Document · PDF

Bijlage 1 - Begroting 2026

Raadsvergadering 13 november 2025, gemeente EmmenBij agendapunt: Begroting 202645.049 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

Begroting 2026

2/155

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................................................................3 Algemeen ....................................................................................................................................................................................4 1 Bestuurlijk voorwoord ..............................................................................................................................................................4 2 Investeren in onze ambities .....................................................................................................................................................9 3 Financiën ................................................................................................................................................................................14 Beleidsprogramma's ..................................................................................................................................................................25 Programma 1 Inwoners en Bestuur...........................................................................................................................................25 Programma 2 Economie en Werkgelegenheid

..........................................................................................................................31 Programma 3 Veiligheid ............................................................................................................................................................39 Programma 4 Onderwijs en Jeugd.............................................................................................................................................49 Programma 5 Bouwen, Wonen en Milieu .................................................................................................................................55 Programma 6 Inkomensondersteuning .....................................................................................................................................65 Programma 7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer............................................................................................................70 Programma 8 Sport en Cultuur .................................................................................................................................................77 Programma 9 Sociaal Domein ...................................................................................................................................................84 Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

.............................................................................................................94 Paragrafen ...............................................................................................................................................................................101 1 Lokale heffingen ...................................................................................................................................................................101 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..........................................................................................................................107 3 Onderhoud kapitaalgoederen ..............................................................................................................................................114 4 Financiering ..........................................................................................................................................................................123 5 Bedrijfsvoering .....................................................................................................................................................................126 6 Verbonden partijen ..............................................................................................................................................................129 7

Grondbeleid..........................................................................................................................................................................131 8 Wet Open overheid (Woo) ...................................................................................................................................................134 Financiële begroting ................................................................................................................................................................135 1 Overzicht van baten en lasten ..............................................................................................................................................135 2 Uiteenzetting financiële positie ............................................................................................................................................143 3 Taakvelden ...........................................................................................................................................................................154

3/155

Algemeen 1 Bestuurlijk voorwoord Voor u ligt de begroting van de gemeente Emmen voor 2026. Hierin vertalen we onze ambities uit het coalitieakkoord ‘Vooruit en betrokken’ en de Strategienota naar het jaar dat voor ons ligt. We geven aan wat er is bereikt en hoe we er financieel voor staan. Daarnaast kijken we vooruit naar kansen en uitdagingen.

Kansen, ambities en financiële uitdagingen Als college zijn we trots op wat we in de afgelopen jaren, in goede samenwerking met de raad, hebben bereikt. Met het einde van de huidige bestuursperiode in zicht, presenteren we een begroting die het beeld schetst van een kerngezonde, ambitieuze gemeente. In een tijd waarin we worden geconfronteerd met complexe maatschappelijke ontwikkelingen en financiële druk, zijn we er goed in geslaagd om Emmen verder te brengen. We hebben onze stad en regio opgetild naar een hoger en sterker welvaartsniveau.

Sterke gemeente Er is geïnvesteerd in een gezonde leefomgeving, economie, goede voorzieningen waaronder (ziekenhuis-) zorg, onderwijs, en kansen voor iedereen. Emmen is een sterke gemeente, waarin de stad een belangrijke regiofunctie heeft. In deze bestuursperiode is een solide basis gelegd, die mogelijkheden biedt om een sprong vooruit te maken.

Groei Emmen is een ambitieuze gemeente. Met behoud van onze identiteit en kernkwaliteiten en tegelijk het versterken van de voorzieningen, willen we de komende jaren grote kansen verzilveren. Emmen is toekomstgericht en heeft een sterke wens om verder te groeien. Dat betekent: meer woningen, meer inwoners, meer werk en een betere bereikbaarheid. Dit gemeentebestuur kiest voor realisme, gepaard aan verbeeldingskracht en uitvoeringskracht. Dat maakt verdere groei mogelijk. In 2040 wil Emmen een stad zijn met zo’n 120.000 inwoners.

