Bijlage 1: Toelichting Bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (RIS.10556)

Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum)

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Inhoudsopgave

Toelichting

3

Hoofdstuk 1 Inleidend hoofdstuk

4

Hoofdstuk 2 Beleid

8

Hoofdstuk 3 Locatie- en planbeschrijving

16

Hoofdstuk 4 Onderzoeken

26

Hoofdstuk 5 Toelichting op de planregels en verbeelding

45

Hoofdstuk 6 Maatschappelijke betrokkenheid

51

Hoofdstuk 7 Economische uitvoerbaarheid

52

Bijlagen bij toelichting Bijlage 1

Aerius berekening

Bijlage 2

Ecologische Quickscan

Bijlage 3

Bodemonderzoek EcoReest

Bijlage 4

Verkennend bodemonderzoek

Bijlage 5

Reactie RUD op verkennend bodemonderzoek

Bijlage 6

Aanvullend milieukundig bodemonderzoek

Bijlage 7

Nadere reactie RUD op bodemonderzoek

Bijlage 8

Akoestisch onderzoek

Bijlage 9

Watertoets

Bijlage 10

Reactie waterschap d.d. 30 september 2020

Bijlage 11

Nadere reactie waterschap

Bijlage 12

M.e.r. aanmeldnotitie

Bijlage 13

Besluit m.e.r.-beoordeling

Bijlage 14

Reactie vooroverleg Provincie Drenthe

Bijlage 15

Reactie vooroverleg VRD

2

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Toelichting

3

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Hoofdstuk 1

1.1

Inleidend hoofdstuk

Aanleiding tot nieuw bestemmingsplan

Op de locatie van het plangebied staat bebouwing van een voormalig autogaragebedrijf. Het bedrijf is gestopt en initiatiefnemers hebben plannen voor een herontwikkeling op deze locatie. Het pand en perceel is aan verpaupering onderhevig en gezien de ingezette centrumontwikkeling een doorn in het oog in het verder opgeknapte centrumgebied van Erica. Het terrein wordt ontwikkeld door initiatiefnemer zodat het gebied een meer representatieve invulling geeft aan het centrumgebied van Erica. De planontwikkeling omvat de bouw van een medisch gezondheidscentrum in twee bouwlagen. In het gebouw komen functie voor fysiotherapie, apotheek en huisartsenpraktijk. Dit bestemmingsplan ‘Erica, Havenstraat 56 – 58 (gezondheidscentrum)’ heeft in de eerste plaats als doel de bestaande planologische situatie opnieuw vast te leggen. Ten tweede moet het bestemmingsplan de bestaande situatie voorzien van een adequaat en actueel ruimtelijk- en juridisch kader. Een derde doelstelling van het bestemmingsplan is dat het plan eenvoudiger en beter handhaafbaar moet zijn. 1.2

Ligging plangebied

Het plangebied van het bestemmingsplan ‘Erica, Havenstraat 56 – 58 (gezondheidscentrum)’ ligt ten noorden van het centrum van Erica (zie figuur 1-1).

Het plangebied bevindt zich op de locatie van de voormalige autogaragebedrijf Harry Hendriks. Het plangebied grenst op de hoek aan de Havenstraat en Duikerstraat. Rondom het plangebied zijn overwegend woningen aanwezig. Op grotere schaal zijn scholen, een zwembad en ten zuiden van het plangebied overige centrumfuncties, zoals

4

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

winkels, café en maatschappelijke functies gelegen.

1.3

Huidige planologische regelingen

Het voorliggende bestemmingsplan ‘Erica, Havenstraat 56 -58 (gezondheidszorgcentrum)’ vervangt gedeeltelijk het vastgestelde bestemmingsplan ‘Erica’. Binnen het huidige bestemmingsplan zijn de gronden niet bestemd voor gezondheidscentrum en aanverwante (maatschappelijke) functies, maar voor Bedrijfsdoeleinden (B-2), met daarbij een aanduiding ten behoeve van een bedrijfswoning. De planontwikkeling omvat het bouwen en gebruiken van een gezondheidszorgcentrum. De planontwikkeling past niet binnen de voorschriften van het geldende bestemmingsplan en is daarom in strijd met het bestemmingsplan. Medewerking is mogelijk via een herziening van het bestemmingsplan om het gewenste project mogelijk te maken.

5

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Ook zijn op de gronden de bestemmingplannen "Parapluplan Standplaatsen" en "Paraplu Parkeernormen gemeente Emmen" van toepassing. In de laatstgenoemde bestemmingsplan zijn regels opgenomen die bepalen dat rekening moet worden gehouden met de actule parkeernormen en normen voor laad- en losplaatsen zoals vastgelegd in het gemeentelijke beleid hoeft bij een beleidswijzging het bestemmingsplan niet opnieuw te worden aangepast. Paragraaf 2.1.3 en 4.5 gaat hier nader op in. 1.4

Opzet bestemmingsplan

Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en een toelichting. Op de verbeelding worden de percelen in het gebied aangegeven met bestemming dan wel een aanduiding. In de regels worden de bouw- en gebruiksmogelijkheden van het plangebied geregeld. Tot slot wordt in de toelichting een verantwoording gegeven van de in het plan gemaakte keuzes.

6

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

1.5

Overzicht verricht onderzoek

Ten behoeve van het opstellen van voorliggend bestemmingsplan zijn diverse onderzoeken verricht en adviezen gegeven. De conclusies uit de verschillende onderzoeken en adviezen zijn verwerkt in de toelichting. Ter voorbereiding van het bestemmingsplan zijn de volgende onderzoeken verricht: AERIUS-berekening (opgenomen als Bijlage 1); Ecologisch QuickScan (opgenomen als Bijlage 2); Verkennend bodemonderzoek EcoReest (opgenomen als Bijlage 3); Verkennend bodemonderzoek Sigma Bouw en Milieu (opgenomen als Bijlage 4); Reactie RUD op verkennend bodemonderzoek (opgenomen als Bijlage 5); Aanvullend milieukundig bodemonderzoek door Sigma Bouw en Milieu (opgenomen als Bijlage 6); Nadere reactie RUD op aanvullend bodemonderzoek (opgenomen als Bijlage 7); Akoestisch onderzoek (opgenomen als Bijlage 8); Watertoets (opgenomen als Bijlage 9); Reactie waterschap (opgenomen als Bijlage 10); Nadere reactie waterschap (opgenomen als Bijlage 11) Vormvrije m.e.r.-aanmeldnotitie (opgenomen als Bijlage 12) Besluit geen m.e.r. nodig (opgenomen als Bijlage 13); Reactie vooroverleg provincie Drenthe (opgenomen als Bijlage 14); Reactie vooroverleg VRD (opgenomen als Bijlage 15).

7

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Hoofdstuk 2

Beleid

Binnen het ruimtelijk werkveld is door de verschillende overheidslagen veel beleid opgesteld. Middels dit beleid is getracht richting te geven aan de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Getoetst wordt of het plan past binnen het vigerende planologisch kader en binnen het ruimtelijk beleid van de verschillende overheidslagen. In dit hoofdstuk staat een overzicht van het van toepassing zijnde beleid in relatie tot de gewenste ontwikkelingen van de initiatiefnemer. 2.1

Gemeentelijk beleid

2.1.1

Structuurvisie gemeente Emmen 2020, Veelzijdigheid troef

De Structuurvisie Emmen 2020, Veelzijdigheid troef, is 24 september 2009 vastgesteld door de raad. Het document is opgesteld als ruimtelijke vertaling van de ambities gesteld in de Strategienota Emmen 2020, vastgesteld in de raadsvergadering van september 2001. De structuurvisie geeft de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Emmen weer. In de structuurvisie wordt de ruimtelijke structuur van 2020 geschetst aan de hand van een aantal thema's, te weten landschap, duurzaamheid, verkeer, werken, wonen, voorzieningen en veiligheid. Voor ieder thema is een hoofdkoers bepaald. Voor het bestemmingsplan ‘Erica, Havenstraat 56 – 58 (gezondheidscentrum)’ is vooral het thema Werken van belang. 2.1.2

