Bijlage 1 - Cultuurnota 2025-2028 'Het verhaal van Emmen'

Het verhaal van Emmen Cultuurnota Gemeente Emmen 2025-2028

1

Inhoudsopgave Voorwoord wethouder Keen .................................................................................... 3 Leeswijzer ................................................................................................................ 4 1

Inleiding ....................................................................................................... 5

2

Totstandkoming............................................................................................ 6

3

Taken op het gebied van kunst en cultuur .................................................... 7

4

Visie op cultuur – de waarden van cultuur ................................................... 8

5

Grote Culturele Partners............................................................................. 13

6

Culturele Vrijwilligers Organisaties ............................................................ 16

7

Erfgoed en Musea ....................................................................................... 19

8

Amateurkunst en Buurtcultuur .................................................................. 23

9

Culturele ontwikkelingen............................................................................ 24

10

Financiële paragraaf ................................................................................... 29

2

Voorwoord wethouder Keen Livemuziek, spoken word, erfgoed, breakdance en volksdans, tekenen, theater, zang en fotografie. Tijdens Koningsdag 2024 hebben we laten zien dat onze gemeente rijk is aan cultuur. De koninklijke route werd beleefd als een prachtige choreografie waarin alle deelnemers samen het beste van zichzelf lieten zien. Geen bescheiden Drents dansje maar een verrassend spektakel, opgevoerd door de vele culturele instellingen en verenigingen van de vruchtbare Emmense bodem. We waren collectief trots op Emmen! Die trots mogen we vaker laten zien. Want het verhaal van Emmen gaat niet alleen over onze geschiedenis maar ook over onze traditie om samen de schouders eronder te zetten. Dat samenspel en die verbinding hebben we laten zien. Dansen kun je klein en bescheiden, maar ook groots en meeslepend. We hebben in onze gemeente een breed scala aan culturele instellingen die allemaal in hun eigen dans doen. Die willen we graag blijven ondersteunen en stimuleren om verder te ontwikkelen en nieuwe stappen te zetten om samen te bewegen. Met het cultuurbeleid willen we zorgen dat de culturele infrastructuur een goede basis heeft én houdt. Want alleen op een sterke en solide ondergrond komen ongekende sprongen binnen bereik. De waarden die we hebben benoemd en vastgesteld in de vorige cultuurnota ‘De waarde van cultuur’ vormen onze basis.

Waarden die bij ons, de inwoners en de regio, passen en niets aan betekenis hebben ingeboet. Waarden die ons vooruit helpen. Soms met kleine pasjes, soms met grote sprongen. Zoals de doorontwikkeling van Facet als maatschappelijke instelling met een groot bereik op kunst en cultuur vanuit het hart van de samenleving. DIEP, het voormalige CBK Emmen, dat een sprong heeft gemaakt naar het Rensenpark. Een nieuw podium voor een nieuwe performance onder een nieuwe naam, waarbij ook een nieuw publiek wordt bereikt. Bewegingen die in de komende jaren hun beslag krijgen en passen bij de groeiambities van Emmen. Ook op museaal gebied gaat onze vlucht vooruit. We versterken het verhaal van Emmen over het Veen en van Van Gogh en stellen een ontwikkelbudget in voor musea. Bedoeld om het publiek te boeien met nieuwe verrassende tentoonstellingen en om de (online) marketing van alle musea in de gemeente Emmen te versterken. We blijven onze culturele vrijwilligersorganisaties koesteren en voegen daar vier nieuwe toe. Onze amateurkunstverenigingen zijn van levensbelang om iedereen mee te kunnen laten doen aan kunst en cultuur. Zij zorgen voor ontmoeting en verbinding en daarmee voor het leefbaar houden van onze gemeente. Met het ontwikkelbudget houden we de culturele programmering divers en vernieuwend.

Dat willen we ook bereiken met de verhoging van het initiatievenbudget, bedoeld om de creatieve sector te verrijken. Dansen we solo of kiezen we voor een pas de deux? Om verder te komen en hoger te springen heb je goede partners nodig. Op Koningsdag hebben we laten zien dat de opbrengst meer dan de som der delen kan zijn. Het creatieve netwerk in onze regio biedt daarvoor nog meer mogelijkheden. Nieuwe dynamiek komt van onze kinderen en jongeren. Cultuur is belangrijk voor hun zelfbewustzijn en hun talentontwikkeling. Maar zij zijn ook de cultuurmakers en -consumenten van de toekomst. Zo voegen zij met nieuwe energie en frisse ideeën nieuwe hoofdstukken toe aan het verhaal van Emmen. Tot slot: deze nota is tot stand gekomen mede dankzij de inbreng van veel mensen en instellingen die cultuur in Emmen een warm hart toedragen. Dat geeft heel veel vertrouwen voor de komende periode, waarin we gezamenlijk met de realisering van de ambities aan de slag gaan. Met dank en waardering, Dewy Keen Wethouder Kunst & Cultuur

3

Leeswijzer In de volgende hoofdstukken staan de ambities voor kunst en cultuur in de gemeente Emmen voor de periode 2025-2028 beschreven. De cultuurnota beslaat een periode van vier jaar en loopt hierdoor qua tijdsduur gelijk met de cultuurnota van de provincie Drenthe. In de inleiding blikken we terug op de culturele ontwikkelingen en activiteiten die in de periode 2022-2024 hebben plaatsgevonden en vervolgens gaan we in hoofdstuk twee kort in op de wijze waarop deze cultuurnota tot stand is gekomen. De taken die de gemeente Emmen heeft en vanuit welke visie we invulling geven aan ons cultuurbeleid zijn opgenomen in de hoofdstukken drie en vier. Daarna volgt in de hoofdstukken vijf, zes, zeven en acht een opsomming van de culturele organisaties die op basis van deze cultuurnota in aanmerking komen voor jaarlijkse ondersteuning vanuit de gemeente. Vervolgens wordt in hoofdstuk negen geschetst welke culturele ontwikkelingen in de periode 2025-2028 aandacht krijgen. Tot slot is in hoofdstuk tien de financiële paragraaf opgenomen.

4

1

Inleiding

Op 23 december 2021 is de vorige cultuurnota ‘De Waarde van Cultuur’ door de gemeenteraad aangenomen. Dit was een bijzondere tijd want op 18 december 2021, de week voor kerst, kondigt het kabinet een harde lockdown aan die 19 december in gaat. Corona heeft veel impact gehad op de culturele sector en ondanks dat het al een tijd geleden lijkt, is de impact van corona nog steeds zichtbaar en voelbaar. Vooral de amateurkunst werd stevig getroffen, waardoor diverse koren en orkesten stopten. Ook evenementen konden geen voortgang vinden in de coronaperiode. Voor de culturele vrijwilligersorganisaties en professionele organisaties waren er merkbare gevolgen door sluitingen en de langzame opstart na corona. De sector kreeg te maken met enorme kostenstijgingen en personeelstekorten, omdat werknemers in die periode ergens ander werk vonden. Veel van deze klappen hebben we in Emmen kunnen opvangen met het noodsteunbudget dat we vanuit de rijksoverheid hebben ontvangen. Daarnaast hebben we een deel van deze middelen in kunnen zetten voor innovatie en het ondersteunen van de musea, waar de ontwikkeling van de bezoekersaantallen nog steeds een aandachtspunt blijft. Als we naar de afgelopen drie jaar kijken is er ondanks corona vooral veel om trots op te zijn. Zo stond 2023 in het teken van het Van Goghjaar.

