Bijlage 1 - Subsidieaanvraag Sedna 2023

Subsidieaanvraag 2023

Subsidieaanvraag Sedna 2023

Niet zwanger” en een a

Inhoudsopgave Samenvatting ................................................................................................................................................... 2 1. Inleiding ....................................................................................................................................................... 3 2. De kern van ons werk ................................................................................................................................... 4 3. Onze inzet in 2023 ........................................................................................................................................ 8 4. Vijf maatschappelijk opgaven....................................................................................................................... 8 4.1 HET DOORBREKEN VAN ARMOEDE ..................................................................................................................... 9 4.2 PERSPECTIEF VOOR JEUGDIGEN ...................................................................................................................... 12 4.3 HET FACILITEREN EN DOOR ONTWIKKELEN VAN INFORMELE ZORG ............................................................................ 16 4.4 ONDERSTEUNING BIJ EN PREVENTIE VAN HUISELIJK GEWELD...................................................................................

21 4.5 HET VERSTERKEN VAN DE ZELFREDZAAMHEID VAN INWONERS ................................................................................ 24 5. Lopende opdrachten .................................................................................................................................. 28 6. Aanvullende subsidie aanvraag .................................................................................................................. 30 7. Begroting 2023 en verder ........................................................................................................................... 34 7.1 INDEXATIE ................................................................................................................................................ 34 7.2 MEERJARIGE BEGROTING .............................................................................................................................. 35

Samenvatting In de subsidieaanvraag voor 2023 schetst Sedna welke ontwikkelingen we in Emmen zien en lichten we toe waar we ons in 2023 op willen richten. In de kern werken wij aan het versterken van de sociale basis in de gemeente Emmen. Wij doen ons werk zodat mensen zich beter voelen, makkelijker redden en meer verbinden. We richten ons op het duurzaam versterken zodat we stappen zetten in de sociale verankering van inwoners. Daarbij willen we in 2023 de beweging maken van individueel naar collectief. We doen ons werk aan de hand van vijf maatschappelijke opgaven. Dit zijn: -

Het doorbreken van armoede, Perspectief voor jeugdigen, Het faciliteren en doorontwikkelen van informele zorg, Ondersteuning bij en preventie van huiselijk geweld, Het versterken van de zelfredzaamheid van inwoners.

In de subsidieaanvraag worden per opgave de jaardoelen, de dienstverlening, het geplande bereik, de beoogde impact en de monitoring toegelicht. De resultaten en inzichten van 2022 zijn verwerkt. Onze dienstverlening is altijd in ontwikkeling. We bewegen mee en anticiperen op dat wat we zien dat er nodig is. Om dat te kunnen doen brengen we ook continu verbeteringen aan in onze monitoring van de dienstverlening. Bijvoorbeeld het verbeteren van de registratie van het gerealiseerde bereik, een verbetering van de effectmeting, en de verdere implementatie van impactmetingen van collectieve activiteiten en het inzichtelijk maken van het (maatschappelijk) rendement. Aandachtspunt is dat het werkbaar moet blijven voor onze collega’s. In financiële zin zijn we, zoals ambtelijk aan ons gevraagd, in onze basis subsidieaanvraag uitgegaan van het subsidiebedrag van 2022 plus de indexering. Als indexering hanteren wij de indexatie zoals voorgeschreven in de Cao Sociaal Werk, Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening van 3,13%. Ons werk en onze organisatie krijgt tijdelijke financiering. Naast de jaarlijkse subsidieopdracht lopen er veel tijdelijke projecten. Tijdelijke financiering noodzaakt ons om ook ons personeel (gedeeltelijk) tijdelijk in dienst te hebben. In de huidige arbeidsmarkt is dit een complexe opgave. Echter, nog belangrijker is dat tijdelijke financiering veel kost.

Met het vertrek van een medewerker of het stoppen van een project loopt opgedane kennis en ervaring weg en opgebouwde samenwerking stopt. Kortom tijdelijke financiering maakt dat wij onvoldoende stevige relaties op kunnen bouwen. Zowel met inwoners als met onze partners. En dat is nu net waar we voor zijn. Welzijnswerk is structureel nodig in Emmen en daarom vragen we een meerjarige subsidie aan. Uiteraard betekent een meerjarige subsidierelatie nog steeds dat de gemeente jaarlijks bepaalt waar de inzet van Sedna op gericht wordt. Op basis van een jaarplan doet Sedna een voorstel en, net als nu, rapporteren we over de voortgang en verantwoorden we ons in een jaarverslag. Met deze subsidieaanvraag vragen wij middelen om in 2023 verder te werken aan de vijf maatschappelijke opgaven. In hoofdstuk 4 leest u hier meer over. Daarnaast heeft Sedna een aantal opdrachten die, in financiële zin, los van deze aanvraag staan en in 2022 gestart zijn en voornamelijk gericht zijn op het tegengaan van de negatieve effecten van corona. We vatten deze in hoofdstuk 5 samen. Wij zien in 2023 ook opgaven waarin wij graag een rol zouden willen spelen maar waarvoor wij onvoldoende middelen hebben en dus aanvullende financiering aanvragen. Dit wordt verder toegelicht in hoofdstuk 6. 2

1. Inleiding Voor u ligt de subsidieaanvraag 2023 van welzijnsorganisatie Sedna, onderdeel van de Tintengroep. In deze subsidieaanvraag leest u wie we zijn, waarom we ons werk doen en hoe we dat doen. Ook maken we een raming van de verwachte impact die we willen realiseren en tot slot vindt u ook de begroting. Wij maken in de subsidieaanvraag - op basis van het overleg met de gemeente - scherp welke doelen en impact we in 2023 willen bereiken. Dit is niet in beton gegoten. Als er gaandeweg zich zaken voordoen waar onze inzet gewenst is dan stellen we bij. Er zal altijd inzet zijn die niet past binnen de reguliere opdracht. Daarmee is het aan de gemeente om te bepalen óf dat een deel van wat we hebben voorgenomen niet uitgevoerd gaat worden óf dat extra inzet nodig is. Sedna richt zicht op het bereiken van effect voor inwoners. Een deel van de inzet van Sedna ligt vooraf vast. Spreekuren moeten bemenst worden, gesprekken (op scholen, bij huisartsen, etc.) moeten gevoerd worden. Het verschil tussen onze vaste en reguliere inzet en onze ontwikkelingsgerichte en dus meer flexibele inzet is niet direct in absolute cijfers weer te geven omdat wij zo flexibel mogelijk willen zijn en ons richten op het te bereiken effect. Prioriteiten stellen en een afweging maken of dat extra gesprek echt wel het gewenste effect gaat hebben en dus nodig is, is onze standaard manier van werken.

De opbouw van de subsidieaanvraag is in lijn met de aanvraag van vorig jaar en kent ook een aantal wijzigingen. De vijf maatschappelijke opgaven waaraan wij werken zijn ongewijzigd. Dit zijn de voor de gemeente Emmen belangrijkste opgaven. We hebben de uitwerking van de maatschappelijke opgaven dit jaar nog inzichtelijker gemaakt. Onze vorige aanvraag kende onder meer een uitgebreide uitwerking in hoofddoelen en jaardoelen. Omdat we scherper willen laten zien waarom we doen wat we doen en hoe we dat gaan doen hebben we gekozen om per opgave aan te geven: wat de doelgroep is, wat de hoofdlijn is, welk doel we voor ogen hebben, wat we daarvoor gaan doen en hoeveel inwoners we verwachten te bereiken. In 2022 hebben we, naast onze reguliere subsidie, een aantal extra opdrachten gekregen. De opdrachten richten zich op het tegengaan van de ontstane negatieve effecten van corona bij onder meer kinderen, jongeren en ouderen. Deze lopende opdrachten zijn in de tweede helft van 2022 gestart en lopen nagenoeg allemaal door in 2023. Voor de volledigheid beschrijven we deze lopende opdrachten in hoofdstuk 5. Tot slot zien wij opgaven waarin wij een rol kunnen en willen spelen, maar die niet opgepakt kunnen worden binnen de reguliere opdracht en de lopende opdrachten. Deze opgaven omschrijven we in hoofdstuk 6.

