Bijlage 1: BNG Bank Jaarrekening 2020

40

2.2 CO2-emissies bedrijfsvoering BNG Bank streeft in de eigen bedrijfsvoering naar CO2-neutraal opereren, het zo zuinig mogelijk omgaan met materialen en het terugdringen van de CO2-emissies.

Emissies CO₂

Totaal

Totaal

Totaal ton (0,7 per fte)

103

198

0,9

0,5

0,1

0,6

0,4

0,2

103

0,3

0,3 15 0

Scope Absoluut

(in ton)

(in ton)

(in ton)

Elektriciteits- Warmteverbruik verbruik (in MWh) (in GJ)

Elektriciteitsverbruik (in MWh)

Per fte

Energie- en warmteverbruik

Absoluut Per fte

Elektriciteits- Warmteverbruik verbruik (in MWh) (in GJ)

Warmteverbruik (in GJ)

41

Jaarlijks wordt over de CO2-emissies van de eigen bedrijfsvoering gerapporteerd op basis van Scope 1, 2 en 3 van het Greenhouse Gas Protocol. In de paragraaf Uitgangspunten verslaglegging wordt de berekening van de CO2-emissies van de interne bedrijfsvoering toegelicht. De COVID-19-pandemie had een groot effect op de CO2-emissies van de bank. In 2020 zijn de CO2-emissies in vergelijking met 2019 met 42% verminderd. Bovendien heeft BNG Bank met CO2-compensatiemaatregelen 300 ton kunnen compenseren, waarmee de eigen CO2-footprint ruimschoots is gecompenseerd. De daling van de eigen CO2-emissies is terug te voeren op de halvering van de verbruikte fossiele brandstoffen door leaseauto's en het vrijwel wegvallen van de vliegkilometers. Het elektriciteitsverbruik is met 6% verminderd in vergelijking met 2019 en het warmteverbruik met 13%. In de Scope 3 emissie is ook bij benadering het aardgasverbruik van de (huur) uitwijklocatie begrepen. BNG Bank maakt voor de elektriciteitsvoorziening van het kantoor in Den Haag gebruik van groene energie en een deel van de CO2-uitstoot wordt gecompenseerd. In besluitvorming over onderwerpen zoals huisvesting, inkoop, ICT en reisbeleid wordt het duurzaamheidsbeleid meegewogen.

BNG Bank zal de komende periode aandacht besteden aan het effect van klimaatrisico's in de eigen bedrijfsvoering en daar waar nodig maatregelen nemen (zie ook paragraaf Risicobeheer).

42

Gemeente Apeldoorn, huisbankierschap

Verwerken betalingsverkeer Invulling partnership en social return

Verzorgen rekeningcourant

43

2.3 Compliance In het realiseren van haar doelen en ambities is BNG Bank ervoor verantwoordelijk om wetten, regels en interne normen na te leven, gerechtvaardigde belangen van haar stakeholders te dienen en daarmee de integriteit van haar organisatie, klanten, medewerkers en markten te borgen.

Wet- en regelgeving BNG Bank heeft met veel wet- en regelgeving te maken, die vaak complex van aard is. Het risico op onvoldoende naleving is daardoor groot en vergt veel beheersing. Het Compliance Management Framework (CMF) waarmee de gevolgen en benodigde voorbereiding van naderende wet- en regelgeving in kaart worden gebracht, verbetert de beheersing en de aantoonbaarheid van naleving. Het CMF bestaat uit beleid, werkwijzen, rollen en verantwoordelijkheden om te waarborgen dat nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving tijdig wordt gedetecteerd en de gevolgen voor de bank worden geanalyseerd en doorgevoerd. BNG Bank controleert of de van toepassing zijnde weten regelgeving wordt nageleefd, waardoor het risico op financieel of reputatieverlies door onvoldoende naleving vermindert en beheersbaar is.

Integere bedrijfsvoering Een integere bedrijfsvoering is een belangrijk fundament van BNG Bank. Dit omvat onder meer het integer handelen van bestuurders en medewerkers en het aanbieden van eerlijke producten en diensten. De bank handelt met inachtneming van verantwoordelijkheden en geldende regels, op moreel verantwoorde wijze, op basis van algemeen aanvaarde sociale en ethische normen. De beveiliging van informatiesystemen alsmede de aan BNG Bank toevertrouwde gegevens voldoen aan strenge beveiligingseisen. De bank hanteert interne beleidsen gedragsregels ter waarborging van haar integriteit en om te voldoen aan relevante wet- en regelgeving. Dit betreft onder andere de controle van privébeleggingstransacties van medewerkers, het

voorkomen en op transparante wijze beheersen van tegenstrijdige belangen en het afschermen van vertrouwelijke informatie. Het handhaven en verhogen van bewustzijn op het gebied van regelgeving, compliance procedures en fraude- en anti-corruptiemaatregelen heeft eveneens aandacht. Nieuwe medewerkers ontvangen de BNG Bedrijfscode, de gedragscode van de bank. Interne medewerkers, evenals in aanmerking komende externe medewerkers, leggen de bankierseed af. Zorgplicht en het handelen in het belang van de klant staan voorop in de dienstverlening. BNG Bank streeft naar transparante producten die in klantbehoeften voorzien en waarvan de risico’s voor de klanten overzienbaar zijn. BNG Bank zorgt ervoor om klanten op een begrijpelijke manier te informeren en hen te waarschuwen voor risico’s die aan bepaalde producten kleven. Een klachtafhandelingsprocedure is beschikbaar op de website. Daarnaast heeft de bank procedures opgesteld ten behoeve van het accepteren van nieuwe klanten, het toezicht op bestaande klanten en het voorkomen van betrokkenheid bij financieel economische criminaliteit. Het ‘Beleid anticorruptie en belangenverstrengeling’ is intern gepubliceerd en voor alle medewerkers beschikbaar.

Diverse in dit beleid genoemde regelingen, zoals de BNG Bedrijfscode, de Regeling Privébeleggingstransacties, Regels bij relatiegeschenken en privétransacties met leveranciers en Regels bij nevenfuncties van medewerkers, zijn gepubliceerd op de website en daarmee toegankelijk voor alle stakeholders. Ook in het Customer Due Diligence (CDD)-beleid wordt aandacht besteed aan het voorkomen van betrokkenheid bij corruptie. De Systematische

44

Integriteitsrisicoanalyse (SIRA) is voor BNG Bank en dochtermaatschappijen voor het laatst in 2020 geactualiseerd. Het SIRA-proces wordt momenteel door de bank geactualiseerd en aangescherpt. In 2020 zijn er geen significante incidenten geweest op het gebied van compliance en integriteit. BNG Bank is niet betrokken geweest bij gerechtelijke procedures of sancties die samenhangen met het niet nakomen van wet- en regelgeving op het gebied van financieel toezicht, corruptie, mensenrechten, milieu, mededinging, productaansprakelijkheid of privacy, of bij gerechtelijke procedures of sancties vanwege concurrentiebeperkende maatregelen waarbij de bank direct of indirect partij was.

Ketenbeheer BNG Bank fungeert als intermediair tussen de internationale geld- en kapitaalmarkt en de Nederlandse publieke sector. In 2020 hebben zich geen (substantiële) wijzigingen voorgedaan in de keten waarin BNG Bank opereert. De bank trekt korteen langetermijnfinanciering in verschillende valuta aan op internationale geld- en kapitaalmarkten. Obligaties die BNG Bank uitgeeft zijn op de beurs verhandelbaar, waardoor de bank geen invloed heeft op het eigenaarschap ervan. Deels voorziet BNG Bank in kortlopende financieringsbehoefte door het accepteren van deposito’s (veelal van centrale banken) en transacties met financiële instellingen. Deze tegenpartijen vallen onder het CDD-beleid, gebaseerd op de door de Wft gestelde eis van integere bedrijfsvoering, de Nederlandse antiwitwaswetgeving (Wwft) en het 'Dutch Banking Sector Agreement on international responsible business conduct regarding human rights'. Klanten van BNG Bank bevinden zich in de Nederlandse publieke sector en in de sectoren wonen, zorg, onderwijs, energie, milieu, mobiliteit en netwerken. Het grootste deel van de leningen die wordt verstrekt (ruim 90%) bestaat uit leningen aan of gegarandeerd door overheidsinstanties. Het CDD-beleid is gericht op het goed kennen en monitoren van klanten om daarmee financieel economische criminaliteit te voorkomen en tegen te gaan.

