Bijlage 1: Uitvoeringsplan Veiligheid 2022 (RIS.10501)
Tekst van het document
Uitvoeringsplan Veiligheid 2022
December 2021
1
Woord vooraf Opnieuw hebben we een bijzonder jaar achter de rug. Een periode waarin we door de coronapandemie van een volledige lockdown stappen hebben gezet naar meer vrijheden en meer ruimte voor evenementen en festiviteiten. We zullen ons 2021 blijven herinneren als een overgangsjaar waarin de wens groot was om gewoon weer te genieten van een vakantie, evenementen en uitgaan zonder restricties. Dit is grotendeels te danken aan de medewerking van onze inwoners en ondernemers, die zich over het algemeen goed aan de coronamaatregelen hebben gehouden. En die zich ook in grote getalen hebben laten vaccineren. Het maakt maar weer eens heel duidelijk dat wij samen de basis leggen voor een gezonde en een veilige gemeente. We leven tenslotte in een van de veiligste grote gemeenten van Nederland, en dat willen we zo houden. Naoberschap in wijken en dorpen is en blijft een groot goed. Zeker in een tijd waarin de verharding en polarisatie in de samenleving toeneemt. We versterken het naoberschap door respect te hebben voor andere meningen, elkaar aan te spreken op gedrag, elkaar te helpen als het even niet gaat en door de politie te bellen als je een situatie niet vertrouwt.
De veiligheid wordt nog eens extra ondersteund door de inzet van politie, brandweer en belangrijke instellingen zoals de woningbouwcorporaties, welzijnswerk, de GGD, de GGZ, verslavingszorg en ook onze gemeentelijke inspanningen. Veiligheid blijft wel continu onze aandacht vragen. Al enkele jaren zien we dat de klassieke criminaliteit daalt en verschuift naar de digitale omgeving. Verschillende instellingen/bedrijven en gemeenten hebben al te maken gehad met een hack met soms vergaande consequenties. Naast de zorg voor de beveiliging van alle gemeentelijke systemen, wat op zich al een forse opgave vormt, willen we het bewustzijn vergroten bij bedrijven, instellingen en inwoners en ze weerbaarder maken zodat ze minder kans lopen om slachtoffer te worden van cybercrime. De prioriteiten, die we de afgelopen jaren in de uitvoeringsplannen veiligheid benoemd hebben, zijn hardnekkige vraagstukken, die enkel via een bestendige meerjaren aanpak kunnen worden bestreden. We blijven ons daarom ook in 2021 focussen op deze onderwerpen, die veel impact hebben en die een bedreiging vormen voor de veiligheid van onze gemeente. Onze prioriteiten zijn: Georganiseerde/ondermijnende criminaliteit o.a.
terugdringen slachtoffers Cybercrime/ digifraude; Veilig uitgaan en veilige evenementen; Minder overlast; Verkeersveiligheid: terugdringen aantal verkeersslachtoffers; Veilig opgroeien (w.o. terugdringen huiselijk geweld en kindermishandeling). Dit uitvoeringsplan staat niet op zichzelf en sluit naadloos aan op het jaarwerkplan van bijvoorbeeld de politie Zuidoost-Drenthe. Zodat we – met de beperkte capaciteit die er beschikbaar is – zo effectief mogelijk samen werken aan die thema’s waar veiligheid onze inwoners het meest raakt. Eric van Oosterhout, Burgemeester van de gemeente Emmen
2
Inhoudsopgave
1
Leeswijzer .......................................................................................................... 4
2
Veiligheidsvelden ............................................................................................... 4
2.1 2.2 2.3
Inleiding……………………………………………………………………………..………………………………………… ……. 4 Ontwikkeling datagericht werken………………………………………………………………………………..……… 4 De aanpak van de corona-pandemie……………………………………………………… ……………………………..5
2.2
Veilige woon- en leefomgeving…………………………………………………….……..…………………6
2.3
Zorg en veiligheid………………………………………………………………….……………………………….8
2.4
Jeugd en veilligheid…………………………………………………………..……..........…….……………10
2.5
Bedrijvigheid en veiligheid………………………………………………………………..…………………13
2.6
Fysieke/externe veiligheid…………………………………………………….…………………………….14
2.7
Integriteit en veiligheid…………………………………………………………………………..……………17
2.7.1 2.7.2 2.7.3 2.7.4
Georganiseerde criminaliteit/ondermijning……………………………….………………………………… …………………..17 Polarisatie en radicalisering………………………………………………………………………………………….…………………. 20 Cybercrime…………………………………………………………………………………………………………………..……………………21 Mensenhandel………………………………………………………………………………………………………………………………..…23
3.
Beschikbare financiële middelen……………………………………………………………………….24
Bijlage 1: Overzicht Veiligheidsvelden…………………………………………………………………………………………25
3
1
Leeswijzer
In het uitvoeringsprogramma blijven we gebruik maken van de onderverdeling in zes veiligheidsvelden, maar we voegen er tijdelijk een aan toe. De aanpak van de corona-pandemie vraagt gerichte inzet op (deels) nieuwe taken die bij de gemeente zijn belegd. Daarom hebben we tijdelijk te maken met zeven veiligheidsvelden. Wij gaan ervan uit dat in 2022 de aanpak van de corona-pandemie definitief zal worden afgeschaald en slechts op bepaalde veiligheids-/gezondheidsaspecten bij grote evenementen een onderdeel zal vormen bij de toetsing en beoordeling van deze evenementen. Dat betekent dat enerzijds dit voor verantwoording over 2021 en anderzijds voor de uitvoering van taken dit aspect ook in het Uitvoeringsplan Veiligheid 2022 wordt opgenomen. Daarmee blijft de volgende onderverdeling bestaan: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Aanpak corona-pandemie Veilige woon- en leefomgeving Zorg & veiligheid Jeugd & veiligheid Bedrijvigheid & veiligheid Fysieke/externe veiligheid Integriteit & veiligheid
In hoofdstuk 2 schetsen we per beleidsveld kort de belangrijke ontwikkelingen en laten we in hoofdlijnen zien wat we in 2021 hebben gedaan. Daarmee maken we inzichtelijk wat we ten aanzien van de benoemde prioriteiten hebben bereikt. Logischerwijs is dit ook de opmaat naar de prioritering en uitvoering in 2022. In afstemming met het Jaarplan 2022 van de politie, zetten we een belangrijke stap door gezamenlijke afspraken over de gemeentelijke uitvoering en de uitvoering van de politie op de belangrijke geprioriteerde veiligheidsthema’s vast te leggen. Ook dit uitvoeringsplan sluit af met een overzicht van de beschikbare middelen.
2
Veiligheidsvelden
2.1
Inleiding
Ook 2021 heeft voor een groot deel in het teken gestaan van de coronapandemie. In het eerste kwartaal van 2021 hadden we nog te maken hadden met een groot aantal beperkingen. In het tweede kwartaal begon de uitvoering van de vaccinatie ‘op stoom te komen’, waardoor rond de zomer verdere versoepelingen konden worden doorgevoerd. De opkomst van de Delta-variant in de herfst en de nieuwe Omikron-variant van het coronavirus in november maakt dat de coronapandemie nog niet ten einde is en ook in 2022 zal doorlopen. Vanuit de gemeente is geïnvesteerd in het geven van goede voorlichting en het samen met de ondernemers kijken naar wat binnen de gegeven richtlijnen - mogelijk was. Deze wederzijdse (goede) afstemming heeft het onderlinge vertrouwen verder versterkt. Hierdoor is vanuit toezicht en handhaving relatief beperkt opgetreden. In het afgelopen jaar is gewerkt aan de bestuurlijke uitgangspunten voor de Strategienota en de noodzakelijk transformatieopgave in het sociaal domein. We zetten in op een effectief en betaalbaar sociaal domein, dat aan inwoners recht doet en toekomstbestendig is. Alle programma’s leveren daarvoor een belangrijke bijdrage, zo ook veiligheid. 2.1.1 Ontwikkeling datagericht werken Het afgelopen jaar zijn in samenwerking met het Datalab belangrijke stappen gezet in de ontwikkeling van datagericht werken.
