Bijlage 1 - Jaarverslag en jaarrekening 2025
Tekst van het document
Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Inhoudsopgave
Jaarverslag en jaarrekening 2025
2/221
Inhoudsopgave
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Inhoudsopgave Inhoudsopgave................................................................................................................................................................. 3 Algemeen.......................................................................................................................................................................... 4 1. Bestuurlijk voorwoord jaarstukken 2025.................................................................................................................... 4 2. Financiële verantwoording .......................................................................................................................................... 8 Beleidsprogramma's ....................................................................................................................................................... 11 Programma 1 Inwoners en Bestuur ............................................................................................................................... 11 Programma 2 Economie en Werkgelegenheid ............................................................................................................. 16 Programma 3 Veiligheid ................................................................................................................................................
29 Programma 4 Onderwijs en Jeugd................................................................................................................................ 38 Programma 5 Bouwen, Wonen en Milieu ..................................................................................................................... 43 Programma 6 Inkomensondersteuning ........................................................................................................................ 50 Programma 7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer ............................................................................................... 54 Programma 8 Sport en Cultuur..................................................................................................................................... 61 Programma 9 Sociaal Domein ...................................................................................................................................... 66 Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen ............................................................................................... 76 Paragrafen ...................................................................................................................................................................... 84 1.
Lokale heffingen ......................................................................................................................................................... 84 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................................................................90 3. Onderhoud kapitaalgoederen.................................................................................................................................... 95 4. Financiering ............................................................................................................................................................. 109 5. Bedrijfsvoering .......................................................................................................................................................... 112 6. Verbonden partijen .................................................................................................................................................. 128 7. Grondbeleid.............................................................................................................................................................. 130 8. Calamiteitenfonds ................................................................................................................................................... 140 9.
Wet Open Overheid (Woo) ...................................................................................................................................... 142 Jaarrekening 2025 ....................................................................................................................................................... 143 1. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................................................... 143 2. Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................................. 145 3. Balans en toelichting op de balans .......................................................................................................................... 152 4. Uitvoeringsinformatie .............................................................................................................................................. 171 5. Specifieke uitkeringen ............................................................................................................................................. 178 6. Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................................................
219 Overige gegevens ......................................................................................................................................................... 221 1. Controleverklaring Accountant ............................................................................................................................... 221
3/221
Algemeen
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Algemeen 1. Bestuurlijk voorwoord jaarstukken 2025 Voor u ligt de jaarrekening 2025. In deze jaarrekening leggen we verantwoording af over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. In de begroting van 2025 hebben we onze ambitie neergelegd en hebben we mooie stappen gemaakt in het realiseren van de ambitie. In dit bestuurlijk voorwoord gaan wij in op de belangrijkste lijnen uit het afgelopen jaar. We blikken terug op het bestuurlijk handelen en de mate waarin de ambities en doelen zijn gerealiseerd. Daarnaast gaan we in op de stand van zaken van de financiële positie van de gemeente Emmen waarin toegelicht wordt hoe het begrotingssaldo zich in 2025 ontwikkeld heeft en welke wijzigingen hier hoofdzakelijk aan bij hebben gedragen. Tot slot wordt met een leeswijzer toegelicht hoe de jaarstukken zijn opgebouwd en hoe deze gelezen kunnen worden.
Bestuurlijke terugblik De gemeente Emmen voert een realistisch financieel beleid. De jaarrekeningen die in de eerste drie jaar van de afgelopen bestuursperiode (2022-2026) werden gepresenteerd, sloten telkens met een financieel voordelig saldo. Zoals vorig jaar bij de behandeling van de begroting met de gemeenteraad is afgesproken, heeft het college in 2025 opnieuw scherp aan de wind gezeild. Over dit jaar sluiten de boeken met een bescheiden minnetje. Ondanks complexe maatschappelijke ontwikkelingen en financiële druk, zijn we erin geslaagd om onze gemeente en regio verder te brengen. Emmen is een ambitieuze gemeente. Niettemin staan we de komende jaren voor uitdagingen. Het financieel perspectief verslechter doordat de lasten harder stijgen dan de baten. Dit is een landelijke ontwikkeling, waarover we, in samenwerking met andere gemeenten, met het Rijk in gesprek zijn. We maken plannen voor de uitdagingen die hierdoor ontstaan en zullen scherpere keuzes in de investeringsagenda van onze gemeente moeten maken. Participatie In 2025 is een stevig fundament gelegd onder participatie. Inwoners, Erkende Overleg Partners (EOP’s), de raad en het college werken samen aan plannen in wijken en dorpen. Participatie is daardoor een vanzelfsprekend onderdeel van ons werk. Wonen Emmen wil groeien. Aan de woningbouwopgave is in het afgelopen jaar hard gewerkt.
Op meerdere bouwprojecten is de schop de grond in gegaan. De Delftlanden breidt verder uit. Projecten met betaalbare huizen kregen een extra impuls met subsidies. Voor nieuwkomers op de woningmarkt is er een succesvolle starterslening, waarvan de raad het budget ruim heeft verhoogd. Het nieuwe Woonwagenbeleid is vastgesteld, en woonwagenlocatie De Ark wordt fors uitgebreid. Openbare orde en veiligheid Het stationsgebied kreeg in 2025 extra aandacht, met intensievere samenwerking tussen BOA’s en politie. In 2026 houdt dit gebied prioriteit. Op het gebied van openbare orde en veiligheid hebben we aanvullende maatregelen getroffen om overlast op het traject Ter Apel-Centrum Emmen en het stationsgebied aan te pakken. Vanaf 1 mei 2026 wordt hier een speciaal handhavingsteam ingezet met zes BOA’s en acht toezichthouders. De inzet van dit speciale handhavingsteam wordt met rijksmiddelen vergoed. Economische en regionale ontwikkeling De buurgemeenten Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen en Hoogeveen hebben in samenspraak met de provincie Drenthe in 2025 afgesproken om dit deel van Drenthe te profileren als Regio Emmen. De ambitie is groei: meer inwoners en woningen, een sterkere economie, werkgelegenheid, betere voorzieningen, een goede bereikbaarheid en brede welvaart.
Deze gezamenlijke ambitie is vastgelegd in de vastgestelde koers voor de Regio Emmen en wordt krachtig ondersteund door een gezamenlijke lobby richting provincie en Rijk. De aanleg van de Nedersaksenlijn vormt daarbij een belangrijk vliegwiel. De komende jaren willen we de aanwezige potentie benutten en de grote kansen verzilveren. Een mijlpaal was de toekenning van maar liefst van € 75 miljoen aan economische steun uit het Europese Just Transition Fund (JTF) aan de Regio Emmen. Verder is samen met partners hard gewerkt aan de ontwikkeling van de Greenwise Campus Emmen. Ook zijn er stappen gezet richting de realisatie van het Innovatiecentrum, waarvan de bouw in 2026 begint.
4/221
1. Bestuurlijk voorwoord jaarstukken 2025
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Arbeidsmarkt en inkomen In 2025 investeerde de gemeente Emmen in extra zogenaamde ‘beschutte werkplekken’. Onderzoek heeft aangetoond dat deze investering maatschappelijk loont. Ook is extra ingezet op het in een vroeg stadium signaleren van schulden bij inwoners en het bieden van ondersteuning. Sociaal domein Binnen het sociaal domein blijven Beschermd Wonen, de Wmo en Jeugd belangrijke pijlers van ons beleid, maar tegelijkertijd staan deze onder toenemende druk. We zien een aanhoudende groei van het aantal inwoners dat langdurig ondersteuning nodig heeft, onder meer door vergrijzing, complexe problematiek en knelpunten op de woningmarkt. Dit leidt tot een duidelijke stijging van de kosten, bijvoorbeeld door de toename van indicaties binnen Beschermd Wonen, hogere Wmo-zorgvragen en oplopende tarieven en volumes binnen de jeugdhulp. Het meerjarenperspectief op deze onderdelen laat daarmee een nadelig beeld zien: de uitgaven nemen structureel toe, terwijl de compensatie vanuit het Rijk hierbij (nog) onvoldoende aansluit. Tegelijkertijd blijven wij inzetten op hervormingen, vroegtijdige ondersteuning en versterking van de sociale basis, om de zorg zo passend en nabij mogelijk te organiseren en toekomstige druk te beperken. Bereikbaarheid Emmen Emmen timmert aan de weg. In 2025 is de infrastructuur en verkeersveiligheid op veel plekken in de gemeente verbeterd.
