CConstaterende datEmmen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Omgevingsvisie Emmen 2040 'Sterke stad, vitale dorpen, veelzijdig buitengebied'

Commissievergadering 19 november 2026, gemeente EmmenBij agendapunt: Omgevingsvisie Emmen 204032.778 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

Dit lukt alleen door de handen ineen te slaan en samen te werken aan de toekomst van de gemeente Emmen. Samen werken aan een toekomstbestendige leefomgeving De (fysieke) leefomgeving in Emmen is voortdurend in beweging. Ontwikkelingen hierin raken vaak meerdere partijen met uiteenlopende belangen, wensen en bevoegdheden. Als gemeente hebben wij een publieke en maatschappelijke taak om het algemeen belang te bewaken en ontwikkelingen te faciliteren of in gang te zetten die bijdragen aan een toekomstbestendige leefomgeving. De Omgevingsvisie Emmen 2040 geeft richting aan deze ontwikkelingen en biedt een kader voor de integrale afweging van nieuwe initiatieven. De Omgevingsvisie schetst onze ambities voor de leefomgeving. We nodigen de samenleving en onze partners uit om dit samen tot uitvoering te brengen. Veel ontwikkelingen beginnen met een initiatief van inwoners, bedrijven en instellingen. De Omgevingsvisie biedt initiatiefnemers inzicht in de gemeentelijke doelen en afwegingskaders, zodat zij vooraf hun mogelijkheden kunnen verkennen en plannen hierop kunnen afstemmen om zo de kansrijkheid van hun initiatief te vergroten. Of het nu gaat om het aanpassen van een speeltuin, het ontwikkelen van een nieuw woongebied of het vormgeven van een dorpsvisie, we willen graag iedereen de kans geven om hun stem te laten horen.

Bij de beoordeling van initiatieven hanteren we het uitgangspunt ‘ja, mits, in plaats van ‘nee, tenzij’. Dit betekent dat we initiatieven in principe positief benaderen, mits ze bijdragen aan de gewenste toekomst en passen binnen de geldende kaders. We maken daarbij een integrale afweging van belangen en kijken naar de samenhang met diverse beleidsthema’s en andere ruimtelijke ontwikkelingen. Ook wet- en regelgeving en ander bestaand beleid spelen een rol in deze beoordeling. Emmen kent een grote diversiteit aan lokale gemeenschappen met actieve inwoners, betrokken ondernemers en bevlogen organisaties. Hun kennis, inzet en betrokkenheid zijn van grote waarde en hebben bijgedragen aan het vormgeven van deze visie. Samen willen we werken aan gebiedsgerichte oplossingen voor opgaven op het gebied van leefbaarheid, zorg, ontmoeting, klimaatadaptatie en energietransitie. 5.1 Samen bouwen, binnen de beschikbare ruimte 89 Omgevingsvisie Emmen 2040 Figuur 29. Participatie in het kader van de omgevingsvisie: straatgesprekken. Bron foto: RUIMTEVOLK. Initiatieven die goed passen bij onze gewenste toekomst juichen we toe en zetten we waar mogelijk extra kracht bij. Kritisch zijn we op initiatieven die weinig of nauwelijks bijdragen aan de gestelde doelen. In paragraaf 5.3 wordt toegelicht hoe we de omgevingsvisie toepassen als afwegingskader bij ruimtelijke initiatieven.

Participatie Participatie is een belangrijk onderdeel van de Omgevingswet. De Omgevingswet zet in op het zo vroeg mogelijk betrekken van alle ideeën, meningen en belangen door middel van een participatieproces. Dit vinden we belangrijk omdat dit bijdraagt aan draagvlak voor een initiatief en de omgevingskwaliteit van het plan kan versterken. Daarmee neemt ook de kans toe dat er minder bezwaren en zienswijzen worden ingediend. Vroegtijdige participatie wordt gestimuleerd bij de verschillende instrumenten van de Omgevingswet: de omgevingsvisie en programma’s, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning. De gemeente Emmen werkt op deze wijze bij de totstandkoming van de omgevingsvisie (en bij eventuele vernieuwing/aanvulling van de omgevingsvisie), bij het opstellen van omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan, maar ook bij uitvoeringsprojecten. Initiatiefnemers (bijv. inwoners, een ondernemer, een organisatie en de gemeente) zijn zelf verantwoordelijk voor het organiseren van participatie met de omgeving voor hun plan(initiatief). Dit kan bijvoorbeeld door middel van (inloop)bijeenkomsten, werksessies, keukentafelgesprekken, enquêtes of online consultaties. Het is belangrijk om een vorm te kiezen die past bij het project en de betrokken partijen.

En ook om daarbij breed te kijken naar belanghebbenden, zoals direct omwonenden, maar ook andere gebruikers, initiatiefnemers en bijvoorbeeld woningzoekenden. De gemeente biedt handvatten voor initiatiefnemers als het gaat om participatie. Onze uitgangspunten voor participatie zijn vastgelegd in het gemeentelijk participatiebeleid en er 90 Sterke stad. Vitale dorpen. Veelzijdig buitengebied. wordt gewerkt aan een participatieverordening om dit verder te borgen. Daarnaast bestaat er voor initiatiefnemers een handreiking Participatie met aanvullende uitleg en tips over het organiseren van participatie. Deze handreiking is samengevat op onze gemeentelijke website: https://gemeente.emmen.nl/welke- participatie-past-bij-u. Op de website staat ook een Quickscan Participatie, waarmee initiatiefnemers snel kunnen bepalen welke mate van participatie passend is voor het initiatief. Indien gewenst kan de gemeente de initiatiefnemer(s) verder op gang helpen. We hebben goede contacten in de verschillende wijken en dorpen en kunnen helpen bij het bereiken van de juiste mensen. Een paar belangrijke uitgangspunten voor participatie in Emmen zijn: • Inclusiviteit: iedereen moet mee kunnen doen, ongeacht achtergrond of mogelijkheden. • Voldoende tijd: deelnemers moeten voldoende tijd krijgen om zich te informeren en hun mening te geven.

• Vroegtijdige betrokkenheid: inwoners worden vanaf het begin betrokken bij de plannen. • Open communicatie: er is sprake van open en transparante communicatie over de plannen en de voortgang. • Helderheid in rollen en posities: we verschaffen aan de voorkant helderheid over de rollen en posities van partijen en inwoners (participatieladder) bij de ontwikkeling van beleid of plannen. Samenwerken over grenzen heen Veel van de ruimtelijke en maatschappelijke opgaven zijn grensoverstijgend. In de zin van bestuurlijke gemeentegrenzen, maar ook omdat ze vragen om een integrale blik en aanpak vanuit een samenwerking tussen overheden, maatschappelijke partners en samenleving. We hechten daarom veel waarde aan een sterke samenwerking met onze lokale partners en bedrijven. We ervaren daarbij het belang van regionale samenwerking en afstemming, met de Provincie Drenthe en (Duitse) buurgemeenten, waarbij we onze krachten bundelen als het gaat om het vinden van slimme oplossingen voor complexe, gebiedsoverstijgende opgaven. Ook werken we al jaren samen met andere regionale partners, zoals de GGD Drenthe, de waterschappen Vechtstromen en Hunze en Aa’s, de Veiligheidsregio Drenthe en de Omgevingsdienst Drenthe en blijven met hen samenwerken, zeker waar hun werkzaamheden raken aan de uitvoering van de omgevingsvisie.