Prioriteiten Zo’n sterke groei vraagt om goede randvoorwaarden. College en raad hebben keuzes gemaakt en er zijn prioriteiten bepaald, die we willen realiseren:         

Woningbouw Verder Samen Emmen Centrum Greenwise Campus Sport- en beweegcampus Bereikbaarheid Emmen NederSaksenLijn Centrumvernieuwing wijken en dorpen Rensenpark

Sluitende begroting De begroting van 2026 is een sluitende begroting. Dat hebben we voor elkaar gekregen in een tijd van grote financiële onzekerheid voor gemeenten. We kunnen constateren dat Emmen op tijd heeft voorgesorteerd op het zogenoemde `ravijnjaar 2026’, waar met angst en beven naar werd uitgekeken. Er is vroeg ingegrepen en er zijn stevige keuzes gemaakt. Zo hebben we een stevige financiële basis weten te leggen. Vanaf 2028 worden voor alle gemeenten echter opnieuw forse kortingen voorzien.

Lage lasten Het Rijksbeleid heeft ook voor Emmen grote financiële gevolgen. Weliswaar dwong het `ravijnjaar’ ons niet tot bezuinigingen, maar onze investeringsruimte is wel fors aangetast door 11 miljoen euro structureel aan kortingen op het gemeentefonds en stijgende kosten voor onder meer Wmo en jeugdzorg. We kunnen met tevredenheid vaststellen dat we erin zijn geslaagd om de woonlasten voor onze inwoners laag te houden. Ook voor volgend jaar hebben we de keuze gemaakt om de onroerendezaakbelasting ongewijzigd te laten. Op langere termijn bestaat er veel onzekerheid over het financiële perspectief voor gemeenten.

4/155

Doelen gehaald Kort voor het einde van deze bestuursperiode kunnen we vaststellen dat onze doelen en voornemens uit het coalitieakkoord `Vooruit en betrokken’ (2022-2026) en de Strategienota grotendeels zijn waargemaakt. College en gemeenteraad hebben eendrachtig en succesvol samengewerkt met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. We hebben gepoogd om Emmen nog aantrekkelijker te maken, met focus op de thema’s werken en meedoen, wonen, leefbaarheid en samenleven. Als gemeentebestuur zijn we erin geslaagd om onze voorzieningen en de voorwaarden voor leefbaarheid en brede welvaart intact en fris te houden. Een aantal aansprekende voorbeelden stippen we hierna kort aan: Woningbouw De woningbouwopgave in onze gemeente is groot en urgent. Tot 2030 willen we 4.000 nieuwe woningen realiseren, met een verdere groei van 6.000 woningen in het volgende decennium. We zetten concrete stappen in onze wijken en dorpen. Zo werken we actief aan uitbreidingslocaties als Delftlanden fase 2. Hier nemen we als gemeente regie en verwerven grondposities, waarmee we versnippering willen voorkomen en toekomstgerichte ontwikkeling mogelijk maken. Economie Emmen heeft een sterke lokale en regionale economie. Een flink deel van ons bedrijfsleven is al jaren opvallend vooruitstrevend op het gebied van duurzaamheid en productie van circulair plastic.

Ook hebben we veel slimme maakindustrie en zijn we sterk in energie, zorg, welzijn en technologie. Als gemeente proberen we hiervoor de randvoorwaarden te scheppen. Greenwise Campus Een belangrijke ontwikkeling is de realisatie van de Greenwise Campus; een regionaal netwerk voor kennisontwikkeling, innovatie en ondernemerschap in de regio. Onderwijs- en kennisinstellingen, zorgorganisaties, bedrijven en overheden werken hier samen, onderzoeken en ontwikkelen. De campus trekt talent en investeringen aan, stimuleert innovatie en onderwijsvernieuwing en creëert kansen voor bedrijven en banen. Zo wordt een basis gelegd voor een sterke toekomstbestendige regio en een impuls gegeven aan de brede welvaart. Sociaal Emmen is een sociale gemeente. We willen dat iedereen kan meedoen aan de samenleving zo veel mogelijk gelijke kansen heeft. Onder de slogan ‘Erbij horen en meedoen in Emmen’ wordt samen met partners gewerkt aan drie grote maatschappelijke opgaven: rondkomen, goed voelen en ontwikkelen. De inwoner staat voor ons centraal. We doen wat nodig is en wat echt werkt. Veiligheid Complexe maatschappelijke ontwikkelingen hebben ook hun weerslag op veiligheid. In Emmen richten we ons in het bijzonder op de aanpak van ondermijning, sociale wijken en dorpen, veiligheid op straat, maatschappelijke weerbaarheid en het voorkomen van maatschappelijke spanningen.