Zo is in Bargeres de inrichting van een schoolzone in de Mantingerbrink afgerond. De Dordsestraat wordt stap voor stap omgevormd van drukke autoweg naar groene boulevard. De verkeerslichten verdwijnen en worden vervangen door voorrangspleinen. De werkzaamheden aan de N391, de N862 en de F862 worden in verschillende fases uitgevoerd en lopen door tot en met 2028. De nieuwe ongelijkvloerse aansluiting tussen de N391 en Pottendijk is klaar. Ook de kruispunten bij de Philleas Foggstraat en de Abel Tasmanstraat zijn voor de zomervakantie van 2025 afgerond. We werken ook aan verbetering en uitbreiding van fietspaden, zoals het recreatieve fietspad tussen het Veenpark en het Bargerveen, en het fietspad door het Noordbargerbos. In september is de nieuwe snelbus tussen Emmen en Hoogeveen feestelijk in gebruik genomen. De voorbereidingen voor de aanleg van de Nedersaksenlijn zijn begonnen. Emmen Centrum Samen met partners in het centrum werken we aan een levendige binnenstad. Om Emmen meer te promoten en te laten bruisen, is geïnvesteerd in `citymarketing’. Er zijn stappen gezet wat betreft de gebiedsontwikkeling tussen Markt en Weiert, herhuisvesting van Facet en aankopen in de Dalipassage. Daarnaast hebben we de horecavisie en de marktvisie vastgesteld. Onderwijs Koningin Maxima bezocht in februari 2025 twee basisscholen van Emmen in het kader van Méér Muziek in de Klas.
Als erevoorzitter bezoekt de Koningin scholen die zich inzetten om een breed cultuuraanbod toegankelijk te maken voor kinderen en jongeren. In Klazienaveen en in de wijk Bargeres verhuisden de leerlingen naar hun nieuwe scholen, De Horizon en De Buut. Ook begonnen de voorbereidingen voor het nieuwe Gespecialiseerde Kindcentrum in Emmerhout en startte de bouw van het Kindcentrum Zandzoom in de wijk Delftlanden. De Angelslo Academy is in 2025 goed van de grond gekomen. Wekelijks doen honderden kinderen en jongeren mee aan sport, cultuur en persoonlijke ontwikkeling en halen zo het beste uit zichzelf. Sport en recreatie Emmen beweegt! In onze sportaccommodaties is geïnvesteerd. Sportpark Bargeres is opgeknapt, en er wordt hard gewerkt aan sporthallen, gymzalen en sportvelden in de gemeente. Na het faillissement van het Veenpark in zomer van 2025 heeft het college zich ingezet voor een doorstart. Hiermee is uitvoering gegeven aan de betreffende motie (M-2025-23) in de raad. Er zijn veel gesprekken gevoerd met stakeholders en potentiële kopers. Met een goed resultaat. Bedrijfsvoering en dienstverlening Binnen de gemeentelijke organisatie was 2025 een jaar van verdere ontwikkeling. De krapte op de arbeidsmarkt en de groeiende complexiteit van beleid en werk vragen om blijvende investeringen in mensen, processen en technologie.
Digitalisering en nieuwe technologieën, waaronder kunstmatige intelligentie, bieden kansen om de dienstverlening te verbeteren.
5/221
1. Bestuurlijk voorwoord jaarstukken 2025
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Stand van zaken financiën Op basis van de vastgestelde begroting 2025 was een positieve financiële uitgangspositie en begrotingsresultaat van € 6,77 miljoen becijferd. Jaarlijks fluctueert het begrotingssaldo vanwege aanpassingen in de begroting door onder andere de septembercirculaire en de decembercirculaire. Beide circulaires worden na het vaststellen van de begroting financieel verwerkt voorafgaand aan de eerste Berap. Ook zijn er in de eerste Berap meerdere financiële wijzigingen verwerkt. Door deze combinatie wijkt het begrotingsresultaat van de eerste Berap af van de oorspronkelijke begroting en komt het begrotingsresultaat uit op € 2,78 miljoen positief. Daarna wordt bij de Berap-II 2025 de prognose van het resultaat naar beneden bijgesteld naar een voordelig resultaat van € 351.000. De grootste afwijking van deze Berap-II 2025 is te verklaren door het effect van hogere lasten jeugdhulp, niet realiseren van leges omgevingsvergunningen en het vrijvallen van de niet gebruikte kapitaallasten. Vervolgens worden door financiële wijzigingen voortkomend uit de september- (nadeel van € 1,3 miljoen) en decembercirculaire (voordeel van € 421.000) 2025 én de verwerking van de eindejaarswijziging (€ 2,8 miljoen) het resultaat bijgesteld tot een uiteindelijk begrotingsresultaat van € 4,73 miljoen.
In de eindejaarswijziging had de positieve begrotingsbijstelling van EMCO met € 2,3 miljoen voordelig een groot aandeel. Alle voorgaande stappen zijn technische wijzigingen en hebben niet te maken met het halen van doelen (uitgezonderd kapitaallasten), maar met verschuivingen in systematiek of verandering in financiering door het rijk. Er is een consistente lijn in de ontwikkeling van de begroting, ondanks de grote sprongen in het geprognosticeerde resultaat door het jaar heen. Voor een totaaloverzicht van de ontwikkeling van de begroting verwijzen wij naar hoofdstuk 2, paragraaf 2.1. Bij de jaarafsluiting van 2025 hebben we een jaarrekening 2025 met een nadelig resultaat van € 330.341. Er is kortom sprake van een aanvullend nadeel ten opzichte van de (bijgestelde) begroting 2025 van € 5,06 miljoen. Dit zijn nadelen in 2025 welke ten tijde van de eindejaarswijziging niet of niet volledig waren voorzien. De grootste financiële afwijkingen hierin zijn: •
Een storting in de voorziening wethouderspensioen als gevolg van de waardeoverdracht naar het ABP per 01-01-2028 wat zorgt voor een nadeel van € 5,31 miljoen
•
Ten opzichte van de gewijzigde begroting een nadeel van € 1,2 miljoen op Jeugdhulp vanwege indexaties en prijsaanpassingen;
•
Een nadeel van € 900.000 op de naheffing van loonbelasting en de Werkkostenregeling (WKR) over de jaren 2020, 2023 en 2024
•
Een voordeel van € 700.000 op de bouwleges als gevolg van een hoger aantal verstrekte vergunningen, na de bij Berap-II verwerkte wijziging.
•
Een voordeel van € 400.000 vanwege hogere opbrengsten uit parkeren op straat en in parkeergarages. De parkeerdruk was hoger dan vooraf ingeschat.
•
Een verdere analyse van de afwijking ten opzichte van de gewijzigde begroting wordt in hoofdstuk 2: Financiële verantwoording verder toegelicht.
Een verdere analyse van de afwijking ten opzichte van de gewijzigde begroting wordt in hoofdstuk 2: Financiële verantwoording verder toegelicht Het aanvullende nadeel van € 5,06 miljoen betreft 0,87% van het begrotingstotaal. Het begrotingstotaal wordt bepaald door te kijken naar de totale lasten inclusief toevoegingen (stortingen) aan de reserves. Dit komt neer op € 584.131.000.