Het Van Gogh Huis Drenthe kreeg een upgrade; de silo in Nieuw-Amsterdam werd onder handen genomen door kunstenaarscollectief de Strakke Hand in samenwerking met de Nachtwacht van Emmen en er waren tal van (andere) activiteiten klein en groot die in dit jaar werden georganiseerd. Het Street Art festival Writer’s Block vond plaats in Emmerhout. In het Rensenpark werd het aanbod verstevigd en vernieuwd met Studio Zookeeper, Festival Ontluik, de foto-exposities, Film in het park van het Filmhuis en de activiteiten van DIEP die er in de toekomst permanent een plek gaat vinden. Vanaf 2022 zijn we van vijf grote culturele partners naar vier gegaan. Openbare bibliotheek Emmen en de Kunstbeweging zijn gefuseerd en vormen samen Facet. Facet werkt nauw samen met de andere culturele partners bestaande uit het ATLAS Theater, DIEP en Loods13 om het professionele culturele aanbod in Emmen vorm te geven. In 2022, 2023 en 2024 hebben de G40 gemeenten incidenteel een Specifieke Uitkering (SPUK) gekregen in het kader van de impuls jongerencultuur. Deze middelen zijn door de culturele partners ingezet voor een buitenschools aanbod voor jongeren in de leeftijd 14-27 jaar. Ook zijn vanuit het initiatievenbudget jaarlijks ongeveer vijfentwintig culturele activiteiten ondersteund van klein (buurtcultuur) tot groot (culturele initiatieven).

En tenslotte was het bezoek van de Koninklijke familie op Koningsdag 2024 een bijzondere opsteker voor de culturele sector. Allereerst waren de culturele locaties Facet, Grote Kerk en ATLAS Theater gastheer voor alle deelnemers op de route, de NOS en alle ondersteunende diensten. Facet was niet alleen organisator van het dansplein waar 175 dansers van verschillende dansgroepen optraden, maar organiseerde ook het megakoor van 250 deelnemers dat zong op het Raadhuisplein. Belangrijk bij deze twee onderdelen was dat we hier nadrukkelijk niet hebben gekozen voor één heel goed koor of de beste dansvereniging, maar juist het gemeenschapsaspect hebben laten zien: iedereen kan meedoen in Emmen. Loods13 maakte een prachtige productie met Alt-Mezzo Carina Vinke uit Erica en hiphop collectief X_Yussuf_Boss, waarvan de artistiek leider uit Emmen afkomstig is. Ook kwam ons erfgoed aan bod via een galerij van levende standbeelden die de rijke historie van de gemeente Emmen uitbeeldden en door middel van een modeshow, waarbij eeuwenoude lokale klederdracht als inspiratie diende voor modeontwerpers van nu. Bij de organisatie van het erfgoedplein is nauw samengewerkt met Stichting ErfgoedNetwerk Emmen. De cultuurnota is het beleidskader waarin de gemeentelijke visie en ambities op het gebied van kunst en cultuur zijn vastgelegd.

Maar de intrinsieke waarde van cultuur is lastig te vatten in een beleidskader. De intrinsieke waarde gaat over de muziek die we luisteren, het plezier en de verwondering, maar ook onze verbondenheid met streektaal of erfgoed. Deze waarden hebben we in de vorige cultuurnota vastgelegd. Omdat deze nog steeds geldend zijn, zijn deze wederom opgenomen in deze nota in hoofdstuk 4 Visie.

5

2

Totstandkoming

Bij de totstandkoming van deze cultuurnota hebben we op meerdere manieren onze stakeholders betrokken. Intern is gesproken met collega’s van andere beleidsterreinen (o.a. jeugd, evenementen, vrijetijdseconomie en sociaal domein). Uiteraard konden we ook niet zonder input vanuit het culturele veld in de gemeente Emmen. In dit kader is individueel gesproken met de grote culturele partners (Loods13, DIEP, ATLAS en Facet). Ook heeft er afstemming plaatsgevonden met de culturele vrijwilligersorganisaties. Daarnaast is er op het gebied van musea en erfgoed een gezamenlijke bijeenkomst georganiseerd. Voor het onderdeel jeugd is er bij de doelgroep zelf input opgehaald. Hierbij is onder andere de kindergemeenteraad betrokken. Daarnaast is via een enquête input verzameld in relatie tot onze subsidieregeling op het gebied van amateurkunst. Dit heeft geresulteerd in een concept-cultuurnota 2025-2028 die is vastgesteld door het college. Vervolgens heeft het document 8 weken ter inzage gelegen. Gedurende deze periode was het mogelijk om een zienswijze in te dienen. Op 9 september 2024 is een openbaar toegankelijke bijeenkomst georganiseerd, die goed werd bezocht, waarin van gedachten is gewisseld met het culturele veld en geïnteresseerde inwoners over de concept-cultuurnota 2025-2028. Dit alles heeft uiteindelijk geresulteerd in de huidige cultuurnota 2025-2028 zoals die nu voorligt.

6

3

Taken op het gebied van kunst en cultuur

De gemeente Emmen heeft verschillende taken op het gebied van kunst en cultuur. Het gaat dan om de taken als aanjager, facilitator, subsidieverlener en accounthouder en tenslotte uitvoerder. Aanjager De gemeente Emmen stimuleert culturele initiatieven, zoals culturele festivals, cultuureducatie en talentontwikkeling. Cultureel aanbod draagt op allerlei manieren bij aan een prettige leefomgeving en ontwikkeling van mensen en gemeenschappen. Professionalisering van vrijwilligersinitiatieven vindt in Emmen minder dan gemiddeld vanzelf plaats. Omdat we deze ontwikkeling wel belangrijk vinden, brengen we als aanjager waar nodig culturele initiatiefnemers in contact met bijvoorbeeld fondsen of culturele partners. Als ontwikkeling gewenst is en initiatief vanuit het veld ontbreekt, gaan we zelf op zoek naar initiatiefnemers binnen, dan wel buiten de gemeente Emmen. Facilitator Om culturele ontwikkeling mogelijk te maken faciliteren we netwerkversterking binnen de lokale culturele sector, bijvoorbeeld door het organiseren van netwerkbijeenkomsten en informatiesessies. Bij de bijeenkomst op 9 september 2024 in het kader van de cultuurnota werd duidelijk dat hier vanuit het culturele veld echt behoefte aan is. Hier zal dan ook de komende beleidsperiode jaarlijks uitvoering aan worden gegeven.

Waar mogelijk faciliteren we ook op andere manieren, bijvoorbeeld met mogelijkheden voor huisvesting van culturele organisaties in het Rensenpark. En door ondersteuning vanuit meerdere beleidsterreinen – cultuur, vrijetijdseconomie, vergunningen en evenementen - te leveren aan culturele activiteiten en evenementen. Subsidieverlener en accounthouder Culturele organisaties en initiatieven worden door de gemeente Emmen ondersteund door middel van subsidies. Voor het verlenen van cultuursubsidies worden de bestaande beleidsregels geactualiseerd en gekoppeld aan het beleid in deze nieuwe cultuurnota; dit is een bevoegdheid van het college. Jaarlijks worden de subsidieplafonds bij de beleidsregels vastgesteld. Als zich culturele initiatieven aandienen die niet vallen onder een beleidsregels, neemt het college hierover een apart besluit. Voor grote culturele organisaties en culturele evenementen treedt de gemeente Emmen op als accounthouder. Uitvoering Gemeente Emmen heeft ook een uitvoerende taak op het gebied van cultuur. De gemeente heeft cultuurcoaches in dienst, die werkzaam zijn binnen de 20 Brede Scholen. Zij maken deel uit van het team Sport. De cultuurcoaches maken de verbinding tussen de binnen- en buitenschoolse cultuureducatie en de culturele omgeving, waardoor alle kinderen van 2 tot 18 jaar in Emmen actief deel kunnen nemen aan kunst en cultuur.

Meer informatie over het werk van de cultuurcoaches is verderop in deze cultuurnota te vinden in hoofdstuk 9.2. DIEP is ook een gemeentelijke voorziening. DIEP wordt gezien als één van de vier grote culturele partners en komt verderop in deze cultuurnota in hoofdstuk 5.2 uitgebreider aan de orde.

7

4

Visie op cultuur – de waarden van cultuur

In de cultuurnota 2022-2024 ‘De Waarde van Cultuur’ hebben we gewerkt met de acht waarden voor cultuur: ontwikkelen, ontmoeten, verwonderen, eigenwaarde, vernieuwen, verbinden, samenleven en verdienen. Omdat deze waarden onverminderd van toepassing zijn, hebben we besloten om deze ook in deze nieuwe cultuurnota voort te zetten.

