Bijlage 1 Bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 Toelichting

Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Inhoudsopgave

Toelichting

3

Hoofdstuk 1 Inleidend hoofdstuk

4

Hoofdstuk 2 Beleid

8

Hoofdstuk 3 Planbeschrijving

19

Hoofdstuk 4 Onderzoeken

26

Hoofdstuk 5 Toelichting op de planregels en verbeelding

46

Hoofdstuk 6 Maatschappelijke betrokkenheid

54

Hoofdstuk 7 Economische uitvoerbaarheid

55

2

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Toelichting

3

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Hoofdstuk 1

1.1

Inleidend hoofdstuk

Inleiding

Initiatiefnemers hebben de gronden aan de Schoorstraat 4 in Klazienaveen in eigendom. Op het perceel was een voormalig kinderdagverblijf gevestigd. Deze bebouwing op het perceel is inmiddels gesloopt. Op het braakliggend terrein zijn plannen om drie vrijstaande en levensloopbestendige woningen te realiseren. Hiervoor dient het bestemmingsplan te worden aangepast. De maatschappelijke bestemming voorziet niet in de bouw van drie vrijstaande woningen. De gemeente heeft het verzoek beoordeeld en aangegeven dat er in principe medewerking kan worden verleend aan de plannen. Van gemeentewege is daarbij aangegeven dat ook de twee aangrenzende percelen Schoorstraat 2 en Stellingstraat Zuidzijde 5 opgenomen moeten worden in het voorliggend bestemmingsplan. De percelen Schoorstraat 2 en Stellingstraat Zuidzijde 5 hebben een sport- respectievelijk maatschappelijke bestemming, waarbij het feitelijk gebruik ‘wonen’ is. Dit bestemmingsplan regelt derhalve het planologisch mogelijk maken van vijf woonbestemmingen.

1.2

Ligging plangebied

Het plangebied is gelegen aan de rand van het centrum van Klazienaveen, op de hoek Stellingstraat Zuidzuide en Schoorstraat. Ten noorden van het plangebied zijn een supermarkt en begraafplaats gelegen. Ten westen van het plangebied is een kerkgebouw gelegen en ten zuiden van het plangebied een openbare groenzone, bestaande uit een grasveld met langs de randen bomenrijen en struiken. In oostelijke richting zijn woningen van de wijk Molenbuurt gelegen. Het plangebied met de beoogde woonbestemmingen is daarin ruimtelijk en functioneel passend. Op onderstaande luchtfoto is het plangebied bij benadering weergegeven.

4

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Fig. 1.1: Indicatieve weergave van het plangebied.

1.3

Huidige planologische regelingen

Het plangebied is gelegen binnen het vigerende bestemmingsplan 'Klazienaveen', vastgesteld op 19 december 2013. In het bestemmingsplan 'Klazienaveen' heeft het perceel Schoorstraat 2 de enkelbestemming 'Sport', het perceel Schoorstraat 4 de bestemming 'Maatschappelijk - Onderwijs' en het perceel Stellingstraat ZZ 5 de bestemming 'Maatschappelijk'. Daarnaast is op het plangebied de gebiedsaanduiding 'geluidzone industrie' van toepassing.

Fig. 1.2: Een weergave van het plangebied (zwarte kader) op de verbeelding van www.ruimtelijkeplannen.nl

De voor Maatschappelijk - Onderwijs aangewezen gronden zijn bestemd voor:

5

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

basisonderwijs, speciaal onderwijs, voortgezet onderwijs, peuterspeelzaal, kinderdagopvang, buitenschoolse opvang, brede school; met bijbehorende: andere bouwwerken; ‘horeca-1’ ten dienste van de bestemming; sport- en speelgelegenheden; toegangswegen, in- en uitritten; parkeervoorzieningen; groenvoorzieningen; nutsvoorzieningen en waterhuishoudkundige voorzieningen. De voor 'Maatschappelijk' aangewezen gronden zijn bestemd voor: maatschappelijke voorzieningen; met bijbehorende: andere bouwwerken; ‘horeca-1’ ten dienste van de bestemming; sport- en speelgelegenheden; toegangswegen, in- en uitritten; parkeervoorzieningen; groenvoorzieningen; kunstwerken en waterwerken; nutsvoorzieningen en waterhuishoudkundige voorzieningen; bedrijfswoning ter plaatse van de aanduiding “bedrijfswoning”; De voor Sport aangewezen gronden zijn bestemd voor: sport, sportvelden en sportterreinen; clubgebouwen, materialenruimte en kleedruimten; tennisbanen, overdekte en onoverdekte; squashbaan en in aard en omvang gelijk te stellen voorzieningen; fietscrossterrein; trainingszaal, fitnessruimte; evenemententerrein; bedrijfswoning ter plaatse van de aanduiding "bedrijfswoning"; een fysiotherapiepraktijk met saunafaciliteiten ter plaatse van de aanduiding "fysiopraktijk met saunafaciliteiten"; met bijbehorende: andere bouwwerken; horeca-1 (sportkantine) ten dienste van de bestemming; speelgelegenheden;

toegangswegen in- en uitritten; parkeervoorzieningen; groenvoorzieningen; geluidswerende voorzieningen; nutsvoorzieningen en waterhuishoudkundige voorzieningen; De percelen Stellingstaat Zuidzijde 5 en Schoorstraat 2 hebben elk binnen de bestemming een functieaanduiding ‘bedrijfswoning’. Op beide percelen wordt in de huidige situatie gewoond, echter niet ten dienste van de planologische bestemming. Daarmee is het feitelijk woongebruik in strijd met het vigerende bestemmingsplan.

6

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Ook de realisatie van drie vrijstaande woningen op het perceel Schoorstraat 4 is in strijd met het vigerende bestemmingsplan, omdat vrijstaande woningen niet zijn toegestaan binnen de bestemming 'Maatschappelijk - Onderwijs'. Het bovenstaande maakt dat een herziening van het bestemmingsplan nodig is om zowel de bouw en het gebruik van drie vrijstaande woningen op het perceel Schoorstraat 4, als het feitelijke woongebruik op de percelen Schoorstraat 2 en Stellingstraat ZZ 5 planologisch juridisch mogelijk te maken. Het voorliggende bestemmingsplan vervangt gedeeltelijk het bestemmingsplan ‘Klazienaveen’, vastgesteld op 19 december 2013 met identificatienummer NL.IMRO.0114.2009032-0701. Verder blijven de volgende facet- en paraplubestemmingsplannen op het plangebied van kracht: ‘Facetbestemmingsplan, Emmen Archeologie (vastgesteld 28 april 2022); 'Parapluplan Standplaatsen' (vastgesteld op 31 mei 2018); 'Parapluplan Parkeernormen gemeente Emmen' (vastgesteld op 26 april 2018).

1.4

Opzet bestemmingsplan

Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en een toelichting. Op de verbeelding worden de percelen in het gebied aangegeven met een bestemming dan wel een aanduiding. In de regels worden de bouw- en gebruiksmogelijkheden van het plangebied geregeld. Tot slot wordt in de toelichting een verantwoording gegeven van de in het plan gemaakte keuzes.

1.5

Overzicht verricht onderzoek

Ten behoeve van het opstellen van het bestemmingsplan ‘Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4, Stellingstraat ZZ 5’ zijn diverse onderzoeken verricht en adviezen gegeven. Daarnaast is er informatie gebruikt uit onderzoeken en adviezen die in een ander kader zijn uitgevoerd. De conclusies uit de verschillende onderzoeken en adviezen zijn verwerkt in de toelichting. Ter voorbereiding van het bestemmingsplan zijn de volgende onderzoeken verricht: Verkennend bodemonderzoek; Akoestisch onderzoek; Aerius-berekeningen; Watertoets; Ecologisch onderzoek; Aanmeldnotitie Besluit m.e.r.. In hoofstuk 4 wordt ingegaan op de resultaten uit de onderzoeken en adviezen.

