Bijlage 1 - Strategisch Plan 2025 - 2030 NV Area reiniging
Tekst van het document
Hoofdstuk 1 Inleiding
Strategisch plan 2025 - 2030
Hart voor Drenthe
Samen werken aan de uitdagingen van morgen!
1
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
2
Strategisch plan 2025 - 2030 N.V. Area Reiniging
Samen werken aan de uitdagingen van morgen!
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
Inhoud Hart van Drenthe
4
Samenvatting
6
Hoofdstuk 1 Inleiding strategisch plan 2025 - 2030
8
Inleiding
9
1.1 Hart voor Drenthe: met behulp van diverse bouwstenen
10
werken aan de toekomst van morgen! 1.2
Missie
1.3 Visie Hoofdstuk 2 Area door de jaren heen
14 16 18
Inleiding
19
2.1 Het ontstaan
20
2.1 Mijlpalen en belangrijke gebeurtenissen Hoofdstuk 3 Trends en ontwikkelingen die geïntegreerd moeten
21 22
worden in de uitwerking van onze visie 2025 - 2030 Inleiding
23
3.1 Trends en ontwikkelingen in onze omgeving
24
3.2 Trends en toekomst ontwikkelingen m.b.t. de
32
ingezamelde grondstoffen in Area-gemeenten
4
Inhoud
Hoofdstuk4 Invulling visie via concrete pijlers
38
Inleiding
39
4.1 Pijler 1. Klantgericht: Betrouwbare en klantgerichte dienstverlener
40
voor gemeenten en bedrijven 4.2 Pijler 2. Kennispartner van en in samenwerking met onze klanten
44
4.3 Pijler 3: Ketenpartner van gemeenten bij het doelmatig herwinnen
47
waardevolle grondstoffen 4.4 Pijler 4: Krachtig en modern werkgeverschap
51
4.5 Pijler kostenbewustzijn
54
Hoofdstuk5 Reisplan 2025 - 2030
60
Inleiding
61
5.1 Verbeteren van vaardigheden en van kennis:
62
5.2 ICT omgeving vernieuwen
63
5.3 Ontwikkelen van innovatief vermogen ten behoeve van de
64
interne organisatie en de klantrelatie 5.4 Rol van Area naast uitvoerder ook kennis leverancier en
65
sparringpartner Hoofdstuk 6 Financieel perspectief 2025 - 2030
68
Inleiding
69
6.1 Beleidskeuzes gemeenten bepalen aard en omvang dienstenpakket
70
6.2 Bijdrage aan VANG-doelstellingen in relatie tot de kosten
71
6.3 Investeren vanuit doelmatigheid
74
6.4 Bewaken van solvabiliteit
75
6.5 Vergroten schaalomvang vanuit doelmatigheid
77
Tot Slot
77
Bijlagen
78
5
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
Beste lezer, Met trots presenteren wij u ons strategisch plan voor de jaren 2025 - 2030. Een nieuwe fase aan het begin van het twintigste levensjaar van NV Area Reiniging. Anno 2025 is Area uitgegroeid tot een volwaardige, professionele uitvoerende dienstverlener die klantgericht, betrouwbaar en kostenbewust waarde creëert voor onze belangrijkste klanten, te weten: gemeenten, inwoners en bedrijven.
6
Hart van Drenthe
Een regionaal, overheidsgedomineerd bedrijf dat samenwerkt met gemeenten, inwoners, bedrijven en grondstofverwerkers, om het allerbeste te bereiken voor gemeenten, bedrijven en particulieren in de regio Drenthe.
“In dit strategisch plan 2025 - 2030 blikken we terug en kijken we vooruit.“ In dit strategisch plan 2025 - 2030 blikken we terug en kijken we vooruit. De tijd heeft de afgelopen jaren niet stilgestaan en de wereld om ons heen is voortdurend in ontwikkeling. Dat vraagt om een duide lijke, strategische meerjarenvisie. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor onze kern-activiteiten en waar willen wij naar doorontwikkelen. Het startpunt voor de ontwikkeling van de juiste koers vormt een gedeeld begrip over de toekomst van ons bedrijf en het benoemen van de pijlers die nodig zijn om onze doelen te realiseren. Met onze aandeelhouders, raad van commissarissen, ondernemingsraad en klanten hebben wij in de afgelopen periode veel gesproken en nagedacht over onze rol, taakopvatting en ontwikkelrichting in juist die veranderende omgeving. In dit strategisch plan vindt u daarvan de uitkomst: vanuit ons hart voor Drenthe zullen wij sturen op kwaliteit, service, kennis, partnership en het herwinnen van grondstoffen, alsmede op goed werkgeverschap. Dit alles tegen aanvaardbare kosten. Dit bereiken we niet alleen, maar vooral samen! Laten we vooral dat gaan doen: samen werken aan de uitdagingen van morgen! Met elkaar nieuwe kansen voor Area én Drenthe oppakken en verzilveren.
Met vriendelijke groet, Alfride Groenewold Directeur-bestuurder NV Area Reiniging
7
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
Samenvatting Area wil als sterk regionaal uitvoeringsbedrijf in samenwerking met haar gemeentelijke klanten invulling geven aan de ambities waar gemeenten voor staan. Deze uitdagingen worden steeds veelomvattender. Macro-economisch bevinden we ons in een turbulente tijd en vele omgevings factoren bepalen de koers van het afvalbeheerbeleid van gemeenten. Demografie, arbeidsmarkt, grondstoffen, mobiliteit en duurzaamheid, klimaat en klimaatwetgeving, nieuwe Europese en landelijke ontwikkelingen bepalen ons speelveld. Het komt de komende jaren op ons af.
De afval- en reinigingswereld wordt steeds complexer. Dit vergt meer kennis en artnership. p Area wil daarom haar kennisrol intensiveren en ook de samenwerking met gemeenten opnieuw vorm geven. Was de afgelopen jaren veelal sprake van een opdrachtnemer-opdrachtgever rol, richting de toekomst wil Area zich doorontwikkelen tot een brede kennispartner van en voor gemeenten. De afval- en reinigingswereld wordt steeds complexer. Dit vergt meer kennis en partnership. De doorontwikkeling van Area verloopt volgens de navolgende pijlers: 1. 2. 3. 4. 5.
8
De basis op orde hebben, het zijn van een klantgerichte en betrouwbare dienstverlener; Kennispartner zijn van én in samenwerking met onze klanten; Ketenpartner zijn in het herwinnen van herbruikbare grondstoffen; Staan voor krachtig en modern werkgeverschap; Kostenbewustzijn als belangrijke kernwaarde onder ons handelen.
Samenvatting
Area wil doorgroeien naar het zijn van een solide uitvoerings- en kennisorganisatie. Per pijler geven we aan wat Area kan leveren en wat Area moet ontwikkelen in de periode die voor ons ligt. Dit hebben we uitgewerkt in ons reisplan dat is opgenomen in dit document. Tenslotte schetsen we het financieel perspectief 2025 – 2030 en welke kansrijke succesfactoren zich hierin voordoen. Area wil doorgroeien naar het zijn van een solide uitvoerings- en kennisorganisatie. Zodat vanuit partnership ons publieke profiel goede invulling kan krijgen en wij klaar zijn voor de uitdagingen van morgen. In het op te stellen implementatieplan volgt een gedetailleerde route kaart en gedetailleerd plan van aanpak van de uitwerking van dit visiedocument.
9
Hoofdstuk
1
Inleiding strategisch plan 2025 - 2030
Inleiding
9
1.1 Hart voor Drenthe: met behulp van diverse bouwstenen
10
werken aan de toekomst van morgen!
10
1.2 Missie
14
1.3 Visie
16
Hoofdstuk 1 Inleiding strategisch plan 2025 - 2030
Inleiding
In dit hoofdstuk leggen we uit wat de aanleiding is geweest voor het uitwerken van een nieuw strategisch plan voor Area Reiniging NV. We benoemen de feedback die we hebben opgehaald, benoemen de pijlers onder onze visie en gaan kort in op hoe dit document is opgebouwd.