Actieplan Zorglandschap 2019 - 2022

In het collegeprogramma 2018-2022 is bij paragraaf 6.2.5 ‘Gezondheidszorg dichtbij en nabij’ opgenomen: ‘Vanuit onze rol als verbinder tussen inwoners en zorgaanbieders ontwikkelen we een programma-aanpak om de verandering /transformatie in het zorglandschap samen met aanbieders en partners vorm te geven’. In dit ‘Actieplan Zorglandschap 2019-2022’ wordt deze programma aanpak beschreven. De doelstelling van het Actieplan Zorglandschap 2019-2022 is: Goede en bereikbare gezondheidszorg voor onze inwoners. Relatie met het project In Erica gaan partijen in de zorg samen een centraal gelegen Medisch Centrum Erica bouwen op de hoek van Havenstraat en Duikerstaat. Het gaat om Huisartsenpraktijk Eisenga & Poorts, Fysiotherapie Hemel en Apotheek Erica. Momenteel zijn deze zorgpartijen verspreid in het dorp gevestigd. 1. Door de realisering van een medisch centrum wordt huisartsenzorg in volle omvang, apotheek en fysiotherapie samengevoegd waardoor betere vormen van samenwerking ontstaan. Dit biedt kansen die nodig zijn om huisartsenzorg te kunnen blijven behouden en om noodzakelijk wijzigingen in vormgeving van zorg en invulling daarvan te kunnen doorvoeren. 2. Door de centralisering, uitstraling en grootte van het gebouw zullen ook partijen als thuiszorg, GGD (b.v. consultatiebureau), logopedie, podotherapie, diëtiste, maatschappelijk werk etc.

in het pand zorgactiviteiten gaan ontplooien. 3. Door bundeling zal er aantrekkingskracht zijn voor werkgelegenheid. Hiermee is behoud en uitbreiding van huisartsenzorg en andere zorg (ook naar de toekomst) beter gegarandeerd.

8

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Met een medisch centrum denken we ook een aantrekkelijke partij te zijn en ruimte te hebben voor (fysieke) samenwerking met de 2e lijn (ziekenhuiszorg). Gedacht wordt bijv. aan gezamenlijke spreekuren met specialisten (zoals orthopedie, dermatologie). Wellicht is in een 2e fase verdergaande verplaatsing van ziekenhuiszorg mogelijk. Door gezamenlijke spreekuren (o.a. huisarts/fysiotherapeut) kan de kwaliteit van zorg en expertise verhoogd worden waardoor naar verwachting minder (cq gerichter) verwijzingen naar ziekenhuizen zullen ontstaan. Ook farmaceutische zorg is beter af te stemmen doordat de apotheek in het medisch centrum participeert. Door (het organiseren van) gezamenlijke (preventieve) activiteiten samen met partijen in het sociale domein / welzijn kan de ervaren ziektelast verlaagd worden waardoor de behoefte aan zorgconsumptie naar verwachting af kan nemen. Hierdoor ontstaat ruimte voor kunnen continueren van huisartsenzorg en in te spelen op ontwikkelingen zoals substituties uit de 2e lijn.

Zoals bekend is het in gebieden als ZO-Drenthe momenteel (en de komende jaren zal dat niet anders zijn) moeilijk om huisartsen en ondersteunend personeel (o.a. assistentes, praktijkondersteuners) te vinden. In Erica zijn in 2019 en 2020 2 van de 4 werkzame huisartsen vertrokken. Dit zal naar ook gebeuren in de omliggende dorpen. Het is niet meer de ambitie van ‘nieuwe’ huisartsen om zelf praktijkhouder te zijn. Naar verwachting zal door taakherschikking in een groot medisch centrum een andere invulling gegeven kunnen worden aan de (huisartsen)zorg. Bijvoorbeeld door inzet van physician assistants die niet complexe zorg van huisartsen kunnen overnemen. Daarnaast kent de huisartsenpraktijk naaste een team doktersassistentes o.a. praktijkondersteuners somatiek (o.a. diabeteszorg, COPD-zorg en zorg rond hart- en vaatziekten) en praktijkondersteuners GGZ (o.a. psychosociale problematiek als angst, depressie en overspannenheid/burn-out). De verwachting is dat met de realisering van het Medisch Centrum Erica er een aantrekkelijke partij komt voor (parttime) huisartsen. In dat geval zou ook huisartsenzorg in de directe omgeving tot de mogelijkheden kunnen behoren als er in omliggende dorpen uitval van huisartsenpraktijken zou ontstaan. 1. Mogelijk zijn er voor de verdere vormgeving van bovenstaande veranderingen/verschuivingen nodig.

In het ontwerp van het gebouw is er rekening mee gehouden dat er nog een uitbreiding als 2e verdieping op de vleugel kan worden gerealiseerd (zie impressie fase 2). Deze bouwkundige flexibiliteit vergroot de toekomstbestendigheid van het gebouw. 2. Gelet op de ervaringen tijdens de huidige pandemie wordt bij de inrichting rekening gehouden met de scheiding van toegang, ruimtes (o.a. m2), gescheiden publiek / gebruikers / patiëntenstromen en vormgeving van zorgactiviteiten (fysiek als het moet, zorg op afstand als het kan). De verwachting is dat er minder mensen naar de huisartsenpraktijk komen. Er zal een (geleidelijke) toename zijn van zorg op afstand. Tevens is het te verwachten dat een belangrijk deel van de bezoekers door de locatie in het centrum van Erica per fiets of lopend zullen komen (en niet iedereen met de auto zal komen). 3. Het ligt niet in de bedoeling (zorg)woningen of 24-uurs bedden in dit medisch centrum te gaan realiseren. Voorliggend bestemmingsplan sluit aan bij genoemde doelstelling ‘Goede en bereikbare gezondheidszorg voor onze inwoners’. Het project is niet in strijd met het Actieplan Zorglandschap 2019-2022.

9

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

2.1.3

Integrale parkeervisie

In oktober 2017 heeft de gemeenteraad van Emmen de "Integrale parkeervisie gemeente Emmen" vastgesteld. Deze visie vervangt de parkeernota van 2010. De visie is het kader voor het bepalen van de parkeeropgave bij fysieke ontwikkelingen op alle niveaus. Het is een leidraad voor het beoordelen van de parkeeropgave van stedenbouwkundige visies & plannen voor (her-)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving en is ook het kader dat invulling geeft aan het begrip "voldoende parkeer- of stallingsruimte dan wel voldoende laad- of losruimte in bestaande en op ontwikkeling gerichte nieuwe bestemmingsplannen. De visie bevat ten aanzien van de hoeveelheid parkvoorzieningen en het aantal los- en laadplaatsen het beoordelingskader voor het verlenen van een omgevingsvergunning voor het bouwen enof wijzigen gebruik. In het nieuwe parkeerbeleid zijn, bij het invullen van de parkeerbehoefte bij ontwikkelingen, de kengetallen zoals deze zijn vervat in de landelijke kencijfers parkeren van het CROW-leidraad, waarbij in principe wordt uitgegaan van parkeren op eigen terrein. Deze parkeerkencijfers hebben een bandbreedte: in overleg met de initiatiefnemer wordt de parkeernorm bepaald. Ook biedt het beleid ruimte om in bepaalde gevallen gemotiveerd af te wijken van de CROW-normen, om zo maatwerk te kunnen leveren, bijvoorbeeld in gevallen waarbij het autobezit lager ligt dan de norm.