7

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Hoofdstuk 2

Beleid

2.1

Gemeentelijk beleid

2.1.1

Structuurvisie gemeente Emmen 2020, Veelzijdigheid troef

De Structuurvisie Emmen 2020, Veelzijdigheid troef, is 24 september 2009 vastgesteld door de raad. Het document is opgesteld als ruimtelijke vertaling van de ambities gesteld in de Strategienota Emmen 2020, vastgesteld in de raadsvergadering van september 2001. De structuurvisie geeft de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Emmen weer. In de structuurvisie wordt de ruimtelijke structuur van 2020 geschetst aan de hand van een aantal thema's, te weten landschap, duurzaamheid, verkeer, werken, wonen, voorzieningen en veiligheid. Voor ieder thema is een hoofdkoers bepaald. Voor het bestemmingsplan ‘Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4, Stellingstraat ZZ 5’ is vooral het thema Wonen van belang. De Structuurvisie Emmen 2020, Veelzijdigheid troef richt zich op een accentverschuiving van kwantiteit naar kwaliteit en differentiatie van woonmilieus: De opgave ligt er om de woningvoorraad in lijn te brengen en te houden met de woonwensen van huidige én toekomstige inwoners. Dit betekent onder andere meer levensloopbestendige woningen. Om ervoor te zorgen dat de woningmarkt op orde blijft, is een continue aanpassing aan de veranderende vraag geboden. Dit geldt niet alleen voor de kern van Emmen, maar ook voor de dorpen. Zo ontstaat op termijn een cyclische vernieuwing van de bestaande woongebieden.

2.1.2

Woonvisie 'BuitengeWoon Thuis in Emmen' 2022-2030

De Woonvisie 'BuitengeWoon Thuis in Emmen' maakt een koerswijziging ten opzichte van de vorige woonvisie. De gemeente Emmen is geen krimpregio meer en sluit de woningmarkt aan bij de actuele woonwensen. De ambitie is om te bouwen aan een divers woningaanbod, herstructurering op te starten in meerdere gebieden, te focussen op het toevoegen van senior- en starterswoningen en om 4.000 woningen te bouwen in de periode van 2022-2030. Daarbij wordt gefocust op leefbaarheid, beschikbaarheid, betaalbaarheid, wonen & zorg, en duurzaamheid van de woningvoorraad en woonomgeving. De visie luidt als volgt: "de gemeente Emmen biedt een gevarieerde woonomgeving en beschikt over een breed, duurzaam aanbod van woningen in diverse prijsklassen, in alle kernen. Het aanbod sluit aan bij de behoeften en financiële mogelijkheden van de huidige en toekomstige bewoners." Daarbij heeft de gemeente Emmen de volgende ambities: Emmen draagt zorg voor een aantrekkelijke, leefbare woonomgeving waar iedereen zich thuis voelt en zichzelf naar vermogen kan redden; Emmen geeft ruimte aan vernieuwende woonconcepten; Emmen versterkt haar groene omgeving, zet in op een duurzaam woon- en leefklimaat en een toekomstbestendige woningvoorraad. 2.1.2.1 Trends en ontwikkelingen In samenwerking met de corporaties en huurdersorganisaties heeft de gemeente Emmen in 2020 een woningmarktonderzoek laten uitvoeren.

Dit onderzoek toont aan wat de huidige woonbehoefte is en geeft de richting aan waarin de woningvraag zich ontwikkelt tot 2030. Uit het woningmarktonderzoek blijkt dat het aantal huishoudens tot 2030 toeneemt met

8

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

ongeveer 1.500 huishoudens door gezinsverdunning. Een van de oorzaken is de afname van de gemiddelde huishoudensgrootte tot iets meer dan 2 personen. Ook neemt het aandeel huishoudens met een leeftijd van 75 jaar of ouder toe en er komt een grotere vraag naar sociale huurwoningen vanuit senioren. Daarnaast hebben externe ontwikkelingen, zoals landelijke krapte op de woningmarkt, ook invloed op het inwonertal. Dit is moeilijk te voorspellen. Het aandeel 75-plussers in de gemeente zal toenemen. Omdat de gemeente Emmen deze groep inwoners passend wil huisvesten, is het zaak om levensloopbestendige woningen te bouwen. Dit zal ook doorstroming stimuleren, waardoor woningen beschikbaar komen voor starters.

Fig 2.1: Tabel met een overzicht van het aantal verhuisbewegingen waaruit blijkt hoe het aantal vestigers is verdeeld over de verschillende gebieden, gemiddeld gezien over de jaren 2014-2018.

2.1.2.2 Kwalitatieve en kwantitatieve woonbehoefte Op basis van de woonwensen van de inwoners van de gemeente Emmen en de toekomstige vraag naar woningen op basis van de verwachte huishoudensontwikkelingen, ontstaat een beeld van de gewenste woningvoorraad in 2030. Dit beeld laat zien hoeveel woningen extra nodig zijn en ook naar welke woningtypen vooral vraag is ten opzichte van de huidige woonvoorraad. Deze 'mismatch' ontstaat als niet wordt ingegrepen in de huidige woningvoorraad. In onderstaande grafiek is de verwachte 'mismatch' in 2030 weergegeven.

9

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Fig 2.2: Een grafiek waarin de verwachte 'mismatch' in 2030 is weergegeven.

Om de missie in relatie tot de beschikbaarheid van voldoende passende woningen en vernieuwende woonconcepten te behalen, werkt de gemeente Emmen de komende jaren voor alle wijken en dorpen vanuit de volgende vier uitgangspunten: 1. Het aanbieden van een grotere diversiteit aan woningen in de wijken en dorpen; In een aantal wijken en dorpen is er sprake van een grote eenzijdigheid van woningen. Meestal gaat het hierbij om veel van hetzelfde type eengezinswoningen. Deze eenzijdigheid wil de gemeente doorbreken door andere woningtypen toe te voegen. Het kan gaan om het toevoegen van andere woningen in de traditionele bouw zoals grotere, luxere woningen en kleinere woningen voor bijvoorbeeld starters of senioren. 2. Herstructurering van oudere woonbuurten; Om de grotere diversiteit van het woningaanbod te bereiken en de eenzijdigheid te doorbreken, is op sommige plekken herstructurering nodig. Er zijn in de wijken en dorpen veel woonbuurten die inmiddels 50 jaar of ouder zijn. Een deel van de woningen, en het openbaar gebied, in deze woonbuurten zijn niet meer toekomstbestendig. Daarom is op veel plekken een verbeteringsslag nodig. 3. Ontwikkelen van diverse seniorgeschikte woningen en starterswoningen; Senioren (65-plussers) maken een steeds groter deel uit van onze bevolking. Uit het woningmarktonderzoek is gebleken dat er een tekort is aan passende woningen voor deze groep.