Wat hebben wij nodig in 2023? Om tot versterking van de sociale basis te kunnen komen zijn vertrouwen en relationele continuïteit van groot belang. Vertrouwen heeft twee dimensies: vertrouwen van inwoners van de gemeente. Allerlei onderzoeken tonen aan dat inwoners steeds minder vertrouwen hebben in de instituties. Het vertrouwen in het welzijnswerk is gelukkig altijd nog hoog. Daarmee kunnen wij een belangrijke rol spelen in het bouwen aan herstel van vertrouwen. Daarvoor hebben wij op onze beurt vertrouwen nodig van de gemeente want alleen dan is er een goede basis voor samenwerking met maatschappelijke partners.

3

Met relationele continuïteit bedoelen wij: vaste, herkenbare gezichten in de buurten en wijken. Het zijn immers de mensen die de verbinding maken en als er veel wisselingen in mensen zijn komt de verankering niet en is de kans groot dat de verbinding afbrokkelt. De huidige kortdurende financiering van projecten en van Sedna zelf wordt daarom door zowel inwoners als maatschappelijke partners als storend en niet helpend ervaren. Wij ontkomen er door deze kortdurende financiering, gezien de onzekerheid die dit met zich meebrengt, niet aan om veel met tijdelijke mensen te werken. Iets wat in de huidige arbeidsmarkt ons ook op achterstand zet. Welzijnswerk is structureel nodig in Emmen en daarom vragen wij een meerjarige subsidie aan. Uiteraard betekent een meerjarige subsidierelatie nog steeds dat de gemeente jaarlijks bepaalt waar de inzet van Sedna op gericht wordt. Op basis van een jaarplan doet Sedna een voorstel en, net als nu, rapporteren we over de voortgang en verantwoorden we ons in een jaarverslag. Naast meerjarige middelen vragen wij met onze aanvullende aanvraag ook meer middelen. Voor de transformatie is de beweging naar het voorliggend veld essentieel.

Door bijvoorbeeld niet te kijken naar “wat heeft dit kind” (medicaliseren) maar naar “wat heeft dit kind nodig” kan eerder en breder het verschil gemaakt worden in een gezin of bij een kind waardoor zwaardere zorg niet of minder nodig is. Door tijdig handelen gericht op normaliseren, anders en breder kijken en staan voor transformeren kunnen kosten van zorg teruggebracht worden. Dit vraagt echter wel een investering in het welzijnswerk. Ervaring elders binnen de Tintengroep heeft ons geleerd dat dit gaat om -10+5. Er kan een kostendaling van 10 gerealiseerd worden door +5 te investeren in het welzijnswerk.

2. De kern van ons werk In de subsidieaanvraag voor 2023 schetst Sedna welke ontwikkelingen we in Emmen zien en lichten we toe waar we ons in 2023 op willen richten.

Onze basis Het vertrekpunt voor Sedna bestaat uit drie bouwstenen. In ons werk ziet u deze drie bouwstenen terug. In de eerste plaats gaan wij uit van het principe dat voor ieder mens een sociale basis belangrijk is. Wij delen het mensbeeld van Martha Nussbaum. Ieder mens, ook de kwetsbare, heeft waarde in zich en de potentie om te groeien. Mensen zijn in staat en geneigd om zich met anderen verbonden te voelen. Ze willen erbij horen, deelnemen en bijdragen. Een tweede bouwsteen is het gedachtegoed van Positieve Gezondheid van Machteld Huber. Gezondheid is daarin meer dan de afwezigheid van ziekte. Je kunt je gezond voelen ondanks een slechte fysieke of psychische gesteldheid. En gezondheid is ook zingeving, een zinvolle dagbesteding, elkaar ontmoeten en samen zijn. Tot slot vormt positief welbevinden van Hans van Ewijk een belangrijke leidraad in ons werk. Activering kan kwetsbare mensen ondersteunen in hun deelname aan de samenleving. Een inwoner staat niet op zichzelf. We bewegen en maken onderdeel uit van het grotere geheel.

Wat wij zien in Emmen In Emmen zien we dat het met heel veel inwoners van Emmen goed gaat. We zien echter ook dat het met een steeds groter wordende groep inwoners minder goed gaat én dat de groep mensen waar het niet goed mee gaat eveneens groeit. We zien het in cijfers op basis van het dataplatform Waarstaatjegemeente van de VNG én we zien en ervaren het in de praktijk van ons werk. 4

De cijfers laten zien dat in Emmen meer inwoners dan elders in het land een beroep doen op de huisartsenzorg (79,2% gemeente Emmen; 74,6% landelijk), de GGZ/POH GGZ (5,2% gemeente Emmen; 4,6% landelijk) en de wijkverpleging (5,7% gemeente Emmen; 3,3% landelijk). Daarnaast zien we als we kijken naar de huidige wachttijden van bijvoorbeeld de basis GGZ dat mensen 20 weken moeten wachten tot een intakegesprek en dan nog eens 8 weken tot de start van de behandeling. Onze ervaring is ook dat, mede door corona, steeds meer inwoners zich eenzaam voelen. Dit is ook terug te zien in de cijfers. In 2016 voelden 38,8% van de inwoners van de gemeente Emmen zich eenzaam. In 2020 is dit toegenomen tot 47%. Alhoewel het aantal huishoudens met schulden in de gemeente Emmen lijkt af te nemen (10,6% in 2016; 9,7% in 2020) ligt dit percentage hoger dan het landelijk gemiddelde (7,9% in 2020;) én neemt het percentage kinderen in uitkeringsgezinnen niet af (9% in 2016; 9% in 2020). Daarnaast ervaren wij dat de problematiek van inwoners die bij ons in beeld komen steeds vaker complexer wordt. We zien bijvoorbeeld dat inwoners met meer schuldeisers te maken krijgen én dat dit steeds vaker (allemaal) over schulden gaat voor directe levensbehoeften (huur, gas, elektra, water). We zien in het schoolmaatschappelijk werk een toename van vraag én een toename in complexiteit.

Dit signaleren onze collega’s van Stichting Peuterwerk ook bij de kinderen tot 4 jaar.

Onze focus Sedna richt zich op het duurzaam versterken en verankeren van de sociale basis van Emmen. In de wijken, buurten en in de dorpen zetten wij ons in om groei van inwoners te bevorderen zodat zij zich beter voelen, zich beter redden en zich meer verbinden. Ons vertrekpunt is de inwoner als onderdeel van het grotere geheel, dus de leefwereld. Vanuit gebiedsgericht werken kijken wij wat er nodig is om de sociale basis te versterken.

Transformatie en normalisering Een stevigere sociale basis leidt ertoe dat het met meer inwoners beter gaat. De leefwereld wordt versterkt. Het heeft ook effect op de systeemwereld. Een stevigere sociale basis leidt tot minder of een ander beroep op (medische) zorg en tot het eerder signaleren van problemen. Ons werk draagt bij aan de transformatie van langdurige en zwaardere zorg naar preventie, vroegtijdig signaleren en combineren van zorg en welzijn en sluit aan bij de Strategienota van de gemeente én bij de eerste contouren van de nieuwe visie op het sociaal domein “Erbij horen in Emmen: Verder Samen”. Onze inzet en focus sluit aan bij de drie pijlers: Goed voelen, Rondkomen en Ontwikkelen. Mijn Positieve Gezondheid (MPG) helpt inwoners om beter om te gaan met (medische) beperkingen en laat hen inzien dat zij meer zijn dan hun beperking. Deze normalisering staat centraal in ons werk.

Professionals met impact Als sociaal werker kunnen wij op drie verschillende niveaus zorgen dat er versterking en versteviging wordt bereikt. A. Het niveau van de individuele inwoner B. Het niveau van groepen inwoners (bereiken in en met netwerken) C. Het niveau van instanties Voor meer informatie zie het rapport van de Tintengroep: Het geheim van sociaal werk. A. Het niveau van de individuele inwoner 5

De eerste kernactiviteit die Sedna uitvoert is integrale hulpverlening aan (kwetsbare) inwoners. Het maatschappelijk werk van Sedna bestaat uit buurtmaatschappelijk werk (gericht op verschillende hulpvragen en doelgroepen), schuldhulpverlening en school- en jeugdmaatschappelijk werk (SMW/JMW). De kerntaken van het maatschappelijk werk zijn het verstrekken van informatie/advies, het uitvoeren van integrale hulpverlening (voor individu, gezin of groep) en het bieden van een vangnet voor kwetsbare inwoners. De geboden hulpverlening is altijd gericht op het versterken van de zelfredzaamheid van inwoners zodat deze inwoners na de hulpverlening (weer) zelfstandig kunnen functioneren en opschaling naar geïndiceerde zorg kan worden voorkomen. Bij de hulpverlening wordt ook toegewerkt naar de normalisatie van vraagstukken die onderdeel uitmaken van de alledaagse problematiek van het leven. Bij jeugd wordt bijvoorbeeld door het SMW, het JMW en de gezinscoaching gewerkt aan de normalisering van opvoedvraagstukken en het bevorderen van de zelfredzaamheid van ouders en kinderen, zodat zij deze vraagstukken zo snel mogelijk zelf verder kunnen oppakken. B.

