Document · PDF

Bijlage 1 - Bestuursrapportage 2025-II

Raadsvergadering 13 november 2025, gemeente EmmenBij agendapunt: Bestuursrapportage II 202525.251 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bestuursrapportage 2025-II

Inhoudsopgave Inhoudsopgave................................................................................................................................................................. 3 1 Inleiding ........................................................................................................................................................................ 4 2 Financiële ontwikkelingen ........................................................................................................................................... 6 3 Stand van zaken per beleidsprogramma...................................................................................................................... 8 4 Grote projecten ........................................................................................................................................................... 41 5 Overige onderwerpen ................................................................................................................................................. 50 Bijlage 1: Budgettair neutrale posten in BERAP II ......................................................................................................

52 Bijlage 2: Ontwikkelingen per categorie .......................................................................................................................60 Bijlage 3: Aansluiting primitieve begroting - begroting na wijziging .......................................................................... 63

1 Inleiding 1.1 Aanleiding De Berap-II 2025 is de tweede bestuursrapportage van dit jaar. Deze rapportage beschrijft de relevante ontwikkelingen binnen de tien beleidsprogramma’s van de programmabegroting, zoals die zich hebben voorgedaan tijdens de verslagperiode t/m juli 2025. De rapportage gaat in op: • budgettaire afwijkingen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2025; • trends en ontwikkelingen welke ten grondslag liggen aan budgettaire afwijkingen; • voortgang op gestelde doelen van de vastgestelde begroting 2025; • overige maatschappelijk relevante punten.

De basis voor de Berap-II 2025 is de Programmabegroting 2025. In de planning- en control cyclus dient deze bestuursrapportage voor meerdere doelen, namelijk: • het geven van een beeld over relevante financiële ontwikkelingen, afwijkingen en risico's binnen de tien beleidsprogramma's van de programmabegroting, zoals deze zich hebben voorgedaan tijdens de verslagperiode januari tot en met juli 2025; • het afleggen van verantwoording door het college aan de raad over de beleidsuitvoering gedurende de verslagperiode; • het bieden van inzicht in de prognose van begrotingsontwikkelingen in 2025, inclusief een samenvatting van de financiële afwijkingen over de verslagperiode; • het opleveren van sturingsinformatie voor de programmabegroting 2026.

De totale omvang van de begroting 2025 van de gemeente Emmen is ruim € 500 miljoen. Het begrote resultaat 2025 (gewijzigde begroting) voorafgaand aan deze bestuursrapportage is een bedrag van € 3.250.000 voordelig. Het totaal aan gerapporteerde afwijkingen is € 2.900.000 nadelig. De Berap-II 2025 leidt hiermee tot een voordelig resultaat van € 350.000.

In het opgenomen nadeel van € 2.900.000 aan verwachte afwijkingen is een voordeel van € 4.047.000 voor lagere kapitaal- en rentelasten opgenomen. Zonder dit voordeel is sprake van een nadeel van € 6.947.000, welke voornamelijk veroorzaakt wordt door twee posten, te weten: 1. hogere lasten voor jeugdhulp € 4.360.000 2. niet realiseren van leges omgevingsvergunningen € 1.532.000.

1.2 Opbouw bestuursrapportage Om een goed en volledig beeld te schetsen van financiële ontwikkelingen en de afwijkingen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2025 inclusief Berap-I 2025 en verwerkte besluiten tot en met juni 2025 is de bestuursrapportage als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 2 bevat de financiële ontwikkelingen op hoofdlijnen. Hierin worden de begrote en geprognosticeerde baten en lasten per programma gepresenteerd, inclusief de afwijking. Daarnaast is een overzicht te vinden van de grootste afwijkingen (> € 250.000 per afwijking). Deze afwijkingen zijn per programma geordend Hoofdstuk 3 bevat per beleidsprogramma de stand van zaken tot en met juli 2025. De rapportage heeft per programma de volgende vaste indeling: •

Beleid en projecten: gerapporteerd wordt over afwijkingen ten opzicht van de begroting als het gaat om trends en ontwikkelingen per programma, de prestaties in de doelenboom en de eventuele projecten die deel uitmaken van het programma. Grote projecten (> € 1.000.000) zijn opgenomen in een apart hoofdstuk 4.

De doelenboom is evenals afgelopen jaren uitgewerkt volgens het stoplichtmodel. Als een doel niet op schema ligt wordt dat toegelicht. Ligt op schema Aandachtspunt Directe bijsturing

•

Budgettaire ontwikkelingen: de budgettaire afwijkingen binnen het programma worden in beeld gebracht, inclusief een begrotingsprognose ultimo 2025 en een toelichting op de belangrijkste afwijkingen, inclusief reservemutaties. Indien afwijkingen betrekking hebben op 2025 en latere jaren komen de afwijkingen in deze Berap-II 2025 naar voren en ook in de meerjarenbegroting 2027-2029 als aanpassing om over te besluiten voor de jaren 2027 en verder.

Hoofdstuk 5 van deze bestuursrapportage bevat een additionele toelichting overige actuele onderwerpen. De reserve 'calamiteitenfonds' wordt toegelicht met het verloop in 2025 en de stand van zaken van het 'krediet exceptionele prijsstijgingen' is toegelicht. In de bijlagen worden de budgettair neutrale wijzigingen verder toegelicht (Bijlage 1: Budgettair neutrale posten BERAP II) en gevolgd door Bijlage 2: Ontwikkelingen per categorie met daarin een uitsplitsing van de afwijkingen per programma naar aard van de wijziging; Autonome ontwikkelingen, Gemeentefonds, Kapitaallasten of Mutaties kleiner dan € 70.000. Tenslotte bevat bijlage 3: Aansluiting primitieve begroting - begroting na wijziging een overzicht van begrotingsaanpassingen die de aansluiting verzorgen tussen de primitieve begroting 2025 en de actuele begroting na wijzigingen, het zogenaamde vertrekpunt van deze rapportage. Het betreft onder andere de aanpassingen als gevolg van Berap-I 2025 en alle inmiddels genomen besluiten tot en met juni.

2 Financiële ontwikkelingen In de onderstaande tabel is het overzicht opgenomen van de lasten, baten en reserves op basis van deze tweede bestuursrapportage. De prognose is gebaseerd op de realisatie tot en met juli 2025 en geeft een doorkijk voor het hele jaar. (bedragen x € 1.000)

Primitieve Gewijzigde begroting begroting

Prognose BERAP II

Afwijking

Lasten

-510.279

-536.759

-542.330

5.571

Inwoners en Bestuur

-11.798

-11.905

-12.444

539

Economie en Werkgelegenheid

-13.249

-14.684

-14.968

284

Veiligheid

-11.916

-12.537

-13.537

1.000

Onderwijs en Jeugd

-17.637

-18.263

-19.042

779

Bouwen, Wonen en Milieu

-57.865

-60.912

-61.439

527

Inkomensondersteuning

-69.625

-72.868

-73.415

547

Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer

-44.346

-45.678

-44.633

-1.045

Sport en Cultuur

-25.541

-25.938

-25.863

-74

Sociaal Domein

-199.435

-212.005

-217.454

5.449

Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

-58.866

-61.969

-59.535

-2.435

517.725

541.541

542.432

-891

Baten 1

Inwoners en Bestuur

2.030

2.104

2.491

-387

Economie en Werkgelegenheid

2.855

3.115

3.302

-187

Veiligheid

612

651

-39

Onderwijs en Jeugd

6.034

6.831

7.935

-1.104

Bouwen, Wonen en Milieu

47.636

51.135

48.973

2.162

Inkomensondersteuning

56.319

57.290

57.400

-110

Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer

6.266

6.028

Sport en Cultuur

4.582

4.905

4.837

Sociaal Domein

21.401

26.166

26.487

-321

Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

370.537

383.356

384.328

-972

Saldo van baten en lasten

7.446

4.782

101

4.680

Stortingen in reserves

-7.676

-13.482

-13.502

Onttrekkingen aan reserves

6.995

11.951

13.751

-1.801

Mutaties reserves

-681

-1.531

249

-1.780

Geraamd Saldo

6.765

3.250

351

2.900

De belangrijkste afwijkingen op de baten, lasten en reservemutaties zijn hieronder opgenomen. Een toelichting op deze afwijkingen per programma staat in hoofdstuk 3 "Stand van zaken per programma" waarin de budgettaire ontwikkelingen per programma op taakveld niveau nader zijn toegelicht inclusief vermelding van de reservemutaties.