Ook is het van belang om geen woningen te bouwen die alleen aantrekkelijk zijn voor senioren, omdat op lange termijn het aandeel senioren weer gaat afnemen volgens de bevolkingsprognoses. De seniorenwoningen die worden gebouwd, moeten daarom ook aantrekkelijk zijn voor andere doelgroepen. 4. Een groei van 4.000 woningen tot 2030. Er is op dit moment sprake van een woningtekort. De autonome groei bestaat tot 2030 uit 1.500 woningen. Daarbovenop heeft de gemeente een extra ambitie van vijf procent groei van de woningvoorraad. In totaal komen we hiermee op een ambitie 4.000 extra woningen te bouwen tot 2030. Dit bestaat uit zowel koopwoningen als uit huurwoningen. Uit het woningmarktonderzoek is namelijk gebleken dat er een toenemende vraag is naar sociale- en middenhuurwoningen. Daarom stimuleren we ook een groei van 5% in sociale- en middenhuurwoningen. Om te zorgen dat gebouwd wordt waar daadwerkelijk behoefte aan is, wordt voor het totaal aan 4.000 woningen gestreefd naar de volgende doelgroepenverdeling bij de bouw van

10

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

woningen: 30% diverse seniorgeschikte woningen; 30% woningen voor starters en 1- en 2-persoonshuishoudens; 15% alternatieve woonvormen; 25% gezinswoningen. Om de leefbaarheid van de woonomgeving te verbeteren wil de gemeente Emmen inzetten op de bouw van meer diversiteit in de woningvoorraad en het toevoegen van nieuwe, alternatieve woonvormen. Ook wordt onder andere ingezet op het realiseren van ontmoetingsplekken, herstructurering en gebiedsontwikkeling in verouderde woonbuurten, fysieke en sociale veiligheid en een leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.

2.1.2.3 Kwantitatief afwegingskader Richting 2030 heeft de gemeente Emmen een ambitie om ten minste 4.000 woningen aan de woningvoorraad toevoegen. Deze woningen worden verspreid over de hele gemeente toegevoegd. In onderstaand afwegingskader zijn de globale verdeling van de woningen over de vier gebieden benoemd. Het dorp Klazienaveen valt onder het gebied ‘De Blokken”. In onderstaande tabel is de indicatieve toevoeging aan de woningvoorraad op gebiedsniveau van 2021-2030 weergegeven. Zoals te zien zijn voor De Blokken tot 2030 in totaal 770 extra woningen nodig.

Fig 2.3: Een tabel waarin is weergegeven de indicatieve toevoeging aan de woningvoorraad op gebiedsniveau van 2021-2030.

2.1.2.4 Kwalitatief afwegingskader Op basis van het kwalitatief afwegingskader beoordeelt de gemeente Emmen alle nieuwe woningbouwplannen. De kwalitatieve meerwaarde van een plan moet leidend zijn in het besluit om er medewerking aan te verlenen. Met dit afwegingskader worden ontwikkelaars in de gewenste richting gestuurd en worden de komende acht jaar woningen gerealiseerd die leiden tot een meer gevarieerde, toekomstbestendige woningvoorraad passend bij de behoefte. In de woonvisie 2018-2023 is een strategie opgenomen voor woningbouw. In die nieuwe woonvisie is de strategie aangescherpt: Woningbouwinitiatieven niet individueel maar in samenhang beoordelen; Prioriteit geven aan plannen voor herstructurering, transformatie en inbreiding; Prioriteit geven aan woningbouwplannen voor aandachtsgroepen; Woningbouwplannen dragen bij aan een variërend en aantrekkelijker woonmilieu; Woningbouwplannen dragen bij aan ruimtelijke kwaliteit.

11

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

2.1.2.5 Toetsing van het initiatief aan de 'Woonvisie 2022-2030' In voorliggend geval is sprake van een woningbouwontwikkeling in Klazienaveen. Er worden drie vrijstaande en levensbestendige woningen gerealiseerd. De levensloopbestendige woningen op het perceel Schoorstraat 4 zijn geschikt voor senioren, waarbij de verwachting is dat deze woningen door de nabijheid van (centrum)voorzieningen aantrekkelijk zijn voor deze doelgroep. Met deze voorgenomen ontwikkeling van drie woningen wordt daarmee een duurzame vervolgfunctie gegeven aan een terrein met (voormalige) bebouwing dat aan verpaupering onderhevig is vanwege het beëindigen van de voormalige functie (kinderdagverblijf) op de locatie. De voorgenomen ontwikkeling van drie vrijstaande en levensbestendige woningen kan bovendien gezien worden als een woningbouwontwikkeling op een inbreidingslocatie aan de rand van het centrum van Klazienaveen. De gewenste realisatie van drie woningen past binnen de woonbehoefte van in totaal 4.000 woningen in de gemeente Emmen en, meer specifiek, 770 woningen in het gebied De Blokken, waaronder Klazienaveen valt. Hiermee wordt voorzien in een deel van de woonbehoefte. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling zowel kwantitatief als kwalitatief in overeenstemming is met de Woonvisie 2022-2030 van de gemeente Emmen.

2.1.3

Welstandsbeleid

De welstandsnota 2016, gemeente Emmen is opgesteld uitgaande van het motto: 'Loslaten van kan, regelen wat ertoe doet'. De gemeente hecht waarde aan de omgevingskwaliteit, en ziet daarbij onderscheid tussen de verschillende gebieden die de gemeente rijk is. Niet ieder gebied vraagt om dezelfde benadering. De welstandsnota 2016 kent drie welstandsniveaus: welstandsvrij, welstandsluw en welstandsniveau hoog. Voor een aantal gebieden is de ambitie naar beneden bijgesteld, waardoor welstandsvrije gebieden zijn toegenomen. Het niveau welstandsluw is geïntroduceerd. In de luwe gebieden wordt op een aantal basale aspecten van welstand gestuurd en wordt afstand genomen van gedetailleerde beoordelingen. Daarnaast moeten gebieden die van meer waarde zijn - niveau hoog – goed beschermd blijven. Deze gebieden leveren een belangrijke bijdrage aan de identiteit van Emmen. Voornamelijk zijn dit de centra van dorpen, wijken en de beschermde dorpsgezichten. Voor deze gebieden geldt een hoog ambitieniveau. Het gemeentebestuur beoogt met deze nota een dynamische welstand in Emmen, waarbinnen ruimte is voor dialoog en 'kwalitatief herstel' met de samenleving. Het bestemmingsplan en de welstandsnota zorgen samen voor het behoud van de ruimtelijke kwaliteit. Het bestemmingsplan geeft aan wat, hoeveel, in welke vorm en waar er gebouwd mag worden.

Het welstandsbeleid geeft aan hoe het gebouw er uit mag komen te zien. Dit wil zeggen dat het welstandsbeleid moet voorkomen dat er gebouwen gebouwd worden die afbreuk doen aan de omgeving. Het plangebied is gelegen in een gebied met het welstandsniveau 'welstandsluw'.

12

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

2.1.4

Erfgoednota Emmen 2017-2022

Op 27 september 2017 is de Erfgoednota van de gemeente Emmen vastgesteld. Met de Erfgoednota geeft de gemeente Emmen uitdrukking aan het belang dat cultuurhistorie voor de samenleving inhoudt. In de Erfgoednota benoemt de gemeente Emmen haar ambities ten aanzien van het benutten van de kansen en kwaliteiten van haar erfgoed. De gemeente Emmen herkent de krachtige stimulans die het erfgoed voor de gemeenschap in cultureel, sociaal-maatschappelijk, economisch en ruimtelijk opzicht kan bieden. In 2016 is door de gemeente in samenspraak met diverse organisaties uit de Emmense samenleving een uitvoerige inventarisatie naar en waardering van het Emmense erfgoed uitgevoerd. Dit heeft geresulteerd in de Cultuurhistorische Waardenkaart Emmen, bestaande uit een bronnenkaart en beleidskaart. Deze kaart vormt de basis voor de Erfgoednota. Op onderstaande afbeelding is een uitsnede van de Cultuurhistorische Waardenkaart weergegeven. Langs de Stellingstraat ZZ zijn bomen aanwezig die onderdeel zijn van een waardevolle boomstructuur. Te zien is dat in het gehele plangebied geen cultuurhistorische waarde en geen waardevolle objecten aanwezig zijn, zoals rijksmonumenten en beeldbepalende bouwwerken.

