Bijlage 1: Uitvoeringsplan Veiligheid 2022 (RIS.10501)

Er zijn op dit moment in Nederland personen die radicaliseren of sterk geradicaliseerd zijn en een dreiging (kunnen) vormen. Onlangs zijn in Eindhoven mensen aangehouden op verdenking van het beramen van een aanslag. Het maakt eens te meer duidelijk dat aandacht voor het onderwerp van groot belang is. De mogelijke terugkeer van mensen die in Syrië deelgenomen hebben aan de strijd en de nieuwe asielstroom maken duidelijk dat het van groot belang is om alert blijven op dit onderwerp. Wellicht versneld voor corona zien we een toenemende dreiging vanuit het links – en rechts radicale gedachtengoed. Veelal jonge getroebleerde Nederlanders kunnen zich aangetrokken voelen tot de groeiende internationale rechts-extremistische internetwereld die op kleine schaal in het Nederlands doorklinkt in heimelijke digitale groepen. Onlangs heeft het NCTV gewezen op deze ontwikkeling. De mogelijkheid dat een extreemrechts georiënteerde alleen-handelende dader in Nederland een aanslag pleegt is eveneens voorstelbaar. Een groeiende kloof tussen bewonersgroepen maakt dat verhoudingen in wijken en dorpen meer op scherp kunnen komen te staan. De kans dat we verder van elkaar af komen te staan en wegkijken van elkaar en de problematiek die er kan spelen verkleint het corrigerend vermogen van onze inwoners. Dit is een onwenselijke ontwikkeling.

Ambitie polarisatie en radicalisering Ambitie: Wij willen de tegenstellingen tussen groepen in de samenleving terugdringen. Wij willen het naoberschap in wijken en dorpen verder versterken waardoor de onderlinge samenhang en het vertrouwen in elkaar groeit. Wij richten ons op de preventie van radicalisering in de brede zin. Dat heeft betrekking op rechtsextremisme, linksextremisme, antiglobalisering, dierenactivisme en moslimradicalisering. Resultaat: Het verbeteren van de sociale cohesie en wijken en dorpen waardoor er sprake is van een prettige woonsfeer zonder spanningen en waar radicalisering niet wordt aangewakkerd. Indicator: Aantal meldingen bij het informatiepunt polarisatie en radicalisering (IPPR@emmen). Samenhangend beleid: Al het gemeentelijk beleid van leefbaarheid, gezondheid tot en met werkgelegenheid, onderwijs etc. Wat hebben we bereikt in 2021, het effect/resultaat van onze inzet? Het bevorderen van verdraagzaamheid en begrip tussen verschillende culturen en gebruiken onderling, krijgt vorm op een groot aantal andere beleidsvelden. Vanuit thema’s als 20

verdraagzaamheid en ontmoeten van verschillende culturen worden veel goede initiatieven ontplooid door instellingen en organisatie en vooral onze eigen inwoners. Landelijk en ook in Emmen zien we de laatste jaren wel een verscherping van de tegenstellingen opkomen. Dat wordt nog eens versterkt door de coronapandemie en de groepen die allerlei complottheorieën aanhangen.. We vernemen dat de algehele onvrede over het regeringsbeleid o.a. de aanpak van de pandemie het radicale gedachtengoed zowel bij dieren-, het links-, rechtsactivisme en radicalisme vanuit het geloof weer lijkt te groeien.  Met politie, het Openbaar Ministerie en de burgemeester wordt in het lokale driehoeksoverleg over radicalisering gesproken. Er zijn korte ambtelijke afstemmingslijnen opgebouwd, waardoor snel geanticipeerd kan worden op signalen van radicalisering. Dit heeft niet alleen betrekking op radicalisering vanuit geloofsovertuiging, maar ook bijvoorbeeld potentieel gevaarlijke eenlingen, dierenactivisme en de links- en rechtse vormen van radicalisering.  Er is een goed contact opgebouwd met de Turkse moskee en het Marokkaanse gebedshuis. Zij delen zorgwekkende signalen tijdig met gemeente en politie waardoor noodzakelijk interventies kunnen plaatsvinden.