Met dit beleid geeft de bank invulling aan haar belangrijke poortwachtersfunctie, waarmee voorkomen dient te

worden dat crimineel verkregen geld toegang krijgt tot het financiële bancaire systeem. De uitvoering van het betalingsverkeer voor klanten van BNG Bank en de interne kantoorautomatisering wordt verricht door Centric FSS, de belangrijkste samenwerkingspartij voor de bank. Klanten van BNG Bank bevinden zich vooral in de Nederlandse publieke sector en in de sectoren wonen, zorg, onderwijs, energie, milieu, mobiliteit en netwerken. BNG Bank verwacht van klanten dat zij voldoen aan de voor hen geldende wet- en regelgeving. Dat geldt ook voor de relaties waarmee klanten zaken doen ten behoeve van hun eigen activiteiten. De wijze waarop BNG Bank mensenrechten in de keten respecteert, is opgenomen in het Mensenrechtenbeleid. In het beleid zijn verschillende uitingen van mensenrechtenschendingen als uitsluitingscriteria opgenomen. De bank wil daarmee voorkomen dat mensenrechtenschendingen plaatsvinden bij klanten en dat de bank met dergelijke schendingen in verband wordt gebracht. Ook heeft BNG Bank een aantal sectoren benoemd waaraan zij geen dienstverlening aanbiedt. Deze sectoren zijn vastgelegd in het Duurzaamheidsbeleid. Bij projectfinancieringen worden met ingang van 2020 de Equator Principles als uitgangspunt voor monitoring en verantwoording gehanteerd.

45

GVB Amsterdam

GVB Amsterdam openbaar vervoer Openbaar vervoerbedrijf van en voor Amsterdam

Financiering van 200 miljoen voor verduurzaming en vervanging metrostellen, tramstellen en elektrische bussen

46

2.4 Risicobeheer Risicobeheer is gericht op het onderkennen en beheersen van mogelijke risico’s in de bedrijfsvoering. Het risicobeheer van BNG Bank is gericht op het handhaven van een veilig risicoprofiel, hetgeen tot uitdrukking komt in hoge externe ratings. Het proces van het accepteren en beheersen van risico's is inherent aan de dagelijkse activiteiten van een bank. Om activiteiten uit te kunnen voeren, moet een bepaald niveau van krediet-, markt-, liquiditeits-, operationele en strategische risico’s worden geaccepteerd. Het risicobeheer van BNG Bank is gericht op het handhaven van een veilig risicoprofiel. Het strikte kapitalisatiebeleid, de beperking van diensten en tegenpartijen zoals vastgelegd in statuten en beleid en het feit dat de bank geen trading book heeft, bepalen de reikwijdte, omvang en sfeer van de risicobereidheid van de bank.

Risk Management Framework Het Internal Governance Framework (IGF) vormt de basis voor alle besluitvorming binnen BNG Bank. Het

IGF beschrijft het 'Three Lines of Defense'-model en hoe het risicobeheer hierin is gepositioneerd. Onderdeel van het IGF is het Risk Management Framework (RMF), bestaande uit het overkoepelende beleid inzake algemene en specifieke risicogerelateerde onderwerpen, zoals risk governance, risk appetite framework en specifieke risico’s. Het RMF is toegesneden op het specifieke bedrijfsprofiel van BNG Bank. Risicobeheeractiviteiten zijn geïntegreerd in alle delen van de organisatie waar belangrijke risico's kunnen ontstaan. Het continue risicobeheerproces omvat het identificeren, beoordelen, meten, bewaken, rapporteren en sturen van de verschillende soorten risico's.

47

Risk governance De two-tier bestuursstructuur van BNG Bank bestaat uit een RvC en een RvB. De RvC keurt het Risk Appetite Statement (RAS) van de bank goed en ziet erop toe of het feitelijke risicoprofiel binnen de goedgekeurde risicobereidheid ligt. De RvB is verantwoordelijk voor het opstellen van het RAS en draagt er zorg voor, dat de operationele activiteiten van de bank plaatsvinden binnen de kaders van de risicobereidheid voor de verschillende risico's. Daarbij wordt gebruik gemaakt van enkele risicogeoriënteerde RvB-commissies: Asset & Liability Committee, Kredietcommissie, Commissie Kapitaal, Commissie Financiële Tegenpartijen en Investment Committee. Een beschrijving van de taken en deelnemers van deze commissies is gepubliceerd op de website. De volgende afdelingen ondersteunen de RvB bij de implementatie van het risicobeleid: - Risk Management: De afdeling Risk Management kwalificeert, kwantificeert en bewaakt risico’s en

rapporteert hierover. De risico's bestaan uit kredietrisico, marktrisico, liquiditeitsrisico, operationeel risico en strategisch risico. De afdeling onderhoudt de risicobeleidsdocumenten en het RMF. Doel, aard, positie en verantwoordelijkheden van de functie zijn vastgelegd in het Risk Management Charter. Risk Management is vertegenwoordigd in de risicogeoriënteerde RvB-commissies en is deelnemer aan vergaderingen van het Risk Committee van de RvC. - Kredietrisicobeoordeling: De afdeling Kredietrisicobeoordeling biedt onafhankelijke beoordeling van en advies over risico's met betrekking tot kredietvoorstellen voor klanten en financiële tegenpartijen. De afdeling is betrokken bij de formulering van beleid met betrekking tot kredietrisico. Als onderdeel van het operationele kredietproces is de afdeling vertegenwoordigd in een aantal risicogeoriënteerde RvB-commissies. In 2020 is besloten 'Restructuring and Recovery Management', los te maken van Kredietrisicobeoordeling en onder te brengen in

48

een aparte afdeling. Het betreft het toezicht op, het beheer en de verwerking van niet-presterende kredieten en kredieten waar een sterke toename van het kredietrisico wordt waargenomen. Deze afdeling zal onder de CFO ressorteren. De afdeling Kredietrisicobeoordeling valt onveranderd onder de CRO. In 2020 heeft de implementatie van het Credit Risk Assessment Framework (CRAF) plaatsgevonden, waarmee een kwaliteitsverbetering van de risicobeoordeling van onze klanten wordt bewerkstelligd. - Compliance: De afdeling Compliance richt zich op aangelegenheden die samenhangen met gedrag en integriteit. De taken, positie en bevoegdheden van de compliancefunctie zijn vastgelegd in het Compliance Charter. De Compliance Officer rapporteert aan de RvB en heeft een rapportagelijn naar de RvC. - Security: De afdeling Security biedt ondersteuning aan de RvB en het management om de betrouwbaarheid en continuïteit van de bedrijfsprocessen te waarborgen en om beveiligingsrisico’s te beheersen. Security is betrokken bij projecten vanuit een (informatie)beveiligingsperspectief. De Corporate Information Security Officer (CISO) is gepositioneerd binnen het directoraat Processing en heeft een directe rapportagelijn naar de CRO en de RvB, om daarmee zijn onafhankelijke positie als tweedelijnsfunctie te waarborgen.

In 2020 heeft de CISO, als lid van het COVID-19 Crisis Management Team, wekelijks de CRO geadviseerd over mogelijke securityrisico’s (cyberrisico’s) die voortvloeien uit het remote werken en geadviseerd over aanvullende risicoverlagende maatregelen. In 2021 wordt de afdeling Security rechtstreeks gepositioneerd onder de CRO. - Interne Auditdienst (IAD): De IAD voert periodiek operationele audits uit om de structuur en prestaties van de risicobeheersystemen te evalueren en om de naleving van de van toepassing zijnde wetgeving te beoordelen. De taken, positie en bevoegdheden van de IAD zijn vastgelegd in het Internal Audit Charter. De IAD functioneert als een onafhankelijke entiteit binnen de bank en rapporteert aan de RvB. De IAD heeft een rapportagelijn naar de RvC. Met ingang van 1 januari 2020 concentreert de afdeling zich, conform

het 'Three Lines of Defense'-model, op het uitvoeren van operational audits die behoren tot de derde lijn.