Fig 2.4: Een weergave van de Cultuurhistorische Waardenkaart van de gemeente Emmen, met daarop het plangebied aangeduid met een blauwe kader.

13

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

2.1.5

Verkeersbeleid

Het Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan (GVVP) ( december 2013) gaat uit van de inrichting van wegen volgens de Duurzaam veilig-principes. De wegen in de gemeente Emmen zijn gecategoriseerd conform Duurzaam Veilig met als doel een optimale afstemming te bereiken tussen de functie van de weg, de vormgeving en het gebruik ervan door de weggebruiker. Hiermee wordt beoogd onbedoeld gebruik van de weg, conflicten met hoge snelheids- en richtingsverschillen, alsmede onzeker gedrag te voorkomen. De wegen zijn verdeeld in drie categorieën, stroomwegen, gebiedsontsluitingsweg en erftoegangswegen. Verder zet het GVVP in op een multimodale benadering van verkeer. Dit houdt in dat niet enkel naar de bereikbaarheid per auto wordt gekeken maar nadrukkelijk ook naar andere vervoersmodaliteiten, zoals het openbaar vervoer of de fiets. 2.1.6

Integrale parkeervisie Gemeente Emmen

In oktober 2017 heeft de gemeenteraad van Emmen de 'Integrale parkeervisie gemeente Emmen' vastgesteld. Deze visie vervangt de parkeernota van 2010. De visie is het kader voor het bepalen van de parkeeropgave bij fysieke ontwikkelingen op alle niveaus. Het is een leidraad voor het beoordelen van de parkeeropgave van stedenbouwkundige visies & plannen voor (her-)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving en is ook het kader dat invulling geeft aan het begrip "voldoende parkeer- of stallingsruimte dan wel voldoende laad- of losruimte in bestaande en op ontwikkeling gerichte nieuwe bestemmingsplannen. De visie bevat ten aanzien van de hoeveelheid parkvoorzieningen en het aantal los- en laadplaatsen het beoordelingskader voor het verlenen van een omgevingsvergunning voor het bouwen en- of wijzigen gebruik. Voor toekomstige (nieuwbouw)ontwikkelingen is in de parkeervisie de landelijke richtlijnen van het CROW leidraad. Uitgangspunt blijft in beginsel voldoende parkeerruimte op eigen terrein. Als dit niet kan, kan eventueel teruggevallen worden op parkeren in de openbare ruimte, waarvoor aan de gemeente een afkoopsom wordt betaald. 2.2

Provinciaal beleid

2.2.1

Omgevingsvisie Drenthe 2018

De Omgevingsvisie is hét strategische kader voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe. De visie formuleert de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing van de provincie in het ruimtelijke domein. De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe in de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode daarna. Als in de tekst wordt gesproken over ‘lange termijn’, betreft het de periode na 2030. De Omgevingsvisie heeft voor de provincie vooral een interne binding. Dit betekent dat de provincie bij de uitoefening van haar taken aan de Omgevingsvisie gebonden is. Missie De missie van de provincie is het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij de kernkwaliteiten. Deze missie is ingegeven door wat inwoners, medeoverheden en maatschappelijke partners belangrijk vinden voor de toekomst van Drenthe. De kernkwaliteiten zijn samen met partners en de inwoners van Drenthe benoemd, te weten landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur.

14

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Kernkwaliteiten De kernkwaliteiten zijn de kwaliteiten die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Samen met vertegenwoordigers van overheden, belangengroepen, marktpartijen en inwoners heeft de provincie de volgende kernkwaliteiten van Drenthe benoemd. De kernkwaliteiten zijn: rust, ruimte, natuur en landschap; oorspronkelijkheid; naoberschap; menselijke maat; veiligheid; kleinschaligheid (Drentse schaal). Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteiten. In hoofdstuk 4 van de Omgevingsvisie is voor alle kernkwaliteiten een uitwerking naar meer concrete indicatoren gemaakt, namelijk landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur. Zorgvuldig ruimtegebruik In Drenthe kunnen mensen nog ruimte beleven. Dat wil de provincie bewaken, ook wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn. Zorgvuldig ruimtegebruik is van provinciaal belang. Milieu- en leefomgevingskwaliteit De provincie streeft naar een gezonde en veilige leefomgeving voor mens, plant en dier. Het beschermen van de kwaliteit van milieu en leefomgeving is veelal op Europees en nationaal niveau geregeld. Daarbij zijn diverse taken en verantwoordelijkheden bij de provincies neergelegd.

Deze taken, gericht op het beschermen van de kwaliteit van lucht, water en bodem en het verbeteren van de verkeersveiligheid, waterveiligheid en externe veiligheid, zijn daarmee van provinciaal belang. Kernkwaliteiten Op kaarten behorende bij de Omgevingsvisie Drenthe zijn de kernkwaliteiten nader weergegeven. Op relevante kaarten is het plangebied als volgt aangeduid: Landschap Het plangebied is gelegen binnen zowel het landschapstype 'landschap van de veenkoloniën' als binnen de kernkwaliteit landschap 'wegpanorama'. Binnen het landschapstype 'landschap van de veenkoloniën' is de orthogonale samenhang tussen het systematische ontginningspatroon van grootschalige openheid met kenmerkende wijkenstructuur en bebouwingslinten met daaruit opgaande percelen van provinciaal belang. Binnen de kernkwaliteit 'wegpanorama' hecht de provincie waarde aan een zorgvuldige presentatie van Drenthe aan de hoofdinfrastructuur en wil de provincie de karakteristieken van de landschapstypen en het contrast tussen stad en land, gezien vanaf de infrastructuur, zichtbaar houden. De essentie van het begrip wegpanorama's zit voor de provincie in het beleefbaar houden van de afwisseling tussen bebouwd en onbebouwd gebied én, daar waar langs wegen ontwikkeld wordt, dit met kwaliteit gepaard gaat.

Cultuurhistorie Het beleid van de provincie Drenthe ten aanzien van cultuurhistorie is beschreven in de beleidsnota Cultuurhistorisch Kompas Drenthe. Het plangebied is gelegen binnen het gebied Emmen en haar venen. Het generieke beleid 'respecteren' is van toepassing. Het is bedoeld om de bestaande cultuurhistorische samenhang, zoals die is vastgelegd in de hoofdstructuur, te borgen.

15

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Archeologie Het plangebied is niet gelegen binnen een kernkwaliteit Archeologie-gebied. De inhoudelijke kaart Archeologie geeft een overzicht van de archeologische waarden en verwachtingen die de provincie van provinciaal belang achten. In gebieden of terreinen met een archeologische verwachting op de archeologiekaarten, wordt gestuurd op een goede uitvoering van archeologisch onderzoek. Niet voor alle bodemingrepen is archeologisch onderzoek vereist. Dit hangt af van de omvang en aard van de ingreep, de waarde/verwachting van de locatie en het vrijstellingenbeleid zoals dat is uitgewerkt in de gemeentelijke archeologiekaarten. Aardkundige waarden Aardkundige waarden die bijdragen aan het specifieke Drentse karakter wil de provincie behouden en, waar mogelijk, herstellen. Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteit aardkundige waarden. De provincie wil inhoud geven aan ruimtelijke kwaliteit, om de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe te behouden en te versterken. Het doel is de archiefwaarde van de bodem te behouden en de landvormen, die karakteristiek zijn voor het Drentse landschap, te behouden en te versterken, als onderdeel van de kernkwaliteit oorspronkelijkheid. Het plangebied is gelegen binnen een gebied met een generiek beschermingsniveau voor aardkundige waarden.