Het niveau van de groepen inwoners Het werken in de buurt richt zich onder andere op het ondersteunen en versterken van informele zorg, het bevorderen van de leefbaarheid in de gebieden in samenwerking met inwoners en het organiseren van collectieve activiteiten rondom verschillende maatschappelijke thema’s (zoals armoede en laaggeletterdheid). Onder buurtwerk valt ook het jongerenwerk, dat gericht is op de activatie en participatie van jongeren. De kerntaken van het buurtwerk zijn het verstrekken van informatie/advies, het begeleiden van groepen en het ontwikkelen en uitvoeren van programma's, projecten en activiteiten. Alle taken zijn gericht op het versterken van de zelforganisatie en samenredzaamheid van inwoners. C. Niveau van instanties Om de sociale basis van Emmen verder te versterken is samenwerking met andere organisaties essentieel. Voor Sedna gaat het hierbij om een breed palet aan partijen. Ten eerste nemen wij deel aan een deel van gemeentelijke initiatieven: onder andere Armoedepact, Regenbooggemeente, Woon Zorgvisie, Geldloket, Lokaal preventie akkoord, Bargeres Verrast! en het Veiligheidsoverleg.

Naast de samenwerking met de opdrachtgever – de gemeente Emmen – werkt Sedna in de gebieden en gemeentebreed samen met tal van vrijwilligersorganisaties en professionele organisaties: zoals EOP’s, Dorpenzorg, De Toegang, de hoofdaanbieders, huisartsen, OGGZ, Veilig Thuis, en zorgaanbieders als de GGZ, Accare, Icare, Leger des Heils, ANWB, Yorneo, woningbouwcorporaties Domesta, Lefier, Woonservice, Steunouder Nederland, VNN, Facet en vrijwilligersorganisaties als Stichting Leergeld, Humanitas, De Voedselbank, Kinderhulp enz. Ook in deze samenwerking zetten we het doel voorop: eigenaarschap creëren zodat de sociale structuur versterkt wordt. We weten waar we goed in zijn en gaan daarom graag een partnerschap aan met andere organisaties. Partnerschap gebaseerd op gelijkwaardigheid, erkenning van elkaars toegevoegde waarde/professionaliteit en gericht op een gezamenlijke opdracht. Alleen zo kan voorkomen worden dat meerdere partijen hetzelfde doen.

Van minder individueel naar meer collectief De afgelopen periode hebben wij, als gevolg van de coronacrisis, een verschuiving gezien van collectieve naar individuele dienstverlening. Verklaarbaar omdat ontmoeting en gezamenlijke activiteiten veelal niet plaats konden vinden dan wel dat het aantal deelnemers achterbleef. In 2023 willen we de beweging inzetten van individuele naar collectieve dienstverlening, omdat deze wijze 6

van dienstverlening langduriger een versterkend effect kan hebben. Van zorgen voor naar zorgen dat. Dit laat zich het beste uitleggen aan de hand van de interculturele moedergroep. We kunnen op het niveau van het individu met verschillende moeders in gesprek gaan of we kunnen een activiteit organiseren waarin moeders samen in gesprek gaan. Van de ander leren, in plaats van alleen van ons, en daarmee zelf een netwerk opbouwen en versterken. Dit heeft vaak een duurzamer effect dan de individuele hulpverlening.

Mijn Positieve Gezondheid In 2021 is Mijn Positieve Gezondheid (MPG) voor het eerst opgenomen in onze werkwijze. MPG is een waardevol (gespreks)instrument waarmee het eigen vermogen en de eigen regie van de klant centraal wordt gesteld. We zetten dit instrument in op het individuele niveau. Daarnaast zijn wij aan het onderzoeken hoe wij de methode MPG kunnen inzetten bij onze collectieve activiteiten.

Monitoring Omdat sociaal werk geen exacte wetenschap is monitoren we onze dienstverlening continu en proberen we deze monitoring en daarmee ook onze dienstverlening continu te verbeteren. We registreren wat we doen, doen aan effectmeting en impactmeting en maken het maatschappelijk rendement op deze manier steeds zichtbaarder. Registratie van bereikte inwoners In 2023 gaan we het registratieproces van onze collectieve diensten verder aanscherpen zodat het gerealiseerde bereik van deze diensten beter inzichtelijk gemaakt kan worden. De aanpassingen zorgen onder andere voor een duidelijk onderscheid tussen het bereikte aantal inwoners en vrijwilligers. Ook geeft deze aanpassing ons de mogelijkheid inzichtelijk te maken met welke ketenpartners wij samenwerken. Effectmeting met de Zelfredzaamheid-Matrix De effecten van onze individuele hulpverleningstrajecten worden in kaart gebracht aan de hand van de Zelfredzaamheid-Matrix (ZRM). In 2023 werken we verder aan het optimaliseren van het registratieproces, zodat de effecten van onze integrale ondersteuning beter inzichtelijk gemaakt kunnen worden. Collectieve impactmeting Voor het meten van de impact van onze collectieve dienstverlening is een gevalideerde vragenlijst ontwikkeld.

In 2023 zal Sedna onderzoeken op welke situaties dit instrument toepasbaar is en dit waar mogelijk inzetten om de impact van onze diensten meer inzichtelijk te maken. Maatschappelijk rendement Naast het uitvoeren van maatschappelijke businesscases kunnen we ook gebruik maken van de expertise van de Tintengroep in het maken van financiële impactanalyses. Zo lukt het steeds beter om inzichtelijk te maken dat zorgkosten dalen als er meer in het voorliggende welzijnswerk wordt geïnvesteerd.

7

Gebiedsgericht samen met vrijwilligers en ervaringsdeskundigen Het werken aan de sociale basis hebben we ook vertaald in onze eigen organisatie. Met ongeveer 70 collega’s (2/3 vast en 1/3 flexibel) werken wij voornamelijk vanuit gebiedsteams. En dat doen wij niet alleen. In een aantal van onze gebiedsteams worden lichte en enkelvoudige vragen opgepakt door vrijwilligers. Uiteraard trekken we ons terug als de vrijwilligers dit zelf kunnen, maar zolang het nodig is staan wij achter, naast of voor hen. Ons hoger liggende doel blijft dat niet wij maar de buurt, de wijk en de mensen samenredzaam worden. Dit is een continu proces dat per gebied en wijk kan verschillen. Vrijwilligers zijn daarnaast hele belangrijke oren en ogen voor ons. Er zijn ongeveer 230 aantal vrijwilligers met een vrijwilligersovereenkomst aangesloten bij Sedna. Ook hebben wij nu één ervaringsdeskundige in dienst en nog drie ervaringsdeskundigen die bij ons ervaring opdoen voor hun opleiding tot ervaringsdeskundige.

3. Onze inzet in 2023 Onze inzet voor volgend jaar bestaat uit drie pijlers. 1. Met deze subsidieaanvraag vragen wij middelen om in 2023 verder te werken aan de vijf maatschappelijke opgaven. In hoofdstuk 4 leest u hier meer over. 2. Sedna heeft een aantal lopende opdrachten die, in financiële zin, los van deze aanvraag staan en in 2022 gestart zijn. We vatten deze in hoofdstuk 5 samen. 3. Wij zien in 2023 ook opgaven waarin wij graag een rol zouden willen spelen maar waarvoor wij onvoldoende middelen hebben en dus aanvullende financiering aanvragen. Dit wordt verder toegelicht in hoofdstuk 6.