Risk Appetite Framework Onderdeel van het RMF is het Risk Appetite Framework (RAF). Dit raamwerk omvat beleid, processen, controles en systemen waarmee de risicobereidheid van de bank wordt vastgesteld, gecommuniceerd en gecontroleerd. Bovendien bevat het RAF het Risk Appetite Statement (RAS), risicolimieten en een overzicht van de rollen en verantwoordelijkheden van degenen die toezicht houden op de implementatie en monitoring van het RAF. Het RAS wordt jaarlijks bijgewerkt op basis van externe en interne ontwikkelingen. De risicobereidheid wordt uitgewerkt in limieten, doelen en ratio's voor de verschillende soorten risico's. Per kwartaal wordt gemonitord of de bank binnen de grenzen van de risicobereidheid blijft. De uitkomsten worden gerapporteerd aan de RvB en de RvC. De rapportage biedt geaggregeerde informatie afgeleid van cijfers die worden gebruikt voor de dagelijkse limietbewaking. Als gevolg hiervan is de informatie die wordt verstrekt aan de RvB en de RvC in overeenstemming met de informatie die wordt gebruikt in de operationele processen.

49

Risk Appetite Statement 2020 > Reputatie en merk

Indicator

Kwalitatieve beschrijving van risicobereidheid

Ambitie

- Behoud van status van promotional bank.

- Perceptie van BNG Bank als een

- Correct gedrag en ethisch zaken doen.

semi-publieke instelling met

- Prudente dienstverlening en zorgplicht voor klanten.

uitstekende kredietwaardigheid

- Voldoen aan wet- en regelgeving en criteria

en een uitstekende reputatie

van toezichthouder.

integriteit.

- Kwalitatieve en kwantitatieve capaciteit

- Gespecialiseerde bank voor

om het businessplan uit te voeren.

de publieke sector met hoge

- Effectieve, efficiënte, gecontroleerde

niche-expertise.

en ethische bedrijfsvoering.

- Betrouwbaar, duurzaam,

- Voldoen aan adequate normen om incidenten op het gebied

professioneel.

andere indicatoren

van informatiebeveiliging of bedrijfscontinuïteit te voorkomen.

- Diensten op maat tegen

- Voldoen aan duurzaamheidsverplichtingen.

concurrerende tarieven.

> Winst-

Kwalitatieve beschrijving van risicobereidheid

Ambitie

- Baten en lasten trends zijn relatief stabiel en in lijn

- Relatief stabiele jaarresultaten

met elkaar.

- Redelijk rendement

Credit rating en

gevendheid

- Bedragen van potentiële/incidentele verliezen zijn beperkt.

Indicator Winstgevendheid

> Solvabiliteit

Kwalitatieve beschrijving van risicobereidheid

Ambitie

- Totale kapitaalratio hoger dan andere banken.

- Zeer voorzichtige kapitaal-

- Hoge kwaliteit van kapitaal.

toereikendheid, in lijn met

- Beschikbaar kapitaal > vereist kapitaal.

gewenste ratingprofiel.

Indicator Kapitaalratio’s

> Liquiditeit

Indicator Liquiditeitsratio’s

Kwalitatieve beschrijving van risicobereidheid

Ambitie

- Altijd in staat om op korte termijn

- Stabiele aanwezigheid

aan verplichtingen te voldoen.

in de publieke sector.

- Voortdurende toegang tot geld- en kapitaalmarkten.

- Voorzichtige liquiditeits-

- Het vermogen om liquiditeit te genereren is voldoende

positie, in lijn met het

voor elke tijdshorizon onder moeilijke omstandigheden.

gewenste ratingprofiel.

- Herfinancieringsrisico is afdoende gelimiteerd.

50

In 2020 is BNG Bank binnen haar risicobereidheid gebleven. In enkele gevallen werden interne limieten overschreden, maar werden de betreffende risicoposities spoedig weer binnen de limiet gebracht of werden op een afgewogen wijze veranderingen in de limietstructuur aangebracht. De overschrijdingen leidden niet tot financiële verliezen of een tekort aan kapitaal. In relatie tot haar kapitaal heeft de bank voldaan aan de wettelijke toezichtvereisten, evenals aan haar aanvullende interne kapitaaldoelstellingen. Wat betreft het operationele risico, is BNG Bank binnen de interne normen voor operationele incidenten gebleven. Actualisering van het RAS voor 2021 heeft niet tot significante wijzigingen geleid. In 2020 is, mede ten dienste van het ICAAP proces, een assessment van de materiële risico’s uitgevoerd en is een uitgebreidere scenarioanalyse uitgevoerd dan voorheen. De scenario’s worden in de relevante risicocommissies bediscussieerd en goedgekeurd. In het assessment van de materiële risico’s is vastgesteld als aandachtspunt voor 2021 dat meer aandacht moet worden besteed aan klimaat- en omgevingsrisico’s in de context van kredietrisico. Dit is in lijn met de nieuwe strategische ambities van BNG Bank.

Compliance Management Framework Een solide en betrouwbare reputatie is van groot belang voor BNG Bank. Van toepassing zijnde wet- en regelgeving is in aantal toegenomen en is vaker complex van aard. De eis van aantoonbare naleving is daarnaast van groter belang geworden. Daarom heeft de bank een raamwerk ontwikkeld om op effectieve en efficiënte wijze onze toekomstige en huidige nalevingsrisico's te beheren. Dit Compliance Management Framework (CMF) is sinds begin 2020 operationeel en een belangrijk instrument binnen het IGF. Het CMF sluit aan bij de belangrijkste principes van het RMF, waaronder risicocategorieën en definities, risicobereidheid en de risicobeheerscyclus. De wet- en regelgeving die van toepassing is op de bank en haar dochtermaatschappijen is ingedeeld in vier hoofdcategorieën: - prudentieel: wet- en regelgeving die betrekking heeft op de soliditeit van de bank om de financiële stabiliteit te waarborgen;

- financiële markten: wet- en regelgeving gericht op processen van financiële markten, relaties tussen marktpartijen en diensten aan klanten; - overig: wet- en regelgeving die geen deel uitmaken van de categorie prudentieel of financiële markten; en - integriteit: wet- en regelgeving uit de eerder genoemde categorieën die gericht is op integriteit van de organisatie, medewerkers, klanten en/of markten. Zorgvuldige monitoring van de ontwikkelingen in de wet- en regelgeving in deze vier categorieën en analyse van de impact daarvan op bijvoorbeeld strategie, commerciële activiteiten en asset & liability management, moet de beheersing van het compliancerisico waarborgen. Het CMF ondersteunt daarnaast de correcte implementatie van wet- en regelgeving.

Risicocultuur BNG Bank is overtuigd van het belang van een goede risicocultuur binnen de organisatie en verwerkt deze in het interne controle- en risicobeheersysteem. Dit wordt onder meer gerealiseerd door het 'Three Lines of Defense'-model toe te passen op de risicobeheercyclus. De risicobereidheid is een belangrijk instrument om risicobewustzijn te stimuleren en het gewenste risicogedrag te sturen. Ook het RMF en bijbehorende documenten dragen bij aan de kennis, samenwerking en uitvoering van adequaat risicobeheer in de hele organisatie.

51

t Set t risk lemen

ss Proce risk

ple Peo isk r

ge an k Ch ris

Da ta

Count erpart y risk

Risks

qu ali t ris y k

ICT risk

n

tio tra

en nc o C sk ri

st ere isk t n I er rat

Credit Risk

ign Fore nge risk a exch

Outso

urcing risk

Operational risk

Financial NonRisk financial risk

Compliance risk

Volatility risk

Market risk

Spre a risk d

l Lega s ri k al ern Ext t risk n eve

Liquidity risk Strategic risk

bil it ris y k

Regulatory risk

Reput ation risk

Bus in clim ess ate

Su s

ta

ina

cal

ti Poli risk

rm k -te ris ng ty Lo uidi liq

Sh liq ortuid te ity rmris k

52

Specifieke risico's Kredietrisico Het kredietrisico is een bestaande of toekomstige bedreiging van verlies in inkomsten of kapitaal als gevolg van het potentiële risico dat een kredietnemer of een tegenpartij zijn verplichtingen niet nakomt in overeenstemming met de overeengekomen voorwaarden. Kredietrisico omvat het tegenpartijrisico, afwikkelingsrisico en concentratierisico. De COVID-19-pandemie heeft in 2020 niet geleid tot extra individuele impairments. Wel zijn de stage-2 voorzieningen toegenomen als gevolg van de negatievere vooruitzichten voor de economie. Het kan uiteraard niet worden uitgesloten dat COVID-19 ook effecten heeft op de kredietkwaliteit van de klanten van BNG Bank. De gevolgen van de pandemie worden onder meer gevoeld in de zorgsector, die met toenemende kosten voor de intensieve zorg wordt geconfronteerd. Compensatie van misgelopen omzet en liquiditeitssteun is toegezegd en deels verstrekt aan de sector. Hoe dit op het niveau van de individuele klant uiteindelijk uitwerkt, is nog niet helemaal duidelijk. De openbaar vervoerbedrijven hebben hun inkomsten aanzienlijk zien dalen, terwijl de vaste kosten hoog bleven. Ook aan partijen in deze sector is door het kabinet compensatie toegezegd en gedeeltelijk uitgekeerd.