Voor woningbouw is daarbij aangegeven dat de parkeercapaciteit gebaseerd moet zijn op autobezit. Met deze aanpak wil de gemeente voorkomen dat een te strak gehanteerde parkeernorm een belemmerende factor vormt bij nieuwbouw of de transformatieopgave van leegstaande winkelpanden. De gemeente doet hierbij een beroep op de initiatiefnemers van verbouw en nieuwbouwprojecten om het invullen van de parkeerbehoefte te zien als een gezamenlijke opgave. 2.1.4

Welstandsbeleid

De welstandsnota 2016, gemeente Emmen is opgesteld uitgaande van het motto: "Loslaten wat kan, regelen wat ertoe doet". De gemeente hecht waarde aan de omgevingskwaliteit, en ziet daarbij onderscheid tussen de verschillende gebieden die de gemeente rijk is. Niet ieder gebied vraagt om dezelfde benadering. De welstandsnota 2016 kent drie welstandsniveaus: welstandsvrij, welstandsluw en welstandsniveau hoog. Voor een aantal gebieden is de ambitie naar beneden bijgesteld, waardoor welstandsvrije gebieden zijn toegenomen. Het niveau welstandsluw is geïntroduceerd. In de luwe gebieden wordt op een aantal basale aspecten van welstand gestuurd en wordt afstand genomen van gedetailleerde beoordelingen. Daarnaast moeten gebieden die van meer waarde zijn - niveau hoog – goed beschermd blijven. Deze gebieden leveren een belangrijke bijdrage aan de identiteit van Emmen. Voornamelijk zijn dit de centra van dorpen, wijken en de beschermde dorpsgezichten. Voor deze gebieden geldt een hoog ambitieniveau. Het gemeentebestuur beoogt met deze nota een dynamische welstand in Emmen, waarbinnen ruimte is voor dialoog en "kwalitatief herstel" met de samenleving. Het bestemmingsplan en de welstandsnota zorgen samen voor het behoud van de ruimtelijke kwaliteit. Het bestemmingsplan geeft aan wat, hoeveel, in welke vorm en waar er gebouwd mag worden.

Het welstandsbeleid geeft aan hoe het gebouw eruit mag komen te zien. Dit wil zeggen dat het welstandsbeleid moet voorkomen dat er gebouwen gebouwd worden die afbreuk doen aan de omgeving. Het plangebied valt binnen het gebied met welstandsniveau hoog. Dit welstandsniveau geldt voor die gebieden die waardevol zijn voor de gemeente Emmen. Deze gebieden dragen in 10

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

ruimtelijk opzicht in grote mate bij aan de identiteit. Criteria zijn gericht op behoud en versterking van de aanwezige hoge kwaliteiten. Bouwplannen worden beoordeeld in verhouding tot de aangrenzende bebouwing en de stedenbouwkundige impact voor de omgeving. Architectonisch relevante details, materiaal en kleur worden in samenhang met de omgeving en het bouwplan beoordeeld. Ruimtelijke randvoorwaarden De gemeente Emmen heeft de ruimtelijke randvoorwaarden voor de ontwikkeling van het plangebied opgesteld. Het betreft de navolgende kaders/randvoorwaarden: Grotere maatschappelijke functies als deze hebben een zodanig sociaal belang en bouwkundige omvang dat zij zowel fysiek ruimtelijk als qua belevingswaarde (structuur)bepalend zijn in het weefsel van de woonkern. Aanhechting aan belangrijke routes of functieclusters is daarom noodzakelijk. Op deze plek houdt dit in dat het gezondheidscentrum op de hoek van de Havenstraat en de Duikerstraat geplaatst moet worden met een alzijdige verschijningsvorm/ geveluitwerking de belangrijkste gevel gekeerd naar de Havenstraat. In paragrafen 3.5 en 3.6 wordt hier nader op ingegaan. 2.2

Provinciaal beleid

2.2.1

Omgevingsvisie Drenthe 2018

In oktober 2018 is de Omgevingsvisie Drenthe 2018 vastgesteld. De Omgevingsvisie Drenthe is een strategisch plan: het geeft de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing weer voor de provincie Drenthe. Het geeft het wenselijke beeld van hoe de provincie er in 2030 uit moet zien. In de Omgevingsvisie zijn vier wettelijk voorgeschreven provinciale planvormen samengenomen, te weten: De provinciale structuurvisie op grond van de Wro; Het provinciaal milieubeleidsplan op grond van de Wet milieubeheer (Wm); Het regionaal waterplan op grond van de waterwetgeving; Het Provinciaal Verkeers- en Vervoersplan op grond van de Planwet verkeer en vervoer. De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe voor de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode erna. Missie De missie van de omgevingsvisie is de volgende:

De kernkwaliteiten zijn: rust, ruimte, natuur en landschap; oorspronkelijkheid; naoberschap; menselijke maat; veiligheid; kleinschaligheid (Drentse schaal). Ruimtelijke ontwikkelingen De provincie wil ontwikkelingen stimuleren die een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit. Deze kwaliteit zit voor de provincie in het zorgvuldig gebruikmaken van de ruimte, het behouden en waar mogelijk versterken van de kernkwaliteiten en het waarborgen van de kwaliteit van het milieu en de leefomgeving. 11

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Hieronder volgen de relevante delen uit de Omgevingsvisie die relevant zijn voor het voorliggende ruimtelijk initiatief. Zorgvuldig ruimtegebruik De provincie wil zorgvuldig omgaan met de beschikbare ruimte in Drenthe. Grootschalige bouwplannen en uitbreidingen in het landelijk gebied, los van bestaande bebouwingslocaties, zijn niet vanzelfsprekend. De provincie vindt dat gemeenten bij nieuwbouwplannen een werkwijze moeten hanteren die leidt tot zorgvuldig ruimtegebruik en verwijst naar de Ladder voor Duurzame verstedelijking zoals opgenomen in art. 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening. Voorliggend plan betreft het bouwen en gebruiken van een gezondheidscentrum in het bestaand stedelijk gebied op een te herontwikkelen locatie. Het verzoek voldoet aan het provinciaal beleid. Zie voor het onderzoek naar de Ladder duurzame verstedelijking, paragraaf 2.3.2. Verder streeft de provincie op het aantrekken van bedrijvigheid, want vestiging en uitbreiding leiden tot versterking van de economische structuur en zorgen voor directe en indirecte werkgelegenheid in Drenthe. En verder draagt de bouw van een gezondheidscentrum bij aan het behoud van het voorzieningenniveau. 2.2.2

Kernkwaliteiten

Er is beoordeeld of er sprake is van zogeheten provinciale Kernkwaliteiten waarmee rekening dient te worden gehouden. Daartoe is gebruik gemaakt van de kaartenviewer behorend bij de Omgevingsvisie. In totaal zijn er 6 kernkwaliteiten aanwezig die van belang kunnen zijn, te weten Aardkundige waarden, Rust, Natuur, Landschap, Cultuurhistorie en als laatste Archeologie. Vanuit de toets is gebleken dat alleen voor de kernkwaliteit Landschap geldt dat er een provinciale doorwerking is. De overige kernkwaliteiten zijn van een dermate lage waarde of hebben helemaal geen waarde dat deze verder niet relevant zijn. Kernkwaliteit Landschap Er is sprake van een kernkwaliteit landschap, te weten ‘Veenkoloniën’. Op onderstaande figuur is dat zichtbaar gemaakt.

12

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Kenmerken van het landschap Het meest voorkomende landschapstype in de provincie is het hoogveenontginningslandschap. Dit landschapstype beslaat in totaal ongeveer een kwart van het gehele grondgebied van de provincie. Tot dit landschapstype behoren behalve de Drents-Groningse Veenkoloniën ook het Odoornerveen, Hoogeveen-Hollandscheveld, Smilde en enkele kleinere gebieden bij Dalen en Roden. De meeste veenontginningen in Drenthe zijn onderling verbonden doorkanalenstelsels. Kenmerkend voor deze hoogveengebieden is de strakke verkaveling, de bebouwingslinten langs kanalen en monden en de grote, weidse ruimtes met wijken. Elke ontginning heeft bovendien zijn eigen specifieke kenmerken, waaraan de tijd en de manier van ontginning is af te lezen. Provinciaal belang Van provinciaal belang is de samenhang tussen enerzijds het systematische ontginningspatroon van grootschalige openheid met kenmerkende wijkenstructuur en anderzijds de bebouwingslinten met daaruit opgaande percelen. Beleid Het provinciaal beleid is gericht op het behouden en versterken van de samenhang en de openheid met de wijken. Middels voorliggend bestemmingsplan wordt, binnen het bestaand bebouwd gebied, een voormalige garagelocatie getransformeerd naar een locatie voor een gezondheidscentrum. Van het originele veenkoloniale landschap is op deze locatie in de bestaande situatie al geen sprake meer.

