Bijlage 1: Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

De parkregisseur is de schakel tussen de gemeente, JAR en parkgebruikers. Stichting JAR heeft hiervoor – als onderdeel van de totale bijdrage voor het Rensenpark- een subsidie ontvangen van het VSB-fonds. Na de zomer is de parkregisseur begonnen en helaas medio oktober weer gestopt. Overleg met JAR heeft geleid tot een nieuwe werving door JAR en begin 2022 is een nieuwe parkregisseur begonnen.  Verschillende huurders/gebruikers in het park hebben betalingsachterstanden, die door corona verder zijn opgelopen. Momenteel wordt bekeken hoe hiermee om te gaan.  Het VSB-fonds heeft aan stichting JAR, naast subsidie voor de parkregisseur, ook indirect een subsidie verleend voor de aanleg van een amfitheater. Dit wordt gerealiseerd in aansluiting op het Kwaliteitsboek en de ontwerpvisie Rensenpark.  De Rensenhut is na enige vertraging begin juli 2021 feestelijk geopend. De Rensenhut is een eigentijds multifunctioneel paviljoen met een knipoog naar het verleden van het voormalige Noorder Dierenpark in Emmen en zijn oprichters Jaap en Aleid Rensen. De hut biedt verschillende perspectieven voor de toekomst. De stichting Jaap en Aleid Rensen heeft de komst van de hut mogelijk gemaakt.  In het park zijn verschillende activiteiten gaande zoals Writersblock in de voormalige olifantenstal, de activiteiten in het Stadstheater en de afronding van de Nachtwacht in de voormalige giraffenstal.

Dit wordt over het algemeen goed bezocht en goed gewaardeerd.  Ook Akka's stadsboerderij wordt druk bezocht door bezoekers van het park. Dit geldt ook voor de speelvoorzieningen. Er zijn eind 2021 drie voorzieningen bijgeplaatst in overleg met EOP Centrum en de grote speelvoorziening nabij Loods 13 is gerepareerd.  Op 31 december 2021 is de heer Rensen overleden. Er is gepaste aandacht aan geschonken.

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

17

In het gebied vanaf het Scheper Ziekenhuis tot aan het Getec-park en tussen de wijk Angelslo en het centrum van Emmen spelen veel ontwikkelingen en initiatieven die in elkaars verlengde liggen of elkaar kunnen versterken. In nauwe relatie tot RegioCampus Emmen vindt er een brede en integrale gebiedsontwikkeling plaats. In dit gebied zijn ook de campuspartners NHL Stenden en Drenthe College gevestigd en spelen meerdere ruimtelijke / fysieke campusontwikkelingen, waarvan de doelstellingen grote raakvlakken hebben met en grotendeels complementair zijn aan die van RegioCampus Emmen. Dit gebied, dat wordt aangeduid met de naam Campus Emmen, biedt vestigingsmogelijkheden voor zorginstellingen (zoals het Scheper ziekenhuis), onderwijsinstellingen en bedrijven. Uitgangspunt is één herkenbaar campusgebied, waar ruimte is voor en men verleid wordt tot ontmoeten en samenwerken. Daarnaast verwacht de gemeente dat met de ontwikkeling van Campus Emmen een aansprekende ontwikkeling ontstaat die partijen stimuleert en enthousiasmeert om aan te haken en dat Campus Emmen bijdraagt aan de bovenregionale rol van de gemeente. Eind 2021 is gestart met het opzetten van programma Campus Emmen, waarmee integraal en programmatisch wordt gestuurd op de doelstellingen en de ontwikkelingen in onderlinge samenhang worden opgepakt en uitgevoerd.

In 2022 zal de opzet van het programma Campus Emmen verder worden uitgewerkt en afgerond. Tevens gaat de gemeente met de stakeholders werken aan een integraal ontwikkelperspectief Campus Emmen voor het betreffende gebied.

            

   

 



Reconstructie aansluiting N391 (Rondweg) – N366 Reconstructie Emmen West (aansluiting N34 – Rondweg) Verdubbeling N34 tussen Emmen West en Frieslandroute Aanpassing en Verlenging Vreding Woningbouw Schimmerweg Esdal Vakcollege Oosterstraat Locatie Esdalcampus - Realisatie sportveld Esdalcampus Visie (ruimtelijk kader) voormalig Belastingdienstgebouw Visie (ruimtelijk kader) “oude bibliotheek” hoek Hoofdstraat – Sterrenkamp Gebiedsvisie Esdalcampus Gebiedsvisie P-Oost en omgeving Realisatie parkeervoorziening oostzijde Markt / Rensenpark Bouw Hondsrugtoren . Op 29 maart 2021 is er een raadsinformatiebijeenkomst Emmen Vernieuwt geweest. Op 30 maart 2021 heeft het college de Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021 vastgesteld. Op 13 april 2021 heeft het college de geactualiseerde lijst van programma’s en projecten Emmen Vernieuwt 2021 vastgesteld. Op 18 mei 2021 heeft het college de projectopdracht ‘Opzetten programma Duurzaamheid en Energie’ vastgesteld en hiervoor voor 2021 incidenteel € 130.000 beschikbaar gesteld waarvan de helft gedekt wordt uit de bestemmingsreserve EV. Op 2 november 2021 heeft het college de Voortgangsrapportage 2021-1 vastgesteld. Als gevolg van bezuinigingen, vacatures, extra klussen en werkzaamheden is er zowel binnen het programmabureau EV als in de organisatie sprake van krappe beschikbare capaciteit om alle projecten, etc. op te kunnen pakken.

