Bijlage 1: Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
Tekst van het document
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
vastgesteld door college van B&W op 17 mei 2022
Emmen Vernieuwt
foto Dolmen, fly over Emmen West: Van Spijker Infrabouw foto’s Emmen Centrum: programmabureau Emmen Vernieuwt Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
1
VOORWOORD In 2021 is er weer het nodige gebeurd en gerealiseerd binnen de programma's, projecten, processen en activiteiten van Emmen Vernieuwt. Toch was 2021 en is ook de verwachting voor 2022 niet alleen positief. Er zijn namelijk ook de nodige zorgen. Deze zorgen hebben te maken met onder meer corona, grote prijsstijgingen, capaciteitsknelpunten, krapte op de arbeidsmarkt, maar ook met juridische en procedurele ontwikkelingen rondom bijvoorbeeld stikstof en het Didam-arrest. Corona Sinds begin 2020 hebben we te maken met corona en de hiermee verband houdende maatregelen. Corona heeft een grote invloed op onze samenleving en ook op de programma’s en projecten binnen Emmen Vernieuwt. Enerzijds heeft corona gevolgen voor de voortgang van processen en projecten; anderzijds heeft het (mogelijk) ook gevolgen voor de realisatie van de programmadoelen van de programma’s binnen Emmen Vernieuwt. Zo is corona van invloed op de horeca, detailhandel en leegstand in het centrum van Emmen en zullen veranderingen in het gedrag van mensen en het thuiswerken mogelijk blijvende gevolgen hebben en van invloed zijn op infrastructurele projecten in het kader van de bereikbaarheid. Prijsstijgingen in de bouw In 2021, en met name het tweede halfjaar van 2021, zijn de bouwkosten onder invloed van onder meer een aanhoudende grote vraag en schaarste van materiaal fors gestegen.
De recent ontstane situatie als gevolg van de Russische invasie in Oekraïne zorgt daarnaast voor pijlsnel stijgende prijzen van bouwmateriaal en brandstof. Naast de exceptionele prijsstijgingen is de leveringszekerheid van materiaal ook een knelpunt. Hoewel deze laatste ontwikkeling geen betrekking heeft op de rapportageperiode 2021, is deze situatie zo uitzonderlijk en naar verwachting van zo'n grote invloed dat we er in deze rapportage niet omheen kunnen. In deze jaarrapportage 2021 zullen we ingaan op de (verwachte) gevolgen van de exceptionele stijging van de bouwkosten. Dit noodzaakt ons om veel van onze kostencalculaties te actualiseren en te herzien. We zullen na moeten gaan wat de invloed is op budgetten en kredieten, hoe we om willen en moeten gaan met deze kostenstijgingen en welke maatregelen we op basis hiervan zullen moeten treffen. Ook voor de planning van diverse projecten kan dit van invloed zijn. In de rapportage zien we dat deze ontwikkeling bij diverse projecten en in de risico's leidt tot een negatiever beeld dan in voorgaande rapportages. Krapte op de arbeidsmarkt / knelpunten in capaciteit In de gehele fysieke keten, maar uiteraard ook daarbuiten, is de vraag naar personeel groot. Daarnaast daalt het aanbod van werkzoekenden. Hierdoor neemt de spanning op de arbeidsmarkt verder toe.
Dit zien wij terug bij externe partijen, maar ook bij de invulling van interne vacatures. Het vinden van geschikt personeel is een knelpunt en dit heeft gevolgen voor de doorlooptijd van projecten. Daarnaast is het lastiger om opdrachten en werken extern weg te zetten omdat bedrijven geen capaciteit meer hebben. Dit betekent dat op dit moment niet alle programma's, projecten, processen en activiteiten binnen Emmen Vernieuwt volgens planning en met de gewenste inzet kunnen worden opgepakt. Didam-arrest De Hoge Raad heeft op 26 november 2021 uitspraak gedaan over de manier waarop de overheid partijen moet selecteren bij de verkoop van vastgoed (gronden en andere onroerende zaken). De Hoge Raad oordeelt dat overheden onroerende zaken (gebouwd, of ongebouwd) niet langer exclusief aan een partij te koop kunnen aanbieden zonder dit vooraf kenbaar te maken, maar mededingingsruimte moeten bieden. Deze verplichting volgt uit het gelijkheidsbeginsel, waaraan overheden zijn gebonden. Het gelijkheidsbeginsel brengt ook mee dat het overheidslichaam, teneinde gelijke kansen te creëren, een passende mate van openbaarheid moet verzekeren met betrekking tot de beschikbaarheid van de onroerende zaak, de selectieprocedure, het tijdschema en de toe te passen selectiecriteria.
De precieze reikwijdte van het arrest zal zich nog moeten uitkristalliseren in de jurisprudentie, maar het zal direct van toepassing zijn op een aantal ontwikkelprojecten en moeten leiden tot een weloverwogen keuze in het vervolgtraject. Dit geldt niet alleen voor nieuwe trajecten, maar ook voor lopende trajecten. Stikstof De wettelijke afstandsgrens voor de uitstoot van stikstof is voor alle emissiebronnen vastgesteld op 25 km. Op dit moment heeft dat nog geen gevolgen, omdat de aanlegfase is vrijgesteld en extra stikstofuitstoot in de gebruiksfase van een project meestal niet direct aan de orde is. Door onduidelijkheden in beleid en mogelijke
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
2
oplossingen en in relatie tot ontwikkelingen rondom stikstof in de jurisprudentie vormt stikstof een belangrijk aandachtspunt en risico met mogelijk gevolgen op planning en financiën. Overige ontwikkelingen Al met al derhalve nogal wat zaken met een impact op onze werkzaamheden. Maar toch is er ook heel veel gebeurd in 2021; sommige ontwikkelingen zijn afgerond in 2021, andere zijn juist tot ontwikkeling gekomen. MM Bereikbaar komt nu echt op stoom. Eind 2021 is de aanleg van de ongelijkvloerse aansluiting Emmen West (N34 – Rondweg) afgerond. De ongelijkvloerse aansluiting N391 – Emmerschans is eind 2021 in uitvoering gekomen. De aanleg van de ongelijkvloerse aansluiting N391 – Pottendijk is in voorbereiding; het bestemmingsplan wordt naar verwachting in april 2022 vastgesteld. De omgevingsprocessen voor de grote en complexe projecten binnen MM Bereikbaar hebben door coronamaatregelen helaas wel vertraging opgelopen. Ook de verdubbeling van de N34 tussen Emmen West en de N381 (Frieslandroute) is inmiddels gereed en door de provincie Drenthe is in het najaar van 2021 gestart met de realisatie van de ongelijkvloerse aansluiting van de N34 bij Klijndijk in combinatie met de afsluiting van Emmen Noord. De realisatietermijn van het Binnenstadfonds is door de provincie Drenthe nog met één jaar verlengd tot eind 2022.
Er zijn inmiddels veel verplaatsingen, transformaties, planontwikkelingen en gevelverbeteringen gerealiseerd met een subsidie. Ook de herinrichting van het Oude Centrum (onderdeel van Binnenstadfonds) verloopt volgens planning en was eind 2021 nagenoeg gereed. In december 2021 hebben wij de beschikking van de provincie Drenthe ontvangen over de toekenning van de subsidie Regiostedenfonds (‘opvolger’ Binnenstadfonds), waarvoor wij eind juni 2021 een aanvraag hadden ingediend bij de provincie Drenthe. De gemeente Emmen heeft € 4,55 miljoen subsidie gekregen in het kader van het Regiostedenfonds. Voor Emmen Centrum zijn helaas geen middelen verkregen uit het Volkshuisvestingsfonds. Wel wordt voor enkele ontwikkelingen in Emmen Centrum nog bekeken of we mogelijk wel in aanmerking zouden kunnen komen voor de Rijksregeling ‘Impulsaanpak Winkelgebieden’. De herontwikkeling van de kelders van het Biochron en de herinrichting van het entreegebied Rensenpark is in 2021 gestart. De sloop van het Biochron is afgerond, ondertussen wordt hard gewerkt aan het ontwerp. Eind 2021 is het voorlopig ontwerp vastgesteld en is er intensief gewerkt aan het definitief ontwerp dat in het eerste kwartaal van 2022 gereed moet zijn.