4. Vijf maatschappelijk opgaven Sinds twee jaar spitst Sedna haar dienstverlening toe op vijf urgente sociaal-maatschappelijke thema’s in gemeente Emmen. Deze opgaven zijn:     

Het doorbreken van armoede Perspectief voor jeugdigen Ondersteuning en doorontwikkeling van informele zorg Ondersteuning bij en preventie van huiselijk geweld Het versterken van de zelfredzaamheid van inwoners

Deze vijf thema’s vormen ook voor 2023 de belangrijkste focus. Dit zijn in inhoudelijke zin de meest urgente onderwerpen. Daarnaast hechten wij er ook veel waarde aan onze werkzaamheden duurzaam te vervolgen, zodat alles wat tot nu toe bereikt is bestendigd wordt. Per maatschappelijke opgave lichten we in het onderstaande de doelgroep toe, de hoofdlijnen waaraan wordt gewerkt, de jaardoelen voor 2023, maken we de dienstverlening concreet, omschrijven we de beoogde impact en ramen we het geplande bereik voor 2023. We registreren ons bereik in principe op individueel niveau. De impact van ons werk gaat echter verder dan het benoemde aantal in bereik. Door de systemische aanpak van bijvoorbeeld de gezinscoach bereiken we niet alleen het kind maar ook het gezin. Het kind vindt u wel in ons bereik, het gezin (nog) niet. Dit omdat op impact registreren van bereik nu onder andere nog heel arbeidsintensief is. 8

4.1 Het doorbreken van armoede 4.1.1 Doelgroep1 In Emmen leeft 6,1% van de volwassen bevolking (6.300 inwoners) en 8,4% van de minderjarigen (1.500 inwoners) in armoede. Armoede betekent in dit verband een inkomen onder of gelijk aan het (door de CBS gehanteerde) lage-inkomensgrens. Armoede, of beter gezegd inkomensarmoede komt neer op het hebben van onvoldoende geld (inkomen) om een bepaald consumptieniveau te realiseren dat in Nederland als minimaal noodzakelijk wordt geacht. Binnen de opgave ‘Doorbreken van armoede’ is er specifieke aandacht voor de doelgroepen zoals deze verwoord zijn in het rapport van de Tintengroep “Uit de duivelskring van armoede”. Dit betreffen: -

Inwoners/huishoudens met (toenemende) schuldenproblematiek. Inwoners/huishoudens waarbij sprake is van laaggeletterdheid. Inwoners/huishoudens waarbij sprake is van langdurige armoede (door multiproblematiek).

4.1.2 Hoofdlijnen Binnen deze opgave richt Sedna zich de komende jaren op de volgende hoofdlijnen:    

Het verlagen van het aantal huishoudens dat (langdurig) in armoede leeft. Het stabiliseren, verminderen en voorkomen van schuldenproblematiek bij inwoners. Voorkomen van uithuiszettingen, bewindvoeringen en geïndiceerde hulpverlening. Aandacht en ondersteuning voor vraagstukken die verband houden met armoede problematiek, zoals laaggeletterdheid, leefstijl, geestelijke gezondheid, werk en opleiding, leefomgeving en huiselijke sfeer.

4.1.3 Jaardoelen diensten, impact en bereik De hoofdlijnen zijn vertaald naar de volgende jaardoelen voor 2023: A. B. C. D. E.

Ondersteuning bij en het voorkomen van problematische huurschulden Het stabiliseren, doorbreken en voorkomen van (toenemende) schuldenproblematiek Het vergroten van de taalvaardigheid van inwoners Het creëren van een duurzaam toekomstperspectief Het bevorderen van kansengelijkheid bij kinderen en/of jongeren

Deze jaardoelen en de bijbehorende diensten, impact en tot slot het bereik worden hieronder verder toegelicht. Daarna zullen we kort het Geldloket toelichten. A. Ondersteuning bij en het voorkomen van problematische huurschulden In 2023 biedt Sedna ondersteuning aan huishoudens met (toenemende) huurachterstanden. Hierbij is er nauwe samenwerking met verschillende woningbouwcorporaties in Emmen. In het jaar 2022 hebben we geconstateerd dat de invoering van de Wet Gemeentelijke schuldhulpverlening heeft geresulteerd in een lager bereik dan in het voorgaande jaar.

1

CBS, 2021

9

Dienst: Middels een intensieve samenwerking met verscheidene woningcorporaties in Emmen vroegtijdige signalering van en ondersteuning aan huishouden met (toenemende) huurachterstanden. Impact individu: Inwoners zijn zelfredzamer op het gebied van financiën. De schulden van inwoners nemen niet langer toe. Door stressreductie verbetert het welbevinden op andere levensdomeinen zoals huiselijke relaties. Impact instanties: Er zijn minder uithuiszettingen, minder beschermingsbewind en er wordt minder een beroep op zware (geïndiceerde) hulp- en dienstverlening gedaan. De huur wordt tijdiger betaald. Impact netwerk: Grip op de financiën geeft mensen de ruimte om over invulling op andere levensdomeinen na te denken. B. Het stabiliseren, doorbreken en voorkomen van (toenemende) schuldenproblematiek In 2023 biedt Sedna individuele schuldhulpverlening aan inwoners en huishoudens. Daarnaast zullen er ook collectieve trajecten worden aangeboden, gericht op schuldhulpverlening en algemene informatieve bijeenkomsten rondom financiële vraagstukken. Het buurtmaatschappelijk werk biedt individuele ondersteuning aan inwoners bij hulpvragen die te maken hebben met armoedeproblematiek.

Daarnaast biedt Sedna langdurige en/of intensieve ondersteuningstrajecten gericht op een integrale aanpak van verschillende levensdomeinen, zoals financiën, werk en opleiding, taalvaardigheid en sociale vaardigheden. Dienst: Individuele schuldhulpverlening en ondersteuning middels het organiseren van collectieve activiteiten. Het verstrekken van informatie/advies, en het uitvoeren van integrale hulpverlening (voor individu, gezin of groep) en het bieden van een vangnet voor kwetsbare inwoners. Dit zijn veelal kortdurende trajecten en langer waar dit noodzakelijk is. Impact individu: Inwoners zijn zelfredzamer in verschillende levensdomeinen die gerelateerd zijn aan armoedeproblematiek. Impact instanties: Door tijdige signalering ontstaan minder betalingsachterstanden. Impact netwerk: Door deelname aan collectieve activiteiten vergroten inwoners hun netwerk. C. Het vergroten van de taalvaardigheid van inwoners De buurtwerkers van Sedna organiseren collectieve trajecten gericht op laaggeletterdheid. Hieronder vallen onder andere de praatcafés in de verschillende gebieden. Dienst: O.a. Praatcafés: tijdens deze ontmoetingsmomenten wordt geoefend met de Nederlandse taal. Door het praten over verschillende onderwerpen leer je beter Nederlands spreken. Impact individu: Inwoners krijgen meer zelfvertrouwen en redden zich beter met de Nederlandse taal.

Ouders zijn beter toegerust hun kinderen te ondersteunen bij huiswerk. Impact instanties: Inwoners begrijpen de communicatie van instanties beter en hierdoor 10

verbetert de relatie en het resultaat van hun dienstverlening. Impact netwerk: Netwerk bemerkt grotere zelfredzaamheid. D. Het creëren van een duurzaam toekomstperspectief Middels een integrale aanpak wil Sedna armoedeproblematiek doorbreken en een lange termijnperspectief creëren voor huishoudens. Om dit te realiseren continueert Sedna in 2023 het project Intergenerationele Armoede. Dienst: Intergenerationele armoede: Middels een integrale aanpak wil Sedna armoedeproblematiek doorbreken en een lange termijnperspectief creëren voor huishoudens. Impact individu: Uit de vicieuze cirkel van generatiearmoede. Impact instanties: Inwoners begrijpen de communicatie van instanties beter en hierdoor verbetert de relatie en het resultaat van hun dienstverlening. Impact netwerk: Positief toekomstperspectief voor nieuwe generatie. Netwerk ziet de mogelijkheid om uit de vicieuze cirkel van armoede te komen. E. Het bevorderen van kansengelijkheid bij kinderen en/of jongeren In 2022 ontwikkelt Sedna een aanbod rondom het bevorderen van kansengelijkheid. In 2023 willen we dit opzetten en uitrollen. Dienst: In ontwikkeling. Naast het ontwikkelen van een aanbod biedt Schoolmaatschappelijk werk bijvoorbeeld middels van inzet van o.a. kinderhulp (actie pepernoot, zomerpakketten, weekendje weg), Linda foundation, Stichting Leergeld e.d. kinderen en jongeren de kans meer mee te doen.