Voor meer detailinformatie zie hoofdstuk 2 financiën.

Huurovereenkomst WMD met betrekking tot P-Schapenveenweg: Afgelopen jaren is er meerdere malen overleg geweest tussen gemeente en WMD naar aanleiding van het verschil van mening over de verschuldigde vergoeding van de gemeente aan de WMD voor het gebruik van de gronden van de WMD voor het parkeerterrein Schapenveenweg. In het najaar van 2020 zijn de gesprekken over de huur, pacht, dan wel koop van de gronden parkeerterrein Schapenveenweg weer opgestart. Inmiddels is een oplossing gevonden en is dit in 2021 afgerond.

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

18

2. Financiën In dit hoofdstuk wordt de financiële stand van zaken met betrekking tot Emmen Vernieuwt opgenomen.

Emmen Vernieuwt - financiële structuur Exploitatie programmabureau EV

Exploitatie kapitaallasten en volumes projecten EV

Exploitatie Subsidies Binnenstadfonds Exploitatie Rensenpark

Bestemmingsreserve EV

Investeringen projecten EV

Grondexploitaties projecten EV

= egalisatie overschotten en tekorten = kapitaallasten = Toerekening APV PEV = "gesloten systeem"

Exploitatiebudget 2021 programmabureau Emmen Vernieuwt Omschrijving Begroting Rekening Verschil Programmabureau Emmen Vernieuwt Kosten programmabureau en proces-, voorbereidings- en uitvoeringskosten Emmen Vernieuwt Regulier exploitatiebudget (structureel) S 1.155.567 861.787 293.780 Extra incidenteel budget met dekking uit reserve I 90.915 25.915 65.000 Totaal Programmabureau Emmen Vernieuwt (bruto) 1.246.482 887.702 358.780 Door te belasten aan projecten S -231.745 -300.000 68.255 Totaal Programmabureau Emmen Vernieuwt (netto) 1.014.737 587.702 427.035 * Werkelijk betreft uitdraai d.d. 10-2-2022

Detailtabel exploitatiebudget 2021 programmabureau Emmen Vernieuwt Omschrijving Begroting Rekening Programmabureau Emmen Vernieuwt Kosten programmabureau en proces-, voorbereidings- en uitvoeringskosten Loonsom team PEV S 624.122 623.376 Loonsom team PEV - uitbesteed S -7.675 Overige personele kosten (excl VTO) PEV S 15.640 1.493 VTO (Vorming, Training en Opleiding) PEV S 6.602 250 Kantoor- en overige kosten PEV S 56.203 362 Subtotaal programmabureau Emmen Vernieuwt 702.567 617.806 Uren interne adviseurs S 225.000 179.012 Advies- en onderzoekskosten S 95.000 4.050 Overige proces- en voorbereidingskosten S -17.065 Fietsparkeren station Emmen Door te belasten aan projecten S -231.745 -300.000 Programma Duurzaamheid en Energie I 90.915 25.915 Opgave Campusontwikkeling Emmen S 19.985 Verkenning nieuwbouw DC - NHL Stenden I Subtotaal programmakosten Emmen Vernieuwt 179.170 -88.104 Incidentele uitvoeringskosten S 75.000 Pacht P-Schapenveenweg S Storten Pacht P-Schapenveenweg (extra) S 58.000 58.000 Subtotaal uitvoeringskosten Emmen Vernieuwt 133.000 58.000 Totaal Programmabureau Emmen Vernieuwt 1.014.737 587.702 * Werkelijk betreft uitdraai d.d. 10-2-2022

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

Verschil

746 7.675 14.147 6.352 55.841 84.761 45.988 90.950 17.065 68.255 65.000 -19.985 267.274 75.000 75.000 427.035

19

Toelichting Het exploitatiebudget programmabureau Emmen Vernieuwt bestaat uit een structureel (S) exploitatiebudget voor de kosten van het programmabureau, voor proces- en voorbereidingskosten en voor incidentele uitvoeringskosten. Dit budget moet deels (ruim 20%) gedekt worden uit doorbelasting aan projecten. In 2021 is € 300.000 aan algemene proces- en voorbereidingskosten doorbelast aan het project Herinrichting Hoofdstraat Noord – Noorderstraat – Derksstraat. Het incidentele exploitatiebudget 2021 betreft het budget voor het opzetten van het programma Duurzaamheid en Energie. Op basis van eerdere besluitvorming zou dit voor de eerste € 65.000 gedekt worden uit de reserve Emmen Vernieuwt en voor maximaal € 65.000 uit de reserve bedrijfsvoering. Het opzetten van het programma Duurzaamheid en Energie heeft vertraging opgelopen. In eerste instantie was de verwachting dat het programma per 1 januari 2022 al operationeel zou zijn maar dit wordt nu 1 juli 2022. Dit is ook de reden waarom er in 2021 nog niet zoveel kosten zijn gemaakt. De werkelijke uitgaven 2021 bedroegen € 26.000 en zijn gedekt uit de reserve Emmen Vernieuwt. Binnen de reserve Emmen Vernieuwt is nog € 39.000 beschikbaar voor de in 2022 nog te maken kosten voor het opzetten van het programma. De € 65.000 die in 2021 incidenteel beschikbaar was is vervallen en in 2022 niet opnieuw beschikbaar.