Overzicht van afwijkingen met verwijzing naar programma In de tabel hieronder is een samenvatting opgenomen van alle afwijkingen met een omvang van groter dan € 250.000 opgenomen. In hoofdstuk 3 zijn deze afwijkingen nader toegelicht. Progr. Omschrijving van de afwijking (* € 1.000)

Lasten Baten

Saldo

Mutatie reserves

Geraamd saldo

180 V

180

-300 N

-300

253

0 -

-451

451

0 -

-401

401

0 -

-1.532

-1.532 N

-1.532

Diersoorten management plan (lasten)

1.100 -1.100

0 -

Storting in voorziening afvalstoffenheffing

-500

-500 N

-500

Jeugdhulp zorg in natura

-4.360

-4.360 N

Afname indicaties hulpmiddelen Medipoint

600

600 V

9/10

Beschermd wonen

-822

-822 N

Dividend Area en CSV Amterdam BV (lasten)

-255

Onderuitputting kapitaallasten

2.491

2.491 V

Voordeel rentelasten 2025

1.556

1.556 V

Overige afwijkingen < € 250.000

-3.806 1.748

-2.058 N

822 V 958 V

-5.571

-4.680 N

1.780 V

Hogere legesopbrengsten Publiekszaken

-170

Extra inzet toezicht en handhaving stationsgebied

-300

Aanpassing specifieke uitkering educatie 2025 (lasten)

-253

Dienstverleningsovereenkomst (lasten)

Specifieke uitkering NPO middelen (lasten)

Lagere leges omgevingswet

Totaal afwijkingen Berap II-2025

Menso

2025

350

320

891

65 V

-4.360 I/S 600

2.491

1.556

-1.100 -2.900

Het saldo overige afwijkingen < € 250.000 omvat onder meer budgettair neutrale afwijkingen welke voor een aantal posten leidt tot hogere lasten, als ook hogere baten en mutatie in reserves. In totaal is een (netto) saldo van € 1.100.000 niet nader gespecificeerd. Toelichting op tabel V = voordeel N = nadeel

I = incidenteel S = structureel

3 Stand van zaken per beleidsprogramma In dit hoofdstuk worden per beleidsprogramma de beleidsmatige ontwikkelingen, financiële afwijkingen en de overige relevante punten tot en met juli 2025 gerapporteerd. De financiële ontwikkelingen per programma zoals opgenomen in dit hoofdstuk sluiten niet 1 op 1 aan met de tabel in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 2 worden namelijk alle wijzigingen per programma gepresenteerd. Om de leesbaarheid van de afwijkingen per programma te vergroten zijn in dit hoofdstuk de budgettair neutrale wijzigingen en afwijkingen kleiner dan € 70.000 niet opgenomen in de nadere toelichting. In bijlage 1 ‘budgettair neutrale posten in BERAP II’ en bijlage 2 ‘Ontwikkelingen per categorie' zijn alle posten benoemd met duiding naar de betreffende programma’s waaronder afwijkingen kleiner dan € 70.000.

3.1 Inwoners en Bestuur Trends en ontwikkelingen Democratie Dichterbij: samenwerken met inwoners Democratie Dichterbij richt zich in de 2e helft van 2025 nog meer op het versterken van de samenwerking tussen inwoners en het bestuur. Waar de gemeente Emmen (ambtenaren, college en raad) samen met de inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en EOP's bewustwording willen creëren over samen plannen maken, besluiten nemen en uitvoeren willen inwoners een overheid die betrouwbaar, bekwaam en betrokken is. Zij willen graag betrokken worden bij lokale kwesties, vooral op het niveau van hun eigen buurt of straat. Gebiedscoördinatoren zijn de oren en ogen in samenleving en hebben een verbindende rol binnen de driehoek gemeente, inwoner en Erkende Overlegpartner (EOP). Omdat we steeds meer de samenwerking opzoeken en EOP's en inwoners meer initiatieven nemen, wordt de rol van gebiedscoördinator prominenter. Het zelf organiserend vermogen van de inwoners in de vitale kernen van de gemeente Emmen neemt toe. Dienstverlening vanuit de bedoeling Eén van de grootste uitdagingen in de nabije toekomst is de continuïteit en de kwaliteit van de dienstverlening. We zijn gestart met een pilot gericht op de beantwoording van eenvoudige vragen van inwoners door AI.

Het doel van deze pilot is om inzicht te krijgen in de effectiviteit en gebruiksvriendelijkheid van de AI chatbot binnen het Klanten Contact Centrum (KCC) en de toegevoegde waarde van Generatieve AI. Dit kan helpend zijn in een tijd waarin we met minder mensen steeds meer complexere taken moeten uitvoeren. We blijven dit nauwgezet monitoren door toe te zien op zowel gewenste als ongewenste effecten. Zo moet blijken of het ons helpt bij de uitvoering en bewaken we zowel de kwaliteit als de veiligheid van inwoners. In mei is een pilot gestart om te onderzoeken of en in welke mate er behoefte is om aangevraagde documenten thuis te laten bezorgen tegen betaling. Dat kan gaan over bijvoorbeeld het bezorgen van reisdocumenten en rijbewijzen. Dit voorkomt dat inwoners voor een tweede keer naar het gemeentehuis moeten reizen. We zijn gestart met het project Duidelijke Taal, waarmee we onze communicatie met inwoners willen verbeteren. Naast een interne campagne gaan we met verschillende teams werken aan begrijpelijke teksten van bijvoorbeeld brieven. Daarnaast zorgen we ervoor dat onze (online) communicatiemiddelen ook toegankelijk zijn voor mensen met een lage taalvaardigheid, anderstaligen en mensen met een beperking. Participatieverordening In 2025 is het proces voor de participatieverordening van start gegaan.

Deze verordening, die uiterlijk 1 januari 2027 gereed moet zijn, maakt onderdeel uit van het programma Democratie Dichterbij. Hiermee willen we inwoners meer en betere kansen bieden om mee te denken en invloed uit te oefenen op beleid en besluitvorming. Uit landelijke onderzoeken blijkt dat inwoners meer inspraak wensen; met deze verordening leggen we kaders vast om participatie in onze gemeentelijke processen te versterken. We bewaken het proces nauwgezet. Daarnaast vindt er qua focusgebieden een verschuiving plaats binnen de gemeente. Vooral vanwege veiligheid is het stedelijk gebied prominenter onder de aandacht.

Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat willen we bereiken) en de prestaties (wat gaan we daarvoor doen). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren (

) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.

Doel

Prestatie

Democratie Dichterbij: samenwerken met inwoners

In 3 concrete projecten aan de hand van de participatieladder samenwerken tussen de gemeente en inwoners: samen ontwikkelen, ontschotten, inspireren en methoden en technieken uitproberen. Overkoepelend: bijeenkomsten organiseren waarin raadsleden, EOP’s en ambtenaren samen thema’s verkennen tijdens #Hoe-dan bijeenkomsten. Duurzame verankering van de EOP-structuur. Dit door EOP's te ondersteunen bij hun rol en taak, het vinden en behouden van vrijwilligers en door structureel bestuurlijk overleg tussen de burgemeester en de EOP’s. De ondersteunende en regisserende rol van de gebiedscoördinatoren is hierbij van groot belang. Inzicht bieden in de specifieke eigenschappen van dorpen en wijken en dat toepassen in beleid en uitvoering.

Regionaal samenwerken

Dienstverlening die meegroeit met de samenleving en de tijd

Doorontwikkelen gebiedswetsouderschap in samenhang met het werk van de gebiedscoördinatoren en in de structurele samenwerking met inwoners en EOP’s. Raad en college werken samen met EOP’s/inwoners en de organisatie aan het participatiebeleid in de gemeente Emmen. Dit als opmaat naar de participatieverordening die uiterlijk op 1 januari 2027 gereed moet zijn. Actief aanwezig zijn in bestuurlijke netwerken en landelijke en regionale samenwerkingen en van daaruit de Kansenagenda en het Ontwikkelperspectief uitwerken en de aandacht van het rijk vasthouden op basis van de programmatische aanpak Elke Regio Telt! Ontwikkelen en uitvoeren van een zelfbewust en toekomstgericht profiel van de gemeente in het licht van regionale en bredere samenwerkingen en citymarketing. Uitvoeren pilot digitalisering en AI bij de dienstverlening aan inwoners. Uitvoeren van de aanpak Direct Duidelijk in de gehele organisatie. Inwoners zijn tevreden over de dienstverlening van de gemeente zoals blijkt uit de cijfers over de dienstverlening. Prestatieindicatoren: samenwerking, informatievoorziening balie en website, telefonie en afhandeling van contacten en zaken.