Naast de lopende programma’s binnen Emmen Vernieuwt wordt er hard gewerkt aan enkele grote integrale ontwikkelingen, die mogelijk zullen gaan leiden tot nieuwe programmatisch aangestuurde opgaven. Zo wordt komende periode de integrale sturing op de ontwikkeling van Campus Emmen verder uitgewerkt en is er recentelijk gestart met het opzetten van een programma Duurzaamheid, Energie en klimaat. Maar daarnaast spelen er ook nog diverse andere grote initiatieven en ontwikkelingen die hopelijk in 2022 opgepakt kunnen worden, of tot verdere ontwikkeling kunnen komen. Het betreft bijvoorbeeld de ontwikkeling van verblijfsrecreatie Wildlands, diverse grote gebiedsontwikkelingen in Emmen Centrum en de mogelijke ontwikkeling van een Sport- en Bewegingscampus Emmen op businesspark Meerdijk (inclusief stadionontwikkeling). Dave van Alebeek Programmamanager Emmen Vernieuwt
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
3
INLEIDING Aanleiding Op 22 mei 2018 heeft het college het geactualiseerde programmaplan Emmen Vernieuwt (EV) vastgesteld. Dit programmaplan vormt het programmacontract tussen het college als bestuurlijk opdrachtgever en de programmamanager Emmen Vernieuwt als opdrachtnemer. In dit geactualiseerde programmaplan zijn de programmadoelstellingen en programmakaders beschreven, op basis waarvan in de rapportages EV de voortgang wordt verantwoord. Voorliggende rapportage Voor u ligt de jaarrapportage EV over 2021. Deze sluit aan op de (nog vast te stellen) jaarrekening 2021 van de gemeente Emmen. De rapportage is op hoofdlijnen en geeft een beeld van de actuele ontwikkelingen met betrekking tot Emmen Vernieuwt en de voortgang van de programma’s, projecten, processen en activiteiten, gericht op het behalen van de programmadoelstellingen. De financiële cijfers zijn bijgewerkt tot en met 31 december 2021. De ontwikkelingen zijn meegenomen tot eind januari 2022. Belangrijke ontwikkelingen na eind januari 2022 zijn meegenomen als ze van wezenlijke invloed zijn. De nieuwste planning is opgenomen in de bijlage. Daar waar er sprake is van relevante afwijkingen ten opzichte van de laatst vastgestelde planning in de voortgangsrapportage EV 2021-1, zijn deze toegelicht. Deze rapportage is openbaar en wordt ter informatie toegestuurd aan de raad.
De rapportages EV zijn nog in ontwikkeling en zullen komende jaren nog verder vormgegeven en ingevuld worden op basis van de informatiebehoefte van college, raad en andere stakeholders. Ook het risicomanagement voor Emmen Vernieuwt zal komende jaren verder worden uitgewerkt en ingevuld, zowel op programma-, als op projectniveau. Tevens wordt onderzocht of er eventueel een geautomatiseerd systeem toegepast kan worden voor een eenduidige voortgangsbewaking, rapportage en monitoring van de programma’s, de projecten en de processen (project- en programmabeheerssysteem). Opbouw rapportage In hoofdstuk 1 zijn op hoofdlijnen de algemene ontwikkelingen en actuele stand van zaken opgenomen met betrekking tot de drie programma’s, de twee nieuwe programma's in ontwikkeling, en het programmabureau Emmen Vernieuwt. Hoofdstuk 2 bevat de financiële stand van zaken op hoofdlijnen met betrekking tot Emmen Vernieuwt. Hoofdstuk 3 gaat over de belangrijkste programmarisico’s. In hoofdstuk 4 is het dashboard opgenomen met in één totaaloverzicht het actuele beeld van alle individuele lopende projecten ten aanzien van planning, budget, kwaliteit en projectrisico’s. Ook is daarbij ten aanzien van de aandachtspunten een korte toelichting gegeven. In de bijlage is de globale actuele planning opgenomen van de projecten waarvan op dit moment al een beeld bestaat van de planning.
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
4
1. Algemene ontwikkelingen en actuele stand van zaken
Wat willen we bereiken Via het programma Bereikbaarheid Emmen werken we aan een goede en comfortabele multimodale bereikbaarheid van Emmen.
Algemene ontwikkelingen Voor de algemene ontwikkelingen met betrekking tot onder meer corona, kostenstijgingen, krapte op de arbeidsmarkt, stikstof en Didam-arrest wordt verwezen naar het voorwoord van deze rapportage, waarin deze algemene ontwikkelingen reeds zijn toegelicht. Uiteraard zijn deze ook van invloed op het programma Bereikbaarheid Emmen. Corona Door het uitblijven van de mogelijkheid voor fysieke bijeenkomsten met stakeholders hebben verschillende projecten wat vertraging opgelopen. We hebben ons waar mogelijk gered met digitale inloopbijeenkomsten. Netwerk grote Europese steden (suburban) Op 14 december 2021 heeft de Europese Commissie een herziening voor het TEN-T netwerk (Trans European Netwerk – Transport) voorgedragen, waarin wordt voorgesteld de verbinding A37/E233 onderdeel te laten zijn van dit netwerk van de Europese Unie. Hiermee wordt ook Emmen een ‘Urban Node’ en onderdeel van het ‘Urban Mobility Framework’. Hiermee verstevigt Emmen zich als regiokern. In 2022 wordt het voorstel ter vaststelling aan het Europees Parlement en de Europese Raad van Regeringsleiders voorgelegd. De Europese Unie wil met dit beleid duurzame en slimme mobiliteit bevorderen en een antwoord bieden op de emissies van CO2, luchtverontreinigende stoffen en files op wegen en verder de verkeersveiligheid verhogen en een sterk vervoersnetwerk creëren.
Van steden die onderdeel zijn het netwerk wordt daarom gevraagd een plan te maken voor duurzame stedelijke mobiliteit (SUMP - Sustainable Urban Mobility Plan). Op basis van een SUMP kunnen steden naar verwachting aanspraak maken op financiële bijdragen vanuit Europa. Subsidie Regiostedenfonds provincie Drenthe voor het verbeteren van de fietsbereikbaarheid van het centrum van Emmen Door Gedeputeerde Staten is op 2 december 2021 besloten om 4,55 miljoen euro uit het Regiostedenfonds toe te kennen aan Emmen. Voorwaarde van de provincie is dat minimaal 30% van het Regiostedenfonds besteed wordt aan de fietsbereikbaarheid van Emmen centrum. De uitvoering hiervan moet voor eind 2025 gereed zijn. Nationaal Toekomstbeeld Fiets (NTF) Het wordt steeds drukker op de fietspaden in de gemeente Emmen. De opkomst van de e-bike lijkt hierop sterk van invloed. Met de e-bike kunnen langere afstanden worden afgelegd. Naast de toegenomen drukte neemt ook de gemiddelde snelheid van het fietsverkeer toe. Door de fietsbereikbaarheid van en in Emmen te verbeteren wordt geanticipeerd op deze ontwikkelingen. De gemeente Emmen heeft in de afgelopen periode meegewerkt aan de totstandkoming van het Nationaal Toekomstbeeld Fiets (NTF) door het Rijk en de herijking van het Drentse fietsnetwerk door de provincie.
Hiermee is er goed zicht op de mogelijkheden voor het verkrijgen van rijks-/provinciale middelen voor fietsknelpunten. In de kadernota 2022 is geld gereserveerd voor nader onderzoek naar doorfietsroutes in de gemeente Emmen. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij het provinciaal opgepakte netwerk van doorfietsroutes. BOCE Bereikbaarheidsvisie In 2020-2021 hebben de gemeenten Borger-Odoorn, Coevorden en Emmen gewerkt aan een gezamenlijke bereikbaarheidsvisie ‘Samen werken aan een bereikbare regio - Visie op bereikbaarheid en mobiliteit voor de samenwerkende BOCE-gemeenten’. Deze gezamenlijke bereikbaarheidsvisie is op 29 april 2021 vastgesteld door de raad.
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
5
Landelijke ontwikkelingen Ook de NOVI omgevingsagenda Noord Nederland, het Deltaplan Noord Nederland en het Groeifonds (Rijk) zijn voor de bereikbaarheid van Emmen mogelijk van belang. Strategienota Eind 2021 is de herijkte strategienota vastgesteld. Deze vormt een belangrijk richtinggevend kader voor het programma Bereikbaarheid Emmen.