Het gebouw zal zo goed als mogelijk worden ingepast in het aanwezige landschapsbeeld. Het verzoek vormt geen belemmering met de kernkwaliteit landschap.

13

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

2.2.3

Provinciale Omgevingsverordening

In de omgevingsverordening wordt niet specifiek ingegaan op een voorziening zoals een gezondheidscentrum. Wel kan worden gesteld dat er wordt gebouwd in bestaand stedelijk gebied, er sprake is van een herontwikkelingslocatie en er sprake is van inbreiding voor uitbreiding. Het verzoek is in overeenstemming met het provinciaal beleid. 2.3

Rijksbeleid

2.3.1

Ruimtelijk - Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is op 13 maar 2012 van kracht geworden. Onderdeel van deze structuurvisie is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Met de structuurvisie kiest het rijk voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Voor deze belangen is het Rijk verantwoordelijk en wil het resultaten boeken. Buiten deze 13 belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Voor Emmen zijn in de SVIR geen onderwerpen opgenomen die aangemerkt worden als nationaal belang. In de Barro zijn alleen de zaken betreffende defensie en kernkwaliteiten van toepassing. Echter deze zaken hebben geen directe invloed op de inrichting van het plangebied. 2.3.2

Ladder duurzame verstedelijking

De Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna: Ladder) is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik, met een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Bij besluit van 28 augustus 2012 is de Ladder toegevoegd aan artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en vervolgens op 1 oktober 2012 in werking getreden. Op 1 juli 2017 is het Bro gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. De Ladder staat als instrument niet op zichzelf, maar geeft mede vorm aan de systeemverantwoordelijkheid van de minister van Infrastructuur en Milieu voor een goede ruimtelijke ordening. Deze verantwoordelijkheid brengt met zich mee, dat de minister ervoor zorgt dat decentrale overheden over de juiste instrumenten kunnen beschikken voor een zorgvuldige benutting van de ruimte. Hieronder wordt begrepen het voorkomen van over programmering, het faciliteren van groei, het anticiperen op stagnatie en het leefbaar houden van krimpregio’s. Stedelijke ontwikkeling Op het perceel staat momenteel een bedrijfswoning, een garagebedrijf en andere bebouwing met een oppervlakte van ca. 597 m2 aan bebouwing op het perceel. Aanwezige bebouwing op het perceel wordt gesloopt. Binnen het geldend bestemmingsplan heeft de bedrijvenbestemming een bouwvlak waarin een bebouwingpercentage van 80% is voorgeschreven.

Dat komt neer op ca. 640 m2 aan planologisch ruimtebeslag. Het geldend bestemmingsplan maakt bij recht een stedelijke ontwikkeling mogelijk. Omdat het initiatief betrekking heeft op het ontwikkelen van een gezondheidscentrum met een toename aan bebouwing van meer dan 500 m2 aan bruto vloeroppervlakte, wordt het onderhavige plan gezien als een stedelijke ontwikkeling (artikel 1.1.1 Bro). Door de groei van Erica is er in het kader van de eerstelijnszorg in de kern behoefte ontstaan aan een volwaardig gezondheidscentrum. Daarin gaan onder meer de bestaande huisartsen en apotheek van Erica zich vestigen. De huidige huisartsenpraktijken zijn namelijk te klein geworden. De expertise wordt zo gebundeld en de zorg kan door samen te werken, blijvend

14

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

gegarandeerd worden. De actuele lokale behoefte als bedoeld in artikel 3.1.6 lid 2 Bro van de voorgenomen stedelijke ontwikkelingen is daarmee aangetoond. De stedelijke ontwikkeling vindt plaats binnen het stedelijk gebied. Het bepaalde onder c is vervolgens dan ook niet relevant. Het project voldoet daarmee aan de vereisten van de 'ladder voor duurzame verstedelijking'. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat het project voldoet aan de ladder van duurzame verstedelijking. Het plan voorziet in een kwalitatieve behoefte (actiezorgplan gemeente Emmen) en zal na herontwikkeling op het perceel ook voorzien in een kwantitatieve behoefte voor de kern Erica. Deze behoefte wordt opgevangen in bestaand stedelijk gebied op een locatie die al jaren als bedrijfslocatie (garagebedrijf) in gebruik is geweest. 2.4

Conclusie

De conclusie van de in dit plan beschreven beleidsuitgangspunten is dat het rijksbeleid niet direct doorwerkt in het plangebied. Hierdoor is het plan niet in strijd met het rijksbeleid. Het rijksbeleid werkt indirect door via het provinciaal beleid. Het provinciaal beleid vormt op zijn beurt weer de input voor het gemeentelijk beleid. Voor het voorliggende plan kan geconcludeerd worden dat het plan passend is in het provinciale beleid. Het plan is in overeenstemming met het realiseren van een ontwikkeling binnen het bestaand stedelijk gebied, er is sprake van inbreiding voor uitbreiding en voldoet aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Wat betreft het gemeentelijk beleid kan gesteld worden dat het in overeenstemming is met de relevante structuurvisies en beleidsnota’s.

15

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Hoofdstuk 3 3.1

Locatie- en planbeschrijving

Ontstaansgeschiedenis

Het gebied rondom Erica kent een rijke geschiedenis. Het landschap deed als ondoordringbaar element dienst als natuurlijke verdedigingslinie. De specifieke landschappelijke kenmerken van het gebied zijn ontstaan ten tijde van de ontginning van het veen. De winning van "het zwarte goud" (turf) in het gebied wat tot die tijd onder andere bekend stond als ‘een grootte moerassige heyde’ begon circa 400 jaar geleden. De kanalen, de bebouwingslinten en de grote openheid zijn de landschappelijke gevolgen van dit proces. Na de ontginning van het veen werden de gronden in gebruik genomen als landbouwgrond. De laatste decennia verandert het landschap in snel tempo door nieuwe infrastructuur, dorpsuitbreidingen en recreatiegebieden. Geschiedenis van het gebied Om de stedenbouwkundige structuur van Erica te kunnen verklaren is kennis van de ontstaansgeschiedenis nodig. De ontstaansgeschiedenis komt daarom als eerste aan de orde. Daarna volgen de stedenbouwkundige en functionele kenmerken van Erica. Uit de kaart van 1850 blijkt dat ter plaatse van het huidige Erica een veenweg over de hogere delen in het landschap van Zuidbarge naar Schoonebeek loopt. De Hondsrug, die van Groningen naar Emmen loopt, splitst zich daar en zet zich verder voort onder het veen.

Het zandgedeelte van Erica strekte zich uit tot ongeveer waar nu de R.K.-kerk staat en vormde een strook, ongeveer 5 km lang en 1 km breed, en werd het Zuidbargerveld genoemd. En daar ontstond Erica, op de plaats waar drie "dijken" bij elkaar kwamen, namelijk de Pannekoekendijk, de Strengdijk en de Beekdijk. Tussen Zuidbarge en Schoonebeek en hoogstwaarschijnlijk voorbij het huidige dorp Erica is de Bergerschans gesitueerd. In 1857 startte de Drentsche Landontginningsmaatschappij met het verlengen van de Hoogeveensche Vaart. De vaart was in 1863 doorgetrokken tot het gebied waar nu Erica ligt. Omdat de eerste bewoners zich niet vestigden langs het kanaal maar aan de rand van het veen was Erica oorspronkelijk geen veenkolonie. De kans bestond dus dat Erica een komdorp zou worden, waarvan de kern zou komen te liggen rondom de latere R.K. kerk. Later is het centrum niet verlegd naar de brug, maar is er een tweede kern bijgekomen. Op de kaart uit 1900 is te zien dat een aantal wegen is aangelegd, die een driehoek vormen. Dit zijn de wegen Havenstraat, Verlengde Hoogeveensche Vaart en Kerkweg (hoofdstructuur). Deze drie wegen bepalen de hoofdstructuur van Erica. Erica kreeg meer het aanzien van een echte veenkolonie omdat langzamerhand er overal langs de Pannekoekendijk en langs het kanaal bebouwing verrees.