 Met politie is een specifiek periodiek overleg (CTER) ingericht om op BT-niveau afstemming te hebben over polarisatie, radicalisering en potentieel gevaarlijke eenlingen.  Vanuit de extra versterkingsgelden radicalisering zijn trainingen ingericht voor professionals en het sociaal domein, de politie en andere directe partners. Wat betekent dit voor 2022?  Wij continueren de inzet op dit thema. Wij blijven op de hoogte van de ontwikkelingen op dit thema en stemmen dit in Noordelijk verband met elkaar af. Prioriteiten in de uitvoering 2022 Lopende acties/ nieuwe acties: - Met het basisteam van de politie stemmen we periodiek (3 x per jaar) af over ontwikkelingen op dit thema. In de overleg wordt politie-informatie en gemeentelijke informatie gebundeld en verrijkt. - We gaan o.a. door gerichte mailing het laagdrempelige informatiepunt (ippr@emmen.nl) meer bekendheid geven onder de professionals in de wijken. - In 2022 blijven we de het thema onder de aandacht brengen van de sociale teams, scholen en instellingen. Indien er wensen zijn om dit thema nader uit te werken pakken we dit samen met de gebiedscoördinator en de voorzitter van de sociale teams op. - Erkende Overlegpartners benaderen we over polarisatie en op welke wijze dit binnen dorpen en wijken besproken kan worden.

2.7.3 Cybercrime De Cyberaanvallen op de gemeenten Lochem, Hof van Twente en de aanvallen op de Universiteit van Maastricht maken duidelijk dat organisaties maar ook gemeenten fors meer aandacht moeten hebben voor cybercrime. De grote hoeveelheid aan verschillende data maakt dat gemeenten enerzijds gewilde objecten zijn en anderzijds dus extra alertheid vraagt hoe zij omgaan met datasafety. Uit de veiligheidsmonitor blijkt dat inwoners in 2017 vaker slachtoffer werden van cybercriminaliteit[1] dan in 2013. We zien in de afgelopen jaren een forse toename van het aantal meldingen cybercrime en digitale fraude. Naast de zorg voor de beveiliging van alle gemeentelijke systemen, wat op zich al een forse opgave vormt, heeft de gemeente een belangrijke verantwoordelijkheid om inwoners, bedrijven, en instellingen bewust te laten zijn van de risico’s van cybercrime waardoor ze beter weerbaar zijn en minder kans lopen om slachtoffer te worden van cybercrime. In 2022 zal de aanpak van het tegengaan van cybercrime via gerichte voorlichting naar onze inwoners, bedrijven en instellingen vorm krijgen. Zelf geven we het goede voorbeeld door een [1] Hacken, koop- of verkoopfraude via internet, pesten via internet, identiteitsfraude via internet

21

duidelijke focus te hebben op het onderwerp en ervoor te zorgen dat we ‘het eigen huis op orde hebben’. Waardoor we als gemeente minder kwetsbaar zijn voor hackers. Ambitie, resultaat en indicatoren terugdringen slachtoffers cybercrime Ambitie: We versterken de cyberweerbaarheid van onze gemeente door het eigen huis op orde te hebben en inwoners voor te lichten. Algemeen resultaat: Daadwerkelijke uitvoering van een pallet aan interventies, zoals preventie, verstoring, opsporing en recidivebeperking, dit met het doel een zo groot mogelijk maatschappelijk effect te bewerkstelligen. Specifiek resultaat 2022: - In 2022 zal in de crisisorganisatie getraind worden met een voorbeeld van een cyberaanval. - Met ondernemers gaan we in 2022 in gesprek over cyberweerbaarheid en de wijze waarop zij zijn voorbereid op een cyberaanval. - We verzorgen informatiebijeenkomst voor inwoners over de gevaren van internetfraude en onvoldoende beveiliging van computers. Indicator: Minder slachtoffers digitale fraude (cybercrime) Wat hebben we bereikt in 2021, het resultaat van onze inzet?  Eind 2020 is door studenten van NHL Stenden Emmen in het kader van de module Certified Ethical Hacking acties uitgevoerd om onze beveiliging te testen. De conclusies van de test zijn in 2021 uitgevoerd.