Wel kan opnieuw een aanvraag worden gedaan. Voor het exploitatiebudget programmabureau Emmen Vernieuwt geldt het gesloten systeem. Voordelen in enig jaar komen ten gunste van de bestemmingsreserve EV en nadelen in enig jaar komen ten laste van de bestemmingsreserve EV. Hierdoor worden de kosten evenredig gespreid over de jaren. Zowel binnen het programmabureau EV als in de rest van de organisatie was in 2021 sprake van een te krappe beschikbare capaciteit om alle projecten, etc. volgens planning op te kunnen pakken. Hierdoor was er in 2021 sprake van onderbesteding van een aantal deelbudgetten. Op het structurele exploitatiebudget (S) is per saldo € 362.035 overgehouden. Dit is gestort in de bestemmingsreserve EV. Bestemmingsreserve Emmen Vernieuwt (75378) Stand 1 januari 2021 Totaal onttrekkingen 2021: Totaal toevoegingen 2021: Stand 31 december 2021: Totaal (te verwachten) onttrekkingen 2022 en verder: Totaal (te verwachten) toevoegingen 2022 en verder: Verwacht vrij aanwendbaar saldo:

2.299.746 1.176.915 420.035 1.542.866 630.000 232.000 1.144.866

Bijgewerkt tot en met 31 december 2021

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

20

Verloopoverzicht bestemmingsreserve Emmen Vernieuwt (75378)

Toelichting De bestemmingsreserve EV is, naast de egalisatie van exploitatiekosten Emmen Vernieuwt over de jaren, bedoeld om enerzijds (project)risico’s af te dekken en tegenvallers op te kunnen vangen en anderzijds nodig om snel en adequaat de kunnen handelen. De werkelijke onttrekkingen 2021 hebben betrekking op de overboeking naar drie amortisatiereserves voor dekking kapitaallasten Aansluiting N34/Rondweg, Aansluiting N862/Rondweg en Afronding Boulevard Noord. Dit op basis van eerdere besluitvorming waarbij een deel van deze kredieten gedekt zou worden uit de reserve. Op basis van de BBV mag dekking uit reserves niet meer rechtstreeks in mindering gebracht worden op het actief en moet het via amortisatiereserves (= bestemmingsreserves kapitaallasten) lopen. Daarnaast is € 25.915 onttrokken ter dekking van de gemaakte kosten voor het opzetten van het programma Duurzaamheid en Energie. De claim van € 100.000 met betrekking tot abri’s parkeerautomaten P-Willinkplein Zuid is komen te vervallen in verband met afronding van het project in 2021. Op het structurele exploitatiebudget (S) is per saldo € 362.035 overgehouden. Dit is gestort in de bestemmingsreserve EV. Daarnaast hoeft de € 58.000 voor extra pachtkosten P-Schapenveenweg in 2021 niet meer betaald te worden omdat er inmiddels een oplossing is gevonden met de WMD. Deze € 58.000 is gestort in de bestemmingsreserve EV.

Het vrij aanwendbaar deel van de bestemmingsreserve EV bedraagt naar verwachting nog ruim € 1,1 miljoen. De ruimte om risico’s en tegenvallers af te dekken en de mogelijkheid om snel en adequaat te kunnen handelen binnen Emmen Vernieuwt is de afgelopen jaren fors afgenomen/tenietgedaan. De reserve wordt alleen maar gevoed als er in een jaar een voordelig resultaat op de projectbureaukosten wordt behaald.

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

21

Verloop 75378 bestemmingsreserve EV 6.000.000 5.000.000 4.000.000 3.000.000 2.000.000 1.000.000 1-jan-22

1-okt-21

1-jul-21

1-apr-21

1-jan-21

1-okt-20

1-jul-20

1-apr-20

1-jan-20

1-okt-19

1-jul-19

1-apr-19

1-jan-19

1-okt-18

1-jul-18

1-apr-18

1-jan-18

-

Naast de bestemmingsreserve EV heeft EV ook claims op andere reserves uitstaan. Zie onderstaand overzicht. Voor de volledigheid is in dit overzicht ook de bestemmingsreserve EV opgenomen. Totaaloverzicht reserves met claims in relatie tot Emmen Vernieuwt