11
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
1.1 Hart voor Drenthe: met behulp van diverse bouwstenen werken aan de toekomst van morgen! In Drenthe vind je natuur, rust en ruimte, maar ook veel bedrijvigheid. Er wonen mensen die trots zijn op hun eigen straat, wijk of dorp en die graag willen dat het er netjes en schoon blijft. Precies dat is waar wij ons sterk voor maken: wij houden Drenthe schoon en leefbaar! Ons bestaansrecht: we legen dagelijks duizenden containers met afval en grondstoffen van particulieren en bedrijven. We zuigen straatkolken, septic tanks en vetputten leeg. We borstelen en vegen straten, legen prullenbakken en ruimen afval en kadavers op de openbare weg op. Ook bestrijden we onkruid en ondersteunen we gemeenten in de beheersing van gladheid en plaagdieren. We beheren een viertal milieustraten en ledigen en onderhouden 1350 ondergrondse containers. Vanuit actuele logistieke uitvoeringsprocessen streven wij naar kwaliteit en acceptabele tarieven.
In reactie op wereldwijde ontwikkelingen hebben de Verenigde Naties in 2015 zeventien ontwikkelingsdoelen geformuleerd om de leefbaarheid op onze planeet te verbeteren of minstens te behouden. Onze voorgaande strategisch plan liep ten einde. En de context waarin wij als uitvoeringsorganisatie van en voor gemeenten werkzaam zijn is aan grote maatschappelijke veranderingen onderhevig.
12
Hoofdstuk 1 Inleiding strategisch plan 2025 - 2030
Beide factoren vormen de aanleiding tot het opstellen van een nieuw strategisch plan. In reactie op wereldwijde ontwikkelingen hebben de Verenigde Naties in 2015 zeventien ontwikkelingsdoelen geformuleerd om de leefbaarheid op onze planeet te verbeteren of minstens te behouden. Het gaat om doelen met betrekking tot klimaat, biodiversiteit, schone energie, reductie CO2, betaalbare en duurzame energie, verantwoordelijke consumptie en productie, klimaatactie etc. In hoofdstuk 3 bieden wij een uitgebreid overzicht hoe deze mondiale ontwikkelingsdoelen zich vertalen naar Europese en landelijke ontwikkeldoelen. Dit nationale en regionale beleid is ingericht om te sturen op deze opgaven.
Dit vraagt om een hernieuwd strategisch plan en een aantal ontwikkelfasen die Area de komende periode mag doorlopen. Dit betekent dat ook van Area wordt gevraagd zich door te ontwikkelen tot een brede(re) kennispartner van en voor gemeenten om de ontwikkeldoelen door te vertalen naar de praktijk waarin wij werkzaam zijn. Dit vraagt om een hernieuwd strategisch plan en een aantal ontwikkelfasen die Area de komende periode mag doorlopen. We zijn een uitvoeringsorganisatie die wil doorgroeien naar een uitvoerings- en kennisorganisatie (zie daartoe ook de aanbevelingen vanuit het rapport KplusV 2022). In dit document presenteren we ons strategisch plan voor de jaren 2025 - 2030. We beschrijven hoe we als uitvoeringsbedrijf kijken naar onze veranderende rol en veranderende dienstverlening in het licht van de uitdagingen waar de samenleving en gemeenten anno 2025 feitelijk voor staan: grondstoffen worden schaars, de leefbaarheid van de aarde staat onder druk, milieuwetgeving wordt omvangrijker, circulaire doelen worden ambitieuzer gemaakt, kosten nemen toe en er is gebrek aan goed gekwalificeerd personeel.
Onze stakeholders Voor het gezamenlijk bepalen van ons nieuwe strategisch plan 2025 2030 hebben we aan onze aandeelhouders en opdrachtgevers, onze medewerkers en ondernemingsraad, raad van commissarissen, klanten en managers de vraag gesteld: hoe zou Area zich in de komende jaren verder moeten ontwikkelen?
13
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
Dit waren hun antwoorden:
14
•
Heb hart voor Drenthe en al zijn inwoners door het ophalen, verzamelen en verder brengen van grondstoffen voor recycling en hergebruik, zodat grondstoffen niet verloren gaan voor toekomstige generaties.
•
Help gemeenten en inwoners met goede voorlichting en advies over het scheiden van afval en grondstoffen.
•
Koester de zichtbare en herkenbare rol die Area speelt in de samen leving.
•
Behoud het publieke profiel met ruimte voor commerciële ctiviteiten. a
•
Werk aan een stevige basis voor de partnerrelatie met gemeenten, lever professionele kennis m.b.t. logistieke en circulaire concepten, wees aangesloten bij alle ontwikkelingen die spelen.
•
Streef hierin naar het proactief samenbrengen van gezamenlijk beleid en beheer voor de aangesloten gemeenten.
•
Werk vanuit partnerschap met gemeenten proactief samen om doelen te realiseren.
•
Werk milieuvriendelijk, efficiënt en kostenbewust.
•
Blijf een regionaal bedrijf met korte lijnen naar opdrachtgevers.
•
Wees een werkgever die mensen, ongeacht hun achtergrond, de kans biedt om mee te doen en mee te werken.
•
Pak je rol in het doorontwikkelen van het circulaire ambachtscentrum.
•
Wees proactief in het monitoren en doorgeven van ontwikkelingen in de sector.
•
Bied transparantie in de opbouw van tarieven, kosten, investeringen en overheadkosten.
•
Probeer waar mogelijk de samenwerking in het ambtelijk platform Markerein en de samenwerking met collegabedrijf Omrin v.w.b. aanbestedingen inzake het verwerken van grondstoffen en afvalstromen te intensiveren.
Hoofdstuk 1 Inleiding strategisch plan 2025 - 2030
Het resultaat? Voor de periode 2025 - 2030 geven we invulling aan onze visie vanuit de navolgende pijlers: Pijler 1: h et zijn van een betrouwbare en klantgerichte dienstverlener voor gemeenten, inwoners en bedrijven; Pijler 2: kennispartner zijn van en in samenwerking met gemeenten; Pijler 3: ketenpartner zijn van gemeenten bij het doelmatig her winnen van grondstoffen; Pijler 4: krachtig en modern werkgeverschap; Pijler 5: kostenbewustzijn zijn. Dit alles onder de navolgende werktitel:
Hart voor Drenthe: gemeenten en Area werken samen aan de uitdagingen van morgen!
Leeswijzer: In hoofdstuk 1 vatten we onze missie en visie kort samen waarna we in hoofdstuk 2 terugkijken op Area door de jaren heen (periode 2006 2024). In hoofdstuk 3 schetsen we de trends en ontwikkelingen die spelen. In hoofdstuk 4 staan onze ambities en pijlers waarmee we invulling willen geven aan onze missie en visie, waarna we in hoofdstuk 5 laten zien wat de uitwerking van de visie impliceert voor organisatie en middelen. In hoofdstuk 6 tenslotte, zoomen we in op de relevante financiële uitgangspunten die nodig zijn om de visie ten uitvoer te brengen.
15
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
1.2 Missie NV Area Reiniging is het regionale afval- en reinigingsbedrijf van de gemeenten Coevorden, Emmen en Hoogeveen. Wij zijn de trotse partner van gemeenten en de betrouwbare dienstverlener van inwoners en bedrijven in Drenthe en omstreken. Wij halen afval en grondstoffen op. Bij inwoners en bedrijven. Dit doen we vanuit onze zichtbare en herkenbare rol in de samenleving. We zamelen niet alleen in, maar zorgen er ook voor dat afval en grondstoffen naar onze milieustraten gebracht kunnen worden. We sorteren, scheiden en laten afval en grondstoffen circulair verwerken. Omdat het afval van vandaag de grondstof van morgen is.
Wij houden de omgeving schoon. Van grote evenementen tot en met zwerfafval. We reinigen met de nieuwste technieken en inzichten de wegen, straten, kolken, winkelgebieden en parken. We bestrijden onkruid, gladheid en de overlast door plaagdieren. Zo zorgen we voor een veilige, schone en prettige omgeving om in te leven, wonen, werken en recreëren.
Wij leveren gevraagd en ongevraagd kennis en inzichten. We volgen de ontwikkelingen in onze producten en diensten die we aanbieden. We beschikken over relevante beleids- en logistieke data om gemeenten adequaat te kunnen adviseren in de klantbehoeften en maatschappelijke ontwikkelingen die binnen ons vakgebied spelen. Vanuit onze beschikbare, veelal logistieke- en grondstoffendata en kennisbronnen worden we kennispartners van en voor onze gemeenten.
16
Hoofdstuk 1 Inleiding strategisch plan 2025 - 2030
We zijn begaan met en betrokken bij de regio en breiden graag onze diensten uit in iezelfde regio. d Wij zijn een financieel transparante en gezonde organisatie. Met lokale overheden als onze aandeelhouders. Het algemeen belang staat hierdoor voorop. We zijn begaan met en betrokken bij de regio en breiden graag onze diensten uit in diezelfde regio.