Stand van zaken per project
Verdubbeling spoor / Station Emmen Zuid – Guido Rink Voor rekening en risico van de provincie Drenthe. Dit project is door ProRail met circa vijf maanden vertraagd in verband met veiligheidsmaatregelen. De extra kosten van aanpassingen en vertraging komen voor rekening van ProRail. De verdubbeling van het spoor is in week 15 van 2022 gereed gekomen, en vanaf die week zijn de eerste treinen gaan rijden. In het najaar van 2021 is de afstemming met omwonenden over de invulling van de groene bufferzone gestart. In verband met de geraamde kosten van de meest wenselijke oplossing is in overleg met de provincie gezocht naar extra financiering. Provincie heeft inmiddels extra middelen beschikbaar gesteld en er wordt gewerkt aan het ontwerp. Deze groene bufferzone was in week 15 nog niet gereed maar de treinen kunnen wel al rijden. Het voorplein ten behoeve van de verdubbeling van het spoor bij Station Emmen Zuid wordt door de gemeente uitgevoerd en door de provincie betaald. De gemeente heeft het voorplein in week 15 gelijktijdig opgeleverd met de verdubbeling van het spoor. Emplacement Emmen en Spoorboog GETEC–park – Guido Rink Voor rekening en risico van de provincie Drenthe. Arriva laat in de ochtendspits extra treinen rijden, deze vertrekken vanaf Emmen en rijden naar Zwolle.
Nu is er op het emplacement Emmen (dit zijn de opstelsporen bij station Emmen) onvoldoende opstelcapaciteit om deze treinen te laten overnachten en rijden ze in de vroege ochtend van Zwolle leeg naar Emmen. Dit kost geld en veroorzaakt geluidsoverlast voor omwonenden. De provincie studeert al langer op mogelijkheden om de capaciteit bij emplacement Emmen uit te breiden zodat deze treinen in Emmen kunnen ‘overnachten’ maar dit kost meer geld dan begroot. De provincie zoekt nu naar een goedkoper alternatief en daartoe onderzoekt men een andere aansluiting van het GETEC-park op het spoor. Deze goederentrein moet nu rangeren bij het station van Emmen, waardoor hier geen treinen van Arriva kunnen overnachten. De provincie heeft een variantenstudie laten uitvoeren naar een andere aansluitingsmogelijkheden van het GETEC-park. Spoorverbinding Emmen – Duitsland (via Coevorden) – Guido Rink Voor rekening en risico van de provincie Drenthe. De (lobby op de) realisatie van de spoorlijn Emmen-Rheine is in een besluitvormende fase aanbeland. Van Duitse zijde wordt op korte termijn uitsluitsel verwacht over de financiële inzet. De gemeenten Emmen en Coevorden hebben aangeboden welke inzet (niet-financieel) zij (kunnen) plegen om gebruik van de nieuwe spoorverbinding te promoten.
In de investeringsagenda PLUS 2020-2023 heeft de provincie Drenthe € 0,5 miljoen gereserveerd als bijdrage voor onderzoek naar de noodzakelijke aanpassingen aan het spoor en het station Coevorden. Nedersaksenlijn (Twente – Drenthe - Groningen) – Guido Rink Het Deltaplan Noord-Nederland heeft mogelijk invloed op het rendabel - en daarmee haalbaar - zijn van de Nedersaksenlijn. Het Deltaplan is eind 2021/begin 2022 doorgerekend waarbij extra te realiseren woningen gerelateerd zijn aan de (mogelijke) reizigersaantallen van de Nedersaksenlijn. Bij de doorrekening is gebleken dat de Nedersaksenlijn (in verhouding tot de Lelylijn en versterking van het bestaand spoor) het meest gunstig uitpakt en realistisch is.
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
6
Bereikbaarheidsakkoord N391 - N862 Emmen (MM Bereikbaar) – René van der Weide Uitvoering/realisatie van het bereikbaarheidsakkoord begint nu echt vorm te krijgen. De wegenruil is gerealiseerd; feitelijke levering over en weer heeft plaatsgevonden op 1 juli 2021; de notariële afronding loopt door tot en met Q3 2022. De netto bijbetaling van de gemeente is gedaan. Bij de kadernota 2022 is extra budget beschikbaar gesteld voor de extra onderhoudskosten als gevolg van de wegenruil. Het informatiecentrum MM Bereikbaar (Oude Meerdijk 22) is operationeel. Het uitgebreide omgevingsproces is inmiddels opgestart voor de meeste deelprojecten, waaronder de N862, de N391-centrale aansluiting Bargermeer, en de reconstructie van de kruising N391/N862 inclusief onderzoek naar de effecten van de afsluiting van de Meerdijk. Dit proces met de focusgroepen wordt de komende periode voortgezet. Ook is het de bedoeling om de overige deelprojecten op te starten, zodat alle deelprojecten gelijktijdig worden uitgewerkt. De reconstructie van de N391 en de N862 zal gefaseerd in deelprojecten plaatsvinden in de periode tot en met 2028. Het deelproject ongelijkvloerse aansluiting N391-Pottendijk zit in de voorbereidingsfase. De afgelopen maanden is samen met focusgroep Pottendijk gewerkt aan een voorlopig ontwerp voor een ongelijkvloerse aansluiting.
Het bestemmingsplan, dat niet geleid heeft tot zienswijzen, wordt vastgesteld in april 2022. Start van de uitvoering is nog afhankelijk van grondaankopen en van de uitvoeringskosten in relatie tot de huidige ontwikkelingen in de markt (prijsstijgingen). Dit effect wordt nader in beeld gebracht. Het onderzoek naar de vervanging van de folieconstructie Rondweg ter hoogte van Rietlanden en Bargeres is afgerond. De inzichten vormen de basis voor de verdere uitwerking richting de best mogelijke oplossing. In 2023 vindt de verdere uitwerking en contractering plaats, waarna de verdere voorbereiding van de uitvoering in de eerste helft van 2024 plaatsvindt. Start werk is voorzien voor de tweede helft van 2024. Actuele zaken en nadere informatie over de planning van de verschillende deelprojecten kan gevonden worden op (https://www.provincie.drenthe.nl/mmbereikbaar). Reconstructie aansluiting N34 / N391 (Emmen West) - René van der Weide Dit project is uitgevoerd door de provincie Drenthe en in 2021 opgeleverd. De gemeente heeft 1/3 deel cofinanciering bijgedragen in het kader van RSP Bereikbaarheid. Reconstructie aansluiting N391 (Rondweg) – Emmerweg (Emmerschans) - René van der Weide Dit project wordt uitgevoerd door en voor rekening en risico van de provincie Drenthe en is momenteel in uitvoering. Oplevering wordt halverwege 2023 verwacht.
Doorfietsroute Emmen – Klazienaveen – René van der Weide Het college heeft, in het kader van de begroting 2022, budget gereserveerd om onderzoek te doen naar de realisatie van doorfietsroutes. Dit onderzoek moet in 2022 uitgevoerd worden. Een belangrijke doorfietsroute is Emmen – Klazienaveen. In het kader van MM Bereikbaar, reconstructie N862 is afgesproken dat in het ontwerp van de N862 de doorfietsroute wordt meegenomen. Over aanleg is niets besloten en er is vooralsnog geen budget voor gereserveerd.
De ombouw en verdubbeling van de N34 zijn provinciale projecten die voor rekening en risico van de provincie Drenthe worden uitgevoerd. Ombouw / verdubbeling N34 tussen Emmen West en aansluiting N381 – Guido Rink De werkzaamheden voor de verdubbeling van het gedeelte tussen Emmen West en de aansluiting Emmen Centrum (Frieslandroute) zijn klaar. Opheffing aansluiting N34 Emmen Noord / aansluiting N34 Klijndijk – Guido Rink Het project waarbij Emmen-Noord wordt afgesloten en er een nieuwe aansluiting bij Klijndijk wordt gerealiseerd is in 2021 door de provincie aanbesteed en is in uitvoering.
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
7
(Partiële) verdubbeling N34 tussen Emmen en De Punt – Guido Rink De partiële verdubbeling van het traject vanaf aansluiting N34 met Frieslandroute tot aansluiting N34 met A28 bij De Punt zit nog in de onderzoeksfase.
