebossing en de Wethouder G.H. Scherpenlaan. Aan de oostzijde bevindt zich het sportpark. Ten zuiden en westen van het plangebied bevinden zich bestaande woningen en een bosperceel. In afbeelding 3.1 is een luchtfoto opgenomen waarin de huidige situatie van het plangebied (rode omlijning) is weergegeven.

Afbeelding 3.1 Luchtfoto ligging plangebied (Bron: PDOK) 3.2

Gewenste situatie

In Weiteveen is een behoefte aan nieuwbouw woningen voor de bestaande bewoners. Het huidige woningbestand van het dorp bestaat hoofdzakelijk uit grondgebonden woningen op riante percelen. Dit sluit niet aan op de veranderende woonbehoefte van de vergrijzende bevolkingssamenstelling. Met deze inbreiding willen wij nieuwbouw woningen toevoegen zodat de dorpsbewoners meer kans hebben om in hun eigen dorp te kunnen blijven wonen. Met doorstroming komen dan gezinswoningen vrij voor behoud van (jonge) gezinnen in het dorp.

19

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Het plan bestaat uit 21 grondgebonden woningen. Door middel van verschillende woningtypologieën zal het plan geschikt zijn voor doelgroepen als één- of tweepersoonshuishoudens, starters en senioren, maar ook voor meerdere persoonshuishoudens. Het beoogt effect is dat er doorstroming binnen het dorp ontstaat zodat andere woningzoekenden binnen het dorp gevestigd kunnen blijven. 3.3

Stedenbouwkundige inpassing

3.3.1

Weiteveen-Middendeel

In 1980 is er een ontwerp gemaakt voor het middendeel waarin het huidige plangebied zich in bevindt. Met dit uitbreidingsplan werd getracht om de oostelijke en westelijke kern tot één dorp te ontwikkelen. In deze tijd was de verzuiling afgenomen en werd de onderlinge band intensiever en was er steeds meer vermenging in het verenigingsleven. De westelijke kern aan de Dordsestraat had namelijk een protestantse signatuur, de oostelijke kern was katholiek en concentreerde zich langs de Zuidersloot bij de katholieke kerk, school en voormalig klooster. De basis van dit stedenbouwkundig plan is de lintbebouwing langs de Zuidersloot. Deze wordt onderbroken door twee 'closes'. Dit zijn twee woonstraatjes haaks op de Zuidersloot met een brede profilering; Wollegras en Vogelwikke. In deze profilering zit een vijverachtige sloot met aan weerszijde een woonstraat en diepe voortuinen. Aan de achterzijden van de bebouwingslinten zijn diverse collectieve functies. Er zijn een aantal bospercelen, een evenemententerrein (nu een voetbalcourt) en speelveldjes. Het sportpark is toegankelijk via de Ir. Biewengaweg (Dommerskanaal) samen met o.a. de ijsbaan, een bedrijventerrein, het katholiek complex en het winkelcentrum aan de Veldmanlaan.

De bospercelen en de royale laanbeplanting langs het, huidige en voormalige, Dommerskanaal zorgen voor dat het dorp een groene dorpssilhouet heeft in het overwegend lege grootschalige veenontginningslandschap. 3.3.2

Stedenbouwkundige inpassing

Met invulling van ‘C-veld’ wordt aangesloten op de bestaande stedelijke structuur van Weiteveen-Middendeel. Het plangebied wordt omzoomd met een bomenwal zodat het een eigen ruimte vormt binnen het gebied. Met het spel van donker (verkeersruimtes) en licht (verblijfsruimtes) zijn namelijk de afzonderlijke functies aan de Ir. Biewengaweg gepositioneerd. De overige randen van het plangebied blijven ongewijzigd met de huidige situatie. Het plangebied vormt zich nu een eigen gebied waarin de bebouwing zich in redelijke wijze onafhankelijk kan vormgeven ten opzichte van de andere onderdelen van het dorp. Er is bewust gekozen voor een hofje als centrale ontsluiting en element voor de onderlinge samenhang en is een variatie op de structuur van de naastliggende buurtjes Wollegras en Vogelwikke. Rondom het hofje worden de verschillende woningtypologieën ontsloten in een dichtere bebouwingsdichtheid dan wat nu in het dorp aanwezig is. De woningen worden deels seriematig en deels individueel ontwikkeld. Voor waarborging van de onderlinge samenhang rondom het hofje wordt gebruik gemaakt van zowel dit bestemmingsplan alsook een beeldskwaliteitsplan (Bijlage 2). Zo wordt voorgeschreven dat alle bebouwingen georiënteerd zijn naar het hofje. Na realisatie van het plan zal het met een eigenheid invoegen binnen het structuur van het dorp en zorgdragen aan een gevarieerder woningaanbod.