4.1

Waarde: ontwikkelen

In de strategienota is het volgende opgenomen: In Emmen kan iedereen meedoen aan het maatschappelijk leven en heeft daarin gelijke kansen. Wij focussen hierbij op kinderen, jongeren en hun ouders, zodat de jeugd het beter krijgt dan generaties voor hen. In dit kader vinden we het belangrijk dat kinderen zich ook cultureel ontwikkelen. Door de inzet van cultuureducatie ontwikkelen kinderen hun creativiteit, hun onderzoekende vaardigheden en het vermogen om problemen op te lossen. Ze leren hun eigen cultuur te begrijpen, te reflecteren op zichzelf en anderen, en zich te uiten in onder andere taal. Maar dit kan ook door middel van bijvoorbeeld beeld, muziek en dans. Via cultuureducatie kunnen kinderen en jongeren hun cognitieve, creatieve, motorische, persoonlijke en sociale kwaliteiten ontwikkelen. De ontwikkeling van deze kwaliteiten is belangrijk voor kinderen en jongeren zelf en voor hun bijdrage aan de huidige en toekomstige samenleving. We vinden het dan ook belangrijk dat alle kinderen in aanraking komen met kunst en cultuur. Het onderwijs is bij uitstek de plek om kinderen met kunst en cultuur te bereiken en hen te prikkelen om hun creatief vermogen te ontwikkelen, ook in het kader van kansengelijkheid. Het integreren van cultuur in het curriculum van het onderwijs draagt hier aan bij.

Naast cultuureducatie willen we ook stimuleren dat er een buitenschools aanbod ontstaat voor en door jongeren, waar zij hun talenten kunnen onderzoeken en ontwikkelen en gelijkgestemden kunnen ontmoeten. Momenteel wordt er gewerkt aan de doorontwikkeling van de Brede School, met focus op het vergroten van kansengelijkheid, ontwikkelingskansen en sociale cohesie in wijken en dorpen. Met betrekking tot kansengelijkheid heeft inclusie, de bereikbaarheid en toegankelijkheid van cultuur onze aandacht. Hierbij zal ook de koppeling worden gemaakt met de Emmense Agenda Toegankelijkheid die in een later stadium wordt opgesteld.

4.2

Waarde: ontmoeten

Kunst en cultuur zijn een belangrijke verbindende factor in onze dorpen en wijken. In Emmen zijn veel vrijwilligersorganisaties actief op het gebied van kunst en cultuur. Dit zijn bijvoorbeeld koren, orkesten, culturele commissies, muziekgroepen en kleine festivals. Deze amateurkunstverenigingen zijn een belangrijke factor in het leefbaar houden van onze gemeente en zorgen naast culturele ontplooiing van inwoners, voor ontmoeting, binding en levendigheid. Ook dragen ze bij aan de (mentale) gezondheid van mensen. We blijven de amateurkunstsector dan ook ondersteunen in deze nieuwe cultuurnota. Het budget wordt hiervoor de komende jaren verhoogd. Ook is Amateur Kunstenaars Emmen (AKE) voor de periode 2025-2028 in deze cultuurnota nieuw opgenomen als culturele vrijwilligersorganisaties (zie hoofdstuk 6.9).

Ter voorbereiding op deze cultuurnota hebben we een uitvraag gedaan onder alle amateurkunstorganisaties over de subsidie die zij ontvangen van de gemeente Emmen. Bijna alle respondenten geven aan tevreden te zijn over de subsidieregelingen van de gemeente Emmen voor amateurkunst.

8

4.3

Waarde: verwonderen

Dit klinkt als een abstracte waarde, maar niets is minder waar. Kunst en cultuur zorgen voor dialoog en discussie en kan ons aan het denken zetten. Veel van onze inwoners staan regelmatig eens even stil bij de meer dan honderd kunstwerken die er in Emmen in de openbare ruimte staan. Het lezen van een boek vergroot onze wereld. Inwoners gaan naar culturele evenementen of zijn onder de indruk van een voorstelling in het ATLAS Theater. Om deze verwondering te blijven stimuleren willen we dat inwoners ook in de periode 2025-2028 kennismaken met breed aanbod en vernieuwende vormen van kunst en cultuur. We subsidiëren onze grote en kleine culturele organisaties. We stimuleren ontwikkelingen in het Rensenpark en in de dorpen en wijken van Emmen. Via het initiatievenbudget geven we voorrang aan projecten die aanvullend of vernieuwend zijn op het bestaande aanbod, zoals bijvoorbeeld projecten voor en door jongeren, klassieke muziek, podiumkunsten, popcultuur en crossovers. Bij deze ontwikkelingen zoeken we samenwerking met fondsen en met provincie Drenthe. Vanaf 2025 zullen we Zookeeper, een artists-in-residence project, dat gebruik maakt van Studio Zookeeper in het Rensenpark en Stichting Taalpodium Emmen voor vier jaar ondersteunen. Verwondering wordt tot slot vaak beschreven als beginpunt voor de filosofie.

Hieraan gekoppeld ondersteunen we de komende vier jaar ook Stichting Filosofiecafé Emmen.

In de periode 2022-2024 hebben we als G40 gemeenten gebruik kunnen maken van de Specifieke Uitkering (SPUK) Impuls jongerencultuur. Deze uitkering ontvingen we om door middel van cultuur bij te kunnen dragen aan de mentale gezondheid van jongeren. Met name Facet (Stroom), ATLAS Theater, Loods13 en DIEP hebben hiermee extra activiteiten voor jongeren kunnen organiseren. De middelen zijn incidenteel en mogen tot en met 2025 worden uitgegeven.

4.4

Waarde: eigenwaarde

De waarde ‘eigenwaarde’ hangt sterk samen met onze verbondenheid met het gebied waarin we wonen. We vinden het belangrijk dat inwoners zich verbonden voelen met het gebied, onze afkomst en onze taal. Wat karakteriseert onze gemeente? Wat past bij ons? Waar zijn we trots op? We denken hierbij dan ook aan al ons gemeentelijk erfgoed, de musea en de samenwerkende erfgoedorganisaties in het ErfgoedNetwerk. In de periode 2025-2028 werken we aan het beleefbaar en bereikbaar maken van erfgoed. Dit doen we door musea en erfgoed te ondersteunen. Als het om eigenwaarde gaat dan hoort streektaal daar uiteraard ook bij. Wij staan dan ook open voor het ondersteunen van initiatieven op het gebied van streektaal in de gemeente Emmen, zoals we de afgelopen jaren ook hebben gedaan bijvoorbeeld als het gaat om het voorlezen in het Drents op de basisscholen en middels het ondersteunen van het Drèents Liedtiesfestival.

4.5

Waarde: vernieuwen

In de strategienota is het volgende opgenomen: Emmen groeit economisch en in aantal inwoners en verstevigt haar positie als regiokern met goede verbindingen en voorzieningen. We zorgen voor een aantrekkelijke, duurzame en veilige leefomgeving. De groeiambitie van de gemeente Emmen vraagt om groei in allerlei sectoren, waaronder de culturele sector. De voorzieningen zullen naar verwachting moeten meegroeien in kwaliteit en mogelijk ook in kwantiteit met de ambitie om alle inwoners, maar ook bezoekers te kunnen bedienen met blijvend passend aanbod. Hier zal de komende beleidsperiode verder onderzoek naar worden gedaan. Ook dient te worden gekeken of de huidige formatie op het gebied van cultuurbeleid en cultuurcoaches voldoende is. In de komende periode van de cultuurnota zal hier een voorstel voor worden gedaan. Door innovatief te zijn, kunnen we een aantrekkelijk woongebied zijn en blijven voor onze toekomstige en huidige inwoners. Gebieden in Nederland ontwikkelen zich in een razendsnel 9

tempo. Om als gebied interessant te blijven voor een jongere generatie is het van belang dat er mogelijkheden zijn voor jonge, creatieve professionals op het gebied van kunst en cultureel erfgoed, media en entertainment en creatieve zakelijke dienstverlening. Wanneer creatieve mensen elkaar steeds weer ontmoeten ontstaat een creatief klimaat, dat werkt als een vliegwiel op andere economische en culturele ontwikkelingen. Steden met veel creatieve professionals zijn vaak niet alleen gewild als woonplaats, maar ook als plaats om te bezoeken. Voor Emmen liggen hier zeker kansen. In Emmen zijn in vergelijking met soortgelijke gemeenten elders in het land nog betaalbare woningen en bedrijfsruimten beschikbaar. De campusontwikkeling en de ontwikkeling van het Rensenpark kunnen hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Om dit te stimuleren, ondersteunen we de samenwerking tussen cultuurinstellingen en onderwijs en de culturele ontwikkeling van het Rensenpark. Ook geven we bij het initiatievenbudget voorrang aan projecten voor, door en met jongeren. Innovatie is essentieel voor economische vooruitgang.i Om de ontwikkeling en toepassing van nieuwe ideeën en technologieën vorm te geven is behoefte aan innovatieve ondernemers en werknemers. Ook zien we dat kunst en design steeds vaker worden ingezet om een bijdrage te leveren aan maatschappelijke opgaven en transities.