5.2 Verbinding via de nieuwe beleidscyclus De omgevingsvisie is een van de instrumenten van de Omgevingswet. In de Omgevingswet zijn daarnaast drie andere relevante beleidsinstrumenten geformuleerd, elk met hun eigen rol: het omgevingsprogramma, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning. De omgevingsvisie maakt deel uit van de beleidscyclus van de Omgevingswet. Deze beleidscyclus biedt structuur om de instrumenten van de Omgevingswet te ordenen volgens een logisch proces: beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, uitvoering en terugkoppeling. We werken daarmee toe naar overzichtelijk en integraal beleid voor de leefomgeving van onze gemeente, met één omgevingsvisie, een aantal omgevingsprogramma’s en één omgevingsplan. Periodieke evaluatie Omgevingsvisie De Omgevingsvisie Emmen 2040 is een dynamisch document dat we periodiek toetsen op relevantie, actualiteit en volledigheid. Monitoring en evaluatie zijn cruciaal om snel te kunnen inspelen op nieuwe inzichten en (maatschappelijke) ontwikkelingen, nieuw nationaal, provinciaal of lokaal beleid en om te beoordelen of onze ambities worden behaald of bijstelling nodig is. We hanteren hiervoor een beleidscyclus en evalueren de visie minimaal elke vier jaar. De eerste evaluatie vindt plaats in 2028, twee jaar na vaststelling, zodat we kunnen nagaan of het document in de praktijk werkt zoals beoogd.

Elke evaluatie kan leiden tot herijking of tot het toevoegen van een addendum over een specifiek onderwerp. Afhankelijk van de aard van de 91 Omgevingsvisie Emmen 2040 Figuur 30. Schematische weergave van de beleidscyclus van de Omgevingswet. De figuur toont ook de relatie van de omgevingsvisie met bestaande beleids- en visiedocumenten en de onderlinge doorwerking van de beleidsinstrumenten onder de Omgevingswet. aanpassing wordt een passend participatietraject doorlopen. De wijze waarop we dit vormgeven, stemmen we vooraf af met de gemeenteraad. De gemeenteraad is uiteindelijk verantwoordelijk voor de vaststelling van een (herijkte) omgevingsvisie. Omgevingsprogramma’s In een omgevingsprogramma worden ambities en keuzes die in de omgevingsvisie zijn vastgelegd nader uitgewerkt voor specifieke thema’s of gebieden. Het omgevingsprogramma is het instrument van het college van burgemeester en wethouders, waarin zij de bovenliggende beleidslijnen uit de omgevingsvisie verder uitwerken. Een programma bevat (uitvoerings) maatregelen voor bescherming, beheer, gebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. In een programma worden de ambities uitgewerkt in concrete (uitvoerings) maatregelen. Er staat ook in welke middelen nodig zijn om het doel te behalen en op welke manier we als gemeente hierop gaan sturen (sturingsfilosofie).

Daarbij gaat het om aspecten zoals financiering en benodigde ruimtelijke en juridische instrumenten. Er zijn twee soorten omgevingsprogramma’s: verplichte en onverplichte (vrijwillige) programma’s. Er zijn op dit moment drie wettelijk verplichte omgevingsprogramma’s die gelden voor de gemeente Emmen, waaronder het Actieplan geluid. Daarnaast is er het volkshuisvestingsprogramma, in het kader van de Wet versterking regie op de volkshuisvesting die sinds 1 juli 2026 in werking is getreden. Dit programma vervangt de huidige Woonvisie en Woonzorgvisie. Daarnaast is er het warmteprogramma dat in 2027 wordt vastgesteld in het kader van de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie. Dit vervangt de warmtetransitievisie. Daarnaast geldt dat het opstellen van een programma ook verplicht is bij een dreigende overschrijding van een omgevingswaarde (zie verder bij omgevingsplan). Vrijwillige programma’s zijn gericht op de nadere uitwerking en uitvoering van de omgevingsvisie. Die kunnen themagericht zijn (bijvoorbeeld gericht op mobiliteit, wonen of omgevingsveiligheid) of gebiedsgericht (bijvoorbeeld voor de 92 Sterke stad. Vitale dorpen. Veelzijdig buitengebied. ontwikkeling van een nieuwe woonwijk of de herstructurering van een bedrijventerrein).

De gemeente zal na inwerkingtreding van de omgevingsvisie thematische of gebiedsgerichte beleidsstukken die een doorvertaling zijn van onderdelen uit de omgevingsvisie vaststellen als een programma. Dit zal op termijn stukken vervangen die we voorheen vaststelden als bijvoorbeeld een energienota, detailhandelsvisie of gebiedsvisie. We kunnen niet in één keer alle ambities van de omgevingsvisie en ons overige beleid in programma’s uitwerken. We zullen dit geleidelijk aanpakken en moeten daarom prioriteren en faseren op basis van urgentie, bestuurlijke focus en het aantal (gecombineerde) opgaven. Bij het werken met thematische of gebiedsgerichte programma’s is van belang dat de integraliteit en onderlinge samenhang geborgd worden. Er wordt in ieder geval gestart met het opstellen van een programma duurzame fysieke leefomgeving, waarin aspecten als water- en bodem sturend, klimaatadaptatie, gezondheid en natuur/landschap verder worden uitgewerkt. Ook wordt er al gestart met een Omgevingsprogramma milieu en lopen er al processen voor het Programma bedrijventerreinen en glastuinbouw. De recent vastgestelde mobiliteitsvisie zal ook worden beschouwd als een omgevingsprogramma na vaststelling van de Omgevingsvisie en het uitvoeringsplan van de mobiliteitsvisie dat nog wordt opgesteld. Binnen een omgevingsprogramma is het verplicht dat er aandacht is voor monitoring.