20

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Afbeelding 3.2 Plattegrond gewenste situatie (Bron: Gemeente Emmen)

De hoofdontsluiting van het plan is aan de Ir. Biewengaweg, ten hoogte van het huidige einde van het Dommerskanaal. Dit wijkt af van de andere woonstraten binnen Weitenveen-Middendeel omdat deze uitsluitend ontsloten zijn via de Zuidersloot. Dit is uit pragmatische overwegingen om het plan wel een volwaardige entree te geven vanaf de hoofdontsluitingsweg. Fietsers en voetgangers kunnen vrij snel via de Zusterweg naar alle andere voorzieningen in het dorp vanwege de centrale ligging van het plangebied. De Zusterweg loopt parallel met de Ir. Biewengaweg en is een doorgaande fietsroute binnen het dorp. 3.4

Beeldkwaliteitsplan

Voor dit plan is een beeldkwaliteitsplan opgesteld (Bijlage 2). Deze wordt als zelfstandig document vastgesteld door de Raad en fungeert hiermee als toevoeging op het vigerende welstandsnota. Het doel van het beeldkwaliteitsplan is voor waarborging van de onderlinge samenhang van de verschillende bouwwerken rondom het hofje. De ambitie voor de beeldkwaliteit is dat een hoge mate van samenhang wordt gecreëerd binnen de verschillende individuele en seriematige ontwikkelingen binnen het plangebied. In een met groen omzoomde ‘kamer’ zal zich een klein nieuw woonmilieu ontwikkelen binnen het dorp. Met de opzet van een hof heeft het associaties met een knarren- of begijnhof, maar met een mix die recht doet aan de gemêleerde samenstelling van de dorpsgemeenschap. In het beeldkwaliteitsplan (Bijlage 2) zijn op gebied van (gevel)karakteristiek, situering, massa en vorm, detaillering, kleur en materiaal bepaalde eisen opgenomen.

21

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

3.5

Groenstructuur

3.5.1

Groene omzoming

Voor het ontwikkelen van het voormalige ‘C-veld’ wordt het plangebied omzoomd met een tweetal boomwallen zodat het een eigen kamer; vormt binnen het bestaande structuur van het dorp. De invulling van het plangebied zou dan ondergeschikt zijn aan de hoogte en schaal van de groenstructuur voor een goede aansluiting op het ritme van donker (ontsluiting) en licht (verblijfsgebied). De overige randen blijven gehandhaafd, namelijk het bosperceel aan de oostzijde en de bosschages met opgaande beplanting langs de Ir. Biewengaweg en de Zusterweg. Dit geldt ook voor de sloten die zich hier bevinden. De groene omzoming biedt op deze wijze heldere afbakening van de woningbouw ontwikkeling met het resterende sportpark en aangrenzende woonpercelen. Ook wordt er zorgvuldig gekeken dat het ook privacy waarborgt van de bewoners, hinder voorkomt door de lichtmasten van het naastgelegen trainingsveld en dat er niet onnodig veel uitgeweken ballen terecht komen in de tuinen. De nieuwe groene omzoming en bestaande sloten zijn vrij toegankelijk door achterpaden en schouwpaden voor het plegen van beheer en onderhoud. 3.5.2

Hofje

Het middengebied van het nieuwe hofje krijgt een groene invulling. Het betreft een graszode met her en der zorgvuldig geplaatste solitaire bomen. Het hofje zal geschikt worden voor zowel parkeervoorziening, ontmoeting van de buurtbewoners alsook voor speel en spel. Het middengebied biedt ook ruimte voor het treffen van klimaat adaptieve maatregelen. Aan de overzijde van de rijbaan wordt het groene straatprofiel voortgezet. Tussen de rijbaan en de voorerfafscheiding is er een grasberm van twee meter breed ten behoeve van nutsvoorzieningen. Deze wordt om de hoeken van voortgezet. De voorerfafscheidingen dienen hagen te zijn die complementeren in dit straatbeeld. Bij de overgang van het hofje naar de achterliggende groene omzoming komen er ook struikgewassen. Deze struikgewassen zijn als opmaat naar de hoger en dichter beplantte groene omzoming en schermen de achtererven deels af voor het waarborgen van de privacy voor de nieuwe bewoners. 3.5.3

Waterberging

Als gevolg van het voornemen, neemt het verhard oppervlak binnen het plangebied toe. Om ervoor te zorgen dat hiervoor voldoende capaciteit is voor waterberging, wordt aan de oostzijde van het plangebied een bestaand trainingsveld voorzien van een groenbestemming om hier de waterberging te realiseren. Hier wordt in paragraaf 4.5 nader op ingegaan. 3.6

Verkeersstructuur

3.6.1

Algemeen

Bij nieuwe ruimtelijk ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en de verkeersgeneratie die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van parkeerkencijfers van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen.