Samen met onze partners plegen we veel inzet op jeugdproblematiek en criminaliteit. We streven ernaar om het gevoel van onveiligheid in specifieke wijken te verbeteren en drugshandel en woonoverlast tegen te gaan. We doen dit in het besef dat veiligheid niet de exclusieve verantwoordelijkheid van de gemeente is. We zetten onze samenwerking met onze ketenpartners voort en intensiveren deze om de uitdagingen waarvoor de samenleving ons stelt het hoofd te bieden. Regionale samenwerking De Regio Emmen zet gezamenlijk in op groei en ontwikkeling. De ambitie is een integrale schaalsprong: meer inwoners en woningen, een sterkere economie met extra banen, betere voorzieningen en een goede bereikbaarheid. Steden, dorpen en het platteland versterken elkaar en tillen de regio samen naar een hoger niveau van brede welvaart. Onze Regio biedt ruimte om te groeien. De aanleg van de NederSaksenLijn vormt daarbij een belangrijk vliegwiel en biedt een unieke kans om deze schaalsprong te realiseren. Door samen op te trekken als Regio Emmen en te investeren in deze groei en ontwikkeling bouwen de gemeenten Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen en Hoogeveen aan een sterke en toekomstbestendige regio. Deze gezamenlijke ambitie wordt vastgelegd in het Plan voor de Regio (Ontwikkelperspectief) en wordt krachtig ondersteund door een gezamenlijke lobby richting provincie en Rijk.

5/155

Sport In deze bestuursperiode is het Integraal Huisvestingsplan binnensport opgesteld in nauwe samenwerking met de gebruikers. De eerste fase, waarvoor 21 miljoen euro beschikbaar was gesteld, is inmiddels in uitvoering. Er worden sporthallen en sportvelden vernieuwd en er komt een compleet nieuwe sporthal in Bargeres. Verder zijn we druk bezig met de Sport- en Beweegcampus. Die behelst clustering van onder meer een nieuwe topsporthal, nieuwbouw voor het Carmel College, een nieuw stadion voor FC Emmen en ruimte voor commerciële ontwikkelingen op de Meerdijk. Belangrijk om te noemen is ook de renovatie van gemeentelijke zwembaden. In 2026 wordt 2 miljoen euro uitgetrokken voor niet-gemeentelijke sportaccommodaties en zwembaden. Jeugd en onderwijs Meedoen begint bij onze jonge inwoners. Kinderen en jongeren leren via de kinderraden dat hun mening ertoe doet en hoe ze een actieve rol in de samenleving kunnen vervullen. Dit jaar hebben we het netwerk van kinderraden in dorpen en wijken voltooid. Ook de kindergemeenteraad en de kinderburgemeester zijn in de afgelopen jaren boegbeelden geworden voor jeugdparticipatie. Bij Angelslo Academy krijgen kinderen gelijke kansen en kunnen ze zich ontwikkelen. Wekelijks doen 400 tot 600 jongeren mee aan sport en bewegen, gezonde leefstijl, huiswerkbegeleiding, talentontwikkeling en sociale en culturele activiteiten.

Wij blijven investeren in goed en gezonde scholen voor onze kinderen. Dit jaar is het multifunctionele kindcentrum De Buut in de wijk Bargeres geopend en in Klazienaveen, Emmerhout en de Delftlanden zijn nieuwe schoolgebouwen in aanbouw. Jeugdhulp Jeugdhulpverlening is een momenteel maatschappelijk een belangrijk thema. Het bestaande stelsel is complex en functioneert onvoldoende. Dit vraagt om ingrijpende veranderingen, nieuwe visie en aanpak. Het college wil samen met de gemeenteraad goed reflecteren op de situatie. Terwijl we ondertussen de zorg voor kwetsbare kinderen en gezinnen overeind houden. Jeugdhulp gaat naar verwachting bovendien de komende tijd gepaard met hogere kosten. Daarom overwegen we om een specifiek fonds in te richten waaruit verbeteringen in het beleid gefinancierd kunnen worden. Noodfonds In 2022/2023, toen de energiekosten omhoogschoten, heeft de gemeente een noodfonds energie ingesteld voor sportverenigingen, culturele organisaties en dorpshuizen. Hiermee hielpen we de organisaties het hoofd boven water te houden als zij de energiekosten niet meer konden betalen. Ook maakte het mogelijk dat zij een investering konden doen om hun panden energiezuiniger te maken. Maatschappelijke uitdagingen Er is in de samenleving sprake van toenemende polarisatie en afnemend vertrouwen in de overheid en instituties.