Vanaf circa 1960 is Erica uitgebreid tussen de "hoofdstructuur" alsmede aan de noordoostzijde van de Havenstraat-Verlengde Vaart NZ. Tussen 1964 en 1975 is het zuidelijk gedeelte van de "hoofdstructuur" volgebouwd en is de kern verder gaan groeien richting de reeds bestaande uitbreiding aan de westelijke zijde van de Havenstraat. Het dorp is niet alleen met woonbebouwing aan deze zijde uitgebreid, het zwembad en de sportvelden zijn ook hier aangelegd. De uitbreidingen van de jaren 80 vinden plaats aan de noordwest zijde van het dorp. De uitbreidingen die plaats vinden vanaf circa 2000 sluiten middels een doorsnijding van de Veenschapswijk aan op deze wijk en aan de sportvelden.

16

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

3.2

Stedenbouwkundige hoofdstructuur

Stedenbouwkundig is Erica te typeren als deels een kanaaldorp (enkellint) van de Veenkoloniën en deels als een streekdorp. De hoofdlijn van de stedenbouwkundige structuur wordt gekenmerkt door de lijnen van de Verlengde Hoogeveensche Vaart en de hier haaks op liggende Pannekoekendijk-Havenstraat. Deze stedenbouwkundige structuur is nog steeds herkenbaar. De structuur heeft de vorm van een driehoek en het betreft de ruimtelijke drager van de kern. De eerste planmatige uitbreidingen hebben in het verleden plaatsgevonden in of langs deze driehoek. De oostzijde is open en landelijk. Ook de zuidzijde is open en landelijk afgewisseld met lintbebouwing. Kenmerkend is het kanaal en het veenkoloniale profiel. Het meest in het oog springend is de brug met de vier hoekpanden met op de achtergrond de molen. Op diverse plaatsen in het dorp zijn speelplaatsen en plantsoenen. Langs een aantal straten zorgen oude bomen voor een groene uitstraling. Kenmerken Havenstraat: Het profiel bestaat uit een voetpad, fietspad, langsparkeren, weg, berm, fietspad en gedeeltelijk een parallelstraat met een tussenberm. Doordat er dwarsstraten ontsluiten op de Havenstraat is er sprake van voor- en zijgevels. De bebouwing bestaat uit 1 tot 2 bouwlagen, uitgevoerd met kap of platte daken en staat haaks of evenwijdig op de straat gesitueerd. Er is een onregelmatige voorgevelrooilijn.

3.3

Verkeerstructuur

De verkeerstructuur is onder te verdelen in drie categorieën: Gebiedsontsluitingswegen (verbindingsweg); Erfontsluitingswegen met een verkeersfunctie; Erfontsluitingswegen met een verblijfsfunctie. De gebiedsontsluitingswegen zijn de Pannekoekendijk-Havenstraat-Ericasestraat en de Verlengde Vaart NZ – Verlengde Vaart ZZ. Deze wegen hebben een belangrijke ontsluitingsfunctie. Langs deze wegen liggen vrijliggende fietspaden. De Kerkweg behoort tot de erfontsluitingswegen met een verkeersfunctie. De overige straten binnen het plangebied zijn erfontsluitingswegen met een verblijfsfunctie. Alle wegen in de bebouwde kom hebben een 30 km/u regime met uitzondering van de Pannekoekendijk – Havenstraat buiten het centrumgebied en het oostelijk deel van de Vaart NZ, hier geldt een 50 km/u regime. 3.4

Huidige situatie omgeving

Op de locatie van het plangebied is een (voormalig) autogaragebedrijf Harry Hendriks gevestigd. Het bedrijf is gestopt en initiatiefnemer hebben plannen om het perceel te her ontwikkelen. Het pand en perceel is aan verpaupering onderhevig en gezien de ingezette centrumontwikkeling een doorn in het oog in het verder opgeknapte centrumgebied van Erica. Het terrein wordt ontwikkeld door initiatiefnemer zodat het gebied een meer representatieve invulling geeft aan het centrumgebied van Erica. Het plangebied bevindt zich aan de Havenstraat 58 te Erica. Op het perceel staan een aantal opstallen, zoals een voormalig woonhuis (1), een autobedrijf (2) en een parkeerplaats met 17

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

stallingen (3). In onderstaande figuur een weergave van aanwezige bebouwing op het perceel.

Het woonhuis is een vrijstaand huis van circa 45 jaar oud. Het bestaat uit twee verdiepingen plus een zolderverdieping. Het dak is belegd met zwarte pannen. Het woonhuis is al twee jaar niet bewoond. Voor en achter het huis is een kleine besloten tuin aanwezig. Deze tuin is omsloten door een schutting met pergola en nogal verwilderd. Er staat een kronkelhazelaar. Een weelderige klimopstruik groeit aan één zijde van het huis omhoog en bedekt ook een deel van het dak. Het autobedrijf betreft laagbouw met één verdieping. De bakstenen muren zijn niet voorzien van een spouw en is sprake van een plat dak. Het geheel bestaat uit een grote werkplaats en autowasserij en een kantoorgedeelte. De parkeerplaats (aan voorzijde en achterzijde) is bestraat met betonklinkers. Rond de parkeerplaats aan de achterzijde is een stalling die vrijwel de gehele parkeerplaats omsluit. Deze stalling is opgebouwd van stalen staanders met een golfplaten dak op een houtconstructie. Op het terrein bevinden zich verder geen bomen of struiken. Voor een impressie van de onderzochte locatie zie onderstaande foto’s.

18

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

19

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

20

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Het voornemen is om alle bebouwing te verwijderen en ter plekke nieuwbouw te realiseren. Er zal een gezondheidscentrum worden opgericht. Voor de uitvoer van deze plannen zullen geen bomen worden gekapt en geen vijvers of sloten worden gedempt. 3.5

Stedenbouwkundige uitgangspunten

De planontwikkeling omvat een medisch gezondheidscentrum in twee bouwlagen. In het gebouw komen functies voor fysiotherapie, apotheek en huisartsenpraktijk. Door de gemeente Emmen zijn de volgende stedenbouwkundige uitgangspunten gegeven. Positie / plaatsing “Binnen Erica is de vestiging van een gezondheidscentrum op deze hoek stedenbouwkundig goed voorstelbaar. In aanmerking komen hoeklocaties aan de oostzijde van de Havenstraat en gebied oostelijk van het winkelcentrum; grofweg oude plek bibliotheek. Voorliggend initiatief past hierin. Grotere maatschappelijke functies als deze hebben een zodanig sociaal belang en bouwkundige omvang dat zij zowel fysiek ruimtelijk als qua belevingswaarde (structuur)bepalend zijn in het weefsel van de woonkern. Aanhechting aan belangrijke routes of functieclusters is daarom noodzakelijk. Op deze plek houdt dit in dat het gezondheidscentrum op de hoek van de Havenstraat en de Duikerstraat geplaatst moet worden met een alzijdige verschijningsvorm / geveluitwerking, maar met de belangrijkste gevel gekeerd naar de Havenstraat. Aan de Havenstraat dient ook de hoofdingang te zijn gelegen. Het parkeren dient plaats te vinden achter het gebouw en uit het directe zicht, in een ingeplante setting.

Het gezondheidscentrum is ook vanaf deze kant toegankelijk en passend bij gesuggereerde gebouwconcept.” Gebouw “De omvang van het gebouw moet niet worden ontkend, haar maatschappelijke importantie vraagt om een goede en treffende architectuur. De dorpse setting wordt het meest recht gedaan wanneer de gebouwuitwerking getuigt van een verfijning en sober raffinement.” 3.6

Stedenbouwkundige visie / planbeschrijving

Vanuit de stedenbouwkundige visie is de gevel aan de Havenstraat de voorgevel, waaraan de hoofdingang is gelegen. Parkeren zal plaatsvinden aan de achterzijde van de kavel, waardoor een tweede entree aan deze gevel een logisch gevolg is. Door de beide ingangen recht tegenover elkaar te situeren ontstaat er een 'straat' die ook binnen het gebouw doorloopt. Door de glaspui van (beide) entree(s) naar boven door te trekken, word het volume doorbroken.

