Bijlage 1 - Woonbehoefteonderzoek gemeente Emmen (7 mei 2026)
Tekst van het document
Buurten met een hoger aandeel nieuwbouwwoningen scoren beter in de kwaliteit van de woningvoorraad. Daarentegen bevinden zich in het buitengebied vaker woningen met een hogere WOZ-waarde, waardoor ze op de subindicator ‘aantrekkelijke woningvoorraad’ relatief hoog scoren. De woon- en leefbaarheidsvisie Emmerhout bevat al concrete acties voor de woningvoorraad. De toekomstige woonbehoefte richt zich grotendeels op nultredenwoningen en deels op koopwoningen. Woningen toevoegen voor zowel jongeren als ouderen is dan ook kansrijk: jongeren zetten zo een eerste stap op de woningmarkt, ouderen stromen door naar meer passende woonvormen. In een naoorlogse wijk als Emmerhout biedt ‘aanplakken’ goede kansen. Dat houdt in dat op de uiteinden van rijwoningen extra woningen worden toegevoegd of dat de huidige hoekwoningen worden vervangen. Vaak is daar het toevoegen van een drielaags appartementencomplex geschikt. Op die manier kunnen dus drie nultredenwoningen in de bestaande stedelijke omgeving worden toegevoegd. Dit maakt het makkelijker om in de eigen wijk oud te worden. Bovendien benut deze aanpak de huidige ruime opzet van naoorlogse wijken beter en ondersteunt hij levensloopbestendig wonen.
8.4 Beter benutten: optoppen in het centrum en het splitsen van woningen in de kleine kernen vult deel van de woningbouwopgave Op basis van de Gebiedsgids is er een potentieel van circa 2.500 op te toppen woningen bovenop appartementen in de gemeente Emmen. Minimale vereisten hierbij zijn dat het bestaande pand voor minimaal 75% een plat dak heeft, uit drie of meer woonlagen bestaat en na 1965 is gebouwd (zie voor de exacte methode bijlage F6). Vooral optopkansen in en het rond het winkelcentrum De meeste potentie ligt op panden in en rond het Centrum (winkelhart en aanloopstraten). Ook in de wijken Emmerhout, Bargeres en Angelslo is een optoppotentie aanwezig. Omdat deze wijken al 30% of meer sociale huur kennen, is het wenselijk om hier juist in te zetten op het toevoegen van middenhuur en vrijesectorhuur. De nabijheid van voorzieningen zoals winkels, openbaar vervoer en zorg maakt met name het centrum bovendien geschikt voor ouderen. Zij hebben baat bij een toegankelijke en goed ontsloten woonomgeving. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 96 Figuur 81: Optoppotentie uitgesplitst naar wijk in gemeente Emmen 900 | 785 800 700 | 560 600 | 455 500 | 370 400 300 | 180 200 | 70 | 90 100 | 5 0 Bron: BAG (2025 | ), ABF (2024), CBS Microdata (2025 | ), Stec Groep (2026).
Optoppen vooral een opgave voor woningcorporaties, in circa 40% is koppeling met verduurzaming mogelijk Bijna alle op te toppen woningen liggen op complexen van woningcorporaties. Het gaat hierbij om complexen met minimaal 80% corporatiebezit. Optoppen kan in de gemeente Emmen in relatief veel gevallen (circa 40%) gecombineerd worden met verduurzaming van het pand. In de Nationale Prestatieafspraken is opgenomen dat de woningen van verhuurders, waaronder woningcorporaties, eind 2028 minimaal een D-label moeten hebben. Onder kansen voor verduurzaming verstaan we daarom panden met momenteel een E-, F- | of G-label. Deze combinatieopgave kan interessant zijn doordat met de opbrengsten van de extra woningen de verduurzaming kan worden gefinancierd. Bovendien worden bewoners op deze manier maar één keer gestoord. Potentie van circa 3.300 extra woningen met optoppen op panden zonder woonfunctie We zien aanvullend een optoppotentieel van 3.315 woningen bovenop panden zonder woonfunctie. Lang niet op elk pand en in elke omgeving is dit wenselijk, en soms zijn daken ook al in gebruik voor bijvoorbeeld de opwekking van duurzame energie. Ongeveer de helft is te realiseren op panden met een gezondheidsfunctie in de gemeente Emmen .Dit zal dan met name kansrijk zijn | bij wijk- en buurtcentra waar diverse gezondheidsfuncties aanwezig zijn.
Zo zorg je ervoor dat nultredenwoningen dichtbij zorgvoorzieningen gerealiseerd kunnen worden. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 97 Figuur 82: Optoppotentie niet-wonenfuncties per functie in gemeente Emmen 2% 0% | 0% Gezondheidszorgfunctie 4% 4% | Overige gebruiksfunctie 4% | Bijeenkomstfunctie 5% | Industriefunctie 9% | Sportfunctie 56% | Logiesfunctie Meerdere functies 15% | Onderwijsfunctie Kantoorfunctie Winkelfunctie Bron: BAG (2025 | ), ABF (2024), CBS Microdata (2025 | ), Stec Groep (2026). Splitspotentie verspreid aanwezig over de gemeente Op basis van de Gebiedsgids is er een potentieel van circa 2.500 extra woningen in de bestaande voorraad door splitsing van bestaande woningen. Hierbij beschikt de woning over voldoende woonoppervlak om in tweeën te splits en (zie bijlageF6 voor de exacte vereisten). We hebben ook aanvullende criteria toegepast. Zo komt alleen een woning in aanmerking als deze minimaal vijftien jaar oud is. Nieuwere woningen zijn nog niet geschikt om te transformeren naar kleinere woonvormen. Daarnaast moet de buurt voldoende scoren op de Leefbaarometer. Alleen dan is splitsing wenselijk. Woningsplitsen is met name interessant voor ouderen. De opgave is daarom enkel gericht op deze doelgroep(55 | -plus).
Voor de doelgroep 55-65 jaar verwachten we een bereidheid om te splitsen van circa 5%, terwijl we voor de doelgroep 65- | plus een bereidheid verwachten van circa 10%. We constateren een splitspotentie van circa 2.500extra woningen in de gemeente Emmen. | De potentie is verspreid over de hele gemeente, maar we zien vooral kansen in buurten met een hoge leefbaarheidsscore en een lage adressendichtheid. Daar leidt het toevoegen van woningen minder snel tot overlast of druk op de openbare ruimte. Denk bijvoorbeeld aan de kernen | Rietlanden en Schoonebeek. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 98 Figuur 83: Splitspotentie uitgesplitst naar wijk in gemeente Emmen 300 | 285 260 250 | 230 | 220 | 215 200 | 180 155 150 | 115 100 | 90 100 | 90 | 95 55 | 50 | 65 50 | 40 | 35 | 35 | 30 | 45 | 30 | 30 | 45 20 | 10 0 0 Bron: BAG (2025 | ), ABF (2024), CBS Microdata (2025 | ), Stec Groep (2026). Splitsen vooral mogelijk bij hoekwoningen, zowel koop- | als corporatiewoningen De grootste splitspotentie is aanwezig bij hoekwoningen (36%). Verder is het in variëre nde grond | gebonden woningtypen mogelijk om extra woningen te realiseren door middel van splitsen. Zo is de potentie verder voor 21% aanwezig in vrijstaande woningen, voor 11% in tussenwoningen en 12% in twee-onder-een-kap woningen. Een groot deel van de woningvoorraad inEmmen bestaat uit | koopwoningen.