Ook in de gemeente Emmen staan we voor grote maatschappelijke uitdagingen. We ondervinden bovendien de gevolgen van internationale ontwikkelingen. Zo heeft Emmen sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne, inmiddels duizend vluchtelingen opgenomen. Democratie Dichterbij Met Democratie Dichterbij slagen we er steeds beter in om mensen te betrekken bij ons beleid en plannen. Na een voorzichtige start merken we dat inwoners van wijken en dorpen ons steeds vaker weten te vinden en zelf met concrete plannen komen om de leefbaarheid in hun buurt te stimuleren. We werken aan een nieuwe participatieverordening, waarmee we inwoners ruimte geven om mee te doen en mee te denken. We zetten ons succesvolle programma Idee voor mijn Buurt voort. Het voorziet in een grote behoefte in wijken en dorpen voor de financiering van kleinschalige plannen die een impuls geven aan het begrip Naoberschap. Wegenonderhoud De afgelopen jaren hebben we stappen gemaakt en zichtbaar resultaten geboekt wat betreft wegenonderhoud. Hiermee zijn we er echter nog niet. Ook de komende periode blijven we investeren in de kwaliteit van onze wegen, om op het gewenste onderhoudsniveau te komen en te blijven.

Emmen: een sterk merk 2026 wordt een jaar waarin we samen keuzes maken over stappen die ons echt verder brengen. Emmen is en blijft een sterke, toekomstgerichte, groeiende stad. Onze trots en saamhorigheid willen we versterken, met behulp van citymarketing en citybranding. We profileren de stad met de unieke kenmerken van ruimte, rust en energie. Met

6/155

nieuwe campagnes, een vernieuwde website en een actief partnernetwerk, werken we verder aan een sterk en herkenbaar merk Emmen.

Leeswijzer Het brede takenpakket van de gemeente maakt het lezen van een gemeentebegroting niet altijd eenvoudig. Deze leeswijzer is bedoeld om de gemeenteraad te ondersteunen bij het begrijpen van de begroting. De begroting bestaat uit de volgende onderdelen: Hoofdlijnen (hoofdstuk 2 en 3) Dit deel bevat een samenvatting van de belangrijkste ambities in de begroting en de financiële situatie van de gemeente. Beleidsprogramma's Een beleidsprogramma is een samenhangend geheel van taken, activiteiten en middelen, gericht op het bereiken van bepaalde maatschappelijke doelen. De burgers kunnen de raad aanspreken op de prestaties die in de programma’s worden nagestreefd. Elk programma behandelt drie centrale vragen:   

Wat willen we bereiken? (Beschrijft de doelen); Wat gaan we daarvoor doen? (Geeft een overzicht van acties en maatregelen); Wat zijn de kosten? (Toont een overzicht van de verwachte uitgaven, inkomsten en taakvelden).

De beleidsprogramma's hebben een uniforme structuur en bevatten de volgende onderdelen: Programma inhoud, Trends en ontwikkelingen, Doelenboom, Wat mag het kosten? indicatoren, Verbonden partijen en Beleidskaders. Paragrafen In de paragrafen worden financiële en organisatorische thema's behandeld die belangrijk zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. De begroting bevat de volgende paragrafen: Lokale heffingen, Weerstandsvermogen en Risicobeheersing, Onderhoud kapitaalgoederen, Financiering, Bedrijfsvoering, Verbonden partijen, Grondbeleid en Wet Open overheid.

7/155

Financiële begroting Dit onderdeel biedt inzicht in de financiële positie van de gemeente Emmen, met onder andere de geprognosticeerde balans, het verwachte EMU-saldo en een overzicht van baten en lasten voor de komende jaren. Ook worden de reserves en voorzieningen weergegeven, evenals de grondslagen waarop de financiële ramingen zijn gebaseerd. Veel van de overzichten in dit onderdeel zijn wettelijk verplicht. Let op: door afrondingen kunnen sommen in tabellen afwijken van het totaal. Verplichte overzichten De begroting bevat conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht de overzichten van Overhead, Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. Bijlagen De begroting wordt afgesloten met diverse bijlagen, waaronder een gedetailleerd overzicht van de reserves en voorzieningen, een aanvullende toelichting op de verbonden partijen zoals vermeld in de paragraaf verbonden partijen, en een uitleg van de verplichte beleidsindicatoren volgens het BBV.