Het perspectief vanuit kunst en cultuur kan daaraan een krachtige en verrassende bijdrage leveren. Om innovatie in een regio te stimuleren is het dus van belang om de regio aantrekkelijk te maken voor innovatieve mensen. Kenmerkend voor innovatieve mensen is veelal hun creativiteit. Hun creatieve inspiratie ontlenen zij niet zelden voor een belangrijk deel aan kunst en cultuur. Daar waar meerdere creatieve mensen elkaar ontmoeten ontstaan kwalitatief betere innovatieve ideeën door de interdisciplinaire samenwerking die ontstaat. Innovatieve mensen waarderen diversiteit en culturele rijkdom en zijn vaak geïnteresseerd in steden en regio’s die een hoge levenskwaliteit bieden.

4.6

Waarde: verbinden

De waarde ‘verbinden’ is een kernwaarde voor het slagen van een goed cultuurbeleid. We werken intensief samen binnen de gemeente Emmen, maar ook met onze grote culturele partners en in de noordelijke en provinciale netwerken Vereniging Drentse Gemeenten (VDG) en We the North. Grote culturele partners Ook tussen de verschillende grote en kleinere culturele organisaties in Emmen bestaan allerlei verbindingen. De vier grote culturele organisaties in Emmen (Loods13, DIEP, ATLAS Theater en Facet) hebben de afgelopen vier jaar intensief samengewerkt. De grote culturele organisaties willen hun samenwerking onderling en met het culturele veld in Emmen voortzetten. In hoofdstuk vijf vindt u meer informatie over de grote culturele partners. Provinciale en noordelijk Netwerken Als gemeente staan we in verbinding met netwerken om ons heen. Zo werken we samen met Provincie Drenthe en met de Drentse gemeenten in VDG-verband. Met zeven noordelijke overheden (provincie Groningen, gemeente Groningen, provincie Friesland, gemeente Leeuwarden, provincie Drenthe en gemeente Assen) werken we samen in het Noordelijk Overleg Cultuur (NOC) en in het stimuleringsprogramma We The North. Dit programma heeft tot doel om door middel van netwerkversterking mogelijkheden voor landelijke financiering te realiseren, om op deze manier de noordelijke culturele infrastructuur te versterken.

Vanuit Emmen hebben DIEP en Loods13 deelgenomen aan netwerken van We The North en hebben Emmense talenten deelgenomen aan de talentonwikkelingstrajecten. Deze samenwerkingen willen we voortzetten in 2025-2028. Integrale samenwerking

We The North zet zich onder meer in voor lobby richting de rijksoverheid voor een eerlijkere verdeling van rijksmiddelen voor cultuur. In het kader van ‘Elke Regio Telt’ worden bestuurders en fondsen geïnformeerd over de stand van zaken in de drie noordelijk provincies op het gebied van cultuur.

i Voogel, M,. De rol van creativiteit in het innovatiebeleid. (2013).

10

Op dit moment wordt binnen de gemeente Emmen al integraal samengewerkt en afgestemd op het gebied van cultuur, erfgoed, vrijetijdseconomie en evenementen. Ook is cultuur sterk verbonden met onderwijs, jeugd en samenleving. Deze verbindingen willen we in de periode 2025-2028 behouden en versterken. In het verleden zijn op deze manier projecten ondersteund met financiering uit meerdere domeinen. Deze mogelijkheden zullen we ook in de nieuwe periode onderzoeken. In de webshop voor minima zijn ook culturele activiteiten toegevoegd. Kinderen kunnen gebruik maken van het Jeugdfonds Sport & Cultuur.

4.7

Waarde: samenleven

De waarde ‘samenleven’ is een maatschappelijke waarde. We willen projecten op het snijvlak van cultuur en maatschappij stimuleren. Dit doen we door deze projecten voorrang te verlenen bij het toekenningen uit het initiatievenbudget. Cultuur kan een belangrijk middel zijn om sociale inclusie te bewerkstellingen, te denken valt aan projecten om eenzaamheid te bestrijden. Daarnaast is cultuur ook vaak een middel om dialoog op gang te brengen of om door middel van cultuur zingeving en ontplooiing te bieden. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft met een omvangrijke analyse van 900 onderzoeken tot slot officieel bevestigd dat het beoefenen van kunstvormen de mentale en fysieke gezondheid en het algehele welbevinden bevordert.ii Cultuur is dan ook een middel om in te zetten om bij te dragen aan positieve gezondheid van onze inwoners.

Vanaf 2022 ondersteunen we de culturele activiteiten van de Herstelacademie. Een initiatief waarin de doelgroep van VNN, Leger des Heils en GGZ actief aan het werk gaat met herstel door middel van culturele activiteiten. De activiteiten vinden plaats bij Facet.

4.8

Waarde: verdienen

De aanwezigheid van culturele voorzieningen heeft een positief effect op de economie. Er zijn meerdere manieren waarop kunst en cultuur bijdraagt aan de lokale economie: • • • •

Banen en omzet Nieuwe ideeën leiden tot economische groei Aantrekken van bezoekers Stimuleren van talentontwikkeling

De totale culturele en creatieve sector is een belangrijke economische factor voor Nederland met een aandeel in het bruto binnenlands product (bbp) van 3,4% en een bijdrage aan de werkgelegenheid van 4,3%. Indirect genereert de sector bovendien nog meer economische waarde. Onderzoek toont aan dat de culturele en creatieve sector van groot belang is voor het concurrentievermogen en de aantrekkelijkheid van lokale economie. Steden met een rijk cultureel aanbod, zoals musea, theaters, festivals en historische monumenten trekken vaak meer toeristen en investeerders aan, wat in positieve zin bijdraagt aan economische groeiiii. Een culturele en creatieve uitstraling van een stad draagt bij aan het investerings-en vestigingsklimaat en de prijs van het vastgoed. De bekende Amerikaanse socioloog en stedelijk wetenschapper en auteur van ‘The rise of the creative class’, Richard Florida dringt in zijn werk aan op het belang van aantrekken en vasthouden van talent. Economische voorspoed is volgens hem in grote mate afhankelijk van vernieuwers op cultureel, bedrijfskundig, wetenschappelijk of artistiek gebied. Voor deze groep is een cultureel uitdagende omgeving van groot belang. Cultuur speelt volgens Florida een cruciale rol in de economische ontwikkeling van een regio. Het bevordert creativiteit, innovatie en sociale cohesie, wat allemaal bijdraagt aan economische groei en welvaart.

iv De combinatie van wonen, werken en recreëren is voor het centrum van Emmen van groot belang. Om een aantrekkelijke binnenstad te houden voor inwoners en bezoekers is de juiste mix van ii Rapport van de World Health Organization: What is the evidence on the role of the arts in improving health and well-

being? A scoping review’ (2019) http://www.euro.who.int/en/publications/abstracts/what-is-the-evidence-on-the-role-ofthe-arts-inimproving-health-and-well-being-a-scoping-review-2019 iii Europese commissie voor cultuur en creativiteit – Cultuur in steden en regio’s. (2024). iv Jeroen Ansink, ‘De toekomst is aan de creatieve klasse’ (2009) via managementboek.nl.