We willen de relevante data steeds slimmer inzetten waardoor 4
we een goed en actueel beeld hebben van dat wat er speelt, goede prioriteiten kunnen stellen, de (beperkte) capaciteit gericht in kunnen zetten en er mogelijk effectmeting plaats kan vinden. Ook tijdens het schrijven van dit uitvoeringsplan hebben wij daar dankbaar gebruik van kunnen maken. Om dit te bereiken werken we toe naar een veiligheidsdashboard. We bundelen in dat dashboard de relevante data voor het veiligheidsdomein en rangschikken die naar de veiligheidsvelden. Om goed in te spelen op de actualiteit levert de politie de data maandelijks bij ons aan. Naast de uitwerking van alle veiligheidsdata hebben we het afgelopen jaar extra geïnvesteerd in de dataontwikkeling op het terrein van huiselijk geweld en kindermishandeling. Juist bij dit onderwerp wil je al ingrijpen voordat het zichtbaar wordt. Daarom is vooral ingezet om de risicofactoren van huiselijk geweld en kindermishandeling inzichtelijk te maken. We zien dat er hierdoor sprake is van een duidelijk win-win situatie voor zowel de gemeente, de politie als Veilig Thuis Drenthe. 2.1.2
De aanpak van de corona pandemie
Ontwikkeling 2021 Gedurende het jaar kregen we als samenleving meer vrijheden. Afgelopen jaar is vanuit de gemeente Emmen veel geïnvesteerd in de contacten met horeca, winkeliers, inwoners, etc., om de maatregelen op een goede manier te kunnen implementeren. Eind 2021 worden we dan toch weer geconfronteerd met de nodige maatregelen die de samenleving beperken in haar doen en laten. Iets wat wederom veel vraagt van onze inwoners, horeca, winkeliers, etc. Handhaving hierop blijft dus een punt van aandacht, maar we richten ons daarbij wel gericht op excessen. We verwachten dat in 2022 de meeste beperkingen op het gebied van corona definitief gaan verdwijnen, echter zal corona op de een of andere manier blijvend een bepaalde invloed hebben. Hoe dat eruit gaat zien is nog erg onduidelijk. De crisisorganisatie blijft in afstemming met de 12 burgemeesters op de achtergrond operationeel tot in ieder geval 1 januari 2022. Afhankelijk van de meest recente ontwikkelingen wordt bezien of continuering op de achtergrond in het eerste deel van 2022 wordt doorgezet.
Wat hebben we bereikt in 2021, het effect/resultaat van onze inzet?
In Drenthe hebben we bereikt dat er een éénduidige strategie is ontwikkeld Drenthe breed, die door alle gemeenten werd omarmd en uitgevoerd. We hebben hiermee bereikt dat onze burgers duidelijkheid kregen over de consequenties die over ons af werden geroepen tijdens de coronapandemie. We hebben bereikt dat we elkaar in allerlei gremia makkelijk konden bereiken en goed konden afstemmen om uitvoering te geven aan het Rijksbeleid. We hebben in Emmen bereikt dat de communicatie met ondernemers, winkeliers, horeca, evenementenorganisatoren goed is geweest. Ambitie aanpak corona-pandemie Ambitie: We beperken zoveel mogelijk de gevolgen van corona. We voeren de landelijke richtlijnen van de overheid uit. We trachten het Rijksbeleid om te zetten naar gemeentelijk beleid met als doel zo snel mogelijk het aantal besmettingen te laten dalen. We koersen naar een samenleving die zonder veel beperkingen weer “normaal” kan functioneren.
5
Algemeen resultaat: We willen er alles aan doen om zo snel als mogelijk toewerken naar een normale situatie zonder de maatregelen in het kader van het Covid-19 virus. Specifiek resultaten voor 2022: - In 2022 blijven we structureel in gesprek met de ondernemingen, horeca en de evenementenbranche om de afgekondigde coronamaatregelen te bespreken, in te spelen op dat wat er speelt en hen te faciliteren. - Inwoners, bedrijven en organisaties zijn tevreden over de wijze waarop de gemeente Emmen de handhaving uitvoert binnen de kaders van de geldende wet- en regelgeving. - In 2022 begeleiden we waar nodig onze samenleving naar het normaal functioneren dit doen we door een goede communicatie naar onze inwoners en gerichte voorlichting naar doelgroepen en bij bijvoorbeeld grote evenementen. - Met gerichte communicatie bevorderen we dat onze inwoners zich laten vaccineren. We streven daarbij naar een vaccinatiegraad 90% (Huidige stand 86%) Indicator: Veiligheidsmonitor 2021 (dient nog afgestemd te worden), MMmeter, landelijk/regionale enquêtes. Samenhangend beleid: Alle beleidsterreinen zoals wonen, werk/economie, onderwijs zorg en veiligheid, cultuur/sport, fysieke/externe veiligheid, verkeer, ruimte.
Wat betekent dit voor 2022? Prioriteiten in de uitvoering 2022 Lopende en nieuwe acties: Overgaan naar een “normale” samenleving met zo min mogelijk coronabeperkingen. Aandacht zal nog uit moeten gaan naar de vaccinatiebereidheid van mensen (stimuleren van de vaccinatiebereidheid). In regionaal verband is er afstemming over de afschaling van de regionale advisering en het opbouwen van gemeentelijke expertise voor de uitvoering van de corona-aanpak. In regionaal verband is er afstemmen over gezamenlijk beleid vanuit de 12 gemeenten versus de ontwikkeling naar lokaal maatwerk in de uitvoering van de Tijdelijke wet Maatregelen corona. In regionaal verband voeren we een evaluatie uit over de inzet tijdens deze crisis en vanuit die evaluatie voeren we mogelijke verbeterpunten door voeren in de crisisorganisatie.
2.2
Veilige woon- leefomgeving
Een veilige leef- en werkomgeving geven we samen vorm. ‘Naoberschap’ is daarbij een belangrijke basis. We blijven gebruik maken van de (eigen) kracht en regiemogelijkheden van onze inwoners. Vooral het thema overlast valt hierbij op. Het gaat dan om diverse uitingen van overlast (geluidsoverlast, verwarde personen, alcohol- en drugs, jongeren, etc.). Jarenlange overlast en het niet bespreekbaar maken van ervaren overlast leidt tot verharding van standpunten. Daarom is het van belang om elkaar bij kleine ergernissen, passend bij ‘naoberschap’, zo snel mogelijk aan te spreken. Daarbij kan Buurtbemiddeling Emmen helpen. Buurtbemiddeling is laagdrempelig en helpt om het gesprek tussen buren tot stand te brengen en bij het maken van afspraken. Vanuit inclusieve wijken en dorpen is er ruimte voor diversiteit en kunnen inwoners zo lang mogelijk zelfstandig wonen. In een inclusieve samenleving is er ruimte voor afwijkend, soms verward gedrag, maar lang niet altijd wordt dit gedrag begrepen en/of buurtgenoten ervaren overlast. Wanneer men er samen niet uitkomt en/of er sprake is van ernstige woonoverlast, is het noodzakelijk dat partners uit het veiligheidsdomein en het zorgdomein goed samenwerken om overlast te voorkomen dan wel in een zo vroeg mogelijk stadium duurzaam te stoppen.
6
Wat hebben we bereikt in 2021, wat is het effect/resultaat van onze inzet? Het aantal boa’s is uitgebreid en daarnaast hebben een aantal boa’s zich verder gespecialiseerd via een opleiding (wijkboa en jeugdboa). De boa’s zijn uitgerust met bodycams en de eerste resultaten zijn positief. De boa’s merken dat de bodycams de-escalerend werken en hierdoor voelen zij zich veiliger in de uitvoering van hun taken. De plaatsing van de camera's in het openbaar gebied zijn herijkt. Hierdoor worden de camera’s geplaatst op die plekken waar er sprake is van veiligheidsproblematiek. Deze camera's werken veelal preventief, maar kunnen daarnaast ook gebruikt worden voor repressief optreden. Samen met woningcorporaties, politie en zorgpartners is toegewerkt aan een procesaanpak woonoverlast. Door het opstellen van een duidelijk proces wordt woonoverlast efficiënt en integraal aangepakt. De samenwerking met politie en andere relevante partijen op het stationsgebied zorgt ervoor dat nodige maatregelen snel en effectief ingezet kunnen worden, waardoor de overlast op het stationsgebied wordt verminderd. In de wijk Angelslo is een operationeel veiligheidsoverleg ingesteld. Veiligheidsvraagstukken in de wijk Angelslo worden hierdoor snel, efficiënt en tezamen aangepakt.