In deze gebieden wil de provincie de lokale, aardkundige kenmerken voor de toekomst bewaren. 2.2.2

Provinciale omgevingsverordening

Provinciale Staten van Drenthe hebben de Provinciale omgevingsverordening Drenthe (POV) vastgesteld. In de omgevingsverordening is het perceel gelegen binnen een gebied aangeduid als 'Bestaand Stedelijk Gebied'. Binnen het Bestaand Stedelijk Gebied ligt de verantwoordelijkheid ten aanzien van woningbouw en voorzieningen primair bij de gemeente. De verordening geeft verder geen specifieke bepalingen voor percelen met deze aanduiding. 2.3

Rijksbeleid

2.3.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het

16

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Planspecifiek Wonen is één van de basisbehoeften van mensen. In de Nationale Omgevingsvisie wordt aangegeven dat iedereen in Nederland prettig moet kunnen wonen voor een redelijke prijs. Een woningvoorraad die aansluit op de huidige en toekomstige woonbehoefte van mensen is daarom van nationaal belang.

Het huidige woningtekort en de toename van het aantal inwoners en huishoudens vraagt een groei van de woningvoorraad (vooral in en bij de stedelijke regio’s) in een fijne, leefbare omgeving. Tussen 2019 en 2035 moet de woningvoorraad in Nederland met circa 1,1 miljoen woningen worden vergroot. De primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving, de woningvoorraad en de leefbaarheid ligt bij gemeenten en provincies. Het Rijk is systeemverantwoordelijk. Het is de rol van het Rijk om de kaders te stellen, te stimuleren, eventueel te sanctioneren, waar nodig middelen ter beschikking te stellen – bijvoorbeeld via de huurtoeslag, hypotheekrenteaftrek of de regeling woningbouwimpuls voor gemeenten – en met gemeenten en provincies samen te werken om (bovenlokale, inclusief grensoverschrijdende) knelpunten op te lossen en realisatie van de nationale belangen te waarborgen. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de toevoeging van netto gezien drie nieuwe woningen. In de regio Emmen is een grote vraag naar nieuwe woningen. Zoals is beschreven ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving en de woningvoorraad bij de gemeenten en provincies. De nieuwe woningen voorzien in een actuele behoefte. Daarmee past het plan binnen de prioriteiten van de NOVI en kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid. 2.3.2

Ruimtelijk beleid

De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is op 13 maart 2012 van kracht geworden. Onderdeel van deze structuurvisie is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Met de structuurvisie kiest het Rijk voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Voor deze belangen is het Rijk verantwoordelijk en wil het resultaten boeken. Buiten deze 13 belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Voor de gemeente Emmen zijn in de SVIR geen onerwerpen opgenomen die aangemerkt worden als nationaal belang. In de Barro zijn alleen de zaken betreffende defensie en kernkwaliteiten van toepassing. Deze zaken hebben echter geen directe invloed op de inrichting van het plangebied.

17

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

2.4

Conclusie

De conclusie van de in voorliggend bestemmingsplan beschreven beleidsuitgangspunten is dat het rijksbeleid niet direct doorwerkt in het plangebied. Hierdoor is het bestemmingsplan niet in strijd met het rijksbeleid. Het rijksbeleid werkt indirect door via het provinciaal beleid. Het provinciaal beleid vormt weer de input voor het gemeentelijk beleid. Voor het voorliggende bestemmingsplan kan eveneens geconcludeerd worden dat het plan passend is in het provinciale beleid. Wat betreft het gemeentelijk beleid kan geconcludeerd worden dat het voorliggende plan in lijn is met het gemeentelijk beleid.

18

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Hoofdstuk 3

Planbeschrijving

3.1

Ontstaansgeschiedenis

3.1.1

Kanalen en linten

Klazienaveen is een jong veendorp. Haar naam dankt ze aan Klaziena, de vrouw van W.A. Scholten. De familie Scholten was eigenaar van de venen ten oosten van Emmen.

Fig. 3.1.: Klazienaveen, anno 1900

Toen rond 1900 de Verlengde Hoogeveense Vaart – nu het Van Echtenskanaal- werd doorgetrokken tot aan de Duitse grens kwam de vervening in dit gebied op volle toeren. En kreeg Klazienaveen de karakteristieke veenkoloniale ruimtelijke hoofdstructuur met de hoofdkanalen en de dwarsloten, ook wel wijken genoemd. Een deel van de arbeidersbevolking volgde de vervening door de regio, anderen vestigden zich langs de gegraven kanalen en wijken en probeerden een bestaan op te bouwen in de turfwinning, turftransport, turf verwerkende industrie of in de landbouw. Ter plekke van de dwarsverbindingen op het Van Echtenskanaal, tussen de Dordsebrug en de Trambrug/ Scholtenskanaal verdichtte de lintbebouwing en concentreerde zich de detailhandel en zo ontstond het centrum van Klazienaveen.

19

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

3.1.2

Woonbuurten

Tot begin jaren 60 van de vorige eeuw kon binnen de veenkoloniale ruimtelijk opzet met de lange lintbebouwing de uitbreiding van het dorp gerealiseerd worden. Door de groei van de bevolking en de bedrijvigheid in de jaren daarna was de behoefte aan nieuwe woningen groot en werden er planmatige woonbuurten achter de historische veenkoloniale linten aangelegd. Grofweg is het huidige Klazienaveen op te delen in vier kwadranten; Sterrenbuurt, Molenbuurt, Noordwest (Kruidenveld) en Zuidwest. De veenkoloniale ontwikkelingsassen het Van Echtenskanaal en de Dordsedijk/ Brugstraat maken de verdeling. Het plangebied is in de Molenbuurt gelegen.

Fig. 3.2: Klazienaveen en haar kwadranten, met een aanduiding van het plangebied.

3.2

Algemene planbeschrijving

Het plan voorziet in een nieuwbouwlocatie waar het mogelijk is om in totaal drie vrijstaande woningen te realiseren. De nieuwe woningen worden gesitueerd aan een doodlopende straat welke wordt ontsloten aan de Schoorstraat. De tuinen van de woningen aan de Schoorstraat 4 grenzen aan de achterzijde van de tuinen van de woningen aan de Schoorstraat 2 en Stellingstraat ZZ 5. Het plan voorziet tevens in het juridisch-planologisch wijzigen van bestemmingen op de percelen Stellingstraat Zuidzuide 5 en Schoorstraat 2, die een woonbestemming krijgen. De bestaande bebouwing op de percelen aan de Schoorstraat 2 en Stellingstraat Zuidzijde 5 blijven in tact.

20

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

3.3

Stedenbouwkundig hoofdstructuur

Een algemeen Emmens en ook Klazienaveens kenmerk qua verkavelingsrichting is een hoofdzakelijk oost-west of noord-zuid situering/oriëntatie van de woningen. Terwijl wegen en groenzones soms een andere richting hebben. De woningen in de omgeving van het plangebied, aan de straten Stellingstraat Zuidzuide en de Schoorstraat hebben ook deze oost-west of noord-zuid oriëntatie. De woningen zijn met de voorzijde (en op een hoek soms zijkant) op deze straten gericht. Op de onderstaande luchtfoto is deze oriëntatie weergegeven. De nieuwe verkaveling van het nieuwe wooncluster volgt de oost-west oriëntatie.

Fig. 3.3: Een weergave de oost-west en noord-zuid oriëntatie in de directe omgeving van het plangebied.