22

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

In oktober 2017 heeft de gemeenteraad van Emmen de "Integrale parkeervisie gemeente Emmen" vastgesteld. Het is een leidraad voor het beoordelen van de parkeeropgave van stedenbouwkundige visies & plannen voor (her-)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving en is ook het kader dat invulling geeft aan het begrip "voldoende parkeer- of stallingsruimte dan wel voldoende laad- of losruimte in bestaande en op ontwikkeling gerichte nieuwe bestemmingsplannen en/of ruimtelijke onderbouwingen. In de visie is vastgelegd dat de CROW normen worden gebruikt voor het vaststellen van het aantal benodigde parkeerplaatsen. Uitgangspunt is daarbij dat de parkeerplaatsen zoveel mogelijk op eigen terrein worden gerealiseerd. Als dat niet mogelijk is, dienen de parkeerplaatsen in de nabijheid van het plangebied in de openbare ruimte beschikbaar te worden gesteld. 3.6.2

Situatie plangebied

3.6.2.1 Algemeen In voorliggend geval is voor de gemeente Emmen uitgegaan van een stedelijkheidsgraad 'Weinig stedelijk' (Bron: CBS Statline). Het plangebied ligt in een stedelijke zone wat is aan te merken als 'rest bebouwde kom'. De te realiseren woningen in het plangebied worden vergeleken met de volgende CROW-functies: 'koop, huis, tussen/hoek', 'koop, huis, twee-onder-een-kap' en 'koop, huis, vrijstaand'. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de te hanteren uitgangspunten: Functie

Verkeersgeneratie (per dag)

Parkeerbehoefte

Koop, huis, tussen/hoek

7,4 per woning

2

Koop, huis, twee-onder-een-kap

7,8 per woning

2,2

Koop, huis, vrijstaand

8,2 per woning

2,3

3.6.2.2 Verkeersgeneratie Uitgaande van de gegevens zoals genoemd in paragraaf 3.6.2.1 is sprake van de volgende verkeersgeneratie voor de voorgenomen ontwikkeling: Functie

Woningen

Verkeersgeneratie (per werkdag)

Koop, huis, tussen/hoek

14

103,6

Koop, huis, twee-onder-een-kap

4

31,2

Koop, huis, vrijstaand

3

24,6

De voorgenomen ontwikkeling resulteert in een verkeersgeneratie van (afgerond) 160 verkeersbewegingen per dag. Het plangebied wordt ontsloten op de ten noorden gelegen Wethouder G.H. Scherpenlaan. Dit betreft een doorgaande weg dat dient ter ontsluiting van meerdere aangrenzende woningen. In voorliggend geval wordt er vanuit gegaan dat de relatief geringe toename van verkeer afkomstig van het plangebied qua capaciteit past op deze weg. Daarnaast wordt opgemerkt dat ter plaatse van het plangebied de functie 'Sport' komt te vervallen. Het voetbalveld zal niet meer in gebruik zijn en zal dus geen verkeersbewegingen meer genereren. Per saldo neemt de verkeersgeneratie van en naar het plangebied minder 23

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

toe dan de berekende hoeveelheid. 3.6.2.3 Parkeerbehoefte Uitgaande van de gegevens zoals genoemd in paragraaf 3.6.2.1 is sprake van de volgende parkeerbehoefte voor de voorgenomen ontwikkeling: Functie

Woningen

Parkeerbehoefte

Koop, huis, tussen/hoek

14

28

Koop, huis, twee-onder-een-kap

4

8,8

Koop, huis, vrijstaand

3

6,9

In totaal is er sprake van een parkeerbehoefte van 44 parkeerplaatsen. In het plangebied worden op het middenterrein 20 parkeerplaatsen gerealiseerd. Tevens zal er ruimte zijn bij de huizen om op eigen terrein te parkeren. De rijwoningen beschikken over één parkeerplaats op eigen terrein. De twee-onder-een-kapwoningen en de vrijstaande woningen hebben de mogelijkheid om twee auto's op eigen terrein te parkeren. In totaal zijn er 28 parkeerplaatsen op eigen terrein. Het totale aantal parkeerplaatsen komt hiermee op 48. Hiermee wordt dus ruimschoots voldaan aan de parkeernormen.