Veilige woon- en leefomgeving Ambitie: Overlast wordt, in samenwerking met diverse partijen, voorkomen dan wel in een zo vroeg mogelijk stadium duurzaam opgelost en/of aangepakt. Handhaving is zichtbaarder in dorpen en wijken en we zetten in op weerbaarheid als het gaat om (digitale) criminaliteit, maar ook ten aanzien van overlastsituaties. Algemeen resultaat: Vergroten van de veiligheidsbeleving. Het terugdringen van het aantal overlastmeldingen. Specifiek resultaten voor 2022: - De veiligheidsbeleving op het stationsgebied, alsook bij de buschauffeurs is vergroot en het aantal incidenten is afgenomen. - Eind 2022 zijn er meer dorp/wijkboa's en jeugdboa's, waardoor er meer zichtbare en gespecialiseerde handhaving is in de dorpen en wijken. - Eind 2022 is de procesaanpak woonoverlast geborgd bij de diverse relevante partners, waardoor het aantal overlastmeldingen afneemt. - Eind 2022 zijn in samenwerking met diverse partijen (politie en directe partners) meerdere bijeenkomsten georganiseerd en campagnes gevoerd om de weerbaarheid van onze inwoners ten aanzien van digitale criminaliteit te versterken. Indicator: Gebiedsscan politie, Veiligheidsmonitor 2021, MMmeter, werkvoorraad Buurtbemiddeling, sociale teams en OGGZ, contacten/zaken medewerkers Portaal (incl. doorlooptijd). Samenhangend beleid: Wonen, zorg en veiligheid, fysieke veiligheid (verkeer), Verkeer, Ruimte.
Wat betekent dit voor 2022? Het stationsgebied van Emmen blijft een punt van aandacht. Samen met partners (Q-buzz, politie, Arriva, Leger des Heils, COA en gemeente Westerwolde) treffen we maatregelen om ervoor te zorgen dat bezoekers, maar ook buschauffeurs zich veiliger voelen. We maken daarbij optimaal gebruik van elkaars kennis, expertise, bevoegdheden en netwerk. We leggen dit vast in een integraal plan van aanpak, wat wordt doorvertaald naar een samenwerkingsconvenant. Knelpunten in de aanpak worden voorgelegd aan het strategisch niveau, die op zijn beurt dat op landelijk niveau kan aankaarten. In 2022 worden het aantal boa's verder uitgebreid. In steeds meer dorpen en wijken is er daardoor een wijk/dorpboa. Daarnaast wordt er ingezet op jeugdboa's.
7
Er wordt verdere uitvoering gegeven aan het ontwikkelplan van boa’s. Boa’s zijn uitgerust met middelen waardoor zij veiliger (bodycams) en efficiënter (datagestuurd) het werk kunnen inrichten. Dit komt ten goede aan de veiligheid en de zichtbaarheid van de boa's. Procesaanpak woonoverlast wordt geïmplementeerd. Op deze manier wordt overlast effectief aangepakt waardoor woonoverlast mogelijk wordt voorkomen, dan wel in een zo vroeg mogelijk stadium duurzaam wordt opgelost. Samen met relevante partijen (Stenden Hogeschool, politie, het CCV) worden inwoners doelgericht geïnformeerd over de risico’s die zij lopen ten aanzien van digitale criminaliteit en hoe zij zich hiertegen effectief kunnen beschermen. Prioriteiten in de uitvoering 2022 Lopende en nieuwe acties: Uitvoering geven aan integraal plan van aanpak stationsgebied en waar nodig knelpunten in de aanpak op landelijk niveau kenbaar maken. Opstellen procesaanpak woonoverlast (eind 2021) en begin 2022 volgt daarop de implementatie van deze aanpak. Vervolg gebruik bodycams door boa's en data-gestuurde inzet van de boa's. Aantal boa’s uitgebreid. Weerbaarheidstrainingen cybercrime
2.3
Zorg en veiligheid
In de uitvoering van zorg & veiligheid gaan we uit van de kracht van onze inwoners. Daarbij hebben we de focus op normaliseren in plaats van problematiseren en gaan we uit van mogelijkheden. Onze ondersteuning is toegankelijk & dichtbij georganiseerd en we bieden maatwerk vanuit de visie dat we doen wat nodig is en werkt. In Drenthe is met de uitvoering van de OGGZ en de Wvggz een effectief en efficiënt vangnet in het sociaal domein ontstaan. Dit vangnet beschikt over specifieke kennis en deskundigheid gericht op de meest kwetsbare inwoners met complexe problemen en een zorgmijdende houding. Het meerjarenbeleidsplan Sluitende GGZ keten is vastgesteld door de Drentse gemeenten. In de uitvoering lopen we aan tegen een aantal vertragingen, te weten: - het structureel borgen van de Wvggz; - de Drentse uitwerking van de Ketenveldnorm/levensloop-regeling Al jaren merken we dat de effecten van de ambulantisering van de GGZ, invloed heeft op wijken en dorpen. Dit is vooral te zien aan de mate van overlast van personen met onbegrepen gedrag (o.a. door verslavingsproblematiek). Wel zijn er stappen gezet door inzet van de Psycholance en de Spoedpoli. Samenwerking met de hulpverleners maakt ook een belangrijk onderdeel uit van de aanpak woonoverlast (zie veiligheidsveld: Veilige woon- en leefomgeving).
In die aanpak wordt ingezet op het versterken van het wederzijds begrip en het bieden van een helpende hand als iemand onbegrepen gedrag vertoont. Daarmee wordt woonoverlast voorkomen dan wel/ in een zo vroeg mogelijk stadium duurzaam opgelost. Punt dat blijft is dat wanneer inwoners een bepaalde ondersteuningsvraag hebben, zij deze ondersteuning kunnen krijgen. We merken echter dat inwoners die begeleiding nodig hebben van de GGZ, lang moeten wachten totdat zij daar terecht kunnen. Wachttijden voor behandeling leiden uiteindelijk vaak tot een intensievere begeleidingsvraag en een langer traject bij de GGZ. In Drenthe kennen we in dat kader de Taskforce Wachttijden Drenthe die uitvoering geeft aan het landelijke Actieplan Wachttijden 2021. De Drentse gemeenten worden in de nadere uitwerking hiervan betrokken.
8
Wat hebben we bereikt in 2021, het effect/resultaat van onze inzet? De inhoudelijke uitvoering van de Wvggz (de meldfunctie, het verkennend onderzoek en het horen) verloopt in Drenthe naar tevredenheid. Er is sprake van een goede triage aan de voorkant waardoor verplichte zorg wordt omgezet naar een vorm van bemoeizorg. De gezamenlijke uitwerking voor de twaalf gemeenten (onderliggende overeenkomsten en contracten 2021) heeft vertraging opgelopen. Hierdoor kon niet gestart worden met de structurele borging van de Wvggz. De samenwerking in Drenthe op het thema zorg & veiligheid staat onder druk door (langdurige) ziekte, personeelswisselingen en capaciteitsgebrek. Er is een Meerjarenprogramma Sluitende keten GGZ opgesteld met uitvoeringsagenda’s op de diverse thema’s waarin de belangrijkste opgaven voor de komende periode staan benoemd. In navolging daarvan wordt gewerkt aan een uitvoeringsplan. In 2021 is toegewerkt naar de inbedding van Optimaal Leven binnen de bestaande structuren van sociaal domein. Deze aanpak is gericht op inwoners met ernstig psychiatrische aandoeningen (EPA-doelgroep). In 2021 is de samenwerking met onze ketenpartners die betrokken zijn bij het Actieprogramma Weer Thuis geïntensiveerd. Afspraken ten aanzien van uitstroom uit BW/MO/VO zijn vastgelegd in een convenant en bestuurlijk ondertekend.