 Er wordt een professionele ‘pentest’ (penetratie test) uitgezet, waarbij ethical hackers zullen proberen van buitenaf onze systemen binnen te dringen.  Er loopt een traject waarbij we de incidentenorganisatie aansluiten op de crisisorganisatie (o.a. door een I-kolom aan het oranje boekje toe te gaan voegen).  In het kader van continuïteitsmanagement loopt er een traject om tot een continuïteitsplan te komen, naar verwachting af te ronden in 2022.  In juli dit jaar hebben we te maken gehad met een phishing incident waarbij ook forensisch onderzoek heeft plaatsgevonden. Uiteindelijk een mooie ‘live´ oefening waarbij we de bevindingen hebben opgetekend in een evaluatieverslag. De opgedane ervaring worden verwerkt in het incidenten-/crisisproces.  Gezamenlijke afstemming met de VRD en de VNG (IBD) heeft plaatsgevonden. Duidelijk is dat er nog veel in ontwikkeling is op het cybersecurityvlak. Wat betekent dit voor 2022? Ondanks landelijke campagnes over de gevaren van digitale fraude zien we dat een groot deel van onze inwoners slachtoffer is geworden van online fraude. De wijze waarop onze inwoners hun digitale veiligheid borgen is vooral een eigen verantwoordelijkheid. Hetgeen echter niet wegneemt dat we de bewustwording over de gevaren van digitale fraude onder de aandacht willen brengen.

Door goede voorlichting willen we de weerbaarheid van onze inwoners ook op dit onderwerp versterken. Prioriteiten in de uitvoering 2022 Lopende acties/ nieuwe acties: Met ondernemers gaan we in 2022 twee maal per jaar in gesprek over cyberweerbaarheid en de wijze waarop zij zijn voorbereid op een cyberaanval. We verzorgen in de zes gebieden van de gemeente een informatiebijeenkomst voor inwoners over de gevaren van internetfraude en onvoldoende beveiliging van computers. We trainen de crisisorganisatie bij een gefingeerde cyberaanval. De risico’s van cyberaanvallen op de gemeentelijke organisatie worden door friendly hackers geïnventariseerd en ook worden er adequate maatregelen getroffen om de gemeentelijke organisatie daartegen te beschermen. 22

2.7.4 Mensenhandel Mensenhandel speelt zich vaak af in de verborgenheid. Signalen worden niet altijd herkend en wanneer dit wel het geval is, zijn ze lastig om te duiden. Mensenhandel wordt niet getolereerd omdat het om grove schendingen van de mensenrechten gaat en de lichamelijke integriteit en persoonlijke vrijheid worden aangetast. Aan de aanpak van mensenhandel is in Noordelijk verband hoge prioriteit toegekend. Dit betekent dat samen, met de politie, het Openbaar Ministerie en alle gemeenten in Groningen, Friesland en Drenthe de intentie is uitgesproken, zich in te spannen voor de bestrijding van mensenhandel. De gemeente Emmen is een belangrijke initiatiefnemer geweest om het thema mensenhandel in Drenthe gestalte te geven. Gelet op de aard en omvang van de problematiek is al sinds jaren gekozen voor een regionale Drentse aanpak. In het Interbestuurlijk Programma 2018 is afgesproken dat alle Nederlandse gemeenten in 2022 een duidelijke en geborgde aanpak van mensenhandel moeten hebben. In Drenthe hebben we gekozen voor een gezamenlijke uitvoering op het thema mensenhandel. Binnen het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe heeft de ketenregisseur mensenhandel een duidelijke positie gekregen met meer beschikbare capaciteit. Op het thema mensenhandel/prostitutie vervult de gemeente Assen de centrumfunctie.