De bestaande bebouwing op de percelen aan de Stellingstraat Zuidzijde 5 en Schoorstraat 2 blijft in tact. Er is ter plaatse alleen sprake van een functiewijziging. Het plan voorziet in het juridisch-planologisch wijzigen van bestemmingen op bestaande percelen met een voormalige fysiotherapie en tandartspraktijk elk met een (bedrijfs)woning. De bedrijfsactiviteiten op deze percelen zijn beëindigd. Deze woningen worden momenteel ‘regulier’ bewoond.

21

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Fig. 3.4: Een weergave van de bestaande bebouwing op de percelen Stellingstraat Zuidzijde 5 en Schoorstraat 2 in Klazienaveen.

Tevens voorziet het plan in een nieuwbouwlocatie voor nieuwe woningen. In overeenstemming met de gemeente is gesproken over een invulling van maximaal vier woningen (2x vrijstaand en een 2-onder-1 kapwoning). Uiteindelijk is gekozen voor drie vrijstaande woningen omdat hiervoor in het dorp meer animo bestaat. De nieuwe woningen worden gesitueerd aan een doodlopende straat welke worden ontsloten aan de Schoorstraat. De tuinen van de nieuwe woningen grenzen aan de achterzijde van de bestaande percelen aan de Stellingstraat Zuidzijde 5 en Schoorstraat 2. De drie nieuwe woningen vormen een wooncluster, dat als één geheel langs een nieuwe (doodlopende) straat. Deze zuidgrens van deze nieuwe straat is de zuidgrens van het perceel van de naastgelegen kerk. Hierdoor is de begrenzing van de groenzone (aan de zuidzijde van het plangebied) gelegen in één lijn.

Fig. 3.5: Een indicatieve weergave van de situatietekening van de drie nieuwe woningen.

De woningen grenzen met de voorkanten en voortuinen aan deze nieuwe straat. De doodlopende straat, voorerfgrenzen en voorkanten van de woningen liggen evenwijdig aan Stellingstraat Zuidzijde. Een stedenbouwkundig uitgangspunt is dat op hoeken, grenzend aan het openbare gebied, geen aanbouwen (carports, overkappingen etc) gebouwd mogen worden en geen inrit (met

22

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

auto's) ligt. De woning aan de oostzijde grenst aan de Schoorstraat, waarbij de zijtuin grenst aan het voetpad langs de Schoorstraat. Deze hoekwoning met tuin heeft hierdoor aan de openbare zijde een tweezijdige oriëntatie en dus geen 'blinde' gevels, maar gevels met o.a. ramen. Hierdoor heeft de bewoner meer contact/uitzicht op de omgeving en geeft een zichtbare hoek een beter beeld vanuit de omgeving. De garage/carport met inrit/auto's wordt aan de 'binnenzijde', dus grenzend aan de kavel van een andere woning gesitueerd. De westelijke woning grenst aan het terrein van de kerk. Deze woning heeft de garage aan de zijde van de middelste woning. Dit mede voor de bereikbaarheid van de kavel. De nieuwe woningen aan Schoorstraat bestaan uit één bouwlaag met een plat dak. De hoogte van de platte daken variëren tussen 3,2 en 3,7 meter. De woningen hebben een eigentijdse uitstraling. Qua materiaal en kleuren is het uitgangspunt om aan te sluiten bij de woningen in de omgeving. Dit betekent als hoofdmateriaal gevels van baksteen, in gedekte, natuurlijke basiskleuren: donker bruin of aarde tinten. De baksteen wordt eventueel gecombineerd met hout (ondergeschikt). Een plat dak bestaat uit bitumen of kunststof dakbedekking waarop eventueel zonnepanelen kunnen worden geplaatst.

Fig. 3.6: Een 3D-impressie van de nieuwe woningen.

23

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Fig. 3.7: Een 3D-impressie van de nieuwe woningen.

Om het groene karakter van het wooncluster in de groene omgeving te versterken is het uitgangspunt dat de voor- en zij-erfgrenzen, die grenzen aan de openbare ruimte, bestaan uit hagen. Door hagen wordt de eenheid en samenhang versterkt en worden schuttingen voorkomen. 3.4

Verkeersstructuur

Voor de nieuw te bouwen woningen op het perceel Schoorstraat 4 is gekozen voor een doodlopende straat langs de woningen. Op deze manier zijn de woningen vanaf de voorzijden bereikbaar. De nieuwe straat sluit aan op de Schoorstraat door middel van uitritbanden, waardoor het een uitstraling van een oprit heeft. De straat wordt niet voorzien van een keervoorziening, omdat voertuigen op de opritten van de woningen kunnen keren. Aan het einde van de straat is rekening gehouden met het keren van voertuigen, door de rijbaan iets langer door te laten lopen. Achteruitsteken wordt hierdoor voor de laatste woningen ook mogelijk. In de parkeerberekening is uitgegaan van de bouw van een vrijstaande woning in de gemeente Emmen, in niet-stedelijk gebied, rest bebouwde kom. Op basis van de berekening volgens de CROW is een parkeerbehoefte aanwezig van 2,3 parkeerplaatsen, afgerond 3 parkeerplaatsen, nodig. Elk (nieuw) perceel is voldoende groot voor het kunnen realiseren van 3 parkeerplaatsen op eigen perceel. 3.5

Groenstructuur

De bestaande groenstructuur langs de Stellingstraat ZZ, de Schoorstraat en ten zuiden van het plangebied aangrenzend aan de openbare groenzone blijft behouden. De groenzone direct voor de nieuwe woningen zal opener worden, zodat vanuit de woningen uitzicht blijft op de groenzone. In het plangebied worden de nieuwe woonpercelen voorzien van groene afscheidingen zoals hagen.

24

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

25

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Hoofdstuk 4 4.1

Onderzoeken

Cultuurhistorie

Het plangebied is gelegen in de plaats Klazienaveen. Op de Cultuurhistorische Waardenkaart is het plangebied aangeduid als gelegen binnen het Veenkoloniaallandschap – Hoogveen in de marke van Noord- en Zuidbarge van het deelgebied het Stuwwal onder veen.

Fig. 4.1: Weergave van de Cultuurhistorische waardenkaart.

De grootschalige ontginningen in Zuidoost-Drenthe zijn rond het midden van de 19e eeuw de laatste van hun soort in Nederland. Net als bij het esdorpenlandschap staan bij het veenkoloniale landschap ook afgebakende gebieden aan de basis. Dertien verschillende deelgebieden zijn te onderscheiden, waaronder het Weerdingerveen in de marke van Weerdinge, het Emmer-Compascuum in de marke van Emmen en het Amsterdamseveld en het Barger-Oosterveen in de marke van Noord- en Zuidbarge. Met de ontginningen komen er nieuwe dorpen, waaronder Nieuw-Amsterdam, Nieuw-Dordrecht, Erica, Barger-Compascuum, Zwartemeer, Nieuw-Weerdinge, Emmer-Compascuum en Klazienaveen. Deze koloniën zijn, afhankelijk van de tijdsperiode en de aardkundige ondergrond, volgens verschillende systemen ontgonnen. De volgende ontginningssystemen zijn te onderscheiden: dubbel kanaalsysteem, enkel kanaalsysteem, enkele kanaal met kruisdiepen, bloksysteem met wijken en deels c.q. anders ontgonnen. Ieder ontginningssysteem heeft zijn eigen karakteristieken. De volgende gebieden zijn door middel van het bloksysteem met wijken ontgonnen; Barger-Compascuum, Klazienaveen, Nieuw-Amsterdam, Oranjedorp, Weerdinge en Zwartemeer. Er bestaan twee hoofdtypen van het bloksysteem met wijken.