Er is gestart met de uitvoering van het Plan van Aanpak brede aanpak dak- en thuisloosheid. Hiermee geven we invulling aan de landelijke opgave ‘iedereen onder een dak´. Hiervoor zijn in de decembercirculaire 2020 incidentele middelen opgehaald. Het plan richt zich op preventie, vernieuwing van de opvang en wonen met begeleiding. Er is een bestandsanalyse BW/MO uitgevoerd. De bestandsanalyse is gericht op zowel de doelgroep die in de Maatschappelijke Opvang verblijft, als de doelgroep in Beschermd Wonen. Dit biedt waardevolle informatie t.a.v. beleidskeuzes. Zorg & veiligheid Ambitie: Met inwoners zorgen we voor inclusieve wijken en dorpen, waarin jongeren veilig kunnen opgroeien en er ruimte is voor diversiteit. Dit krijgt vorm in de doorontwikkeling van het sociaal domein, door middel van de herijking van de Strategienota en de beleidsnota ‘Samen verder in het sociaal domein’. Algemeen resultaat: Opbouw naar maatschappelijke deelname. Voorkomen van maatschappelijke onrust. Meer begrip van omgeving voor de situatie. Minder overlast door tijdige en passende zorg/begeleiding. Specifieke resultaten voor 2022: - Eind 2022 hebben we de uitvoering van de Wvggz structureel geborgd; - Eind 2022 hebben vanuit het traject “Samen verder in het sociaal domein” afspraken gemaakt met zorgpartijen over het op- en afschalen van zorg en de verantwoordelijkheid voor casus- en procesregie.
- Eind 2022 werken we met Drentse afspraken (toetsingscriteria) voor de ketenveldnorm en levensloopfunctie en kunnen we gebruik maken van beveiligde bedden. - Eind 2022 hebben we een innovatieve woonoplossing gerealiseerd voor daklozen met een psychische kwetsbaarheid. - In 2022 is er uitvoering gegeven aan de pilot Welkom in de Buurt waarbij is ingezet op het bevorderen van sociale inclusie. - In 2022 is de pilot Interwonen afgerond. Deze pilot is gericht op doorstroom vanuit de Maatschappelijke Opvang, waarbij bewoners kunnen oefenen met zelfstandig wonen. - In 2022 wordt samen met de deelnemers van sociale teams geïnventariseerd of de huidige structuur en werkwijze nog voldoet. - In 2022 is gestart met de uitvoering van de projecten in het kader van de brede aanpak dak- en thuisloosheid. 9
- In 2022 monitoren we OGGZ-casuïstiek vanwege toenemende druk op het vangnet. We proberen te achterhalen of dit komt door de systeemwereld of dat dit vooral wordt ingegeven door de (complexer wordende) clientproblematiek. Indicator: Aantal meldingen politie, Regiobeeld GGZ, bestandsanalyse MO Samenhangend beleid: WMO-, Zorg- (o.a. Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen), Jeugden Gezondheidsbeleid, toeleiding naar de arbeidsmarkt. Wat betekent dit voor 2022? In 2022 bereiden we ons voor op de komst van de Wet aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein (Wams). De Wams regelt een wettelijke grondslag om in het sociaal domein gegevens te kunnen delen. Met de wet moet het makkelijker worden om sneller en meer gecoördineerd, integrale hulp voor kwetsbare mensen met gestapelde problemen uit te voeren. In 2022 gaan we nadrukkelijk aan de slag om de uitvoering van de Wvggz langdurig gezamenlijk (alle Drentse gemeente) te borgen. In 2022 organiseren we beveiligde bedden en passend zorg voor de groep die nu geen passend zorg/begeleiding kunnen ontvangen. In Q1-2022 wordt het regiobeeld GGZ opgeleverd. Het regiobeeld heeft als doel bij te dragen aan het scherp stellen van de gedeelde opgaven op het terrein van de organisatie van de Sluitende GGZ keten nu en voor de toekomst. In 2022 vindt definitieve vaststelling van de regiovisie in BOCE-verband plaats.
Daarna volgt de uitwerking van de afspraken over de decentralisatie van Beschermd Wonen. Daarnaast wordt in 2022 nadere uitvoering gegeven aan de beleidsvoornemens die in het Regioplan Opvang & Bescherming staan genoemd. Er valt o.a. te denken aan het opzetten van een kwaliteitskeurmerk Beschermd Wonen. De proeftuin Optimaal Leven is per 1 januari 2022 afgelopen. Dit betekent dat Optimaal Leven onderdeel is van de bestaande structuren van het sociaal domein. In 2022 wordt bekeken of en hoe uitrol naar andere gebieden kan plaatsvinden. In 2021 is beleid opgesteld voor flexibele en alternatieve woonvormen, dit wordt meegenomen in de woonvisie die in 2022 wordt vastgesteld. Op basis van deze verkenning starten we in 2022 met een pilot dat aansluit bij deze behoefte. In 2022 geven we nadere uitvoering aan het Plan van Aanpak brede aanpak dak- en thuisloosheid. Hiermee zetten we in op projecten als: Huisvesting Paradijsvogels, Pilot Interwonen en Het Hunebed Project. De prioriteiten in de uitvoering 2022 Lopende/ nieuwe acties: Uitvoering geven aan Plan van Aanpak brede aanpak dak- en thuisloosheid, waaronder: Pilot Interwonen, Het Hunebed Project en Bestandsanalyse Maatschappelijke Opvang Anti-stigma activiteiten/campagne opzetten om de acceptatie van inwoners met een psychische kwetsbaarheid te vergroten in de woonwijk.
Verbeteren registratie van/door opvanginstellingen (monitor MO/BW) Opstellen kwaliteitskeurmerk Beschermd Wonen. Dit keurmerk kan als afwegingskader worden gebruikt bij het plaatsen van cliënten bij een pgb-aanbieder. Regionale samenwerking intensiveren in de aanloop naar het nieuwe verdeelmodel. Gezamenlijke vraagstukken uitwerken ten aanzien van: inkoop, monitoring en toegang.
2.4
Jeugd en veiligheid
Het jaar 2021 stond opnieuw in het teken van de coronamaatregelen. Met het wegvallen van fysiek onderwijs, stagelopen, gesloten sportscholen en het ontbreken van uitgaansmogelijkheden, kwam het sociale leven van jongeren steeds meer onder druk te staan. Dit heeft zicht geuit in een grote stijging de overlastcijfers jeugd. Het gaat daarbij om ‘mildere vormen’ van overlast alsook de 10
zwaardere vormen van overlast. Veelal gebeurt dat in groepsverband. Ook zijn er zorgen over de groeiende criminaliteit onder jongeren en de vormen van criminaliteit zijn zorgelijk. Vaak zien we dat deze jongeren problemen hebben om meerdere leefgebieden. Samen met partners willen we dit een halt toekeren door het opstellen van een integrale persoonsgerichte aanpak, waarbij interventies vanuit diverse domeinen gebundeld worden. Daarbij is procesregie en casusregie essentieel. De gemeente Emmen is centrumgemeente voor Drenthe bij de uitvoering van huiselijk geweld en kindermishandeling. Onder leiding van de wethouder jeugd van de gemeente Emmen is een regionaal beleidskader Geweld Hoort Nergens Thuis (GHNT) opgesteld. De twaalf Drentse colleges hebben het beleidskader vastgesteld en afgesproken dat iedere gemeente zorg draagt voor een lokaal plan van aanpak m.b.t. geweld hoort nergens thuis. Voor wat betreft het thema huiselijk geweld en kindermishandeling voeren we de gefaseerde ketensamenwerking door als werkwijze voor gezinnen waar de veiligheid in het geding is. De gefaseerde ketensamenwerking betreft een duurzame visie op ketenzorg bij kindermishandeling, huiselijk geweld en seksueel misbruik. Waarbij eerst gewerkt wordt aan de directe veiligheid, dit als belangrijke basis, waarna er vervolgens risico gestuurd gewerkt wordt en daarna herstelgericht gewerkt kan gaan worden.