6/221
1. Bestuurlijk voorwoord jaarstukken 2025
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Leeswijzer De jaarrekening vormt het sluitstuk van de Planning & Control cyclus waarbij er verantwoording wordt afgelegd over het gerealiseerde beleid en de daarvoor ingezette middelen. In de financiële hoofdstukken is een analyse van het resultaat (op hoofdlijnen) opgenomen en aanvullende verantwoordingsinformatie. Over dit onderdeel geeft de accountant een controleverklaring af. In de bijlagen is nadere detailinformatie opgenomen. De opzet van de programma’s sluit aan bij de begroting 2025, waarbij kernachtig de belangrijkste trends worden geschetst die zich hebben voorgedaan. Vervolgens geven we de in een doelenboom weer ‘wat hebben we bereikt’ (het doel) en ‘wat hebben we daarvoor hebben gedaan’ (de prestaties). Hierbij geldt: De prestatie is gerealiseerd dan wel loopt volgens planning De prestatie is deels gerealiseerd dan wel vertraging in de planning De prestatie is niet gerealiseerd dan wel nog niet opgestart Het programma sluit af met een financieel overzicht dat inzicht geeft in ‘wat heeft het gekost’. De uitgebreide financiële analyses hiervan zijn terug te vinden in bijlage B. De paragrafen zijn teruggebracht tot de kern van de informatie zodat dit beter geschikt wordt als sturingsinstrument en geven een thematische dwarsdoorsnede van de jaarrekening. In sommige gevallen is detailinformatie opgenomen in de bijlagen.
Emmen, mei 2026 College van Burgemeester en Wethouders
7/221
2. Financiële verantwoording
Jaarverslag en jaarrekening 2025
2. Financiële verantwoording Dit hoofdstuk geeft een nader inzicht in de ontwikkelingen van de begroting 2025 en het resultaat van de jaarrekening. Eerst wordt inzicht gegeven hoe de begroting zich ontwikkeld heeft en welk resultaat er verwacht werd. Vervolgens wordt inzichtelijk gemaakt wat het resultaat van de jaarrekening is voor en na de reservemutaties. Tot slot wordt inzichtelijk gemaakt wat het weerstandsvermogen is bij deze jaarrekening.
Ontwikkeling begroting In de onderstaande tabel is de ontwikkeling van het begrotingsresultaat 2025 weergegeven. Hiermee wordt inzichtelijk hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en wat daarmee het uitgangspunt was voor de jaarrekening. (bedragen x € 1.000)
2025
Primitieve begroting
6.765
Overige Wijzigingen
9
Septembercirculaire 2024
-268
Decembercirculaire 2024
479
1e Berap
-4.209
Stand na 1e Berap
2.775
Overige Wijzigingen
166
Meicirculaire 2025
309
Stand na Wijzigingen mei t/m juni
3.250
2e Berap
-2.900
Stand na 2e Berap
351
Overige Wijzigingen
-165
Septembercirculaire 2025
1.288
Decembercirculaire 2025
421
December | Eindejaarswijziging
2.831
Begrotingsresultaat na wijzigingen
4.726
8/221
2. Financiële verantwoording
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Resultaat jaarrekening In de bijgestelde begroting werd uitgegaan van een voordelig resultaat van € 4,73 miljoen. De afwijking van de jaarrekening ten opzichte van de bijgestelde begroting is € 4,90 miljoen nadelig. Het totale resultaat van de jaarrekening 2025 is € 330.341 nadelig. In onderstaand overzicht is op hoofdlijnen weergegeven in hoeverre de baten en lasten en reservemutaties afwijken ten opzichte van de bij de Eindejaarswijziging bijgestelde begroting. Vervolgens is aangegeven wat de belangrijkste afwijkingen zijn. Voor een uitgebreidere analyse wordt verwezen naar bijlage B waar per programma een analyse is opgenomen van de verschillen groter dan € 70.000. Taakveld 0.4 is hierop een uitzondering, gezien daar verschillen groter dan € 25.000 opgenomen zijn. Resultaat per programma
(bedragen x € 1.000)
Lasten
Primitieve begroting
Begroting
Rekening
Verschil
-510.279
-547.844
-557.067
9.224
1
Inwoners en Bestuur
-11.798
-13.260
-17.816
4.556
2
Economie en Werkgelegenheid
-13.249
-14.102
-13.442
-660
3
Veiligheid
-11.916
-13.924
-14.093
169
4
Onderwijs en Jeugd
-17.637
-19.391
-19.223
-168
5
Bouwen, Wonen en Milieu
-57.865
-67.070
-69.031
1.961
6
Inkomensondersteuning
-69.625
-75.166
-75.566
400
7
Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer
-44.346
-44.151
-45.135
984
8
Sport en Cultuur
-25.541
-25.613
-25.392
-222
9
Sociaal Domein
-199.435
-214.847
-216.819
1.972
10
Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen
-58.866
-60.320
-60.550
231
517.725
553.537
565.788
-12.250
Baten 1
Inwoners en Bestuur
2.030
2.561
2.709
-148
2
Economie en Werkgelegenheid
2.855
3.302
4.917
-1.615
3
Veiligheid
64
921
1.002
-81
4
Onderwijs en Jeugd
6.034
8.207
7.970
237
5
Bouwen, Wonen en Milieu
47.636
49.146
55.700
-6.555
6
Inkomensondersteuning
56.319
60.335
61.271
-936
7
Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer
6.266
6.100
7.200
-1.101
8
Sport en Cultuur
4.582
4.464
4.479
-15
9
Sociaal Domein
21.401
26.664
28.939
-2.275
10
Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen
370.537
391.838
391.600
239
7.446
5.694
8.720
-3.027
Primitieve begroting
Begroting
Rekening
Verschil
Saldo van baten en lasten
7.446
5.694
8.720
-3.027
Stortingen in reserves
-7.676
-22.515
-28.916
6.401
Onttrekkingen aan reserves
6.995
21.548
19.866
1.682
Mutaties reserves
-681
-967
-9.051
8.083
Resultaat na resultaatbestemming
6.765
4.726
-330
5.057
Saldo van baten en lasten
Resultaat na resultaatbestemming
(bedragen x € 1.000)
9/221
2. Financiële verantwoording
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Bedrag x € 1 V/N miljoen
Prog. Omschrijving afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting 1
Storting in de voorziening wethouderspensioen als gevolg van de waardeoverdracht naar het ABP per 1 januari 2028.
-5,31
N
5
Hogere bouwleges als gevolg van een groter aantal verstrekte vergunningen dan vooraf ingeschat.
0,70
V
7
Hogere opbrengsten uit parkeren op straat en in parkeergarages, de parkeerdruk was hoger dan verwacht.
0,40
V
7
Kosten voor het ijs- en sneeuwvrij houden van de wegen valt hoger uit dan begroot. Variabele kosten worden niet begroot en worden achteraf verrekend.
-0,50
N
9
Toenemend aantal indicaties Beschermd Wonen als gevolg van wachtlijsten in de WLZ en stagnatie van de woningmarkt.
-0,40
N
9
Stijging totale kosten Jeugd. Dit komt door de tariefstijgingen van verschillende jeugdhulpvormen als gevolg van de algemene maatregel van bestuur waarbij gemeenten reële prijzen moeten betalen. Gemiddelde tariefstijging van 11% (autonome ontwikkeling: Ten tijde van Berap-II 2025 was reeds rekening gehouden met een gemiddelde tariefstijging van 8%.
-1,40
N
10
Naheffing loonbelasting en Werk Kostenregeling over de jaren 2020, 2022 en 2023.
-0,90
N
10
Voordeel op doorbelasting overhead als gevolg van meer productieve uren ten laste van investeringen en grondexploitaties.
0,30
V
10
Eenmalig voordeel aanpassing activabeleid, eerder begrote afschrijvingslasten schuiven één jaar door.
0,50
V
10
Budget onvoorzien valt vrij, geen onverwachte uitgaven die voldeden aan de voorwaarden.