Vooral de relatief ruime, grondgebonden woningen bieden veel mogelijkheden om te splitsen. Daardoor valt het grootste deel van de splitspotentie in het koopsegment: zo’n 53%. Daarnaast zijn er circa 39% corporatiewoningen met potentie om te splitsen. Hier liggen vooral kansen in het grondgebonden segment, waar ruime eengezinswoningen kunnen worden omgezet naar compacte, betaalbare huurwoningen voor bijvoorbeeld starters | of ouderen. Relatief veel potentie aanwezig voor het toevoegen van woningen op kavels Op basis van de Gebiedsgids kunnen er circa 6.300 extra woningen worden gerealiseerd op bestaande woonkavels, denk daarbij met name aan bijvoorbeeld mantelzorgwoningen op eigen erf of andere kleine woningen voor familieleden. Uitgangspunten hierbij zijn dat de kavel een woonfunctie heeft, een minimale omvang van 500 m2 heeft en niet binnen een Natura2000 gebied of bedrijventerrein ligt. De meeste potentie is aanwezig in de kern Klazienveen. Houd er rekening mee dat de daadwerkelijke realisatie bij deze ingreep ook sterk afhankelijk is van de wens van de eigenaren van deze kavels. Waarschijnlijk zal slechts een zeer beperkt deel van de eigenaren hiertoe bereid zijn, namelijk alleen wanneer zij dus bijvoorbeeld een familielid op hun eigen erf willen laten wonen.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 99 Figuur 84: Extra woningen op kavels uitgesplitst naar wijk in gemeente Emmen 1.100 | 1005 900 | 770 700 | 600 | 605 500 | 480 320 260 | 335 335 300 | 240 | 245 95 | 150 | 130 115 50 | 20 | 115 150 100 | 35 110 115 | 0 | 0 | 30 | 20 | 5 -100 Bron: BAG (2025 | ), ABF (2024), CBS Microdata (2025 | ), Stec Groep (2026). Overgrote deel van de potentiële woningen betreft kavels met vrijstaande woningen De grootste potentie voor extra woningen op kavels is aanwezig op kavels met vrijstaande woningen (86%). Dit zijn veelal relatief grote kavels die ruimte bieden voor extra bebouwing. De overige potentie is met name te vinden bij twee- | onder-een-kapwoningen (13%) en beperkt bij | hoekwoningen ( | 1%). Deze woningen zullen ook in de praktijk de meeste potentie bieden. Er is vooral bij vrijstaande woningen of twee-onder-een-kappers veelal ruimte om langs de woning te komen, zodat deze bereikbaar is vanaf de openbare weg. Merendeel van de potentie landt in landelijk woonmilieu, maar daardoor beperkte toegankelijkheid tot bijv. supermarkt en apotheek. De grootste potentie voor wonen op kavels ligt in gebieden met een landelijk woonmilieu. Hier bevindt zich 42% van de totale potentie. | Daarna volgt het dorpse woonmilieu met 35%.
Belangrijke notie bij de gebieden met de meeste potentie is dat hier het voorzieningenniveau doorgaans beperkt(er) is. Dit kan van invloed zijn op de mate van wenselijkheid om (fors) nieuwe (mantelzorg)woningen toe te voegen. Extra woningen | op kavels zijn immers vooral geschikt voor mantelzorg. Waarbij het voor een deel van deze doelgroep belangrijk is dat er | onder andere een supermarkt en apotheek in de buurt is. Uit de analyse komt naar voren dat van de kavels diebeter benut kunnen wordenslechts | 8 % nabij een supermarkt ligt en | 1 % nabij een apotheek (binnen een straal van 500 meter). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 100 8.5 Wijken in Emmen hebben ieder een eigen karakter met bijbehorende prioritering in de woningbouwopgave Elke wijk en kern in de gemeente Emmen heeft haar eigen karakter en daarmee ook uitdagingen. Het behouden en versterken van dit karakter vraagt om maatwerk. De centrale opgave voor alle stadsdelen is het vergroten van de toekomstbestendigheid voor de ouder wordende bevolking en het behouden of creëren van leefbare plekken. Dit betekent investeren in woningkwaliteit, energietransitie, sociale cohesie, veiligheid en de openbare ruimte. De vergrijzing vraagt om levensloopbestendige woningen en zorggeschikte woonvormen.
Het bouwen van dit type woningen zorgt voor passende huisvesting voor ouderen én jongeren en zorgt voor doorstroming in de wijken en in de eigen kern. We hebben op basis van gebiedstypen en de scores uit de Gebiedsgids de wijken ingedeeld naar vijf typen. We benoemen bij iedere clustering van wijken welke belangrijkste thema’s we uit de Gebiedsgids destilleren. Diverse koppelkansen mogelijk in aanpak van bestaande wijken en kernen Leefbaarheid in een wijk hangt samen met veel factoren, zoals gezondheid, woonsituatie, onderwijs, welzijn en veiligheid. Deze factoren verschillen per wijk sterk, maar beïnvloeden elkaar tegelijkertijd voortdurend. Dit laat de Gebiedsgids ook zien: wijken scoren verschillend op de diverse indicatoren, maar vragen opgeteld en in samenhang wel volop aandacht. Juist in deze samenhang liggen kansen om opgaven te koppelen. Zo kan een verduurzamingsaanpak niet alleen bijdragen aan een verbeterde woningvoorraad, maar dient het ook om sociaaleconomische achterstanden aan te pakken, bijvoorbeeld door het omlaag brengen van de woonquote en, daarmee samenhangend, energiearmoede. Een andere koppelkans die we constateren in de wijken in en rondom het centrum, is het verminderen van overlast en onveiligheid en het creëren van ontmoetingsplekken nabij voorzieningen.
De plekken die een relatieve hoge overlast en onveiligheid hebben zijn immers bij uitstek de plekken waar voorzieningen zijn geclusterd. Tabel 15: Thema’s die aandacht verdienen uitgesplitst naar clustering van wijken met ongeveer dezelfde type opgaven Wijken Gebiedstype Belangrijkste thema’s die aandacht verdienen Emmen-Centrum Centrumgebied • Overlast en onveiligheid • Klimaatadaptatie • Woningkwaliteit Emmermeer, Angelslo, Emmerhout, Bargeres, Emmerschans, Emmen-Centrum Oost, Bargeres, Rietlanden Wijken rond het centrum, voor een groot deel met naoorlogse bebouwing • Sociaaleconomische vitaliteit • Overlast en onveiligheid • Energiearmoede Delftlanden, Parc Sandur, Emmen Noord, Emmen Zuid, Barger-Oosterveld Relatief stedelijke wijken met veel grondgebonden woningen in diverse bouwperiodes • Bereikbaarheid van voorzieningen • Aanpasbaarheid • Energieprestatie Klazienveen, Nieuw-Amsterdam, Emmer-Compascuum, Veenoord, Erica, Schoonbeek Middelgrote kernen • Bereikbaarheid van voorzieningen • Gezondheid • Energiearmoede Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 101 Roswinkel, Weiteveen, Nieuw- Schoonebeek, Zwartemeer, Barger-Compascuum, Nieuw- Weerdinge, Nieuw-Dordrecht Kleine kernen • Bereikbaarheid van voorzieningen • Bereikbaarheid van ov • Energieprestatie Bron: Stec Groep (2026).
Verdichten als kans om wijken en kernen vooruit te helpen Verdichten biedt kansen voor wijken en kernen, maar staat nooit op zichzelf en vraagt daarom altijd om een bredere wijkaanpak waarin zowel sociaal-maatschappelijke als ruimtelijke maatregelen worden meegenomen. Zo kan verdichten bijdragen aan meer gemengde wijken, bijvoorbeeld door koopwoningen toe te voegen in wijken met veel corporatiebezit, of juist sociale huur in wijken met veel koop. Ook vergroot verdichting het draagvlak voor voorzieningen zoals openbaar vervoer, winkels en buurthuizen. De herinrichting die veelal gepaard gaat met verdichting kan bovendien ruimte creëren voor ontmoeting, wat bijdraagt aan een inclusieve en gezonde leefomgeving. Tegelijkertijd zijn er risico’s: verdichting kan leiden tot verlies van groen, gentrificatie of verdringing. Ook kan het zorgen voor een te grote ruimtelijke en sociale druk op voorzieningen of buurten. Juist daarom is het essentieel om verdichting altijd te koppelen aan bredere wijkmaatregelen. Hieronder noemen we voor de clusteringen van wijken kansrijke product-marktcombinaties (PMC’s) en mogelijke woningbouwingrepen.