Het opgestelde veiligheidsplan vormt in alle fasen de basis voor het gezamenlijk handelen. We gaan ervan uit dat evenementen in 2022 weer in volle omvang plaats gaan vinden. Ook het uitgaansleven zal weer de oude vorm gaan krijgen, waarbij het alcohol en middelengebruik onder jongeren een belangrijk aandachtspunt vormt. Vanuit het preventieteam NIX-18 worden diverse acties ingezet om de schadelijke gevolgen van middelen gebruik onder de aandacht te brengen. Jeugd en veiligheid Ambitie: We willen de overlast en jeugdcriminaliteit terugdringen en de veiligheid van jongeren vergroten. Algemeen resultaat: Gelukkig en veilig opgroeien; Meer kansen voor jongeren en positieve focus op jongeren; Minder huiselijk geweld kindermishandeling; Terugdringen overlast en jeugdcriminaliteit Specifieke resultaten voor 2022 We voeren de gefaseerde ketensamenwerking door als werkwijze voor gezinnen waar de veiligheid in het geding is. De casustafel jeugd is geborgd en ten aanzien van een aantal jongeren is een integraal persoonsgericht plan opgesteld. Voorlichtingscampagnes gegevens ten aanzien van middelengebruik onder jongeren. - Ten aanzien van een aantal jeugdfenomenen wordt een lokaal plan van aanpak opgesteld. Weerbaarheid jongeren ten aanzien van diverse vormen van cybercrime is/ wordt vergroot. Samenhangend beleid: Perspectief op jeugd, Jeugd-, WMO- en Gezondheidsbeleid.
Wat hebben we bereikt in 2021, het effect/resultaat van onze inzet? In 2021 is het gewerkt aan het eigen lokale uitvoeringsplan GHNT en zijn de VO-scholen geïnformeerd over het belang van de aanpak van GHNT. Dit verdere uitviering met de scholen zal door het samenwerkingsverband VO-scholen Zuidoost Drenthe en de projectleider GHNT worden opgepakt. Samen met de scholen, hulpverleners en Halt is onder regie van het Zorg & Veiligheidshuis Drenthe ingezet op een aantal dossiers in het kader met betrekking tot mes-incidenten in de gemeente Emmen. Via een PGA-aanpak is zorg in combinatie met strafinterventies ingezet. De casussen zijn inmiddels afgerond. Dit heeft vervolg gekregen in de casustafel jeugd.
11
Door het instellen van een casustafel jeugd worden er ten aanzien van zogenoemde grensjongeren (jongeren die ernstig norm overschrijdend gedrag of strafbaar gedrag, of een herhaling daarvan vertonen) een integraal persoonsgericht plan opgesteld waarbij interventies van diverse domeinen worden ingezet. Samen met partners (politie, Halt, jongerenwerkers Sedna, VNN en de gemeentelijke afdeling: sport, gebiedscoördinatoren, gebiedstoezicht, veiligheid, jeugdparticipatie) wordt een integraal plan opgesteld om de overlast op een aantal overlastgevende locaties terug te dringen. De signalen worden gebundeld, gezamenlijk geanalyseerd en vanuit daar een gezamenlijk een plan van aanpak opgesteld om de overlast aldaar terug te dringen. Tijdens de week van de veiligheid is er aangehaakt bij de landelijke campagne “drop your knife”. In aansluiting daarop zijn er nog een aantal voorlichtingsbijeenkomsten gehouden. Vanuit het preventieteam NIX-18 zijn er (voorlichtings)campagnes gevoerd gezondheidsrisico’s van het gebruik van alcohol en drugs. Lachgasverbod en messenverbod opgenomen in de APV. Inzet van het Mobiele Media Lab van de politie, waarin voorlichting wordt gegeven over diverse vormen van cybercrime die sterk gelinkt zijn aan jongeren (bv.
Money muling, Phising) In de gemeente Emmen adequaat is uitvoering gegeven aan het overleg ouders, kinderen zorgpartijen, gemeente en de Raad voor de Kinderbescherming (beschermtafel).
Wat betekent dit voor 2022 In 2022 gaan we gaan we de samenwerking ten aanzien van een aantal specifieke jeugdthema’s versterken en daarnaast borgen. Vanuit de uitgangspunten van ‘Perspectief op jeugd’ en het ‘Lokaal preventieakkoord’ zetten we in op het verbeteren van gezondheid, het terugdringen van overgewicht en het middelengebruik. Wij doen dit samen met onze jongeren en betrekken ze bij de uitvoering van de verschillende (veiligheids) vraagstukken. Casustafel jeugd al in 2022 verder geborgd (o.a. Aanstellen procesregisseur en samenwerkingsconvenant) wat leidt tot een slagvaardig groep waardoor interventies vanuit het veiligheidsdomein en jeugdzorgdomein adequaat ingezet kan worden ten aanzien van bepaalde grensjongeren. We stellen het lokaal uitvoeringsprogramma Geweld Hoort Nergens Thuis op. Werken met jeugd vraagt een bepaalde kennis en aanpak. Een aantal boa’s worden daarom verder opgeleid tot jeugdboa, wat ervoor zorgt voor een meer effectievere handhaving bij jeugdoverlast. Vanuit het lokaal preventieakkoord maken we de achterliggende problematiek van gezondheid, overgewicht en middelengebruik zoals schulden, armoede en eenzaamheid inzichtelijk en kunnen we op die manier passende begeleiding bieden. Gebiedsgerichte inzet van bureau Halt ten aanzien van voorlichting en andere interventies vanuit Halt.
Vanuit het Datalab willen meer inzicht krijgen ten aanzien van jeugdcriminaliteit. Aan de hand van die informatie worden er gerichte integrale plannen opgesteld. We blijven zorgen houden over het alcoholgebruik onder de jongeren, maar ook zijn er zorgen over het middelengebruik. Hierop worden gerichte acties, in samenwerking met een aantal gezondheidspartners (waaronder GGD en VNN) acties uitgevoerd. Lopende/ nieuwe acties: Afronding Lokaal uitvoeringsplan GHNT en nadere uitwerking van het daaraan gekoppelde Uitvoeringsprogramma GHNT. Verder borging van de casustafel jeugd door het aanstellen van een procesregisseur, inrichten van zaaksysteem en opstellen van een convenant. Opstellen van een lokale integrale aanpak ten aan zien van een aantal (zorgelijke) ontwikkelingen/trends onder de jeugd (bijvoorbeeld jongeren en messen, etc.) Verder uitbreiden van het aantal jeugdboa’s 12
Lokale voorlichtingscampagnes ten aanzien van negatieve gevolgen middelengebruik onder jongeren. In lijn met ons jeugdbeleid willen we dit met jongeren zelf gaan oppakken. Ter ondersteuning maken we gebruik van het preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet. Voorlichtingscampagnes geven waardoor jongeren weerbaarder worden ten aanzien van cybercrime en cyberpesten.
2.5
Bedrijvigheid en veiligheid
Een goed vestigingsklimaat krijgt vorm in een omgeving waarin ondernemers hun bedrijfsvoering onbelemmerd kunnen uitvoeren, zonder dat ze daarbij gehinderd worden door criminaliteit en onveiligheid. Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: ondermijning, bedrijfsinbraak, diefstal, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen. Om het veiligheidsniveau te handhaven/bevorderen is het noodzakelijk om controles en her controles (toezicht en handhaving) uit te voeren. Ook in 2021 zijn alle grote evenementen niet doorgegaan in verband met corona. Waar we de verwachting hadden dat in het najaar 2021 er een extra aantal evenementen zouden worden georganiseerd, heeft dit niet kunnen plaatsvinden. We zien dat de versoepelingen na de zomer wel hebben geleid tot een voorzichtig begin van het uitgaansleven. Omdat de horeca om (veel) eerder dan normaal dient te sluiten zien we dat jeugd vroeger op stap gaat. Wellicht een mooie ontwikkeling die we door zouden kunnen zetten.
Wat hebben we bereikt in 2021, het effect /resultaat van onze inzet? De goede en snelle afstemming met horeca heeft geresulteerd in een toenemend onderling vertrouwen waardoor korte en duidelijke lijnen zijn ontstaan. Het afgelopen jaar is met de directie van FC Emmen veelvuldig en extra overleg gevoerd over de toepassing en naleving van de coronamaatregelen in en om het stadion De Oude Meerdijk. De goede en snelle afstemming met FC Emmen en de politie heeft geresulteerd in nog meer onderling vertrouwen waardoor korte en duidelijke lijnen zijn ontstaan Bedrijvigheid en veiligheid Ambitie veilig uitgaan, evenementen en betaald voetbal. Ambitie: We streven ernaar om (rekening houdend met de coronarichtlijnen) zo snel als mogelijk is Emmen weer op de kaart te zetten als bruisende stad, waar voor jong en oud wat te beleven valt en waar veilig uitgaan, veilige evenementen en veiligheid rondom betaald voetbalwedstrijden vanzelfsprekend is. Algemeen resultaat: Veilige (en gezonde) uitgaansklimaat en evenementen waar er sprake is van een plezierige sfeer, minder geweldincidenten, minder middelengebruik en daardoor minder overlast drank- drugsproblematiek. Evenementen die op het gebied van veiligheid goed beheersbaar zijn. Ten aanzien van betaald voetbal zorgen we voor een plezierige sfeer in en om het stadion, minder geweldincidenten en overlast.