In de programma’s hebben we aandacht voor het meetbaar maken van de doelen en de monitoring daarvan. We bouwen daarbij voort op de nulmeting die bij de ontwikkeling van de omgevingsvisie uitgevoerd is. Ook het milieueffectrapport benutten we voor specifieke aandachtspunten voor de monitoring. In de gemeente Emmen werken we datagedreven. In de gemeentelijke organisatie wordt op diverse plekken gewerkt aan monitoring. We streven ernaar om bij de monitoring van de omgevingsprogramma’s en de omgevingsvisie de verbinding te maken met al ontwikkelde monitoringsaanpakken. Omdat omgevingsprogramma’s een uitwerking zijn van de kaders uit de omgevingsvisie, zijn deze een bevoegdheid van het College. De gemeenteraad willen wij in staat stellen om richting te geven aan deze uitwerking, omdat de kaders uit de omgevingsvisie op sommige punten globaler zijn. Dit doen we door aan het begin van het proces voor een omgevingsprogramma een startnotitie op te stellen. In deze startnotitie wordt uitgewerkt: • Welke kaders uit de omgevingsvisie nader worden uitgewerkt in het betreffende programma; • Welke uitgangspunten daarvoor worden gehanteerd in het programma; • Op welke manier de uitkomsten uit het MER voor het betreffende onderwerp worden betrokken bij de totstandkoming van het programma; • Hoe participatie zal worden uitgevoerd.

Deze startnotitie wordt voorgelegd aan de raad voor besluitvorming. Voorafgaand kan er ook nog een C-discussie worden gehouden in de raad om tot nadere invulling van de startnotitie te komen, maar dit is niet standaard. Het College werkt daarna het omgevingsprogramma uit binnen de kaders van de startnotitie.De raad wordt over de voortgang op de hoogte gehouden. Omgevingsplan De juridische verankering van deze omgevingsvisie en toekomstige omgevingsprogramma’s vindt plaats in het omgevingsplan. Dit omgevingsplan vertaalt de ambities uit beleid naar concrete regels en voorschriften. Anders dan de omgevingsvisie, die alleen bindend is voor de gemeente, is het omgevingsplan ook bindend voor inwoners, ondernemers en initiatiefnemers. Het omgevingsplan is de opvolger van de huidige bestemmingsplannen, beheersverordeningen en gemeentelijke verordeningen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Op dit moment is er een omgevingsplan van rechtswege, waarin alles ‘tijdelijk’ is vastgelegd op dezelfde manier als voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Stapsgewijs zal dit worden omgezet naar een vernieuwd omgevingsplan volgens de regels en mogelijkheden binnen de Omgevingswet. Dit is een omvangrijke taak. Als gemeente zijn we van plan om dit voor 2032 (de wettelijk verplichte datum) af te ronden.

93 Omgevingsvisie Emmen 2040 Het omgevingsplan is gericht op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dit wordt bereikt door regels te stellen over activiteiten die gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving in het omgevingsplan. In dit kader kunnen bepaalde onderwerpen genormeerd worden in het omgevingsplan en kunnen er omgevingswaarden worden vastgesteld over thema’s om tot een gewenst resultaat te komen. Met de omgevingswaarden kunnen in bepaalde gebieden of op bepaalde thema’s strengere eisen worden gesteld dan de in rijks- of provinciaal beleid en wet- en regelgeving vastgelegde waarden. Deze omgevingswaarden bieden de mogelijkheid om differentiatie in doelen aan te brengen voor verschillende gebieden/thema’s. Omgevingsvergunning Initiatiefnemers die in de fysieke leefomgeving aan de slag willen, hebben in veel gevallen een omgevingsvergunning nodig. In het gemeentelijke omgevingsplan leggen we vast voor welke activiteiten een omgevingsvergunning vereist is. Overige beleidsinstrumenten Naast de instrumenten uit de Omgevingswet kunnen we ook op andere manieren uitwerking geven aan de omgevingsvisie. Denk hierbij aan (tijdelijke) beleidsregels en verordeningen. Het streven is dat beleidsregels uiteindelijk worden opgenomen als onderdeel van een omgevingsprogramma, of dat deze regels onderdeel worden van het omgevingsplan.

Daarnaast zijn er nog bestaande (sectorale) beleidsdocumenten en uitvoeringsagenda’s met betrekking tot de fysieke leefomgeving en worden er op dit moment nog enkele volgens het ‘oude’ systeem uitgewerkt. Voorlopig kunnen deze beleidsstukken naast de omgevingsvisie blijven bestaan. Het streven is wel om deze uiteindelijk om te zetten in een apart programma of om deze op te nemen in een overkoepelend programma. Een voorbeeld hiervan kan zijn het opnemen van de beleidsregels kamerverhuur in het volkshuisvestingsprogramma of het opnemen van de beleidsregels Ruimte voor Ruimte in het programma duurzame fysieke leefomgeving. Veel van het geldende beleid is verwerkt in de omgevingsvisie, maar mocht het gebeuren dat er sprake is van botsende belangen tussen een bestaande beleidsnota en de omgevingsvisie, dan is de omgevingsvisie leidend. 5.3 Verbinding via integraal en gebiedsgericht werken De omgevingsvisie ligt er nu. Om de ambities te realiseren vraagt dit, naast een goede samenwerking tussen gemeente en samenleving en partners, om goede interne samenwerking binnen de gemeente. Het draait om het aanpakken van de opgaven vanuit verschillende perspectieven.

De omgevingsvisie biedt een duidelijke richting en een integraal afwegingskader voor nieuwe ontwikkelingen, zodat we de initiatieven die bijdragen aan de toekomstige leefomgeving die we met elkaar willen bereiken kunnen faciliteren. De omgevingsvisie als integraal kader voor initiatieven De omgevingsvisie vormt een uitnodiging aan iedere inwoner, ondernemer en organisatie om de ambities samen te brengen met eigen acties en keuzes, door middel van initiatief. Aan de hand van de omgevingsvisie kunnen deze initiatieven op eenzelfde, transparante wijze worden afgewogen. Met de leidende principes zoals genoemd in hoofdstuk 3, de realisatie dat ontwikkelingen zouden moeten bijdragen aan een gezonde en veilige leefomgeving (of het streven om op zijn minst de huidige situatie niet verslechteren), en de concrete bouwstenen en richtingen vanuit de kernambities en gebiedsgerichte uitwerkingen hebben we ons afwegingskader bepaald. Doordat dit afwegingskader zowel vanuit fysiek, economisch als sociaal domein is vormgegeven, biedt dit een concrete eerste stap in het integraal werken. Dit betekent dat de omgevingsvisie altijd als uitgangspunt moet worden meegenomen in de beoordeling van nieuwe 94 Sterke stad. Vitale dorpen. Veelzijdig buitengebied. initiatieven en bij het opstellen van nieuw beleid. En daarnaast dat de omgevingsvisie als geheel moet worden beschouwd.