11

cultuur, horeca en retail essentieel. Bezoekers verblijven vaak in de omgeving en stimuleren daarmee ook de economie in dorpen en wijken. Vanuit Cultuur zetten we ons binnen onze mogelijkheden in voor de instandhouding van onze culturele infrastructuur en de ontwikkeling en versterking van het culturele klimaat in de gemeente Emmen om daarmee bij te dragen aan de ontwikkeling van onze inwoners en het vergroten van de aantrekkelijkheid en levendigheid van onze gemeente voor zowel onze inwoners, bezoekers en (culturele) ondernemers.

12

5

Grote Culturele Partners

Emmen heeft vier grote professionele culturele organisaties: ATLAS Theater, DIEP, Facet en Loods13. De organisaties werken samen met het culturele veld in Emmen aan een brede culturele programmering op het gebied van podiumkunsten, beeldende kunst, taal, media en nog tal van andere disciplines. Dit doen zij in samenwerking met culturele vrijwilligersorganisaties en amateurkunst.

5.1

ATLAS Theater

Het ATLAS Theater heeft een bovenregionale functie en is in acht jaar tijd uitgegroeid tot een niet meer weg te denken culturele voorziening. ATLAS Theater presenteert een breed nationaal en internationaal aanbod van theater en muziek voor een breed publiek uit Emmen en omstreken en biedt een podium voor creatieve en educatieve initiatieven. Het ATLAS Theater heeft voor de periode 2025-2028 de volgende ambities: • De drempel naar theater verlagen en het theater toegankelijk maken voor een brede doelgroep. • Het presenteren van een breed aanbod van professionele podiumkunsten (brede nationale en internationale programmering, binnen de genres toneel, dans, cabaret, opera, musical, klassieke muziek, jeugd -en jongeren theater, etc.) die aansluit bij de (potentiële) bezoekers. Ambitie is lichte groei in aantal voorstellingen per jaar en een blijvende groei in aantal bezoekers. • Het bieden van een platform/ faciliteiten voor overige professionele en amateur culturele organisaties. Ambitie is om in toenemende mate een open, toegankelijk en interactieve rol in te nemen als theater voor de gehele gemeente. Het theater stelt haar podium graag beschikbaar voor jaarlijkse uitvoeringen, voorstellingen, shows en concerten van de vele verenigingen en instellingen in Emmen en omgeving.

Daarnaast draagt het theater haar kennis en ervaring over door intensieve begeleiding van verenigingen op gebied van licht, geluid, toneelbeeld, regie, marketing en kaartverkoop. • Het versterken van de positie van het ATLAS Theater op het gebied van cultuureducatie en het aanbieden/faciliteren van activiteiten van educatieve aard. ATLAS ziet veel noodzaak en kansen op het gebied van cultuureducatie in het algemeen en theaterbezoek in het bijzonder. Ambitie is een steeds betere afstemming tussen het aanbod op het podium en het schoolcurriculum en leerprogramma’s. • Het organiseren van / participeren in sociaal maatschappelijke activiteiten. Ambitie is om een belangrijke bijdrage te leveren aan bewustwording, aanjagen van discussie/dialoog, vinden van creatieve oplossingen bij vraagstukken binnen het sociaal maatschappelijk domein. • ATLAS verwelkomt daarnaast zakelijke evenementen op topniveau, waarbij ze bijdragen aan een eigen gezonde exploitatie, maar ook aan de economische bedrijvigheid en levendigheid van Emmen.

5.2

DIEP – Ruimte voor beeldende kunst Emmen

Vanaf september 2024 heeft het Centrum Beeldende Kunst (CBK) Emmen een nieuwe naam: DIEPRuimte voor beeldende kunst. DIEP laat inwoners van Emmen en de regio kennismaken met hedendaagse beeldende kunst, om daarmee hun leven te verrijken. Als laatste centrum voor beeldende kunst in Drenthe heeft zij een belangrijke rol in het bieden van een podiumfunctie voor beeldende kunst. DIEP wil met haar nieuwe locatie in het Rensenpark een knooppunt zijn voor hedendaagse beeldende kunst voor inwoners van de gemeente Emmen en bezoekers van buiten Emmen. DIEP staat hierbij voor kwaliteit, kennismaking, verwondering, verbinding en een zo laag mogelijke drempel. Bij de activiteiten van DIEP ontmoeten professionele kunstenaars, amateurkunstenaars, organisaties en inwoners elkaar met als doel om te leren, te inspireren en te ontwikkelen. De verbinding met de omgeving als het gaat om amateurkunsten, educatie en buurtcultuur/participatie is voor DIEP van groot belang.

13

DIEP heeft een aantal strategische uitgangspunten geformuleerd op basis waarvan de activiteiten voor de komende jaren vormgegeven worden: • DIEP wil niet alleen vóór maar ook mét haar publiek programmeren, waarbij vanuit een verbindende rol creatieve professionals en amateurs bij elkaar gebracht worden. Bezoekers worden uitgedaagd actief deel te laten nemen aan een tentoonstelling of (educatie)project en er wordt verbinding tot stand gebracht met professionele en amateurkunstenaars met andere beeldende kunstinstellingen. • DIEP draagt bij aan een breed en goed cultureel aanbod dat voor iedereen bereikbaar is, ook voor de scholen en in de dorpen en wijken. • DIEP werkt aan een sterke programmering met o.a. tentoonstellingen, educatie, workshops, lezingen. DIEP werkt volgens een thematische aanpak. • DIEP gaat experimenteren met nieuwe presentatievormen op nieuwe plekken, waarbij ook actief de verbinding met inwoners (op locatie) opgezocht wordt. • DIEP wil een vliegwiel zijn voor de ontwikkeling van het Rensenpark door actief te programmeren, bezoekers aan te trekken en samenwerkingen aan te gaan binnen en buiten het park.

5.3

Facet

Facet is in 2022 ontstaan uit de fusie van de Kunstbeweging en de bibliotheek. Facet heeft een maatschappelijke doelstelling en werkt aan de kracht en vaardigheden van de inwoners van Emmen. Daarbij zijn kansengelijkheid en weerbaarheid belangrijke basiswaarden. Facet geeft inwoners toegang tot informatie, cultuur en (persoonlijke) ontwikkeling. Facet geeft invulling aan de functies die voortvloeien uit de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen en het Bibliotheekconvenant. Voor de centrale vestiging van Facet in het centrum van Emmen wordt een verhuizing (beoogd eind 2027) voorbereid van het Noorderplein naar het Mondriaanplein. In het kader van spreiding en toegankelijkheid blijft Facet uiteraard vanuit al haar vestigingen en servicepunten werken aan leefbare kernen met relevante voorzieningen. Servicepunt Erica zal de komende periode worden doorontwikkeld naar een bibliotheekvestiging. Tegelijkertijd is het voornemen om ook bij andere voorzieningen verbeteringen door te voeren op het gebied van het faciliteren van een aantrekkelijke ontmoetingsplek en de invulling van de kernfuncties uit de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob). Daarnaast is Facet het kennis- en expertisecentrum op het gebied van kunst en cultuur in Emmen. Zij richt zich met name op cultuureducatie, cultuurparticipatie en amateurkunst.

Activiteiten op dit vlak vinden plaats in het onderwijs, in wijken en dorpen. Facet is als aanjager en organisator betrokken bij de Cultuurprijs Emmen. Daarnaast wordt samengewerkt op regionaal niveau onder andere K&C Drenthe voor de uitvoering van de regeling Cultuur met Kwaliteit (CmK). Facet wil in de periode 2025-2028 met haar kennis van taal, kunst en cultuur een bijdrage leveren aan een breed palet aan activiteiten, projecten en diensten in de programmalijnen: • ontdekken: een kansrijke ontwikkeling voor kinderen van 0 - 12 jaar; • oriënteren: het welbevinden van jongeren en jongvolwassenen van 12 - 24 jaar; • ontwikkelen: een gezonde samenleving waarin iedereen mee kan doen; • ontmoeten: ‘samenredzaam’ door sociale verbinding. In 2026 volgt een wetswijziging (Wsob) en een nieuw convenant, waarin taken en rollen van drie overheidslagen en alle betrokken partners in de bibliotheekwereld opnieuw worden vastgelegd. Hierdoor ontstaan nieuwe financiële en wettelijke kaders, met specifieke uitkeringen voor bibliotheken en een wettelijke zorgplicht voor provincies en gemeenten.