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

22

Totaaloverzicht voorbereidings- en investeringskredieten Emmen Vernieuwt

Toelichting In 2021 is de projectadministratie voor MM Bereikbaar verder ingericht en is het beschikbare totaalkrediet opgesplitst in de diverse deelkredieten zoals hierboven in de tabel is weergegeven. De werkelijk geboekte kosten op het projectbureau MM Bereikbaar zijn en worden over de jaren toegerekend aan de verschillende projecten binnen MM Bereikbaar. De werkelijk geboekte kosten op de provinciale projecten moeten worden doorbelast aan de provincie. Een klein deel van 2021 is nog niet doorbelast, dit wordt in 2022 gedaan. Op het project noodparkeerplaatsen zijn ook kosten geboekt die betrekking hebben op de permanente parkeerplaatsen. Dit wordt later verrekend. Het project Willinkplein Zuid is nagenoeg gereed. Het huidige restantkrediet Willinkplein Zuid bedraagt € 155.000. Er komen nog wat (beperkte) kosten maar het beschikbare budget is naar verwachting toereikend. De projecten Aanpassing en Verlenging Vreding en Hondsrugtoren zijn gereed. Voor de volledigheid zijn ze nog wel opgenomen in dit overzicht. Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

23

Totaaloverzicht kapitaallasten en volumes Emmen Vernieuwt Emmen Vernieuwt Kapitaallasten Emmen Vernieuwt - dienstjaar 2021 (t/m periode 12) Primitieve Begroting Rekening begroting Kapitaallasten projecten taakveld 2.3.1 1.005.847 1.005.847 934.383 Kapitaallasten projecten taakveld 5.0.3 60.163 15.163 10.377 Kapitaallasten projecten taakveld 5.8.3 110.552 106.552 94.326 Kapitaallasten projecten taakveld 7.2.1 224.676 155.178 133.061 Kapitaallasten projecten taakveld 7.2.2 290.604 250.604 225.363 Kapitaallasten projecten 1.691.842 1.533.344 1.397.510 Kapitaallasten volume fietsstraat kerkhoflaan 8.000 Kapitaallasten verdubbeling N862 171.000 Kapitaallasten volume reconstructie rondweg Kapitaallasten volume bereikbaarheid 71.915 915 Kapitaallasten volume reconstructie rondweg 198.000 Kapitaallasten volumes 448.915 915 Totaal generaal kapitaallasten Emmen Vernieuwt 2.140.757 1.534.259 1.397.510 * Bijgewerkt tot en met periode 12-2021

Verschil 71.464 4.786 12.226 22.117 25.241 135.834 915 915 136.749

Bij berap 2021-I werd een voordeel op kapitaallasten en volumes verwacht van € 452.000. Op basis van de bijgestelde prognose is het verwachte voordeel bij berap 2021-2 verhoogd naar € 593.000. Dit verwachte voordeel is op grond van berap 2021-II verwerkt in de begroting 2021 ten gunste van de stelpost onderuitputting kapitaallasten en volumes. Het gerealiseerde extra voordeel van € 136.000 kan verklaard worden door de verlaging op de doorbelaste rente om te voldoen aan de BBV Regelgeving. Dit voordeel is weggevallen tegen het nadeel op het taakveld treasury programma 10 (per saldo neutraal). Als belangrijkste verklaring voor de incidentele vrijval geldt dat als gevolg van diverse oorzaken investeringen later worden gedaan dan eerder gepland en ook later in gebruik worden genomen dan eerder gepland. Dit speelt in belangrijke mate bij de projecten Bereikbaarheidsakkoord N391 – N862. Totaaloverzicht exploitatiebudgetten Rensenpark Emmen Vernieuwt Exploitatie Rensenpark - dienstjaar 2021 Primitieve Begroting Rekening Verschil begroting Onderhoud en beheer vastgoed Rensenpark 460.500 460.500 408.751 51.749 Onderhoud groen en grijs Rensenpark 98.000 95.000 105.772 -10.772 Totaal generaal exploitatie Rensenpark 558.500 555.500 514.523 40.977 * Bijgewerkt tot en met 10-2-2022 (dienstjaar 2021)

De structurele exploitatiebudgetten Rensenpark vallen niet meer binnen het gesloten systeem van Emmen Vernieuwt. Eventuele voor- of nadelen komen ten gunste/laste van de algemene dienst. Het budget voor onderhoud groen en grijs Rensenpark is met ingang van 2020 structureel verlaagd met 2% op basis van generieke maatregelen en bij de kadernota 2021 structureel verder verlaagd naar € 95.000. Op basis van een interne afspraak wordt echter jaarlijks € 100.000 van de kosten van het onderhoudsbestek EMCO geboekt ten laste van dit budget. Door de structurele verlaging zit hier per definitie al een nadeel op van € 5.000. Bij extra werkzaamheden loopt dit nadeel op. Aangezien het een kleine afwijking betreft hebben we dit niet gemeld bij berap 2021-II.