8/155

2 Investeren in onze ambities Brede welvaart vraagt groei gemeente Emmen heeft de potentie en ambitie om te groeien naar 120.000 inwoners in 2040 met het oog op het versterken van de brede welvaart. In de korte periode tussen kaderbrief en begroting zijn we hierin ook gesterkt door het akkoord dat we gaan sluiten met betrekking tot de officiële start van de verkenning in het kader van het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport en de verkenning Gebiedsontwikkeling van de NederSaksenLijn. Brede welvaart omvat alles wat mensen van waarde vinden voor kwaliteit van leven. Onderwijs, zorg, een duurzame en veerkrachtige economie (met impact) en een groene fijne leefomgeving zijn slechts enkele voorbeelden. De groei en ontwikkeling is nodig om de regiofunctie, het voorzieningenniveau in stand te houden, economisch potentieel te benutten en de brede welvaart te versterken: meer woningen, meer inwoners, meer werk en een betere bereikbaarheid. We zijn een gemeente waar het prettig wonen, werken en leven is. We willen groeien en de sociaalmaatschappelijke economische structuur versterken waarbij we oog hebben voor onze identiteit en kwaliteit. We blijven daarbij oog houden voor onze kwetsbare inwoners en ondersteunen hen waar nodig om de bestaanszekerheid te vergroten. Dit alles kunnen we niet alleen.

Om de ambities te realiseren werken we lokaal, regionaal, landelijk en over de grens samen met partners en inwoners. Afgelopen jaren hebben we op verschillende onderdelen geïnvesteerd, voorsorterend op de ambities uit de strategienota en het coalitieakkoord. Ook hierbij willen we de ingezette weg voortzetten en behouden wat we hebben opgebouwd en zetten we bewust in op grote opgaven.

Waar komen we vandaan? In de kaderbrief spraken we over onze ambities, ontwikkelingen en uitdagingen. Naast de wens om extra te investeren en de voor Emmen belangrijke opgaven te continueren hebben we ook moeten prioriteren. Niet alles kan en gaat op volle kracht tegelijkertijd. Zowel in beschikbare capaciteit als in beschikbare middelen. In lijn met de bespreking zijn negen opgaven geprioriteerd. Daarop zetten we de komende periode de beschikbare kritische capaciteit in en zijn er voldoende procesmiddelen beschikbaar om de opgaven verder uit te werken en/of op te starten. Voor de overige opgaven hebben we, gelet op de structurele financiële uitdaging, met het meerjarig negatieve perspectief ook een nadere prioritering aangebracht. We hebben daarin goed gekeken wat we nodig hebben om de opgave die nog middelen vroegen voort te kunnen zetten. Daarmee het benodigde bedrag va n € 5,5 miljoen, zoals genoemd in de Kaderbrief, voor geraamd procesgeld ook naar beneden bijgesteld.

Opgaven waarop we blijvend willen inzetten Alle hieronder beschreven opgaven zijn en blijven voor ons belangrijk en gaan we in 2026 blijvend op inzetten, maar zoals aangeven met een prioritering. Voor een deel zijn in de afgelopen begrotingen voor de 9 geprioriteerde opgaven al middelen beschikbaar gesteld maar een aantal daarvan vragen ook nog een extra impuls. Dat maken we ook inzichtelijk. Op de overige opgaven willen we ook blijven inzetten. Ook hiervoor geld dat er middelen zijn vrijgemaakt. Voor de geprioriteerde opgaven maken we de bedragen structureel voor alle jaarschijven en voor de overige opgaven doen we dat voor de komende twee jaar. In die periode zullen we ook evalueren of we de inzet op die opgaven oplevert wat we beogen en of we de inzet van middelen willen continueren. We nemen een stelpost op zodat er ruimte is om middelen in te zetten voor continuering van die opgaven of middelen uit deze stelpost in te zetten als dekking van kapitaalslasten die samenhangen met de geprioriteerde opgaven. Het is daarbij goed om te realiseren dat in de middelen die we de komende periode bij deze begroting beschikbaar hebben gesteld het bijna altijd gaat om procesgeld. Daardoor kunnen we de komende periode inzichtelijk maken welke kapitaalsinvesteringen er nodig zijn en welke kapitaalslasten we dus nog op moeten nemen in onze komende begrotingen.