Tabel 16: Kansrijke PMC’s en woningbouwingrepen uitgesplitst naar clustering van wijken met ongeveer dezelfde type opgaven Wijken Gebiedstype Kansrijke PMC’s Mogelijke ingrepen in de bestaande woonomgeving Emmen-Centrum Centrumgebied • Grondgebonden stadswoningen en verticale villa’s (110 – 140 m2) • 3-kamer appartement met lift • Geclusterde woonvormen (50 – 80 m2) • Optoppen • Inbreiden Emmermeer, Angelslo, Emmerhout, Bargeres, Emmerschans, Emmen- Centrum Oost, Bargeres, Rietlanden Wijken rond het centrum, voor een groot deel met naoorlogse bebouwing • Grondgebonden stadswoningen en verticale villa’s (110 – 140 m2) • 3- 4 kamer appartementen met lift • Geclusterde woonvormen (50 – 80 m2) • Aanplakken (hoekwoningaanpak) • Optoppen (op/nabij buurtcentra) Delftlanden, Parc Sandur, Emmen Noord, Emmen Zuid, Barger-Oosterveld Relatief stedelijke wijken met veel grondgebonden • 2-kamer appartement met lift • Wonen op kavel • Inbreiden Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 102 woningen in diverse bouwperiodes • 3- 4 kamer appartementen met lift Klazienveen, Nieuw- Amsterdam, Emmer- Compascuum, Veenoord, Erica, Schoonbeek Middelgrote kernen • Rug-aan- rugwoningen met voortuin • Grondgebonden nultredenwoningen met tuin, in hofje • 3-kamer appartement met lift • Splitsen • Wonen op kavel Roswinkel, Weiteveen, Nieuw-Schoonebeek, Zwartemeer, Barger- Compascuum, Nieuw- Weerdinge, Nieuw-
Dordrecht Kleine kernen • Grondgebonden nultredenwoningen met tuin, in hofje • 3-kamer appartement met lift • Splitsen • Wonen op kavel Bron: Stec Groep (2026). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 103 Bijlage A: Aanvullende analyses per wooncluster Extra analyses op woonclusterniveau zijn opgenomen in een apart document. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 104 Bijlage B: Methodiek bepaling woningbehoefte In dit onderzoek staat het in beeld brengen van de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte in de gemeente Emmen centraal. De overige onderwerpen die we in de andere hoofdstukkken bespreken hebben daar invloed op. Voor het bepalen van deze woningbehoefte maken we gebruik van ons eigen Stec-Doorstroommodel en verschillende parameters. Dit maakt het soms lastig de uitkomsten van ons model goed te volgen. In deze bijlage staan we uitgebreider stil bij onze methodiek en nemen we u in vier stappen mee. Deze stappen zijn ook geïllustreerd in figuur B1 aan het eind van deze bijlage. Stap 1: huidige woonsituatie van Emmense huishoudens in beeld We brengen allereerst in beeld hoe de huidige huishoudens in de gemeente Emmen wonen. We maken daarvoor een indeling naar onze Stec-Doelgroepen op basis van leeftijd, huishoudenssamenstelling, inkomen en woonmilieu (zie bijlage C voor de precieze indeling) van de huishoudens in de gemeente Emmen.
Voor deze Stec-Doelgroepen brengen we ook in beeld in welke woning ze nu wonen. Daarvoor maken we onderscheid naar het woningtype (grondgebonden, appartement zonder lift en appartement met lift/nultreden). Deze indeling hebben we precies in beeld gebracht op basis van CBS Microdata. Zo is tot op CBS-wijkniveau in beeld welke doelgroepen in welke woning wonen. Stap 2: verwachte doelgroepenontwikkeling op basis van Primos-prognose en scenariostudie De huidige woonsituatie van huishoudens in de gemeente Emmen vormt de basis. Voor de woonbehoefte is het vervolgens relevant welke doelgroepen in omvang toenemen welke doelgroepen juist afnemen in de periode tot 2040. Hiervoor maken we in de gemeente Emmen in de basis gebruik van de Primos-huishoudensprognose en hebben we deze vervolgens doorvertaald naar drie scenario’s. Deze prognose maakt op basis van langjarige migratietrends en verwachte demografische ontwikkelingen een inschatting van de toekomstige huishoudens. Ook deze toekomstige huishoudens delen we opnieuw in naar onze Stec-doelgroepen. Zo weten we per Stec-doelgroep of er hier naar verwachting meer of minder van zijn in de toekomst. De totale huishoudensontwikkeling vormt eveneens de kwantitatieve woningbehoefte.
Stap 3: kwalitatieve woonbehoefte naar woonwensen en verhuisgedrag De huidige bezetting van woningen door doelgroepen en de verwachte ontwikkeling van deze doelgroepen zijn twee belangrijke bouwstenen voor de berekening van de kwalitatieve woningbehoefte. Wat echter ook van belang is, hoe deze doelgroepen in de toekomst zullen/willen verhuizen. We beredeneren dat via twee routes: op basis van de woonwensen van doelgroepen (WoON2024) en op basis van het daadwerkelijk verhuisgedrag van doelgroepen (CBS Microdata). Deze twee routes geven ons de mogelijkheid om zowel een vraaggerichte behoefte te schetsen (wat willen doelgroepen) als een aanbodgerichte behoefte (welke mogelijkheden hebben huishoudens nu). Naast het woningtype waar men heen verhuist, is ook de verhuisgeneigdheid van belang. Deze is bepaald op basis van het aandeel huishoudens per doelgroep dat jaarlijks verhuist. Zo verhuizen jongeren jaarlijks veel vaker dan oudere doelgroepen. Al het voorgaande is de input voor ons Stec-Doorstroommodel. We bootsen op basis van deze informatie namelijk de jaarlijkse doorstroming na. We bepalen jaarlijks welke huidige doelgroepen verhuizen binnen Emmen, welke doelgroepen instromen naar Emmen en welke doelgroepen uitstromen uit Emmen. Doelgroepen die verhuizen in de gemeente of uitstromen laten een woning achter.
Welke woning dat is, bepalen we aan de hand van hoe deze doelgroep nu woont (stap 1). Huishoudens die instromen bezetten een woning die zij wensen (op basis van woonwensen) of waar zij Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 105 daadwerkelijk in het verleden ook heen verhuisden (op basis van verhuisgedrag). Hoeveel huishoudens uit een bepaalde doelgroep in- of uitstromen bepalen we aan de hand van de verwachte huishoudensontwikkeling (stap 2). Door deze nabootsing van de jaarlijkse doorstroming ontstaat een opgave. De bestaande woningvoorraad sluit immers niet precies aan op deze veranderende samenstelling van doelgroepen, bijvoorbeeld door vergrijzing. We zien dat hierdoor naar bepaalde woningtypen een behoefte bestaat, omdat deze nog onvoldoende in de voorraad aanwezig zijn. Denk daarbij aan nultredenwoningen voor het toenemende aantal ouderen. Tegelijkertijd kan er ook een overschot ontstaan. Zo laten ouderen die verhuizen naar een nultredenwoning vaak een reguliere grondgebonden woning achter. Indien er volgens de huishoudensprognose onvoldoende doelgroepen instromen die in die woningen willen wonen, kan mogelijk een overschot aan dit woningtype ontstaan. Stap 4: Mogelijkheden om kwalitatieve woonbehoeften in te vullen Wanneer we voorgaande voor meerdere jaren herhalen ontstaat de kwalitatieve woningbehoefte voor de verschillende perioden tot en met 2035 en 2040.
Deze behoefte kan op verschillende manieren ingevuld worden. Zo kan een behoefte ingevuld worden door het nieuw bouwen van deze woningen of door het transformeren van bestaande woningen. Dat kan bijvoorbeeld door een reguliere grondgebonden woningen te voorzien van een traplift, zodat deze als een nultredenwoning bewoond kan worden. Tegelijkertijd zijn er ook verschillende mogelijkheden om een mogelijk overschot aan woningen aan te pakken. Inzet hierop is noodzakelijk om leegstand van woningen en daarmee gepaard gaande verloedering van wijken te voorkomen. Zo kan transformatie van woningen ook het overschot verkleinen en kan gekozen worden voor herstructurering van wijken door sloop-nieuwbouw. Ten slotte kan een overschot ook verkleind worden door het aantrekken van extra huishoudens naar de provincie, die deze woningen willen bewonen. Dit betekent dan wel dat extra instroom noodzakelijk is bovenop de instroom waarmee is gerekend in onze scenario’s. Dat vereist dus ook een investering in de aantrekkingskracht van de regio voor buitenstaanders, bijvoorbeeld door middel van economische impulsen. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 106 Figuur B1: Illustratie Stec-Doorstroommodel
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 107 Bijlage C: Overzicht Stec-doelgroepen In onderstaande tabel geven we onze Stec-doelgroepen voor wonen weer. Deze indeling van 31 doelgroepen is gebaseerd op het woonmilieu, leeftijd, het inkomen en de samenstelling van huishoudens. Deze combineren we met kwalitatieve kenmerken (leefstijl, woonvoorkeuren, et cetera). We maken hierbij onder ander gebruik van harde gegevens van CBS Microdata en het ABF en van aangegeven woonwensen uit de landelijke enquête WoON2024. In onderstaande tabel is het aandeel van elke doelgroep in de provincie Drenthe en de gemeente Emmen opgenomen.