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

24

Totaaloverzicht grondexploitaties Emmen Vernieuwt

Toelichting Bij vaststelling van de jaarrekening 2020 zijn de grondexploitaties per 1 januari 2021 herzien. De grondexploitatie Hondsrugtoren – Hoek Hondsrugweg – Weerderingerstraat is in 2021 financieel afgesloten met een tekort van € 52.000. Het restant van de voorziening is vrijgevallen. Bij de herziening grondexploitatie Locatie Oude Brandweerlocatie-Oost is rekening gehouden met de te verwachten kosten van de noodzakelijke sanering in verband met PFAS-verontreiniging. Dit heeft geleid tot een negatieve grondexploitatie van € 93.000. Hiervoor is een voorziening getroffen. De sanering heeft in het voorjaar van 2021 plaatsgevonden. De totale kosten ervan bedroegen € 516.000. De gemeente heeft hiervoor een subsidieaanvraag gedaan bij het Rijk en een beschikking van € 360.874.- ontvangen. Fase 2 van de nieuwbouw wordt in april/mei 2022 opgeleverd aan de toekomstige bewoners. Het is de verwachting dat het totale plan, inclusief aanpassen van de BB-bunker eind 2022 kan worden opgeleverd en formeel afgehandeld. Het verwachte contante waarde resultaat op basis van de concept herziening per 1-1-2022 bedraagt € 14.000 voordelig. Te verhalen kosten op derden Omschrijving

Totaal kosten

Reeds Nog te verhaald/ verhalen/ doorbelast door te / gedekt belasten / te dekken

Kostenverhaal of door te belasten Project Verdubbeling spoor (t.h.v. station Zuid)

564.915

564.919

-4

Locatie voormalige ING Wilhelminastraat

56.838

0

56.838

Locatie Westerstraat

72.099

25.000

47.099

Totaal kostenverhaal of door te belasten

693.852

589.919

103.934

*werkelijke kosten zijn bijgewerkt tot en met 10 februari 2022

Ten aanzien van de gemaakte kosten voor verdubbeling spoor loopt de gemeente geen risico. De financiële verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de provincie. De door de gemeente gemaakte kosten kunnen en worden 100% doorberekend aan de provincie. Ten aanzien van de locatie voormalige ING Wilhelminastraat is formeel nog geen bedrag aan plankosten afgesproken. Van Wijnen zou daar een kleinschalig nieuwbouwproject realiseren. Eind september 2020 werd duidelijk dat dit plan niet doorgaat. Er wordt getracht de door de gemeente gemaakte kosten te verhalen op Van Wijnen. Van Wijnen heeft de locatie voormalig ING-gebouw Wilhelminastraat verkocht aan Brands. De nieuwe plankosten moeten worden verhaald op Brands. Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

25

Voor Westerstraat zijn de afgesproken plankosten inmiddels verhaald. De overige kosten Westerstraat worden gedekt uit de reserve fysieke leefomgeving.

3. Risico’s In dit hoofdstuk worden de belangrijkste programmarisico’s beschreven. De belangrijkste projectrisico’s zijn opgenomen in paragraaf 4 dashboard. In het tweede kwartaal van 2021 is een start gemaakt met het inventariseren van de risico’s op programmaniveau. In 2022 zullen de risico’s nader geïnventariseerd en uitgewerkt worden en zal het risicomanagement voor Emmen Vernieuwt (zowel op programmaniveau als op projectniveau) nader ingevuld gaan worden. Belangrijkste risico’s m.b.t. Emmen Vernieuwt op dit moment  Hoge indexeringen en prijsstijgingen in de bouw In 2021, en met name het tweede halfjaar van 2021, zijn de bouwkosten onder invloed van onder meer een aanhoudende grote vraag en schaarste van materiaal fors gestegen. De recent ontstane situatie als gevolg van de Russische invasie in Oekraïne zorgt daarnaast voor pijlsnel stijgende prijzen van bouwmateriaal en brandstof. Naast de exceptionele prijsstijgingen is de leveringszekerheid van materiaal ook een knelpunt. Hoewel deze laatste ontwikkeling geen betrekking heeft op de rapportageperiode 2021, is deze situatie zo uitzonderlijk en naar verwachting van zo'n grote invloed dat we er in deze rapportage niet omheen kunnen. Dit noodzaakt ons om veel van onze kostencalculaties te actualiseren en te herzien.

We zullen na moeten gaan wat de invloed is op budgetten en kredieten, hoe we om willen en moeten gaan met deze kostenstijgingen en welke maatregelen we op basis hiervan zullen moeten treffen. Ook voor de planning van diverse projecten kan dit van invloed zijn.  Krapte op de arbeidsmarkt / knelpunten in capaciteit In de gehele fysieke keten, maar uiteraard ook daarbuiten, is de vraag naar personeel groot. Daarnaast daalt het aanbod van werkzoekenden. Hierdoor neemt de spanning op de arbeidsmarkt verder toe. Dit zien wij terug bij externe partijen, maar ook bij de invulling van interne vacatures. Het vinden van geschikt personeel is een knelpunt en dit heeft gevolgen voor de doorlooptijd van projecten. Daarnaast is het lastiger om opdrachten en werken extern weg te zetten omdat bedrijven geen capaciteit meer hebben. Dit betekent dat op dit moment niet alle programma's, projecten, processen en activiteiten binnen Emmen Vernieuwt volgens planning en met de gewenste inzet kunnen worden opgepakt.  Didam-arrest De Hoge Raad heeft op 26 november 2021 uitspraak gedaan over de manier waarop de overheid partijen moet selecteren bij de verkoop van vastgoed (gronden en andere onroerende zaken).