Wij zijn van iedereen en voor iedereen. Verankerd in Drenthe en omgeving. We zijn bekend in de gemeenten Hoogeveen, Emmen en Coevorden. Vertrouwd voor inwoners. Omdat we al jaren zichtbaar zijn in het straatbeeld. Met onze duurzame inzamel- en reinigingswagens voorzien van slimme ICT. Wij zijn er ook voor duizenden bedrijven, maatschappelijke instellingen en scholen. Daarnaast is Area ook een aantrekkelijke werkgever.
17
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
1.3 Visie De afval- en reinigingswereld wordt steeds complexer. Dit vergt kennis en partnership. Area gaat zich doorontwikkelen tot het zijn van een strategische partner van en voor gemeenten. Dit vormt de essentie van onze visie 2025 - 2030. Context: We weten wat er nationaal speelt en wat in de regio mag en lokaal kan. We zijn experts met kennis, kunde en ervaring in de (logistieke) uitvoering, in het middelenmanagement, de registratie én het beheer van data die hierbij vrijkomt. Wij zijn ISO gecertificeerd en hebben data, kennis, machines, voertuigen en kundige medewerkers in huis om alles goed te regelen. Vanuit deze kennis werken wij intensief samen met gemeenten, inwoners en bedrijven.
Door in samenwerking met gemeenten in te zetten op herbruikbare grondstoffen werken aan de leefbaarheid van toekomstige generaties.
We nemen beslissingen altijd in het belang van gemeenten, inwoners en bedrijven. We nemen beslissingen altijd in het belang van gemeenten, inwoners en bedrijven. We zetten daarbij vol in op kwaliteit en duurzaamheid. We willen dat Drenthe ook in de toekomst die schone, veilige en prettige provincie is waar nieuwe generaties van kunnen genieten. We brengen afvalbeheerbeleid van gemeenten ten uitvoer. Wij worden hierin de proactieve en innovatieve kennispartner alsmede de uitvoeringsorganisatie van gemeenten. Wij zijn de vraagbaak voor inwoners en partners voor bedrijven. In Drenthe werken wij samen met de overige Drentse gemeenten in de ambtelijke werkgroep Markerein. Samen met Markerein en Omrin ondersteunen we Drentse gemeenten in het aangaan van aanbestedingen m.b.t. het verwerken van grondstoffen en afvalstromen.
18
Hoofdstuk 1 Inleiding strategisch plan 2025 - 2030
Wij doen dat op onze kenmerkende manier. Betrouwbaar, klantgericht, innovatief, kostenbewust en collegiaal. Met focus op kwaliteit, transparante kosten en duurzaamheid. We zijn een no-nonsense bedrijf met Drentse nuchterheid. Met liefde voor het werk en een groot hart voor de regio.
Wij zijn een aantrekkelijke werkgever. Wij werken vanuit rachtig werkgeverschap. k Met de term krachtig werkgeverschap markeren we onze trots als belangrijke werkgever in Drenthe. Het is ook een verzamelnaam voor alles wat wij als werkgever vandaag de dag willen doen om goed te zijn voor onze medewerkers. Leidinggeven, werkprocessen, arbeidsvoorwaarden, veiligheid en de platte, informele inrichting van onze organisatie zijn zo ontworpen dat onze medewerkers het beste uit zichzelf kunnen halen.
Bij ons geen onverantwoorde oplossingen. Wij zetten in op degelijkheid en veiligheid. We zijn klant- en resultaatgericht. En dat is belangrijk als het gaat om leefbaarheid van de regio en haar komende generaties. We delen onze kennis en praktijkervaringen, geven gevraagd en ongevraagd advies, ondersteunen waar gewenst verbeterprojecten en kiezen voor strategische samenwerking wanneer dit in het belang is van onze gemeenten en hun inwoners en bedrijven. Wij werken kostenbewust.
Laten we samen optrekken. Dat doen we om met elkaar Drenthe schoon en veilig te houden. Laten we ons samen inzetten voor een duurzame toekomst. De uitkomst van ons strategisch plan voor 2025 - 2030 treft u in dit document aan. Met als leidend motto: Hart voor Drenthe!
19
Hoofdstuk
2
Area door de jaren heen
20
Inleiding
19
2.1 Het ontstaan
20
2.2 Mijlpalen en belangrijke gebeurtenissen
21
Hoofdstuk 2 Area door de jaren heen
Inleiding
De oprichting van Area in 2006 en de mijlpalen en belangrijke gebeurtenissen in ons bestaan hebben Area gevormd tot dat wat wij nu zijn en de toegevoegde waarde die we creëren voor de regio Drenthe en haar inwoners. In dit hoofdstuk schetsen we een aantal ontwikkelingen. Vanuit deze ontwikkelingen richten we ons op de focuspunten 2025 - 2030.
21
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
2.1 Het ontstaan In 2005 besloten de gemeenten Coevorden, Emmen en Hoogeveen te gaan samenwerken in de inzameling van afval en de reiniging van het openbaar gebied. De oprichting van een eigen, regionaal uitvoeringsbedrijf is een succesvol samenwerkingsmodel gebleken.
2006 Oprichting van de Naamloze ennootschap Area V Reiniging door de gemeenten Coevorden, Emmen en H oogeveen. Start commerciële dienstverlening
22
2008 Oprichting Markerein renthe D
2010 Start sorteercentrum afgedankte apparaten Innovatie van onze energiehuishouding: plaatsing eerste 200 zonnepanelen en een kleine windmolen op onze locatie in Emmen
2011 Evaluatie vijf jaar Area
2012 Doorvoering forse efficiency erbeteringen v Eerste proef inzameling PMD
2013 Aanschaf van op CNG aangedreven voertuigen en Lange Zware Vrachtwagens
2015 Gemeenten worden geconfronteerd met de invoering van afvalstoffenbelasting
Hoofdstuk 2 Area door de jaren heen
2.1 Mijlpalen en belangrijke gebeurtenissen
2017 Manifest Drenthe Van Afval Naar Grondstoffen Forse kostenverlaging verwerking Drents restafval en GFT
2018 Duurzame samen-werking met Omrin in contractmanagement
2019 Uitbreiding naar Groningen Mede-oprichter van NICE Grote brand in loods, volledig verwoest
2020 Herbouw van nieuwe loods
2021 Corona
2022 Gemeente Emmen stapt over op diftar
2023 Interne verbouwing hoofdkantoor Emmen
2024 Volledig fossielvrij rijden Voorbereiding overgang gemeente Coevorden op diftar per 2025 ISO certificering 9001, 14001 en 45001
23
Hoofdstuk
3
Trends en ontwikkelingen die geïntegreerd moeten worden in de uitwerking van onze visie 2025 - 2030
Inleiding
23
3.1 Trends en ontwikkelingen in onze omgeving
24
3.2 Trends en toekomst ontwikkelingen m.b.t. de ingezamelde
32
grondstoffen in Area-gemeenten 24
Hoofdstuk 3 Trends en ontwikkelingen integratie 2025 - 2030
Inleiding
Om tot goede strategische keuzes te komen is een omgevingsanalyse gemaakt. De wereld om ons heen is flink in beweging. Er komen ontwikkelingen en uitdagingen op onze gemeentelijke klanten en Area af waar we samen aan willen werken. Macro-economisch bevinden we ons in een turbulente tijd. Het vergt voor Area dat we strategisch enigszins flexibel moeten kunnen anticiperen op de vele omgevingsfactoren waarmee gemeenten en wij te maken hebben. In dit hoofdstuk bieden we een overzicht van ontwikkelingen die spelen vanuit wettelijke en macro-economische kaders, maar ook gaan we in op de recente ontwikkelingen en kansen die betrekking hebben op de grondstofvolumes van de Area gemeenten.
25
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
3.1 Trends en ontwikkelingen in onze omgeving Ontwikkeling: Demografie De bevolking in Drenthe groeit, mensen worden ouder en ook de toenemende individualisering leidt tot groei van het aantal huishoudens. Ook onze gemeenten krijgen hiermee te maken. Het betekent dat er meer afval- en grondstofstromen ontstaan die ingezameld moeten worden. Wij zijn klaar voor het intensiveren van de inzamelvoorzieningen en onze inzamellogistiek. Deze ontwikkeling vraagt ook om aanpassingen in het serviceniveau naar inwoners, waarmee we onze dienstverlening beschikbaar en bereikbaar kunnen houden voor alle inwoners in onze gemeenten. Rol Area: het doorontwikkelen van een fijnmazige logistieke infrastructuur om grondstoffen goed te kunnen ontsluiten, alsmede het inrichten van een goede planning en controle op ingezamelde grondstoffen door wijken en stedelijkheidsklassen met elkaar te vergelijken. Monitoring van volumes en vervolgens analyse en evaluatie in samenspraak met onze gemeentelijke klanten.