Reconstructie Boermarkeweg – René van der Weide Op basis van de nog beschikbare RSP-bereikbaarheidsmiddelen ‘Boermarkeweg 2e fase’ (restant van RSP Bereikbaarheidsbudget van € 1,7 miljoen voor ‘Boermarkeweg 2e fase) zijn in 2021 drie deelprojecten aanbesteed. Deze worden dit jaar uitgevoerd. Het betreft: - het vergroten van de capaciteit van de kruising Boermarkeweg – Van Schaikweg; - de Angelsloërdijk voor het autoverkeer aansluiten op de Van Schaikweg en afsluiten van de Boermarkeweg; - het voormalig parkeerterrein ‘Muzeval’ ontsluiten via de Oosterstraat en afsluiten van de Boermarkeweg. Het laatste deelproject is gereed en de andere twee lopen op schema. Uit onderzoek is gebleken dat de verkeersintensiteit op de Boermarkeweg tegen de maximale capaciteit zit, maar dat het op dit moment nog acceptabel is. Vanwege het ontbreken van de benodigde financiële middelen ligt het project ‘algehele reconstructie Boermarkeweg’ voorlopig stil. Dit geldt ook voor de aangrenzende fietsinfrastructuur. De planning is dat uitvoering van de (gefaseerde) reconstructie Boermarkeweg aansluit bij de ontwikkelingen rondom de Boermarkeweg. In 2022 worden de verkeersregelinstallaties op de Boermarkeweg onderling gekoppeld ter bevordering van de doorstroming.
Reconstructie Weerdingerstraat (tussen Hondsrugweg en Seinstraat; inclusief aansluiting Hoofdstraat en aansluiting Seinstraat – René van der Weide Het riool in de Weerdingerstraat vanaf de Seinstraat tot aan de Hondsrugweg moet de komende jaren worden vervangen. Omdat hierbij nagenoeg de gehele Weerdingerstraat tussen de Hondsrugweg en de Seinstraat moet worden opgebroken kan op kosten worden bespaard door de herinrichting van dat deel van de Weerdingerstraat gelijktijdig mee te nemen. Het aanvullend benodigde budget voor gelijktijdige herinrichting is nog niet bekend en nog niet beschikbaar. Aanpassing kruispunt Weerdingerstraat / Wolfsbergenweg – René van der Weide In het kader van de vervanging van verkeerslichten vinden er nu werkzaamheden plaats aan deze kruising. Deze werkzaamheden maken geen onderdeel uit van het (toekomstige) project van Emmen Vernieuwt.
Integrale visie hoofdfietsinfrastructuur Emmen Centrum (in en naar Emmen Centrum) – René van der Weide Er wordt gewerkt aan een visie voor de Hoofdfietsstructuur Emmen Centrum, waarin het verbeteren van de verkeersveiligheid op fietsroutes naar het centrum en het verbeteren van de bereikbaarheid van het centrum per fiets als uitgangspunten dienen. Een eerste denkrichting is bepaald. Het verbeteren van de hoofdfietsinfrastructuur naar het centrum is als fietsproject Emmen Centrum ingediend voor het Regiostedenfonds. Dit kan worden onderverdeeld in de onderstaande deelprojecten: - Inrichten van de Kerkhoflaan als fietsstraat tussen Wilhelminastraat en spoorwegovergang; - Kerkhoflaan inrichten tot fietsstraat vanaf het spoor richting de Boermarkeweg; - Fietsverbinding Noordbargerstraat (inclusief oversteekbaarheid Dordsestraat); - Aanleg fietsstroken op de Van Schaikweg, vanaf de Wilhelminastraat tot aan de Emmalaan; - Fietsparkeren Stationsgebied Emmen. Fietsstraat Kerkhoflaan (spoor tot Wilhelminastraat) – inclusief Julianastraat, Beatrixstraat en Zuiderstraat – René van der Weide Voor dit project zijn middelen beschikbaar vanuit het GRP en het GVVP. Het omgevingsproces wordt in april 2022 opgestart door middel van een inloopbijeenkomst. De verwachting is dat het project rond de zomer van 2022 kan worden aanbesteed, en dat het eind 2023 gereed zal zijn.
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
8
Maatregelen Dordsestraat en omgeving – inclusief verbetering oversteekbaarheid voor langzaam verkeer – René van der Weide De voorbereiding van de verbetering van de direct aansluitende fietsroutes op de Dordsestraat en omgeving is in 2020 opgepakt. Onderzocht wordt hoe de aansluitende hoofdfietspadenstructuur kan worden verbeterd en de fietsoversteek van de Dordsestraat veiliger kan worden gemaakt. De eerste globale schetsen van te nemen maatregelen, met bijbehorende ramingen zijn afgerond. Omdat de verbetering van de directe aansluitende fietsroutes en de rioleringswerkzaamheden een sterke samenhang hebben met de werkzaamheden aan de Noordbargerstraat, worden deze twee projecten gezamenlijk opgepakt. De verwachting is dat het omgevingsproces eind 2022 kan worden opgestart, en dat het project begin 2023 kan worden aanbesteed. Herinrichting Noordbargerstraat (Hondsrugweg tot Dordsestraat) – René van der Weide De herinrichting van de Noordbargerstraat is opgenomen in de aanvraag Regiostedenfonds als één van de mogelijke deelprojecten van het integrale plan Regiostedenfonds. Reconstructie van deze straat moest toch al plaatsvinden in verband met de vervanging van de riolering.
Aangezien de fietsverbinding Noordbargerstraat een belangrijke fietsverbinding is voor de veilige oversteekbaarheid van de Dordsestraat wordt dit deelproject in samenhang met het deelproject ‘Maatregelen Dordsestraat en omgeving’ voorbereid en uitgevoerd.
Realisatie camperplaatsen P-Noord – Robert Kleine Bij besluitvorming van het college op 14 december 2021 is het project realisatie camperplaatsen P-Noord belegd bij Emmen Vernieuwt. Dit project ligt momenteel echter stil in verband met het ontbreken van een projectmanager voor dit project.
Fietsparkeren stationsgebied Emmen – René van der Weide Het Rijk, de provincie en de gemeente Emmen willen samen investeren in uitbreiding van fietsenstallingen bij het NS-station Emmen. De gemeentelijke dekking komt voor een deel uit het Regiostedenfonds. Daarnaast is in de kadernota 2022 een aanvullend krediet beschikbaar gesteld van € 350.000. ProRail heeft eind 2021/begin 2022 aangegeven dat het benodigde budget bijna is verdubbeld. Daarin is de exceptionele prijsstijging van de afgelopen maanden nog niet meegenomen. Herijking van de uitgangspunten met de partijen is daarom wenselijk. Het fietsparkeren stationsgebied Emmen is het enige onderdeel binnen stationsgebied Emmen Centrum en omgeving, dat in de planning zit. Er zijn en worden verder geen (voorbereidende) werkzaamheden meer uitgevoerd voor het stationsgebied Emmen Centrum en omgeving omdat er op dit moment geen middelen beschikbaar zijn.
Wat willen we bereiken Via het programma Emmen Centrum werken wij aan een gastvrij, levendig en toekomstgericht centrum van Emmen van hoge kwaliteit, waar het goed wonen, werken en recreëren is.
Algemene ontwikkelingen Voor de algemene ontwikkelingen met betrekking tot onder meer corona, kostenstijgingen, krapte op de arbeidsmarkt, stikstof en Didam-arrest wordt verwezen naar het voorwoord van deze rapportage, waarin deze algemene ontwikkelingen reeds zijn toegelicht. Uiteraard zijn deze ook van invloed op het programma Emmen Centrum. Corona Sinds maart 2020 hebben corona en de hiermee verband houdende maatregelen een grote invloed op onze samenleving en ook op het programma Emmen Centrum. Door corona is besloten de horecavisie en het terrassenbeleid op te schorten. Met name voor de horeca, detailhandel en evenementenorganisatoren is het afwachten of en hoe zij uit deze crisis komen. Dat kan Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
9
doorwerken in de vastgoedsector en andere sectoren. Enerzijds zullen mogelijk meer vastgoedeigenaren besluiten tot transformatie van detailhandelruimte, anderzijds zullen veel ondernemers terughoudend zijn met investeren. De balans is nu nog niet op te maken omdat steunmaatregelen een deel van de pijn verhullen. In 2021 heeft het in ieder geval geleid tot uitblijven van verplaatsingen in het kader van het Binnenstadfonds. Door corona is ook het opstellen van gebiedsvisies vertraagd: deze processen waarbij ook de omgeving betrokken is, zijn in coronatijd lastiger te organiseren. Ook de productiviteit in de organisatie is lager doordat afstemming toch meer tijd vergt. De lockdown eind 2021 kwam wat onverwacht en vanwege deze belangrijke periode voor horeca en retail zijn deze branches sterk geraakt. Het overleg met de Koepel en Vlinderstad is geïntensiveerd. Corona kan gevolgen hebben voor het realiseren van de vastgestelde programmadoelen voor Emmen Centrum. Subsidie Regiostedenfonds provincie Drenthe Door Gedeputeerde Staten is op 2 december 2021 besloten om 4,55 miljoen euro uit het Regiostedenfonds toe te kennen aan Emmen. Naast verbeteren van fietsvoorzieningen (minimaal 30%) gaat het vooral om het verbeteren van het Hart van de Binnenstad. De projecten moeten eind 2025 klaar zijn.