Het eerste type is te vinden bij de Verlengde Hoogeveensche Vaart van Veenoord tot Klazienaveen, het voormalige Barger-Westerveen, met uitzondering van die gebieden die door hun hogere ligging zonder wijken zijn verveend (bij Erica en Barger-Oosterveen). Het tweede type is te vinden bij Klazienaveen, Oranjedorp, Zwartemeer en in het Amsterdamscheveld. Het gebied tussen Oranjedorp en Erica neemt een bijzondere positie in. Door de hoogteverschillen in de ondergrond liggen hier de hoofdwijken niet loodrecht op het kanaal. 26

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

De verveningen die vanaf circa 1850 hun intrede in het gebied doen, worden gekenmerkt door een systematische, industriële aanpak, gericht op een hoge productie. Om de afwatering te bevorderen en de gewonnen turf af te voeren, wordt een stelsel van kanalen gegraven. De planmatige, grootschalige hoogveenontginningen kwamen na 1850, maar vooral na 1870 op gang. Naast de aanleg van kanalen en verharde wegen, leidde de vervening ook tot de aanleg van een netwerk van andere infrastructuur. Rond 1900 werden spoorverbindingen van Emmen naar Groningen en Zwolle aangelegd. In dezelfde tijd werden tramverbindingen tussen de verschillende dorpen opgericht. Behalve personenvervoer hadden deze vervoersmiddelen tot taak om producten en grondstoffen uit het veen te vervoeren. Met de opkomst van het vrachtvervoer over de weg nam het trein- en tramverkeer af. De veenkoloniale ontginningen hadden kanalen, wijken en grote ontginningsblokken met een rationele verkaveling. De nog bestaande kanalen en wijken zijn de hoofdstructuur geweest van de veenkoloniale ontginning. Door hun 'zeer hoge' ensemblewaarde, kenmerkendheid en gaafheid hebben ze ook een 'zeer hoge' eindwaardering. Dat geldt in mindere mate voor het slotenpatroon dat tussen de wijken ligt, omdat deze minder kenmerkend zijn en meestal niet meer zo gaaf als de hoofdstructuur.

Deze hebben daarom een 'gemiddelde' historisch-geografische waarde. De wegen die vanaf 1850 in het hoogveengebied werden aangelegd hebben door hun rechtlijnigheid een 'zeer hoge' kenmerkendheid. Daarnaast is vaak de ensemblewaarde met het kanaal en de dorpslinten nog goed aanwezig. Ze hebben een 'hoge' historisch-geografische waardering. Langgerekt kanaaldorp, gesticht in 1889 toen het Van Echtenskanaal werd gegraven, door een zandopduiking naar het Barger-Oosterveen. Langs het kanaal ontstonden bij de zandopduiking twee dorpen (Dordsche Brug en Kanaallinie) die aanvankelijk samen Nieuw-Echten genoemd werden. Historisch-geografisch zijn er op een heel logische wijze deelgebieden te onderscheiden, die allemaal een eigen historische begrenzing en gebiedsnaam meekregen. Elk van de 35 deelgebieden had daarbij zijn eigen karakteristieken. In de verstedelijkte driehoek 'Emmen-Klazienaveen-Nieuw-Amsterdam' zijn de meeste lage tot gemiddelde waarderingen terug te vinden. Reden hiervoor is dat de meeste deelgebieden door de verstedelijking een gemiddelde gaafheid en ensemblewaarde hebben. In de driehoek 'Emmen-Klazienaveen-Nieuw-Amsterdam' zijn door de verstedelijking geen nieuwe naoorlogse historisch-geografische deelgebieden terug te vinden. 4.1.1

Conclusie

Op grond van de Erfgoednota Emmen 2017-2022 valt het plangebied binnen de beleidskeuze 'herkenbaar houden'. Als maatregel is in de Erfgoednota genoemd: herkenbaar houden van de historische en ruimtelijke structuur en samenhang. De gemeentelijke opgave in deze categorie luidt ontwikkelingen zodanig vroegtijdig te begeleiden dat deze aansluiten of inspelen op de cultuurhistorische kwaliteiten. In het plangebied is geen sprake van hoge architectuurhistorische of stedenbouwkundige waarden. In het plan wordt met de situering van de nieuwe woningen aangesloten op de rationele verkaveling van het gebied. De voorliggende ontwikkeling benadrukt de rechtlijnige ontginningsstructuur. Veelal liggen woningen noord-zuid of oost-west gesitueerd. De nieuw te bouwen woningen hebben ook een oost-west oriëntatie. De bestaande woningen (Stellingstraat Zuidzijde 5 en

27

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Schoorstraat 2) hebben eenzelfde oriëntatie. Hiermee sluit de situering van de nieuwe woningen goed aan bij de bestaande bebouwing. In het plangebied worden nieuwe woningen gebouwd die passen in het aanwezige landschap en stedenbouwkundig aangezicht van het gebied. Ook blijven de bomen langs de straat behouden. Er zal geen sprake zijn van aantasting van cultuurhistorische waarden. 4.2

Archeologische monumenten

4.2.1

Algemeen

De gemeente Emmen heeft archeologiebeleid vastgesteld, d.d. 30 mei 2013. Hiervoor is een archeologische beleidsadvieskaart gemaakt met daarbij een rapport, dit rapport dient als toelichting op de kaart. Het doel van deze documenten is om aan te geven wat de kern vormt van het archeologiebeleid en waar de beleidskeuzes zijn gemaakt. De verschillende archeologische waarden en verwachtingen en de maatregelen die daaraan zijn gekoppeld zijn in de gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart vertaald naar diverse categorieën "Waarde - Archeologie" in het bestemmingsplan. Met de vertaling is op eenvoudige wijze voor het gehele gebied van de gemeente Emmen in beeld gebracht of archeologische waarden in het geding zijn of kunnen zijn en zo ja, op welke manier daarmee dient te worden omgegaan. Onderstaande tabel geeft de onderverdeling van de vier gemaakte categorieën weer.

Fig 4.2: Onderverdeling van archeologische waarden.

Deze beleidskeuzes zijn vertaald in dubbelbestemmingen. Per archeologische kwaliteit zijn planregels opgenomen voor de te bebouwen oppervlakte en een omgevingsvergunningsstelsel voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden. De maatvoering voor afwijking is afhankelijk van de te verwachten waarden of verwachtingen en de uitkomsten van archeologisch onderzoek. 4.2.2

Archeologische waarden in het plangebied

Het plangebied is gelegen in het vigerend (facet)bestemmingsplan ‘Emmen, Archeologie’ waar het plangebied geen dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie’ heeft.

28

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Fig. 4.3: Een uitsnede van de verbeelding van het facetbestemmingsplan ‘Emmen, Archeologie’ ter plaatse van het plangebied, weergegeven als blauwe kader.