De Hoge Raad oordeelt dat overheden onroerende zaken (gebouwd, of ongebouwd) niet langer exclusief aan een partij te koop kunnen aanbieden zonder dit vooraf kenbaar te maken, maar mededingingsruimte moeten bieden. Deze verplichting volgt uit het gelijkheidsbeginsel, waaraan overheden zijn gebonden. Het gelijkheidsbeginsel brengt ook mee dat het overheidslichaam, teneinde gelijke kansen te creëren, een passende mate van openbaarheid moet verzekeren met betrekking tot de beschikbaarheid van de onroerende zaak, de selectieprocedure, het tijdschema en de toe te passen selectiecriteria. De precieze reikwijdte van het arrest zal zich nog moeten uitkristalliseren in de jurisprudentie, maar het zal direct van toepassing zijn op een aantal ontwikkelprojecten en moeten leiden tot een weloverwogen keuze in het vervolgtraject. Dit geldt niet alleen voor nieuwe trajecten, maar ook voor lopende trajecten.  Reconstructie N391 en N862 Ten aanzien van de kredieten met betrekking tot de reconstructie N391 en N862 gaat het om globaal indicatieve bedragen o.b.v. globale uitgangspunten t.a.v. uitvoering en om globale afspraken op hoofdlijnen. De uitvoering van de projecten uit het bereikbaarheidsakkoord zal plaatsvinden in de periode tot en met 2028, wat als een lange termijn beschouwd kan worden.

De hierboven al genoemde hoge indexeringen en prijsstijgingen in de bouw en de krapte op de arbeidsmarkt vormen in dit kader een groot risico.

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

26

Om deze aspecten tijdig het hoofd te bieden worden alle projecten binnen MM Bereikbaar momenteel opnieuw doorgerekend, zodat waar nodig tijdig beheersmaatregelen getroffen kunnen worden. Naar verwachting kan de balans op dit punt in de loop van 2022 opgemaakt worden.  REP regionaal Op 20 januari 2015 heeft het college besloten de “Overeenkomst overdracht middelen regionaal REP in het kader van de IGO Atalanta” met de provincie Drenthe aan te gaan en de provincie Drenthe te vrijwaren voor eventuele aanspraken vanuit het Rijk ten aanzien van het REP-regionaal voor zover betrekking hebbend op de aan de gemeente Emmen “doorgedecentraliseerde” REP-regionaal middelen van € 10 miljoen. Deze “doordecentralisatie” van REP-regionaal middelen geeft overigens nog geen zekerheid over de daadwerkelijke verkrijging van deze middelen. Er zal vanaf nu rechtstreeks verantwoording t.a.v. de inzet van REP-regionaal middelen afgelegd moeten worden aan het Rijk. De uitbetaling van de € 10 miljoen REPregionaal aan de gemeente Emmen heeft in 2015 plaatsgevonden. Deze € 10 miljoen is als dekking verantwoord op de locatie Hoofdstraat (ter dekking van de schadeloosstelling à fonds perdu van € 65,5 miljoen ten behoeve van de verkrijging van de locatie Hoofdstraat), maar er bestaat nog wel een risico omdat hierover nog verantwoording afgelegd moet worden.

Eind 2020 heeft de laatste inhoudelijke rapportage plaatsgevonden. Ook loopt de subsidietermijn af. Risico lijkt daarmee mogelijk kleiner geworden, maar vanwege de onduidelijkheid over de aanvraag, verkrijging en inzetbaarheid van deze middelen, blijft dit risico nog aanwezig.  PFAS Extra kosten als gevolg van de nieuwe PFAS-normen waardoor er mogelijk gesaneerd moet worden. Dit heeft gespeeld bij Brandweerlocatie Oost (Heldenhof). Er is nog de nodige onduidelijkheid over dit onderwerp. Hierdoor is de financiële impact van dit risico op dit moment nog niet goed te bepalen.  Onduidelijkheid over stikstofregels De wettelijke afstandsgrens voor de uitstoot van stikstof is voor alle emissiebronnen vastgesteld op 25 km. Op dit moment heeft dat nog geen gevolgen, omdat de aanlegfase is vrijgesteld en extra stikstofuitstoot in de gebruiksfase van een project meestal niet direct aan de orde is. Door onduidelijkheden in beleid en mogelijke oplossingen en in relatie tot ontwikkelingen rondom stikstof in de jurisprudentie vormt stikstof een belangrijk aandachtspunt en risico met mogelijk gevolgen op planning en financiën.  Corona Brengt mogelijk een financieel risico en risico op vertraging met zich mee. Daarnaast een inhoudelijk risico. Corona kan gevolgen hebben voor de realisatie van de programmadoelen van de programma’s binnen Emmen Vernieuwt.