Overige koppelkansen Naast het Regiostedenfonds Provincie Drenthe en het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) is er ook gewerkt aan een aanvraag voor een bijdrage uit het landelijk Volkshuisvestingfonds en uit een landelijk transformatiefonds, gericht op middelgrote steden. Dit kan gaan om substantiële bedragen. De aanvraag voor het Volkshuisvestingfonds is begin mei 2021 ingediend en is grotendeels toegekend. Helaas hebben we voor het onderdeel Emmen Centrum geen subsidie gekregen uit het Volkshuisvestingsfonds. Het landelijk transformatiefonds is nog in ontwikkeling. Voor deze subsidie Impulsaanpak winkelgebieden wordt zo mogelijk een aanvraag gedaan. Eind 2021 is de conceptregeling veranderd, de eerste ronde opent naar verwachting op 9 mei 2022. Tot slot is er voor de periode 2021-2026 in het Nationaal Groeifonds € 20 miljard beschikbaar voor grote projecten op het gebied van 1. kennisontwikkeling, 2. onderzoek, ontwikkeling en innovatie en 3. infrastructuur. PFAS Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) zijn (potentieel) zeer zorgwekkende stoffen die bij aanwezigheid in de bodem tot stagnatie van grondstromen kunnen leiden, met ingrijpende consequenties voor bedrijfsactiviteiten en/of uitvoeringsprojecten. Het ministerie van I&M heeft een tijdelijk handelingskader opgesteld voor deze problematiek.
Maar dit lost het probleem nog niet op; definitieve normeringen en verwerkingsmogelijkheden van deze stoffen ontbreken. Bijvoorbeeld op de Brandweerlocatie Oost heeft dit geleid tot vertraging en meerkosten. Voor de sanering van de Brandweerlocatie Oost is overheidssubsidie aangevraagd en de gemeente Emmen heeft hiervoor een beschikking ontvangen. Deze beschikking betreft naast de Brandweerlocatie Oost ook overige locaties in Emmen. Woningmarkt en ontwikkelingen We willen in Emmen-centrum graag meer variatie aanbrengen in de woningvoorraad en ook andere doelgroepen trekken naar het centrum en het gebied er direct omheen. Dit zijn onder meer studenten, starters en gezinnen. Verder staan er diverse (winkel)panden leeg, of zijn ze verouderd. Dit willen we zoveel mogelijk transformeren naar andere functies, waaronder wonen. Dit stond ook opgenomen in de Omgevingsvisie 2017. Er zijn dan ook al veel positieve ontwikkelingen in de goede richting geweest het afgelopen jaar. Maar we zijn er nog niet. Met name in het Hart van de binnenstad staan veel grote panden langdurig leeg. Waar mogelijk zetten we deze koers door de komende jaren en benutten we subsidiemogelijkheden voor transformatie van Rijk en provincie. Er is ruimte voor het toevoegen van in ieder geval 1300-1700 woningen in en rondom het centrum.
Het spanningsveld tussen (meer) evenementen en (meer) woningbouw vraagt om juridisch goed verankerd beleid. De sterke prijsstijging van woningen ook in onze regio en de opgave versnelde woningbouw biedt veel transformatiekansen, anderzijds wordt de prijsontwikkeling hier gecompenseerd door kostenstijgingen in de bouw en schaarste aan materialen en menskracht.
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
10
Strategienota Eind 2021 is de herijkte strategienota vastgesteld. Deze vormt een belangrijk richtinggevend kader voor het programma Emmen Centrum.
Stand van zaken per project
Herinrichting Hoofdstraat Noord / Noorderstraat / Derksstraat (Het Oude Centrum) – René van der Weide De herinrichting van het openbaar gebied Hoofdstraat Noord - Noorderstraat – Derksstraat (Het Oude Centrum) is eind 2021 grotendeels afgerond. Het werk diende in verband met de subsidie Binnenstadfonds van de provincie Drenthe in principe uiterlijk eind 2021 gereed te zijn, maar de provincie heeft ons bij besluit van 14 december 2021 extra tijd gegeven tot eind 2022. Het beschikbare krediet van € 4,3 miljoen vormt het taakstellend budget voor de herinrichting van de openbare ruimte inclusief vernieuwing riolering. Dit is krap en de post onvoorzien is beperkt. Door strakke sturing op het budget lijkt dit te lukken. Dit project wordt voor € 979.000 gedekt uit de verkregen middelen van de provincie Drenthe in het kader van het Binnenstadfonds. Wel wordt een voorstel tot verschuiving binnen de prestaties van de beschikking voorgelegd in 2022. Door € 250.000 uit het budget voor subsidies te halen ontstaat extra ruimte in de gemeentelijke begroting en kan deze ruimte worden gebruikt voor andere projecten. Herinrichting Hoofdstraat Zuid (o.b.v. Centrumvisie) – René van der Weide In verband met het ontbreken van de benodigde middelen is de voorbereiding opgeschort.
Dit project is opgenomen in de aanvraag Regiostedenfonds als onderdeel van het integrale plan Regiostedenfonds en is opgenomen in het Integraal Uitvoeringsplan Regiostad Emmen dat in de besluitvormingsprocedure zit. Herinrichting Mondriaanplein en Notaris Oostingstraat – René van der Weide Dit project is opgenomen in de basisaanvraag Regiostedenfonds maar staat op de lijst met voorlopig niet uit te voeren projecten van het Integraal Uitvoeringsplan Regiostad Emmen dat in de besluitvormingsprocedure zit. Afronding Boulevard Noord / noordelijk deel (hoek Schimmerweg-Frieslandweg) – René van der Weide De inrichting van het openbaar gebied (noordelijk deel van de boulevard Noord) ter hoogte van de nieuwgebouwde stadswoningen aan de Schimmerweg is voltooid. Er moet nog wel een klein deel van de Schimmerweg worden meegenomen bij de rioolaanleg ter plaatse. Verwachting is dat het project binnenkort volledig wordt afgerond met voltooien van het naastgelegen project riolering Esweg.
Hondsrugtoren / Locatie hoek Hondsrugweg / Weerdingerstraat – Jisse Otter De bouw van de woontoren is afgerond. De woontoren is inmiddels bewoond. Ook het woonrijp maken van het openbaar gebied is afgerond. Het openbaar gebied is overgedragen aan beheer. Het project is per 31 december 2021 afgerond en financieel afgesloten. Locatie oude Brandweerlocatie-Oost (inclusief BB-bunker) (Heldenhof) – Jisse Otter De eerste fase (13 woningen) is eind 2020 door Geveke opgeleverd. De grond voor de tweede fase moest eerst gesaneerd worden in verband met het feit dat er op dit deel PFAS was aangetroffen in de bodem. Deze sanering heeft in het voorjaar van 2021 plaatsgevonden. De totale kosten van de sanering bedroegen € 516.000. Door deze extra kosten is het verwachte contante waarderesultaat van de grex per 1-1-2021 negatief geworden (€ 93.000). Hiervoor is een voorziening getroffen. De gemeente heeft voor de sanering een subsidieaanvraag gedaan bij het Rijk en een beschikking van € 360.874.- ontvangen. Het verwachte netto contante waarde resultaat per 1-1-2022 is op basis van de conceptherziening per 1-1-2022 € 14.000 voordelig. De sanering heeft gevolgen gehad voor de planning. Fase 2 van de nieuwbouw wordt in het tweede kwartaal van 2022 opgeleverd aan de toekomstige bewoners.
Het is de verwachting dat het totale plan, inclusief aanpassen van de BB-bunker, eind 2022 kan worden opgeleverd en formeel afgehandeld.