Budgettaire ontwikkelingen In de onderstaande tabel zijn alleen afwijkingen > € 70.000 opgenomen. Budgettair neutrale afwijkingen zijn niet opgenomen in onderstaande tabel. De budgettaire afwijkingen welke neutraal zijn of kleiner dan € 70.000 zijn, staan opgenomen in bijlage 1: ‘Budgettair neutrale posten in BERAP II’ en bijlage 2: ‘Ontwikkelingen per categorie’. In deze bijlages staan ook opgenomen op welk programma én taakveld de afwijking invloed heeft.

Gewijzigde begroting -11.636

Prognose BERAP II -11.931

Afwijking

Lasten

Primitieve begroting -11.798

Baten

2.030

2.380

-350

Saldo van baten en lasten

-9.768

-9.607

-9.552

-55

Stortingen in reserves

Onttrekkingen aan reserves

370

Mutaties reserves

370

-9.768

-9.237

-9.182

-55

Lasten

Baten

Saldo L/B

Mutatie reserves

-125

(bedragen x € 1.000)

Totaal

295

Toelichting

(bedragen x € 1.000)

Hogere contributie VDG en VNG

Er is een nadeel op het budget voor bestuurlijke samenwerking, hetgeen wordt veroorzaakt door een stijging van de contributies van de VNG en de VDG. De verwachting is dat de contributies de komende jaren blijven toenemen. Dit wordt deels veroorzaakt door een toenemende inwonersaantal. Om die reden zal het structurele effect worden betrokken bij Berap-I 2026 en begroting 2027. Hogere legesopbrengsten publiekzaken

-170

350

180

Dit jaar zijn meer paspoorten en ID-kaarten uitgegeven. Naast deze documenten zijn er ook meer rijbewijzen uitgegeven, mogelijk omdat inwoners al naar het gemeentehuis moeten voor een paspoort- en/of ID-kaart verlenging en het rijbewijs dan ook direct laten verlengen. Tegenover de extra opbrengsten van circa € 350.000 zijn er ook extra lasten van circa € 170.000 in verband met afdrachten aan het Rijk en andere overheidsorganisaties. Totaal

-295

350

3.2 Economie en Werkgelegenheid Trends en ontwikkelingen Ontwikkeling Spoor NSL Met de besluitvorming over het budget voor de realisatie van de NederSaksenlijn (NSL) in de recent door 2e en 1e kamer vastgestelde Voorjaarsnota komt de ontwikkeling van de NSL in een stroomversnelling. Op 6 oktober 2025 wordt het startbesluit voor de MIRT-verkenning Nedersaksenlijn genomen. In het kader hiervan is de ontwikkeling Spoor ook toegevoegd aan de prioritaire opgaven van de gemeente Emmen. Zie verder ook paragraaf 3.7. Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat willen we bereiken) en de prestaties (wat gaan we daarvoor doen). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren (

) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.

Doel

Prestatie

Een toekomstbestendige kennis- en netwerkeconomie en arbeidsmarkt met een sterke verbinding tussen kennis- en onderwijsinstellingen, werkgevers, werknemers en studenten, waar studenten en werknemers willen studeren en (blijven) werken en wonen

Vanuit de Arbeidsmarktregio Drenthe (AMRD) met stakeholders invulling en uitvoering geven aan (regionaal)Human Capital agenda. Uitvoering programma JTF Emmen met invloed op regelingen, informeren en begeleiden bedrijven en kennisinstellingen. Bijdragen aan bewustwording bij werkgevers van het belang van Duurzame Inzetbaarheid van werknemers.

Een robuuste economische structuur (ecosysteem) met (maatschappelijke) impact op de regio en een aantrekkelijk vestigingsklimaat, resulterend in groei en toenemende concurrentiekracht van de relevante industriële sectoren Chemie, HTSM en Energie

Versterken van het MKB door kennisdeling. Ondersteuning van de topsectoren met digitalisering als "enabler". Interne digitale innovatie van het team Economie.

Blijven inzetten op doorontwikkeling Studiestad Emmen waarbij de integrale verbinding wordt gezocht met Greenwise Campus, de fysieke campusontwikkeling en de binnenstad. Bijdrage leveren aan de strategie van Greenwise Campus op de thema's Chemie, maakindustie/HTSM, Energie en Welzijn, Zorg en Technologie. Europastrategie vertalen in een Europa-agenda, inclusief de Duitslandagenda met aandacht voor projectverwerving en het stimuleren gebruik Europese fondsen en het ontwikkelen en uitvoeren van de lobbystrategie in Emmen. Actief onderhouden van onze (inter)nationale netwerken, zoals NG4, Economic Board Noord Nederland, Chemport Europe, Greenwise Circular Plastics, EU Office Brussel, Sterk Noord Nederland (SNN), EDR, Rijnland Instituut, IBDO, Founded in the North, VDG, DTZ. Verkennen economische samenwerking met Enschede en regio Zwolle. Via inzet van het SIOF geven wij een impuls aan economische ontwikkelingen die bijdragen aan het vestigingsklimaat, de werkgelegenheid en gebruik van fondsen voor transities. Er wordt (integraal) uitvoering gegeven aan het Actieplan Circulaire Economie. Vanuit Emmen wordt voor heel Noord Nederland een Innovatieprogramma Circular Plastics opgesteld met inzet van aanjagers/innovatie-makelaars. Voor dit innovatieprogramma worden EFRO-middelen geworven.

Uitvoering geven aan de nieuwe Regiodeal die in 2024 van start is gegaan, met nadruk op projecten die bijdragen aan economische structuurversterking. In 2025 blijven we inzetten op het stimuleren en ondersteunen van Impact Ondernemen en nemen we deel aan de citydeal Impact Ondernemen. Bijdrage leveren aan de realisatie van de Energiehub GZI Next en de verdere uitrol van de hydrogen backbone in Emmen. Het MKB vormt de ruggengraat van de lokale economie. Om deze bedrijven te helpen concurrerender te worden en zich voor te bereiden op de toekomst, richt richten we ons op het vergroten van hun digitale kennis en vaardigheden. Dit wordt bereikt door middel van trainingen, workshops, het opzetten van digitale netwerken, en het bieden van subsidies en financiële ondersteuning voor digitaliseringsinitiatieven. Door samenwerking met ondernemers en kennisinstellingen stimuleren we innovatieve digitale oplossingen binnen de topsectoren van Emmen, zoals de maakindustrie. Dit omvat het versterken van de digitale infrastructuur, het bevorderen van innovatie en samenwerking, en het ontwikkelen van digitale vaardigheden en veiligheid binnen deze sectoren. Om ondernemers zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen, vraagt dat ook om voldoende kennis en inzicht in digitalisering door de eigen organisatie. Hierom werkt het team Economie aan het invoeren van data-gedreven besluitvorming.