Varia commerciele partijen trekken zich terug uit de i nzamelmarkt. Landelijk zien we op dit moment een ontwikkeling dat commerciële inzameldienstverleners zich terugtrekken uit de markt van gemeentelijke inzameling van huishoudelijk en GFT afval. Deze ontwikkeling biedt gemeenten de kans om deze activiteiten onder te brengen in overheids gedomineerde afvalcombinaties. Rol Area: Area kan en wil Drentse gemeenten ondersteunen die zich voor dit vraagstuk geplaatst zien.
26
Hoofdstuk 1 Inleiding
27
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
Arbeidsmarkt Er gebeurt veel op de arbeidsmarkt. Toenemende techonologisering, flexibilisering en vergrijzing zijn van invloed op het aantal beschikbare banen, maar ook op de kwaliteit van werk en de betrokkenheid bij werk door mensen. Waar mensen vroeger een leven lang in dienst bleven van ons type onderneming zie je nu dat flexibilisering tot veel kortere dienstverbanden leidt. Technologische ontwikkelingen gaan snel, waarmee we niet direct de impact voor de functies van morgen op de bril hebben. De sector waarin wij werkzaam zijn vergt meer en meer kennis van bedrijfs voering, logistiek en datamanagement, projectmanagement en ICT. Ook binnen de uitvoering van onze dagelijkse diensten zien we dat de toenemende vraag naar diensten op gespannen voet staat met de beperkte beschikbaarheid van geschoolde arbeidskrachten. Voor Area is het een uitdaging om vakmensen te blijven boeien en binden en waar mogelijk mensen op te leiden voor een functie binnen ons bedrijf. Rol Area: wij willen een aantrekkelijke werkgever zijn vanuit modern leiderschap en betrokkenheid. We werken vanuit een platte organisatie met korte lijnen. Waar mogelijk werken we in matrixteams samen. We betrekken onze medewerkers bij ontwikkelingen. We gaan alle competenties en vaardigheden voor alle mensen binnen Area nalopen en hierop onze opleidingsbehoeften en leerresulaten afstemmen.
Samen met onze medewerkers bewaken we de kennis- en competentieniveaus en streven we naar duurzame en vitale inzetbaarheid.
Grondstoffen Met de groei van de bevolking, ook in onze regio, neemt de druk op een duurzame verwerking van grondstoffen toe. Rol Area: wij willen bijdragen aan het verminderen van schaarste door zoveel mogelijk grondstoffen gescheiden in te zamelen en duurzaam te laten be- en verwerken. Bepalend zijn ook de keuzes die de landelijke overheid en onze gemeenten hierin maken. Area staat de gemeenten met sectorspecifieke kennis en ervaring bij. Ook zijn we klaar voor de invoering van nieuwe logistieke inzamelsystemen en het onderzoeken van nieuwe concepten zoals het circulaire ambachtscentrum.
28
Hoofdstuk 3 Trends en ontwikkelingen integratie 2025 - 2030
Mobiliteit en duurzaamheid Met het fossielvrij rijden vanaf 2024 hebben we al gekozen voor onze bijdrage aan een schone en gezonde leefomgeving. Met de toenemende druk op de openbare ruimte staat ook de leefbaarheid onder druk. Dit kan voor onze gemeenten betekenen dat bepaalde gebieden van de openbare ruimte opnieuw moeten worden ingericht. Denk aan autoluwe straten, meer groen en emissievrije zones. Rol Area: wij willen onze gemeenten hierin maximaal ondersteunen door het meedenken over slimme logistieke oplossingen, om zodoende ook het voorzieningenniveau optimaal en bereikbaar te houden. In 2024 hebben wij de overstap gemaakt naar de toepassing van HVO100 als brandstof voor onze voormalige fossiel aangedreven voertuigen. Branchebreed zullen wij de ontwikkelingen rond de electrificering van het wagenpark volgen. De afvalsector als geheel moet hierin op zoek naar de juiste keypartners. De komende jaren zal ook Area, waar mogelijk, de overstap maken naar electrificering van ons wagenpark.
Green Deal In lijn met het Klimaatakkoord van Parijs heeft de Europese Commissie in 2021 de Green Deal gesloten. Met deze strategie moet Europa het eerste klimaatneutrale continent ter wereld worden, met als streefdatum 2050. De Green Deal bevat een pakket aan beleidsinitiatieven die bijdragen aan de groene transitie. Het gaat om initiatieven rond klimaat, milieu, energie, vervoer, industrie, landbouw en duurzame financiering, die allen nauw met elkaar verbonden zijn. Voor de Area-gemeenten kan de Green Deal een belangrijke aanjager zijn in toekomstig afvalbeheerbeleid. Het geeft richting aan de omvorming van de regio naar een eerlijke en welvarende samenleving met een moderne en concurrerende economie. De aanpak is holistisch en sectoroverschrijdend: alle relevante beleidsterreinen moeten bijdragen aan het uiteindelijke klimaatdoel. Rol Area: Area wil de komende jaren haar kennisfunctie verruimen. Ontwikkelingen zoals hierboven beschreven vereisen een vertaling van Europees beleid naar landelijk en regionaal beleid. Area dient
29
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
voor haar gemeentelijke klanten dit beleid te kunnen vertalen naar gerichte en bij de gemeentelijke beleidsambities passende businesscasuïstieken. Area zal daartoe haar kennisfunctie gaan versterken.
Circulaire Materialenplan In een circulaire economie ligt de focus niet alleen op goed afvalbeheer, maar in de eerste plaats op het zuinig en slim omgaan met grondstoffen en producten. Op dit moment is het LAP3 nog het richtinggevende kader voor de Area-gemeenten, maar vanaf 2025 treedt het Circulaire Materialenplan (CMP) in werking. In het CMP wordt aangegeven hoe met afval en grondstoffen moet worden omgegaan en hoe vergunningen moeten worden verleend. Rol Area: Area wil voor haar gemeentelijke klanten de ontwikkelingen kunnen monitoren en terugkoppelen. Vanuit deze monitoring kan gericht gewerkt worden aan preventiemaatregelen zoals het geven van voorlichting en/of het inzetten van afvalcoaches. Voor beide diensten kunnen gemeenten terugvallen op de diensten van Area. Area zal daartoe haar datamanagement gaan professionaliseren en deze specifiek beleggen in de organisatie.
Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid Gemeenten zijn wettelijk verantwoordelijk voor het inzamelen van huishoudelijk afval. Met de invoering van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) worden bedrijven echter verantwoordelijk voor het inzamelen en hergebruiken van het afval van de producten die deze bedrijven produceren. De uitwerking van de UPV is in ontwikkeling; op steeds meer afvalstromen is de UPV van toepassing. Voorbeelden van UPV’s waar nu aan wordt gewerkt zijn de UPV’s voor textiel en luiers. Voor gemeenten gaat deze ontwikkeling betekenen dat – als de UPV’s hun werk doen – de VANG-doelstellingen eerder worden behaald. Rol Area: Area zal als partner van gemeenten de belangen van gemeenten mede bewaken en operationeel vertalen door deel te nemen aan het Drentse ambtelijke kennisplatform Markerein.
30
Hoofdstuk 3 Trends en ontwikkelingen integratie 2025 - 2030
Klimaat en klimaatwet Ons klimaat verandert. De temperatuur van de aarde stijgt. Klimaatverandering heeft grote gevolgen voor mens, natuur en milieu. De komende jaren verwachten wij verregaande maatregelen alsmede een doorontwikkeling en vertaling van deze plannen naar het beheer openbaar gebied van gemeenten. Rol Area: dit vergt aan de zijde van Area kennis en flexibiliteit richting logistieke concepten en uitvoeringsprogramma’s. Met de Klimaatwet wil de rijksoverheid dat Nederland in 2050 95% minder CO2 uitstoot in vergelijking met de uitstoot van 1990. Het kabinet stelt jaarlijks een Klimaatplan op dat inzicht geeft in de status van die transitie en wat de gevolgen hiervan zijn voor de economie en de werkgelegenheid. Ook hier is van toepassing: Area wil haar kennisrol intensiveren op dit voor gemeenten belangrijke uitvoeringsdomein.
Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de nieuwe Omgevingswet in werking getreden. Deze wet vervangt 26 oude wetten en bundelt de regelgeving over het beheer van de leefomgeving. In de wet staan bijvoorbeeld regels over bouwen en verbouwen, milieu, natuur, water, lucht, infrastructuur en erfgoed. Bij eventuele aanpassingen in de openbare ruimte in de Area-gemeenten biedt de Omgevingswet duidelijke kaders. Rol Area: de verantwoordelijke kwaliteitsmanager monitort de voor Area en haar gemeenten relevante Omgevingswet-domeinen en rapporteert hierover waar nodig.
Macro-economisch kader Area heeft sinds de coronapandemie te maken gehad met ontwrichtingen op het macro- economische speelveld. Prijzen van ijzer, oliën, brandstoffen, financieringen en cao ontwikkelingen zijn ongekend hard gestegen. Ook onze sector wordt geconfronteerd met een turbulente omgeving waar snelheid, ontwrichting en onvoorspelbare veranderingen een bedreiging kunnen vormen voor de kosten en opbrengsten in ons huidige bedrijfsmodel. De huidige sterke toename van energiekosten, kosten van grondstoffen en de inflatie hebben invloed op de kosten van afvalinzameling en verwerking.
31
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
Aan de opbrengstenkant spelen wisselende grondstofprijzen een voorname rol. Hiermee staan en vallen de opbrengsten van herwonnen grondstoffen voor gemeenten. Dit alles vergt een zekere mate van strategische flexibiliteit. Als gemeenten en bedrijf moet je evenwicht zien te bewaren tussen niet genoeg veranderen, anticiperen en teveel veranderen, met het riscico de focus te verliezen. Het vergt anticiperend- en waar nodig innovatief vermogen. Het vergt aandacht, kennis en kennisuitwisseling, het vergt partnership met onze klanten en collegabedrijven in de sector. Rol Area: ook hier wil Area de komende jaren haar kennisrol intensiveren en samenwerken op onderdelen die kansrijk zijn vanuit datzelfde innoverende vermogen.
Strategische toekomstvisie NVRD Op dit moment werkt de Nederlandse vereniging voor afval- en reinigingsdiensten, oftewel de NVRD, aan een toekomstvisie voor 2035. De ontwikkeling van de visie bestaat uit verschillende fases waarbij de leden – afval- en reinigingsdiensten – nauw betrokken zijn. Rol Area: Area volgt de totstandkoming van de visie en informeert haar gemeenten proactief hierover. Interessante ontwikkelingen voor de Area-gemeenten zullen op de agenda worden gezet en nader worden besproken.
Afvalbeheerbeleidsplannen opdrachtgevende gemeenten Binnen alle voornoemde kaders is het van belang om te beseffen dat voor onze operatie de afvalbeheersbeleidsplannen van onze opdrachtgevende gemeenten leidend zijn. De daarin vaak politieke keuzes rond systematiek, bron- of nascheiding en serviceniveau zijn allesbepalend voor onze dagelijkse operatie en de gevraagde inzet van mens en middelen. Rol Area: Binnen de gemaakte keuzes de operatie zo efficiënt mogelijk invullen en op beslismomenten vanuit onze kennisrol breed adviseren over de voorliggende opties om daarmee onze opdrachtgevers zo goed mogelijk onderbouwde keuzes te laten maken.
32
Hoofdstuk 1 Inleiding
33
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
3.2 Trends en toekomst ontwikkelingen m.b.t. de ingezamelde grondstoffen in Area-gemeenten Voordat we verder gaan met het analyseren van kansen en mogelijkheden voor Area aan de hand van de in de vorige paragraaf genoemde uitdagingen en ontwikkelingen, geven we in deze paragraaf inzicht in de inzamelprestaties grondstoffen en restafval van de Area-gemeenten. Het gaat hier om een gemiddeld beeld, niet om data van de afzonderlijke gemeenten. Ook laten we zien in welke grondstofstromen zich kansen tot het herwinnen van grondstromen voordoen. GFT
90% Scheiding
Oud papier
Trend is stijgend
Trend is dalend
Er wordt 154 kg GTF per inwoner gescheiden in Area. De trend is stijgend. Er zit nog zo’n 17 kg GFT in het huishoudelijk restafval en dus wordt 90% apart gehouden.
53
52
48
47
2020
2021
2022
2023
BP SHK 4
50 2019
Gem. SHK 4
51 2018
Gem. NL
54
BP SHK 4
Gem. SHK 4
2023
Gem. NL
GFT Restafval
2022
-150
2021
-150
2020
0
2019
0
2018
50
2017
150
2017
154
148
157
155
141
136
150 142
250
34
87% Scheiding
Momenteel wordt er 47 kg Oud Papier en Karton (OPK) per inwoner gescheiden. De trend bij het inzamelen is dalend. Bij het verwerken wordt een onbekende hoeveelheid afgekeurd. In het huishoudelijk restafval zit nog zo’n 7 kg herbruikbaar OPK. 87% van het OPK wordt apart gehouden.
Hoofdstuk 3 Trends en ontwikkelingen integratie 2025 - 2030
In onderstaande tabellen is te zien hoe de gemiddelde inzamelprestaties per inwoner per jaar in de Area-gemeenten waren, per fractie. Over het algemeen worden de verschillende grondstoffen goed gescheiden: het scheidingspercentage ligt op 70% tot 90%. Opvallend is de hoeveelheid gescheiden GFT die met 90% hoog is. Een aandachtspunt is de kwaliteit van het ingezamelde GFT, omdat de verwerkers voor het maken van compost steeds hogere eisen stellen aan de zuiverheid van het aangeleverde materiaal. De hoeveelheid ingezameld papier is ook relatief hoog ten opzichte van de referentiegemeenten, maar enige verbetering zou nog mogelijk moeten zijn. De daling in de afgelopen jaren is het gevolg van de verdere digitalisering en daarmee afname van het gebruik van papier.
Glas
73% Scheiding
Textiel
Trend is stabiel
Trend is dalend
In de huidige situatie wordt 17,8 kg glas per inwoner gescheiden en de trend is stabiel. Volgens de sorteeranalyse zit er nog 6,5 kg glas in het restafval. Het glas wordt nu voor 73% gescheiden.
4,6
4,3
4,1
2021
2022
2023
BP SHK 4
3,6 2020
Gem. SHK 4
4,3 2019
Glas Restafval
Gem. NL
5,4
2017
BP SHK 4
Gem. SHK 4
2023
2022
2021
Gem. NL
Glas Restafval
2020
-10
2019
-20
2018
0
2017
0
2018
10
5,8
18
18
18
18
16
17
20 16
40
20
28% Scheiding
Nu wordt 4,1 kg textiel per inwoner gescheiden. In dit apart ingezamelde textiel zit een onbekende hoeveelheid restafval. In het restafval zit circa 10,9 kg textiel. 28% van het textiel wordt nu dus ingezameld en de trend is dalend.
De hoeveelheid ingezamelde glas is met 73% scheiding relatief laag. Landelijk wordt 90% nagestreefd.
35
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
Textiel is een aandachtspunt: er wordt slechts 28% gescheiden ingezameld. De textielinzameling is echter landelijk een complex dossier: textielcontainers zijn erg gevoelig voor vervuiling en de inzamelhoeveelheden worden niet alleen bepaald door het scheidingsgedrag van inwoners, maar zijn ook afhankelijk van het acceptatiebeleid en de inzamel- en verwerkingscapaciteit van inzamelaars en sorteerders. De milieubelasting van het produceren van nieuw textiel is omvangrijk. Daarom krijgen hergebruik van zowel draagbaar als recyclebaar textiel de voorkeur.
73% Scheiding
Overige grondstoffen* Trend is dalend
41,6
67 171
74 197
72 181
57 141
61 143
2019
2020
2021
2022
2023
250
20
171
350
71
450 67 167
33,1
49,9
39,8
32,6
40,1
60
35,9
Trend is stijgend
88%Scheiding
2018
PMD*
150 50
0
BP SHK 4
Gem. SHK 4
grof tuinafval aeea, metaal, hout, etc.