Dat wordt een uitdaging voor de nieuwe bestuursperiode. Daarnaast zijn er nog twee opgaven waarvoor we specifiek voor de jaren 2026 en 2027 middelen ter beschikking stellen, de Angelslo academy en de jeugdparticipatie. Met procesgeld hebben we geld voor personele inzet, activiteiten- en onderzoeksbudget en bijdragen die we moeten leveren als ons aandeel in gezamenlijke onderzoeken. Als het gaat om personele kosten gaat het om personeelskosten voor mensen die nog niet in onze begroting zitten en/of voor inzet van medewerkers die met een 9/155

tarieftoerekening in onze begroting zitten. Daarbovenop zullen we de komende periode op zoek moeten naar middelen voor financiering van kapitaalslasten van de geprioriteerde opgaven.

Inzet van middelen In de onderstaande tabel is het overzicht opgenomen van de middelen die we in de periode 2026-2029 naast de al beschikbare middelen willen inzetten. Voor een aantal opgaven zijn er al reeds beschikbare middelen (RBM) in de begroting. Voor de volledigheid geven we ook inzicht in de incidentele specifieke reserveringen die we willen doen. Let op: in de tabel zijn nog niet de kapitaallasten van de benodigde, nog uit te werken, investeringen opgenomen. Grote opgaven: (bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

-4.100

-500 RBM

-600 RBM

Greenwise Campus Sport- en beweegcampus

-250 -250

-350 -250

Bereikbaarheid van Emmen Emmen Centrum

RBM RBM

Dorpen en wijken Rensenpark (RBM + extra)

-100 -150

Ontwikkeling Spoor Veiligheid

-650 -250

-150 -250

-150 PM

Uitvoering Kadernota Economie Integraal Huisvestingsplan Binnensport

-250 RBM

PM RBM

Duurzaamheid, Energie en Klimaat Citymarketing

RBM -250

RBM PM

Omgevingsplan Programma Angelslo en Bargeres

RBM -150

RBM PM

Democratie dichterbij Gemeentelijke Opvang Oekraïne (GOO)

RBM RBM

Natuurontwikkeling Bargerveen Angelslo Academy

RBM -450

RBM PM

Jeugdparticipatie Subsidiefonds betaalbare woningbouw Behoud van sport- en zwemvoorzieningen in dorpen en wijken Stelpost grote opgaven

-300 -5.000

-300 -

PM -

-2.000 -

-1.650

-10.550

-3.050

-3.250

Woningbouwopgave (RBM + extra gelden) Verder Samen / Jeugdhulp

Saldo

-4.100

De incidentele bijdrage voor subsidiefonds betaalbare woningbouw en behoud van sport- en zwemvoorzieningen in dorpen en wijken, dekken we door dit bedrag uit de algemene reserve te halen. De incidentele bijdrage voor jeugdhulp dekken we uit de extra bijdrage van het Rijk voor compensatie van het tekort uit de vorige jaren. Hieronder schetsen we kort de kern van de opgaven en een toelichting op de middelen.

De geprioriteerde opgaven Woningbouwopgave Het realiseren van een versnelling in de bouw van woningen in de komende jaren: 10.000 extra woningen tot 2040 en verdere groei tot 2060 in zowel het centrum als in de dorpen en wijken. 40% is betaalbaar, 30% is sociale huur en 30% in het hogere segment. Om dit te realiseren vraagt dit een programmatische aanpak. De extra middelen zijn nodig voor het opstarten van het programma voor de extra woningen en de financiering daarvan (capaciteit en onderzoeksbudget). Daarnaast reserveren we incidenteel extra middelen voor wonen zodat we kunnen bijdragen en/of versnelling bij de bouw van woningen. Verder Samen Met Verder Samen bouwen we met inwoners en partners aan een veerkrachtig sociaal domein. Samen leren, samen sturen en samen doen is ons vertrekpunt. We versterken de sociale basis, zetten in op preventie en bieden ondersteuning dichtbij en vanuit de leefwereld. 10/155