Dit wordt ondersteund door het ontwikkelen van een data-strategie, het inrichten van KPI-monitoring

Doel

Via lobbyinzet gemeente Emmen beter profileren en positioneren en daarmee onze belangen behartigen en strategische doelen behalen

Faciliteren van de ambities van het Greenwise Campus samenwerkingsverband op de sporen: • Kennisontwikkeling, -valorisatie, ondernemerschap • Versterken onderwijspropositie (flexibel, LLO, doorlopende leerlijnen) • Sterke positionering, profilering en branding • Creëren attractieve randvoorwaarden Stimuleren van innovatie en verduurzaming in industrie, land- en tuinbouw

Prestatie dashboards, en het verhogen van de datageletterdheid binnen het team. Uitvoering geven aan lobbyplannen, waarbij we kiezen voor thema's die bijdragen aan de economische structuurversterking, profilering en positionering van Emmen als 100.000+ gemeente en het versterken van onze economische positie op regionaal, nationaal en internationaal niveau. Samen met NG4, VNG en IPO de belangen behartigen van regio’s bij het opstellen van de kaders voor het cohesiebeleid en Europese programma’s en fondsen voor de nieuwe programmaperiode 2027-2034 (Meerjaren Financieel Kader EU) 1. Bouwen en onderhouden van sterke relaties met politici, bewindvoerders, beleidsmakers, kennisinstellingen, bedrijven, brancheorganisaties, maatschappelijke instanties, investeringsmaatschappijen. Continu signaleren van economische trends en ontwikkelingen en vertalen naar beleid en gerichte acties. Monitoren van besluitvormingsprocessen bij de ministeries, Kabinet en Tweede Kamer. We blijven een bijdrage leveren aan de strategische koers (inhoud, aanpak, positionering) en de doorontwikkeling van Greenwise Campus, met als aandachtspunten: • Versterken van de verbindingen tussen de gemeentelijke economische doelstellingen en Greenwise Campus. •

Ruimtelijke en financiële randvoorwaarden creëren voor de ontwikkeling van het beoogde Innovatiecentrum.

•

Faciliteren van de nieuwbouwontwikkeling ‘Beroepsonderwijscampus’ van NHL Stenden en Drenthe College. • Invulling en uitwerking geven aan grondtransactie(s) tussen gemeente en NHL Stenden en Drenthe College in het kader van de realisatie van de beroepsonderwijscampus. Optimaal gebruikmaken van EU-fondsen voor innovatie en valorisatie. Bijdragen aan het realiseren van toekomstbestendige bedrijventerreinen. Uitvoering geven aan Stimuleringsregeling Revitalisering Landbouw Emmen.

Emmen heeft een aantrekkelijk ondernemingsklimaat

Uitvoering geven / bijdragen aan de diverse activiteiten die zijn genoemd in de programmalijnen Verduurzaming Industrie en Glastuinbouw uit het programma Duurzaamheid, Energie en Klimaat (DEK), zie ook programma 5. We blijven ons bestuurlijk en ambtelijk inzetten voor de realisatie van de Nedersaksenlijn. Integrale dienstverlening aan en acquisitie van bedrijven. Doorontwikkelen ondernemersdienstverlening zowel intern als extern.

Emmen kent één scherp en breed uitgedragen economisch profiel dat aansluit op de krachtsectoren

Pro actief en gericht subsidieadvies verlenen en proactief ogv projectverwerving , innovatie en ontwikkelingen bij bedrijven versnellen op de speerpuntsectoren. Economische profilering Emmen koppelen aan ontwikkelingen Greenwise Circular Plastics. We spelen een leidende rol in Noord Nederland op het gebied van circulaire plastics en maakindustrie. Emmen wil zich op dit thema

Doel

Prestatie sterker profileren op regionaal, nationaal en internationaal niveau. We organiseren het New eMMergy Congres. Doorontwikkelen helder toeristisch profiel van Emmen. Deze wordt scherper neergezet en zichtbaar gemaakt. Doorontwikkelen evenementen door het aanbod te stroomlijnen en in te zetten op de speerpuntensectoren. Uitdragen Economisch profiel op eenduidige en duidelijke wijze.

Vergroten van de aantrekkingskracht van de gemeente Emmen om daar te verblijven, te recreëren, te ondernemen en te winkelen voor inwoners en bezoekers

We starten een citymarketingcampagne waarbij we op verrassende en nieuwsgierig makende manier het imago van Emmen als innovatieve, ondernemende en trotse gemeente positioneren. Uitvoeren Programma Emmen centrum op basis van de omgevingsvisie Emmen centrum uit 2017, aangevuld met het Integraal Uitvoeringsplan Regiostad Emmen uit 2022. Opstellen van de Marktvisie. Uitvoering geven in 2024 aan de motie 'Herziening winkeltijden met een doorloop naar begin 2025. Vaststellen en implementatie van het evenementenbeleid. Uitvoering geven aan het Integraal Uitvoeringsplan Regiostad Emmen, met inzet van de provinciale subsidie Regiostedenfonds. Transformatie en herontwikkeling van het gebied tussen Markt en Weiert. We zetten de in december 2023 toegekende subsidie Impulsaanpak Winkelgebieden in voor de gebiedsontwikkeling Tussen Markt en Weiert. Daarmee geven we een impuls aan het vergroten van de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde in dit deel van het centrum, verminderen leegstand en het aantal vierkante meters detailhandel. Afronden integrale gebiedsvisie Weerdingerstraat en omgeving (van Hondsrugweg tot en met Wolfsbergenweg, inclusief stationsgebied) 1.

Starten en voortzetten van (de voorbereiding van) een aantal grotere (woningbouw-) projecten in Emmen Centrum, waaronder: • Klokkenslag, • Brandweer-West, • P-Oost • Ten Noorden van de Molenstraat Camperplaatsen P-Noord worden in 2025 opgeleverd. Uitvoering geven aan Schetsontwerp Openbare Ruimte Rensenpark (2019) met inachtneming van de beleidswijzigingen uit herijkingsproces van de visie op het Rensenpark (juni 2023). Uitvoering geven aan het opknappen en verduurzamen van (een deel van) het vastgoed in het Rensenpark. Stimuleren meer dagrecreatief aanbod met een structureel karakter. Benutten van het wandel- en fietsknooppunten netwerk evenals de MTB, ruiter en vaar infrastructuur. Aanscherpen van de toeristische marketing en promotie en informatievoorziening.

Doel

Prestatie Uitvoering geven aan recreatieve ontwikkeling van het Bargerveen. Realiseren van een kinder beleefroute in het Noordbargerbos 2. Met de ‘stimuleringsregeling vrijetijdseconomie’ en ‘regeling regionale samenwerking’ initiatieven die Emmen aantrekkelijker en beter zichtbaar maken voor bezoekers stimuleren. Continueren van Vitale Vakantieparken Drenthe.

Toelichting doelen en prestaties 1. De uitwerking van de integrale gebiedsvisie Weerdingerstraat en omgeving wordt gestart in 2025. Afronding van de gebiedsvisie zal - als gevolg van de complexiteit en beperkte interne capaciteit- niet in 2025 plaatsvinden. De verwachting is dat de afronding op zijn vroegst in het vierde kwartaal 2026 zal plaatsvinden. 2. Het proces omtrent de realisatie van de kinder beleefroute in het Noordbargerbos is mede als gevolg van externe factoren gestagneerd. De komende maanden dient duidelijk te worden in welke mate hieraan alsnog uitvoering kan worden gegeven. Budgettaire ontwikkelingen In de onderstaande tabel zijn alleen afwijkingen > € 70.000 opgenomen. Budgettair neutrale afwijkingen zijn niet opgenomen in onderstaande tabel. De budgettaire afwijkingen welke neutraal zijn of kleiner dan € 70.000 zijn, staan opgenomen in bijlage 1: ‘Budgettair neutrale posten in BERAP II’ en bijlage 2: ‘Ontwikkelingen per categorie’. In deze bijlages staan ook opgenomen op welk programma én taakveld de afwijking invloed heeft. Gewijzigde begroting -13.903

Prognose BERAP II -14.028

Afwijking

Lasten

Primitieve begroting -13.249

Baten

2.855

3.042

-187

-10.394

-11.048

-10.986

-62

Stortingen in reserves

-400

Onttrekkingen aan reserves

1.615

2.060

2.210

-150

Mutaties reserves

1.215

1.660

1.810

-150

Totaal

-9.179

-9.388

-9.176

-212

Lasten

Baten

Saldo L/B

Mutatie reserves

-150

150

(bedragen x € 1.000)

Saldo van baten en lasten

125

Toelichting

(bedragen x € 1.000)

Extra budget citymarketing uit SIOF

Voor 2025 en 2026 is € 250.000 per jaar beschikbaar gesteld om een plan voor citymarketing op te stellen en de basis op orde te maken. Omdat het plan eerder klaar is en de aanvraag begroting er ligt, wordt voorgesteld om een deel van het budget (€ 150.000) van 2026 naar voren te halen en dit jaar nog in te zetten om de basis op orde te maken. Dit betekent ook dat in 2025 een bedrag van € 150.000 extra wordt onttrokken uit de reserve SIOF. In 2026 kan dan meteen gestart worden met de uitvoering van het plan citymarketing. Hiermee is een budget van € 100.000 in 2026 niet meer nodig en kan teruggestort worden in de reserve SIOF. Dit wordt betrokken bij BERAP-I 2026.