Gem. NL
2017
BP SHK 4
Gem. SHK 4
2023
2022
Gem. NL
brongescheiden nagescheiden afkeur
2021
2020
2019
2018
-30
2017
-50
Een aandachtspunt is ook het ingezamelde PMD. In 2023 en 2024 was er sprake van een grote mate van afkeur. Dankzij een aantal verbeterinterventies (intensivering communicatie en inzet van voorlopers en afvalcoaches) is de kwaliteit van het ingezamelde PMD verbeterd, maar er is nog steeds sprake van een afkeur tussen de 22% en 28%. We moeten dus enerzijds aandacht blijven vragen bij inwoners voor het goed scheiden van PMD en anderzijds moet het vraagstuk ook meer op strategisch niveau aandacht verkrijgen. In hoeverre kunnen en willen gemeenten bijdragen leveren, waar de uiteindelijke verantwoording voor de verwerking van deze verpakkingen bij de producenten van deze verpakkingen ligt? In ontwikkelingen zoals hierboven geschetst zijn gemeenten aan zet. In de governance van Area is opge-
36
Hoofdstuk 3 Trends en ontwikkelingen integratie 2025 - 2030
nomen dat gemeenten het afvalbeheerbeleid bepalen en vaststellen. Strategische keuzes rond bijvoorbeeld bronscheiden of nascheiden van herbruikbare verpakkingen zijn keuzes die door gemeenten in hun opdrachtgevende rol worden gemaakt. In data ontsluiting, analyse van resultaten en advisering wil Area de komende jaren een meer proactieve rol gaan innemen. De afgelopen jaren was de rol van Area meer die van uitvoerder; het faciliteren in inzamelmiddelen en het uitvoeren van uitvoerende diensten. In deze combinatie van activiteiten is van belang dat gemeenten en Area elkaar meer en meer als partners gaan versterken in plaats van elkaar te zien als opdrachtgever waarbij Area sec de uitvoerende aannemerspositie voor gemeenten invult.
Financieel voordeel bij maximaal scheiden Het maximaal scheiden – beter dan in de afgelopen jaren – heeft ook een belangrijk kostenvoordeel. Ondanks de almaar stijgende belastingen en heffingen vanuit de rijksoverheid, veelal voortkomend uit de Green Deal van de Europese Commissie, kunnen de kosten van afvalbeheer daarmee op een beheersbaar niveau worden gehouden en zo mogelijk worden teruggedrongen. Op het moment dat de grondstofprijzen gaan stijgen als gevolg van verder stijgende heffingen op primaire grondstoffen, halen de Area-gemeenten hier direct voordeel uit. Echter, het tegenovergestelde kan zich ook voordoen. Van belang is dat de kosten die gepaard gaan met het aanbieden van nascheidingsfaciliteiten in de pas lopen met de opbrengsten van die gescheiden grondstoffen. Dit vergt, zoals eerder aangegeven, monitoring en waar nodig flexibiliteit van strategie.
37
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
In welke stromen zit verbeterpotentieel? Op naar de 100 kilogram restafval per huishouden!
Rest: 36,6 Overig: 24,6 PMD: 14 Luiers: 10,4 Textiel: 10,9 Glas: 6,5 OPK: 7,1
GFT: 16,6
Richting toekomst zien we op basis van sorteeranalyses dat het fijn huishoudelijk restafval nog voor maar liefst 81% aan recyclebare grondstoffen bevat. Vertaald naar gewicht betekent dit dat iedere inwoner in de gemeenten Coevorden, Emmen en Hoogeveen nog ruim 90 kg per jaar uit het restafval kan halen. Het grootste deel hiervan betreft de stroom overige grondstoffen zoals grof tuinafval, elektrische apparatuur, metaal en hout (24,6 kg/inw). De stroom GFT volgt met 16,6 kg/inw. Daarna komen luiers (10,3 kg/inw), textiel (10,9 kg/inw) en PMD (14 kg/inw).
Al met al bestaat het ingezamelde huishoudelijke restafval uit slechts 36,6 kg per inwoner ’echt restafval’ dat niet herbruikbaar is en verbrand moet worden. Hieruit ontstaat energie en warmte. Samen met het grof huishoudelijke afval van 19 kg per inwoner in 2024 is de ambitie van de gemeenten om tot maximaal 100 kg restafval in 2030 te komen zeker realistisch te noemen. Dit brengt ons direct op het volgende verbeterpotentieel: het verbeteren van de kwaliteit van de grondstoffen. Rol Area: Area wil haar gemeenten ondersteunen bij het vergroten van de bewustwording bij en de kennis van inwoners over het scheiden van hun afval en grondstoffen. Deze doorontwikkling loopt langs twee lijnen: •
Gedragsverandering faciliteren Het vergroten van de hoeveelheid gescheiden grondstoffen en het verhogen van de kwaliteit van deze grondstoffen vergt gedragsverandering bij inwoners. Dit is echter voor gemeenten geen gemakkelijke
38
Hoofdstuk 3 Trends en ontwikkelingen integratie 2025 - 2030
opgave. Door de inzet van onze voorlopers en afvalcoaches alsmede door voorlichting kan Area gemeenten ondersteunen middels het verschaffen van informatie aan inwoners. •
Digitalisering en databeheer De huidige doorontwikkeling van logistieke technologie zorgt ervoor dat onze werk- en dataprocessen steeds innovatiever worden. Vanuit deze data kunnen we grondstoffen monitoren en onze gemeentelijke klanten hierover aktief informeren. Daarnaast wil Area gemeenten ondersteunen in het aanbieden van grondstoffendata en analyses waarmee we beleidsmedewerkers willen ondersteunen in het evalueren en bijsturen van hun afvalbeheerprogramma’s.
39
Hoofdstuk
4
Invulling visie via concrete pijlers
Inleiding
39
4.1 Pijler 1. Klantgericht: Betrouwbare en klantgerichte
40
dienstverlener voor gemeenten en bedrijven 4.2 Pijler 2. Kennispartner van en in samenwerking
44
met onze klanten 4.3 Pijler 3: Ketenpartner van gemeenten bij het
47
doelmatig herwinnen van waardevolle grondstoffen
40
4.4 P ijler 4: Krachtig en modern werkgeverschap
51
4.5 Pijler 5: kostenbewustzijn
54
Hoofdstuk 4 Invulling visie via concrete pijlers
Inleiding
In dit hoofdstuk benoemen we de belangrijkste aandachtsgebieden en prioriteiten die we kiezen om onze visie in de periode 2025 - 2030 te realiseren. Strategische pijlers zijn een belangrijk onderdeel van de routekaart die Area moeten maken tot een sterke, transparante en kwalitatief goede uitvoerings- en kennispartner van en voor gemeenten. De pijlers vertegenwoordigen de belangrijkste gebieden waarin Area wil ontwikkelen om de visie de komende jaren werkelijkheid te laten worden. De pijlers: 1. 2. 3. 4. 5.
Klantgerichte en betrouwbare dienstverlener; Kennispartner van en in samenwerking met onze klanten; Ketenpartner in het herwinnen van herbruikbare grondstoffen; Krachtig en modern werkgeverschap; Kostenbewustzijn als belangrijke kernwaarde.
41
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
4.1 Pijler 1. Klantgericht: Betrouwbare en klantgerichte dienst verlener voor gemeenten en bedrijven Doel: Betrouwbare en kundige uitvoerder van operationele iensten: d Het zijn van een betrouwbare en zorgvuldige dienstverlener. Basaal uitgangspunt voor het reinigen van de openbare ruimte en het inzamelen van afval en herbruikbare grondstoffen is en blijft dat we de basis op orde hebben en houden. We voldoen aan wet- en regelgeving, we waarborgen kennis en veiligheid van werkprocessen, we dragen zorg voor adequate middelen en het beheer hiervan. We beschikken over afdoende expertise en vakmensen en kunnen hiermee gevraagd en ongevraagd onze klanten ondersteunen. We leveren service en kwaliteit conform dat wat is afgesproken.
Belangrijke bijdragen van Area: We zamelen verschillende soorten fracties in met modern en goed onderhouden materieel en goed opgeleide vakmensen. We exploïteren 1350 ondergrondse inzamelvoorzieningen, GFE zuilen en minimilieustraten in de deelnemende gemeenten. Door goed onderhoudsbeheer dragen we zorg voor een optimaal gebruik van deze systemen voor de inwoners van onze gemeenten.