De omgevingsvisie kan niet worden gebruikt om individuele bouwstenen die in het straatje passen van een initiatief wel te gebruiken, en daarbij andere bouwstenen die niet aansluiten bij het initiatief te ‘vergeten’. De omgevingsvisie schetst een totaalbeeld van de toekomst van Emmen en kan ook enkel op die manier worden toegepast in de praktijk. Deze omgevingsvisie verduidelijkt de richting waar we naartoe willen, de stip op de horizon. Daarnaast laat het zien welke thema’s we meewegen in ons gemeentelijk beleid en onze beslissingen. Hierbij staan de kenmerken en identiteit van onze gemeente altijd voorop. Bij een initiatief of ontwikkeling stellen we onszelf en de initiatiefnemer de volgende vragen: • Voldoet het initiatief in voldoende mate aan de leidende principes? • Draagt de ontwikkeling of het initiatief bij aan de geformuleerde kernambities en sluit het aan op de gebiedsgerichte uitwerkingen en in welke mate? • Is er sprake van een negatieve en/of positieve impact op de kwaliteiten van de leefomgeving, zoals verwoord in deze omgevingsvisie? • In welke mate wordt het initiatief of de ontwikkeling gedragen door de directe omgeving en wat zijn daarvoor de redenen? Deze vragen integreren we in de bestaande processen rondom het afwegen van nieuwe initiatieven1. De ‘ja, mits’ houding is hierbij het uitgangspunt.

Dit afwegingskader vraagt van alle betrokkenen bij het initiatievenproces, als ook bij de verdere uitvoering van een project, om een brede integrale blik, open houding en bewustzijn van doelstellingen buiten het eigen werkveld. Binnen de organisatie is deze werkwijze al langer het uitgangspunt, en 1 Op de besluitvorming over lopende initiatieven die zijn voorzien in de voormalige regelgeving onder de Wro, zoals de bestemmingsplannen, heeft deze visie geen directe gevolgen. De visie ziet alleen toe op nieuwe en toekomstige ontwikkelingen. hoewel het in de praktijk steeds beter gaat, zijn er nog stappen te zetten om dit verder toe te passen. De omgevingsvisie is de aanleiding om deze werkwijze uiteindelijk vanzelfsprekend te laten zijn. Bewaken integraliteit in de beleidscyclus De bedoeling van de omgevingswet is meer integraliteit (in beleid en uitvoering) en een overzichtelijke beleidsstructuur die beperkt is van omvang. Omgevingsprogramma’s moeten straks onderling met elkaar in verbinding staan om botsend beleid te voorkomen. Daarnaast moet er een duidelijke verbinding zijn tussen omgevingsprogramma’s en de omgevingsvisie, en vaak ook met het omgevingsplan. Om deze bedoeling te borgen in de organisatie is strakke sturing en regie nodig.

Deze sturing is een gedeelde verantwoordelijkheid van alle medewerkers die binnen hun werk bezig zijn met beleid opstellen en uitvoeren, van teamleiders, opdrachtgevers, van het CMT en het College. Daarnaast wordt er intern een (tijdelijk) opgaveteam samengesteld dat de samenhang borgt van lopende beleidsvraagstukken en de samenhang tussen omgevingsprogramma’s en de verbinding met de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Er zal aanvullend worden gewerkt met een programmastructuur met een beperkt aantal hoofdthema’s waarbinnen omgevingsprogramma’s en ander beleid zullen worden ondergebracht. Het hanteren van een programmastructuur zorgt ervoor dat losse omgevingsprogramma’s geordend zijn aan de hand van overkoepelende thema’s en een samenhangend geheel vormen. Deze programmastructuur zal straks in de praktijk geleidelijk aan worden vormgegeven. Gebiedsgericht (uit)werken Integraal werken vraagt ook om gebiedsgericht werken. Door het gebied (een dorp, wijk of specifieke plek) als uitgangspunt te nemen, is het vanzelfsprekend om te kijken naar wat het gebied in zijn totaliteit nodig heeft. Gebiedsgericht werken is cruciaal 95 Omgevingsvisie Emmen 2040 om de ambities van de omgevingsvisie tot uitvoering te kunnen brengen. De bouwstenen en de gebiedsgerichte uitwerkingen, specifiek die voor de dorpen en wijken, vragen namelijk om doorvertaling.

Hoe kunnen de genoemde doelen gericht in het dorp/wijk tot realisatie komen (met name waar de huidige situatie niet aansluit op de beschreven doelen)? In een deel van de wijken en dorpen zal dit vragen om een nadere uitwerking van de omgevingsvisie in een gebiedsgericht programma (dit vervangt dan de term wijk/dorpsvisie of woon- en leefbaarheidsvisie). De omvang van de opgaven en ambities die we in deze omgevingsvisie uiteenzetten is aanzienlijk. Voor een groot deel van deze ambities ligt de verantwoordelijkheid en het initiatief bij ons als gemeente Emmen, zoals de bereikbaarheid, de inrichting van de openbare ruimte en het voorzien in adequate voorzieningen zoals scholen en groenvoorzieningen. De noodzakelijke aanpassingen om onze leefomgeving toekomstbestendig te maken, brengen kosten met zich mee. De Omgevingswet verplicht overheden om de kosten voor werken en maatregelen die inherent zijn aan een ontwikkeling, op proportionele wijze te verhalen op de initiatiefnemers die profiteren van de aanleg van openbare voorzieningen in het ontwikkelde gebied. De Omgevingswet biedt hiervoor een wettelijke basis voor een (anterieure) overeenkomst tussen de gemeente en een initiatiefnemer. Hierbij kan gedacht worden aan woningbouwprojecten, de realisatie of transformatie van bedrijventerreinen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen.

Dit was voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet ook al een wettelijke verplichting. Daarmee is dit dus niet nieuw voor de Emmense praktijk. In deze omgevingsvisie formuleren wij als gemeente Emmen ambitieuze doelstellingen en zien we diverse ontwikkelingen op ons afkomen. Dit impliceert forse investeringen. Een deel van deze investeringen is direct toe te schrijven aan specifieke onderdelen van het omgevingsplan en is derhalve rechtstreeks verhaalbaar. Een ander deel van de kosten vloeit voort uit meerdere plannen en zal breder worden verhaald, bijvoorbeeld binnen specifieke programma’s. Tot slot is er een deel van de investeringen dat niet eenvoudig te koppelen is aan direct profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit, maar desalniettemin van wezenlijk belang is voor iedereen binnen de grenzen van gemeente Emmen. Naast het verplichte kostenverhaal biedt de Omgevingswet de gemeente ook de mogelijkheid om zogenaamde financiële bijdragen voor de ontwikkeling van een gebied te vragen. Deze financiële bijdragen kunnen op grond van artikel 13.22 Omgevingswet worden overeengekomen in een overeenkomst of op grond van artikel 13.23 Omgevingswet worden opgenomen in het omgevingsplan.