(bedragen x € 1.000)

Ontwikkeling spoor Neder Saksen Lijn

Lasten

Baten

Saldo L/B

Mutatie reserves

-100

De recente versnelling in de ontwikkeling van de Neder Saksen Lijn (NSL) leidt tot extra kosten. Hier is voor 2025 echter nog geen budget opgenomen in de begroting terwijl er wel al de nodige kosten worden gemaakt voor onder andere bijdragen aan stichting NSL, onderzoek verdiepte ligging Emmen en inzet van een procesmanager. Terugbetaling subsidie Wildlands Adventure Zoo

187

Bij raadsbesluit van 25 april 2023 is incidentele subsidie beschikbaar gesteld aan Wildlands Adventure Zoo B.V. (hierna: Wildlands) van € 1.245.000 in verband met onvoorziene kosten ten gevolge van explosief gestegen energiekosten. In 2025 is de subsidie lager vastgesteld. De reden hiervoor is dat uit de overgelegde verantwoording blijkt dat de werkelijke extra kosten voor Wildlands € 934.188 bedroegen. Bij de subsidieverlening van 26 april 2023 van € 1.245.500 is aan Wildlands een voorschot op de subsidie verstrekt van € 1.120.950 (90%). Het resterende bedrag van € 186.762 is door Wildlands inmiddels terugbetaald. Vrijval middelen lobbystrategie

125

Voor de versterking van de lobbystrategie zijn in de begroting middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen waren bedoeld voor het invullen van specifieke vacatures. In de eerste helft van het jaar is het echter niet gelukt om deze vacatures te vervullen, waardoor de beoogde formatie tijdelijk niet is ingevuld. Dit heeft ertoe geleid dat de beschikbare middelen in deze periode niet zijn benut. Inmiddels is gestart met het invullen van de formatie, waardoor de inzet van de middelen hopelijk alsnog plaatsvindt. Totaal

-125

187

150

3.3 Veiligheid Trends en ontwikkelingen Georganiseerde/ondermijnende criminaliteit De voorbereidingen voor implementatie van het Programma Ondermijning gemeente Emmen zijn in 2025 gestart. Volgens planning is het Programma in 2025 operationeel. Dit programma is een uitvloeisel van en sluit aan op de doelstellingen van de Drentse Aanpak Ondermijning. Naar verwachting kan dit slechts deels uit bestaande budgetten worden gedekt. Asielproblematiek De landelijke ontwikkelingen bieden nog geen oplossing voor de aanhoudende asielproblematiek in onze regio. Denk daarbij aan het uitblijven van meerdere locaties (naast Ter Apel) waar asielzoekers zich kunnen aanmelden en het uitblijven van effectieve spreiding van asielzoekers. Hierdoor begint de asieloverlast in onze gemeente een structureel karakter te krijgen. Daarmee krijgen ook de beheersmaatregelen een structureel karakter. Inzet BOA's Boa’s blijven onmisbaar voor een veilige en leefbare gemeente. Ze zijn dagelijks zichtbaar aanwezig in dorpen en wijken, en spelen een belangrijke rol bij het voorkomen en aanpakken van woonoverlast, jeugdoverlast, bijtincidenten, parkeeroverlast en signalen van ondermijning. In veel wijken houden zij samen met partners zoals politie, Sedna, woningcorporaties en gebiedscoördinatoren een wekelijks spreekuur voor inwoners en ondernemers.

Met name op het station in Emmen-centrum en in Nieuw-Weerdinge wordt veel overlast ervaren van een groep asielzoekers (meestal veilige landers). Daarom worden als aanvulling op de boa's en de politie, beveiligingscamera’s en extra beveiligingspersoneel ingezet.

Zoals hiervoor al is opgemerkt, blijft de inzet in het stationsgebied en Nieuw-Weerdinge hoog. Dat is nodig vanwege aanhoudende problemen, zoals overlast door jeugdgroepen en asielgerelateerde situaties. deze omstandigheid, de toenemende complexiteit van het werk en het belang van zichtbare aanwezigheid in de wijk maken de werkdruk hoog. Het is de vraag of de huidige capaciteit bij de boa’s voldoende is om alle taken te kunnen uitvoeren. De formatiesterkte van de Boa’s was ook onderwerp van gesprek tijdens de behandeling van de kaderbrief. Op verzoek van de gemeenteraad (motie VVD bij de kaderbrief 2026) wordt de formatiesterkte van de boa’s nader onderzocht. Voor de behandeling van de begroting 2026 ontvangt de raad de uitkomsten van dit onderzoek. Maatschappelijke weerbaarheid Op dit moment wordt de weerbaarheidsopgave door het rijk, de decentrale overheden en maatschappelijke partners geconcretiseerd. Daarbij is het zaak dat iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt. Onder meer NCTV, VNG en VRD vragen gemeenten om maatregelen te nemen. Deze ontwikkeling is daarom nog niet ingebracht in de opgavekaart. Ook kunnen de kosten hiervan nog niet exact in kaart worden gebracht. Veiligheidsregio Drenthe (VRD) Vanaf 2026 wordt de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) door het Rijk met 10% gekort.

Deze korting heeft directe gevolgen voor de financiering van de veiligheidsregio’s, waaronder Veiligheidsregio Drenthe (VRD). Deze korting is nog niet verwerkt in de in september 2025 vastgestelde begroting voor 2026. Zonder aanvullende financiering kan de korting gevolgen hebben voor de uitvoering van taken op het gebied van crisisbeheersing, brandweerzorg en weerbaarheid. Indien de BDUR-korting volledig wordt doorgelegd naar de gemeenten, zou Emmen naar verhouding ongeveer € 135.000 extra moeten bijdragen. Aanpak femicide Het steunpunt femicide maakt deel uit van het bredere actieplan ‘Stop Femicide’ dat het kabinet heeft gepresenteerd in juni 2024. Het steunpunt gaat een landelijke coördinatiefunctie vervullen. In samenwerking met de andere Drentse gemeenten onderzoeken we welke gecoördineerde maatregelen we in Drenthe gaan treffen om femicide structureel aan te pakken. De voorbereidingen daarvoor zijn gestart. Als Emmen moeten we dus anticiperen op deze maatschappelijke ontwikkeling. De kosten daarvan kunnen op dit moment nog niet worden ingeschat. Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat willen we bereiken) en de prestaties (wat gaan we daarvoor doen). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren (

) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.

Doel

Prestatie

Voorkomen ondermijning

We implementeren / geven (verdere) uitvoering aan de ambities zoals benoemd in de Drentse Aanpak Ondermijning en het Actieplan ondermijning. We geven uitvoering aan de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging (Wkb). We werken conform de daarbij behorende nieuwe werkprocessen. In 2025 wordt datagericht gewerkt bij vergunningverlening, toezicht en handhaving1. We dragen door het verbinden van voorwaarden aan vergunningen en het ondersteunen van de organisatie bij aan het veilig plaatsvinden van evenementen. In 2025 is de bevolkingszorg in Drenthe op het landelijke vastgestelde niveau (Landelijk uniform kwaliteitsniveau Bevolkingszorg). Prestatie-indicator: de Crisis management Organisatie (CMO) is volledig bezet en geprepareerd op crises en rampen in de algemene zin van het woord.