Tabel C1: Overzicht Stec-Doelgroepen in de gemeente Emmen Naam doelgroep | Woonmilieu | Leeftijd en | Inkomen | Aandeel | Aandeel samenstelling | 11 | Drenthe | Emmen Sted-1 | JULB (jong | Stedelijk | Alleenstaanden & | Laag | 3,3% | 4,1% urbaan, laag | stellen tot 35 jaar budget) Sted-2 | JUMI (Jong, | Alleenstaanden & | Midden | 0,7% | 0,7% Urbaan, | stellen tot 35 jaar Middeninkomen) Sted-3 | Yuppies | Alleenstaanden & | Hoog | 0,9% | 0,7% stellen tot 35 jaar Sted-4 | Stadse drukte | Gezinnen | Laag en | 6,2% | 7,0% midden Sted-5 | Stadselite | Gezinnen | Hoog | 5,8% | 4,3% Sted-6 | KISS (klein | Alleenstaanden en | Laag | 3,0% | 3,7% inkomen, | stellen 35 tot 55 jaar stedelijke setting) Sted-7 | Midlife, Mid-City | Alleenstaanden en | Midden | 1,9% | 1,7% stellen 35 tot 55 jaar | en hoog Sted-8 | Oudere eenvoud | Alleenstaanden en | Laag | 6,3% | 7,6% stedelijk | stellen 55 tot 75jaar Sted-9 | Stedelijk genieten | Alleenstaanden en | Midden | 4,5% | 4,0% stellen 55 tot 75jaar | en hoog Sted-10 | Samen senior | Alleenstaanden en | Laag | 5,1% | 6,2% stellen >75 jaar Sted-11 | Subliem stedelijk | Alleenstaanden en | Midden | 1,3% | 1,4% stellen >75 jaar | en hoog 11 Indeling naar inkomensgrenzen (2025) op basis van toewijzingsregels en inkomensverdeling in Nederland. Laag inkomen: eenpersoonshuishouden tot € 49.699 en meerpersoonshuishouden tot € 54.847.
Midden inkomen: € 49.699 / € 54.847 tot € 69.750. Hoog inkomen: meer dan € 69.750. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 108 Sub- | 1 | Vroeg Volwassen | Suburbaan/ | Alleenstaanden & | Laag | 0,9% | 1,4% Dorps | stellen tot 35 jaar Sub- | 2 | Veel voor weinig | Alleenstaanden & | Midden | 0,8% | 1,3% stellen | en hoog tot 35 jaar Sub- | 3 | Familie doorzon | Gezinnen | Laag en | 3,5% | 6,0% midden Sub- | 4 | Ruimtezoekers | Gezinnen | Hoog | 5,1% | 7,3% voor de kinderen (ruimte en gemak) Sub- | 5 | Jong geleerd, | Alleenstaanden en | Laag | 1,2% | 2,0% oud gedaan | stellen 35 tot 55 jaar Sub- | 6 | Woonerf | Alleenstaanden en | Midden | 1,2% | 1,9% Welgestelden | stellen 35 tot 55 jaar | en hoog Sub- | 7 | Randgenoten | Alleenstaanden en | Laag | 3,5% | 6,1% stellen 55 tot 75 jaar Sub- | 8 | Ruimtegenieters | Alleenstaanden en | Midden | 3,9% | 5,8% stellen 55 tot 75 jaar | en hoog Sub- | 9 | Zilveren rand | Alleenstaanden en | Laag | 2,9% | 4,7% stellen >75 jaar Sub- | 10 | Subliem | Alleenstaanden en | Midden | 1,0% | 0,9% suburbaan | stellen >75 jaar | en hoog Land-1 | JOLO (JOng | Landelijk | Alleenstaanden & | Laag | 1,2% | 0,9% LOkaalgebonden) | stellen tot 35 jaar Land-2 | Blijvers en | Alleenstaanden & | Midden | 1,1% | 0,8% terugkeerders | stellen | en hoog tot 35 jaar Land-3 | Rurale | Gezinnen | Laag | 4,9% | 3,7% ruimtezoekers Land-4 | Gegoed ruraal | Gezinnen
| Midden | 7,4% | 4,2% gezin | en hoog Land-5 | Blijf-in-de-wijkers | Alleenstaanden & | Laag | 1,7% | 1,1% stellen 35 tot 55 jaar Land-6 | Stadsontwijkers | Alleenstaanden & | Midden | 1,9% | 1,0% stellen 35 tot 55 jaar | en hoog Land-7 | Landelijke | Alleenstaanden & | Laag | 5,6% | 3,6% eenvoud | stellen 55 tot 75 jaar Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 109 Land-8 | Landelijke luxe | Alleenstaanden & | Midden | 6,9% | 3,2% stellen | en hoog 55 tot 75 jaar Land-9 | Bescheiden in | Alleenstaanden en | Laag | 4,6% | 2,4% buitengebied | stellen >75 jaar Land-10 | Landelijk in de | Alleenstaanden en | Midden | 1,7% | 0,3% luwte | stellen >75 jaar | en hoog Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2023). Bewerking Stec Groep (2025).
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 110 Tabel C2: Huidige woonsituatie op hoofdlijnen per Stec-Doelgroep* Stec- | SH GGB | MH/VSH | KOOP GGB | SH APP / | MH/VSH | KOOP APP Doelgroep | GGB | NULT | APP /NULT | / NULT Sted-1 | 15% | 1% | 16% | 62% | 2% | 4% Sted-2 | 13% | 4% | 46% | 26% | 5% | 6% Sted-3 | 9% | 7% | 63% | 12% | 4% | 4% Sted-4 | 43% | 1% | 43% | 10% | 0% | 2% Sted-5 | 6% | 2% | 88% | 1% | 0% | 3% Sted-6 | 27% | 0% | 23% | 43% | 1% | 6% Sted-7 | 9% | 3% | 68% | 9% | 2% | 11% Sted-8 | 24% | 0% | 30% | 33% | 1% | 11% Sted-9 | 5% | 1% | 66% | 5% | 3% | 20% Sted-10 | 12% | 0% | 22% | 42% | 2% | 21% Sted-11 | 2% | 1% | 43% | 5% | 5% | 43% Sub- | 1 | 21% | 1% | 34% | 41% | 0% | 1% Sub- | 2 | 6% | 4% | 81% | 6% | 1% | 2% Sub- | 3 | 28% | 2% | 65% | 3% | 0% | 2% Sub- | 4 | 2% | 2% | 94% | 0% | 0% | 2% Sub- | 5 | 35% | 1% | 39% | 23% | 0% | 2% Sub- | 6 | 7% | 3% | 83% | 3% | 1% | 4% Sub- | 7 | 24% | 1% | 53% | 15% | 0% | 6% Sub- | 8 | 4% | 2% | 86% | 2% | 0% | 6% Sub- | 9 | 17% | 2% | 40% | 32% | 2% | 8% Sub- | 10 | 3% | 4% | 75% | 2% | 3% | 13% Land-1 | 32% | 1% | 41% | 23% | 0% | 2% Land-2 | 8% | 2% | 84% | 2% | 1% | 2% Land-3 | 30% | 2% | 65% | 1% | 0% | 2% Land-4 | 3% | 1% | 94% | 0% | 0% | 2% Land-5 | 40% | 1% | 45% | 11% | 0% | 3% Land-6 | 9% | 2% | 84% | 1% | 1% | 3% Land-7 | 28% | 1% | 59% | 8% | 0% | 3% Land-8 | 6% | 1% | 88% | 1% | 0% | 4% Land-9 | 29% | 1% |