BNG Bank participeerde in het moratorium dat de bankensector in het leven heeft geroepen en waaronder voor leningen tot een bedrag van maximaal EUR 2,5 miljoen uitstel van betaling van rente- en aflossingen werd verleend voor een periode van zes maanden. Van deze regeling heeft slechts een beperkt aantal klanten gebruik gemaakt. Inmiddels is het grootste deel van de uitgestelde betalingen ontvangen. Verwacht wordt dat de Brexit slechts een beperkte impact heeft op het business model van de bank. De uitzettingen van de bank in het Verenigd Koninkrijk zijn beperkt tot enkele leningen in de publieke sector of daarbuiten, maar met een hoge kredietkwaliteit. Wel zijn omvangrijke transacties met financiële tegenpartijen die voortvloeien uit het beleid van de bank om de marktrisico's aan zowel de activa als de

passivakant van de balans te hedgen met derivaten. De bank heeft, rekening houdend met een 'harde' Brexit, met financiële instellingen in de Europese Unie overeenkomsten gesloten voor zowel de hedging als de clearing activiteiten. Het percentage oninbare leningen van BNG Bank ten opzichte van de totale kredietportefeuille is gering. Niettemin heeft BNG Bank over boekjaar 2019 een in historisch perspectief significante voorziening moeten nemen. Begin 2020 is een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd naar de kredietrisicobeheersingsprocessen van de bank in het betreffende dossier, met als doel om een onafhankelijk beeld te krijgen van de inrichting van het kredietrisicomanagement van de bank en lessen te leren uit het dossier. Uit het onderzoek is een aantal verbeterpunten naar voren gekomen, gericht op verbetering van het inzicht in klanten van de bank en op het vroegtijdig detecteren van eventuele nadelige ontwikkelingen. De bank werkt daartoe aan het verbeteren van de kredietrisicobeheersing en het monitoren daarvan. Implementatie is voorzien in het eerste halfjaar van 2021. Het framework voor risicobeoordeling voor solvabiliteitsvrije leningen is uitgebreid.

Hoewel het nemen van risico’s tot de kerntaken van een bank behoort en kredietverliezen bij geen enkele bank kunnen worden uitgesloten, moeten deze verbeteringen de kans op kredietverliezen in de toekomst nog verder verkleinen. Marktrisico Het marktrisico is een bestaande of toekomstige bedreiging van het kapitaal en de inkomsten als gevolg van marktprijsfluctuaties. Marktrisico omvat het renterisico, valutarisico, volatiliteitsrisico en spreadrisico. De COVID-19-pandemie had initieel een grote impact op de waardering van assets en liabilities als gevolg van grotere kredietopslagen. De gevolgen voor de winsten verliesrekening en het kapitaal waren echter beperkt, aangezien de balans voornamelijk instrumenten bevat die worden geboekt op amortised cost basis en daarmee niet gevoelig zijn voor fluctuaties in marktwaardes. Gedurende de rest van het jaar normaliseerden de markten geleidelijk aan onder invloed van omvangrijke stimuleringspakketten

53

van overheden en centrale banken. Daardoor werden de kredietopslagen (inclusief opslagen voor funding) weer lager. Deze kredietopslagen waren aan het eind van 2020 in een groot aantal gevallen al weer vergelijkbaar met die aan het begin van het jaar. Over het geheel beschouwd is het effect van de COVID-19pandemie op het marktrisico daarmee beperkt gebleven. BNG Bank kent een beperkte actieve rentepositie die wordt afgezet tegen een benchmark. In de loop van 2020 is de rentepositie geleidelijk verder naar de lange termijn benchmark gebracht. Daarmee is ingespeeld op de verwachting dat de rente voorlopig binnen nauwe grenzen zal fluctueren. In 2020 zijn verdere voorbereidingen getroffen voor de vervanging van de Inter Bank Offer Rate (IBOR). In 2020 is de overgang van EONIA naar €STR afgerond, een uitdaging die aanzienlijke inspanningen heeft gevergd. In 2021 zullen naar verwachting de voorbereidingen voor de toekomstige overgang van EURIBOR naar €STR worden afgerond. In 2020 is voor de ICAAP een assessment van de materiële risico’s uitgevoerd en is de scenario analyse uitgebreid. De scenario’s worden in de relevante risicocommissies bediscussieerd en goedgekeurd. Hieruit komt voort dat er meer aandacht moet worden besteed aan het klimaatrisico in het kredietverleningsproces. Dit is in lijn met de nieuwe strategische ambities van BNG Bank.

Liquiditeits- en herfinancieringsrisico Het liquiditeits- en financieringsrisico is een bestaande of toekomstige bedreiging van het kapitaal en de inkomsten waardoor een instelling niet in staat zal zijn om aan haar betalingsverplichtingen te voldoen zonder onaanvaardbare kosten of verliezen te maken. Het korte termijn liquiditeitsrisico is het risico dat een bank onvoldoende middelen kan aantrekken om aan haarbetalingsverplichtingen te voldoen. Het lange termijn liquiditeitsrisico (of herfinancieringsrisico) is het risico dat een bank geen (of voldoende) middelen kan aantrekken tegen voorwaarden die de continuïteit niet in gevaar brengen. COVID-19 overschaduwde tal van andere economische en politieke factoren die voorheen van invloed waren op de financiële markten, zoals de Brexit en de escalatie van internationale handelsspanningen. De

uitbraak leidde tot een grote volatiliteit op de financiële markten en een tijdelijk sterk afgenomen liquiditeit in de markt voor vastrentende waarden. Door de ruime liquiditeitspositie van BNG Bank heeft dit niet tot liquiditeitsproblemen geleid. De bank heeft bij het uitbreken van de pandemie het Contingency Funding Plan in werking gesteld, waarbij het Asset & Liability Committee eerst dagelijks en later wekelijks de actuele situatie op de markten en de positie van de bank besprak en over eventuele mitigerende acties besloot. Om de financiële markten in rustiger vaarwater te brengen handhaafde de ECB de beleidsrente in 2020 op een historisch laag niveau en verruimde de aankoop van assets. Daarnaast werden diverse maatregelen genomen om de reële economie te stimuleren en zijn liquiditeits- en kapitaalvereisten voor de banken tijdelijk versoepeld. Ondanks de volatiele markten bleef de inkooppositie van de bank solide. De langetermijndoelstelling voor het financieringsvolume, zoals vastgelegd in het Financieringsplan, is na het uitbreken van de pandemie bijgesteld, van EUR 15,5 miljard naar uiteindelijk EUR 21,0 miljard.

Dit werd onder meer veroorzaakt door een hoger dan verwacht bedrag aan nieuw verstrekte langlopende leningen, een verhoogd niveau van contant onderpand als gevolg van de extreem lage rente en het aantrekken van extra funding ter verlichting van het beroep op de geldmarkt. Omdat de looptijd van nieuw verstrekte langlopende leningen langer was dan verwacht, besloot het Asset & Liability Committee de looptijd van de langetermijnfinanciering dienovereenkomstig te verhogen. In de korte termijnfinancieringsbehoefte voorzien de ECP- en USCP-programma's van de bank. Operationeel risico Het operationeel risico is een bestaande of toekomstige bedreiging van verlies aan inkomsten en kapitaal als gevolg van tekortkomingen van interne processen, mensen en systemen, of als gevolg van externe gebeurtenissen. Operationeel risico omvat het procesrisico, mensenrisico, ICT-risico, gegevenskwaliteitsrisico, outsourcingrisico, nalevingsrisico, juridisch risico en extern gebeurtenisrisico.