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
11
Locatie oude Brandweerlocatie-West – Jisse Otter Begin 2021 is aan een partij exclusiviteit verleend tot 1 mei 2021 om hun plannen verder uit te werken. Deze ontwikkelaar is hier nog mee bezig, we werken toe naar een intentieovereenkomst. Het Didam-arrest is van invloed op deze ontwikkeling. Eventuele consequenties hiervan zullen nader worden bezien. Locatie Klokkenslag – Jisse Otter Er wordt nog met Peter van Dijk Projects & Investments, Stichting Lefier en SBM Bouw- en vastgoedmanagers gesproken over de ontwikkeling van de locatie Klokkenslag. Dit proces duurt langer dan verwacht. Er ligt inmiddels een plan waarin betrokken partijen zich op hoofdlijnen kunnen vinden. Het Didam-arrest is van invloed op deze ontwikkeling. Eventuele consequenties hiervan zullen nader worden bezien. Locatie ten noorden van de Molenstraat – Jisse Otter Van Wijnen heeft de locatie voormalig ING-gebouw Wilhelminastraat verkocht aan Brands Bouwontwikkeling. Brands is vervolgens de gesprekken over het uit te werken plan voor deze locatie gestart met de gemeente. Er is door het grotere plangebied een andere invulling van het plan mogelijk. Echter, de diversiteit van woningtypologieën blijft speerpunt, evenals een prettig woonklimaat. De gesprekken hierover met Brands lopen nog. De gemeente heeft geen grondpositie.
De gronden in het betreffende gebied zijn grotendeels in handen van Brands Bouwontwikkeling B.V. De kosten dienen te worden verhaald op de ontwikkelaar door middel van plankostenverhaal. Locatie Westerstraat – Jisse Otter Op 17 september 2019 heeft het college besloten in te stemmen met het planvoorstel voor de realisatie van 29 sociale huurappartementen aan de Westerstraat, gecombineerd met 250 m2 bvo zakelijke dienstverlening op de begane grond en hiervoor een anterieure overeenkomst te sluiten met de ontwikkelaar (van Dijk & Gils Projectontwikkeling B.V.). De bouw is momenteel in volle gang. Volgens planning vindt de oplevering aan Lefier plaats in het derde kwartaal van 2022 en wordt het project in het vierde kwartaal van 2022 afgerond. Locatie “Westpoort” (hoek Frieslandroute – eigendom Terra) – Jisse Otter Er lopen gesprekken tussen de gemeente en een ontwikkelaar over de mogelijke ontwikkeling van deze locatie tot wonen. Ook wordt er tegelijkertijd door de gemeente een visie voor dit gebied opgesteld. Locatie Dregema/ Van Peer / Weerdingerstraat (woningen) – Jisse Otter De ontwikkeling van de locatie Dregema / Van Peer aan de Weerdingerstraat is in 2020 besproken met een mogelijke ontwikkelaar en met eigenaar Lefier. Onderzocht is de mogelijkheid om hier woningbouw te realiseren passend binnen de stedenbouwkundige visie met ondergronds parkeren.
Daarbij wordt het omliggende gebied betrokken. Lefier heeft in 2021 het perceel Weerdingerstraat 255/256 verkocht aan de betreffende ontwikkelaar. De focus ligt echter op een integrale ontwikkeling van een groter gebied op basis van een op te stellen visie. Locatie tussen Wilhelminastraat en Klokkenslag – Jisse Otter Momenteel wordt aan de kant van de Van Schaikweg zo’n 400 m2 kantoorruimte omgevormd tot woonruimte. Dit valt niet onder het Binnenstadfonds, maar ondersteunt wel hetzelfde doel om dit gebied om te vormen tot wonen. Vanuit het Binnenstadfonds loopt er één transformatieverzoek aan de Baander, waar 200 m2 detailhandel wordt omgevormd tot appartementen. Met één van de grotere spelers in dit gebied zijn gesprekken gevoerd over transformatie, maar dit heeft nog niet tot een concreet plan geleid. Locatie hoek Hoofdstraat / Sterrenkamp (“oude bibliotheek”) – Jisse Otter Voor de locatie hoek Hoofdstraat – Sterrenkamp zijn in 2020 door een ontwikkelaar diverse plannen gemaakt. Eind 2020 is een plan voorgesteld dat in procedure kon worden gebracht. Dit is aan de welstandcommissie voorgelegd, deze was negatief. De huidige eigenaar heeft aan een alternatief nieuwbouwplan gewerkt en dit is inmiddels aan de gemeente gepresenteerd.
Locatie hoek Hoofdstraat / Notaris Oostingstraat – Jisse Otter Een regionale ontwikkelaar is bezig om een alternatief plan te ontwikkelen voor het pand op de hoek Hoofdstraat – Notaris Oostingstraat. De ontwikkelaar is eind 2021 met verder uitgewerkte plannen gekomen. Het overleg hierover loopt nog. Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
12
Willinkplein Zuid – Jisse Otter De gebiedsontwikkeling Willinkplein Zuid is nagenoeg afgerond. De aanleg van het openbaar gebied en het maaiveld parkeren wordt momenteel afgerond. Het beschikbare budget is (na ophoging met € 750.000 in 2020) toereikend. Westwand Weiert / Ontwikkeling gebouw voormalige Belastingdienst – Jisse Otter Het voormalige kantoor van de Belastingdienst aan het Raadhuisplein wordt momenteel omgevormd tot een woongebouw met 82 appartementen. Het strippen van het gebouw is voltooid, de transformatie en optopping met drie lagen is gestart. Naar verwachting zal deze ombouw eind 2022 gereed zijn. Om onaanvaardbare geluidsoverlast weg te nemen zijn gesprekken gevoerd met aangrenzende eigenaren (nachthoreca) over akoestische isolatie van het pand. Hierover is overeenstemming bereikt. Het effect van het realiseren van wonen op deze locatie aan het Raadhuisplein op evenementen op het Raadhuisplein in verband met geluid is in beeld gebracht. De plannen hebben invloed op het maximaal toelaatbare geluidsniveau en het aantal evenementen. Dit zal worden meegenomen in het momenteel in voorbereiding zijnde bestemmingsplan evenementen. Locatie Vreding (Jisse Otter) Locatie Vreding is een grondexploitatie voor kantorenbouw en ligt naast het gemeentehuis. De grondexploitatie loopt al geruime tijd en biedt ruimte voor kantoren.
In 2015 heeft de gemeente de locatie aangemerkt als tijdelijk parkeerterrein zolang de ontwikkelingen aan het Willinkplein duren. De locatie Vreding is geen prioritaire locatie om te ontwikkelen, maar zodra het Willinkplein gereed is, kan ook deze locatie weer ontwikkeld worden. Er moet nog een verkennende studie voor alternatieve functies uitgevoerd worden, aangezien kantoren niet meer realistisch zijn. Ontwikkeling Locatie Esdal vakcollege Weerdingerstraat / Stationsstraat (Oude Ambachtsschool en omgeving) – Jisse Otter De ontwikkeling van de locatie Oude Ambachtsschool en omgeving heeft enige vertraging opgelopen vanwege het nog niet gereed zijn van de gebiedsvisie Locatie Ambachtsschool en omgeving. Deze gebiedsvisie is inmiddels, na een extra inloop voor de omgeving, eind 2021 vastgesteld. De ontwikkeling van de Oude Ambachtsschool en oude gebouwen Esdalvakcollege kan worden opgestart. Verblijfsrecreatie Wildlands – Robert Kleine De gemeente heeft ZKA Strategy ingehuurd voor onderzoek naar de haalbaarheid van verblijfsrecreatie Wildlands. Verblijfsrecreatie kan een belangrijke bijdrage leveren aan een robuuste en toekomstbestendige businesscase Wildlands en kan tevens een belangrijke impuls vormen voor de ontwikkeling van de binnenstad. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek zal in 2022 besloten worden over het vervolgtraject.
Locatie Zorgcampus - Parkeervoorziening Treant Scheperziekenhuis (tijdelijk en permanent) – Jisse Otter In overleg met de Treant Zorggroep heeft de gemeente in 2020 150 ‘tijdelijke’ noodparkeerplaatsen voor het Scheper Ziekenhuis gerealiseerd op de locatie Zorgcampus. De kosten van de aanleg van deze noodparkeervoorziening zijn in 2021 in rekening gebracht bij Treant Zorggroep. De permanente parkeervoorziening zal naar verwachting in 2023 gerealiseerd worden. Het realiseren van een parkeervoorziening voor Treant Scheper Ziekenhuis op de locatie Zorgcampus past binnen de visie Zorgcampus die in concept is vastgesteld. Op de locatie Zorgcampus is in de visie Zorgcampus, die in concept is vastgesteld, ruimte gereserveerd voor eventuele toekomstige uitbreiding / nieuwbouw van het Scheperziekenhuis.In het kader hiervan worden gesprekken gevoerd met Treant over de toekomstplannen ten aanzien van het Scheperziekenhuis in Emmen. Locatie Zorgcampus / Gebiedsontwikkeling Zorgcampus – Jisse Otter In september 2019 is de gebiedsvisie Zorgcampus Emmen in concept vastgesteld door het college van B&W. Er wordt op dit moment gewerkt aan een integraal ontwikkelperspectief Campus Emmen. De gebiedsvisie Zorgcampus betreft een van de nader uit te werken onderdelen binnen dit integraal ontwikkelperspectief Campus Emmen.