Met bedrijven en instellingen verbeteren we de fysieke/externe veiligheid. De effecten van de Omgevingswet moeten worden getoetst aan het gemeentelijk fysieke/externe veiligheidsbeleid We beperken de impact van crises en rampen in het fysieke/sociale domein

Doel

Prestatie

Met inwoners zorgen we voor veilige wijken en dorpen, waarin jongeren veilig kunnen opgroeien en ruimte is voor diversiteit

We geven uitvoering aan de lokale aanpak terugdringen huiselijk geweld, kindermishandeling, seksueel geweld en de aanpak alcohol- en middelenmatiging jeugd. De gemeente Emmen werkt vanuit verschillende invalshoeken aan een verbeterde aanpak zorg en veiligheid waarin jeugd een belangrijk onderdeel is. We richten ons op de implementatie van de Verklarende Analyse, het werken volgens de Aanpak ter voorkoming van Escalatie, het werken volgens de Visie Gefaseerd samenwerken aan Veiligheid en een verbeterde samenwerking van onze toegangsorganisatie met Veilig Thuis Drenthe. We houden structureel aandacht voor het thema discriminatie. Vanuit het rijk hebben we voor dit onderwerp dan ook een financiële bijdrage ontvangen. Dit wordt aangewend voor een (lokale) aanpak van discriminatie. In juni 2023 is de lokale aanpak vastgesteld door het college en ter informatie naar de raad gestuurd. De lokale aanpak is in 2025 in uitvoering. In 2025 wordt gewerkt volgens de eerder met (zorg) partijen gemaakte afspraken over op- en afschalen van zorg en over casus - en procesregie, de zogeheten Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE). Daarbij is de gemeentelijke (regie)rol bij complexe zorg-vraagstukken versterkt. We zetten in op adequate, toekomstbestendige handhaving die zichtbaar is in dorpen en wijken. Onze inzet in de wijken en dorpen stemmen we af met de EOP's.

Met de politie worden afspraken gemaakt over rol/positie en informatieuitwisseling tussen wijkagenten en de BOA’s. We hebben een uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid opgesteld dat aansluit bij het landelijk Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030). In dit programma zijn specifieke locaties met een verhoogd verkeersveiligheidsrisico in beeld zijn gebracht aan de hand van een set risico-indicatoren. Voorbereiding aanpak van 4 gevaarlijke kruispunten gestart. Realisatie uiterlijk eind 2027 gereed. Betreft locaties: - Houtweg – Laan van de Marel - Statenweg – Veldlaan - Boslaan – Houtweg - Nieuw Amsterdamsestraat – Brinkenweg We voeren de activiteiten in het Actieplan Ondermijning uit. Zo hebben we de actie De Boer Op uitgevoerd samen met de buurgemeenten, om die groep ondernemers bewust te maken van ondermijningssignalen. Ook hebben we bepaalde branches die een verhoogd risico lopen op ondermijning, als speerpunt benoemd. In Drents verband zijn we een samenwerkingsverband met de andere overheden gestart voor een gezamenlijke ondermijningsaanpak. Dat resulteerde in de Drentse Aanpak Ondermijning in 2024, die (ook) in 2025 in uitvoering is. We blijven investeren in de veiligheid van onze systemen door uitvoering van de nodige testen/onderzoeken en gerichte interne voorlichting. We blijven ervoor zorgen dat onze (crisis)organisatie voorbereid is op cybersecurity.

We verminderen overlast en onveilige situaties van en door (kwetsbare) inwoners

Iedereen kan veilig deelnemen aan het verkeer

Met partners willen we de ondermijning verstoren. Daarbij versterken we de ambtelijke en bestuurlijke weerbaarheid

We versterken de cyberweerbaarheid van onze gemeente door onze eigen veiligheid op orde te hebben en inwoners voor te lichten Toelichting doelen en prestaties

1. Het zaaksysteem LEEF draait nog niet optimaal. Er wordt gewerkt aan verbetering hiervan.

Prognose BERAP II -13.256

Afwijking

Lasten

Primitieve begroting -11.916

Baten

603

Saldo van baten en lasten

-11.852

-11.887

-12.654

767

Onttrekkingen aan reserves

Mutaties reserves

-11.852

-11.815

-12.582

767

(bedragen x € 1.000)

Lasten

Baten

Saldo L/B

Mutatie reserves

Extra inzet BOA's

-100

(bedragen x € 1.000)

Totaal

767

Toelichting

Er zijn extra kosten voor het inhuren van BOA's via Stichting Veiligheidszorg Drenthe die de Falcon opleiding volgen. Deze BOA's worden extra opgeleid, wat kwaliteit en praktijkervaring ten goede komt. Hierdoor verbeterd de kwaliteit van handhaving binnen de gemeente. Extra inzet toezicht en handhaving stationsgebied

-300

Als gevolg van aanhoudende en toenemende overlastproblematiek is de gemeentelijke inzet voor toezicht en handhaving gestegen. Dit hangt onder meer samen met de functie van Emmen als doorreisstation voor asielzoekers en de locatie van de dagopvang van het Leger des Heils. Dit betreft extra inhuur, die niet vanuit de reguliere formatie kan worden uitgevoerd. Er wordt toezicht gehouden in dagdiensten, avonddiensten en nachtdiensten. Er wordt in verband met persoonlijke veiligheid altijd in tweetallen gewerkt. Ook is meer inzet nodig door bijtincidenten van gevaarlijke honden. De budgetten voor asieloverlast en toezicht en handhaving zijn niet toereikend om uit het resterende budget van € 300.000 te dekken. Hogere gemeentelijke bijdrage Zorg en Veiligheidshuis -150 0 -150 0 Drenthe De gemeente draagt in het kader van Openbare Orde en Veiligheid bij aan het Zorg en Veiligheidshuis Drenthe. Deze bijdrage is ten opzichte van 2 jaar geleden toegenomen, mede als gevolg van extra taken waaraan uitvoering wordt gegeven. Het budget hiervoor is echter niet verhoogd waardoor een tekort is ontstaan. Deze ontwikkeling wordt betrokken bij Berap-I 2026 en de begroting 2027. Overschrijding loonsom openbare orde en veiligheid

-217

Binnen openbare orde en veiligheid is een tekort op de loonsom ontstaan. Dit komt voornamelijk doordat geen budget beschikbaar is voor de functie coördinator veiligheid. Deze functie werd voorheen gefinancierd uit andere middelen, maar valt nu volledig binnen de reguliere loonsom zonder dekking. Daarnaast worden er meer medewerkers ingezet dan daadwerkelijk aan formatieplaatsen beschikbaar is om uitvoering te kunnen geven aan taken. Er wordt onderzoek gedaan naar de taken binnen openbare orde en veiligheid om na te gaan of structureel extra formatie nodig is. Totaal

-767

3.4 Onderwijs en Jeugd Trends en ontwikkelingen Er zijn geen relevante trends en ontwikkelingen voor programma 4. Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat willen we bereiken) en de prestaties (wat gaan we daarvoor doen). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren (

) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.

Doel

Prestatie

Er zijn goede, eigentijdse scholen voor onze jonge inwoners gerealiseerd

In 2025 wordt gestart met de vervangende nieuwbouw voor SO Thriantaschool aan de Zuidlaarderbrink, conform het IHP PO-VO, ter vervanging van de oude school aan de Balingerbrink. De twee oude basisscholen Sint Franciscus in Weiteveen en Gerardus Majella in Nieuw-Schoonebeek van Stichting Catent worden in 2025 vervangen door twee nieuwe scholen op dezelfde locaties. Eind 2023 is gestart met de vervangende nieuwbouw van Project SOED (fusie OBS De Barg met OBS De Brink), Expertise Centrum Anderstaligen (ECA) en SO Tine Marcusschool op. Begin 2025 komen deze drie scholen samen onder één dak aan de Mantingerbrink in de wijk Bargeres.

Er is meer kansengelijkheid voor kinderen en jongeren, zodat zij hun talenten kunnen ontplooien

Iedere jeugdige kan met perspectief opgroeien en zich ontwikkelen tot een veerkrachtige en zelfredzame jeugdige

In 2025 wordt, conform het IHP PO-VO, voorbereidingskrediet verstrekt voor de nieuwbouw van RKBS Sint Henricus in Klazienaveen. Tevens wordt het voorbereidingskrediet verstrekt voor de vervangende nieuwbouw van OBS De Anbrenge in Erica. In 2025 hebben we de doelgroep voor Kansrijke Start uitgebreid van –9 maanden tot 2,5 jaar naar –9 maanden tot 5 jaar. Daarbij ontvangen 25 (aanstaande) ouders/verzorgers en hun kinderen (-9mnd-5 jaar) vroegtijdig ondersteuning waar nodig voor een goede start in het leven vanuit één aan Kansrijke Start verbonden interventies.1 We realiseren de laatste zes kinderraden in het schooljaar 2025-2026. We vormen in 2025 een nieuwe Jongerenadviesraad op basis van het onderzoek dat we in 2024 samen met leerlingenraden en studentenraden VO, MBO en HBO hebben uitgevoerd.2 In 2025 wordt vanuit de nieuwe aanpak laaggeletterdheid en expertise van de ervaringsdeskundige verder ingezet op het vergroten van de basisvaardigheden Vanuit de opgave “ontwikkelen” hebben we samen met onze strategische partners in 2025 een concrete aanpak gerealiseerd voor het bereiken van onze gezamenlijk geformuleerde opgaven. In het 1e kwartaal 2025 voeren we een tussentijdse evaluatie uit voor Angelslo Academy. In 2025 wordt VoorSam&Zo verder ingebed en uitgebreid.3 In 2025 zal het project “De Reiskoffer’ verder worden uitgerold naar het speciaal voortgezet onderwijs.