Vanuit het beleidskader Erbij horen en meedoen in Emmen werken we binnen de drie opgaven, Ontwikkelen, Goed voelen en Rondkomen aan het realiseren van tien maatschappelijke effecten. Met programma’s en projecten zoals de Hervormingsagenda Jeugd, de Doe-agenda’s, het Dashboard Verder Samen en de Gebiedsnetwerken maken we de beweging van zorg naar gezondheid. Zodat inwoners passende ondersteuning krijgen wanneer dat nodig is. Voor het onderdeel jeugd willen we de reserve jeugdhulp (nu €900.000) aanvullen tot een bedrag van 5 miljoen euro zodat er middelen beschikbaar zijn voor noodzakelijke investeringen en frictiekosten. Voor deze aanvullende bijdrage gebruiken we de extra middelen die we krijgen van het rijk voor financiering van het tekort jeugdhulp in de afgelopen jaren. Greenwise Campus Emmen Het regionale netwerk voor kennisontwikkeling, innovatie en ondernemerschap in de regio. Een aantrekkelijke, uitnodigende, duurzame en goed bereikbare campus met goede vestigingsmogelijkheden en faciliteiten waar instellingen in MBO, HBO, academisch onderwijs, zorginstellingen en bedrijven elkaar ontmoeten, samenwerken en versterken, samen onderzoeken, ontwikkelen en innoveren om de strategische positie en vestigingsklimaat van Emmen te vergroten.

Op dit moment wordt hard gewerkt aan de voorbereiding en financiering van de verbouw en nieuwbouw van het Innovatiecentrum, een belangrijk vliegwiel voor de Greenwise Campus. Daarnaast werken NHLStenden, DCTerra, de RijksUniversiteit Groningen en de gemeente hard aan de planvorming van de onderwijscampus voor beroeps- en academisch onderwijs ( MBO, HBO en WO). Sport- en beweegcampus Emmen Op Businesspark Meerdijk bundelen we unieke voorzieningen en initiatieven rondom sport en beweging: een nieuw stadion voor FC Emmen, nieuwbouw Carmelcollege, nieuwe (top)sporthal (met een omvang van ten minste 10 gymzalen) en commerciële functies. Deze combinatie van functies heeft een (boven)regionale aantrekkingskracht en een gemeente-overstijgende dynamiek. Bereikbaarheid Emmen Een goede en multimodale bereikbaarheid (bereikbaarheid met verschillende transportmiddelen) van Emmen is belangrijk voor ons vestigingsklimaat voor zowel werken als wonen. Hieronder vallen diverse ontwikkelingen, zoals de aanpak van de provinciale wegen en de belangrijke wegen rondom het centrumgebied van Emmen. Ook wordt uitvoering gegeven aan ontwikkelingen om het fietsverkeer te bevorderen. Emmen Centrum Het centrum van Emmen is een gastvrije, levendige en toekomstbestendige plek waar het prettig wonen, werken en recreëren is.

Dankzij de sterke regiofunctie en de goede bereikbaarheid via aantrekkelijke fiets- en wandelroutes, vervult het centrum een belangrijke rol binnen de gemeente en de regio. Door het winkelgebied te versterken en nieuwe woningbouwlocaties toe te voegen, ontstaat een mooie combinatie van voorzieningen en woonkwaliteit die bijdraagt aan een vitaal en aantrekkelijk Emmen. Inzet in dorpen en wijken De realisatie van de ingezette centrumvernieuwingen van Nieuw-Schoonebeek, Klazienaveen en EmmerCompascuum gaan we afmaken. Gelijktijdig inventariseren we in gebieden en/of knelpunten die daaropvolgend aangepakt moeten worden. Om hiervoor middelen beschikbaar te hebben, vullen we het fonds Dorpen en Wijken aan. Daarnaast hechten we waarde aan private sport- en zwemvoorzieningen die bijdragen aan de leefbaarheid. Om deze voorzieningen in stand te houden, stellen we incidenteel een bedrag beschikbaar. Rensenpark We vergroten de aantrekkelijkheid en levendigheid van dit stadspark voor een brede doelgroep. We geven het concept ‘Rensenpark als creatieve broedplaats en levendig stadspark’ verdere invulling. Dat doen we door het openbaar gebied aan te pakken, het vastgoed fasegewijs op te knappen of te vervangen door nieuwbouw en een kinderboerderij te realiseren.