Specifiek resultaat voor 2022: Gericht toezicht/handhaving op evenementen vanuit o.b.v. aangepast handelingskader; - Continueren goede en tijdige afstemming met ondernemers en organisatoren, politie en hulpdiensten; - In Zuidoost Drenthe een regionale evenementen kalender af te stemmen. Dit om de politie inzet goed af te stemmen. Voorkomen dient te worden dat er na corona veel nieuwe evenementen georganiseerd kan worden waar de politie geen capaciteit kan leveren. Indicator: Cijfers MP, cijfers politie/veiligheidsmonitor, wijkscans, incidentregistraties 13
Bevindingen handhavers en politie en horeca, naleving schenken alcohol 18- bij evenementen, bewonersenquêtes. Samenhangend beleid: De Handreiking Samen werken aan een veilig en gezond evenement; Strategische Evenementen-beleid en Beleidsregel vergunningen evenementen, WABO, Wet Milieubeheer, Activiteitenbesluit, Beleid alcoholmatiging, KNVB-beleid ten aanzien van betaald voetbal. Samenwerken tussen horeca, paracommercie, gemeente en politie Wat betekent dit voor 2022? De ervaring van afgelopen zomer leert ons dat we rekening moeten houden dat , zodra dit kan, evenementen in volle omvang weer gaan plaatsvinden. Ook het uitgaansleven zal op termijn weer de oude vorm gaan krijgen, waarbij het alcohol en middelengebruik onder jongeren een belangrijk aandachtspunt blijft Met horeca, politie werken we samen ter bevordering van het veilig uitgaan (o.a. door een nieuwe overeenkomst/protocol Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan). De effecten van de Omgevingswet voor evenementen zullen in 2022 nadrukkelijk een plek moeten krijgen. Vervolgens zal bezien moeten worden welke consequenties dit heeft voor enerzijds de locaties en anderzijds alle activiteiten. Dit draagt bij aan het realiseren van veilige en gewaardeerde evenementen. Ook het eerder afgesproken toetsingskader voor het bepalen van de prioriteiten zal in dit kader opnieuw tegen het licht gehouden gaan worden.
De voorbereiding op de wedstrijden van FC Emmen wordt onverminderd voortgezet. Zowel de thuis- als de uitwedstrijden met roerige supportersgroepen blijven continu aandacht vragen en leggen een extra beslag op de menskracht bij politie, voetbalclub en gemeente. Prioriteiten in de uitvoering 2022 Lopende /nieuwe acties: Overleg met horeca Emmen centrum (Koninklijke Horeca Nederland, afd. Emmen) Tijdig afstemmen met organisatoren grote evenementen, waardoor we voorbereid zijn en de juiste voorzorgsmaatregelen getroffen kunnen worden. Inzet NIX-18 campagne bezien. Tijdige interne afstemming over prioriteiten en afstemming RUD Overleg met horeca Emmen centrum (Koninklijke Horeca Nederland, afd. Emmen), om goede en heldere afspraken te maken tijdens de thuiswedstrijden van de FC Emmen. Grote gezamenlijke oefening bij FC Emmen, waarbij de VRD het voortouw neemt om deze vroegtijdig in te plannen en voor te bereiden. Voorbereiden seizoen 2021-2022 met als doel de supportersstromen in goede banen te lijden, bij zowel uit- als thuiswedstrijden. Overleg horeca, stadion, parkeren, hospitallity etc. blijft continu proces.
2.6
Fysieke/externe veiligheid
Corona heeft in 2020/2021 ervoor gezorgd dat er regionaal en lokaal een goede crisisorganisatie is ontwikkeld, die ook haar taken in een langdurige crisis goed kan vervullen. De Crisisorganisatie in Zuidoost Drenthe is op orde. Vanuit veiligheid willen we dit natuurlijk vasthouden. De Drentse burgemeesters hebben in het Algemeen Bestuur van de VRD aangegeven dat de VRD dient door te groeien naar in een bredere (crisis) advisering. Door corona is in dit proces vertraging opgelopen. De VRD heeft benoemd dat gemeenten in samenspraak met de VRD gaan uitwerken hoe lokale bevoegdheden/verantwoordelijkheden bij een ongekende crisis zich verhouden tot de advisering vanuit de VRD. De invoering van de Omgevingswet zal naar verwachting op 1 juli 2022 worden ingevoerd. Het geeft ons iets meer tijd voor een goede voorbereiding op de Omgevingswet en het inrichten van het 14
werkproces. Daarnaast zal naar verwachting op 1 juli 2022 de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking treden. Deze wet - die als doel heeft om de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren - heeft gevolgen voor het proces van bouwen en vergunningverlening. In 2022 bereiden we ons voor op de genoemde veranderende wet- en regelgeving. De Emmense risicothema’s rondom verkeersveiligheid zijn in 2021 duidelijk geworden. Het benoemen en in kaart brengen van deze belangrijkste risicothema’s in het verkeerssysteem is de basis van het risicogestuurd werken. De risicothema’s moeten vertaald worden in maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren door risico’s en ongevalcijfers te verlagen. Een goede balans tussen maatregelen gericht op gedragsbeïnvloeding, infrastructuur en voertuigtechnologie is hierbij essentieel. Wat hebben we bereikt in 2021, het effect/resultaat van onze inzet? De aanpak (Grip 4 crisisorganisatie) heeft veel inzet gevraagd van de VRD. Naast alle inzet en focus op het de uitvoering van de Noodverordeningen en de gezamenlijke Drentse aanpak en advisering van het bestuur is de basis brandweerzorg uitgevoerd.
De uitvoering met aanzienlijke inbreng vanuit de gemeente Emmen heeft geresulteerd in een samenhangende aanpak waarin onderlinge afstemming en één gezamenlijk bestuurlijk standpunt nadrukkelijk heeft geholpen bij het terugdringen van de pandemie. Corona heeft een groot aantal nieuwe taken/werkzaamheden gebracht. Andere reguliere taken zoals voorlichting brandveilig leven zijn stil komen te vallen. Deels vanwege sluiting van scholen, deels door het coronarisiconiveau. De huidige langdurige crisisorganisatie wordt geëvalueerd. De uitkomsten van de evaluatie zullen worden meegenomen bij de uitwerking. De start van de wijkbrandweerman in Emmen heeft niet plaats kunnen vinden maar wordt alsnog in 2022 uitgevoerd. De coronapandemie heeft binnen het werkterrein van TNH gezorgd voor een aanzienlijke verschuiving van taken. Door de pandemie zijn geplande controletaken komen te vervallen omdat bedrijven niet bezocht mochten worden. Daarnaast zijn reguliere toezicht en handhavingstaken bijna stil komen te vallen door enerzijds sluiting van bedrijven en anderzijds coronarichtlijnen bij bedrijven en instellingen. In 2021 is opnieuw extra capaciteit (advisering en expertise op het terrein van toezicht en handhaving) geleverd in de Drentse crisisorganisatie. Dit heeft geresulteerd in de uitvoering van geheel andere taken dan die voor 2021 gepland stonden.