Impact jongere: Het vergroten van hun competenties en hun leefwereld door buiten het de eigen leefomgeving te kijken. Impact instanties: Inwoners werken actief aan verschillende levensdomeinen voor een beter toekomstperspectief. Impact netwerk: De volgende generatie heeft perspectief om uit de vicieuze cirkel van armoede te komen. Het Geldloket In het bestuurlijk overleg met betrekking tot het geldloket is afgesproken dat het geldloket in het najaar 2023 wordt geëvalueerd en dat daarna wordt besloten of het gecontinueerd wordt en welke rol Sedna daaraan krijgt. Inzet voor schuldhulpverlening van Sedna zit in de dienstverlening en dus in deze subsidieaanvraag. Mocht er in 2023 naast de schuldhulpverlening andere inzet nodig zijn dan zullen we eerst kijken of we dit kunnen opvangen binnen de subsidieaanvraag. Mocht dit niet het geval zijn dat leggen we de keuze voor aan de gemeente om andere inzet minder of niet te doen. Jaardoel

Dienst

Bereik

A. Ondersteuning bij en het voorkomen van problematische huurschulden

Intensieve samenwerking met woningcorporaties

75

11

B. Het stabiliseren, doorbreken en voorkomen van (toenemende) schuldenproblematiek

Schuldhulpverlening

individueel collectief

Buurtmaatschappelijk werk

560

kortdurend langdurig

C.

Het vergroten van de taalvaardigheid van inwoners D. Het creëren van een duurzaam toekomstperspectief E. Het bevorderen van kansengelijkheid bij kinderen en/of jongeren

O.a. Praatcafés

200

Intergenerationele armoede

8

O.a. Schoolmaatschappelijk werk

N.t.b.

4.2 Perspectief voor jeugdigen 4.2.1 Doelgroep In Emmen is 25,6%2 van de bevolking onder de 25 jaar (27.650 jeugdigen). Van deze leeftijdsgroep ontvangt 11,5%3 onder de 23 jaar jeugdzorg of jeugdhulp. De vraagstukken van deze jongeren bestaan uit één of meerdere thema's als eigen welbevinden (gedrag, eigen identiteit, gezondheid), huiselijke relaties, veiligheid in woon- en leefomgeving, opleiding en werk. Sedna richt zich op alle jongeren met extra aandacht voor: -

Kinderen en jongeren (en opvoeders) met psychosociale problematiek (op het onderwijs). Kinderen en ouders met echtscheidingsproblematiek. Jongeren (17-27 jaar) met een afstand tot de samenleving.

4.2.2. Hoofdlijnen Met de inzet binnen deze maatschappelijke opgave levert Sedna een bijdrage aan het anders inrichten van het jeugddomein waardoor minder de focus ligt op het inzetten van zwaardere jeugdzorg of jeugdhulp. Hierbij wordt er in de komende jaren gewerkt aan de volgende hoofdlijnen:  Een systeemgerichte en integrale aanpak van psychosociale problematiek op school, waarmee wordt toegewerkt naar normalisatie.  Het voorliggend veld draagt bij aan een oplossing van de toenemende wachttijden bij jeugdhulp en GGZ.  Er wordt een basis gelegd voor een gezond opvoedingsklimaat.  Een voorliggende voorziening voor echtscheidingsproblematiek.  Jongeren in Emmen worden betrokken en geactiveerd. 4.2.3 Jaardoelen, diensten, impact en bereik De hoofdlijnen zijn vertaald naar de volgende jaardoelen voor 2023:

2

alle cijfers.nl stand 1-1-2022

3

alle cijfers.nl stand 1-1-2020

12

A. B. C. D. E.

Ondersteuning van kind en ouder(s) (SMW en JMW) Integrale hulp ter voorkoming van zwaardere zorg Jongeren bewegen om te participeren Activiteiten voor en door jongeren Het realiseren van een gezond en stabiel opvoedklimaat

Deze jaardoelen de bijbehorende diensten, impact en tot slot het bereik worden hieronder verder toegelicht. A. Ondersteuning van kind en ouder(s) (SMW en JMW) In 2023 versterken we de werkwijze waarin onderscheid gemaakt wordt tussen individuele ondersteuning en collectieve trajecten. Bij de hulpverlening wordt toegewerkt naar de normalisatie van alledaagse opvoedproblematiek en een toename van zelfredzaamheid van ouders en kinderen. Zo kunnen zij op basis van eigen kracht met deze vraagstukken aan de slag en wordt indicatie alleen daar ingezet waar dit het juiste antwoord is. Dienst: Ondersteuning schoolmaatschappelijk werk (SMW) en jeugdmaatschappelijk werk (JMW) Impact individu: Kind en/of opvoeder ervaren meer zelfredzaamheid. (Opvoed)problematiek wordt genormaliseerd. Kinderen voelen zich prettiger op school. Impact instanties: Gedragsproblemen in de klas zijn afgenomen en schoolprestaties verbeteren. Er is minder beroep op zwaardere zorg. Impact netwerk: Nader concreet te maken. Dienst: Kinderen van Ouders met Psychische Problemen (KOPP-) Groepen De opzet van de KOPP-groepen is geschreven. In 2022 is gebleken dat er onvoldoende instroom voor deze groepen vanuit 2e-lijns organisaties is om groepen te kunnen draaien. In 2023 is het mogelijk om de KOPP-groepen op te starten wanneer het blijkt dat er wel voldoende doorverwijzingen zijn.

Impact individu: Kinderen en jongeren van opvoeders met psychische en/of verslavingsproblemen voelen zich gezien en gehoord door lotgenoten contact. Kinderen en jongeren leren om beter met hun situatie om te gaan. Impact instanties: Kinderen en jongeren kunnen beter meekomen op school en/of op de (sport-)vereniging. Impact netwerk: Ouders met psychische en/of verslavingsproblemen merken meer veerkracht en welzijn bij hun kind. Dienst: Negatieve effecten van scheiding op kinderen verminderen (echtscheidingsloket) In 2022 zijn de kaders en voorwaarden geschetst die een basis bieden voor het echtscheidingsloket (werktitel). In 2023 zal het echtscheidingsloket concrete vorm krijgen waarin we de werkzaamheden op echtscheidingsbegeleiding in Emmen gaan samenbrengen in een integraal aanbod. Op basis van dit aanbod wordt ook gekeken of het wenselijk is een fysiek loket in te gaan richten waar mensen met vragen rondom scheiden binnen kunnen lopen. Impact individu: Opvoeders leren hoe ze rekening moeten houden met kinderen tijdens het echtscheidingsproces. Voor kinderen biedt het rust, veiligheid en structuur. 13

Impact instanties: Er is minder beroep op zwaardere zorg. Impact netwerk: Nader concreet te maken. B. Integrale hulp ter voorkoming van zwaardere zorg In Nieuw-Amsterdam werken CBS De Bron (Viviani), OBS De Bascule (Openbaar Onderwijs Emmen) kinderopvangorganisaties Zus&Zo en Vivikids, Stichting Peuterwerk en de gemeente samen aan de ontwikkeling van kinderen vanuit de visie gericht op normaliseren. Het project in Nieuw-Amsterdam laat zien dat de inzet van een onderwijs- en een gezinscoach zijn vruchten afwerpt. Door tijdig praktische en integrale hulp te organiseren op school, binnen een gezin en in de buurt is het beroep op zwaardere zorg teruggebracht. Door normalisatie van opvoedproblematiek en het versterken van zelfredzaamheid. En door goede samenwerking met de scholen, De Toegang en de huisartsen. Het huidige project loopt tot eind 2022. Samen met het onderwijs willen wij in 2023 Integrated Care voortzetten op de twee scholen in Nieuw-Amsterdam. Uitbouwen met vier scholen naar totaal zes scholen en uiteindelijk naar alle scholen in Emmen. Zie verder onze aanvullende aanvragen. Dienst: Integrated Care Impact individu: Kind en opvoeder worden als gezin laagdrempelig ondersteund op school. Problematiek wordt genormaliseerd. Kind en opvoeder ervaren meer zelfredzaamheid.