21

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

De rooilijn aan de Havenstraat verspringt. Komende vanaf richting Emmen is het nieuw te bouwen bouwvolume zeer laat zichtbaar. Komend vanuit het centrum Erica is het volume goed zichtbaar. De hoek Havenstraat / Duikerstraat vraagt daarom om extra profilering. Gekozen is om 2 contrasterende kleuren te gebruiken om te accentueren en het volume te breken. Door het naar buiten draaien van de luifel functioneert deze niet alleen als geleiding naar de entree, maar is de entree ook beter zichtbaar vanaf de hoek Havenstraat, Duikerstraat. Onderstaande weergaven van het gebouw

Het gebouw heeft een centrale toegang die zowel voor als achter bereikbaar is. Op de begane grond is o.a. de apotheek en fysiotherapie met oefenzalen gevestigd. De bovenverdieping is de huisartsenpraktijk gelegen. De verdieping is via trappen, tevens via

22

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

een lift bereikbaar. Hierdoor is het gebouw voor mindervaliden toegankelijk. Onderstaand een weergave van het programma en verdeling van het bruto-vloeroppervlakte in het gebouw.

Het gebouw heeft twee bouwlagen met plat dak en een hoogte van 7,6 meter. Aan de achterzijde heeft het gebouw één bouwlaag. Zowel in horizontale als verticale zin is geleding ‘strak’ aangebracht waardoor een duidelijke vierzijden gebouw ontstaat waardoor de toegang van het gebouw is gedefinieerd. In het ontwerp van het gebouw is er rekening mee gehouden dat nog een uitbreiding als 2e verdieping op de vleugel kan worden gerealiseerd (zie impressie fase 2). Deze bouwkundige flexibiliteit is ingebracht omdat de toekomst van de zorg sterk in beweging is en enige flexibiliteit qua indeling en functie(s) de toekomstbestendigheid vergroot.

23

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Parkeerplaatsen en fietsenstalling

24

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Het parkeren geschiedt op eigen terrein. Achter het gebouw is het parkeren aanwezig. De ontsluiting van de parkeerplaatsen is rechtstreeks op de Duikerstraat. In totaal worden er 43 parkeerplaatsen gerealiseerd en is er ruimte voor stallingsruimte voor fietsen. Paragraaf 4.5 gaat hier nader op in.

Duurzaamheid Het plan zal ook inspelen op het toepassen van duurzaamheidsmaatregelen. Het gebouw wordt zonder gasaansluiting uitgevoerd. De verwarming van het gebouw geschiedt middels een VRF-systeem gevoed door een warmtepomp. Het dak wordt dichtgelegd met zonnepanelen, overig benodigde stroom wordt duurzaam ingekocht via eventueel postcoderoos in de omgeving en wordt lokaal opgewekt

25

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Hoofdstuk 4

Onderzoeken

4.1

Archeologie en monumenten

4.1.1

Algemeen

De gemeente Emmen heeft archeologie beleid vastgesteld, d.d. 30 mei 2013. Hiervoor is een archeologische beleidsadvieskaart gemaakt met daarbij een rapport, dit rapport dient als toelichting op de kaart. Het doel van deze documenten is om aan te geven wat de kern vormt van het archeologie beleid en waar de beleidskeuzes zijn gemaakt. De verschillende archeologische waarden en verwachtingen en de maatregelen die daaraan zijn gekoppeld zijn in gemeentelijk archeologische beleidsadvieskaart vertaald naar diverse categorieën "Waarde - Archeologie" in het bestemmingsplan. Met de vertaling is op eenvoudige wijze voor het gehele gebied van de gemeente Emmen in beeld gebracht of archeologische waarden in het geding zijn of kunnen zijn en zo ja, op welke manier daarmee dient te worden omgegaan. Onderstaande tabel geeft de onderverdeling van de vier gemaakte categorieën weer.

Deze beleidskeuzes zijn vertaald in een dubbelbestemmingen. Per archeologische kwaliteit zijn planregels opgenomen voor de te bebouwen oppervlakte en een omgevingsvergunningsstelsel voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden. De maatvoering voor afwijking is afhankelijk van de te verwachten waarden of verwachtingen en de uitkomsten van archeologisch onderzoek. 4.1.2

Archeologische waarden in het plangebied

Het plangebied ‘bestemmingsplan Erica, havenstraat 56 -58 (gezondheidscentrum)’ is volgens de beleidskaart gelegen in een gebied met archeologische waarde 4.

26

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Onder Waarde - Archeologie 4 vallen terreinen van middelhoge of hoge archeologische waarde, door het Rijk en de provincie aangewezen. Voor Waarde - archeologie 4 is een minimumoppervlak voor bodemverstoringen opgenomen van 1000 m² en een diepte van 30 (+10) cm onder maaiveld. In het bestemmingsplan zal deze waarde leiden tot specifieke regels. De voor 'Waarde Archeologie - 4' aangewezen gronden zijn, naast het bepaalde in de andere voor die gronden aangewezen bestemmingen, bestemd voor het behoud van archeologische waarden. Het bestemmingsplan schrijft o.a. voor dat een archeologisch onderzoek niet vereist is als sprake is van "een of meer bouwwerken waarvan de totale te bebouwen oppervlakte kleiner is dan 1000 m², waarbij het gaat om een totaal aan te verstoren bodemoppervlak binnen een plangebied (…)" Het project heeft een oppervlakte kleiner dan 1.000 m², waardoor archeologisch onderzoek niet is vereist. Daarbij komt ook dat het bestande terrein al voor een groot deel is voorzien van bebouwing en het gehele terrein verder ook is verhard met klinkers. Er is reeds sprake van een bestaande verstoring. 4.1.3

Archeologische monumenten

Binnen het plangebied liggen geen (beschermde) archeologisch monumenten. 4.1.4

Cultuurhistorie

Op basis van de Cultuurhistorische waardenkaart geldt het navolgende kaartbeeld. Er is sprake van een cultuurhistorische stedenbouwkundige structuur uit de periode na 1940 van een hoge cultuurhistorische waarde. Het beleid is gericht op het herkenbaar houden van de historische en ruimtelijke structuur en samenhang van stedenbouwkundige gebieden en structuren van hoge cultuurhistorische waarden en de groenstructuren van hoge cultuurhistorische waarde. De bebouwing aan de overzijde van de straat is daarbij zelfs aangemerkt als provinciaal monument.

27

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Ook laat onderstaande kaart zien dat er sprake is van een ‘waardevolle boomstructuur’ waarvoor de maatregel ‘Beschermen’ geldt. Dat zijn de rode stippen op de kaart. Dezelfde maatregel geldt voor de bebouwing (woningbouw) dat er tegenover ligt.

Op de hierna weergegeven foto is de als ‘provinciaal monument’ aangewezen bebouwing zichtbaar gemaakt en is ook de waardevolle bomenstructuur zichtbaar gemaakt. Deze dienen te worden beschermd. Met voorliggend plan worden deze te beschermen structuren ook niet aangetast omdat het plangebied aan de andere kant van de Havenstraat is gelegen. 28

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

De Havenstraat is vanuit de historie altijd een belangrijke weg geweest tussen de kernen Emmen en Schoonebeek. (Kleine) woningen met een waardevolle boomstructuur kenmerkte en nog steeds deze weg. Het betreft een oud lint. Op de hierna volgende kaarten vanuit www.topotijdreis.nl is deze oude weg al goed zichtbaar, waarbij is begonnen vanuit recent naar terug in de tijd.