In de artikelen 8.13 en 8.20 Omgevingsbesluit staan de activiteiten opgenomen waarvoor bij overeenkomst een financiële bijdrage kan worden gevraagd en in artikel 8.13 Omgevingsbesluit staan de activiteiten opgenomen waarvoor in een omgevingsplan een financiële bijdrage kan worden opgenomen. In mei 2026 heeft de gemeenteraad een nieuwe Nota Grondbeleid vastgesteld. Deze nota omschrijft dat de gemeente gaat werken met situationeel actief grondbeleid. Dit betekent dat de gemeente vaker een actieve rol zal aannemen om grond aan te kopen om ontwikkelingen voor bijvoorbeeld woningbouw, bedrijvigheid of andere zaken mogelijk te maken. De omgevingsvisie vormt een richting hiervoor. Grond aankopen kan namelijk noodzakelijk zijn of juist een hulpmiddel zijn om een deel van de doelen uit deze omgevingsvisie te kunnen behalen. Aanvullend wordt onderzocht of een uitwerking van het kostenverhaal benodigd is. 5.4 Bekostiging 96 Sterke stad. Vitale dorpen. Veelzijdig buitengebied. Colofon Dit document is opgesteld door RUIMTEVOLK en resultaat van een samenwerkingsproces met de gemeente Emmen, maatschappelijke partners en samenleving en politieke besluitvorming. Het delen van beelden, kaarten en foto’s is toegestaan mits de bron duidelijk is vermeld.

97 Omgevingsvisie Emmen 2040 Bijlagen Bijlage 1 Nota van Participatie Bijlage 2 Overzicht van vigerend beleid Bijlage 3 Begrippenlijst Bijlage 4 MER Bijlage 5 Analyse water en bodem sturend 98 Sterke stad. Vitale dorpen. Veelzijdig buitengebied. Bijlage 1 Nota van participatie Zie extern document. Bijlage 2 Overzicht van vigerend beleid Nationaal beleid | • | Ontwikkelvisie Rundedal (2021); • | Nationale Omgevingsvisie (2020); | • | Structuurvisie Erica glastuinbouw 2012-2017 (2012); • | Ontwerp Nota Ruimte (2025); | • | Structuurvisie Werklocaties Emmen 2020 • | Kamerbrief Water en Bodem Sturend (2022) Cultuur, recreatie en horeca Provinciaal beleid | • | Beleidskader Vrijetijdseconomie (2021); • | Omgevingsvisie provincie Drenthe (2022); | • | Nota verblijfsrecreatie Emmen (2021); • | Ontwerp omgevingsvisie provincie Drenthe (2026); | • | Cultuurnota 2025 - 2028 ‘Het verhaal van Emmen’ (2024) • | Omgevingsverordening Provincie Drenthe; • | Programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe | Milieu en veiligheid (2026) | • | Beleidsnota externe veiligheid Emmen (2013); • | Meerjarenuitvoeringsprogramma bodem 2016-2020 (2016); Regionaal beleid | • | Visie op de bodemkwaliteit (2013) • | Economisch programma Vierkant voor Werk (2016); • | RES 1.0 (2021); | Verkeer en vervoer • | Regionale Adaptatie Strategie 2024: Samenwerking | • | Mobiliteitsvisie 2040 ‘Emmen zet Stappen’

(2026); Noordelijke Vechtstromen (2023) | • | Strategische visie gebiedsontwikkeling spoorzone Emmen Nedersaksenlijn (2026); Lokaal beleid | • | Fietsplan 2018-2024 (2017); • | Integrale parkeervisie gemeente Emmen (2017); Algemeen • | Strategienota Emmen (2021); | Openbare ruimte • | Coalitieakkoord 2026-2030 (2026) | • | Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (2025); • | Toekomstvisie begraven (2021) Wonen • | Woonvisie (buitengeWoon Thuis in Emmen) (2022); | Water en riolering • | Woonzorgvisie ‘Wonen zonder Zorgen’ 2023-2026 (2022); | • | Gemeentelijk rioleringsplan 2024-2028 (2023); • | Structuurvisie Beleidsnotitie Bouwen in de Linten’ (2017) | • | Structuurvisie Water (2014); • | Waterplan Emmen 2030 (2004) Economie/Bedrijvigheid • | Kadernota Economie (2024); • | Nota horeca Visie en beleid horeca gemeente Emmen (2025); • | Detailhandelsstructuurvisie 2020-2030 (2022); • | Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten voor tuinbouwgebieden Erica en Klazienaveen 2021 (2021); • | Tuinbouwbeleid gemeente Emmen (2012); 99 Maatschappelijke voorzieningen en sociaal domein | Dorpen • | Beleidskader sociaal domein ‘Erbij horen en meedoen in | • | Structuurvisie ‘centrumgebied Schoonebeek’ (2013); Emmen’ (2023); | • | Woon- en leefbaarheidsvisie Nieuw-Amsterdam/Veenoord • | Accommodatiebeleid Revisited (2013); | (2018); • | Integraal huisvestingsplan scholen (2021); | • | Woon en

Leefbaarheidsvisie Nieuw-Weerdinge (2018); • | Integraal huisvestingsplan sportvoorzieningen (2023); | • | Structuurvisie Nieuw - Amsterdam / Veenoord (2013) • | Kadernota sportief bewegen (2017); | • | Kadernota Vitaal Platteland 2014-2020 (2013) • | Beleidsprogramma veiligheid (2015); • | Uitvoeringsagenda veiligheid (2022); | Buitengebied • | Kadernota Vitaal Platteland 2014-2020 (2013) Duurzaamheid, energie en klimaat • | Energienota 2023-2026 (2023); • | Transitievisie warmte (2021); • | Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie Emmen: klimaatadaptatiestrategie (2022); • | Structuurvisie Windenergie (2016); • | Structuurvisie Zonneakkers (2015); • | Beleidsnotitie Erfmolens agrarische en glastuinbouwbedrijven (2023) Landschap, archeologie en erfgoed • | Erfgoednota - Het Erfgoed van Emmen (2025); • | Beleidsnota archeologie 2013-2018 (2013); • | Cultuurhistorische waardenkaart (2017); • | Ruimtelijke waardenkaart Emmen (2008); • | Welstandsnota Emmen (2015) Emmen Centrum • | Zicht op het Rensenpark (2023); • | Hoogbouwvisiedocument (2007); • | Omgevingsvisie Emmen Centrum (2017) Emmen Wijken • | Woon en Leefbaarheidsvisie Angelslo (2019); • | Woon en Leefbaarheidsvisie Emmerhout 2020-2030 (2020); • | Wijkvisie Bargeres 2022-2032 (2022) 100 101 Omgevingsvisie Emmen 2040 Bijlage 3 Begrippenlijst AANDACHTSGROEPEN Groepen mensen die extra begeleiding en ondersteuning nodig hebben bij