Impact instanties: In gezamenlijkheid is een adequaat antwoord gevonden op de overvloed aan psychosociale problematiek op de school. Er wordt minder doorverwezen naar zwaardere zorg vanuit het onderwijs. Impact netwerk: Nader concreet te maken. C. Jongeren bewegen om te participeren Het Movements team levert in 2023 een integrale activeringsaanpak jongeren met een afstand tot de samenleving. Movements helpt deze jongeren de regie over de eigen leefsituatie te herstellen en weer een actief aandeel te hebben in de samenleving. Ongeveer 60% van de groep die een individueel traject doorloopt wordt weer actief betrokken in de vorm van een werkplaats, vrijetijdsbesteding of een opleiding. Voor een aantal van de jongeren wordt zwaardere zorg voorkomen of kan effectiever worden ingezet. Dienst: Movements Impact individu: Jongeren voelen zich weer actief betrokken bij de samenleving en hebben een sterker sociaal netwerk. Jongeren vinden een werkplaats, vrijetijdsbesteding, opleiding of ander doel. Impact instanties: Er is minder beroep op zwaardere zorg. Impact netwerk: In wijken en buurten wordt minder overlast ervaren. D. Activiteiten voor en door jongeren Het jongerenwerk is in alle gebieden vertegenwoordigd om de basisdienstverlening te kunnen waarborgen.

Deze basisdienstverlening bestaat uit het opzetten en onderhouden van een netwerk van jeugdprofessionals die werken met de leeftijd 12+ en inspelen op situatie van sociale onrust. Gemeente breed wordt er ingezet op een activiteitenaanbod voor en door jongeren in samenwerking met de lokale brede scholen. De gemeente heeft het initiatief genomen om de visie op jeugd te actualiseren en wij werken hier graag aan mee. In het kader 14

van openbare ruimte en veiligheid is een overlegstructuur opgezet, jongerenwerkers nemen deel aan de lokale OVO’s (operationeel veiligheidsoverleg) (daar waar ze zijn) en Sedna is vertegenwoordigd in het gemeentelijke TVO (tactisch veiligheidsoverleg). Met betrekking tot het programma Angelslo wordt extra ingezet om het jongerencentrum te ondersteunen. Het jongerencentrum is een onderdeel van het wijkcentrum Angelslo waarbij het bestuur eindverantwoordelijk. De jongerenwerkers geven het activiteitenaanbod vorm met als uitgangspunt voor en door jongeren. Daarnaast is het de wens van Sedna dat het jongerencentrum Base openblijft en dat geactualiseerde ambities en doelstellingen van het wijkcentrum en de gemeente samen uitgewerkt worden zodat Sedna gericht de inzet kan bepalen. Dienst: Jongerenwerk Impact individu: Jongeren voelen zich weer actief betrokken bij de samenleving en hebben een sterker sociaal netwerk. Jongeren vinden een werkplaats, vrijetijdsbesteding, opleiding of ander doel. Impact instanties: Er is minder beroep op zwaardere zorg. Impact netwerk: In wijken en buurten wordt minder overlast ervaren. E. Het realiseren van een gezond en stabiel opvoedklimaat Binnen het project goede start, de lokale uitwerking Moeders van Emmen wordt in de eerste 1000 dagen van een kind een goede start gerealiseerd. De projectperiode loopt eind 2023 af.

Daarna zal voor voortzetting van dit project een aanvraag in de reguliere subsidieaanvraag volgen. Eind 2023 is er een invoeringsplan waarin de borging, de integrale benadering met andere werkzaamheden en voorwaarden voor de doorzetting na de projectperiode zijn omschreven. Dienst: Moeders van Emmen Impact individu: Door stressreductie verbetert het welbevinden en de huiselijke relaties. Kinderen groeien op met een gezondere leefstijl. Moeders zijn zelfredzamer bij de opvoeding. Impact instanties: Er wordt minder beroep gedaan op geïndiceerde voorzieningen. Impact netwerk: Nader concreet te maken. Jaardoel A. Ondersteuning van kind en ouder(s) (SMW en JMW)

Dienst

Bereik

Schoolmaatschappelijk werk Jeugdmaatschappelijk werk KOPP-Groepen

1.672

Negatieve effecten van scheiding op kinderen verminderen (echtscheidingsloket)

B. Integrale hulp ter voorkoming van zwaardere zorg

C.

Jongeren bewegen om te participeren

D. Activiteiten voor en door jongeren

Integrated Care

Movements

Individueel Collectief

Jongerenwerk

40

300 720

15

E. Het realiseren van een gezond en stabiel opvoedklimaat

Moeders van Emmen

30

4.3 Het faciliteren en doorontwikkelen van informele zorg Sedna vindt het belangrijk dat mensen naar elkaar omkijken en samen zorgdragen voor een prettige leefomgeving. Binnen deze opgave richt Sedna zich daarom op het faciliteren, versterken en (door)ontwikkelen van verschillende vormen van informele zorg. De insteek is om, daar waar mogelijk, het initiatief en de inzet bij de vrijwilligers, mantelzorgers en inwoners zelf te laten. Wanneer nodig, zal Sedna zelf het initiatief nemen voor nieuwe vormen van informele zorg, hierin staat de inwoner centraal en zijn vrijwilligers partners in de ontwikkeling. 4.3.1 Doelgroep De doelgroep van deze maatschappelijke opgave omvat alle inwoners van de gemeente Emmen; gezamenlijk vormen zij tenslotte de samenleving. Daarbinnen heeft Sedna specifiek aandacht voor: -

Inwoners/vrijwilligers die zich willen inzetten voor een ander; Inwoners/vrijwilligers die een tegenprestatie moeten doen; Inwoners die een lichte en laagdrempelige ondersteuningsbehoefte hebben; Organisaties/stichtingen/verenigingen die zich vrijwillig willen inzetten; (Jonge) mantelzorgers met een ondersteuningsbehoefte.

4.3.2 Hoofdlijnen Binnen deze opgave richtte Sedna zich in de afgelopen jaren en in de komende jaren op de volgende hoofdlijnen:  Vrijwilligers in Emmen worden geactiveerd, gefaciliteerd en ondersteund.  Mantelzorgers en jonge mantelzorgers zijn goed in beeld, krijgen ondersteuning waar nodig en worden gewaardeerd.  Informele diensten en collectieve activiteiten worden ondersteund, aangeboden en (door)ontwikkeld.  Organisaties krijgen informatie, advies en/of ondersteuning met betrekking tot vrijwilligerswerk. 4.3.3 Jaardoelen, diensten, impact en bereik De hoofdlijnen zijn vertaald naar de volgende jaardoelen voor 2023: A. Het ondersteunen en matchen van vrijwilligers, organisaties en inwoners aan elkaar. B. Een bijdrage leveren aan het voorkomen van overbelasting van mantelzorgers. C. Samen met vrijwilligers en inwoners activiteiten/diensten opzetten en uitvoeren die bijdragen aan het zorgen voor elkaar en aan het welbevinden van inwoners. Deze jaardoelen de bijbehorende diensten, impact en tot slot het bereik worden hieronder verder toegelicht. A. Het ondersteunen en matchen van vrijwilligers, organisaties en inwoners aan elkaar.

16

Het ondersteunen en matchen van vrijwilligers en organisaties aan elkaar vindt zowel in de gebiedsteams als binnen het ViP! plaats. De buurtwerkers dragen in de gebieden de ViP! punten. Zij zijn zichtbaar en aanwezig in de wijken en dorpen en weten wat er speelt, daardoor kunnen zij op een laagdrempelige wijze matches vormgeven. Gemeente brede vragen worden binnen het ViP! opgepakt. Op verzoek van de gemeente en de pleegzorgorganisaties is de Steunoudercoördinator bij Sedna in dienst. Hiermee sluit Sedna aan bij het project “Informele steun – formele zorg” wat is opgezet door de pleegzorgorganisaties. Samen met hen onderzoeken we welke (vernieuwende) vormen van informele steun er mogelijk nog ingezet kunnen worden ter ondersteuning van (pleeg- en gezinshuis)ouders. Dienst: ViP! In 2023 maken we met het ViP! een doorontwikkeling door, waardoor het VIP over een jaar dé expert is op het gebied van vrijwilligerswerk in de gemeente Emmen. Bij het VIP! kunnen inwoners en organisaties terecht als ze op zoek zijn naar vrijwilligers(werk) of vragen hebben over vrijwilligerswerk. Daarnaast geeft het ViP! informatie en advies over vrijwilligerswerk aan organisaties die (willen) werken met vrijwilligers. Impact individu: Vrijwilligers voelen zich ondersteund en gewaardeerd. Vrijwilligers worden geactiveerd en doen mee in de samenleving.