5.4

Loods13

Loods13 is tot op heden een theaterschool en productiehuis in Emmen waar iedereen welkom is om theater te maken. Met sociaal-maatschappelijke projecten (die in heel Drenthe plaatsvinden) heeft Loods13 de afgelopen jaren bijdragen aan het bespreekbaar maken van actuele vraagstukken en maatschappelijke problemen. Hiermee wil Loods13 mensen aan het denken zetten en andere perspectieven laten zien en ervaren. Met theater wil Loods13 mensen ruimte geven om te onderzoeken wie ze zijn, om te reflecteren en kritische vragen te stellen. Middels haar theaterschool 14

en diverse projecten als het theater-tussenjaar heeft Loods13 de afgelopen jaren een bijdrage geleverd aan talentontwikkeling op het gebied van podiumkunsten. Om haar activiteiten de komende beleidsperiode door te kunnen zetten en uit te bouwen op basis van een gezonde financiële bedrijfsvoering, heeft Loods13 subsidie aangevraagd bij het Rijksfonds voor Cultuurparticipatie. Die aanvraag is positief beoordeeld, maar wegens onvoldoende budget van het fonds niet gehonoreerd. Loods13 heeft ons vervolgens laten weten voornemens te zijn om voor de periode 2025-2028 de activiteiten van de theaterschool en het theater-tussenjaar te beëindigen en door te gaan als onafhankelijk productiehuis in Drenthe met Emmen als standplaats. Dit stelt ons voor de vraag of deze afwijkende koers past bij de ambities van deze cultuurnota en voor subsidie in aanmerking komt. Ons uitgangspunt hieromtrent is echter dat het onze prioriteit heeft om gedurende de beleidsperiode 2025-2028 theaterlessen te blijven faciliteren, ten behoeve van de (talent)ontwikkeling van onze eigen inwoners. Hierover zal in overleg worden getreden met Loods13 om te kijken of zij hier vorm en inhoud aan kan blijven geven overeenkomstig ons beleid en bijbehorende (financiële) voorwaarden. Gelet op de huidige onzekerheid is besloten om Loods13 in de begroting voor de periode 2025-2028 op PM te zetten.

Wel is er in de cultuurbegroting een post opgenomen voor theaterschool gerelateerde activiteiten.

15

6

Culturele Vrijwilligers Organisaties

In de cultuurnota 2022-2024 ‘De Waarde van Cultuur’ hebben we een vijftal culturele vrijwilligersorganisaties ondersteund. Voorgesteld wordt om de ondersteuning nog vier jaar voort te zetten. De reden hiervoor is dat we in Emmen willen bouwen aan een sterke culturele infrastructuur en organisaties de kans willen geven om zich door te ontwikkelen en te professionaliseren. Dit doen we omdat we in deze vrijwilligersorganisaties de potentie zien om te groeien, maar vooral ook omdat deze organisaties in belangrijke mate bijdragen aan onze visie. Voor de periode 2025-2028 voegen we vier nieuwe organisaties toe die we in deze periode jaarlijks zullen ondersteunen. Dit zijn Stichting Zookeeper, Amateurkunstenaars Emmen (AKE), Stichting Taalpodium Emmen (STEM) en Stichting Filosofiecafé Emmen. Deze vier partijen worden dan niet langer op incidentele basis ondersteund, dit biedt meer zekerheid bij het bestendigen van hun activiteiten.

6.1

Filmhuis Emmen

Het Filmhuis Emmen organiseert meer dan 175 vertoningen per jaar. Filmhuis Emmen richt zich met name op de film als kunstvorm, door bijzondere films, documentaires en alternatieve programmering te bieden in Emmen. In 2021 vierde het Filmhuis Emmen haar vijfentwintigjarig jubileum. Filmhuis Emmen verzorgt haar programmering in bioscoop Kinepolis en organiseert eens per maand Film in het Park op de locatie van Loods13 in het Rensenpark. Naast de vaste voorstellingen beschikt Filmhuis Emmen over een mobiele installatie (Locacinema). Hiermee verzorgt Filmhuis Emmen vertoningen op locatie en filmavonden in de openlucht in het Rensenpark. Filmhuis Emmen streeft naar een eigen locatie voor een zelfstandig filmhuis in het Rensenpark.

6.2

Stichting Grote Kerk Cultureel

De Grote Kerk is een herkenbaar en uniek monument in Emmen. Stichting Grote Kerk Cultureel wil de Grote Kerk voor inwoners en bezoekers behouden en toegankelijk maken als multifunctioneel, cultureel en maatschappelijk ontmoetingspunt. De stichting wil daarbij zoveel mogelijk bezoekers uit de gemeente Emmen en omgeving laten genieten van kunst en cultuur in de Grote Kerk. Dit doet Stichting Grote Kerk Cultureel met de programmering van concerten en exposities. Van klassieke muziek en orgelconcerten tot gitaarmuziek en alternatieve programmering. Hiermee bieden ze een podium aan professionele- en amateurgezelschappen en activiteiten in het kader van cultuureducatie.

6.3

The Bake Shop

The Bake Shop is een organisatie die creatieve popmuzikanten met eigen repertoire (beginners en gevorderden, allen in hun vrije tijd actief) ondersteuning biedt. Dit doen ze door gebruik te maken van hun regionale en nationale netwerk binnen de muziekindustrie. The Bake Shop ziet een groot potentieel aan Drentse muziektalenten. The Bake Shop houdt zich bezig met talentontwikkeling van jong talent uit de regio en biedt ze de tools om zich verder te kunnen ontwikkelen. Talentontwikkelingstrajecten als Popsport, Drentsch Peil XL en Hit the North kunnen voor lokale talenten een belangrijke springplank zijn. In Emmen organiseert The Bake Shop onder andere het Spy Festival en een deel van de programmering voor het Uitfestival.

6.4

Stichting DrenthEvents/Pitfest

In 2016 werd Pitfest voor het eerst georganiseerd “op Erica” met 350 betalende bezoekers. Een evenement georganiseerd vanuit een passie voor punk/metal/hardcore en aanverwante subgenres. Inmiddels is Pitfest uitgegroeid tot een meerdaags festival met duizenden bezoekers uit de omgeving en wereldwijd. Met Pitfest levert Stichting DrenthEvents een belangrijke bijdrage de presentatie van alternatieve muziek in Noord-Nederland met een cross-over van alle extreme muziekstijlen. Hierbij is het doel om jaarlijks ten minste drie Drentse bands de kans te geven zich te presenteren aan een groter publiek. Pitfest ontvangt deze subsidie in het kader van ons streven om in Emmen een diverse programmering op het gebied van cultuur te realiseren.

16

6.5

ZO!34

ZO!34 is de streekomroep voor de gemeenten Emmen en Coevorden en draagt via haar diverse mediakanalen bij aan de nieuwsvoorziening voor onze inwoners. ZO!34 geeft binnen haar mogelijkheden uitvoering aan haar democratische en maatschappelijke functies. Daarnaast wil ze door meer lokaal nieuws en documentaires aan te bieden een platform zijn voor verhalen en perspectieven uit de regio. Op deze manier draag ZO!34 bij aan een rijke en diverse culturele omgeving. ZO!34 heeft de wens om in de komende jaren te professionaliseren en te ontwikkelen van vrijwilligersorganisatie naar een hybride organisatie, waarbij vrijwilligers en betaalde journalisten samenwerken. Daarmee hoopt ze haar impact op de gemeenschap te vergroten. Binnen de gemeentelijke begroting zijn geen middelen opgenomen om hier uitvoering aan te kunnen geven. Hiervoor moet voorlopig nog gekeken w0rden naar externe financiering via de landelijke subsidieregeling voor de professionalisering van de lokale publieke media-instellingen en naar de beoogde stelstelwijzing van de lokale publieke omroep, mogelijk per 2026 (nieuwe wetgeving) en 2027 (inwerkingtreding).Wij volgen uiteraard deze landelijke ontwikkeling met veel belangstelling. Deze stelselwijziging heeft als doel om de onafhankelijkheid en kwaliteit van de lokale publieke omroepen te vergroten.