29

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

30

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

Wellicht dat het garagebedrijf niet kenmerkend is (geweest) voor dit cultuurhistorische lint. Maar met deze ontwikkeling en de nieuwbouw dat gepleegd wordt en de situering van de nieuwbouw wordt deze waarde gerespecteerd waardoor de oude structuur weer meer herkenbaar wordt gemaakt. Ten behoeve van het plan wordt een aanzienlijk deel van de aanwezige verharding weggehaald, waarbij ook de aanblik op de vele auto’s verdwijnt. Er komt bebouwing voor terug dat past in de ter plaatse aanwezige en gegroeide stedenbouwkundige structuur. De aanwezige cultuurhistorische waarde wordt geen geweld aangedaan. 4.1.5

Conclusie

Vanuit archeologie en cultuurhistorie zijn er geen belemmeringen voor uitvoering van het gewenste gezondheidscentrum. Wel blijft de meldingsplicht conform de Erfgoedwet van kracht. Dit houdt in dat mochten er tijdens de graafwerkzaamheden toch archeologische resten worden gevonden, de initiatiefnemer dit onmiddellijk dient te melden bij de gemeentelijke archeoloog. 4.2

Ecologie

De Wet natuurbescherming (Wnb) is in werking getreden op 1 januari 2017. Deze wet vervangt de volgende drie wetten: de Natuurbeschermingswet 1998 (gebiedsbescherming), de Flora- en faunawet (soortenbescherming) en de Boswet (houtopstanden). De provincie is bij de Wnb het bevoegd gezag voor de toetsing van werkzaamheden en handelingen bij Natura 2000-gebieden en dier- en plantensoorten. Het Rijk blijft bevoegd gezag bij ruimtelijke ingrepen met grote nationale belangen. Voor gemeenten geldt dat zij het bevoegd gezag zijn voor omgevingsvergunningen. Gebiedsbescherming In de Wnb is de bescherming van specifieke natuurgebieden geregeld. Het betreft de Natura 2000-gebieden, die een internationale bescherming genieten. Plannen en projecten met negatieve effecten op deze gebieden zijn vergunningplichtig. Relevant daarbij is dat de Wnb een externe werking kent. Van externe werking is sprake als activiteiten buiten een Natura 2000-gebied van invloed zijn op de natuurwaarden in een Natura 2000-gebied. Per Natura 2000-gebied zijn instandhoudingsdoelen voor soorten en vegetatietypen opgesteld. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) -voorheen Ecologische Hoofdstructuur- is een samenhangend netwerk van bestaande en nog te ontwikkelen belangrijke natuurgebieden in Nederland en vormt de basis voor het natuurbeleid. Ten aanzien van ontwikkelingen binnen

31

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

het NNN geldt het 'nee, tenzij-principe'. Het NNN is als beleidsdoel opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. De provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing, ontwikkeling en bescherming van het NNN. De begrenzing en ruimtelijke bescherming van het NNN is voor de provincie Drenthe uitgewerkt in de Provinciale Omgevingsvisie en de bijbehorende Provinciale Omgevingsverordening. Stikstofdepositie De herontwikkeling voorziet in het slopen, het bouwen en het gebruiken van gezondheidscentrum. Door Bouwkundig Ontwerp- en Adviesburo Heijnen is voor dit project is een AERIUS-berekening uitgevoerd, voor de sloop- en bouwwerkzaamheden evenals de gebruiksfase (projectnummer 19075, d.d. 26 mei 2020, gew. 07 oktober 2020). Uit de berekening volgt dat geen depositieresultaten wordt opgeleverd boven 0,00 mol/ha/jr. Voor de toelichting en volledige berekening wordt gewezen naar bijgevoegde berekeningen in Bijlage 1. Soortenbescherming Het uitgangspunt van de Wnb is dat er geen (opzettelijke) schade mag worden gedaan aan beschermde dieren of planten, tenzij dit uitdrukkelijk is toegestaan. De soortenbescherming binnen de Wnb is daarbij opgedeeld in drie beschermingsregimes: Vogelrichtlijnsoorten, Habitatrichtlijnsoorten en andere soorten.

Bij beoordeling van de toelaatbaarheid van bouwwerken en/of andere activiteiten moet rekening worden gehouden met de mogelijke aanwezigheid van te beschermen dier- en plantensoorten. Er dient een ontheffing op grond van artikel 3.3, 3.8 en/of 3.10 Wnb te worden aangevraagd voor een (bouw)werkzaamheid of activiteit indien het volgende van toepassing is: uit gegevens of onderzoek blijkt dat er sprake is van verstoring of doden van (een) beschermde soort(en); het bouwwerk en/of de activiteit veroorzaakt beschadiging of vernieling van voortplantingof rustplaatsen van dieren, danwel ontworteling of vernieling van plantensoorten; er kan geen gebruik gemaakt worden van een vrijstelling op grond van de Wet natuurbescherming; er kan niet gewerkt worden volgens een goedgekeurde gedragscode. Houtopstanden In de Wnb is de bescherming van houtopstanden buiten de, door de gemeenteraad vastgestelde, bebouwde kom geregeld. Doel is de instandhouding van het bosareaal. In de Provinciale Omgevingsverordening van de provincie Drenthe is geregeld hoe een kapmelding moet worden ingediend, waaraan herbeplanting moet voldoen en wanneer ontheffing van de herbeplantingsplicht kan worden verleend. Voor houtopstanden binnen de bebouwde kom geldt de Bomenverordening gemeente Emmen 2011. In het bijbehorende bomenregister zijn de monumentale en waardevolle bomen en waardevolle houtopstanden vastgelegd.

Zonder ontheffing is het verboden deze te kappen. In het plangebied zijn geen bodem aanwezig waarvoor een omgevingsvergunning voor het kappen wordt verleend. 4.2.1

Natuurwaarden in het terrein

Initiatiefnemer is van plan om aan de Havenstraat 58 te Erica bestaande bebouwing te slopen, om vervolgens ter plaatse nieuwbouw van een gezondheidscentrum te realiseren. Ter voorbereiding op de sloopwerkzaamheden van aanwezige bebouwing in het plangebied is d.d. 29 januari 2020 door Alcedo Natuurprojecten een ‘Ecologische QuickScan, Havenstraat 58 Erica’ opgeleverd. Het rapport is als Bijlage 2 aan dit bestemmingsplan gevoegd.

32

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

4.2.2

Conclusie en aanbeveling

Op basis van deze QuickScan wordt het volgende geconcludeerd: Er zijn geen jaarrond beschermde nesten van vogels aangetroffen; Het woonhuis is mogelijk geschikt als broedlocatie voor gierzwaluwen; Het is niet uit te sluiten dat er geen vaste verblijfplaatsen (kraamkolonies) voor vleermuizen aanwezig zijn; Met de voorgenomen plannen gaan er geen foerageerplaatsen van vleermuizen verloren; Met de voorgenomen plannen worden er geen migratiecorridors van vleermuizen doorsneden; De onderzochte locatie ligt op meer dan 3 kilometer afstand van N2000 gebied. Op basis van deze QuickScan wordt het volgende geadviseerd: Voer de werkzaamheden bij voorkeur uit buiten het broedseizoen (15 maart – 15 juli); Maak zo spoedig mogelijk, liefst voor medio april, het woonhuis ongeschikt voor vestiging van vleermuizen. Dit kan door middel van het creëren van grote gaten in de spouwmuren waardoor flinke tocht ontstaat. Verder is het van belang een groot aantal dakpannen te verwijderen waardoor tocht ontstaat op de panlatten; Een andere optie is om het woonhuis direct te slopen of de sloop uit te stellen tot najaar 2020; Voer de sloop niet uit in de periode april – oktober 2020 zonder alvorens zoals hierboven vermeld de woning ongeschikt te maken voor vestiging van vleermuizen; Richt de nieuwbouw in op een natuur-inclusieve wijze.