Vrijwilligers ervaren voldoening doordat ze van betekenis zijn voor een ander. Impact instanties: Organisaties krijgen antwoord op al hun vragen over inzet van vrijwilligers. Daardoor kunnen zij hun vrijwilligers gerichter inzetten en hun kosten lager houden. Lokale organisaties maken meer gebruik van vrijwilligers. Impact netwerk: Er ontstaat een netwerk waarbij organisaties elkaar weten te vinden en informatie kunnen uitwisselen. Dienst: Jongeren Perspectief Fonds (JPF) Sedna is betrokken bij het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) en bemiddelt op verzoek een jongere richting vrijwilligerswerk. Daarbij vindt korte begeleiding plaats in de vorm van een plaatsingsgesprek, een tussentijdse- en een eindevaluatie. Voor vragen gedurende de plaatsing is de medewerker van het ViP! beschikbaar. Impact individu: De jongere krijgt werkervaring op het gebied waarin hij/zij een opleiding gaat doen (of al doet). Jongeren leren gericht te werken aan een (persoonlijk) doel tijdens hun vrijwilligerswerk. De jongere werkt aan zijn ontwikkeling. De jongere maakt kennis met vrijwilligerswerk (jong geleerd is oud gedaan). Impact instanties: Verjonging in de vrijwilligerspoule. Extra vrijwillige inzet door inzet van de jongere. Impact netwerk: Het netwerk van de jongere wordt vergroot.

Dienst: Tegenprestatie Wanneer het inwoners niet lukt om zelfstandig vrijwilligerswerk te vinden en dit wel moet vanwege de tegenprestatie dan helpt Sedna bij het vinden van en bemiddelen naar vrijwilligerswerk. Impact individu: De inwoner krijgt een zinvolle dagbesteding. Vergroten van de eigenwaarde van de inwoner. 17

Impact instanties: Extra inzet van een vrijwilliger voor een organisatie. Impact netwerk: Het netwerk van de inwoner wordt groter. Goed voorbeeld doet goed volgen. Dienst: Maatjes In het afgelopen jaar hebben we gezien dat het aantal vragen naar vrijwilligers die 1 op 1 ondersteuning willen bieden aan individuele inwoners met een lichte ondersteuningsbehoefte, door ons “maatjes” genoemd, is toegenomen. Daarom wordt er in 2023 specifiek aandacht geschonken aan deze vragen. Impact individu: Vrijwilligers worden geactiveerd en doen mee in de samenleving. Vrijwilligers ervaren dat ze van betekenis zijn voor een ander. Inwoners krijgen laagdrempelige ondersteuning, dicht bij huis en vertrouwd. Impact instanties: De inwoner doet eerst beroep op de omgeving voor er formele zorg (instanties) worden ingeschakeld. Formele zorg wordt daardoor later ingezet. Impact netwerk: Beroep op mantelzorgers wordt verkleind. Het netwerk van de inwoners wordt vergroot. Dienst: VIP!-school Vanuit het VIP! wordt de VIP-school georganiseerd. Dit is een vrijwilligersschool met workshops, cursussen en trainingen voor en door vrijwilligers. Ook vrijwilligers van externe organisaties kunnen meedoen aan het aanbod van de ViP!-school. Instanties kunnen hun aanbod op het gebied van vrijwilligersscholing ook aanbieden via de ViP!-school. Impact individu: Vrijwilligers worden geschoold m.b.t.

het vrijwilligerswerk wat zij doen. Vrijwilligers voelen zich gewaardeerd en ondersteund. Vrijwilligers krijgen handvatten waardoor ze beter bemiddelbaar zijn op de arbeidsmarkt. Impact instanties: Instanties hebben een plek waar ze hun aanbod kwijt kunnen en hun vrijwilligers naar kunnen verwijzen. Instanties hebben goed geïnformeerde vrijwilligers, die relevante kennis in huis hebben. Impact netwerk: Vrijwilligers bouwen aan een netwerk doordat zij verschillende organisaties en vrijwilligers tegenkomen tijdens de workshops, trainingen en cursussen. B. Een bijdrage leveren aan het voorkomen van overbelasting van mantelzorgers. Naar schatting bieden in Emmen ruim 32.000 inwoners van 15 jaar of ouder mantelzorg aan een naaste. Ongeveer 3.000 van deze inwoners voelen zich overbelast4. In 2023 wil Sedna duidelijk in beeld zijn voor de ondersteuning en waardering van individuele mantelzorgers. Samen met de contactpunten geven we informatie, advies en voorlichting en bieden we waardering door het aanbieden van activiteiten, zowel gedurende het jaar als in de Week van de Mantelzorg. Met onze partners proberen we jonge mantelzorgers in beeld te krijgen. Ook ondersteunen we de werkgroep jonge mantelzorgers. Daarnaast onderzoeken we of en hoe ervaringsdeskundigen ingezet kunnen worden als ‘maatje’ voor mantelzorgers.

4

MantelzorgNL, 2021

18

Dienst: Het ondersteunen van individuele mantelzorgers. Wanneer mantelzorgers zich overbelast voelen, kunnen zij in een vicieuze cirkel terecht komen. Vaak wil de mantelzorger geen taken uit handen geven of degene waarvoor gezorgd wordt vindt het moeilijk iemand anders toe te laten, waardoor de taak steeds zwaarder wordt. Wij ondersteunen mantelzorgers om uit deze vicieuze cirkel te stappen en helpen in het zoeken naar een goed evenwicht tussen draaglast en draagkracht. Impact individu: Mantelzorgers voelen zich gezien en gehoord. Er is een betere balans tussen draaglast en draagkracht. Mantelzorgers worden ontlast. (Jonge) mantelzorgers worden ondersteund, waardoor ze hun mantelzorgtaken beter kunnen volhouden. Impact instanties: Er is evenwicht tussen wat de mantelzorger kan doen en wat organisaties bieden. Inzet van zwaardere zorg wordt uitgesteld of voorkomen. Impact netwerk: Het netwerk van de mantelzorger en degene voor wie gezorgd wordt, wordt betrokken bij de zorg. Dienst: Het ondersteunen van de lokale contactpunten mantelzorg in de gebieden. Medewerkers van Sedna ondersteunen de contactpunten mantelzorg (CPM’s) in de gebieden. Naast ondersteunen van de contactpunten bieden we ook ondersteuning bij het realiseren van lotgenotencontact per gebied. Impact individu: Mantelzorgers voelen zich gezien en gehoord. Mantelzorgers worden gewaardeerd.

Impact instanties: De CPM’s krijgen de ondersteuning die zijn nodig hebben/wensen. Impact netwerk: Er ontstaat een steunstructuur en lotgenotencontact. Dienst: Week van de Mantelzorg en de Week van de Jonge Mantelzorger. Samen met vrijwilligers en partners zorgen we voor een week vol activiteiten waarmee we (jonge) mantelzorgers bereiken en waarderen. Impact individu: Mantelzorgers voelen zich gewaardeerd en kunnen de zorgsituatie even loslaten en iets leuks doen. Impact instanties: Instanties kunnen zich presenteren en hun aanbod kenbaar maken. Impact netwerk: Door deelname ontstaat lotgenotencontact. Dienst: Het ondersteunen van de werkgroep jonge mantelzorgers. Vanuit Sedna wordt ondersteuning geboden aan de werkgroep jonge mantelzorgers. Naast het ondersteunen van de werkgroep bieden we ook ondersteuning bij het realiseren van lotgenotencontact. Impact individu: Jonge mantelzorgers voelen zich gezien en gehoord. Jonge mantelzorgers worden gewaardeerd. Impact instanties: De werkgroepleden krijgen de ondersteuning die zij nodig hebben/wensen. Impact netwerk: Er ontstaat een steunstructuur en lotgenotencontact. C. Samen met vrijwilligers en inwoners activiteiten/diensten opzetten en uitvoeren die bijdragen aan het zorgen voor elkaar en aan het welbevinden van inwoners.