4.2.3

Archeologische monumenten

Binnen het plangebied liggen geen (beschermde) archeologische monumenten. 4.2.4

Monumenten

Het plangebied kent geen monumenten. 4.2.5

Conclusie

Het plangebied kent geen monumenten of archeologische monumenten. Vanuit archeologie en cultuurhistorie zijn er geen belemmeringen voor uitvoering van het gewenste woningbouwplan. In het voorliggende bestemmingsplan zal voor het plangebied geen dubbelbestemming Waarde - Archeologie opgenomen worden. De wettelijke meldingsplicht conform de Erfgoedwet blijft van kracht. Dit houdt in dat mochten er tijdens de graafwerkzaamheden toch archeologische resten worden gevonden, de initiatiefnemer dit onmiddellijk dient te melden bij de gemeentelijke archeoloog. 4.3

Ecologie

De Wet natuurbescherming (Wnb) is in werking getreden op 1 januari 2017. De provincie is bij de Wnb het bevoegd gezag voor de toetsing van werkzaamheden en handelingen bij Natura 2000-gebieden en dier- en plantensoorten. Het Rijk blijft bevoegd gezag bij ruimtelijke ingrepen met grote nationale belangen. Voor gemeenten geldt dat zij het bevoegd gezag zijn voor omgevingsvergunningen. Gebiedsbescherming In de Wnb is de bescherming van specifieke natuurgebieden geregeld. Het betreft de Natura 2000-gebieden, die een internationale bescherming genieten. Plannen en projecten met negatieve effecten op deze gebieden zijn vergunningplichtig. Relevant daarbij is dat de Wnb een externe werking kent. Van externe werking is sprake als activiteiten buiten een Natura 2000-gebied van invloed zijn op de natuurwaarden in een Natura 2000-gebied. Per Natura

29

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

2000-gebied zijn instandhoudingsdoelen voor soorten en vegetatietypen opgesteld. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een samenhangend netwerk van bestaande en nog te ontwikkelen belangrijke natuurgebieden in Nederland en vormt de basis voor het natuurbeleid. Ten aanzien van ontwikkelingen binnen het NNN geldt het 'nee, tenzij-principe'. Het NNN is als beleidsdoel opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. De provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing, ontwikkeling en bescherming van het NNN. De begrenzing en ruimtelijke bescherming van het NNN is voor de provincie Drenthe uitgewerkt in de Provinciale Omgevingsvisie en de bijbehorende Provinciale Omgevingsverordening. Soortenbescherming Het uitgangspunt van de Wnb is dat er geen (opzettelijke) schade mag worden gedaan aan beschermde dieren of planten, tenzij dit uitdrukkelijk is toegestaan. De soortenbescherming binnen de Wnb is daarbij opgedeeld in drie beschermingsregimes: Vogelrichtlijnsoorten, Habitatrichtlijnsoorten en andere soorten. Bij beoordeling van de toelaatbaarheid van bouwwerken en/of andere activiteiten moet rekening worden gehouden met de mogelijke aanwezigheid van te beschermen dier- en plantensoorten.

Er dient een ontheffing op grond van artikel 3.3, 3.8 en/of 3.10 Wnb te worden aangevraagd voor een (bouw)werkzaamheid of activiteit indien het volgende van toepassing is: uit gegevens of onderzoek blijkt dat er sprake is van verstoring of doden van (een) beschermde soort(en); het bouwwerk en/of de activiteit veroorzaakt beschadiging of vernieling van voortplantingof rustplaatsen van dieren, danwel ontworteling of vernieling van plantensoorten; er kan geen gebruik gemaakt worden van een vrijstelling op grond van de Wet natuurbescherming; er kan niet gewerkt worden volgens een goedgekeurde gedragscode. Houtopstanden In de Wnb is de bescherming van houtopstanden buiten de, door de gemeenteraad vastgestelde, bebouwde kom geregeld. Doel is de instandhouding van het bosareaal. In de Provinciale Omgevingsverordening van de provincie Drenthe is geregeld hoe een kapmelding moet worden ingediend, waaraan herbeplanting moet voldoen en wanneer ontheffing van de herbeplantingsplicht kan worden verleend. Voor houtopstanden binnen de bebouwde kom geldt de Bomenverordening gemeente Emmen 2011. In het bijbehorende bomenregister zijn de monumentale en waardevolle bomen en waardevolle houtopstanden vastgelegd. Zonder ontheffing is het verboden deze te kappen. 4.3.1

Natuurwaarden in het terrein

4.3.1.1 Gebiedsbescherming Het plangebied ligt niet in of grenst niet aan een in het kader van de Wnb beschermd gebied. Het meest nabijgelegen gebied beschermd middels de Wnb betreft het Natura 2000-gebied 'Bargerveen', wat is gelegen op een afstand van circa 2,4 kilometer ten zuidoosten van het plangebied. Het meest nabijgelegen NNN-gebied ligt op circa 1,4 kilometer ten noorden van het plangebied.

30

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

4.3.1.2 Stikstofdepositie Natura 2000 Voor de drie nieuw te bouwen woningen is door BJZ.nu een Aerius-berekening voor de aanleg- en gebruiksfase opgesteld. Opgemerkt wordt dat de juridisch-planologisch wijziging van de bestemmingen op de percelen aan de Stellingstraat Zuidzijde 5 en Schoorstraat 2 buiten beschouwing van deze berekening zijn gebleven. Het rapport d.d. 6 juli 2023 met de berekeningen is als bijlage bij dit bestemmingsplan bijgevoegd. Geconcludeerd wordt dat voor zowel de aanlegfase als de gebruiksfase geen sprake is van rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j. Er is daarmee geen sprake van een stikstofdepositie met significant negatief effect op Natura 2000-gebieden. 4.3.1.3 Soortenbescherming Het deel van het plangebied waar de nieuwe woningen gebouwd gaat worden is momenteel een braakliggend terrein. De voormalige bebouwing van de kinderdagverblijf is reeds gesloopt. Onderstaand een weergave van het plangebied (d.d. 18 juli 2023).

Fig. 4.4: Een weergave van het plangebied waar de voormalige bebouwing is gesloopt (foto d.d. 18 juli 2023).

In het plangebied worden geen sloten gedempt en/of geen bomen gekapt. De bestaande bomen langs de Schoorstraat en langs het grasveld / voetbalveld – die buiten het plangebied zijn gelegen (zie onderstaande verbeelding) - blijven behouden.

31

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)

Fig. 4.5: Een weergave van het plangebied (binnen de begrenzing van de hekwerken) waar de voormalige bebouwing is gesloopt (foto d.d. 18 juli 2023).

Door Alcedo Natuurprojecten is een Ecologisch Quickscan uitgevoerd. Het rapport “Quickscan Flora & Fauna Locatie Schoorstraat 4 Klazienaveen. Alcedo Natuurprojecten rapportnummer 2023 – 034” is als bijlage bij het bestemmingsplan bijgevoegd. Daarin is het volgende te lezen: Op de onderzochte locatie zijn geen beschermde planten- of diersoorten aangetroffen en deze worden er ook niet verwacht; De geplande ingreep heeft geen grote impact op de gunstige staat van instandhouding van beschermde planten- of diersoorten; Er worden bij uitvoer van de voorgenomen plannen geen verbodsbepalingen van de Wnb overtreden. Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk; Aanvullend onderzoek op basis van het vleermuisprotocol, kennisdocumenten of handreiking kleine marterachtigen is niet noodzakelijk; In het rapport worden de volgende adviezen gegeven: Geadviseerd wordt om de nieuwbouw natuur-inclusief te maken door middel van het plaatsen van inbouwkasten voor vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen. Meer informatie over al het bovenstaande is te vinden op www.unitura.nl; Daarnaast wordt geadviseerd om voor wat betreft de beplanting van de omgeving te kiezen voor inheems plantgoed. Informatie daarover is te vinden op https://www.cruydthoeck.nl/over-ons/de-heliant/ De plannen zijn niet in strijd met het gestelde binnen de Wet natuurbescherming.

Ten aanzien van het aspect soortenbescherming wordt het bestemmingsplan uitvoerbaar geacht.

32

Gemeente Emmen, bestemmingsplan Klazienaveen, Schoorstraat 2 & 4 en Stellingstraat ZZ 5 (vastgesteld)