Zo is corona van invloed op de horeca, detailhandel en leegstand in het centrum van Emmen en zullen veranderingen in het gedrag van mensen en het thuiswerken mogelijk blijvende gevolgen hebben en van invloed zijn op infrastructurele projecten in het kader van de bereikbaarheid  Omgevingswet Risico op vertraging (procedures etc.) als gevolg van invoering Omgevingswet.  Adequate programma- en projectbeheersing Het niet kunnen realiseren van programmadoelen, enerzijds als gevolg van onvoldoende beschikbaar budget en interne capaciteit en anderzijds als gevolg van de sturing op losse projecten waarbij de integraliteit en de sturing op de overkoepelende programmadoelen naar de achtergrond dreigen te verdwijnen. De beperkte en op onderdelen ontoereikende beschikbare capaciteit (zeker na bezuinigingen) heeft gevolgen voor adequate project- en programmabeheersing en voor de voortgang van de realisatie.

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

27

4. Dashboard Binnen de projecten wordt primair gestuurd op planning, budget, kwaliteit en risico’s. Hieronder wordt in één totaaloverzicht van alle individuele lopende projecten het actuele beeld aangegeven ten aanzien van planning, budget, kwaliteit en risico’s per project. Oranje en rood worden tekstueel nader toegelicht onder het dashboard. Toelichting kleuren: Planning/voortgang Ligt op schema (conform laatst vastgestelde projectplanning) Aandachtspunt Bijsturing nodig Budget Geen (verwachte) overschrijding Waarschijnlijke/dreigende overschrijding Overschrijding onafwendbaar Kwaliteit: Voldoende Aandachtspunt Onvoldoende Risico’s: Klein Middelmatig Groot

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

28

Wegenruil en reconstructie N391 en N862 Bij Pottendijk is op basis van een recente hercalculatie sprake van een verwachte overschrijding van het krediet. Deze verwachte overschrijding wordt veroorzaakt door de exceptionele prijsstijgingen in de bouw van de afgelopen periode. Mede hierdoor worden alle projecten binnen MM Bereikbaar komende maanden opnieuw gecalculeerd. Daar krijgen we deze zomer meer zicht op. Daarna zullen we dit najaar gaan bekijken hoe we daarmee omgaan. Er is in het kader van het bereikbaarheidsakkoord N391 – N862 sprake van financiële risico's ten aanzien van de globaal indicatieve ramingen, de globale plannen en de hoge indexeringen in de bouw, in relatie tot de lange looptijd van dit project. In verband met corona is er uitloop doordat de focusgroepen later zijn gestart of later starten dan oorspronkelijk gepland. De einddatum van realisatie van de reconstructie N391 en N862 per eind 2028 wordt hierdoor mogelijk niet voor alle deelprojecten gehaald. Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

29

Fietsstraat Kerkhoflaan Er is een financieel risico op overschrijding als gevolg van de exceptionele prijsstijgingen. Maatregelen Dordsestraat en omgeving Het uitgangspunt voor de op te stellen visie op de hoofdfietsstructuur Emmen centrum is o.a. veiliger fietsroutes en goede bereikbaarheid per fiets van het centrum. Om te voorkomen dat fietsers op onveilige plekken de Dordsestraat oversteken, zoals op ongeregelde kruisingen, moeten doeltreffende maatregelen worden getroffen. Deze noodzakelijke maatregelen moeten nog nader worden bepaald, waardoor nog onzeker is of met het beschikbare budget alle benodigde maatregelen kunnen worden gerealiseerd en of het project op tijd kan worden gerealiseerd. De exceptionele prijsstijgingen vergroten het risico op budgetoverschrijding. Herinrichting Noordbargerstraat De herinrichting van de Noordbargerstraat is in het integraal plan Regiostedenfonds meegenomen als één van de mogelijke deelprojecten. Bij dit project zijn er risico’s ten aanzien van planning en financiën. Er is nog veel onbekend en er is op dit moment slechts een hele globale indicatie van planning en kosten beschikbaar. De exceptionele prijsstijgingen vergroten het risico op budgetoverschrijding. Realisatie camperplaatsen P-Noord De planning van de realisatie van de camperplaatsen heeft vertraging opgelopen in verband met het feit dat er geen projectmanager beschikbaar is.