De fietsverlichtingscampagne “licht aan en gaan” heeft een nieuwe impuls gekregen. Waar de aandacht voorheen vooral op scholieren was gericht, hebben we nu met onze partners actie gevoerd bij sportverenigingen. De Verlengde Herendijk (Parc Sandur), Dordseweg (Weiteveen) en Oranjedorpstraat (NieuwDordrecht) zijn heringericht. Ook de gevaarlijke kruispunten Statenweg/Landschaplaan (Angelslo) en Houtweg / Laan van de Bork (Emmerhout) zijn aangepakt; Het programma Doorfietsen, om senioren langer en veiliger mobiel te houden, is veelbelovend gestart. Tijdens o.a. de fietsvierdaagse hebben veel senioren een spiegel op het stuur laten monteren Ons programma verkeerseducatie is ondanks de moeilijke omstandigheden door de coronapandemie grotendeels uitgevoerd o.a. doordat programma’s coronaproof zijn gemaakt. Fysieke veiligheid Ambitie: We beperken de impact van crises en rampen in het fysieke-/sociale domein. We houden het huidige niveau van brandweerzorg en crisismanagement in stand. Daarnaast willen we dat inwoners en bezoekers van Emmen veilig zijn in het verkeer en zich veilig voelen in het verkeer. Algemeen resultaat: Minder branden en minder schade 15
-
Minder slachtoffers Voldoende functionarissen in het crisisteam zowel (fysiek als sociaal) beschikbaar houden om tijdens een crisis te kunnen worden ingezet. Rookmelderdichtheid[1] van ten minste 80%. Minder verkeersdoden en minder ziekenhuisgewonden Specifiek resultaat voor 2022: In 2022 is Crisis Management Organisatie (CMO) actueel. Er wordt een crises in het sociale domein getraind. - In 2022 wordt na beëindiging van de crisisorganisatie weer gestart met de reguliere trainingen van de crisismanagementorganisatie. We starten in 2022 met de proef van de wijkbrandweerman in Emmen. In 2022 hebben oefenen we een crisis in het sociaal domein en een cyberaanval. Eind 2022 zijn de meest risicovolle verkeerstrajecten aangepakt, dan wel is er een verbeterplan opgesteld voor uitvoering. Indicator: het zo snel mogelijk beschikbaar hebben van de 1ste tankautospuit, uiterlijk binnen 15 minuten in 80% van de prio. 1 meldingen. Samenhangend beleid: Structuurvisie Externe Veiligheid, Beleidskader VTH, Omgevingswet, Extern Veiligheidsbeleid, Economisch beleid en Werkgelegenheidsbeleid Wat betekent dit voor 2022? Met de politie worden specifieke handhandhavingsacties in het kader van verkeersveiligheid afgesproken. Met de politie zijn afspraken gemaakt over het in kaart brengen van hotspots verkeersveiligheid en het intensiveren van controles op de hotspots.
Voor zover mogelijk willen we rekening houden met coronarichtlijnen weer gaan starten met het bevorderen van brandveilig leven van onze inwoners. In dat kader willen we het project ‘brandveilig leven’ en de verbinding tussen de VRD en de scholen in de gemeente Emmen opnieuw opstarten. Waarbij ook aandacht uitgaat naar de integrale wijkaanpak Angelslo. Emmen zal ambtelijk en bestuurlijk betrokken zijn bij de uitwerking van de doorontwikkeling van de VRD naar brede crisisadvisering (incl. de ongekende crisis. De opgebouwde korte communicatielijnen met alle ondernemers kunnen en moeten we vasthouden; De ervaringen rondom gedragsbeïnvloeding die nu in de coronapandemie is opgedaan gebruiken we om de zelfredzaamheid en het probleemoplossend vermogen van onze inwoners en ondernemers verder te versterken. Prioriteiten in de uitvoering 2022 Lopende/nieuwe acties: In regionaal verband de afschaling van de gemeentelijke inzet in de crisisorganisatie te bespreken en te bezien op welke wijze regionaal opgebouwde expertise gebruikt kan worden bij de opbouw van gemeentelijke expertise. Gemeenten en VRD werken uit hoe de lokale bevoegdheden/verantwoordelijkheden bij een ongekende crisis zich verhouden tot de advisering vanuit de VRD.
We oefenen een crisis in het sociale domein en een cyberaanval en evalueren op welke wijze externe expertise gepositioneerd kan worden naast lokale expertise. Opstarten van de voorlichting ‘brandveilig leven’ op de basisscholen. Doorstart in de aanpak van het voorkomen van branden in Angelslo, Emmermeer en Emmerhout. (brandmelders, brandbewustzijn) mede door inzet van de proef wijk-brandweerman. Hernieuwde start aandacht voor kwetsbare groepen (55+ en minder zelfredzamen) [1] Rookmelderdichtheid is het percentage huishoudens dat ten minste één goedwerkende rookmelder in
huis heeft die tevens op de juiste plek hangt.
16
We gaan met fysieke maatregelen de verkeersveiligheid verbeteren op de volgende locaties: - Omgeving brede school aan de Wikkel te Emmercompascuum - Woonstraten (divers) Veenoord - Kruispunt Burg. Ossenlaan / Veenschapsweg (Schoonebeek) - Oversteekplaats Dordsedijk (Klazienaveen) We maken verbeterplannen voor de volgende risicovolle kruispunten: - Boslaan / Houtweg - Statenweg / Veldlaan en - Brinkenweg / Nieuw-Amsterdamsestraat - Houtweg / Laan van de Marel We voeren met onze partners verkeerscampagnes uit die zich richten op de Emmense risicothema’s.
2.7
Integriteit en veiligheid
Inwoners dienen zich voor veel aangelegenheden tot de overheid te wenden. Dat stelt hoge eisen aan de kwaliteit van het openbaar bestuur en aan degenen die daarin functioneren. De bijzondere kenmerken van de overheidstaken, zoals de besteding van publieke middelen en een monopolypositie op vele terreinen, vereisen van de overheid een extra hoog integriteitsniveau. Het veiligheidsveld ‘Integriteit en Veiligheid’ omvat verschijnselen die een inbreuk vormen op onze maatschappelijke integriteit c.q. op belangrijke regels en andere afspraken in het kader van de veiligheid en stabiliteit van onze samenleving. Thema’s binnen dit veiligheidsveld zijn: georganiseerde criminaliteit, radicalisering en polarisatie, en ambtelijke en bestuurlijke integriteit. Deze verschijnselen hebben potentieel dan ook een omvangrijk veiligheidseffect. Ze kunnen in de meest extreme vorm fundamenteel ontwrichtend werken. Ontwikkelingen Integriteit 2021 In de nasleep van corona zien we dat de onvrede over de wijze waarop onze samenleving is opgebouwd en hoe onze rechtstaat functioneert groeit. In de afgelopen jaren hebben we dit terug gezien in het aantal demonstraties in Emmen. Waarbij de tegenstelling tussen partijen bijna onoverbrugbaar lijken en standpunten zich lijken te verharden. Dreigementen worden (zeker via internet) steeds gemakkelijker geuit.
Trieste voorbeelden van deze polarisatietendens in Nederland zijn de uitwassen bij de anti-corona demonstraties in Amsterdam en Eindhoven. Maar ook bij onze Sinterklaas optocht in Emmen in 2019. De afnemende verdraagzaamheid en geen begrip meer op kunnen brengen voor andere standpunten vormen de komende jaren belangrijke aandachtpunten. Daarbij is het gelet op het integriteitsvraagstuk van groot belang dat bestuurders en ambtenaren bewust zijn van het belang van hun rol/verantwoordelijkheid bij het integriteitsvraagstuk. 2.7.1 Georganiseerde criminaliteit/ ondermijning Onze ambitie is dat we de georganiseerde/ondermijnende criminaliteit in Emmen willen verstoren. We constateren dat Drenthe en ook Emmen aantrekkingskracht heeft op criminele activiteiten. Ruimte, rust en plekken waar weinig mensen komen, meerdere grote industrieterreinen dicht bij de Duitse afzetmarkt; het zijn vestigingsvoorwaarden voor een ‘bedrijfstak’ die we willen bestrijden. Daarom blijft dit onderwerp de komende jaren extra aandacht vragen. Zo is het van belang dat de gepleegde criminaliteit niet alleen wordt bestreden, maar dat er ook barrières worden opgeworpen die het criminelen moeilijker moeten maken om hun criminele activiteiten uit te blijven voeren.