54

De COVID-19-pandemie heeft in het verslagjaar een duidelijke impact gehad op de operationele risico's. Ten aanzien van procesrisico komt dit tot uitdrukking in het aantal bevindingen van de IAD, het aantal operationele incidenten en vertragingen in projecten. De implementatie van de nieuwe strategie, de voorgenomen wijziging in de topstructuur van de bank en de aanscherping van het kredietrisicobeheer vragen daarnaast aandacht in het kader van operationele risico’s. Wat betreft het ICT-risico is de performance van Centric-FSS, als belangrijkste outsourcing partij van de bank van belang. De ontwikkelingen rond Centric zijn nauwlettend gevolgd en dat zal ook in de toekomst blijven gebeuren. De jaarlijkse test van de back-up systemen van de bank toonde aan dat deze voldoende zijn toegerust om in geval van calamiteiten de dienstverlening normaal doorgang te laten vinden. De systemen van de bank worden wekelijks getest op kwetsbaarheden en jaarlijks vindt een ethische hacktest plaats. In 2020 zijn er geen kwetsbaarheden met een hoog risico gebleken uit de wekelijkse test. Uit de ethische hacktest zijn enkele middenrisico’s naar voren gekomen die nadien zijn gemitigeerd. Alle medewerkers hebben trainingen op het gebied van informatieveiligheid gevolgd in de vorm van interactieve informatiesessies en e-learning modules.

Na de uitbraak van de COVID-19-pandemie is door het Crisis Beheer Team van de bank besloten om de organisatie over twee locaties te verspreiden. Op beide locaties werken teams die de kernprocessen van de bank kunnen uitvoeren. Tevens is het mogelijk gemaakt om de kernprocessen vanaf de thuiswerkplek van de medewerkers uit te voeren. De uitgevoerde risicoanalyses geven aan dat dit op een verantwoorde manier kan. Het overgrote deel van de medewerkers van de bank werkt sinds eind maart vanuit huis. Ook Centric FSS heeft haar operationele activiteiten ten behoeve van de bank over twee locaties verspreid. Werkzaamheden ten behoeve van de IT-infrastructuur die voor BNG Bank worden uitgevoerd, vinden eveneens vanuit verschillende locaties plaats en kunnen ook vanuit de thuissituatie van de medewerkers plaatsvinden. In 2020 is het CDD-beleid aangepast. Verder is een nieuw Customer Relationship Management System geïmplementeerd dat ook ondersteuning biedt aan

de CDD-processen. Het systeem draagt bij aan een betere datakwaliteit. Door middel van trainingssessies op het gebied van ongebruikelijke transacties is de bewustwording van medewerkers wat betreft witwassen en terrorismefinanciering verbeterd. Daarnaast is gestart met de voorbereiding van de invoering van een nieuw transactiemonitoringsysteem. Om het risico van inbreuken op de privacyregels te verminderen, zijn voor de afdelingen waar persoonsgegevens worden gebruikt, workshops georganiseerd hoe met deze gegevens moet worden omgegaan. BNG Bank opereert in een complexe omgeving en is onderworpen aan nationale en internationale wet- en regelgeving. Hoewel de bank zich tot het uiterste inspant om de naleving van alle relevante wet- en regelgeving te waarborgen, zijn (menselijke) fouten in de naleving niet volledig uit te sluiten. Dit kan in voorkomende gevallen ook leiden tot sancties of boetes. Strategisch risico Het strategisch risico is een bestaande of toekomstige bedreiging dat strategische beslissingen van de instelling zelf leiden tot verliezen als gevolg van veranderingen buiten de controle van de instelling op het gebied van concurrentiepositie, politieke klimaat, ontwikkelingen op het gebied van regelgeving, reputatie en bedrijfsklimaat.

Naast algemene strategische risico’s omvat strategisch risico: reputatierisico, politiek risico, regelgevingsrisico, duurzaamheidsrisico en bedrijfsklimaat. Strategische risico’s komen voort uit de externe omgeving, die voortdurend evolueert. BNG Bank moet onder meer inspelen toenemende regeldruk, intensivering van het toezicht, alsmede op het effect van klimaatverandering op de kredietwaardigheid van klanten en de eigen bedrijfsvoering. BNG Bank heeft voor de realisatie van de strategische ambities en doelstellingen de topstructuur uitgebreid met een Chief Operating Officer (COO) en een Chief Commercial Officer (CCO) (zie paragraaf Samenstelling RvB en organisatie). De financiële impact van de energietransitie als onderdeel van het traject naar een duurzame

55

samenleving, is nog onduidelijk. Ondanks de onduidelijkheid spant de bank zich in om maximale impact van haar activiteiten te genereren. Klimaatverandering, ontwikkelingen in ‘schone’ technologie en de publieke opinie kunnen effect hebben op de business modellen van onze klanten en de waarde van hun assets en daarmee op het risicoprofiel van de bank. De toezichthouders hebben hun verwachtingen omtrent het beheer van deze risico’s gepubliceerd. Wet- en regelgeving om deze risico’s inzichtelijk te maken en te beheersen is in voorbereiding. Deze zal van invloed zijn op de strategische en risicomanagement processen, interne governance en kapitaalvereisten. BNG Bank volgt deze ontwikkelingen op de voet en uitbreiding van het risk management framework wordt voorzien met betrekking tot de duurzaamheidsrisico’s die voor de bank relevant zijn.

56

57

RESULTATEN EN VOORUITZICHTEN 3.1 Financiële resultaten Resultaat en rendement BNG Bank is tevreden met de gerealiseerde nettowinst van EUR 221 miljoen over het verslagjaar 2020. Het rendement op het eigen vermogen is met 5,2% boven de doelstelling van 3,7% uitgekomen. De stijging van 36% ten opzichte van de nettowinst over 2019 is vooral veroorzaakt door de lagere aanvulling van de debiteurenvoorziening van de bank. De verminderde kredietwaardigheid van een specifieke relatie was de belangrijkste oorzaak van de in historisch perspectief hoge incidentele voorziening in 2019. Het renteresultaat van BNG Bank bedraagt EUR 477 miljoen en overtreft zowel het renteresultaat van 2019 (EUR 435 miljoen) als de verwachtingen aan het begin van het verslagjaar. De belangrijkste reden achter deze toename vormden de gunstige voorwaarden en condities die de ECB heeft gesteld aan de deelname aan de TLTRO III financiering. Door het besluit van de bank om de interne middelen van de bank weer volledig in langlopende leningen te beleggen rendeerde het eigen vermogen beter. Ook de toename van de langlopende kredietportefeuille droeg bij aan de stijging aan het renteresultaat. Door herstructureringen van klantportefeuilles en vervroegde aflossingen op langlopende kredietverlening was de bijdrage van de verkoopresultaten aan het renteresultaat met EUR 21 miljoen onverwacht hoog.

Het provisieresultaat daalde in vergelijking met 2019 met EUR 5 miljoen tot EUR 25 miljoen als gevolg van de

afname van de gefactureerde afsluitprovisies, in lijn met de daling van de solvabiliteitsplichtige omzet. Het resultaat financiële transacties is per saldo uitgekomen op EUR 17 miljoen negatief. De daling van EUR 53 miljoen ten opzichte van 2019 is vooral veroorzaakt door de COVID-19-pandemie. Dit heeft onder andere geleid tot hogere opslagen voor kredieten liquiditeitsrisico’s van rentedragende waardepapieren en leningen. De effecten daarvan op de herwaarderingen van de kredietcomponent van de financiële instrumenten in de balanspost financiële activa tegen reële waarde via het resultaat bedroegen per saldo EUR 27 miljoen negatief. De overige ongerealiseerde marktwaardeveranderingen kwamen per saldo uit op EUR 29 miljoen negatief en zijn met name veroorzaakt door de daling van de langlopende rentetarieven. De gerealiseerde positieve resultaten in 2020 bedroegen EUR 39 miljoen, met name door de verkoop van rentedragende waardepapieren uit de liquiditeitsportefeuille van de bank. De geconsolideerde bedrijfslasten van BNG Bank namen ten opzichte van 2019 met EUR 17 miljoen toe tot EUR 98 miljoen. De personeelskosten stegen door de toename van het personeelsbestand, de keuze om een relatief groot aantal vacatures tijdelijk in te vullen door externe medewerkers en de aanvulling van de personeelsvoorziening.