48% | 16% | 1% | 5% Land-10 | 2% | 1% | 89% | 1% | 0% | 6% Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2023), uitvraag woningcorporaties (2025). Bewerking Stec Groep (2026). *Zie indeling naar Stec-Doelgroepen in tabel C1. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 111 Tabel C3: Woonwensen op hoofdlijnen per Stec-Doelgroep* | , gecorrigeerd voor mogelijkheden** Stec- | SH GGB | MH/VSH | KOOP GGB | SH APP / | MH/VSH | KOOP APP Doelgroep | GGB | NULT | APP /NULT | / NULT Sted-1 | 14% | 0% | 24% | 59% | 0% | 3% Sted-2 | 0% | 9% | 50% | 9% | 9% | 14% Sted-3 | 0% | 0% | 82% | 0% | 0% | 18% Sted-4 | 31% | 2% | 28% | 10% | 0% | 17% Sted-5 | 0% | 0% | 80% | 0% | 0% | 20% Sted-6 | 21% | 0% | 9% | 39% | 8% | 13% Sted-7 | 6% | 0% | 39% | 11% | 0% | 44% Sted-8 | 5% | 0% | 2% | 54% | 2% | 36% Sted-9 | 0% | 0% | 10% | 12% | 10% | 69% Sted-10 | 0% | 2% | 2% | 58% | 8% | 31% Sted-11 | 0% | 0% | 0% | 0% | 11% | 89% Sub- | 1 | 31% | 0% | 29% | 37% | 0% | 3% Sub- | 2 | 0% | 0% | 82% | 0% | 0% | 18% Sub- | 3 | 36% | 2% | 43% | 8% | 0% | 11% Sub- | 4 | 0% | 0% | 80% | 0% | 0% | 20% Sub- | 5 | 27% | 0% | 26% | 34% | 7% | 6% Sub- | 6 | 6% | 0% | 39% | 11% | 0% | 44% Sub- | 7 | 6% | 0% | 2% | 66% | 3% | 22% Sub- | 8 | 0% | 0% | 10% | 12% | 10% | 69% Sub- | 9 | 0% | 2% | 2% | 58% | 8% | 31% Sub- | 10 | 0% | 0% | 0% | 0% | 11% | 89% Land-1 | 33% | 0% | 25% | 39% | 0% | 3% Land-2 | 0% | 0% | 82% | 0% | 0% | 18%
Land-3 | 31% | 2% | 43% | 7% | 0% | 17% Land-4 | 0% | 0% | 80% | 0% | 0% | 20% Land-5 | 24% | 0% | 26% | 30% | 6% | 14% Land-6 | 6% | 0% | 39% | 11% | 0% | 44% Land-7 | 6% | 0% | 2% | 68% | 3% | 20% Land-8 | 0% | 0% | 10% | 12% | 10% | 69% Land-9 | 0% | 2% | 2% | 64% | 9% | 23% Land-10 | 0% | 0% | 0% | 0% | 11% | 89% Bron: Woonwensenenquête gemeente Emmen (2025), WoON2024, CBS Microdata (2025, cijfers 2023). Bewerking Stec Groep (2026). *Zie indeling naar Stec-Doelgroepen in tabel C1. **Correctie toegepast voor koopmogelijkheden voor starters met een laag of middeninkomen en voor huishoudens met een hoog inkomen die naar een sociale huurwoning willen verhuizen.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 112 Tabel C4: Verhuisgedrag op hoofdlijnen per Stec-Doelgroep* Stec- | SH GGB | MH/VSH | KOOP GGB | SH APP / | MH/VSH | KOOP APP Doelgroep | GGB | NULT | APP | / NULT /NULT Sted-1 | 15% | 2% | 12% | 63% | 4% | 4% Sted-2 | 7% | 8% | 41% | 34% | 6% | 5% Sted-3 | 8% | 10% | 51% | 12% | 10% | 10% Sted-4 | 46% | 5% | 25% | 19% | 1% | 4% Sted-5 | 8% | 9% | 69% | 1% | 3% | 11% Sted-6 | 23% | 1% | 14% | 53% | 4% | 4% Sted-7 | 11% | 10% | 46% | 15% | 5% | 13% Sted-8 | 11% | 1% | 11% | 59% | 3% | 15% Sted-9 | 2% | 5% | 36% | 12% | 8% | 37% Sted-10 | 3% | 0% | 4% | 66% | 8% | 19% Sted-11 | 0% | 1% | 17% | 16% | 13% | 53% Sub- | 1 | 23% | 2% | 29% | 38% | 2% | 5% Sub- | 2 | 6% | 3% | 71% | 5% | 4% | 11% Sub- | 3 | 34% | 5% | 41% | 9% | 3% | 9% Sub- | 4 | 4% | 5% | 71% | 1% | 1% | 18% Sub- | 5 | 30% | 2% | 25% | 36% | 1% | 6% Sub- | 6 | 7% | 9% | 59% | 5% | 3% | 18% Sub- | 7 | 18% | 3% | 24% | 33% | 4% | 18% Sub- | 8 | 3% | 6% | 53% | 4% | 7% | 27% Sub- | 9 | 9% | 1% | 8% | 69% | 5% | 9% Sub- | 10 | 7% | 3% | 47% | 5% | 18% | 21% Land-1 | 29% | 2% | 35% | 23% | 1% | 9% Land-2 | 9% | 5% | 64% | 2% | 2% | 18% Land-3 | 36% | 4% | 38% | 9% | 1% | 12% Land-4 | 2% | 4% | 72% | 0% | 1% | 20% Land-5 | 35% | 3% | 29% | 20% | 1% | 11% Land-6 | 7% | 4% | 54% | 6% | 5% | 25% Land-7 | 25% | 4% | 33% | 23% | 2% | 13% Land-8 | 8% | 4% | 61% | 3% | 1% | 23% Land-9
| 16% | 2% | 17% | 51% | 4% | 10% Land-10 | 8% | 0% | 38% | 15% | 0% | 38% Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2023). Bewerking Stec Groep (2026). *Zie indeling naar Stec-Doelgroepen in tabel C1. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 113 Bijlage D: Definitielijst aandachtsgroepen Programma’s ‘Een thuis voor iedereen’ en ‘Wonen en zorg voor ouderen’ Een passende woning voor iedereen in een gezonde en prettige woon en leefomgeving – dat is het doel van het Rijksprogramma’s ‘Een thuis voor iedereen’ en ‘Wonen en zorg voor ouderen’. Dit zijn twee van de zes programma’s onder de Nationale Woon- en Bouwagenda. Speciale aandacht is er voor voldoende betaalbare woningen voor alle aandachtsgroepen. Dit met een evenwichtige verdeling over gemeenten met adequate zorg, ondersteuning en begeleiding. Aandachtsgroepen Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) Het Rijk stuurt met de Wvrv op de wettelijke verankering van bepaalde aandachtsgroepen die moeilijk aan een passende woning kunnen komen. Specifiek verplicht de wet bij inwerkingtreding gemeenten een urgentieregeling op te stellen. In de urgentieregeling moeten de verplichte urgentiecategorieën terugkomen die in de Wvrv zijn benoemd. Zie voor het overzicht de tabel hieronder. Tabel 17: Overzicht aandachtsgroepen en urgentiecategorieën Aandachtsgroep Subgroep Verplichte urgentie in urgentieverordening? 1.
Ouderen Personen 65+ Geen urgentie voor groep, mogelijk wel om individuele redenen 2. Mantelzorg Mantelzorgers Ja, nadere afbakening volgt nog Mantelzorgontvangers** 3. Langdurige zorg Mensen met lichamelijke, verstandelijke, zintuigelijke of psychische beperking en ernstig chronisch zieken Ja, nadere afbakening volgt nog 4. Uitstromers maatschappelijk opvang Daklozen Ja Huiselijk geweld (vrouwenopvang) Slachtoffers mensenhandel 5. Uitstromers Beschermd wonen Ja 6. Uitstromers klinische geestelijke gezondheidszorg Ja 7. Uitstromers jeugdzorg Inclusief pleeggezinnen Ja, voor uitstromers tussen de 18 en 23 jaar 8. Uitstromers (jeugd)detentie en forensische zorg* Jaarlijkse uitstroom na minimaal 3 maanden detentie Jaarlijkse uitstroom na minimaal 3 maanden jeugddetentie. Ja, voor personen met een leeftijd vanaf 18 jaar Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 114 Jaarlijkse uitstroom na Forensische zorg 9. Stoppende sekswerkers Die gebruik maken van een uitstapregeling Ja 10. Arbeidsmigranten Geen urgentie voor groep, mogelijk wel om individuele redenen 11. Studenten Uitwonende studenten Geen urgentie voor groep, mogelijk wel om individuele redenen 12. Woonwagenbewoners Geen urgentie voor groep, mogelijk wel om individuele redenen 13. Statushouders Nee Bron: Stec Groep, 2023. * Langdurig en intensief: acht uur per week meer dan drie maanden lang.