Ook wordt de financiële haalbaarheid van de gebiedsvisie Zorgcampus onderzocht.
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
13
Nieuwbouw Drenthe College en NHL Stenden – Raymond Wanders Het Drenthe College en NHL Stenden willen samen nieuw bouwen. Uitgangspunt is een kwalitatief goede beroepsonderwijscampus met ruimte voor groen en ontmoeten, waarbij de scholen onderling intensief samenwerken en samenwerkingsmogelijkheden met zorginstellingen en andere partijen nader onderzoeken. Daarvoor is ook de locatie Zorgcampus in beeld. De gemeente heeft in oktober 2021 gezamenlijk met het Drenthe College en NHL Stenden een intentieverklaring ondertekend waarin is besloten om deze optie nader te verkennen. Aansluitend op het tekenen van de intentieverklaring is een inloopavond georganiseerd waar omwonenden nader zijn geïnformeerd. Locatie P-Oost – Jisse Otter De ontwikkeling van P-Oost is in voorbereiding, op basis van de op 23 juni 2020 door het college vastgestelde gebiedsvisie. De ontwikkeling van het voormalige Fletcherhotel valt buiten de scope van de gemeentelijke ontwikkeling van P-Oost maar is wel onderdeel van de vastgestelde bredere gebiedsvisie P-Oost. In 2021 is er een nadere financiële verkenning van het project opgesteld. Belangrijk aspect bij deze financiële verkenning is de manier waarop de gemeente de uitgeefbare gronden daadwerkelijk op de markt gaat brengen. Dit is onlosmakelijk verbonden met de uitspraak van de Hoge Raad omtrent het Didam-arrest.
In het tweede kwartaal van 2022 wordt een richting bepaald over hoe de gemeente de gronden op de markt kan brengen. Ontwikkeling Chemiecampus / Industrycampus (inclusief innovatiecentrum) – Guido Rink/Raymond Wanders Er wordt op dit moment in breder verband gewerkt aan de integrale campusontwikkeling Emmen. De ontwikkeling Chemiecampus (inclusief innovatiecentrum) is onderdeel van deze integrale campusontwikkeling.
Veel (gebieds-)visies zijn uitgesteld / opgeschort omdat er onvoldoende stedenbouwkundige capaciteit beschikbaar is bij ROW om deze (gebieds-)visies op te stellen en uit te werken. Prioriteit, voor wat betreft Emmen Centrum, ligt momenteel bij het opstellen en afronden van de gebiedsvisies Tussen Markt en Weiert en Westwand Weiert. Daarnaast wordt een integrale visie voor het gebied rondom de Weerdingerstraat, met diverse uitgewerkte deel-gebiedsvisies voorbereid. De beschikbare capaciteit voor het opstellen en uitwerken van gebiedsvisies is echter helaas zeer beperkt, waardoor er keuzes gemaakt en prioriteiten gesteld moeten worden. Daarnaast heeft corona het maken van visies belemmerd, aangezien het lastig is om stakeholders adequaat te betrekken en in overleg te gaan met de omgeving. Lopende gebiedsvisies Gebiedsvisie tussen Markt en Weiert – Jisse Otter Op 14 april 2020 heeft het college besloten om een gebiedsvisie voor het gebied ‘Tussen Markt en Weiert’ op te laten stellen. Aanleiding voor het opstellen van de visie is de leegstand in dit deel van Emmen centrum en de opgave om een betere verbinding te creëren tussen het Oude Centrum en het overdekte winkelcentrum de Weiert. Tevens wordt de invulling zuidzijde Markt, die als opgave is geformuleerd in de in 2017 door de raad vastgestelde centrumvisie, hierin meegenomen.
In ontwerpateliers worden de ruimtelijke kaders samen met de twee grootste vastgoedeigenaren verder uitgewerkt tot een uitvoerbaar ontwikkelingsplan. In het tweede kwartaal van 2022 hopen we deze visie in concept gereed te hebben. Gebiedsvisie Westwand Weiert (beeldkwaliteitsplan) – Jisse Otter Deze visie loopt gelijk op met de visie Tussen Markt en Weiert. Gebiedsvisie Locatie Ambachtsschool en omgeving – Jisse Otter Het vrijgekomen schoolgebouw aan de Stationsstraat is weer in eigendom van de gemeente en wordt tijdelijk verhuurd aan de gemeente Westerwolde. Voor een nieuwe invulling van het gebouw en de directe omgeving is een gebiedsvisie opgesteld. Na inspraak van de omgeving is de gebiedsvisie in december 2021 vastgesteld door het college. Voor het schoolgebouw en de omgeving zal een openbare aanbesteding of biedingsprocedure plaatsvinden. Deze procedure wordt in 2022 uitgewerkt en opgestart. Er is door de markt veel interesse getoond in het gebouw. We hanteren de gebiedsvisie als basis voor de verdere uitwerking van dit proces en de verkoop.
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
14
Nog op te starten gebiedsvisies Door interne capaciteitsproblemen (vooral tekort aan stedenbouwkundige capaciteit) zijn we met onderstaande visies nog niet begonnen. Een planning is hiervoor nog niet te geven. Gebiedsvisie Westrand Emmen Centrum Noord – Jisse Otter Naar aanleiding van de ontwikkeling van de Hondsrugtoren op de hoek Weerdingerstraat - Hondsrugweg is tussen provincie en gemeente afgesproken een gebiedsvisie op te stellen voor de ontwikkelingen in de westelijke stadsrand in relatie tot de kernkwaliteiten van het omliggende landschap. Gebiedsvisie Groen, groener, groenst: visie op vergroening van het centrum – Jisse Otter Als uitvloeisel van de door de raad in oktober 2017 vastgestelde Omgevingsvisie Emmen Centrum wordt een visie op de vergroening van het centrum van Emmen opgesteld. Emmen streeft ernaar het groenste centrum van Nederland te hebben. De vergroening is een belangrijke ambitie bij de ontwikkeling van de stad. Veel en kwalitatief groen vormt een belangrijke kwaliteit van een aantrekkelijke binnenstad om te verblijven, te werken en te wonen. In het kader van Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) zou deze visie uiterlijk eind 2020 gereed moeten zijn. Het opstellen van deze visie is echter nog niet opgestart in verband met gebrek aan interne capaciteit. De subsidietermijn is verlengd tot en met 2022.
Gebiedsvisies Weerdingerstraat en omgeving – Jisse Otter Er zullen diverse gebiedsvisies opgesteld worden voor het gebied Weerdingerstraat en omgeving. Deze visies zijn bedoeld om de gewenste ontwikkelingen en transformaties in deze gebieden te stimuleren.