0,30
V
Div Overige posten (per saldo)
1,25
V
Totaal
-5,06
N
Weerstandsvermogen De afgelopen jaren is door positieve rekeningresultaten ons weerstandsvermogen versterkt. In 2025 stabiliseert deze ontwikkeling; de beschikbare weerstandscapaciteit zit globaal op hetzelfde niveau als bij de jaarrekening 2024. Het ratio weerstandsvermogen is echter gedaald. Waar bij de begroting nog rekening werd gehouden met een ratio van 5,28 komt deze bij de jaarrekening 2025 uit op 4,00. Dit heeft niet als oorzaak een verminderd weerstandsvermogen, maar een toename van het ingeschatte benodigde bedrag voor de risico's. Hierdoor is de benodigde weerstandscapaciteit vanuit het risicoprofiel groter dan bij de begroting werd ingeschat. Desondanks is het ratio weerstandsvermogen met 4,00 nog steeds uitstekend in verhouding tot onze streefnorm van 1,4. Bedragen x € 1.000
Primitieve begroting 2025
Begroting 2025 Jaarrekening 2025
Algemene reserve
61.955
61.955
76.913
Algemene reserve grondexploitatie
13.070
13.070
13.121
Onvoorzien
318
318
318
Stille reserves
19.507
19.507
19.662
Onbenutte belastingcapaciteit
7.857
7.857
4.155
4.726
-330
Rekening -/- begrotingsresultaat (na bestemming) Beschikbare weerstandscapaciteit
102.707
107.433
113.839
Benodigde weerstandscapaciteit
20.635
20.365
28.483
4,98
5,28
4,00
Ratio weerstandsvermogen (beschikt/benodigd)
10/221
Beleidsprogramma's
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Beleidsprogramma's Programma 1 Inwoners en Bestuur
Trends en ontwikkelingen In 2025 heeft participatie een duidelijke ontwikkeling doorgemaakt. Inwoners, partners, EOP's, raad, college en organisatie werken steeds intensiever samen aan vraagstukken in wijken en dorpen. Participatie is daarmee steeds meer een vanzelfsprekend onderdeel geworden van hoe we werken. Dit vraagt om maatwerk, een lerende houding en een stevige verbinding tussen alle betrokkenen. Data-gedreven werken helpt ons daarbij, doordat we beter inzicht krijgen in de verschillen en behoeften per gebied. De maatschappelijke opgaven waar de gemeente voor staat zoals leefbaarheid, voorzieningen en sociaal maatschappelijke vraagstukken worden steeds complexer. Omdat de samenstelling en dynamiek van wijken en dorpen sterk uiteenlopen, groeit de behoefte aan gedifferentieerde aanpakken. De EOP's vervullen hierin een belangrijke rol, al ervaren veel van hen uitdagingen bij het vinden en behouden van bestuurders. De gemeente ondersteunt met trainingen en handreikingen, maar dit vraagt blijvende aandacht. Binnen Democratie Dichterbij is in 2025 een volgende stap gezet. De participatieladder wordt gebruikt om verwachtingen te verduidelijken en passende vormen van samenwerking te kiezen.
Tegelijkertijd is gewerkt aan de verduurzaming van de EOP structuur, onder meer via ondersteuning van vrijwilligers, structureel overleg met de burgemeester en de inzet van gebiedscoördinatoren. De evaluatie van de rol van de gebiedswethouders is gestart en loopt door in 2026. Een belangrijke ontwikkeling was de inzet van participatieve experimenten. De gemeente maakte een beweging van losse pilots naar co-creatie in bestaande processen. In verschillende wijken werkten inwoners, EOP's en partners samen aan concrete projecten, van groeninrichting tot speelplekken en herbestemming van gebouwen. De opgedane ervaringen vormen een basis om deze manier van werken verder te verankeren. Ook de gemeenteraad speelde hierin een actieve rol. Via activiteiten als Raad on Tour, Politiek Actief en klassenbezoeken werden inwoners en jongeren betrokken. Daarnaast is gestart met de ontwikkeling van een nieuwe participatieverordening, waarbij een werkgroep adviseerde om dit proces in co-creatie met inwoners vorm te geven. 11/221
Programma 1 Inwoners en Bestuur
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Tot slot zijn binnen de organisatie, raad en onder inwoners diverse leer-en inspiratiesessies georganiseerd om nieuwe vormen van samenwerking te versterken. Daarmee is een stevige basis gelegd voor verdere professionele ontwikkeling en voor de nieuwe participatieverordening die uiterlijk in 2027 wordt vastgesteld. Democratie Dichterbij: samenwerken met inwoners In 2025 is binnen het programma Democratie Dichterbij een volgende stap gezet om inwoners eerder, beter en structureler te betrekken bij beleid en uitvoering. Democratie blijkt geen vanzelfsprekend systeem, maar een proces dat voortdurend aandacht en onderhoud vraagt. Het versterken van samenwerking met inwoners, EOP's en partners staat daarbij centraal. De verschillen tussen wijken en dorpen blijven groot en vragen om maatwerk. EOP's spelen hierin een belangrijke rol, maar veel van hen kampen met bestuurlijke druk. De gemeente ondersteunt via trainingen, handreikingen en gebiedscoördinatoren, al wordt deze ondersteuning niet altijd benut. De participatieladder is actief gebruikt om per gebied passende vormen van participatie te bepalen. Daarnaast zijn participatieve experimenten uitgevoerd waarbij inwoners, EOP's, partners en gemeente samen werkten aan concrete buurtprojecten. De opgedane ervaringen vormen de basis om co-creatie breder in regulier beleid te verankeren.
Er is verder geïnvesteerd in gezamenlijke leer- en trainingsmomenten om participatievaardigheden te versterken en een duurzame participatiecultuur op te bouwen. Tot slot is gestart met de voorbereiding op de nieuwe wet Versterking participatie op decentraal niveau (2027). Raad, college, inwoners en organisatie hebben samen gewerkt aan de fundamenten voor het nieuwe participatiebeleid en de bijbehorende verordening. Regionaal samenwerken in netwerken In 2025 is het Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR) van start gegaan. Hierin wil het Rijk samen met elf regio's in Nederland, waaronder Regio Emmen, samenwerken om de ongelijkheid tussen economischmaatschappelijk sterke regio's en economisch-maatschappelijk kwetsbaardere regio's aan te pakken. Dit vereist nieuwe vormen van samenwerking, zowel regionaal als met het Rijk. Emmen heeft hiervoor samen met BorgerOdoorn, Coevorden, Hoogeveen en de provincie Drenthe samengewerkt aan de 'Koers van de Regio Emmen' op basis van de BOCE Kansenagenda Grenzeloze Groene Kansen. Vanaf het najaar is in de vier gemeenten in Zuid- en Oost Drenthe afgesproken om de regio te profileren als Regio Emmen. De Regio Emmen zet gezamenlijk in op groei en ontwikkeling. De ambitie is een integrale schaalsprong: meer inwoners en woningen, een sterkere economie met extra banen, betere voorzieningen en een goede bereikbaarheid.
Steden, dorpen en het platteland versterken elkaar en tillen de regio samen naar een hoger niveau van brede welvaart. De Regio Emmen biedt ruimte om te groeien. De aanleg van de Nedersaksenlijn vormt daarbij een belangrijk vliegwiel en biedt een unieke kans om deze schaalsprong te realiseren. Door samen op te trekken als Regio Emmen en te investeren in deze groei en ontwikkeling bouwen de gemeenten Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen en Hoogeveen samen met de provincie Drenthe aan een sterke en toekomstbestendige regio. Eind 2025 heeft de regio samen met de provincie Drenthe een koersdocument opgesteld waarin de ambitie van de vier samenwerkende gemeenten en die van de provincie Drenthe staat beschreven. Deze Koers vormt het richtinggevend fundament van de regio voor de gezamenlijke ambities en programmalijnen. De ambitie van de Regio Emmen (Koers en ook plan) zijn onder meer bedoeld voor NPVR / Plan van de Regio, maar ook voor andere trajecten en samenwerkingen met bijvoorbeeld de verschillende ministeries. Dienstverlening die meegroeit met de samenleving en de tijd Eén van de grootste uitdagingen in de nabije toekomst is de continuïteit en de kwaliteit van de dienstverlening. Met steeds minder mensen, voeren we steeds meer en complexere taken uit. Dit vraagt van ons dat we meegroeien en als organisatie continu in ontwikkeling zijn en ons aanpassen aan die situatie.