Slachtoffers van mensenhandel hebben te maken met dwang, (dreiging met) geweld en misleiding. Vaak zijn ze te bang of niet in staat om zelf aangifte te doen. We bieden hulp en ondersteuning bij het doen van aangifte. Het signaleren van mensenhandel is belangrijk omdat slachtoffers afhankelijk kunnen zijn van mensen uit hun omgeving om uit de uitbuitingssituatie te komen. Om slachtoffers van mensenhandel te herkennen is vaak een combinatie van signalen nodig. Baliemedewerkers van gemeenten, toezichthouders of inspectiemedewerkers kunnen in contacten of bij controles signalen van mensenhandel tegenkomen. Gemeenten vervullen een belangrijke rol in de aanpak van mensenhandel. In de afgelopen jaren zijn onze medewerkers getraind in het herkennen van signalen van mensenhandel. Gemeenten worden gewezen op het belang om hun rol in de aanpak van mensenhandel verder in te vullen. Bijvoorbeeld door regelgeving en beleid te maken dat de aanpak van mensenhandel ondersteunt. En door te zorgen voor passende opvang, ondersteuning en nazorg voor slachtoffers van mensenhandel in de gemeente. Dit gebeurt op grond van de Wmo en de Jeugdwet. Ambitie, resultaat en indicatoren terugdringen mensenhandel Ambitie: We tolereren geen mensenhandel omdat het gaat over grove schendingen van mensenrechten, lichamelijke integriteit en de persoonlijke vrijheden worden aangetast.

Algemeen resultaat: We versterken de bewustwording en het herkennen van signalen van mensenhandel door onze medewerkers te scholen/trainen. We betrekken het onderwerp mensenhandel bij de periodieke Octopuscontroles (vanuit ondermijning) en geven uitvoering van een pallet aan interventies, zoals preventie, opsporing en hulpverleningstrajecten voor slachtoffers. Specifiek resultaat 2022: - In 2022 zal mensenhandel onderdeel uitmaken van gerichte Octopuscontroles en betrekken we de inspectie ISZW bij de aanpak; - We trainen onze medewerkers op het herkennen van signalen van mensenhandel; - Met onze partners gaan we in 2022 in gesprek over de wijze waarop we de gezamenlijk aanpak van mensenhandel verder kunnen versterken. Indicator: Minder slachtoffers mensenhandel

23

3.

Beschikbare financiële middelen

Het Uitvoeringsplan Veiligheid 2021 vloeit voort uit het eerder door de raad vastgesteld bestuursprogramma Veiligheid 2016-2018. De verschillende veiligheidsthema’s 2021 kennen een meerjaren uitvoering. In dat kader hebben we gemeend om een financiële doorkijk voor de komende jaren te geven. Bij de Kadernota 2022 zijn voor de VRD, het Zorg & Veiligheidshuis Drenthe en de uitbreiding van Boa toezicht en het krediet voor vervanging van camera’s is het extra middelen beschikbaar gesteld. Onderstaand ziet u een overzicht van de budgetten, waarbij de oranje kollommen betrekking hebben op niet beïnvloedbare middelen. De blauwe kollommen hebben betrekking op beïnvloedbare middelen. We zien dat het merendeel van de beschikbare middelen veiligheid betrekking hebben op verplichtingen die in regionaal verband zijn gemaakt zoals bijv. het Zorg & veiligheidshuis, het RIEC, burgernet Natuurlijk kan aan de hand van de actualiteit in een jaar prioriteiten (en dus middelen) een andere invulling krijgen. Voor de uitvoering van veiligheid hebben we de beschikking over de structurele middelen Veiligheid en nog klein restant incidenteel budget (Reservefonds Veiligheid) vanuit de deelname Grotestedenbeleid. Hieronder volgt een overzicht van de budgetten.