het vinden van passende huisvesting, omdat ze bijvoorbeeld een specifieke woonvraag hebben of zich in een kwetsbare positie bevinden. Deze groepen hebben vaak minder kansen op de reguliere woningmarkt. AUTOLUW Wanneer er in een bepaald gebied relatief weinig gemotoriseerd verkeer (zoals auto’s en motoren) is, en er op straat meer ruimte is voor fietsers en voetgangers. BEBOUWD GEBIED Een gebied waar veel gebouwen voor wonen, werken en voorzieningen dicht bij elkaar staan. BEDRIJVIGHEID Activiteiten van voornamelijk bedrijven. BEWEEGVRIENDELIJKE OMGEVING Een omgeving die mensen uitnodigt tot bewegen en sporten. BIODIVERSITEIT Alle verschillende soorten van leven (dieren en planten) die we op aarde hebben. Een hoge biodiversiteit betekent dat er in een gebied veel verschillende soorten dieren en planten leven. BODEM- EN WATERSYSTEEM Alles wat te maken heeft met de ondergrond en waterhuishouding in een gebied die samen vormen ze hoe het landschap eruitziet en wat mensen ermee kunnen doen, bijvoorbeeld als het gaat om woningbouw, landbouw of natuur beschermen. Het gaat om de samenhang tussen grondsoort, grondwater en waterlopen. BODEMKWALITEIT Hoe gezond en bruikbaar de bodem is, gemeten aan de hand van fysieke, chemische en biologische eigenschappen.

(BOVEN)REGIONAAL GROOTSCHALIG BEDRIJVENTERREIN Een bedrijventerrein dat zich richt op het huisvesten van bedrijven met een grote omvang (>10 ha). (Boven)regionaal duidt dat het bedrijventerrein plaats biedt aan bedrijven die zich richten op een markt (klanten, leveranciers, werknemers) van een gebied dat groter is dan alleen gemeente Emmen. BREDE WELVAART Brede welvaart is een maatstaf voor het welzijn van mensen. Naast economische groei en materiële welvaart gaat het ook om zaken als gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale cohesie, persoonlijke ontplooiing en (on)veiligheid. Het gaat zowel om de kwaliteit van leven in het ‘hier en nu’, als om de effecten van onze manier van leven op het welzijn van mensen op andere plekken en voor toekomstige generaties. BUITENGEBIED Het gebied dat buiten de stad of dorp ligt, waar vooral weilanden, bossen en natuurgebieden zijn. CO2-NEUTRAAL Er is een evenwicht tussen de uitstoot van CO2 en het opnemen van CO2. COLLECTIEVE PARKEERVOORZIENING Een parkeerplaats die gezamenlijk gebruikt wordt door meerdere personen, zoals bewoners van een appartementencomplex, woonwijk of buurt. CIRCULAIR/CIRCULARITEIT Hergebruiken van producten voor het maken van nieuwe producten en/of materialen. CULTUURHISTORIE/CULTUURHISTORISCH Iets dat betekent waardevol is vanwege de geschiedenis en cultuur van een plek, een gebied of een groep mensen.

Het laat zien hoe mensen vroeger leefden, wat ze belangrijk vonden en hoe dat nu nog te zien is. DEELMOBILITEIT Het systeem waarbij personen uit verschillende huishoudens een voertuig delen. 102 Sterke stad. Vitale dorpen. Veelzijdig buitengebied. DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN Veranderingen in de kenmerken van de bevolking van een gebied, zoals het aantal geboorten, migratie, leeftijdsopbouw en gezinssamenstelling. DOORFIETSROUTE Een fietspad dat speciaal is aangelegd om snel en comfortabel langere afstanden te fietsen, vaak met weinig oponthoud. Deze routes zijn meestal breder en hebben minder kruisingen met autoverkeer dan gewone fietspaden. ENERGIEHUB Een lokale samenwerking tussen meerdere partijen op het gebied van energie, bijvoorbeeld bedrijven op een bedrijventerrein, die gezamenlijk energie opwekken, opslaan, uitwisselen en verbruiken. In een energiehub worden opwek en gebruik van duurzame energie op elkaar afgestemd, waardoor er minder druk komt op het elektriciteitsnet. ENERGIESYSTEEM Het geheel van energiebronnen, -netwerken en technieken waarmee energie wordt opgewekt, opgeslagen en gebruikt. ES Een hooggelegen akker die vanaf de middeleeuwen is ontstaan op zandgronden. EXTENSIVERING Manier van landbouw- en veeteelt waarbij minder toegevoegde waarde per eenheid nagestreefd wordt.

EXTERNE VEILIGHEID Bij externe veiligheid/omgevingsveiligheid gaat het om de risico’s van het gebruik, de productie, opslag en transport van gevaarlijke stoffen en windturbines. Dit gaat over de risico’s voor mens en milieu bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen. FUNCTIEMENGING Het combineren van verschillende functies (zoals wonen, werken, winkelen, recreatie) binnen een gebouw of een gebied. GEBIEDSGERICHTE AANPAK De doorvertaling van ambities voor een gemeente naar specifiek een plek zoals een wijk of dorp. Hierbij wordt er rekening gehouden met de situatie op de plek, zoals wie er in de wijk wonen, hoe de gebouwen eruitzien en wat er in de omgeving ligt. GEZONDE LEEFOMGEVING De inrichting van de leefomgeving waarin mensen wonen, werken en recreëren heeft invloed op hun gezondheid. Een gezonde leefomgeving is een leef- en werkomgeving die als prettig wordt ervaren, die uitnodigt tot gezond gedrag en waar de druk op de gezondheid (vanwege bijvoorbeeld geluid, klimaat, lucht of infecties) zo laag mogelijk is. GECLUSTERD Gegroepeerd of bij elkaar geplaatst. In de context van voorzieningen, betekent dit dat bijvoorbeeld de huisarts, apotheek en tandarts dicht bij elkaar zijn. GREENWISE CAMPUS De Greenwise Campus is een netwerk voor kennisontwikkeling, innovatie en ondernemerschap voor bedrijven, onderwijs en overheid in gemeente Emmen.

Het samenwerkingsverband werkt aan innovaties in de domeinen circulaire plastics, energie, slimme maakindustrie en welzijn, zorg en technologie. De campus is een initiatief van NHL Stenden, Drenthe College, Rijksuniversiteit Groningen, Provincie Drenthe en gemeente Emmen. In het gebied vanaf het GETEC-park tot aan het Scheper ziekenhuis wordt ruimte geboden aan deze samenwerking, onder andere in de vorm. GROOTSCHALIGE WONINGBOUW Het bouwen van een groot aantal woningen op een plek. Vaak gaat het hierbij om tientallen tot honderden woningen, zoals een woonwijk of een appartementencomplex. Op de visiekaart van de omgevingsvisie hanteren we een minimum van 40 woningen bij inbreiding en 100 woningen bij uitbreidingsplannen. HERSTRUCTURERING Het aanpassen en vernieuwen van verouderde locaties en gebieden, zodat deze beter functioneren en meer aansluiten bij huidige eisen op het gebied van wonen, werken, mobiliteit en duurzaamheid. HITTESTRESS Het absorberen van meer hitte op een hete zomerdag in een versteende omgeving (met veel asfalt, stoeptegels, etc.) dan in een omgeving met veel groen. Hierdoor wordt het extreem heet in die omgeving en koelt het ’s avonds ook minder snel af. INBREIDING Het toevoegen van nieuwe woningen of andere gebouwen binnen de bestaande bebouwde omgeving, in plaats van aan de grenzen van de bestaande bebouwing.