Toelichting doelen en prestaties 1 Deze prestatie staat op oranje omdat de doelgroep van Kansrijke Start nog niet is uitgebreid naar tot 5 jaar. Er

wordt gewerkt aan het verweven van Kansrijke Start in andere netwerken, waardoor er uiteindelijk een levensloop keten ontstaat. Het bereik van (aanstaande) ouders/verzorgers is wel behaald. 2 Uit de gesprekken blijkt dat een Jongerenadviesraad niet aansluit bij de leefwereld van jongeren. Dit betekent

dat we in 2025 geen nieuwe Jongerenadviesraad zullen realiseren. In plaats daarvan onderzoeken we welke vorm wel passend is voor jongeren en hoe we deze op een haalbare en uitvoerbare manier kunnen vormgeven. 3VoorSam&Zo wordt niet uitgebreid omdat we eerst willen weten wat dit project oplevert en wat de positieve

effecten voor de gezinnen en de kinderen zijn. Budgettaire ontwikkelingen In de onderstaande tabel zijn alleen afwijkingen > € 70.000 opgenomen. Budgettair neutrale afwijkingen zijn niet opgenomen in onderstaande tabel. De budgettaire afwijkingen welke neutraal zijn of kleiner dan € 70.000 zijn, staan opgenomen in bijlage 1: ‘Budgettair neutrale posten in BERAP II’ en bijlage 2: ‘Ontwikkelingen per categorie’. In deze bijlages staan ook opgenomen op welk programma én taakveld de afwijking invloed heeft. Gewijzigde begroting -17.925

Prognose BERAP II -19.029

Afwijking

Lasten

Primitieve begroting -17.637

Baten

6.034

6.307

7.412

-1.104

-11.603

-11.617

-5

Onttrekkingen aan reserves

146

Mutaties reserves

141

-11.462

-11.476

Lasten

Baten

Saldo L/B

Mutatie reserves

-253

253

(bedragen x € 1.000)

Saldo van baten en lasten Stortingen in reserves

Totaal

1.104

Toelichting

(bedragen x € 1.000)

Aanpassing specifieke uitkering educatie 2025

De specifieke uitkering educatie is voor 2025 naar boven bijgesteld in verband met loon en prijsstijgingen. Extra gelden voor Regionale Meld- en Coördinatiefunctie

-451

451

Er zijn extra Regionale Meld- en Coördinatiefunctie gelden binnengekomen die doorgezet moeten worden naar Menso, conform de afspraken binnen het dienstverleningsovereenkomst. Specifieke uitkering NPO middelen

-401

401

De regeling waarvoor specifieke uitkering NPO middelen zijn ontvangen is afgelopen per 31 juli 2025. De inkomsten en uitgaven voor deze specifieke uitkering waren niet opgenomen in de begroting 2025. Het betreft namelijk restant gelden uit 2024 welke nog beschikbaar waren voor 2025. Totaal

-1.104

1.104

3.5 Bouwen, Wonen en Milieu Trends en ontwikkelingen Bouwen & Wonen De wet Versterking regie volkshuisvesting is tot op heden nog niet vastgesteld en in werking getreden. Dit brengt onzekerheid met zich mee met betrekking tot de werkzaamheden voor het komende jaar, waaronder het opstellen van een Volkshuisvestingsprogramma en de Urgentieverordening. Het is daarnaast nog niet duidelijk welke taken met betrekking tot de regie op woningbouw bij het Rijk, de Provincie of de gemeente komen te liggen. Afval Helaas treffen wij steeds meer vervuiling aan in containers. Containervervuiling betekent dat er verkeerd afval in de PMD- en/of GFT container wordt gegooid, waardoor dit afval wordt afgekeurd. Dat levert ons hoge kosten op. Daarom willen we containervervuiling zoveel mogelijk voorkomen door huishoudens rechtstreeks goed voor te lichten. Omgevingswet Het aantal aanvragen om een omgevingsvergunning is toegenomen in vergelijking met 2024. We zien wel een verschuiving binnen de vergunningaanvragen van nieuwbouw naar verbouw van woningen. Dit is een trend die landelijk zichtbaar is. Dit heeft effect op de hoogte van de legesopbrengsten. Belemmeringen zoals stikstofregels, netcongestie en capaciteitsproblemen bij netbeheerders zorgen voor vertraging. Ook stijgende bouwkosten maken projecten minder haalbaar.

Daarnaast wachten veel initiatiefnemers op duidelijkheid vanuit het Rijk over ruimtelijke ordening en stikstofbeleid. Beleidsmaatregelen zoals het programma STOER (Samen Toewerken naar Ontwikkeling en Realisatie) en versoepelingen in regelgeving kunnen op termijn bijdragen aan versnelling nieuwbouw van woningen. Voor 2025 en 2026 verwachten we echter nog onzekerheid, vertragingen en lagere aantallen vergunningaanvragen nieuwbouwwoningen. Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat willen we bereiken) en de prestaties (wat gaan we daarvoor doen). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren (

) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.

Doel

Prestatie

Iedereen kan meedoen aan en meeprofiteren van (de opbrengsten van) de energietransitie

Stimulering van de ontwikkeling van lokaal eigendom door de leerervaringen uit COBEN en het Beleidskader Participatie Drentse Zonneroute A37 in een organisatiestructuur te borgen. We zetten een ondersteuningsstructuur op voor inwoners en bedrijven rond energiebesparing en verduurzaming. Het platform ‘Emmen geeft Energie’ is hiervoor de basis. We zetten hiervoor financiële regelingen voor in. Met de kennis en ervaringen uit de projecten GRITH en ORTESE voeden we pMIEK en RES en werken we aan een robuust energiesysteem op de lange termijn. We actualiseren de Transitievisie Warmte en nemen daarin de mogelijkheden van nieuwe wet- en regelgeving rond de rol van de gemeente op.

In 2050 wordt alle energie die we gebruiken duurzaam opgewekt (in Emmen en ook buiten de gemeente) en het energiesysteem is daarvoor toegerust Emmen wordt water-robuust en klimaatbestendig door continu te werken aan wateroverlast knelpunten, actief om te gaan met de

Voorzetten van de subsidieregeling Funderingsonderzoek Bodemdaling voor woningeigenaren (onderzoek naar funderingsschade), de aansluiting bij het Fonds Duurzaam Funderingsherstel en Servicepunt Bodemdaling. Integratie van klimaatadaptatie in relevante werkprocessen, projecten, opgaven en beleid conform uitvoeringsprogramma DPRA.

Doel

Prestatie

effecten van bodemdaling en het versterken van biodiversiteit

We werken het Integrale Beleidsplan Openbare Ruimte uit in concrete uitvoeringsplannen.

Aantrekkelijker, gezondere en veiliger woon- en leefomgeving van hoge kwaliteit met voldoende betaalbare woningen die toekomstbestendig zijn en passen bij de vraag

Het Plan van aanpak voor een gebiedsgericht programma Bargeres is gereed. Het Programma Angelslo is begin 2025 herijkt en gereed voor uitvoering. We voeren het woningmarktonderzoek uit ter voorbereiding op het opstellen van het nog op te stellen Volkshuisvestingsprogramma. De woon- en leefbaarheidsvisie voor de wijk Emmermeer wordt opgesteld1.

De woon- en leefbaarheidsvisie voor de wijk Emmermeer wordt opgesteld

De gemeente Emmen stelt de Starterslening beschikbaar.