24

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Hoofdstuk 4

Onderzoeken

4.1

Archeologie en monumenten

4.1.1

Algemeen

De gemeente Emmen heeft archeologie beleid vastgesteld, d.d. 30 mei 2013. Hiervoor is een archeologische beleidsadvieskaart gemaakt met daarbij een rapport, dit rapport dient als toelichting op de kaart. Het doel van deze documenten is om aan te geven wat de kern vormt van het archeologie beleid en waar de beleidskeuzen zijn gemaakt. De verschillende archeologische waarden en verwachtingen en de maatregelen die daaraan zijn gekoppeld zijn in gemeentelijk archeologische beleidsadvieskaart vertaald naar diverse categorieën "Waarde - Archeologie" in het bestemmingsplan. Met de vertaling is op eenvoudige wijze voor het gehele gebied van de gemeente Emmen in beeld gebracht of archeologische waarden in het geding zijn of kunnen zijn en zo ja, op welke manier daarmee dient te worden omgegaan, tabel 1 geeft de onderverdeling van de vier gemaakte categorieën weer. Categorie

Archeologische waarden Oppervlakte

Diepte

Drainage

Rijksmonument

Beschermd

-

-

Verbod

Waarde Archeologie 1

Zeer hoge archeologische waarde

0 m²

30 cm + 10 c m

Verbod

Waarde Archeologie 2

(zeer) (hoge) archeologische waarde

100 m²

30 cm + 10 c m

Verbod

Waarde Archeologie 3

Middelhoge of hoge verwachting

1000 m²

30 cm + 10 c m

Verbod

Waarde Archeologie 4

Middelhoge of hoge verwachting

1000 m²

30 cm + 10 cm

Toegestaan

Tabel 1: Onderverdeling van archeologische waarden.

Deze beleidskeuzen zijn vertaald in een dubbelbestemmingen. Per archeologische kwaliteit zijn planregels opgenomen voor de te bebouwen oppervlakte en een omgevingsvergunningsstelsel voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden. De maatvoering voor afwijking is afhankelijk van de te verwachten waarden of verwachtingen en de uitkomsten van archeologisch onderzoek. 4.1.2

Archeologische waarden in het plangebied

Op basis van de archeologische beleidskaart van de gemeente Emmen ligt het plangebied in een gebied met archeologische waarde 4. Dit is weergegeven in afbeelding 4.1.

25

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Weiteveen, Zuidersloot achter nrs 39-51 (woningbouw) (vastgesteld)

Afbeelding 4.1 Uitsnede Archeologische beleidskaart Emmen (Bron: Arcgis.com) Gebieden gecategoriseerd als waarde - 4 zijn gebieden waar op basis van de geologische en bodemkundige opbouw, landschappelijke kenmerken en reeds aangetroffen archeologische resten een (middel)hoge kans op het aantreffen van (intacte) archeologische vindplaatsen bestaat. Deze zones worden gekenmerkt door een - al dan niet verscholen onder het huidige maaiveld - redelijk gaaf landschap met dekzandruggen en dekzandkoppen. Delen van dit landschap kunnen bovendien zijn afgedekt door esdekken. Van concrete vindplaatsen is hier echter vooralsnog geen sprake. In hoofdzaak geldt een grote trefkans op nederzettingen, grafvelden, losse boerderijen, wegen, dijken, linies, kleine jachtkampen en losse vondsten uit alle perioden. Voor gebieden aangeduid met Waarde - 4 geldt een minimumoppervlak voor bodemverstoringen van 1.000 m² en een bouwvoordiepte van 30 cm (30 cm +10 cm principe). De Waarde - 4 is apart opgenomen omdat dit terreinen zijn waar naast bovenstaande bepalingen geen drainageverbod geldt. De werkzaamheden die gaan plaatsvinden in het plangebied zorgen voor bodemverstoringen groter dan 1.000 m 2 . Daarom is door Laagland Archeologie een verkennend archeologisch onderzoek uitgevoerd ter plaatse van het plangebied. De volledige rapportage is opgenomen in Bijlage 3 bij deze toelichting.