De kosten voor informatietechnologie namen onder andere toe door gemaakte kosten voor het faciliteren van de thuiswerkplek en investeringen in nieuwe systemen naar aanleiding van de COVID-19-pandemie. Inhuur

58

van externe medewerkers en adviseurs voor de verbetering van het kredietproces, de digitale ambitie en de aanpassing van de strategie leidden tot een toename van de advieskosten. De bijdrage van de bank aan het Europese resolutiefonds (EUR 8 miljoen) en de afdracht naar aanleiding van de wettelijke bankenbelasting (EUR 34 miljoen) zijn in 2020 conform verwachting vastgesteld. De debiteurenvoorziening van de bank nam in 2020 met EUR 15 miljoen toe tot EUR 220 miljoen door de verslechterde economische vooruitzichten als gevolg van de uitbraak van de COVID-19-pandemie. Ten opzichte van het balanstotaal van ongeveer EUR 160 miljard bleef het totaal van de verwachte kredietverliezen laag, wat de hoge kredietwaardigheid van de uitzettingen van de bank weerspiegelt. De effectieve belastingdruk komt in 2020 uit op ruim 33% bij een nominaal tarief voor vennootschapsbelasting van 25%. De hoge belastingdruk is vooral veroorzaakt door de minimumkapitaalregel die vanaf dit jaar effectief is geworden. Omdat hierdoor niet alle rentelasten van funding fiscaal aftrekbaar zijn, is in 2020 EUR 20 miljoen aan additionele belastinglast opgenomen. Ook de bankenbelasting is fiscaal niet aftrekbaar. Het balanstotaal nam in vergelijking met ultimo 2019 toe met EUR 10,7 miljard tot EUR 160,4 miljard, met name als gevolg van de daling van de lange rentetarieven.

De post kredieten steeg per saldo met EUR 0,6 miljard door de groei van de langlopende leningenportefeuille (EUR 1,8 miljard) en de daling van de uitstaande kortlopende kredieten (minus EUR 1,2 miljard). Het eigen vermogen van BNG Bank nam in 2020 toe tot EUR 5,1 miljard door de nettowinst 2020 en de richtlijn van de ECB om in 2020 geen dividend uit te keren in verband met de onzekerheden als gevolg van de COVID-19-pandemie. De naar risico gewogen solvabiliteitsratio’s van de bank handhaafden zich op een hoog niveau. De Common Equity Tier 1-ratio en de Tier 1-ratio van de bank bedroegen per einde 2020 33% respectievelijk 39%. Door de toename van het balanstotaal daalde de leverage ratio van de bank ten

opzichte van ultimo 2019 met 0,1 procentpunt tot 3,5%. Omdat de ECB de huidige marktomstandigheden als exceptioneel heeft bestempeld, mogen banken bij de berekening van leverage ratio gebruik maken van de mogelijkheid om het ECB-saldo (geheel of deels) uit te sluiten. Het besluit van de ECB geldt tot en met 27 juni 2021. Hierna worden de CRR2 vereisten met betrekking tot de leverage ratio van toepassing en kan de ECB besluiten tot verlenging van de maatregel. BNG Bank past deze mogelijkheid toe. Zonder deze mogelijkheid zou de leverage ratio van de bank met 3,4% ook boven de ondergrens van 3,0% zijn uitgekomen.

Kredietverlening en funding De omvang van nieuw verstrekte langlopende kredieten in 2020 is met EUR 11,7 miljard ruim boven de verwachting uitgekomen. Met name de vraag vanuit decentrale overheden was hoger dan verwacht. De verkoop van de Eneco-aandelen door diverse decentrale overheden heeft daarentegen geleid tot een structurele daling van het gemiddelde van uitstaande korte kredieten in de tweede helft van 2020. Als gevolg van de relatief hoge omvang van nieuw verstrekte langlopende kredieten is de langlopende kredietportefeuille ten opzichte van ultimo 2019 toegenomen met EUR 1,8 miljard tot EUR 86,0 miljard. Het aandeel in solvabiliteitsvrije langlopende kredietverlening aan decentrale overheden, woningcorporaties en zorginstellingen bedraagt 69%. Hiermee is de doelstelling van 55% ruimschoots behaald. Met een score van 93% per einde 2020 is ook de doelstelling behaald dat ten minste 90% van de langlopende leningen op de balans kwalificeren als promotional loans. BNG Bank heeft in 2020 EUR 15,4 miljard aan langlopende financiering aangetrokken via de uitgifte van obligatieleningen. In de tweede helft van het jaar heeft de bank twee nieuwe SRI-bonds in USD en EUR uitgegeven ter grootte van 1 miljard.

De gemiddelde kredietopslag boven het swaptarief in 2020 is hoger dan in voorgaande jaren door de uitbraak van de COVID-19-pandemie en de relatief hoge gemiddelde looptijd van de aangetrokken funding.

59

De kredietopslag van de bank piekte in de eerste weken van maart toen langlopende funding feitelijk niet beschikbaar was. Daarna daalde de kredietopslag weer geleidelijk. Aan het einde van 2020 lag deze opslag op een vergelijkbaar niveau als in de eerste maanden van het jaar. Door haar uitstekende kredietwaardigheid was BNG Bank het gehele jaar in

staat om tegen aantrekkelijke tarieven kortlopende financiering aan te trekken. Vanwege de gunstige condities heeft BNG Bank besloten ook deel te nemen aan de TLTRO III van de ECB. Het doel hiervan is het stimuleren van de reële economie door het verschaffen van liquiditeit aan specifieke doelgroepen, waaronder corporaties en zorginstellingen.

Kerngegevens

(in miljoenen euro's ) Balanstotaal Langlopende kredietportefeuille1 - waarvan aan of onder garantie van overheden Eigen vermogen ten gunste van aandeelhouders2 Hybride kapitaal Eigen vermogen per aandeel (in euro's) Leverage ratio Common Equity Tier 1 ratio Tier 1 ratio Nettowinst Nettowinst beschikbaar voor aandeelhouders Winst beschikbaar voor aandeelhouders per aandeel (in euro's) Dividendvoorstel Dividend als % van de geconsolideerde nettowinst Dividend per aandeel (in euro's) MAATSCHAPPELIJK Aantal vaste medewerkers (in fte's) per jaar ultimo Ziekteverzuim Aangetrokken funding door middel van SRI-bonds MILIEU CO2-emissies (totaal, in tonnen)5 Per FTE (in tonnen)

2020

2019

2018

2017

2016

160.359 85.981 78.069

149.689 84.184 76.409

137.509 81.627 74.475

140.025 80.086 73.327

154.000 81.005 74.533

4.364 733 78,36

4.154 733 74,59

4.257 733 76,45

4.220 733 75,79

3.753 733 67,39

3,5% 33% 39% 221

3,6% 32% 38% 163

3,8% 32% 38% 337

3,5% 30% 37% 393

3,0% 26% 32% 369

202 3,62

142 2,55

318 5,70

318 6,73

365 6,62

101 50% 1,81

71 50% 1,27

159 50% 2,85

141 37,5% 2,53

91 25% 1,64

321 2,7% 2.185

309 3,6% 1.934

302 3,3% 1.190

303 3,0%4 1.383

2923 3,4% 1.560

221 0,7

377 1,2

453 1,5

515 1,7

540 1,9

1 Met ingang van 2020 wordt over de langlopende kredietportefeuille gerapporteerd in plaats van de totale kredietportefeuille. De in deze tabel opgenomen cijfers vanaf 2016 betreffen de langlopende kredietportefeuille. 2 Vermogen exclusief hybride kapitaal. 3 Met ingang van 2016 wordt de FTE-equivalent van functies waarvoor een 40-urige werkweek is overeengekomen bepaald op basis van een 36-urige werkweek en komt daarmee uit op ruim 1,1 FTE. Daardoor stijgt het aantal FTE’s met ruim 7. 4 In 2017 is de systematiek voor de meting van het ziekteverzuim gewijzigd. De cijfers vanaf 2017 zijn niet direct vergelijkbaar met de cijfers van voorgaande jaren. Zie voor details de paragraaf Uitgangspunten verslaglegging. 5 De conversiefactoren voor de berekening van de CO2 -emissie zijn gewijzigd. De emissie over 2016 is op dezelfde basis herberekend. De cijfers van 2016 tot en met 2018 zijn niet zonder meer vergelijkbaar met die van de voorgaande jaren. Zie voor details de paragraaf Uitgangspunten verslaglegging.