** Personen van 55 jaar en ouder die mantelzorg ontvangen. Uitstromers Beschermd wonen Woningzoekenden die een voorziening voor Beschermd wonen als bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 verlaten.12 Uitstromers klinische geestelijke gezondheidszorg Woningzoekenden die een verblijf in een instelling als bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet langdurige zorg verlaten waar zij geneeskundige geestelijke zorg ontvingen of woningzoekenden die in verband met geneeskundige zorg als bedoeld in artikel 10, onderdeel g, van de Zorgverzekeringswet in een instelling verbleven in verband met zorg zoals psychiaters en klinisch psychologen plegen te bieden en deze verlaten. Uitstromers vrouwenopvang en opvang voor slachtoffers van mensenhandel Woningzoekenden die een voorziening voor opvang als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 verlaten voor slachtoffers van huiselijk geweld of mensenhandel en die daar verbleven omdat zij door problemen van relationele aard of geweld hun woonruimte hebben moeten verlaten.
Uitstromers detentie of forensische zorg Woningzoekenden die een inrichting of voorziening als bedoeld in artikel 3a van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, een penitentiaire inrichting als bedoeld in artikel 3 eerste lid, van de Penitentiaire beginselenwet of een instelling voor forensische zorg als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Wet forensische zorg verlaten. Voorzien wordt dat het bij uitstroom uit detentie om personen gaat die na een verblijf van minimaal drie aaneengesloten maanden genoemde inrichtingen verlaten. 12 Definitie Beschermd wonen (Wmo2015, artikel 1.1.1): wonen in een accommodatie van een instelling met daarbij behorende toezicht en begeleiding, gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en psychosociaal functioneren, stabilisatie van een psychiatrisch ziektebeeld, het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het afwenden van gevaar voor de cliënt of anderen, bestemd voor personen met psychische of psychosociale problemen, die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 115 Uitstromers jeugdhulp met verblijf en pleegzorg Woningzoekenden tussen achttien en drieëntwintig jaar aan wie jeugdhulp met verblijf is verleend als bedoeld in artikel 1.1. van de Jeugdwet en die een accommodatie of gesloten accommodatie verlaten.
Stoppende sekswerkers Woningzoekenden die deelnemen aan een programma gericht op duurzaam stoppen met sekswerk waarbinnen begeleiding van sekswerkers plaatsvindt bij het vinden van ander werk, een andere woning of juiste zorg (DUUP-regeling). Woningzoekende mantelzorgers en -ontvangers Woningzoekenden die mantelzorg als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 verlenen of ontvangen. Urgentie wordt enkel verleend als de reisafstand tussen mantelzorggever en -ontvanger langer is dan 5 kilometer voor verhuizing en minder dan 5 kilometer na verhuizing. Ook moet ten tijde van de urgentieverlening de zorg langdurig (afgelopen drie jaar en nog minimaal één jaar) en intensief (8 uur per week) zijn. Ernstig chronisch zieken en/of mensen met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking Woningzoekenden die op grond van ernstige en chronische medische redenen (lichamelijke, verstandelijke of zintuigelijke beperking of psychische kwetsbaarheid of rolstoelafhankelijkheid) andere woonruimte of specifieke woonvormen behoeven. (Dreigend) dakloze mensen Woningzoekenden aan wie opvang is verleend als bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wmo 2015.
Het voorgestelde artikel heeft betrekking op personen die als rechthebbende wegens dakloosheid in de Maatschappelijke opvang verblijven of hier op grond van de Wmo 2015 een beschikking voor hebben, maar de fase van opvang kunnen overslaan. Ouderen Personen van 55 jaar en ouder. Arbeidsmigranten Onderdaan van een andere lidstaat van de EU die zijn hoofdverblijf niet in NL heeft en in Nederland verblijft om tijdelijke werkzaamheden te verrichten. Studenten Woningzoekende die voltijds is ingeschreven bij een instelling als bedoeld in artikel 1.1.1. van de Wet educatie en beroepsonderwijs of bij een instelling als bedoeld in artikel 1.2 onderdelen a en b, van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, gevestigd binnen het gebied van de woningmarktregio. Woonwagenbewoners Woningzoekende die wil wonen in een woonwagen (als bedoeld in artikel 235 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek) en voor wie het wonen in een woonwagen onderdeel uitmaakt van diens culturele identiteit doordat deze persoon zelf of zijn ouders of grootouders in een woonwagen hebben gewoond. Statushouders Houders van een verblijfsvergunning als bedoeld in artikel 8, onderdeel a, b, c, of d, van de Vreemdelingenwet 2000, op basis van de gemeentelijke taakstelling bedoeld in artikel 28 van de Huisvestingswet.
Oekraïense vluchtelingen Oekraïense vluchtelingen worden opgevangen en krijgen tijdelijk bescherming (tot en met 4 maart 2027) in Nederland door de Richtlijn tijdelijke bescherming van de Europese Unie. Hieronder vallen Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 116 Vluchtelingen met de Oekraïense nationaliteit die: 1) na 26 november 2021 uit Oekraïne zijn gereisd; 2) voor 27 november 2021 in Nederland waren voor bijvoorbeeld studie, werk of om asiel te vragen, en dat kunnen aantonen. Alsook vluchtelingen uit Oekraïne met een andere nationaliteit die: 1) op 23 februari 2022 een permanente Oekraïense verblijfsvergunning hadden (en alleen als ze Oekraïne hebben verlaten op of na 27 november 2021, en niet zijn teruggekeerd naar hun land van herkomst na 23 februari 2022); 2) op 23 februari 2022 nationale of internationale bescherming hadden in Oekraïne, bijvoorbeeld als erkend vluchteling. Ook vallen hieronder hun partners, minderjarige kinderen en familieleden die met hen samen woonden in Oekraïne. (bron: Rijksoverheid, 2023). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 117 Bijlage E: Begrippenlijst Aanpasbare woning TNO heeft onderzoek gedaan naar de toegankelijkheid van de woningvoorraad in Nederland. In dit onderzoek zijn alle woningen in Nederland geclassificeerd op de huidige mate van toegankelijkheid en potentieel aanpasbaarheid voor mensen met een mobiliteitsbeperking.
Klik hier voor een uitgebreide toelichting op de methodiek en uitgangspunten van het onderzoek. Betaalbare koopwoning Een betaalbare koopwoning heeft, volgens de landelijke definitie, een prijs van maximaal € 405.000 (prijspeil januari 2025). Doorstromers Huishoudens die een andere woning betrekken en daarmee hun huidige woning vrijmaken. Extramuraal Een term die gebruikt wordt binnen de Wet langdurige zorg (Wlz). Extramuraal betekent zorg op een locatie, dit kan ‘thuis’ zijn of in een (geclusterde) woonvorm waarbij de huisarts zelf nog de behandeling uitvoert (wonen en zorg is gescheiden). Geclusterde woning Een woning die deel uitmaakt van een complex of groep van woningen speciaal bestemd voor ouderen. Hiertoe behoren o.a. woon-zorgcomplexen, aanleunwoningen en serviceflats. Nabijheid van 24 uurs aanwezige zorg is geen voorwaarde vanwege de mogelijke andere leveringsvormen van zorg. De woningen zullen conform het Rijksbeleid allemaal moeten worden gerealiseerd in een complex met een gemeenschappelijke ontmoetingsruimte. Grondgebonden woning Een grondgebonden woning is een woning die rechtstreeks toegankelijk is op het straatniveau waarvan één van de woonlagen aansluit op het maaiveld. Grondgebonden woningen hebben meestal een op de grond gelegen tuin en/of erf en hebben geen bovengelegen woningen. Intramuraal Intramuraal betekent letterlijk ‘binnen de muren’.
Intramurale ouderenzorg gaat dus over zorg die ouderen ontvangen gedurende een onafgebroken verblijf in een instelling. Het gaat om zorg in een verpleeghuis of verzorgingshuis (wonen en zorg is één). Intramurale zorg wordt gefinancierd vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz). Leefbaarheid Leefbaarheid is de mate waarin de omgeving aansluit bij de eisen en wensen die er door de mens aan worden gesteld en zijn dus voor iedereen anders. Middenhuur woning Een middenhuur woning heeft een aanvangshuur van minimaal € 900,08 en maximaal € 1.184,82 per maand (prijspeil januari 2025). Nultreden woning Nultreden woningen zijn woningen waarbij je niet hoeft trap te lopen, zowel binnen het huis als om naar binnen te komen. Vaak gaat het om gelijkvloerse grondgebondenwoningen of appartementen in de buurt van voorzieningen. In nultredenwoning zijn de woonkamer, keuken, badkamer, toilet en tenminste één slaapkamer gelijkvloers. Bij voorkeur worden deze volgens BAT 2 ontwikkelt. Hiermee is Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 118 de woning goed toegankelijk voor mensen met een rollator. Een nultredenwoning stelt (veel) ouderen in staat om langer thuis te kunnen blijven wonen. Nultredenwoningen zijn ook geschikt voor jongeren. Slechts 40% van de bestaande nultreden voorraad wordt bewoond door ouderen.