Gelukkig brengt deze tijd ook veel innovatie in de vorm van digitalisering, robotisering en zelflerende kunstmatige intelligentie. Het leren toepassen hiervan wordt een belangrijke factor de komende jaren. Duidelijk is dat het niet een kwestie is van leuk of extra, maar een kwestie van noodzaak: de arbeidsmarkt zal steeds meer gaan knellen en dit vormt een oplossing voor het op peil houden van de dienstverlening. In 2025 start een pilot gericht op de beantwoording van eenvoudige vragen van inwoners door AI. Het doel van deze pilot is om inzicht te krijgen in de effectiviteit en gebruiksvriendelijkheid van de AI chatbot binnen het KCC (Klanten Contact Centrum) en de toegevoegde waarde van Generatieve AI. We blijven dit nauwgezet monitoren door toe te zien op zowel gewenste als ongewenste effecten. Zo moet blijken of het ons helpt bij de uitvoering en bewaken we zowel de kwaliteit als de veiligheid van inwoners.
12/221
Programma 1 Inwoners en Bestuur
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Er is een “robot” gebouwd die meldingen, die gedaan worden door onze inwoners, sneller in procedure kunnen nemen. Een menselijke blik blijft nodig want in Emmen zijn relatief veel inwoners die moeite hebben met lezen en schrijven en met digitalisering. Toegankelijkheid, begrijpelijkheid maar ook medemenselijkheid staan dus altijd voorop in onze dienstverlening. Het is voor iedereen prettig als de gemeente gemakkelijke teksten maakt, die meteen te begrijpen zijn. Dat voorkomt ergernis en misverstanden. In de afgelopen jaren hebben we hier al werk van gemaakt in de aanpak Direct Duidelijk, bijvoorbeeld door teksten van brieven aan te passen. Ook gebruiken we eenvoudig taalgebruik (B1) en ondersteunend beeldmateriaal in bijvoorbeeld nieuwsbrieven en op onze gemeentepagina, website en social mediakanalen. We blijven dit ontwikkelen en aandacht geven in onze organisatie. We zetten dit kracht bij door in 2025 de Direct Duidelijk Deal van de rijksoverheid te ondertekenen. Gezien de snelheid waarmee ontwikkelingen zich opvolgen, blijven extra aandacht en sturing nodig om de dienstverlening vorm te geven. Steeds staat daarbij de verhouding tussen de lokale overheid en inwoners, de waarborging van kwalitatieve en menselijke dienstverlening én de betrokkenheid bij en samenwerking met inwoners centraal.
In 2025 is een regisseur dienstverlening aangesteld die de behoeften van onze inwoners en bedrijven qua dienstverlening actief onder de aandacht gaat brengen binnen onze organisatie.
Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor programma 1 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren ( , , ) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd. Doelen die in 2025 niet of niet volledig behaald zijn, worden met een voetnoot aangegeven. Doel
Prestatie
Democratie Dichterbij: samenwerken met inwoners
In 3 concrete projecten aan de hand van de participatieladder samenwerken tussen de gemeente en inwoners: samen ontwikkelen, ontschotten, inspireren en methoden en technieken uitproberen. Overkoepelend: bijeenkomsten organiseren waarin raadsleden, EOP’s en ambtenaren samen thema’s verkennen tijdens #Hoe-dan bijeenkomsten. Duurzame verankering van de EOP-structuur. Dit door EOP's te ondersteunen bij hun rol en taak, het vinden en behouden van vrijwilligers en door structureel bestuurlijk overleg tussen de burgemeester en de EOP’s. De ondersteunende en regisserende rol van de gebiedscoördinatoren is hierbij van groot belang. Inzicht bieden in de specifieke eigenschappen van dorpen en wijken en dat toepassen in beleid en uitvoering.1 Doorontwikkelen gebiedswetsouderschap in samenhang met het werk van de gebiedscoördinatoren en in de structurele samenwerking met inwoners en EOP’s.2 Raad en college werken samen met EOP’s/inwoners en de organisatie aan het participatiebeleid in de gemeente Emmen. Dit als opmaat naar de participatieverordening die uiterlijk op 1 januari 2027 gereed moet zijn.
Actief aanwezig zijn in bestuurlijke netwerken en landelijke en regionale samenwerkingen en van daaruit de Kansenagenda en het Ontwikkelperspectief uitwerken en de aandacht van het rijk vasthouden op basis van de programmatische aanpak Elke Regio Telt! Ontwikkelen en uitvoeren van een zelfbewust en toekomstgericht profiel van de gemeente in het licht van regionale en bredere samenwerkingen en citymarketing. Uitvoeren pilot digitalisering en AI bij de dienstverlening aan inwoners.
13/221
Programma 1 Inwoners en Bestuur
Doel
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Prestatie Uitvoeren van de aanpak Direct Duidelijk in de gehele organisatie. Inwoners zijn tevreden over de dienstverlening van de gemeente zoals blijkt uit de cijfers over de dienstverlening. Prestatieindicatoren: samenwerking, informatievoorziening balie en website, telefonie en afhandeling van contacten en zaken.
Toelichting doelen en prestaties 1. Om inzicht te krijgen in de specifieke eigenschappen van dorpen en wijken en daarbij de koppeling te maken naar de toepasbaarheid in beleid en uitvoering wordt er gewerkt, in samenwerking met Datalab naar een werkbaar overzicht waarin we grip en overzicht houden op de kwantiteit en kwaliteit van de alle processen. Belangrijk is om daar lessen uit te halen die van betekenis zijn in de samenwerking tussen inwoners en gemeente maar ook voor interne verbetering en scherper durven kijken naar ons eigen proces. Eind 2025 zijn de eerste gesprekken intern gestart om hier vorm aan te kunnen geven. 2.
Eind 2025 is er een begin gemaakt met het evalueren van de rol van gebiedswethouderschap. In het eerste kwartaal van 2026 komt hiervan de conclusie.
Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage B van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich ontwikkeld heeft en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. Primitieve Begroting
Begroting
Rekening
Verschil
Lasten
-11.798
-13.260
-17.816
4.556
0.1 Bestuur
-6.751
-8.239
-13.061
4.821
0.2 Burgerzaken
-5.047
-5.021
-4.755
-266
Baten
2.030
2.561
2.709
-148
80
80
162
-82
0.2 Burgerzaken
1.950
2.481
2.547
-66
Saldo van baten en lasten
-9.768
-10.699
-15.107
4.408
Stortingen in reserves
0
-599
-1.308
709
Onttrekkingen aan reserves
0
895
695
200
Mutaties reserves
0
296
-612
909
-9.768
-10.402
-15.719
5.317
(bedragen x € 1.000)
0.1 Bestuur
Totaal Inwoners en Bestuur
Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2025 opgenomen indicatoren weer met daarbij ook historische informatie. PROGRAMMA 1 Effectindicatoren 1 Waardering samenwerking gemeente - inwoners*
Real.2021* Real.2022* Real.2023 Real.2024* Real.2025* 6.2
-
NNB
2 Waardering inwoners dienstverlening balie
8,3
8,4
8,7
8,7
8,9
3 Waardering inwoners dienstverlening telefoon
8,4
7,9
7,8
7,8
8,1
4 Waardering inwoners dienstverlening website
8
7,6
7,7
7,6
7,4
14/221
Programma 1 Inwoners en Bestuur
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Prestatie-indicatoren 1 Tijdigheid afgehandelde contacten
90%
89%
89%
91%
90%
2 Tijdigheid afgehandelde zaken
90%
88%
90%
91%
93%
*wordt tweejaarlijks gemeten, bron: waarstaatjegemeente.nl. In 2025 is geen burgerpeiling uitgevoerd, de waardering samenwerking gemeente inwoners wordt waarschijnlijk eind 2026 bekend.