Dit heeft ook gevolgen voor de bekostiging van de omroepen (verschuiving van Gemeentefonds naar Rijksoverheid), waarbij gemeenten naar verwachting in elk geval tot 2027 verantwoordelijk blijven voor de bekostiging van de lokale publieke omroepen. Voor 2025 is bekend geworden dat ZO!34 kan rekenen op een bijdrage van € 250.000 vanuit de regeling Professionalisering lokale omroepen vanuit het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SvdJ). Daarmee kan ZO!34 aan de slag met de professionalisering van de organisatie. Wij vinden het van belang om ook de komende jaren gezamenlijk op te blijven trekken met de gemeente Coevorden als het gaat om de ontwikkeling van de streekomroep ZO!34.

6.6

Stichting Zookeeper

Studio Zookeeper is de maakplaats in het Rensenpark voor beeldende kunstenaars, met een artistin-residence programma. Zoals Vincent van Gogh naar Drenthe kwam om het Drentse landschap te schilderen, komen nu kunstenaars naar het Rensenpark. Het doel van Stichting Zookeeper is om met beeldende kunst levendigheid te creëren in het Rensenpark. Iedere drie maanden wordt een Zookeeper (artist in residence) geselecteerd door de kunstcommissie van Zookeeper. In deze periode maakt deze Zookeeper nieuwe werken die vragen oproepen, nieuwsgierig maken en discussie stimuleren. De meerwaarde van Zookeeper is de laagdrempelige toegang tot beeldende kunst. Zookeeper draagt bij aan de verhalen van Emmen en we bieden kunstenaars een plek om zich als kunstenaar te ontwikkelen.

6.7

Stichting Taalpodium Emmen

Stichting Taalpodium Emmen (verder: STEM) heeft als doel om het literaire klimaat in ZuidoostDrenthe te bevorderen. De stichting wil dit bereiken door het organiseren en verzorgen van evenementen, podiumkunst, voordrachten en verder alles wat verband houdt met de taal. STEM is bekend van het jaarlijkse Nederlands Kampioenschap Light Verse Dichten, Taal Theater Nachten en diverse kleinere evenementen. We vinden het van belang dat STEM met haar activiteiten ook oog heeft voor de jeugd en talentontwikkeling.

6.8

Amateur Kunstenaars Emmen (AKE)

AKE is de Vereniging van Amateur Kunstenaars in Emmen, opgericht in 1969, waar leden hun artistieke talenten en vaardigheden kunnen ontwikkelen. In een eigen gebouw met verschillende grote ateliers worden diverse cursussen op het gebied van tekenen, schilderen, beeldhouwen, edelsmeden en keramiek gegeven onder leiding van gekwalificeerde docenten. We hebben veel waardering voor AKE, die al zoveel jaren een plek biedt aan zowel inwoners van Emmen als mensen van buitenaf, zowel beginners als gevorderden, om zich creatief en artistiek te ontwikkelen. AKE is toegevoegd aan de cultuurnota om op deze manier de activiteiten een impuls te kunnen geven. AKE heeft uitdagingen wat betreft het toekomstbestendig maken van hun huisvesting en organisatie.

17

6.9

Stichting Filosofiecafé Emmen

Stichting Filosofiecafé Emmen is in 2020 opgericht met als doelstelling het filosofische klimaat in Emmen te vergroten. Filosofiecafé Emmen wil door aansprekende bijeenkomsten te organiseren meer mensen interesseren voor filosofie. Het karakter van de openbare cafés die de afgelopen jaren plaatsvonden bij Loods13 zijn laagdrempelig, zodat iedereen de kans krijgt om in aanraking te komen met filosofie en maatschappelijke vraagstukken. Stichting Filosofiecafé Emmen is de afgelopen jaren op incidentele basis door ons ondersteund en heeft de wens om de komende jaren verder te groeien. Dit wordt gedaan door middel van het uitbreiden van het aantal lezingen, het organiseren van een filosofiefestival en meer (school)jeugd betrekken en interesseren voor filosofie.

18

7

Erfgoed en Musea

Erfgoed is een bron van verhalen over onszelf en onze omgeving. Erfgoed zorgt daarmee voor een gevoel van verbondenheid en versterking van identiteit. Het draagt bij aan het ‘hier kom ik weg’ gevoel. Wij zijn trots op ons cultureel erfgoed en hebben ook waardering voor een ieder die zich hier voor inzet. De gemeente Emmen herkent de krachtige stimulans die het erfgoed voor de gemeenschap in cultureel, sociaal-maatschappelijk, economisch en ruimtelijk opzicht kan bieden. De uitvoering van wet- en regelgeving op het gebied van erfgoed en monumenten maakt geen deel uit van deze cultuurnota, maar is vastgelegd in de gemeentelijke erfgoednota die begin 2025 wordt geactualiseerd. Vanuit de cultuurnota ligt het accent vooral op het ontsluiten, beleefbaar en zichtbaar maken van erfgoed. Dit doen wij middels de subsidiëring van een aantal musea en de Stichting ErfgoedNetwerk Emmen, die een netwerk heeft opgebouwd van een veertigtal erfgoedorganisaties in de gemeente Emmen. Musea zijn van groot belang voor het culturele, historische en recreatieve profiel van Emmen. Voor de periode 2025-2028 zijn we voornemens om in te zetten op de versterking en verduurzaming van het verhaal van het Veen en Van Gogh. Het Veenpark en het Van Gogh Huis Drenthe fungeren op provinciaal niveau als respectievelijk drager van het verhaal van het Veen en drager van het verhaal van Van Gogh.

We continueren de komende jaren onze steun aan Stichting ErfgoedNetwerk Emmen, Stichting De Spiker en Museum Collectie Brands. Het Industrieel Smalspoor Museum is daarentegen als nieuwe partij opgenomen, als erkend museum passend bij het verhaal van Emmen. Hiermee bestendigen wij de initiatiefsubsidie die aan hen is verstrekt gedurende de periode 20222024 in het kader van professionalisering. Het Harmonium Museum is tot slot niet meer in deze cultuurnota opgenomen, mede vanwege het feit dat dit museum haar activiteiten heeft gestaakt. De voorgenoemde musea die wij gedurende de periode 2025-2028 jaarlijks ondersteunen, mede gebaseerd op gemaakte afspraken uit het verleden, dragen allen bij aan het beleefbaar en zichtbaar maken van het verhaal van Emmen. Nieuw is dat wij, in aanvulling hierop, voornemens zijn om een ontwikkelbudget musea beschikbaar te stellen dat dient om het gehele museale veld in de gemeente Emmen te versterken (zie paragraaf 7.7). Tot slot zijn wij voornemens om in gezamenlijkheid met onze musea te onderzoeken hoe we het museumbezoek in Emmen onder (Emmense) kinderen en jongeren kunnen vergroten. In het vervolg van dit hoofdstuk volgt een beschrijving van de organisaties die we in 2025-2028 op jaarlijkse basis zullen gaan ondersteunen.

7.1

Stichting ErfgoedNetwerk Emmen

Stichting ErfgoedNetwerk Emmen stelt zich ten doel om een netwerk tot stand te brengen tussen de organisaties in Emmen die zich inzetten voor het behoud, duurzame ontwikkeling en toegankelijkheid van het cultuurgoed. De stichting maakt verbinding, legt relaties, zoekt afstemming en deelt kennis. Daarnaast zet de stichting zich in voor het sterker profileren van cultuur-historisch erfgoed dat kan bijdragen aan een eigen gezicht van dorpen, wijken en buurtschappen in de gemeente Emmen. ErfgoedNetwerk Emmen fungeert als aanjager van diverse erfgoedprojecten in samenwerking met historische verenigingen en musea. Het ErfgoedNetwerk fungeert tevens als penvoerder namens Comité OMD Emmen met betrekking tot de Open Monumentendagen. Stichting ErfgoedNetwerk Emmen gaat onverminderd door met de activiteiten die zij tot nu toe heeft ontwikkeld en die bewezen hebben bij te dragen aan de doelstelling van de stichting. Nieuwe projecten die opgestart worden zijn 80 Jaar Vrijheid (2025) en het Van Gogh Jubileumjaar in 2028.