Sociale huur Een huurwoning met een aanvangshuurprijs tot en met € 900,07 (prijspeil januari 2024). Starters Huishoudens die een woning betrekken en daarvoor niet zelfstandig woonden. Zorggeschikte woning Zorggeschikte woningen zijn zelfstandige woningen die onderdeel zijn van een geclusterde woonvorm waarin Wlz-zorg (Wet langdurige zorg) wordt geleverd. De geclusterde woningen zijn bedoeld voor mensen die intensieve zorg nodig hebben en in de huidige situatie vaak naar een verpleeghuis gaan. Om zorg te kunnen leveren is het van belang dat de wooneenheden en de toegang hiertoe rolstoel- of rollatorgeschikt zijn (deuren openen automatisch), met voldoende ruimte bij de entree (minstens 90 centimeter breed), in de toiletruimte en in de badkamer. De woning dient brandveilig te zijn en te beschikken over een goede en stabiele internetverbinding voor domotica. Ook liggen de wooneenheden dicht bij elkaar en moet er een gemeenschappelijke ontmoetingsruimte zijn op loopafstand van elke woning. Woningen die vallen onder de categorie BAT 3 of 4 en Woonkeur 6 (rolstoelgeschikt) vallen binnen deze definitie. Er zijn 3 soorten zorggeschikte woonvormen: • Woonvormen waar alleen mensen wonen met een Wlz-indicatie. • Woonvormen waarin een deel van de woningen (bijvoorbeeld een vleugel van het gebouw) van tevoren is gereserveerd voor mensen met een Wlz-indicatie.
• Woonvormen waarin mensen wonen met en zonder Wlz-indicatie (gemengd, of gespikkeld). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 119 Bijlage F: Toelichting Stec Gebiedsgids F1: Algemene toelichting De Stec gebiedsgids bestaat uit een integrale gebiedsanalyse, waarin thema’s uit het sociale, ruimtelijke en woningdomein samenkomen. De kracht van de aanpak ligt in het combineren van verschillende databronnen en het analyseren van deze gegevens op een laag schaalniveau. Door indicatoren thematisch te bundelen ontstaat een samenhangend beeld van hoe gebieden functioneren en waar opgaven en kansen elkaar versterken. De analyses zijn modulair opgebouwd. Dit betekent dat thema’s afzonderlijk kunnen worden bekeken, maar ook in onderlinge samenhang. Hierdoor worden stapelingen van opgaven inzichtelijk, bijvoorbeeld tussen woningkwaliteit, leefbaarheid en zorgbehoefte. F2: Thema’s en indicatoren De resultaten zijn opgebouwd uit vier hoofdthema’s: • Zorg en welzijn Dit thema richt zich op de mate waarin de woonomgeving aansluit bij de behoeften van bewoners met een (lichte) zorg- of ondersteuningsvraag. Indicatoren hebben onder meer betrekking op de nabijheid van voorzieningen, ov-bereikbaarheid en zelf- en samenredzaamheid. • Leefbaarheid Leefbaarheid beschrijft de kwaliteit van de fysieke en sociale leefomgeving.
Indicatoren richten zich onder andere op sociaaleconomische vitaliteit, veiligheid, klimaatadaptatie, gezondheid en de kwaliteit van de openbare ruimte. • Staat van de woning Dit thema brengt de fysieke en functionele kwaliteit van de woningvoorraad in beeld. Indicatoren gaan onder meer over energieprestatie, aanpasbaarheid, woningwaarde (en ontwikkeling) en investeringsmogelijkheden. • Beter benutten Binnen dit thema wordt gekeken naar de potentie om de bestaande woningvoorraad efficiënter te gebruiken, bijvoorbeeld via optoppen, woningsplitsing of het toevoegen van extra woningen op kavels. Een gedetailleerd overzicht van alle gebruikte (sub)indicatoren per thema is opgenomen in de bijlage. F3: Scoringsmethodiek Voor alle indicatoren zijn ruwe waarden omgerekend naar z-scores. Een z-score geeft aan in hoeverre een waarde afwijkt van het gemiddelde, uitgedrukt in standaarddeviaties. Positieve scores duiden op een relatief gunstige positie ten opzichte van het gemiddelde, negatieve scores op een relatief ongunstige positie. Dit geeft voor elk gebied inzicht in hoe het ervoor staat ten opzichte van de rest van de gemeente, en de gemeente ten opzichte van de rest van Nederland. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 120 De themascores zijn opgebouwd uit een samenvoeging van de onderliggende indicatoren.
Waar nodig zijn indicatoren genormaliseerd of omgekeerd geïnterpreteerd, zodat hogere scores consequent een positievere beoordeling weerspiegelen. F4: Interpretatie van de resultaten De scores bieden geen absolute oordelen, maar maken verschillen en patronen zichtbaar. Ze zijn bedoeld als startpunt voor beleidsmatige afwegingen en gebiedsgerichte verdieping, bijvoorbeeld via wijk- en kerngerichte aanpakken. Bij de interpretatie is het belangrijk om zowel de landelijke als gemeentelijke vergelijking te betrekken, en om cijfers altijd in hun ruimtelijke en maatschappelijke context te plaatsen. F5: Lijst met indicatoren Stec Gebiedsgids Thema Indicator Subindicator Uitleg Zorg en welzijn Afstand tot voorzieningen Apotheek Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een apotheek. Bron: Locatus (2025). Huisarts Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een huisarts. Bron: ZorgkaartNederland.nl (2025). Fysiotherapeut Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een fysiotherapeut. Bron: ZorgkaartNederland.nl (2025). Buurtcentrum Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een buurtcentrum. Bron: Gemeente Emmen (2026). Supermarkt Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een supermarkt (exclusief minisupermarkten). Bron: Locatus (2025). Drogist Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een drogist.
Bron: Locatus (2025). Kapper Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een kapper. Bron: Locatus (2025). Culturele voorzieningen (bibliotheek en theater) Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een bibliotheek of theater (apart gescoord). Bron: Locatus (2025). Horeca (cafés, restaurants, koffietenten) Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een cafés of restaurant en lunchroom of koffietent (apart gescoord). Bron: Locatus (2025). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 121 Parken Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een park. Bron: OSM (2025). Ov – bereikbaarheid Bushalte Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een bushalte. Bron: GTFS (2025). Treinstation Het aantal adressen binnen 250m en 500m loopafstand van een treinstation. Bron: Nationaal Georegister (2025). Zelf- en samenredzaamheid Mate van eenzaamheid Het percentage personen van 18 jaar en ouder dat zich sterk eenzaam voelt. Bron: RIVM (2024). Mantelzorgers Het percentage mantelzorgers. Bron: RIVM (2024). Leefbaarheid Sociaaleconomische vitaliteit Netto arbeidsparticipatie Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking. Bron: CBS Microdata (2024). Werkloosheid Het aandeel van de beroepsbevolking dat geen betaald werk heeft, maar wel recent naar werk heeft gezocht. Bron: CBS Microdata (2024).
Inkomen Het gemiddeld huishoudensinkomen. Bron: CBS Microdata (2024). Aandeel huishoudens tot 120% sociaal minimum Het aandeel huishoudens met een inkomen lager dan 120% van het wettelijk bestaand minimum (AOW). Bron: CBS Microdata (2024). Klimaatadaptatie Stedelijk hitte- eilandeffect Het gemiddelde temperatuurverschil in graden Celcius tussen stad en platteland. Bron: Klimaateffectatlas (2020). Groen Het percentage groenbedekking (zoals bermen, grasvelden, bomen en parken). Bron: Klimaateffectatlas (2025). Veiligheid en overlast Mate van (on)veiligheid Gemeten veiligheid en overlast per buurt. Bron: Leefbarometer (2024). Ontwikkeling van (on)veiligheid De ontwikkeling van gemeten veiligheid over de afgelopen 5 jaar. Bron: Leefbarometer (2024). Fysieke leefomgeving Kleine particuliere huurwoningen Het percentage adressen met een oppervlak van <50m in bezit van particuliere verhuurders. Bron: CBS Microdata (2024). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 122 Leegstand Het percentage leegstaande woningen (met energiecorrectie). Bron: CBS Microdata (2024). Gezondheid Overgewicht Het percentage inwoners van 18 jaar en ouder met overgewicht of ernstig overgewicht. Bron: RIVM (2024). Ervaren gezondheid Het percentage inwoners van 18 jaar en ouder met een goed ervaren gezondheid. Bron: RIVM (2024).