Er is risico op verdere vertraging in relatie tot het nog te doorlopen omgevingsproces. Fietsparkeren stationsgebied Emmen Centrum ProRail heeft eind 2021/begin 2022 aangegeven dat het benodigde budget bijna is verdubbeld. Daarin is de exceptionele prijsstijging van de afgelopen maanden nog niet meegenomen. Herijking van de uitgangspunten met de partijen is daarom wenselijk. Hondsrugtoren – Locatie hoek Hondsrugweg-Weerdingerstraat De gemeente loopt een debiteurenrisico over de in de toekomst nog te ontvangen koopsom van de verkochte bouwgrond. Locatie oude Brandweerlocatie – West Het Didam-arrest is van toepassing op dit project. De (juridische) consequenties voor dit project zullen nader bepaald worden. Locatie Klokkenslag Onderhandelingen met ontwikkelaar lopen nog. Er is nog geen overeenstemming over de prijs van de grond. Het Didam-arrest is van toepassing op dit project. De (juridische) consequenties voor dit project zullen nader bepaald worden. Locatie P-Oost Bij dit project zijn er risico’s ten aanzien van planning en financiën. Er is sprake van grondposities derden en er volgt een omgevingsplanprocedure waaruit bezwaren kunnen voortvloeien. Er is nog geen grondexploitatie waardoor niet bekend is of een kostendekkende exploitatie haalbaar is.

Belangrijk aspect bij deze financiële verkenning en de grondexploitatie is de manier waarop de gemeente uitgeefbare gronden daadwerkelijk op de markt gaat brengen. Dit is onlosmakelijk verbonden met de uitspraak van de Hoge Raad in het Didam-arrest. In het tweede kwartaal van 2022 wordt een richting bepaald over hoe de gemeente de gronden op de markt kan brengen. Ook zou mogelijk grondsanering aan de orde kunnen komen in verband met het tankstation op de locatie P-Oost. Herontwikkeling kelders Biochron en herinrichting entreegebied Rensenpark Er is sprake van een mogelijk financieel risico in verband met de reeds aangegeven exceptionele bouwkostenstijging. Daarnaast is er sprake van een fiscaal risico voor wat betreft de omzetbelasting, in verband met het feit dat nog niet bekend is wat er met het tweede deel van de kelders van het Biochron gaat gebeuren.

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

30

Bijlage: Planning per programma op hoofdlijnen In bijgaand planningsoverzicht Emmen Vernieuwt op hoofdlijnen is de globale planning opgenomen van de projecten waar op dit moment reeds een beeld bestaat van de planning. De projecten en activiteiten die op dit moment nog “slechts” een initiatief betreffen zijn daarom in principe niet in dit overzicht opgenomen, tenzij er op dit moment reeds een beeld bestaat van de periode waarin deze projecten en activiteiten waarschijnlijk uitgevoerd zullen gaan worden. Benadrukt wordt dat het hier een eerste globale planning op hoofdlijnen betreft die zeker nog niet volledig is en ook nog niet op alle onderdelen even hard is. legenda en omschrijving fasering

1. initiatieffase

2. definitiefase

uitvoeringsfase

programmaleider

projectmanager & programmaleider

projectmanager

Verkenning bestaansrecht project. Startnotitie met globale kostenraming. Geen budget. Aanvraag voorbereidingskrediet

Projectcontract, evt. PSU. Voorbereidingskrediet (of grex) ter beschikking. Aanvraag uitvoeringskrediet.

3.

ontwerp

Schetsontwerp. Voorlopig ontwerp. Definief ontwerp

4.

6. overdrachtsfase

voorbereiding

5.

realisatie

Start aanbestedingstraject Realisatie project. > inkoopcontract Uitvoeringskrediet beschikbaar. Procesverbaal oplevering. Overdracht naar beheer etc.

planning nog niet bekend

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

7. beheerfase

projectmanager

31

Afwikkeling restpunten. Einddocument incl. financiële eindafrekening

Project overgedragen naar lijnorganisatie.

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

32

PLANNING EMMEN VERNIEUWT PROJECT / KWARTAAL

2021 1

2

3

Programma Emmen Centrum Inrichting openbaar gebied Emmen Centrum Herinrichting Hoofdstraat Noord - Noorderstraat - Derksstraat (Het Oude Centrum) Afronding Boulevard Noord - noordelijk deel (hoek Schimmerweg-Frieslandweg) Woningbouwprojecten Centrumgebied Emmen Hondsrugtoren - Locatie hoek Hondsrugweg - Weerdingerstraat Locatie oude Brandweerlocatie - Oost (inclusief BB bunker) Locatie oude Brandweerlocatie - West Locatie Klokkenslag Locatie ten Noorden van de Molenstraat Locatie Westerstraat Gebiedsontwikkelingen centrumgebied Emmen Locatie Willinkplein-Zuid : parkeergarage >traject ontwikkelaar Locatie Willinkplein-Zuid : commerciële ruimte (bovenbouw) >traject ontwikkelaar Locatie Willinkplein-Zuid : maaiveld parkeren Locatie Willinkplein-Zuid : herinrichting openbaar gebied Locatie P-Oost Nieuwbouw NHL Stenden Drenthe College Concentratie en transformatie Emmen Centrum (o.b.v. Centrumvisie) Stimuleringsfonds detailhandel kernwinkelgebied Programma Rensenpark Emmen Ontwikkeling multifunctioneel Vastgoed Rensenpark Herontwikkeling kelders Biochron en herinrichting entreegebied Rensenpark

Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021

33

2022 4

1

2

3

2023 4

1

2

3

2024 4

1

2

3

4