Meer regie op huisvesting van verschillende doelgroepen

Beschermen van het Emmens erfgoed

Uitvoering verplichtingen Omgevingswet

De gemeente stelt het subsidiefonds ‘betaalbare woningbouw’ beschikbaar. Projecten die bijdragen aan meer sociale- en midden huurwoningen en betaalbare koopwoningen kunnen een aanvraag doen. De gemeente stelt nieuw kamerverhuurbeleid op en zorgt dat dit kan worden uitgevoerd2. We geven uitvoering aan de Erfgoednota 2025 - 2029 via de implementatie van het onderzoek naar beeldbepalende bouwwerken, uitvoering van de beleidsregel molensubsidie en de subsidieregeling voor gemeentelijke monumenten en het opstellen van een visie gebedshuizen. De gemeente stelt de Omgevingsvisie op en zorgt dat deze aan het eind van 2025 is vastgesteld. De gemeente werkt aan het opstellen van het Omgevingsplan.

Toelichting doelen en prestaties 1 Woon- en leefbaarheidsvisie Emmermeer: de voorbereidingen voor de woon- en leefbaarheidsvisie

Emmermeer zijn gestart. Door ontwikkelingen met betrekking tot wijkvisie/plannen in bredere zin in de organisatie is het opstellen van de woon- en leefbaarheidsvisie momenteel gepauzeerd. Er wordt onderzocht of er een bredere aanpak kan worden opgezet, in combinatie met Verder Samen. 2 Kamerverhuurbeleid: er wordt gewerkt aan het nieuwe kamerverhuurbeleid. Er loopt echter nog een

inventarisatie van de huidige verleende kamerverhuurvergunningen, die bepalend is voor beleidskeuzes. Hierdoor zal het beleid voor de zomer van 2026 worden vastgesteld. Budgettaire ontwikkelingen In de onderstaande tabel zijn alleen afwijkingen > € 70.000 opgenomen. Budgettair neutrale afwijkingen zijn niet opgenomen in onderstaande tabel. De budgettaire afwijkingen welke neutraal zijn of kleiner dan € 70.000 zijn, staan opgenomen in bijlage 1: ‘Budgettair neutrale posten in BERAP II’ en bijlage 2: ‘Ontwikkelingen per categorie’. In deze bijlages staan ook opgenomen op welk programma én taakveld de afwijking invloed heeft.

Gewijzigde begroting -59.629

Prognose BERAP II -59.823

Afwijking

Lasten

Primitieve begroting -57.865

Baten

47.636

49.707

47.250

2.457

Saldo van baten en lasten

-10.228

-9.922

-12.573

2.651

Stortingen in reserves

-970

-2.442

Onttrekkingen aan reserves

2.723

2.920

3.010

-90

Mutaties reserves

1.754

479

569

-90

Totaal

-8.475

-9.443

-12.005

2.561

Lasten

Baten

Saldo L/B

Mutatie reserves

-175

175

(bedragen x € 1.000)

194

Toelichting

(bedragen x € 1.000)

Afkeur PMD

De afkeurkosten van PMD vallen naar verwachting € 175.000 hoger uit dan verwacht. Aangezien deze kosten onder de afvalstoffenheffing vallen wordt het tekort gedekt uit de voorziening afvalstoffenheffing. Beplanting en bestrating rondom gebouwen

-100

Openbare ruimte onderhoudt de beplanting rondom gebouwen. Deze kosten worden jaarlijks in rekening gebracht bij Vastgoed. Er wordt een overschrijding op het budget voorzien van € 100.000. Gezien het structurele effect zal dit worden betrokken bij Berap-I 2026 en de begroting 2027. Bodemdaling

200

Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel (FDF) heeft vanaf 1 juli 2025 een landelijke werking gekregen. Hierdoor hoeft de gemeente Emmen als voormalig deelnemer geen reservering meer aan te houden voor het geval dat een inwoner van Emmen gebruik maakt van het FDF en de lening niet kan aflossen vanwege onvoldoende inkomen. Hierdoor kan de reservering van € 200.000 vrijvallen. Diersoorten management plan

1.100

-1.100

De uitvoering van het diersoorten management plan heeft vertraging opgelopen doordat later dan gewenst een projectmanager is geworven. De aanbesteding wordt nog dit jaar gestart en kan begin 2026 worden gegund. Hierdoor hoeft ook de dekking (specifieke uitkering en reserve) nog niet worden ingezet. Inhuur externe geluidsmetingen

-120

De Omgevingsdienst Drenthe (ODD) voert geen geluidsmetingen meer uit, daarom wordt extra capaciteit ingehuurd om toch voldoende metingen te kunnen doen. Lagere leges omgevingswet

-1.532

De verwachte geraamde legesopbrengsten voor 2025 worden niet gehaald. Landelijk daalt het aantal omgevingsvergunningen voor nieuwbouwwoningen. Dit is ook zichtbaar in de regio. Er is sprake van een verschuiving van nieuwbouw naar verbouw. De begroting gaat uit van 900 omgevingsvergunningaanvragen, de verwachting is echter dat dit jaar ruim 550 omgevingsvergunningaanvragen worden ontvangen. Perceel afvalrecycling

-73

Voor het dossier perceel afvalrecycling is meer juridische kennis en ondersteuning nodig dan binnen de gemeente aanwezig is. Dit dossier omvat onder andere complexe en intensieve handhaving op illegale bouwwerken. Hiervoor is externe expertise ingeschakeld en voor 2025 wordt 200 uur aan inzet verwacht.

(bedragen x € 1.000)

Riolering: Lagere dotatie voorziening 2025

Lasten

Baten

Saldo L/B

Mutatie reserves

-232

De werkelijke investeringen vallen een stuk lager uit en schuiven op in de tijd. Dit komt onder andere door capaciteitsproblemen, veelal kaders die nog onbekend zijn, werk met werk maken en de lange doorlooptijd van de voorbereiding (onderzoeken duren langer door krapte arbeidsmarkt). Hierdoor vallen enerzijds kapitaalslasten vrij. Doordat de gewenste investeringen niet worden gerealiseerd, zal daarmee de gewenste omvang BTW op investeringen niet worden gerealiseerd en onttrokken worden uit de voorziening riolering ten gunste van het resultaat. In plaats van een begrote onttrekking uit de voorziening wordt er daardoor bijgestort in de voorziening riolering. Riolering: Omslagrente voorziening 2025

-205

Aan taakvelden worden rentelasten toegerekend. De werkelijke rentelasten kunnen afwijken van de voorgecalculeerde renteomslag. Als dit het geval is, kan de gemeente besluiten tot correctie. Correctie is verplicht als deze afwijking groter is dan 25%. Op basis van de prognose zullen we eind dit jaar zo rond dit percentage uitkomen. Uit voorzorg derhalve deze correctie. Deze correctie heeft ook invloed op de mutatie op de voorziening riolering. Storting voorziening afvalstoffenheffing

-500

Voor 2026 is de omvang van de voorziening afvalstoffenheffing ontoereikend. Om het verwachte tekort op de afvalstoffenheffing in 2026 op te kunnen vangen. Het verwachte tekort is circa € 500.000. Tekort omgevingsvisie

-90

Een deel van de werkzaamheden die in 2024 uitgevoerd zouden worden, waaronder het water- en bodem sturend onderzoek van Witteveen en Bos, is pas in 2025 afgerond. Dit komt doordat aanvullende informatie en onderbouwing benodigd was in de rapportage om de uitkomsten te verduidelijken. Daarnaast viel het opstellen van de milieueffectrapportage duurder uit en kon hier pas later mee gestart worden dan gepland, vanwege capaciteitstekorten bij onderzoeksbureaus die gespecialiseerd zijn in het opstellen van voornoemde rapportages. Tevens zijn de kosten voor fase 3 hoger, doordat een aantal aanvullende participatiemomenten met de samenwerkingspartijen, EOP’s, inwoners en collega’s zijn gepland. Dit is gedaan om input over de gemaakte keuzes in de concept omgevingsvisie op te kunnen halen en deze input te kunnen verwerken in het definitieve concept. Het verwachte tekort zal worden onttrokken aan de reserve omgevingswet. Totaal

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Emmen&id=7bbe6a82-86fd-4d8f-b919-08cf9ef527e4