Bewegingsvriendelijke omgeving De beweegvriendelijkheid van de omgeving, gemeten op basis van aanwezigheid van recreatief groen en blauw, sport- en speelparken, sportaccommodaties en nabijheid van voorzieningen. Bron: RIVM (2024). Staat van de woning Energieprestatie Energielabel Geregistreerd energielabel per adres, inclusief geschat energielabel op basis van energieverbruik en woningkenmerken waar onbekend. Bron: BAG (2025). Netto elektriciteitsverbruik Gemeten elektriciteitsverbruik per adres (gecorrigeerd met eigen opwekking). Bron: CBS Microdata (2024). Gasverbruik Gemeten gasverbruik per adres. Bron: CBS Microdata (2024). Aanpasbaarheid Mate van aanpasbaarheid Mate van aanpasbaarheid naar nultreden, aanpasbaar of niet-aanpasbaar per adres. Bron: TNO (2025). Aantrekkelijkheid Monumentale status Aandeel adressen met status van rijksmonument. Bron: CBS Microdata (2024). WOZ-waarde Gemiddelde WOZ-waarde per adres. Bron: CBS Microdata (2024). WOZ-waarde ontwikkeling Gemiddelde WOZ-waarde ontwikkeling in de afgelopen vijf jaar. Bron: CBS Microdata (2024). Investeringsmogelijkheden Energiearmoede Percentage huishoudens met een lage energetische kwaliteit woning en met een laag inkomen en/of weinig investeringsmogelijkheden (LEKWI). Bron: CBS Microdata (2024). Optoppen Optoppen wonen Potentie voor optoppen op woningen.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 123 Beter benutten Bron: Eigen analyse Stec (2025). Optoppen niet-wonen Potentie voor optoppen op andere functies. Bron: Eigen analyse Stec (2025). Woningsplitsing - Potentie voor woningsplitsing. Bron: Eigen analyse Stec (2025). Extra woning op kavel - Potentie voor extra woningen op kavels. Bron: Eigen analyse Stec (2025). F6: Methodologie Beter benutten ingrepen Optoppen Minimale vereisten Voor de panden met optoppotentie gelden de volgende minimale vereisten: • Het pand is een appartementsgebouw en bestaat al uit drie of meer woonlagen. Dit gebouwtype leent zich beter voor optoppen dan andere typen, zoals beneden-boven-woningen, dankzij de aanwezige gemeenschappelijke trap of lift. • Het pand heeft voor minimaal 75% een plat dak. Dit type pand is immers makkelijker op te toppen. • Het pand ligt in een stedelijk woonmilieu (ABF-indeling op CBS-buurtniveau). Landelijke en dorpse woonmilieu sluiten we uit omdat we in deze woonmilieus maximaal drie woonlagen wenselijk achten en we in deze scan alleen panden met drie of meer woonlagen meenemen. • Het pand heeft een bouwjaar van 1965 of later. De publicatie van de eerste Modelbouwverordening in 1965 scherpt de bouwtechnische eisen voor gebouwen aan. Gebouwen van na 1965 voldoen doorgaans aan minimale eisen die noodzakelijk zijn voor optoppotentie, zoals draagkracht en stabiliteit.
Ook sommige panden van vóór 1965 bieden mogelijkheden, maar vereisen aanvullend constructief onderzoek om de geschiktheid te bepalen. • Panden op bedrijventerreinen (volgens IBIS) zijn uitgesloten van de analyse. Op basis hiervan is het aantal geschikte panden in beeld gebracht. Dit vertalen we vervolgens naar een potentie voor het toevoegen van woningen. We onderscheiden panden met een woonfunctie en panden zonder woonfunctie. Optoppen van appartementen op basis van huidig aantal adressen per verdieping en bouwperiode Het huidig aantal verdiepingen en het huidig aantal woonadressen in het pand vormen het uitgangspunt voor de optoppotentie. Hieruit berekenen we het aantal adressen per verdieping. Hierna hanteren we dat elk pand/appartement opgetopt kan worden met evenveel adressen per verdieping. Bij panden uit de periode 1965 tot 1992 is ervoor gekozen deze maximaal met twee verdieping te verhogen en panden na 1992 met maximaal één bouwlaag. Ook bepaald het woonmilieu hoeveel extra lagen wenselijk zijn. In het centrum en centrum-plus woonmilieu hanteren we geen pragmatisch maximum. In de woonmilieus grootstedelijk compact en grootstedelijk grondgebonden gaan we uit van een maximum van zes bouwlagen (inclusief huidig aantal bouwlagen), in de overige stedelijke woonmilieus hanteren we een maximum van vier bouwlagen.
Optoppen van panden zonder woonfunctie op basis van het platte dakoppervlakte Ook panden zonder woonfunctie kunnen geschikt zijn om op te toppen met woningen. We hebben de potentie hiervan in kaart gebracht. De manier waarop omhelst wel meer maatwerk, omdat het aantal adressen per verdieping ontbreekt. In dit onderzoek is ervoor gekozen het aantal toe te voegen woningen te beredeneren vanuit het platte dakoppervlakte. Hierbij geldt dat 100 m2 plat dak gelijk staat Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 124 aan één woning (inclusief muren en gemeenschappelijke ruimte). Op basis hiervan hebben we het maximale aantal adressen per verdieping bepaald. Voor dit type pand is gekozen voor een verhoging met slechts één bouwlaag, zowel voor panden uit 1965-1992 als voor panden vanaf 1992. Dit leidt tot een realistischere potentie. Splitsen Minimale vereisten Voor de panden met optoppotentie gelden de volgende minimale vereisten: • De woning dient te beschikken over voldoende woonoppervlakte om nog in tweeën gesplitst te worden. Hiervoor geldt een minimum van 60 m² in het centrumgebied, 80 m² in het stedelijk gebied en 110 m2 voor de meer landelijke gebieden. • De woning dient in een buurt te staan die een voldoende scoort volgens de Leefbaarometer. In buurten die een onvoldoende scoren is in veel gevallen het splitsen van woningen niet gewenst.
De toename in woningdichtheid kan leiden tot druk op bestaande voorzieningen en kan sociale spanningen veroorzaken, waardoor de leefbaarheid mogelijk verder verslechtert. In de praktijk kunnen zich natuurlijk voorbeelden voordoen waarin dit juist wel wenselijk is. • De woning dient minimaal vijftien jaar oud te zijn. Voor nieuwere woningen achten we het niet wenselijk om deze al in kleinere woonvormen om te zetten. De potentie voor woningsplitsen is op basis van deze minimale vereisten zeer groot. Om die reden is ook dit aantal omgezet naar een realistische opgave. Realistische potentie rekening houdend met aandeel ouderen Woningsplitsen is met name interessant voor ouderen. De opgave is daarom enkel gericht op deze doelgroep (55-plus). Voor de doelgroep 55-65 jaar verwachten we een bereidheid om te splitsen van circa 5%, terwijl we voor de doelgroep 65-plus een bereidheid verwachten van circa 10%. Wonen op kavels De huidige voorraad kan ook beter benut worden door het realiseren van woningen op bestaande woonkavels. We berekenen de potentie van het aantal woningen dat op kavels toegevoegd kan worden. Hiervoor gebruiken we gegevens uit de BAG (2025) en Kadaster (2025). Allereerst kijken we naar kavels waar een pand met woonfunctie volgens de BAG staat. Vervolgens hanteren we een minimale omvang van 500 vierkante meter van de kavel.
Het realiseren van woningen in bijgebouwen maakt geen onderdeel uit van de verkenning. Ook liggen de kavels niet op een bedrijventerrein of een Natura2000 gebied. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 125 Colofon Datum: 7 mei 2026 Projectnummer: 25.143 Opdrachtgever: Gemeente Emmen Opdrachtnemer: Stec Groep Adviseurs: Lukas Meuleman, Stijn Mars en Job Wevers Stec Groep Onderzoek en advies over wonen, werken en leefomgeving Postbus 217, 6800 AE Arnhem Willemsplein 5, 6811 KA Arnhem 026 - 751 41 00 info@stec.nl www.stec.nl