60

Uitbetaling dividend 2019 In de eerste helft van 2020 werd voor het boekjaar 2019 een dividend van EUR 71 miljoen voorgesteld aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Voorafgaand aan de vergadering heeft de ECB echter aan Europese Banken aanbevolen om af te zien van, c.q. dividendbetalingen uit te stellen tot ten minste 31 oktober 2020. In de Algemene Vergadering heeft BNG Bank aangekondigd dat de bank de aanbevelingen van de ECB zal volgen. In de zomer van 2020 veranderde de ECB haar aanbeveling om tot ten Financiële doelstellingen 2020 Het rendement van het eigen vermogen ligt boven de rendementsnorm van het ministerie van Financiën: >3,7% Externe ratings van Moody’s, S&P en Fitch zijn gelijk aan de ratings van de Staat der Nederlanden

Leverage ratio ≥3,4%. Common Equity Tier-1 ratio ≥22% Tier-1 ratio ≥24% Kosten binnen geconsolideerd budget EUR 92 miljoen Aandeel promotional loan in portefeuille ≥90% Groei kredietportefeuille t.o.v. eind 2019

]

minste 31 december 2020 af te zien van dividenduitkeringen. Meer recentelijk heeft de ECB in maart 2021 overeenstemming bereikt over een betaling voor het bedrag dat overeenkomt met een verlaging van de CET 1-ratio met 0,2%, wat voor BNG Bank neerkomt op EUR 24 miljoen. Aanvullende dividenduitkeringen zullen, op aanbeveling van de ECB, niet plaatsvinden vóór oktober 2021. BNG Bank heeft het voornemen om aanvullende dividenduitkeringen te doen, maar de bank zal rekening moeten houden met eventuele toekomstige aanbevelingen van de ECB. Resultaten 2020 5,2%

Resultaten 2019 3,6%

Gerealiseerd: Moody’s: Aaa Standard & Poor’s: AAA Fitch: AAA 3,5% 33% 39% EUR 98 miljoen 93% Gerealiseerd.

Gerealiseerd: Moody’s: Aaa Standard & Poor’s: AAA Fitch: AAA 3,6% 32% 38% 93% Gerealiseerd.

61

Funding 18,1

Kredietverlening

17,8

€ 15,4

15,1

miljard

1,19

2018

1,93

2019

2,0

2020

BNG Bank heeft positieve resultaten behaald: Nieuw verstrekte

Opgenomen funding

langlopende krediet-

Waarvan SRI-bonds

verlening 2020

en Social Housing Bonds

€

11,7 miljard

(in miljard euro)

AAA

Externe ratings van Moody’s,

Aandeel promotional loan in portefeuille

S&P en Fitch zijn gelijk aan de ratings van de Staat der Nederlanden.

2020

Common equity Tier-1 ratio 2020

33%

50%

2019

32%

50%

2018

32%

50%

93%

Ten minste 90% van de langlopende leningen op de balans moeten kwalificeren

BNG Bank gestelde ondergrens: 22%

Doelstelling 90%

Tier-1 ratio

Het aandeel solvabiliteitsvrije langlopende kredietverlening

2020

39%

50%

2019

38%

50%

2018

38%

50%

Doelstelling marktaandeel

BNG Bank gestelde ondergrens: 23%

2020

Leverage ratio 2020

3,5%

5%

2019

3,6%

5%

2018

3,8%

5%

BNG Bank gestelde ondergrens: 3,4%

ruimschoots behaald

69% Doelstelling 55%

kredieten aan of onder garantie van overheden ≥55%

62

Hogere nettowinst in 2020

Nettowinst 2020

Nettowinst 2019

221

163

€

miljoen

€

miljoen

Het rendement op het eigen vermogen Het rendement op het eigen vermogen ligt boven de rendementsnorm van het Ministerie van Financiën:

5,2% 6%

2020 2019

3,6%

6%

Rendementsnorm gesteld door Ministerie van Financiën: 3,7%

Uitgelichte factoren van invloed op de nettowinst: Lagere aanvulling debiteurvoorziening

Lager resultaat financiële transacties

Hoger renteresultaat 435

148

Stijging bedrijfslasten

477

37 81

15 2019

2020

(in miljoen euro)

98

-17 2019

2020

(in miljoen euro)

2019

2020

2019

(in miljoen euro)

(in miljoen euro)

2020

Oorzaak

Oorzaak

Oorzaak

Noodzakelijke investeringen

Ɏ Incidentele individuele

Ɏ Herwaarderingen

Ɏ Gunstige TLTRO

Ɏ Personeelskosten, IT kosten

voorziening in 2019

en lagere rente

voorwaarden

als gevolg van Covid-19,

Ɏ Stijging omvang

advieskosten i.v.m. onder

portefeuille

andere procesverbeteringen, digitale ambitie.

63

3.2 Vooruitzichten Financiële vooruitzichten BNG Bank verwacht in 2021 voor EUR 11,5 miljard aan nieuwe langlopende leningen te verstrekken. Omdat minimaal 90% van de totale kredietportefeuille solvabiliteitsvrij moet blijven om te voldoen aan de vereisten van promotional lender, is ook in 2021 de solvabiliteitsplichtige omzet gemaximeerd tot EUR 1 miljard. De totale verwachte omzet is vergelijkbaar met de omzet in 2020 en ook de verdeling over de klantsectoren zal naar verwachting vergelijkbaar zijn. De omzetdoelstelling is ambitieus in het licht van de stijgende kostprijs en de concurrentie. Het fundingbeleid van BNG Bank blijft in 2021 onveranderd gericht op permanente toegang tot de geld- en kapitaalmarkt voor de gewenste looptijden en volumes tegen zo laag mogelijke kosten. De bank verwacht in 2021 ongeveer EUR 15 miljard aan langlopende financiering op te halen middels de uitgifte van obligatieleningen. Dit bedrag kan in de loop van het jaar wijzigen indien de bank besluit een andere invulling te geven aan de deelname aan de TLTRO III. BNG Bank heeft ook in 2021 de intentie om ten minste twee nieuwe SRI-bonds uit te geven.

De bedrijfslasten van de bank nemen naar verwachting toe tot ongeveer EUR 106 miljoen, met name door inhuur van personeel voor het kredietproces, naar aanleiding van de toegenomen vereisten voor solvabiliteitsvrije kredietverlening en de verandertrajecten. Daarnaast zullen kosten gemaakt moeten worden voor de voorbereiding van de renovatie van het bedrijfspand en tijdelijke huisvesting. Incidentele kosten in 2021 zullen naar verwachting bijna EUR 7 miljoen bedragen. Het grootste gedeelte betreft tijdelijk inhuur voor invulling van uitstaande vacatures. Uit de fiscale paragraaf van de miljoenennota blijkt dat het tarief voor de bankenbelasting voor 2021 (eenmalig) met 50% wordt verhoogd en dat het tarief voor vennootschapsbelasting gehandhaafd blijft op 25%. Hiermee is de eerder toegezegde verlaging van

dit tarief naar 21,7% definitief van de baan. In de miljoenennota is bevestigd dat het uitgekeerde dividend op hybride kapitaal weer aftrekbaar is. Dit naar aanleiding van een uitspraak van de Hoge Raad over dit onderwerp in mei 2020. In reactie hierop is de minimumkapitaalregel verzwaard. Hybride kapitaal telt niet meer mee in de berekening van de fiscale leverage ratio en de ondergrens is verhoogd van 8% naar 9%. Hierdoor zullen ook de fiscale lasten van de bank in 2021 toenemen. Het effect van deze belastingverzwaringen op de nettowinst 2021 bedraagt naar schatting ongeveer EUR 40 miljoen. De bijdrage aan de resolutieheffing zal in 2021 naar verwachting per saldo zeer beperkt zijn door een verwachte teruggave naar aanleiding van de mogelijkheid om de aangifte 2016 te corrigeren. De bankenbelasting zal naar verwachting uitkomen op EUR 54 miljoen. Het renteresultaat van BNG Bank in 2021 zal naar verwachting binnen een bandbreedte van EUR 390 tot EUR 460 miljoen uitkomen. De bandbreedte is ruim omdat het renteresultaat ook in 2021 afhankelijk is van de deelname aan TLTRO III. De daling van het renteresultaat ten opzichte van 2020 wordt vooral veroorzaakt door de daling van het op de rendement op interne middelen van de bank als gevolg van de aanhoudend lage rentetarieven. BNG Bank streeft in 2021 naar een rendement op het eigen vermogen van ten minste 3,7%.

De hoogte van de nettowinst is echter met onzekerheden omgeven omdat de bank geen voorspelling kan doen over de veranderingen in de hoogte van de debiteurenvoorziening en de ontwikkeling van de ongerealiseerde marktwaardeveranderingen. Een nauwkeuriger schatting van de nettowinst voor 2021 kan de bank daarom niet maken.