103 Omgevingsvisie Emmen 2040 KETENPARTNERS Partijen waarmee de gemeente vaak samenwerkt tijdens besluitvormingstrajecten, zoals andere overheden en lokale belangenbehartigers. KLEINSCHALIGE WONINGBOUW Het bouwen van een klein aantal woningen op een plek, zoals een rij van woningen. KLIMAATADAPTATIE Het aanpassen van de omgeving om zo voorbereid te zijn op de gevolgen van klimaatverandering, zoals droge perioden, extreme regenbuien en hete zomerdagen. KLIMAATBESTENDIG Voorbereid zijn op de gevolgen van klimaatverandering, zoals droge perioden, extreme regenbuien en hete zomerdagen. KLIMAATNEUTRAAL/CO2-NEUTRAAL Klimaatneutraal of CO2-neutraal betekent dat er een evenwicht is tussen de CO2-uitstoot en de opname van CO2 uit de atmosfeer. Een klimaatneutrale of CO2-neutrale gemeente betekent dat de gemeente streeft naar een situatie waarin activiteiten binnen de gemeente geen negatieve invloed meer hebben op het klimaat. Dit houdt in dat de uitstoot van broeikasgassen, zoals CO2, methaan en lachgas, zoveel mogelijk wordt verminderd en dat de resterende uitstoot wordt gecompenseerd. KRINGLOOPLANDBOUW Voedsel of planten worden op een duurzame manier geproduceerd door hergebruik van land en grondstoffen. Het sluiten van de kringloop zorgt voor zo weinig mogelijk reststromen, minder uitstoot van schadelijke stoffen en minder energiegebruik.

LAADINFRASTRUCTUUR Voorzieningen en technologieën die nodig zijn voor het opladen van elektrische voertuigen, zoals laadpunten en laadstations. LANDBOUWTRANSITIE De verandering van de huidige landbouwpraktijken naar een meer duurzame en toekomstbestendige vorm. Deze overgang richt zich op het verminderen van negatieve milieu-impact, het versterken van de biodiversiteit en het creëren van een economisch gezonde en sociaal rechtvaardige landbouwsector. LEEFBAARHEID De mate waarin een bepaald gebied aantrekkelijk is om in te wonen en te leven. Daarbij gaat het zowel om fysieke kenmerken als om sociale kenmerken van het gebied. LEVENSLOOPBESTENDIGE WONING Een woning die ontworpen of aangepast is om geschikt te zijn voor verschillende levensfasen. De woning is zo gebouwd dat de bewoners erin kunnen blijven wonen als hun levensomstandigheden veranderen, bijvoorbeeld door ouderdom, ziekte of een handicap. LINTBEBOUWING Uitgestrekt gebied van woningen en boerderijen die als een lint langs een weg of kanaal zijn gelegen. MAAKINDUSTRIE Bedrijven die zich bezighouden met de productie van goederen door het verwerken van grondstoffen en materialen tot nieuwe producten. MEERVOUDIG RUIMTEGEBRUIK Meervoudig ruimtegebruik betekent dat eenzelfde stuk grond of gebouw voor verschillende doelen tegelijkertijd of na elkaar wordt gebruikt.

Dit kan helpen om ruimte efficiënter te benutten en verschillende functies te combineren. MILIEUEFFECTEN De gevolgen van verschillende bronnen op lucht, water en bodem, natuur en landschap. MOBILITEITSHUB Een centrale plek waar verschillende vormen van vervoer samenkomen, waardoor reizigers makkelijk kunnen overstappen van het ene naar het andere vervoermiddel. Denk hierbij aan een combinatie van trein, bus, deelauto’s en (deel)fietsen op één locatie. MULTIMODALE BEREIKBAARHEID Het bereikbaar zijn van een gebied voor reizigers die gebruik maken van verschillende vervoermiddelen (modaliteiten): te voet, per fiets, met het openbaar vervoer en met individueel gemotoriseerd transport (auto, motor). NATURA 2000-GEBIEDEN Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. 104 Sterke stad. Vitale dorpen. Veelzijdig buitengebied. NATUURINCLUSIEF Zodanige vormgeving/inrichting van een omgeving, gebouw of proces dat het bijdraagt aan de lokale biodiversiteit en natuurwaarden. NATUURNETWERK NEDERLAND (NNN) Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. NETCONGESTIE Een situatie op het elektriciteitsnet waarbij de vraag naar of het aanbod van elektriciteit groter is dan de capaciteit van het netwerk.

Netcongestie ontstaat wanneer de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk tijdelijk of structureel onvoldoende is om aan de vraag naar transport van elektriciteit te voldoen. Dit kan leiden tot beperkingen in de teruglevering van opgewekte energie (zoals zonnestroom) of in de afname van elektriciteit, waardoor nieuwe aansluitingen of uitbreidingen vertraging oplopen. OMGEVINGSPLAN Een plan vanuit de gemeente waarin regels voor de leefomgeving bij elkaar komen. Het plan beschrijft wat wel en niet is toegestaan op een bepaalde plek voor verschillende thema’s zoals wonen, natuur, verkeer, industrie. OMGEVINGSPROGRAMMA Een uitvoeringsplan van de gemeente om specifieke doelen uit de omgevingsvisie te bereiken. Het beschrijft concrete acties, projecten en/of maatregelen, en wie daarvoor verantwoordelijk is. ONDERMIJNING Georganiseerde misdaad (vaak drugsgerelateerd) waarbij de criminelen voor hun illegale activiteiten gebruik maken van legale bedrijven en dienstverleners. ONTGINNING/ONTGINNEN Het geschikt maken van grond voor bouw- of akkerland. ONTMOETINGSPLEK Fysieke locaties waar inwoners en organisaties elkaar (spontaan) kunnen treffen. Dit kan gaan om plekken in de openbare ruimte, maar gaat ook over gebouwen die een laagdrempelige inloop faciliteren en ruimte bieden aan bijeenkomsten en activiteiten.