Stimuleringsfonds detailhandel kernwinkelgebied – Guido Rink In 2021 zijn op basis van de Beleidsregel Binnenstadfonds zes transformatiesubsidies verstrekt. Hierdoor is het aantal leegstaande winkelmeters teruggedrongen. Daarnaast zijn in 2021 op basis van de Beleidsregel Binnenstadfonds vijf planontwikkelingssubsidies en één gevelverbeteringssubsidie verstrekt. Op basis van de Algemene Subsidieverordening is een subsidie verstrekt voor de transformatie van het voormalige belastingkantoor aan het Raadhuisplein tot wonen. Er lopen nog een aantal mogelijke verplaatsingen en transformaties in het centrum. Om aansluiting te houden op de beschikbare budgetten is de beleidsregel in 2021 aangepast. De laatste versie, de Beleidsregel Binnenstadfonds gemeente Emmen 2021/2, is van 19 mei 2021 en is per 31 augustus 2021 vervallen. De afwerking van voor 31 augustus 2021 ingediende aanvragen vindt nog plaats. Nieuwe aanvragen kunnen niet meer op grond van de beleidsregel worden afgehandeld maar kunnen eventueel worden behandeld vanuit de Algemene Subsidie Verordening Gemeente Emmen. De provincie Drenthe heeft de realisatiedatum van het Drents Binnenstadfonds opgeschort tot 31 december 2022. Totaaloverzicht verstrekte subsidies tot en met 2021: Soort subsidie Aantal Woonruimtes Transformatie 17 86+ Verplaatsing 13 n.v.t. Planontwikkeling 13 n.v.t. Gevelverbetering 6 n.v.t. Totaal 49 86+
m2 winkelruimte 6639 2666 n.v.t. n.v.t. 9305
Subsidie 1.725.876 455.850 58.818 43.195 2.283.739
Opstellen horecavisie – Guido Rink Door corona zijn andere prioriteiten gesteld en is besloten de Horecavisie en het terrassenbeleid op te schorten. Als er meer duidelijkheid is over de situatie van de horeca ná deze coronacrisis, zullen we besluiten hoe we verder gaan met de Horecavisie Emmen, inclusief de kaders voor terrassen. De verwachting is dat we dit in 2022 wel weer kunnen oppakken maar dit is mede afhankelijke van personele bezetting. Herhuisvesting Bibliotheek Emmen – Eric van Oosterhout De bibliotheek en de Kunstbeweging gaan fuseren. Zij hebben aangegeven dat zij voor het realiseren van hun ambitie een andere huisvesting van de hoofdvestiging wenselijk vinden. De gemeente heeft nog geen financiële middelen beschikbaar gesteld om een eventuele verhuizing van de bibliotheek mogelijk te maken. De bibliotheek en Kunstbeweging zijn zelf wel op zoek naar een andere locatie en hebben de focus op het Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
15
centrum. Zij verkennen met (vastgoed)partijen de mogelijkheden. Sinds maart 2022 gaat de gefuseerde organisatie verder onder de naam FACET.
Wat willen we bereiken Wij werken via het programma Rensenpark Emmen aan een laagdrempelige creatieve hotspot met bovenregionale uitstraling, in een uniek groen stadspark met een bijzonder karakter en iconische gebouwen.
Algemene ontwikkelingen Voor de algemene ontwikkelingen met betrekking tot onder meer corona, kostenstijgingen, krapte op de arbeidsmarkt, stikstof en Didam-arrest wordt verwezen naar het voorwoord van deze rapportage, waarin deze algemene ontwikkelingen reeds zijn toegelicht. Uiteraard zijn deze ook van invloed op het programma Rensenpark Emmen. Corona Door corona hebben grote evenementen geen doorgang kunnen vinden (o.a. Veenbrand). Het grote evenement China Lights is sterk getroffen door de coronamaatregelen. In eerste instantie was het alleen niet toegestaan om in de avonduren het park te openen, later was sprake van een volledig verbod op evenementen. De middagopening en de verlengde looptijd hebben geleid tot onvrede bij andere gebruikers/huurders. Dit betrof met name verminderde vindbaarheid en zichtbaarheid. Een evaluatie van China Lights is toegezegd. Corona raakt ook de andere huurders en gebruikers in het park. Onderzocht wordt of de gemeente als verhuurder van vastgoed de huurders/gebruikers tegemoet kan komen. Subsidies en bijdragen Om ontwikkelingen, evenementen, etc. in het Rensenpark mogelijk te maken wordt ook gekeken naar mogelijke subsidies en bijdragen. Concrete invullingen hiervan zijn in dit kader het JAR-Fonds (Jaap en Aleid Rensen Fonds) en het VSB-Fonds. De middelen uit het Regiostedenfonds worden niet ingezet voor het Rensenpark.
Wel zijn de tuinen voor de villa’s en het Hospershuis opgenomen in het Integraal Uitvoeringsprogramma Regiostad Emmen dat momenteel in de besluitvormingsprocedure zit. Herijking visie en ambitie Op 4 november 2021 nam de gemeenteraad de motie “herziening visieplan Rensenpark” unaniem aan. De volledige motie eindigt met een verzoek aan het college: - het College van Burgemeester & Wethouders een herijking van de visie op het Rensenpark op te stellen, - daartoe de raad uit te nodigen voor een bijeenkomst(en) om te discussiëren over de visie en dit geluid mee te nemen bij de herijking, - uiteindelijk dit proces zo mogelijk voor het zomerreces 2022 te hebben afgerond. Een dergelijk proces vergt wel wat tijd en kan niet snel verlopen, qua inspanningstijd noch doorlooptijd. Zeker waar het gaat om “ons” park in het centrum van Emmen vraagt het om een zeer zorgvuldig proces waarbij van tevoren de uitkomst niet kan worden bepaald. Dit sluit aan bij het proces in het huidige programma: neem tijd, ontwikkel organisch en ga voor kwaliteit. De eerste stappen voor dit proces zijn gezet en naar verwachting is heel 2022 nodig om te komen tot een voorstel aan de raad ten aanzien van dit verzoek. Herontwikkeling Biochron en herinrichting entreegebied Rensenpark – Jisse Otter De sloop (bovenbouw en binnenwerk van de kelders) is in 2021 afgerond.
De plannen voor de herontwikkeling van het Biochron zijn in voorbereiding. Een en ander verloopt volgens planning. De prijsstijgingen in de markt kunnen van invloed zijn op de realisatie; in 2022 wordt het project, voorafgaand aan aanbesteding, nogmaals doorgerekend. Op 31 januari 2022 is er een informatieve bijeenkomst geweest waarin de raad verder inhoudelijk is geïnformeerd. Ook is de raad per brief geïnformeerd over de voortgang (vaststelling voorlopig- en later het definitief ontwerp).
Jaarrapportage Emmen Vernieuwt 2021
16
Stand van zaken overige projecten/processen/activiteiten Rensenpark In de bestaande gebouwen van het Rensenpark wordt niet geïnvesteerd, behoudens uiterst noodzakelijk onderhoud dat gericht is op wind- en waterdicht houden en wettelijke verplichtingen. Voor de invulling van Villa Lindenhof is een tijdelijke invulling gevonden. Het pand wordt tijdelijk ter beschikking gesteld aan een voormalige huurder van het Biochron. Er is voor integrale operationele aansturing van het Rensenpark geen structureel budget beschikbaar gesteld voor 2021 en verder. Dit betekent dat met ingang van 2021 de dagelijkse coördinatie en aansturing is komen te vervallen. Er zijn voor 2021 geen middelen beschikbaar gesteld voor grote kwalitatief hoogwaardige evenementen in het park. Naast het investeringskrediet voor de ontwikkeling van de kelders Biochron zijn er geen middelen beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling van nieuw multifunctioneel vastgoed in het Rensenpark. Naast het investeringskrediet voor de herinrichting entreegebied Rensenpark (als onderdeel van de Herontwikkeling Biochron) zijn er geen middelen beschikbaar voor de herinrichting van het openbaar gebied in het Rensenpark.
Het is onwaarschijnlijk dat op basis van de slechts zeer beperkt beschikbare budgetten voor de ontwikkeling van het Rensenpark (zoals hiervoor gemeld) de programmadoelen op afzienbare termijn gerealiseerd kunnen worden. Aangezien er wat betreft de ontwikkeling van het Rensenpark sprake is van een organische ontwikkeling, kunnen de programmadoelen op de lange termijn nog steeds gerealiseerd worden, als er geen afbreuk wordt gedaan aan de ambitie en er geen keuzes worden gemaakt die realisatie van de ambitie en doelen in de toekomst onmogelijk maken. De provincie Drenthe heeft ons op 26 september 2019 een subsidie verleend voor de ontwikkeling van het creatief Rensenpark. Op 10 maart 2021 is door de gemeente de besteding van voornoemde bijdrage verantwoord en is verzocht om definitieve vaststelling en uitbetaling van de resterende 20% van het subsidiebedrag. Eind juni 2021 hebben we de vaststellingsbeschikking ontvangen. De stichting Jaap en Aleid Rensen (JAR) is gestart met het werven van een parkregisseur. Dit betreft het vooralsnog tijdelijk en op kleine schaal (naar verwachting enkele dagen per week) instellen van een functionaris die de huidige initiatiefnemers in het Rensenpark ondersteunt bij het werven van fondsen en het organiseren van activiteiten en evenementen, bij het bewaken van gezamenlijke communicatie en het bevorderen van onderlinge samenwerking.