Eén van dé schakels die niet mag ontbreken in een effectieve integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit is onze samenleving (inwoners, bedrijven en instellingen). Zij vormen de oren en ogen in de gemeente en hebben een uiterst belangrijke signaalfunctie. Om het gestelde doel te realiseren is 17
een meerjaren ‘Actieplan aanpak ondermijning’ opgesteld. Het plan bestaat uit een gefaseerde uitvoering van een groot aantal extern gerichte projecten en belangrijke interne verbeterpunten, zoals het meer datagericht werken en het versterken van de bestuurlijke en ambtelijke weerbaarheid. Georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit blijft vragen om een alerte overheid vanwege de verwevenheid van de onder- met de bovenwereld. Wij continueren de integrale aanpak en Wij blijven in dit kader samenwerken met het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Noord Nederland (RIEC-NN), de politie, het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst en andere instanties uitvoering geven aan de aanpak van de georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit. Ambitie aanpak georganiseerde/ondermijnende criminaliteit Ambitie: Met partners willen we de ondermijning verstoren. Daarbij versterken we de ambtelijke en bestuurlijke weerbaarheid. Algemeen resultaat: Samen met partners verstoren we de georganiseerde criminaliteit om zo een eerlijk ondernemersklimaat verder te versterken. - We willen voorkomen dat de criminaliteit gebruik maakt van gemeentelijke dienstverlening. - We kiezen voor een gebiedsgerichte, fenomeen- en branchegerichte aanpak.
In regionaal verband werken we samen op aspecten zoals mensenhandel en milieufraude; - We bevorderen het melden van signalen van ondermijning en richten een structuur in waar snel geanticipeerd wordt op meldingen en gerichte afstemming over handhaving van politie en gemeente kan plaatsvinden. - Informatie-uitwisseling tussen en integrale samenwerking met de verschillende betrokken partijen gericht op de aanpak van (mogelijk) opererende criminele organisaties. Specifiek resultaat 2022: - In 2022 wordt uitvoering gegeven aan het vastgestelde Actieplan aanpak ondermijning en de daaraan gekoppelde actiematrix. - We vergroten de maatschappelijke weerbaarheid van bedrijven/instellingen, inwoners en sleutelfiguren zoals die zijn uitgewerkt in de actiematrix van het Actieplan aanpak ondermijning. - Samen met politie en RIEC en andere partners worden gebieds-, fenomeen en branchegerichte ondermijningscasus uitgevoerd. Indicator: - Aantal meldingen ondermijning; - Aantal deelnemers aan de voorlichtingsbijeenkomsten en de bereidheid om als sleutelfiguur een bijdrage te willen leveren; - Aantal opgepakte meldingen via casustafel en TVO; - Aantal uitgevoerde Octopus-controles met daaraan gekoppeld de effecten van de inzet; - Aantal geregistreerde politie incidenten/meldingen m.b.t. ondermijning.
Samenhangend beleid: - Aanpak georganiseerde misdaad politie, OM en andere partners - Drugs- en coffeeshopbeleid/ Damoclesbeleid, - Prostitutie- en Horecabeleid - Aanpak oneigenlijk gebruik en misbruik Sociaal Domein (Participatiewet, Wmo & Jeugdwet) Wat hebben we bereikt in 2021, het effect/resultaat van onze inzet? De aanpak van ondermijning is vastgesteld in het Actieplan aanpak ondermijning en in de bijbehorende actiematrix zijn een groot aantal projecten toegewezen aan eigenaren en is de inzet gefaseerd over de komende jaren. In het Actieplan aanpak ondermijning is een duidelijk verbinding gemaakt met toezicht en handhaving in het sociaal domein. Bestuurlijk levert de gemeente Emmen een bijdrage in het Regionaal Platform fraudebestrijding (RPF). 18
De casustafel en het Tactisch Veiligheidsoverleg Ondermijning (TVO) is ingericht en opgestart waardoor de aanpak van ondermijning beter is geborgd. Vanuit het TVO wordt gericht gestuurd op de integrale aanpak van ondermijning en de daaraan projecten zoals bijv. de Octopusaanpak. Er is een privacy-convenant opgesteld waardoor er een basis is gelegd om gemeentelijke informatie in het kader van ondermijning te delen. We hebben een verkorte weerbaarheidsscan uitgevoerd binnen de gemeente Emmen om zicht te krijgen op de bewustwording/weerbaarheid t.a.v. ondermijning van onze medewerkers; We hebben de gemeenteraad van Emmen via een speciale informatieavond meegenomen in de ontwikkelingen van ondermijning; Met het oog op de komende gemeenteraadsverkiezing is het thema besproken met vertegenwoordigers van alle partijen. Inzet bestuurlijke maatregelen bij ondermijnende/ georganiseerde criminaliteit: de beschikbare bestuurlijke maatregelen (zoals Bibob) zijn waar mogelijk ingezet. De uitvoering van het drugsbeleid werd voortgezet. Ook het afgelopen jaar heeft het team Toezicht en handhaving team sociaal domein weer gewerkt aan het signaleren van misbruik en oneigenlijk gebruik van zorggelden en voorzieningen. Er wordt vanuit het team ABS gewerkt aan kwaliteitskeurmerken voor zorgaanbieders.
Er is uitvoering gegeven aan één integrale Octopus-controle gericht op leegstaande panden en kamerbewoning. Dit betreffen onaangekondigde controles. In de afgelopen periode is hierop in het najaar actieve inzet gepleegd vanwege de volledige aandacht/inzet (prioriteit) voor het controleren van de corona-maatregelen. Wat betekent dit voor 2022? Bij dit onderwerp dient men dient zich te realiseren dat georganiseerde ondermijnende netwerken die in de afgelopen decennia (onder de radar) zijn ontwikkeld niet in korte tijd bestreden kunnen worden. Daarbij kunnen we constateren dat criminelen beschikken over veel geld en wij vanuit de overheid altijd te maken hebben met wet- en regelgeving, andere prioriteiten en relatief gezien beperkte financiële middelen. In dat licht bezien dient men zich er bewust van te zijn dat de aanpak/bestrijding van criminele netwerken echt bestuurlijk en ambtelijk prioriteit dient te krijgen (in menskracht) en het daarnaast ook een kwestie is ‘van lange adem en blijven volhouden’. In 2022 geven we uitvoering aan: Wij geven uitvoering aan de in de actiematrix genoemde projecten. We versterken de samenwerking in Zuidoost Drenthe door afstemming over controles en onderzoeken of gezamenlijke controles uitgevoerd kunnen worden.
We versterken de interne weerbaarheid bij bestuurders en ambtenaren door het verzorgen van weerbaarheidstrainingen en regelmatige terugkoppeling aan het CMT, college en raad. We stroomlijnen via het Datalab onze gemeentelijke informatie en onderzoeken hoe we de medewerkers belast met toezicht kunnen faciliteren om signalen eenvoudiger (digitaal) te melden. We geven uitvoering aan de casustafel en het Tactisch Veiligheidsoverleg Ondermijning. Na installatie van de nieuwe raad zal aandacht worden geschonken aan de bestuurlijke weerbaarheid en daaraan gekoppeld het belang van een veilige werkomgeving en mogelijke integriteitsvraagstukken. Prioriteiten in de uitvoering 2022 Lopende/ nieuwe acties: We vergroten de weerbaarheid van onze inwoners, bedrijven en instellingen. Door gerichte communicatie willen we de betrokkenheid bij de aanpak versterken en de maatschappelijke verontwaardiging vergroten door ondermijnende criminaliteit de denormaliseren. 19
Vanuit informatie-gestuurd werken versterken informatiepositie en als specifiek project het uitvoeren gerichte analyse fraude adresbestanden We organiseren 2 integrale controles door goede voorlichting en communicatie over ondermijning. We werken gezamenlijk met partners aan een Gebiedsgerichte casus, een fenomeengerichte – en een branchegerichte casus. Continueren aanpak Toezicht en handhaving team zorgfraude We gaan gericht aandacht besteden aan leegstaande panden op het industrieterrein en agrarische panden in het buitengebied. Trainen personeel in het herkennen van signalen van ondermijning en ambtenaren met een belangrijke signaalfunctie (zoals BOA’s, toezichthouders en KCC) voorzien van nieuwe technieken zoals bijvoorbeeld Apps om constateringen van (ondermijnende) criminaliteit direct te melden in een veilige omgeving. Fraude-alertheidstrainingen aan personeel ten aanzien van zorgfraude 2.7.2 Polarisatie en radicalisering Polarisatie en radicalisering tasten het lokale gezag aan, waardoor de veiligheid en de leefbaarheid in onze gemeente onder druk kunnen komen te staan. Ten aanzien van radicalisering blijft de ongerustheid over de kans op een aanslag in Nederland bestaan. Het dreigingsniveau blijft op niveau 3. Niveau 3 houdt in dat een terroristische aanslag in Nederland voorstelbaar is.