Ontmoetingsplekken moeten uitnodigend zijn voor alle bewoners, met aandacht voor toegankelijkheid en multifunctionaliteit. ONTSLUITING De toegang tussen een bepaald gebied en de rest van haar omgeving. PROGNOSE Een voorspelling van de toekomst, gebaseerd op bestaande informatie. RELATIEVE MAAIVELDHOOGTE De hoogte van een bepaalde locatie ten opzichte van het maaiveld, ofwel het natuurlijke grondoppervlak. RUIMTELIJKE KWALITEIT Ruimtelijke kwaliteit is de balans tussen de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van een leefomgeving, en wordt gekenmerkt door functionaliteit, esthetiek, duurzaamheid, culturele identiteit en efficiënt ruimtegebruik. De kwaliteit van een gebied wordt bepaald door de mate waarin de inrichting voldoet aan de behoeften en waarden van verschillende belanghebbenden en toekomstige generaties. ROTTE KIEZEN Verloederde plekken of gebouwen in een wijk of stad die de kwaliteit van de omgeving negatief beïnvloeden. Bij het definiëren van rotte kiezen gaat expliciet aandacht uit naar eventuele cultuurhistorische waarden van gebouwen. SOCIALE BASIS De sociale basis is het geheel van informele sociale verbanden (buurten, groepen, verenigingen, netwerken, gezinnen) van mensen, aangevuld en ondersteund vanuit de lokale overheid, organisaties, diensten en voorzieningen.

Zij maken het mogelijk dat inwoners de mogelijkheden hebben om te participeren in sociale relaties op een manier die hun welzijn, capaciteiten en individueel potentieel verbetert. In de sociale basis gaat het om het versterken van eigenaarschap, zeggenschap en eigen regie van inwoners. SOCIALE COHESIE Mate waarin inwoners verbondenheid ervaren en zich medeverantwoordelijk voelen voor het welzijn van de gemeenschap. SPORT- EN BEWEEGCAMPUS De ontwikkeling van businesspark de Meerdijk tot een plek waarbij alle expertise rondom sporten en bewegen op één plek bij elkaar te vinden is. 105 Omgevingsvisie Emmen 2040 STEDENBOUWKUNDIGE KWALITEIT Dit is de beoordeling van de kwaliteit van de gebouwde omgeving en de openbare ruimte, waarbij gekeken wordt naar de balans tussen functionaliteit, esthetiek en duurzaamheid. Het gaat om factoren zoals de maat en schaal van bebouwing, de afwisseling tussen bebouwd en onbebouwd, herkenbaarheid, groen, materiaalgebruik en de benutting van cultuurhistorische waarden. Deze kwaliteit beïnvloedt de leefbaarheid, de herkenbaarheid en het gebruik van een gebied en wordt altijd gebiedsspecifiek bepaald door de context en de beoogde functie van het gebied.

STEDENBOUWKUNDIGE WAARDEN Stedenbouwkundige waarden verwijzen naar de kwaliteiten van een gebied die bijdragen aan de herkenbaarheid, het gebruiksgemak en de aantrekkelijkheid van de bebouwde omgeving en openbare ruimte. Deze waarden worden bepaald door de samenhang van bebouwing, de verhouding tussen gebouwen en open ruimte, de maat en schaal van de architectuur, en het benutten van cultuurhistorische kenmerken, groen en materiaalgebruik. Een gebied is stedenbouwkundig waardevol als deze elementen harmonisch samenwerken, wat leidt tot een welkome en functionele leefomgeving. STIKSTOFDEPOSITIE Het op de grond of in het water neerkomen van stikstofdeeltjes uit de lucht. STOMP-PRINCIPE Een samenstelling die staat voor de hiërarchie van duurzame vervoersmiddelen: Stappen, Trappen (fietsen), Openbaar vervoer, Mobility as a Service (deelvervoer), en Privéauto (als laatste optie). Het principe moedigt aan om bij het kiezen van vervoer eerst te kijken naar de meest duurzame opties, in de genoemde volgorde. TRANSFORMATIE Een nieuwe invulling geven aan een gebied of een gebouw met bestaande functie(s), bijvoorbeeld van kantoor naar woning. UITBREIDING Het bouwen van gebouwen zoals woningen, bedrijfsruimtes of voorzieningen aan de randen van een stad of dorp, op een plek die eerst een andere, onbebouwde functie had. UITLOOPGEBIED Natuurrijk gebied gelegen nabij een stedelijk gebied.

VERDICHTING Het verhogen van het aantal woningen of andere stedelijke functies binnen bestaand bebouwd gebied. VLIEGWIEL Figuurlijke betekenis – een kleine ingreep die een grote beweging kan aanzwengelen. VOORZIENINGEN Voorzieningen zijn alle zaken waar je gebruik van kunt maken in een stad of dorp. Het zijn fysieke of sociale infrastructuren die basisbehoeften van bewoners ondersteunen, zoals onderwijs, zorg, mobiliteit, sport en cultuur. Er zijn verschillende soorten voorzieningen, openbare voorzieningen, bijzondere voorzieningen en maatschappelijke voorzieningen. Met de term voorzieningen bedoelen we in de omgevingsvisie: onderwijs, welzijn en gezondheid, cultuur, sport, ontmoeting, (super)markten en winkels, openbaar vervoer, openbaar groen (parken, plantsoenen) en bankjes, speel- en beweegplaatsen in de openbare ruimte. VRIJKOMENDE AGRARISCHE BEBOUWING (VAB) Bij vrijkomende agrarische bebouwing gaat het om een grote hoeveelheid landelijke bedrijfsruimten (stallen, loodsen, e.d.) die leeg komen te staan. WARMTETRANSITIE De overgang van het energiegebruik in gebouwen; van aardgas naar een hernieuwbare alternatieve energiebronnen. WATERBERGING Het tijdelijk opvangen van (regen)water in de bodem, sloten, beekjes rivieren, meren, plassen en overige waterbergingsgebieden. (WIJK)UITVOERINGSPLAN Term uit de gemeentelijke Transitievisie Warmte.

Een (wijk)uitvoeringsplan is een concreet plan waarin gemeenten, samen met bewoners en andere betrokken partijen, de stappen uitwerken om een wijk aardgasvrij te maken. Het beschrijft de te nemen stappen, de benodigde techniek, de financiën, de betrokken partijen en de planning, met als doel een definitieve route vast te stellen voor het afschakelen van het aardgas in het betreffende gebied. In Emmen gebruiken we vaker de term Uitvoeringsplan in plaats van wijkuitvoeringsplan, omdat wij deze ook maken voor onze dorpen). 106 Sterke stad. Vitale dorpen. Veelzijdig buitengebied. Bijlage 4 MER Zie extern document. 107 Omgevingsvisie Emmen 2040 Bijlage 5 Analyse water en bodem sturend Zie extern document. Colofon Een uitgave van de gemeente Emmen Bezoekers Raadhuisplein 1, 7800 RA Emmen Telefoon. 14 0591 gemeente.emmen.nl gemeente@emmen.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://emmen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/50a3327b-7ec7-4c4d-b98f-19ff138f7f88?agendaItemId=6c336053-3d2a-45fc-b060-b627ae9a6254