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen)
Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidskaders • • •
Strategienota gemeente Emmen Verordening op de overlegstructuren in de gemeente Emmen 2012 (EOP verordening) Nieuwe werkwijze raad
15/221
Programma 2 Economie en Werkgelegenheid
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Programma 2 Economie en Werkgelegenheid
Trends en ontwikkelingen Gezamenlijk met de samenwerkingspartners is in 2025 volop verder gewerkt aan de ambities in de Kadernota Economie. Aan de grote transities: energietransitie, circulaire economie en digitale transitie en aan de randvoorwaarden: human capital, ondernemersdienstverlening, toekomstbestendige bedrijventerreinen en de Greenwise Campusontwikkeling. Ontwikkelingen in Europa rond weerbaarheid en economische onafhankelijkheid werden op regionaal en gemeentelijk niveau vertaald in onder meer een Drentse Agenda voor Defensie & Veiligheid met aandacht voor de beschikbare ruimte en de productiecapaciteit van de maakindustrie in Emmen. Maar ook in het besef van kwetsbaarheid van digitale- en energiesystemen. De schaarste aan productiemiddelen bleef een thema in 2025. Circulaire Economie In 2025 is goede voortgang geboekt bij de uitvoering van het actieplan circulaire economie. Met dit actieplan konden we goed aansluiten bij de actuele ontwikkelingen en daarmee concrete stappen zetten. Er zijn een aantal Europees gesubsidieerde projecten gestart, zoals PlesTic Ready, S3orted en Care2Change. Er is verder gebouwd aan de positie en het ecosysteem van circulaire kunststoffen door investeringen in Greenwise Campus, samenwerkingsverband Chemport, bedrijvenvereniging Suspacc en NHL Stenden. En door in te zetten op nationale en Europese positionering.
Tevens wordt continu ingezet op het werven en opschalen van bedrijvigheid in het cluster. Ook aan de hand van programma's zoals Founded. Vanuit Emmen wordt meegebouwd aan meer Drentse samenwerking op het vlak van circulaire economie. In samenwerking met partners is de stand van de circulaire economie in Emmen in beeld gebracht en er zijn eerste verkenningen gedaan hoe we met deze inzichten aan de slag kunnen. Er is ingezet op circulariteit in de maakindustrie, door het aanbod vanuit landelijke programma's te ontsluiten. Met de opstart van de Textielhub krijgt het circulair ambachtscentrum vorm, tevens worden verkenningen afgerond naar ook andere kansrijke invullingen. Circulariteit in de bouw en infra krijgt concreet vorm aan de hand van pilots en verankering in beleid. Initiatieven als deelplatforms en Rensenlab worden ondersteund. Aan de hand van evenementen, zoals tijdens de Week van de Circulaire Economie, wordt de transitie breed onder de aandacht gebracht.
16/221
Programma 2 Economie en Werkgelegenheid
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Tegelijkertijd hebben we ook te maken met het feit dat de chemische industrie onder druk staat door bredere marktontwikkelingen en beleidsmatige onzekerheden. Daardoor is het investeringsmoment voor het project CuRe heroverwogen. De beoogde volgende fase van het project is doorgeschoven naar 2026. Als gevolg hiervan zijn in 2025 de hiervoor geraamde subsidies niet tot besteding gekomen. Deze middelen blijven beschikbaar voor inzet in 2026, wanneer de uitvoering naar verwachting van start gaat. Human Capital In 2024 is gestart met het werken aan een Human Capital Agenda voor de Arbeidsmarktregio Drenthe en de gemeente Emmen. Het doel was een beeld schetsen van de stand van zaken in de arbeidsmarkt, uitdagingen identificeren en daarmee ook gerichte acties uit te voeren voor bepaalde (tekort) sectoren of doelgroepen. In 2024 werd vanuit het ministerie van SZW besloten tot een hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur. Er werd gestart met het opzetten van een regionaal werkcentrum (RWC). Bij het inrichten van het RWC wordt eveneens gestuurd op het maken van een meerjarenagenda (5 jaar) en een uitvoeringsagenda (2 jaar). De meerjarenagenda en de Human Capital Agenda zijn qua informatievoorziening gelijk aan elkaar. Daarom is er voor gekozen één agenda op te stellen: de meerjarenagenda van de Arbeidsmarktregio Drenthe.
Er wordt een beeld geschetst van de huidige stand van zaken en er wordt gekeken naar de ontwikkelingen die op de regio afkomen. Digitalisering Digitalisering en AI is voor een groeiende groep ondernemers geen ‘optionele-innovatie’ meer, maar een noodzakelijke randvoorwaarde om concurrerend te blijven. Tijdens workshops en bijeenkomsten lag de nadruk merkbaar steeds minder op 'wat is AI' en steeds meer op 'hoe pas ik het concreet toe in mijn bedrijfsvoering'. De krapte op de arbeidsmarkt maakt digitalisering en AI voor veel bedrijven een noodzakelijke oplossing om productiviteit te behouden of te vergroten. 2025 stond daarom in het teken van het concretiseren van de aanpak omtrent de digitale transitie van de economie. Met de vaststelling van het Programmaplan Digitale Transitie van de Economie 2025–2028 door college en raad is een strategisch en bestuurlijk gedragen basis gelegd voor de uitvoering in de komende jaren. Ondernemers, partners en kennisinstellingen kunnen hierdoor continuïteit in aanpak, prioritering en bestuurlijke aandacht op dit thema verwachten. Concreet zijn in 2025 diverse activiteiten gerealiseerd gericht op bewustwording, kennisdeling en praktische toepassing van digitalisering en AI bij ondernemers, onder meer via workshops en het AI-symposium, waarin concrete praktijkvoorbeelden centraal stonden.
Ook zijn de eerste stappen gezet naar een Drenthe breed samenwerkingsnetwerk voor Digitaliseringsdienstverlening voor het MKB. Daarnaast is in 2025 intensief toegewerkt naar een volledige aanvraag voor het AIMS-project (Artificial Intelligence for Municipal Services), een Duits-Nederlands (Interreg) samenwerkingsproject gericht op de inzet van AI binnen het economische domein van gemeenten. Hiermee is een mooie stap gezet in grensoverstijgende kennisuitwisseling en samenwerking op het snijvlak van economie en digitalisering, binnen de gemeentelijke organisatie. Greenwise Campus Emmen Met alle direct betrokken stakeholders hebben we gewerkt aan het opstellen van het Ontwikkelperspectief Greenwise Campus Emmen; een toekomstgerichte visie voor de ontwikkeling van een campus in het hart van de stad. Het Ontwikkelperspectief schetst een ruimtelijke en functionele visie op het plangebied voor een aantrekkelijke, uitnodigende, duurzame en goed bereikbare campus met uitstekende vestigingsmogelijkheden voor instellingen in MBO, HBO, WO, zorg en bedrijven. Een campus waar samenwerken, elkaar inspireren en versterken, opleiden, onderzoeken, innoveren én toepassen, ruimtelijk gefaciliteerd wordt.