Voorlopige inzet middelen Veiligheid voor de uitvoering in 2022 Even als vorig jaar om de Middelen Veiligheid in het perspectief van 2020-2023 te presenteren. Dit mede vanuit het feit dat diverse activiteiten een langere doorlooptijd hebben. Duidelijk is dat de uitgaven vanuit het Uitvoeringsplan Veiligheid 2022 binnen de voor Veiligheid bestemde middelen kunnen worden opgevangen. Budget VRD/Brandweerzorg

2020

2021

2022

530

527

520

2023 511

6.844

6.844

6.844

6.844

7.374

7.371

7.364

7.355

177

177

60466

VGZ Brandweerlocaties (budget Vastgoed)

60977

Gemeenschappelijk regeling VRD

60665

Vervolg uitvoering BOA-toezicht

60665

Krediet vervanging/aanschaf camera's

113

113

14742

15018

15000

niet beïnvloedbaar gerichte budgetten

14.748

60606

Totaal budget rampenplannen

82

82

82

82

60606

beschikbaar budget ivm crisis/rampen

80

80

80

80

Middelen Veiligheid

Kredietbewaker

2020

2021

2022

2023

60607

Nynke

Structurele dekking -/- gen. korting 2% en 3% + Kadernota 2021

311

334

354

354

60665

Pieter

Gebiedstoezicht (idem) + Kadernota 2021 extra BOA toezicht € 100k.

259

254

254

254

60544

Nynke

Nazorg

49,5

49,5

49,5

49,5

60606

Nynke

Deels beschikbaar rampen budget

idem Totaal

60

60

60

60

680

698

718

718

-87

-87

-87

680

611

631

631

2020

2021

2022

2023

2021 20 189 50 45 45 214 22,5 12 10 607,5 611

2022 30 184 45 50 45 214 22,5 18 22,5 631 631

2023 30 189 45 45 45 214 22 18 23 631 631

Af: Taakstellende bezuiniging 2021

75354

60664 Nynke

Reserve fonds Veiligheid vanuit oud GSB

60,5

Verplichtingen voor Uitvoering 2019-2023 Meerjaren verplichting rampenplannen Meerjaren verplichtingen regionale samenwerking veiligheid Algemene kosten Veiligheid Veilige woon- en leefomgeving Zorg en veiligheid Bedrijvigheid en veiligheid Jeugd en Veiligheid Fysieke/externe veiligheid Integriteit en veiligheid Totaal Dekking

24

Bijlage 1: Overzicht veiligheidsvelden Veiligheidsveld

Hoofdthema Sociale kwaliteit

Veilige woon- en leefomgeving

Fysieke kwaliteit

Zorg en veiligheid

Bedrijvigheid en veiligheid

Objectieve veiligheid

Sub thema's Woonoverlast Alcohol- en drugsoverlast Vernielingen/verloedering/ zwerfafval Vermogenscriminaliteit Geweldscriminaliteit

Subjectieve veiligheid Integrale wijkaanpak Huiselijk geweld

Angelslo

Kindermishandeling

Preventie Aanpak

Nazorg Prostitutie / mensenhandel Personen met verward gedrag/ kwetsbaren Maatschappelijke opvang (zwervers) Veilig winkelgebied Veilig bedrijventerrein Veilig uitgaan Veilige evenementen

Betaald voetbal Evenementen

Jeugd en veiligheid

Veilig toerisme Jeugdoverlast Jeugdcriminaliteit/ individuele probleemjongeren Jeugd, alcohol, drugs Veilig in en om school Rampenbestrijding- en crisisbestrijding

Fysieke veiligheid

Integriteit en veiligheid

Verkeersveiligheid Brandveiligheid Externe veiligheid Polarisatie en radicalisering Georganiseerde/ ondermijnende criminaliteit Veilige publieke taak Informatieveiligheid Ambtelijke en bestuurlijke integriteit

Dienst bevolkingszorg Betaald voetbal Feestdagen (oud/nieuw, Pasen, carnaval)

Gevaarlijke stoffen Drugshandel OMG's Skyfall/Octopus Zorgfraude Wmo en Jeugdwet Cybercrime

25

26