7.2

Stichting De Spiker

De stichting verbindt in de Zandstrooiboerderij (Zwaantje Hans-Stokman’s Hof) de recente geschiedenis van de oliewinning met de oudere geschiedenis ten aanzien van de kunst van het zandstrooien. Het maakt de geschiedenis van Schoonebeek beleefbaar en zichtbaar met exposities en het organiseren van educatieactiviteiten, in het bijzonder over het ambacht van het zandstrooien en de oliewinning. Aanvullend worden jaarlijks diverse exposities en tentoonstellingen in wisselende samenstelling gehouden met name over de geschiedenis van Schoonebeek. Voor de 19

komende periode worden de mogelijkheden verkend om de tentoonstelling over de oliewinning te vernieuwen.

7.3

Museum Collectie Brands

Museum Collectie Brands, gevestigd in Nieuw-Dordrecht, beschikt over een omvangrijke collectie die de verhalen en geschiedenis vertelt van Zuidoost-Drenthe. De kerncollectie, bestaande uit zo’n 70.000 boeken en objecten, is gevormd uit de verzamelingen van Jans Brands, Janny Jalving en Jan Dekkers. Industrieel erfgoed is ook een belangrijke pijler voor het museum. In 2025 worden eerst nog pilottentoonstellingen op dit gebied georganiseerd. Het museum is voornemens om vervolgens een permanente tentoonstelling in te richten over industrieel erfgoed van de gemeente Emmen, omdat dit een belangrijk onderdeel uitmaakt van de geschiedenis van de gemeente Emmen en daarmee ook bijdraagt aan het verhaal van Emmen. Museum Collectie Brands heeft tot slot al enige jaren de wens om haar museum uit te breiden en hoopt hier in de toekomst uitvoering aan te kunnen geven. De keuze voor het juiste concept, de bijbehorende invulling en vermarkting daarvan blijven gedurende de beleidsperiode 2025-2028 belangrijke aandachtspunten voor Museum Collectie Brands om de gewenste bezoekersaantallen van 10.000 per jaar te halen.

7.4

Veenpark

Het verhaal van het Veen is verankerd in de identiteit van de provincie Drenthe en het karakter van Zuidoost-Drenthe. Het Veenpark vertelt dit belangrijke verhaal over het veen, de veenarbeiders en de turfwinning. Om dit verhaal op een nieuwe, eigentijdse manier te vertellen, heeft het Veenpark in Barger-Compascuum een kwaliteitsslag ondergaan door uitvoering te geven aan fase 1 van haar masterplan. Het Veenpark heeft in de periode 2022-2024 stappen gezet richting museum van provinciaal belang. Op het moment dat aan eerder gestelde voorwaarden is voldaan, beoordeelt de provincie Drenthe of het museum toetreedt als museum van provinciaal belang. Voor de periode 2025-2028 zijn we voornemens om de verdere ontwikkeling van het Veenpark, als belangrijke dagattractie in de gemeente Emmen en beoogd museum van provinciaal belang, te ondersteunen. Vanuit de gemeente Emmen bestaat deze steun uit een vaste bijdrage en daarnaast een ontwikkelbudget specifiek voor het Veenpark. Het ontwikkelbudget is bestemd voor de versterking van de organisatie van het Veenpark, maar kan tevens worden ingezet ten behoeve van de marketing. Dit ontwikkelbudget wordt verstrekt onder voorbehoud dat is voldaan aan reeds eerder gemaakte afspraken met het Veenpark in het kader van het Masterplan, bijvoorbeeld met betrekking tot de ontwikkeling van de museale organisatie op basis van de Code Cultural Governance.

7.5

Van Gogh Huis Drenthe

Het Van Gogh Huis Drenthe in Nieuw-Amsterdam/Veenoord is het enige, voor publiek, openbaar toegankelijke huis in Nederland waar Vincent van Gogh gewoond en gewerkt heeft. De locatie van het Van Gogh Huis Drenthe is dan ook uniek. In het Van Gogh Huis Drenthe is te zien hoe de tijd van Van Gogh in Drenthe eruitzag. Het is één van de meest tot de verbeelding sprekende beleeflocaties over Van Gogh. Het Van Gogh Huis Drenthe in Nieuw-Amsterdam/Veenoord fungeert dan ook als een grote drager van Van Gogh Drenthe, als prominente plek waar Van Goghs Drentse verhaal blijvend op inspirerende wijze verteld wordt. Het Van Gogh Huis Drenthe heeft gedurende de periode 2022-2024 een doorontwikkeling doorgemaakt op het gebied van inhoud en organisatie. Na de modernisering van het Van Gogh Huis in 2023 is de potentie om meer bezoekers te trekken nog groter geworden. Dit willen we de komende periode bestendigen door de jaarlijkse subsidie van het Van Gogh Huis Drenthe te verhogen, zodat het Van Gogh Huis Drenthe verder door kan groeien en professionaliseren voor de langere termijn. Het Van Gogh Huis Drenthe blijft zich inzetten op het aanbieden van een aantrekkelijke inhoudelijke programmering en het aanbieden van educatie over Vincent van Gogh aan scholen en groepen.

Verder wil het op lokaal, regionaal, nationaal en internationaal blijven samenwerken om de naamsbekendheid te vergroten en ook meer bezoekers te trekken. Het Van Gogh Huis Drenthe maakt onderdeel uit van Van Gogh Europe, die zich inzet voor het behoud en de collectieve promotie van Van Gogh.

20

7.6

Industrieel Smalspoor Museum

Het Industrieel Smalspoormuseum beheert en behoudt een collectie smalspoor objecten, die zijn oorsprong vindt in het veenbedrijf. Die oorsprong wordt ook uitgedragen, maar de opzet van het Smalspoormuseum is breder. Het streeft ernaar om ook smalspoor uit andere bedrijfstakken, zoals bouw, weg- en waterbouw, mijnen, olie-industrie, beton- en steenindustrie te bewaren en te beheren. Daarmee laat het museum de bezoekers zien hoe belangrijk smalspoor is geweest voor de industriële ontwikkeling van ons land. Het museum richt zich op de ontwikkeling van het industrieel smalspoor in Nederland en op de regionale cultuurhistorische ontwikkeling van de veenen turfwinning in Zuidoost Drenthe. Verder beschikt het Industrieel Smalspoormuseum over de enige, in originele staat behouden, turfstrooiselfabriek van ons land. Het Industrieel Smalspoor Museum is een van de grotere musea in onze gemeente, zowel qua oppervlakte als op het gebied van collectie en bezoekersaantallen. Het museum sluit goed aan bij het verhaal van Emmen. Het is bovendien in 2023 een erkend museum geworden. Het Industrieel Smalspoor Museum heeft gedurende de periode 2022-2024 op incidentele basis subsidie ontvangen in het kader van professionalisering van haar museum.

Om dit te bestendigen wordt het museum in de cultuurnota opgenomen en kan het in dit kader rekenen op structurele (verhoogde) subsidie gedurende de periode 2025-2028.

7.7

Ontwikkelbudget musea

Naast de reguliere jaarlijkse subsidies aan de hiervoor genoemde organisaties zijn wij voornemens om voor de periode 2025-2028 onze musea in de breedte te ondersteunen door een ontwikkelbudget voor musea beschikbaar te stellen met als doel om de kwaliteit van de museale sector in de gemeente Emmen te versterken en bij te dragen aan de bezoekersaantallen van de desbetreffende musea. Dit vraagt enerzijds om versterking op het gebied van de inhoud en anderzijds op het vergroten van de zichtbaarheid. Aandachtspunten in dit kader zijn onder andere het versterken van het tentoonstellingsbeleid, (online) marketing en communicatie en het versterken van de organisatiekracht. Het ontwikkelbudget voor musea biedt de ruimte om te anticiperen op wat nodig is en op veranderingen in de markt. Met het ontwikkelbudget streven we naar een integrale aanpak die zowel marketingexpertise als deskundigheid in het creëren van interactieve en aantrekkelijke tentoonstellingen benut. Over de exacte invulling hiervan zal in overleg worden getreden met het veld. Beleidsmatig wordt de afweging gemaakt hoe deze middelen zo doelmatig mogelijk kunnen worden ingezet om ons museale veld in de breedte te versterken.