Het Ontwikkelperspectief is tot stand gekomen in samenwerking met Stichting Greenwise Campus, DCTerra, NHL Stenden Hogeschool, GETEC, Rijksuniversiteit Groningen, provincie Drenthe en gemeente Emmen. Daarnaast hebben andere partijen en belanghebbenden meegedacht. Het Ontwikkelperspectief is op 18 december 2025 door de raad vastgesteld en vormt de basis voor het interactief op te stellen stedenbouwkundig Masterplan. Sinds de start van de ontwikkeling van de Greenwise Campus is de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), samen met NHL Stenden, DCTerra, de provincie Drenthe en de gemeente Emmen, betrokken als één van de founding partners. De RUG heeft een prominente rol in de samenwerking en de inhoudelijke ontwikkeling van Greenwise Campus op het gebied van onderzoek, kennisontwikkeling en innovatie. In het verlengde van de samenwerking en 17/221
Programma 2 Economie en Werkgelegenheid
Jaarverslag en jaarrekening 2025
de campusontwikkeling heeft de RUG de intentie uitgesproken om academisch onderwijs naar Emmen te brengen. We hebben daartoe op 29 september 2025 een intentieovereenkomst gesloten met de RUG. Deze intentieovereenkomst biedt een basis om gericht samen te werken aan de komst van academisch onderwijs naar Emmen. Dit draagt bij aan de profilering en positionering van Emmen, de Greenwise Campus als broedplaats voor kennis, innovatie en talentontwikkeling en het vestigingsklimaat voor (inter-)nationale bedrijven. Gemeente Emmen heeft met NHL Stenden en DCTerra op 7 juli 2025 een samenwerkingsovereenkomst getekend ten behoeve van de realisatie van een beroepsonderwijscampus in Emmen. Partijen constateerden dat het perspectief op haalbaarheid van de plannen zo ver was, dat een overeenkomst gewenst was. In de samenwerkingsovereenkomst zijn wederzijdse afspraken vastgelegd die van belang zijn voor de verdere uitwerking van de plannen. De beoogde nieuwbouw van de beroepsonderwijscampus is met de samenwerkingsovereenkomst ook verbonden aan het Ontwikkelperspectief Greenwise Campus Emmen. Dit om de beoogde locatie te duiden en om aan te geven dat de beroepsonderwijscampus een integraal onderdeel vormt van de campusontwikkeling in het gebied.
Het initiatief draagt in belangrijke mate bij aan de ontwikkeling van Emmen als studiestad én vormt een cruciale schakel binnen de ontwikkeling van Greenwise Campus. De ambitie is om nieuwe relevante opleidingen te starten of bestaande opleidingen te versterken, passend bij de vraag vanuit het bedrijfsleven en vanuit innovatie. Dit doen we op MBO en HBO niveau met kansen op het toevoegen van universitair onderwijs gekoppeld aan de programmalijnen van Greenwise Campus. Ingezet wordt op de ontwikkeling van doorlopende leerlijnen tussen MBO, HBO en WO en een leven lang ontwikkelen. De ontwikkeling van Greenwise Campus is in 2025 volop doorgegaan. Steeds meer bedrijven sluiten zich aan bij de ontwikkeling, waarbij het Innovatiecentrum fungeert als een cruciale locatie waar de kennis, netwerken en faciliteiten van zowel private als publieke partijen samenkomen en waar kruisbestuiving en samenwerking plaatsvinden. Gaandeweg de planvorming voor het innovatiecentrum werd duidelijk dat de combinatie van functies en partijen die nodig zijn om de doelstellingen van het innovatiecentrum te halen, meer ruimte vragen dan de oorspronkelijke 4750 m2 waarbij vanuit werd gegaan bij het indienen van de Just Transition Fund (JTF) subsidie.
Voor de realisatie van het goedgekeurde ontwerp van 8200 m2, bestaande uit de verbouw van de bestaande busremise en uit een deel nieuwbouw, was aanvullende financiering nodig. Omdat het Innovatiecentrum het vliegwiel is voor de verdere inhoudelijke en ruimtelijke ontwikkeling van Greenwise Campus hebben we hypothecaire financiering verstrekt. We hebben op 22 mei 2025 de omgevingsvergunning voor de transformatie van de huidige busremise naar een state-of-the-art Innovatiecentrum van 8200 m2 verleend. Sport- en Beweegcampus Emmen Op basis van het raadsbesluit van eind september 2024, waarin is besloten om de programmatische mogelijkheden op de Meerdijk te verruimen, is een marktconsultatie uitgevoerd om te de haalbaarheid van de businesscase - en de bereidheid van potentiële ontwikkelpartners om te participeren in de ontwikkeling - te toetsen. Uit de consultatie bleek dat het huidige programma, als gevolg van risico’s, afnemende marge, personeelskrapte en stijgende bouwkosten, hiervoor niet voldoende financiële draagkracht bood. Om succesvol te kunnen zijn is het noodzakelijk om de businesscase te verstevigen door middel van aanvullende garanties en zekerheden. Hiertoe worden de mogelijkheden in de volle breedte onderzocht en verkend.
Lokale marktpartijen verrichten daarnaast nader onderzoek naar de mogelijkheden voor de gefaseerde (ver)nieuwbouw van het huidige stadion van FC Emmen. Gezien de juridische en financiële complexiteit van het dossier, waarbij meerdere partijen betrokken zijn, kan op dit moment nog geen harde planning worden afgegeven omtrent de uitkomsten van de verdere uitwerking en het vervolgproces. Bij positieve definitieve besluitvorming is er krediet nodig voor diverse gemeentelijke investeringen in deze ontwikkeling. Het eventuele aandeel van de gemeente in deze investering is op dit moment nog niet goed te bepalen, maar heeft onder meer betrekking op sportvoorzieningen (sporthal), onderwijshuisvesting, infrastructuur en bereikbaarheid en inrichting openbaar gebied. Dan zal ook bekeken moeten worden hoe deze gemeentelijke investeringen en bijdragen gedekt kunnen worden (bijvoorbeeld uit middelen vervanging sporthal Angelslo - IHP Binnensport, middelen IHP Onderwijs). Emmen Centrum Op een aantal onderdelen hebben we belangrijke stappen gezet zoals in de gebiedsontwikkeling tussen Markt en Weiert (herontwikkeling voormalig V&D), herhuisvesting Facet naar het paviljoen en de aankoop van Dalipassage 17. Daarnaast hebben we de horecavisie en de marktvisie vastgesteld, waardoor ook op deze onderdelen een belangrijke basis voor verdere uitwerking is gelegd.
Verder hebben we actief de samenwerking gezocht met de verschillende stakeholders in het centrum om gezamenlijk te werken aan een levendige binnenstad.
18/221
Programma 2 Economie en Werkgelegenheid
Jaarverslag en jaarrekening 2025
City Marketing We hebben een nieuwe start gemaakt met citymarketing. Er is een plan voor de komende jaren gemaakt om meer doelgroepen enthousiast te maken voor (de regio) Emmen. We zijn begonnen met het verbeteren van de zichtbaarheid van het merk Ontdek Emmen. De website is vernieuwd en het bereik van de online kanalen is enorm gestegen, mede dankzij evenementen als Derde Kerstdag. Lobbystrategie De val van het kabinet in 2025 heeft geleid tot nieuwe landelijke verkiezingen in oktober. Een demissionaire periode is voor ons als gemeente lastig om de belangen van Emmen voor het voetlicht te brengen. Na installatie van de 2e Kamer hebben we alle Kamerleden gefeliciteerd en onze belangen als start voor een (hernieuwde) kennismaking voor het voetlicht gebracht. Inmiddels hebben de drie nieuwe coalitiepartijen – D66, VVD en CDA – een regeerakkoord bereikt en zetten in op een nieuw minderheidskabinet. Het akkoord schetst ambitieuze plannen rond veiligheid, betaalbare woningen, migratie en investeringen in de nieuwe economie. Dit betekent voor Emmen de noodzaak om onze lobbystrategie te actualiseren. Tegelijkertijd heeft het Rijk erkent dat Emmen onderdeel is van het stedelijk netwerk. De komst van de Nedersaksenlijn bevestigt de groeipotentie van Regio Emmen voor grootschalige woningbouw, innovatie, (maak)industrie en onderwijs.