64

Doelstellingen 2021 Aantoonbare invulling van de purpose van BNG Bank door meting van en rapportage over de maatschappelijke impact op SDG 3 (goed gezondheid en welzijn), SDG 4 (kwaliteitsonderwijs), SDG 7 (betaalbare en duurzame energie) en SDG 11 (duurzame steden en gemeenschappen) en rendement. Handhaven positie marktleider in de publieke sector. Leveren van betrouwbare, efficiënte en kwalitatief hoogwaardige diensten en producten. Vergroten van het gemak in dienstverlening voor klanten. Een integrale HR strategie die dienstbaar is en de purpose, kernwaarden en strategie van BNG Bank ondersteunt. CO2-emissies kredietportefeuille lager ten opzichte van meting 2020. Reductie CO2-emissies BNG Bank ten opzichte van meting 2020. Invulling van de poortwachtersfunctie van BNG Bank door: - het versterken van de risicocultuur binnen de organisatie door een awareness training op het terrein van de poortwachtersfunctie te organiseren en de effectiviteit daarvan te meten; en - aanscherpen van de eisen die worden gesteld op het gebied van integriteit van zakelijke relaties en het inregelen van passende beheersmaatregelen om deze aangescherpte normen effectief te handhaven.

65

Activite, Alphen aan den Rijn

Zorgappartementen waar leefplezier voorop staat 85 zorgappartementen, waarvan 8 voor tijdelijke zorg

Met huisartsenpraktijk, apotheek, steunpunt voor thuiszorg en ontmoetingscentrum

66

GOVERNANCE

4.1 Corporate structuur BNG Bank fungeert sinds 1914 als intermediair tussen de internationale geld- en kapitaalmarkt en de Nederlandse publieke sector. Aandeelhouders van BNG Bank zijn uitsluitend overheden.

Bedrijfsmodel BNG Bank is een naamloze structuurvennootschap. Opgericht als Gemeentelijke Credietbank N.V. is na enkele eerdere naamswijzigingen in 2018 de formele naam van N.V. Bank Nederlandse Gemeenten gewijzigd in BNG Bank N.V. Alle diensten levert de bank onder deze naam. Aandeelhouders van BNG Bank zijn uitsluitend overheden. De helft van de aandelen is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. De Nederlandse Staat is houder van de andere helft van de aandelen. De bank ontvangt geen financiële steun of voordelen van de overheid. BNG Bank is een nationale systeemrelevante bank onder direct toezicht van ECB en naar balanstotaal de vierde bank van Nederland. BNG Bank heeft één vestiging in Den Haag van waaruit alle activiteiten plaatsvinden. In 2020 zijn er geen aanzienlijke wijzigingen in omvang, structuur, eigendom of in de keten geweest.

Historie De historie van BNG Bank start aan het begin van de 20ste eeuw, een periode met grote armoede, waarin sociaal maatschappelijke vraagstukken het gesprek domineerden. In die periode werd de Vereniging van Nederlandsche Gemeenten (VNG) opgericht, die op haar beurt in 1914 de Gemeentelijke Credietbank in het leven riep. De Gemeentelijke Credietbank voorzag gemeenten van financiële slagkracht en droeg zo bij aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Dit kenmerkt de positie van de Gemeentelijke Credietbank, nu BNG Bank, nog steeds.

BNG Bank voorziet de publieke sector van financiering, tegen concurrerende voorwaarden en voor alle looptijden, ongeacht de situatie op de financiële markten. Klanten bevinden zich in de publieke sector en in de sectoren wonen, zorg, onderwijs, energie, milieu, mobiliteit en netwerken. Het grootste deel van de leningen die worden verstrekt (ruim 90%) bestaat uit leningen aan of gegarandeerd door

67

overheidsinstanties. Deze zogenaamde solvabiliteitsvrije leningen hebben een risicoweging van 0%. Ook verzorgt BNG Bank het betalingsverkeer voor klanten. BNG Bank is één van de grootste uitgevers van obligaties in Nederland. De bank wordt gezien als een veilige bank vanwege het aandeelhouderschap van Nederlandse overheden en de grotendeels solvabiliteitsvrije kredietverlening. BNG Bank heeft de hoogste externe kredietratings (Moody's: Aaa, FitchRatings: AAA, S&P Global: AAA). Hierdoor heeft de bank een sterke inkooppositie op internationale geld- en kapitaalmarkten. Tegen lage prijzen kan korteen langetermijnfunding in verschillende valuta worden aangetrokken. Vervolgens kan BNG Bank hierdoor aan klanten lage tarieven bieden. Geen van de producten en diensten die BNG Bank levert zijn onderwerp van vragen van stakeholders of onderwerp van openbaar debat.

Bestuursstructuur BNG Bank heeft een two-tier bestuursstructuur bestaande uit een Raad van Commissarissen (RvC) en een Raad van Bestuur (RvB). De RvC heeft tot taak toezicht te houden op het beleid van de RvB en op de algemene gang van zaken in de vennootschap en de

daaraan verbonden onderneming. De leden van de RvC worden benoemd en ontslagen door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. De RvC kent vier commissies, te weten het Audit Committee, het Risk Committee, het HR Committee en de Remuneratiecommissie. De commissies bereiden de besluitvorming van de RvC voor. In het ‘Verslag van de RvC’ worden de verantwoordelijkheden en de activiteiten van de commissies nader beschreven. Het dagelijks bestuur van BNG Bank is opgedragen aan de RvB. De RvB bestaat uit drie leden, waaronder een voorzitter. De voorzitter en de leden van de RvB worden benoemd en ontslagen door de RvC. Leden van de RvB worden benoemd voor een periode van vier jaar, waarna een lid door de RvC maximaal tweemaal kan worden herbenoemd voor telkens een periode van maximaal vier jaar. De beoordeling van de RvB geschiedt jaarlijks door de RvC. De RvB heeft een taakverdeling opgesteld waarbij individuele leden worden belast met specifieke onderdelen van de bestuurstaken van de RvB.

Stakeholders Belangrijke stakeholders van BNG Bank zijn klanten, beleggers, aandeelhouders en medewerkers. BNG Bank investeert in langetermijnrelaties met

Bedrijfsmodel

Aantrekken van funding via internationale geld- en kapitaalmarkten

Aanbieden van financieringen aan de Nederlandse publieke sector tegen concurrerende voorwaarden - 4de bank van Nederland Bank sinds 1914 - Significante bank onder ECB-toezicht en nationale systeembank - 333 medewerkers

68

stakeholders door regelmatig met hen in gesprek te gaan middels overleggen, regionale en sector bijeenkomsten en via onderzoeken. Door deze dialoog met stakeholders krijgt de bank een beeld van verwachtingen van stakeholders en de waarde die de bank voor hen kan creëren. De reacties van stakeholders worden gebruikt om producten, diensten en processen te verbeteren. Tweemaal per jaar overlegt BNG Bank met de Raad van Klanten, bestaande uit een vaste groep van ongeveer tien bestuurders uit verschillende klantgroepen. Met hen wisselt de bank van gedachten over strategische onderwerpen die zowel voor de bank als voor klanten van belang zijn. Voor gemeentelijke klanten organiseert BNG Bank jaarlijks bijeenkomsten waarbij voor gemeenten actuele onderwerpen worden besproken. Daarnaast verzorgt BNG Bank inhoudelijke bijdragen aan bijeenkomsten over zorg-, onderwijs-, gemeentelijk en corporatievastgoed.

Reputatieonderzoek Een reputatieonderzoek uitgevoerd in 2019 onder aandeelhouders, klanten, overheid, toezichthouders en persrelaties heeft de bank inzicht gegeven in de sterke punten en blinde vlekken van de organisatie. BNG Bank scoort goed bij alle groepen en in het bijzonder op de aspecten ‘relatie’, ‘prestaties’ en ‘duurzaamheid’. BNG Bank wordt gezien als een betrouwbare en degelijke partner. De bank is financieel solide en stakeholders ervaren een goede, constructieve samenwerking. De relatieve zekerheid en eenvoud waarmee BNG Bank een financiering kan aanbieden, wordt door klanten als een sterk punt gezien. Daarnaast worden persoonlijke contacten als toegevoegde waarde ervaren en willen sommige klanten waar mogelijk de samenwerking intensiveren. Op basis van de bevindingen van het reputatieonderzoek heeft BNG Bank een aantal verbeterpunten geformuleerd. Het gaat onder meer om frequent en proactief contact met klanten en duidelijkheid geven over welke typen projecten BNG Bank financiert. De verbeterpunten zijn opgenomen in de aangescherpte strategie.