19

Collectieve dienstverlening is een belangrijk onderdeel van het werk van Sedna. Het draagt bij aan drie transities waar binnen de Tintengroep en binnen Sedna aan gewerkt wordt, namelijk:   

Van individueel aanbod naar collectief aanbod; Van deelnemende inwoners naar participerende inwoners; Van zorgen voor naar zorgen dat.

Collectieve dienstverlening heeft vaak een versterkend effect op de sociale basis. Met een sterkere sociale basis kunnen inwoners in hun eigen netwerk eerder een oplossing vinden voor minder complexe vraagstukken. De insteek is om samen met vrijwilligers de collectieve dienstverlening vorm te geven en uit te voeren. Buurtwerkers nemen initiatief, coördineren of bieden ondersteuning afhankelijk van de vragen en signalen in het gebied. Waar mogelijk werken zij altijd samen met anderen, verzelfstandigen zij de activiteiten en/of brengen ze onder bij partners. Collectieve activiteiten worden opgezet vanuit de behoefte en de vraag van inwoners. Diensten Binnen deze maatschappelijk opgave worden veel verschillende collectieve diensten en activiteiten aangeboden. Sedna heeft deze diensten opgedeeld in drie verschillende categorieën, te weten:   

Diensten waarbij een individuele vrijwilliger een individuele inwoner ondersteunt. Diensten en activiteiten waarbij vrijwilligers groepen inwoners ondersteunen. Ondersteuning vrijwilligers van zelfstandige groepen.

Collectieve activiteiten gericht op individuele inwoners. Sedna heeft verschillende collectieve activiteiten opgezet waarbij een vrijwilliger een inwoner ondersteunt. Buurtwerkers ondersteunen de vrijwilligers zodat zij hun taak goed kunnen uitvoeren. Voorbeelden van deze diensten zijn: buurtbemiddeling, mentor & maatje, de formulierenbrigade, de tolkenpoule en de seniorenbezoekers. Collectieve activiteiten gericht op groepen inwoners. Ook dit zijn diensten die onder Sedna vallen. Op basis van vragen en signalen wordt er, samen met inwoners, gekeken naar een antwoord op de vragen die leven. Sedna heeft onder andere de interculturele moedergroepen, de kledingdames, vrouwengroepen en de informele dagbesteding/ opgezet. Deze worden meestal begeleid door vrijwilligers met ondersteuning van een buurtwerker. Soms begeleidt de buurtwerker een activiteit samen met een vrijwilliger. Ondersteuning vrijwilligers zelfstandige groepen. Als inwoners of organisaties activiteiten of diensten opzetten waarbij zij hulp kunnen gebruiken, dan bieden de buurtwerkers van Sedna ondersteuning. Deze ondersteuning is meestal tijdelijk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de opzet van de huiskamers in Emmen-Zuid, waarbij buurtwerkers van Sedna ondersteuning boden in de opstartfase.

Soms blijven de buurtwerkers, op afstand, betrokken en kan er een beroep op hun worden gedaan als er (weer) ondersteuning nodig is. 20

De eettafel in Emmer-Compascuum valt bijvoorbeeld niet onder Sedna, maar Sedna biedt wel ondersteuning aan de vrijwilligers. En in Zwartemeer heeft Sedna het initiatief genomen om een huiskamer op te zetten. De uitvoering is ondergebracht bij een lokale organisatie, maar Sedna biedt nog wel de vrijwilligersondersteuning aan. Hetzelfde geldt voor de vrijwilligers van de repaircafés en diverse eettafelgroepen. Door deze groepen te ondersteunen krijgen de buurtwerkers signalen over wat er leeft in een dorp en krijgen vrijwilligers adequate ondersteuning. Impact individu: Inwoners blijven langer zelfstandig met de inzet van informele ondersteuning en voorzieningen. Zelfredzaamheid van inwoners wordt vergroot. Vrijwilligers worden geactiveerd en leveren een zinvolle bijdrage. Inwoners voelen zich minder eenzaam. Inwoners ervaren een hogere kwaliteit van leven. Impact instanties: Lokale organisaties maken meer gebruik van vrijwilligers. Het aantal informele voorzieningen neemt toe en het gebruik van formele of geïndiceerde diensten wordt uitgesteld of voorkomen. Impact netwerk: De samenredzaamheid in buurten en wijken wordt versterkt. Lokale sociale cohesie en sociale netwerken worden versterkt. Inwoners ervaren een hogere onderlinge betrokkenheid bij elkaar. Jaardoel

Dienst

Bereik

A. Het ondersteunen en matchen van vrijwilligers, organisaties en inwoners aan elkaar.

ViP! Tegenprestatie Maatjes

2100

ViP!-school B. Een bijdrage leveren aan het voorkomen van overbelasting van mantelzorgers.

C.

Samen met vrijwilligers en inwoners activiteiten opzetten die bijdragen aan het zorgen voor elkaar en aan het welbevinden van inwoners.

Het ondersteunen van individuele mantelzorgers. Het ondersteunen van de lokale contactpunten mantelzorg in de gebieden. Het ondersteunen van de organisatie van de Week van de Mantelzorg.

650

Het ondersteunen van de organisatie van de Week van de Jonge Mantelzorger. Het ondersteunen van de werkgroep jonge mantelzorgers. Collectieve activiteiten gericht op individuele inwoners.

Collectieve activiteiten gericht op groepen inwoners.

1300

Ondersteuning vrijwilligers zelfstandige groepen.

4.4 Ondersteuning bij en preventie van huiselijk geweld Huiselijk geweld hoort nergens thuis. Samen met onze partners is het onze ambitie huiselijk geweld en kindermishandeling in de gemeente Emmen volledig te stoppen. In een periode van drie jaar levert Sedna een bijdrage aan een betere signaalfunctie in de samenleving als het gaat om het 21

signaleren van huiselijk geweld en de uitvoering en ondersteuning van ouders en kinderen bij huiselijk geweld. Daarnaast leveren we een bijdrage aan het nazorgtraject van intensieve trajecten met risico op herhaling. 4.4.1 Doelgroep Huiselijk geweld kan gaan over fysiek geweld, (ouderen)mishandeling en emotioneel geweld. Dit kan plaatsvinden in gezinnen/huishoudens tussen volwassenen, van volwassenen naar kinderen en vice versa. De complexiteit van deze situaties zit in het verborgen geweld wat vaak achter de voordeur schuilgaat. 4.4.2 Hoofdlijnen Binnen deze opgave richtte Sedna zich in de afgelopen jaren en in de komende jaren op de volgende hoofdlijnen:  Huiselijk geweld is in een vroeg stadium in beeld en mensen krijgen de juiste hulp.  Komen tot een integrale en preventieve visie en aanpak van huiselijk geweld in samenwerking met ketenpartners.  Er zijn faciliteiten voor nazorg na huiselijk geweld. 4.4.3 Jaardoelen, diensten, impact en bereik De hoofdlijnen zijn vertaald naar de volgende jaardoelen voor 2023: A. Het bieden van hulpverlening bij huiselijk geweld en huisverboden B. Een integrale visie en aanpak ontwikkelen In het kader van de Aanpak Voorkomen Escalatie C. De uitkomsten van de pilot ‘Eerder samen signaleren’ worden verwerkt in een systeemgerichte aanpak voor de doelgroep. D.

Het inzetten van een ervaringsdeskundige om voorlichting te geven en hulpverleners te ondersteunen. E. Maatschappelijke organisaties worden getraind in het signaleren van huiselijk geweld. Deze jaardoelen de bijbehorende diensten, impact en tot slot het bereik worden hieronder verder toegelicht. A. Het bieden van hulpverlening bij huiselijk geweld en huisverboden Door middel van individuele en collectieve trajecten worden inwoners, die te maken hebben met huiselijk geweld, geholpen het geweld in hun thuissituatie te stoppen. Na afronding van (zware) individuele trajecten kunnen nazorgtrajecten worden ingezet voor een integrale aanpak van overige hulpvragen, om zo een stabiele situatie te garanderen en terugval te voorkomen. Dienst: Psychosociale ondersteuning in het kader van ‘Eerste hulp bij huiselijk geweld’ en systeemgericht groepswerk. Impact individu: Leden van het huishouden erkennen problemen en zijn bewust van triggers voor huiselijk geweld. Relationele problemen nemen af en leden weten te handelen als er spanning ontstaat. Impact instanties: Beroep op geïndiceerde voorzieningen neemt af. 22