42
Hoofdstuk 4 Invulling visie via concrete pijlers
We optimaliseren voorzieningen voor het gescheiden aanbieden van recyclebare grondstoffen. We kijken hierbij vooral naar de breng voorzieningen zoals de milieustraten en minisorteerstraatjes. Vanuit ons overzicht informeren en betrekken we gemeenten bij de scheidingsresultaten. We reinigen dorpen en steden met modern materieel. We beheren een viertal milieustraten. We beheren ca. vijfentwintig minisorteerstraatjes. We beschikken over en onderhouden onze kennis van alle soorten dienstverlening. Ons Klantencontactcentrum staat 40 uur per week paraat voor alle vragen van inwoners en zakelijke klanten.
Waar gaan we de komende jaren verder aan werken? Rationalisering bedrijfsvoering: Wij hebben al onze voertuigen van boordcomputers voorzien, waarmee inzamel- en reinigingsuren navolgbaar blijven. Wij registreren inzameldata met onze boordcomputers en door het taggen van alle in het gebied in te zamelen containers. Ondergrondse containers zijn uitgerust met vulgraadmeters waarmee wij efficiënt ledigen op basis van volmeldingen. Wij registreren de inzet van onze gladheid- en reinigingsactiviteiten d.m.v. boordcomputers. Wij gaan na of routes ingekort kunnen worden n.a.v. vulgraden per route. Wij organiseren het inregelen van pauzes binnen routes en of erklocaties. w
43
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
Wij sturen vanuit datamonitoring op bezettingsgraden van onze v oertuigen. We zullen bij beleidswijzigingen samen met gemeenten de afweging van kosten en baten maken van invoering van inzamelvoorzieningen zoals: luierinzameling, PMD-ondergronds, GFE-zuilen etc. Belangrijke ontwikkelpunten: We maken duidelijke afspraken met onze klanten over te leveren prestaties, diensten en kosten. We betrekken onze klanten in de opbouw en uitwerking van onze kosten per dienst. Doorontwikkeling van datamanagement t.b.v. productiesturing, efficiëntie en kostprijsontwikkeling. Doorontwikkeling van datagedreven logistieke bedrijfsvoering. Doorontwikkeling van ICT op ons dienstenpakket. Verbeteren van het kennisniveau m.b.t. het product: beeldgestuurd reinigen. Optimaal inrichten van kwaliteitsmanagementsystemen m.b.t. onze uitvoerende diensten.
44
Hoofdstuk 1 Inleiding
45
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
4.2. Pijler 2. Kennispartner van en in samenwerking met onze klanten Doel: Kennis en het delen van kennis speelt een cruciale rol in de doorontwikkeling van onze organisatie en in samenwerking met onze klanten. Kennis kan leiden tot betere advisering en besluitvorming. Kennis draagt ook bij aan het vinden van innovatieve oplossingen voor velerlei uitdagingen. Nieuwe technologie maakt kennisoverdracht gemakkelijker en stimuleert tot het delen van kennis. Met het verbreden en verbeteren van onze kennis wil Area de kwaliteit van haar diensten en bedrijfsresultaten verbeteren. Het stelt Area in staat tot advisering, het aandragen van flexibele oplossingen, het innemen van een proactieve rol in het aangaan van verbeteringen en vernieuwingen. Kortom, kennis stelt Area in staat tot het aangaan van samenwerking met onze klanten, het gezamenlijk stellen van doelen en het stimuleren van innovatie en ontwikkelingen. Kennis stelt ons in staat ons concurrentievoordeel te vergroten en borgt dat wij richting de toekomst de juiste compententies (kennis van het gebied, logistiek, grondstofmanagement, bedrijfsvoering, ICT, data, beleidsontwikkelingen en contractmanagement) behouden. Het ontwikkelen van een sterke kennismanagementstrategie bevordert een leercultuur in ons bedrijf.
Als medewerkers zien dat hun bijdragen worden benut en dat leren wordt aangemoedigd, zullen zij eerder geneigd zijn om te investeren in hun persoonlijke groei in een sector waar ontwikkelingen aan de orde van de dag zijn.
46
Hoofdstuk 4 Invulling visie via concrete pijlers
Belangrijke bijdragen van Area en gemeenten: wat wil je samen bereiken? De context: Een opdrachtgever die beleid maakt, een opdrachtnemer die uitvoert en aandeelhouders die de continuïteit bewaken: dat is de ambtelijke driehoek waarin verbonden partijen werkzaam zijn. De samenwerking tussen deze drie partijen is niet altijd eenvoudig. Iedere partij heeft immers zijn eigen invalshoek, dilemma’s en ideeën. Hoe werk je in een dergelijke context goed met elkaar samen als verbonden partijen? Hoe zorg je voor een gelijkwaardig samenspel? Gemeenten hebben hun formele relaties met aan hen verbonden partijen veelal bekrachtigd in ’Kadernota’s verbonden partijen’. Colleges, afgevaardigd door aandeelhouders, hebben primair de taak om zicht te houden op de taakuitvoering (doelbereiking, prestaties, kosten en risicobeheersing) bij de verbonden partijen en waar nodig hierop bij te sturen. Gezamenlijk ’opgavegericht’ werken betekent dat we de doelen, projecten en/of maatschappelijke opgave centraal plaatsen. Opgavegericht werken vraagt een andere houding tussen partijen. Het gesprek zal moeten verschuiven van de output (wat lever je op conform afspraak) naar de outcome (wat wil je samen bereiken). Zie hiertoe ook de aanbevelingen KplusV: doelmatigheidsonderzoek 2022 pg. 45 e.v. Belangrijke bijdragen vanuit Area: Vanuit onze kennis en expertise informeren we proactief.
We borgen de inzet van een projectmanager voor omvangrijke investeringsprojecten en circulaire projectopdrachten. Daarmee is het projectmanagement expliciet geborgd. Met gemeentelijke klanten stellen we jaarlijks een actuele productovereenkomst op. We beschikken over een kwaliteit-, arbo- en milieumanager.
47
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
We gaan een programmamanager bedrijfsvoering aanstellen. Hiermee beschikken we over expertise om logistieke bedrijfsvoeringsprojecten uit te voeren. We houden voor onze gemeentelijke klanten aansluiting bij het landelijk en regionaal grondstoffenbeleid. We stimuleren hergebruik van grondstoffen door het leveren, onderhouden en legen van goede breng- en haalvoorzieningen. We zetten in op een actief beheer van onze systemen en adviseren gemeenten m.b.t. management van containers, routes en inzamelfrequenties. We hebben de VANG-monitor ingevoerd binnen onze bedrijfsvoering. Onze gemeenten beschikken zodoende altijd over de meest actuele informatie m.b.t. de ingezamelde volumes afval en grondstoffen. Met het snel en transparant rapporteren van belangrijke sturingsinformatie aan onze gemeenten verhogen we het serviceniveau. Belangrijke ontwikkelpunten: Voor versterking van de doelmatigheid in de relatie tussen Area en gemeenten is het gewenst dat de uitvoering van projecten een co-creatie is, waarbij Area als opdrachtnemer een inbreng heeft in de vormgeving van alle aspecten van een project. Het is gewenst dat het accounthouderschap bij Area op meer betrekking heeft dan alleen op de operationele uitvoering.
De accounthouder/relatiebeheerder werkt zelf of in combinatie met een andere functionaris van Area samen met de vertegenwoordiger(s) van de gemeenten aan de uitwerking van het beleid in projecten en uitvoering. (Bron: KplusV rapport ’Doelmatigheid Area/aanbevelingen’. 30-8-2022). We investeren in beleidskennis op alle domeinen van het werkveld. Vanuit deze kennis kunnen we gemeenten gevraagd en ongevraagd adviseren.
48
Hoofdstuk 4 Invulling visie via concrete pijlers
4.3 Pijler 3: Ketenpartner van gemeenten bij het doelmatig herwinnen van waardevolle grondstoffen Doel: Area wil gemeenten ondersteunen in het ontsluiten van waardevolle grondstoffen bij het realiseren van de VANG doelstellingen en de gemeentelijke ambities hierin. Area faciliteert in uitvoeringscapaciteit zoals inzamelmiddelen en voorzieningen zoals containermanagement. Ook voorziet Area gemeenten van relevante VANG data en werkt Area samen met gemeenten aan het verder ontsluiten van herbruikbare grondstofstromen. Tevens ondersteunt Area gemeenten in het aangaan van be- en verwerkingscontracten van ingezamelde stromen die niet onder de nu geldende producentenverantwoordelijkheid vallen. Hierin werkt Area samen met partners in de keten (zoals Omrin, Markerein, Drentse gemeenten). De context: Met de verwachte groei van de bevolking, de toenemende individualisering en welvaart, de groeiende economie en het veranderende consumentengedrag (meer gemak) zal ook in Drenthe de komende jaren meer afval ontstaan. Tegelijkertijd dreigt een tekort aan grondstoffen te ontstaan en is het vanwege klimaatveranderingen én toenemende belastingen op de verbranding van restafval belangrijk om zo veel mogelijk grondstoffen te scheiden voor hergebruik en recycling.