Bij voorkeur door het plaatsen van nestkasten voor vleermuizen, huismussen, huiszwaluwen en gierzwaluwen. Zodoende kan de biodiversiteit ter plaatse verder worden vergroot. Met uitzondering voor huiszwaluwkasten kunnen deze kasten ook worden ingebouwd in de spouwmuur; Voor meer informatie hierover, zie www.vivaropro.nl; Voor advies over plaatsing van deze voorzieningen is Alcedo Natuurprojecten bereid te adviseren en te assisteren bij de uitvoering daarvan. 4.3

Fysieke veiligheid

De Rijksoverheid stelt risiconormen op het gebied van veiligheid aan inrichtingen, ter bescherming van de omgeving. Naast de wet- en regelgeving mogen gemeenten invulling geven aan een eigen veiligheidsvisie. In de Beleidsnota externe veiligheid gemeente Emmen (april 2013) geeft de gemeente Emmen invulling aan deze beleidsruimte. In de gemeentelijke beleidsnota Externe Veiligheid zijn de ruimtelijke uitgangspunten van de structuurvisie verder uitgewerkt. In de Beleidsnota externe veiligheid heeft de gemeente Emmen gekozen voor een gebiedsgerichte benadering voor de vestiging van risicovolle activiteiten. Tevens is in het beleid een afwegingskader bij concrete ruimtelijke beslissingen en voor de inzet van bestuurlijke uitvoeringsinstrumenten om de kwetsbaarheid van een object of activiteit die niet rechtstreeks onder de begripsbepaling van het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) valt bepaald te beoordelen. Bij het opstellen van dit bestemmingsplan is rekening gehouden met deze nota externe veiligheid. 4.3.1

Externe veiligheid

4.3.1.1 Bevi-inrichtingen binnen het plangebied Het plangebied is geïnventariseerd op de zogenoemde Bevi-bedrijven (vergunde situatie en feitelijke situatie). Hieruit blijkt dat in het plangebied geen Bevi-bedrijven gelegen zijn. Ook is het realiseren van nieuwe Bevi-inrichtingen binnen het plangebied niet toegestaan. Op de kaart hierna is dit visueel verduidelijkt. Het plangebied bevindt zich bij de blauwe ster. 33

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

4.3.1.2 Bevi-inrichtingen buiten het plangebied Nabij het plangebied bevinden zich geen Bevi-bedrijven die invloed hebben op de planlocatie. In oostelijke richting is het zwembad gelegen. 4.3.1.3 Buisleidingen, route gevaarlijke stoffen en hoogspanningsleidingen Er bevinden zich in de nabijheid van het plangebied geen buisleidingen, geen hoogspanningsleidingen en ook geen transportroutes van gevaarlijke stoffen. 4.3.2

Inrichting en ontwikkeling

Vanuit de Brandweer Drenthe is aangegeven onderstaande aspecten aangaande ‘inrichting’ en ‘ontwikkeling’ op te nemen in het bestemmingsplan. 1. Bluswatervoorzieningen In het kader van brandbestrijding door de brandweer dient voorzien te zijn in voldoende en adequate bluswatervoorzieningen. Hierin is t.b.v. het gezondheidscentrum voorzien, doordat de brandweer met Tankwagens pendelt welke het benodigde bluswater aanvoeren ter bestrijding van een eventuele brand. 2. Waarschuwings- en alarmeringssysteem De locatie / plangebied valt binnen de dekking van het Waarschuwingsalarmeringsstelsel. 3. Bereikbaarheid Het gebied heeft 2 normale toeritten vanaf de Havenstraat. Tevens is er een secundaire route te gebruiken in geval van obstructie van deze 2 toeritten via Duikerstraat. Hiermee voldoet het gebied goed aan de uitgangspunten van bereikbaarheid. 4. Opkomsttijd Wij adviseren u de initiatiefnemer te informeren over de brandveiligheidsmaatregelen. Denk 34

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

hierbij aan de BIObiz factoren: bouwkundige voorzieningen, bijv. anticiperen op de komende wijziging Bouwbesluit 2012 per juni/juli 2021; installatietechnische voorzieningen, bijv. jaarlijkse inspectie van de elektrische installatie organisatorische voorzieningen, bijv. goede BHV organisatie brandweeropkomsttijd, vrij houden van wegen / zo min mogelijk verkeersbelemmerende maatregelen; inventaris, toepassen van moeilijk brandbaar materiaal zelfredzaamheid van de aanwezigen bevorderen door het toepassen van veilige vluchtroutes 4.3.3

Conclusie

Ter plaatse van het plangebied bevinden zich geen inrichtingen met een risicocontour waartoe een nadere verantwoording van het plaatsgebonden dan wel groepsrisico dient plaats te vinden. Een nader onderzoek of berekening naar het groepsrisico is dan ook niet nodig. 4.4

Milieu

In deze paragraaf worden de voor dit bestemmingsplan relevante milieuaspecten beschreven. Aangegeven wordt wat de beperkingen en mogelijkheden in het plangebied zijn, bezien vanuit verschillende milieudisciplines. 4.4.1

Besluit m.e.r.

Voor besluiten en plannen die ontwikkelingen bevatten, die (mogelijk) belangrijke negatieve gevolgen voor het milieu kunnen hebben, geldt de plicht voor het opstellen van een milieueffectrapportage. Op die manier krijgt milieu een volwaardige rol in de afweging van belangen. De drempelwaarden voor projecten waarbij deze verplichting aan de orde is, zijn vastgelegd in het Besluit m.e.r. Bij deze ruimtelijke onderbouwing hoeft geen milieueffectrapportage opgesteld te worden. De ontwikkeling die met deze ruimtelijke onderbouwing mogelijk wordt gemaakt, ligt onder de drempelwaarden zoals die genoemd zijn in het Besluit m.e.r. (onderdeel D, kolom 2). In onderdeel D, D.11.2 wordt aangegeven dat voor ‘de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject, met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen’ een vormvrij M.e.r.-beoordeling dient plaats te vinden. In dit concrete geval komen we tot de conclusie dat bij voorliggend project geen sprake is van een stedelijk ontwikkelingsproject.

De redenen daarvoor zijn, dat: het project is gelegen binnen bestaand stedelijk gebied; er geen sprake is van een functiewijziging (het bestemmingsplan maakt ter plaatse ruimtebeslag mogelijk en er staat reeds aanwezige bedrijfsbebouwing); er ten opzichte hiervan geen of nauwelijks sprake is van een uitbreiding van de bebouwde oppervlakte; uit de hiernavolgende paragrafen blijkt dat er geen sprake is van ‘belangrijke nadelige’ milieueffecten. De beoogde ontwikkeling betreft de realisatie van een gezondheidscentrum blijft ruim onder de drempelwaarde. Dit betekent dat kan Bijlage 12 worden volstaan met een zogenaamde 'vormvrije m.e.r.-beoordeling'. Dat document is als bijgevoegd en het besluit van het college om verder af te zien van het moeten doorlopen van een m.e.r-procedure als Bijlage 13.

35

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Erica, Havenstraat 56-58 (gezondheidscentrum) (vastgesteld)

4.4.2

Bedrijven en milieuzonering

Vanuit milieu hygiënisch oogpunt vergt het inpassen van nieuwe functies in het plangebied een goede afstemming met de andere, in de omgeving aanwezige functies. Binnen het plangebied is geen sprake van nieuw te realiseren woningen, maar een nieuw gezondheidscentrum. Van belang is na te gaan welke functies/bedrijven zich in de nabijheid van het plangebied bevinden. 4.4.2.1 Verspreid liggende bedrijven (niet-agrarisch) In het kader van een goede ruimtelijke ordening is ruimtelijke afstemming tussen bedrijfsactiviteiten van solitair gelegen inrichtingen en gevoelige functies (woningen) noodzakelijk. Ter plaatse zijn de omliggende bedrijven in beeld gebracht. Voor het toetsingskader is aansluiting gezocht bij de "VNG publicatie Bedrijven en milieuzonering" (editie 2009). Milieuzonering zorgt ervoor dat milieubelastende en milieugevoelige bestemmingen op een verantwoorde afstand van elkaar worden gesitueerd. Bij ‘artsenpraktijken, klinieken en dagverblijven’ is sprake van ten hoogste milieucategorie 1. Voor geluid geldt daarbij een normafstand, in een rustige woonwijk, van 10 meter. Ten opzichte van het aanwezige autogaragebedrijf (milieucategorie 2) is een gezondheidscentrum minder milieubelastend voor de omgeving. Rondom het plangebied zijn overwegend woonbestemmingen en woonfuncties gelegen.