Een investering die de bereikbaarheid, economische ontwikkeling en woningbouwopgave in regio Emmen substantieel versterkt en daarmee direct bijdraagt aan de ruimtelijkeconomische doelen van het Rijk. Samen met de gemeenten Borger-Odoorn, Coevorden, Hoogeveen en de provincie Drenthe vormen we Regio Emmen. In 2025 zijn we gestart met een gezamenlijke lobby op de Nota Ruimte. Met het werkbezoek van Chemport Europe hebben we Emmen in Europa goed op de kaart gezet. Op uitnodiging van de DG GROW (Directoraat Generaal Economisch Groei) zijn we als Chemport Europe en Greenwise Campus lid van de Europese Critical Chemical Alliance. We nemen deel aan de werkgroep 'lead markets', waar Nederland voorzitter van is. Dit versterkt de positie van onze industrie zowel in Nederland als in Europa op het gebied van circulaire en biobased plastics. Rensenpark Emmen In 2025 vonden er verschillende bouwactiviteiten plaats in het entreegebied van het Rensenpark. Het Hospershuis werd gerenoveerd en in de oorspronkelijke bakstenen kleuren hersteld. De verbouw en aanbouw van De Drommedaar werd gestart, inclusief een ontwerp voor de terrassen rondom het pand. Tegelijkertijd begon de procedure voor de selectie van een horeca-exploitant voor De Drommedaar. Na vertragingen in de bouw van het Biochron werden de werkzaamheden in 2025 hervat.
Voor de Lindenhof is een nieuwe huurder geselecteerd, die hier, na de verbouwing van dit rijksmonument, zal intrekken. Ook zijn er nieuwe huurders gekozen voor de Giraffenstal en het Aziëhuis. Voor de locatie van het Safarirestaurant werd een marktconsultatie uitgevoerd. Op deze plek willen we een kinderboerderij realiseren, gecombineerd met horeca en mogelijk andere functies. Daarnaast hebben we subsidie aangevraagd bij het Regiostedenfonds voor de verdere ontwikkeling van de Olifantenstal en het tweede deel van het Biochron. In de tweede helft van 2025 werd gestart met het opstellen van voorlopige ontwerpen voor de openbare ruimte. Daarnaast zijn voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, zoals ecologisch onderzoek en terreinmetingen. Ook zijn er extra onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd om het park, in de tussenliggende tijd, netjes en veilig te houden. In 2025 werden verschillende activiteiten en evenementen georganiseerd om de aantrekkelijkheid en levendigheid van het park te vergroten, waaronder het Ontluikfestival, het Uitfestival, Fabel & Fantasy en exposities zoals ‘80 jaar Vrijheid’ en ‘ZOO Emmen 90 jaar’.
Duitslandagenda De samenwerking in de Duitse grensregio kreeg een stimulans met het vaststellen in mei 2025 van de Duitslandagenda gemeente Emmen en de ondertekening op 2 juli 2025 van de Letter of Intent met Stadt LingenEms waarin Emmen en Lingen verklaarden samen te werken aan uitvoering van het gemeenschappelijke Strategiepapier 'Naar een smart en duurzame regio'. Diverse samenwerkingsprojecten (Digitalisering, MOVE/Diploma-erkenning en ReSHob/reshoring) zijn opgestart of in voorbereiding.
19/221
Programma 2 Economie en Werkgelegenheid
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Just Transition Fund In 2025 hebben we in de JTF regio Groningen- Emmen verder uitvoering gegeven aan het JTF programma. Samen met onze partners hebben we bedrijven en instellingen ondersteund bij het doen van aanvragen en hebben we meegewerkt aan het opstellen van regelingen die passen bij Emmen. Deze inzet heeft er toe bijgedragen dat we tot nu toe een substantieel deel van het totale budget voor JTF Groningen-Emmen, €75 miljoen, in onze regio zien landen en daarmee de regionale economie en arbeidsmarkt helpen te transformeren voor een nieuw economisch en groen perspectief. Defensie Het Rijk heeft in 2025 omvangrijke investeringen in Defensie aangekondigd en regionale overheden opgeroepen om bij te dragen aan een veilige en weerbare samenleving. Wij hebben input geleverd voor de Drentse Agenda Defensie en Veiligheid die op 1 juli in het college van GS is vastgesteld. Uitgangspunt is dat de eventuele samenwerking met Defensie als een vliegwiel kan fungeren op de door ons gewenste ontwikkelingen. De kern van ons aanbod is: 1. 2.
Het versterken van de bestaande (innovatie-) kracht en capaciteit van onze maakindustrie, kennis- en onderzoeksinstellingen met Greenwise Campus daarin centraal; Het bieden van ruimte voor nieuwe grootschalige defensie-gerelateerde industrie (Rundedal). Dus geen ruimte voor oefenterreinen of munitiedepots.
Recreatie en Toerisme Vanuit het provinciale samenwerkingsverband op het gebied van Van Gogh Drenthe, is het uitvoeringsplan 20252027 ‘Kiemen in Drentse grond’ opgesteld en ingediend als aanvraag bij de Regio Deal. In december 2024 kregen we het goede nieuws dat de desbetreffende aanvraag is goedgekeurd. We willen de erfenis van Vincent van Gogh in Drenthe blijvend zichtbaar en beleefbaar maken voor eigen inwoners en binnenlandse en buitenlandse bezoekers. Daarmee dragen we bij aan brede welvaart in de regio Zuid- en Oost-Drenthe. Vanuit de Regio Deal heeft de gemeente Emmen als projectpartner voor dit project in de loop van 2025 een bedrag van € 300.000 ontvangen. Dit wordt ingezet ten behoeve van de doorontwikkeling van het Van Gogh Huis Drenthe en het zichtbaar en beleefbaar maken van het Van Gogh thema in de openbare ruimte, waarbij de nadruk uiteraard ligt op Nieuw-Amsterdam/Veenoord. Dit project kent een looptijd tot en met in elk geval eind 2027. In het jaar 2025 is reeds een bedrag van € 125.000 besteed vanuit de Regio Deal middelen. Het resterende bedrag van € 175.000, betreft gelabeld geld voor dit doeleinde, zal gedurende de komende twee jaar nog aan dit project op het snijvlak van cultuur (programma 8) worden besteed. Daarnaast is in 2025 het projectplan Vrijetijd en Verhalen van het Landschap ontwikkeld voor de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe II.
Het plan legt de nadruk op het welzijn van inwoners én de economische vitaliteit, door de verhalen van het landschap te verbinden aan het vrijetijdsaanbod. In dit project benutten we vrijetijd als motor voor welzijn én welvaart. Hierbij wordt de komende twee jaar ingezet op de versterking van de natuurbeleving door middel van het toevoegen van recreatieve voorzieningen met betrekking tot Buffer Zuid bij Bargerveen. Aanvullend worden in de gemeente Emmen, in het Veenvaartgebied, twee verhalenommetjes ontwikkeld en worden er in breder verband kennissessies georganiseerd waar onze ondernemers ook aan deel kunnen nemen. Tot slot is op 19 augustus 2025 het Veenpark failliet verklaard (zie ook programma 8). Na het faillissement is er ingezet op een doorstart. Als gemeente hebben we nauw contact gehouden met de betrokken stakeholders en volgden we het proces op de voet. De voorziening Veenpark is voor ons een belangrijke dagattractie en culturele voorziening die we graag willen behouden. Begin maart 2026 is er een overnamekandidaat gevonden. Evenementen en horeca In 2025 is extra inzet gepleegd op de samenwerking met organisatoren. Gezien de grote opkomst bleek de bijeenkomst voor organisatoren van evenementen in het najaar in een behoefte te voorzien.