Area wil de gemeenten ondersteunen met slimme oplossingen en toepassingen op het gebied van inzameling, bundeling en vermarkting van stromen en transport van afval en grondstoffen naar verwerkers en waar gewenst het geven van voorlichting via afvalcoaches en communicatiemedewerkers.
49
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
Belangrijke bijdragen van Area: We stimuleren een hoge kwaliteit van recyclebare grondstoffen Voor een hoogwaardige recycling is het cruciaal dat de ingezamelde grondstoffen zo zuiver mogelijk zijn. Door middel van metingen en registratie kunnen we de zuiverheid beter monitoren en aan de hand hiervan gerichte verbeterplannen ontwikkelen en uitvoeren. Aan de hand van datamanagement koppelen we alle gewenste gegevens terug aan onze gemeentelijke klanten. Aan de hand van gegenereerde data analyseren we welke beleidsinterventies mogelijk zijn om tot een maximale grondstoffenscheiding te komen en gaan we hierover proactief advies geven aan onze gemeentelijke klanten. We implementeren tarievensystemen (diftar) naar aanbod van restafval per gemeente op basis van politiek draagvlak. We passen in overleg met gemeenten waar haalbaar de inzamelfrequenties per gemeente aan het aanbod aan. We faciliteren een adequaat voorzieningenniveau voor onze gemeenten. Denk hierbij aan ondergrondse containers, GFE zuilen, luiercontainers, minisorteerstraatjes etc. We breiden ons datamanagement uit door het chippen van alle containers. Hiermee kunnen we logistiek inspelen op het aanbod van inwoners en de vervoersbewegingen optimaliseren.
We onderzoeken de mogelijkheid van een (regionaal) circulair ambachtscentrum Met een circulair ambachtscentrum bedoelen we een locatie of netwerk waarbij wij als publieke dienstverlener in afval en reiniging samenwerken met andere partijen in het verminderen van afvalstromen en het realiseren van hoogwaardig product- en materiaal(her)gebruik. Hierbij worden de functies van een milieustraat, kringloopwinkel en reparatiewerkplaats gecombineerd, waardoor spullen en materialen langer in gebruik blijven en zo onnodig storten en verbranden van afval en grondstoffen wordt voorkomen.
50
Hoofdstuk 4 Invulling visie via concrete pijlers
In het Drentse samenwerkingsverband Markerein wordt onderzocht in hoeverre het mogelijk is om binnen de Area gemeenten circulaire ambachtscentra te ontwikkelen. De campagne ‘Drenthe geeft door’ rollen we samen met gemeenten verder uit Vanuit de samenwerking tussen de Drentse gemeenten en Area is de regionale campagne Drenthe geeft door opgezet. Area neemt deel aan de werkgroep communicatie en maakt op haar eigen kanalen gebruik van de geproduceerde middelen en content. We zetten afvalcoaches breed in ter bevordering van gedragsverandering Naast de campagne Drenthe geeft door gaan we in ons gehele werkgebied afvalcoaches inzetten. Persoonlijk contact en dialoog zijn belangrijke communicatiestrategieën om te komen tot de gewenste gedragsverandering bij inwoners. We gaan de afvalapp en website inrichten op (self-)service en bewustwording bij inwoners. We voeren fysieke controles uit op door inwoners aangeboden grondstoffen Via afvalcoaches geven we praktische informatie en voorlichting aan inwoners en zijn we zichtbaar en herkenbaar op straat. Ook zetten we afvalcoaches en voorlopers in om fysieke controles uit te voeren op de kwaliteit van het aangeboden PMD. Vanuit een kwaliteitsrapportage koppelen we onze bevindingen terug aan gemeenten. Belangrijke ontwikkelpunten: Het verkrijgen en actueel houden van branchebrede kennis m.b.t. afvalbeheer.
Doorontwikkeling monitoring en analyse van afval- en grondstof stromen.
51
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
Structurele aandacht voor de analyse van afvalgedrag van inwoners; hoeveelheid afval per inwoner, aanbiedgedrag. Waar nodig adequate en flexibele bijsturing van beleid van de gemeenten op de afvaldriehoek: afval/milieu, dienstverlening en kosten voor de inwoner, zoals het formuleren van doelen, ambities inzake gewenste voorzieningen, gewenste inzamelfrequenties en acceptatievoorwaarden op milieustraten afgestemd op de actuele trends herbruikbare grondstofstromen per gemeente. Adequaat niveau van voorzieningen/aanbiedlocaties per wijk om grondstoffen te ontsluiten. Stimuleren van synergie in afvalbeheerbeleid gemeenten.
52
Hoofdstuk 4 Invulling visie via concrete pijlers
4.4 Pijler 4: Krachtig en modern werkgeverschap Doel: Willen wij invulling geven aan de uitwerking van onze visie en ontwikkelpunten dan moeten wij, twintig jaar na oprichting, opnieuw definiëren wat wij verstaan onder krachtig en modern werkgeverschap. Dat is ook hard nodig in een klimaat waarin het aantal vacatures het aantal werkzoekenden ruimschoots overstijgt. Daarnaast hebben wij ons als regionale organisatie verbonden aan Drenthe. Wij hebben hart voor Drenthe, haar inwoners, haar bedrijven en gemeenten. Onze meerwaarde voor gemeentelijke stakeholders komt tot uitdrukking in het zijn van een krachtige, moderne en betrouwbare regionale werkgever. Vanuit onze mensvisie vinden wij dat medewerkers prettig en veilig moeten kunnen werken, zich kunnen ontwikkelen en regie moeten kunnen pakken op hun ontwikkeling, hun kansen en hun bijdragen aan onze organisatie. Wij willen dat onze medewerkers uitgedaagd worden om samen een pad uit te stippelen dat ervoor zorgt dat ze plezier hebben en houden in hun werk. Als werkgever willen we meedenken en meebewegen met onze medewerkers. Flexibele werktijden, hybride werken, samenwerken in en aan projecten, een platte organisatiestructuur, open communicatie, korte lijnen en een informele gezonde bedrijfscultuur. Belangrijkste bijdragen Area: Area streeft een bedrijfscultuur na waarin respect, openheid en vertrouwen centraal staan.
Wij promoten een cultuur van samenwerking, waardering en inclusiviteit waardoor medewerkers zich veilig voelen om hun ideeën te delen en zich gewaardeerd weten in hun werk. Medewerkers vormen het hart van onze organisatie. Ook wil Area intensief investeren in de ontwikkeling van onze medewerkers door middel van opleidingen, trainingen en doorgroeimogelijkheden.
53
Hart voor Drenthe strategisch plan 2025 - 2030
Vatten we dit alles samen dan komen we tot de volgende rioriteiten: p We zetten strategisch personeelsbeleid in voor de realisatie van onze strategische doelen We zetten vol in op het aantrekken, binden en boeien van gekwalificeerd personeel gezien de toenemende krapte op de arbeidsmarkt. We willen een nog aantrekkelijkere werkgever zijn. Een open bedrijfscultuur, medezeggenschap, loopbaanperspectief en een goede bezoldiging zijn hierin belangrijke bouwstenen. Leiderschap gericht op samen praten, leren, ontwikkelen en presteren. We zetten in op medewerkersbetrokkenheid met korte lijnen en inspraak op voor het vak belangrijke ontwikkelingen. We moedigen het opzetten van persoonlijke ontwikkelplannen en scholing aan. We communiceren duidelijk over ongewenste gedragingen en gaan hierover in gesprek. We zetten ons vitaliteitsbeleid dat aansluit bij de vereisten van onze sector voort. Ons arbo- en veiligheidsbeleid behoudt hoge prioriteit. We hechten waarde aan diversiteit binnen onze teams We blijven ons inzetten om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt passend werk te bieden. Ons sorteercentrum voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten is hiervoor een goede werken leerplek gebleken die we de komende periode in stand houden. Belangrijke ontwikkelpunten: Gezondheid en welbevinden is het belangrijkste HRM thema voor de komende jaren.