Voor de realisatie van de kinderboerderij is jaarlijks een bedrag nodig van voor de exploitatie en voor de kapitaallasten van de verbouwing. Ontwikkeling spoor In juli 2025 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de voorjaarsnota, waardoor de geraamde aanlegkosten van de NederSaksenLijn (1.9 miljard) beschikbaar zijn. De volgende stap in het proces van realisatie van de spoorlijn is de MIRT-Verkenning. Deze loopt van 2026 tot eind 2028. Hierin wordt o.a. de tracéstudie uitgevoerd. Ook worden mogelijke verbeteringen aan de bestaande spoorlijn Emmen-Zwolle onderzocht op haalbaarheid. De 11/155

MIRT Verkenning is de verantwoordelijkheid van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en wordt volledig door hen gefinancierd. Parallel hieraan wordt een ‘Verkenning gebiedsontwikkeling en regionaal mobiliteitsnetwerk NederSaksenlijn’ opgestart. De regio is verantwoordelijk voor dit onderzoek en financiert deze ook. Van de gemeente Emmen wordt dan ook een bijdrage verlangd, maar de omvang is nog onderwerp van gesprek. Daarnaast wordt in Emmen actief ingezet op gebiedsontwikkeling langs het spoor, om de komst van de lijn maximaal te benutten. Participatie met bewoners, bedrijven en andere stakeholders is een belangrijk onderdeel van de MIRT Verkenning. Daarnaast is kennisontwikkeling van de gemeenteraad een belangrijk aandachtspunt, gezien de omvang en het effect op de gemeente Emmen. In de eerste jaarschijf zit onze bijdrage voor de onderzoekskosten verwerkt.

Overige opgaven Veiligheid We richten ons op verschillende veiligheidsuitdagingen om de leefbaarheid en veiligheid voor inwoners te waarborgen. Dat inwoners en bezoekers zich veilig voelen op straat is daarin belangrijk. Belangrijke aandachtspunten zijn preventie, zorg, jeugdcriminaliteit, middelengebruik huiselijk geweld en kindermishandeling. Ondermijning en weerbaarheid in de volle breedte zijn daarbij nieuwe thema’s die veel van ons gaan vragen. In 2026 komen we met een veiligheidsplan inclusief de financiële spanning die deze uitdaging met zich meebrengen. Uitvoering kadernota Economie In onze duurzame en veerkrachtige economie streven we naar een evenwicht tussen economische groei, ecologisch milieubehoud en sociale rechtvaardigheid. Gezamenlijk moet dit leiden tot een gezonde en welvarende samenleving voor huidige en toekomstige generaties. Daarvoor werken we nadrukkelijk samen met ondernemers, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en andere overheden. Integraal Huisvestingsplan binnensport De uitvoering van de eerste fase en de voorbereiding van de volgende fases van het IHP binnensport. Het onderhouden, renoveren of vervangen van binnensportvoorzieningen in de gemeente met duurzaamheid als speerpunt.

Hierbij zetten we in op multifunctionaliteit voor de breedtesport en het bewegingsonderwijs en met het in stand houden van deze belangrijke voorzieningen dragen we bij aan de leefbaarheid van de dorpen en wijken. Duurzaamheid Energie en Klimaat Met het programma DEK pakken we de complexe en langjarige opgave in de volle breedte en in samenhang. Dit met als doel om CO2 neutraal te worden, te komen tot een circulaire economie en samenleving, het realiseren van een veilige- en duurzame leefomgeving en de beschikbaarheid van voldoende energie waarbij zeker die laatste een noodzakelijke voorwaarde om onze groei ambities te kunnen realiseren. Citymarketing Door in te zetten op citymarketing en citybranding willen we Emmen zichtbaarder maken en bijdragen aan de groei, trots en saamhorigheid van Emmen. De strategie bouwt op de unieke kenmerken van Emmen: ruimte, rust en energie. We richten ons op doelgroepen die aansluiten bij de ambitie van Emmen om te groeien in inwonertal, economische kracht en brede welvaart. Waarbij onze eigen inwoners onze belangrijkste ambassadeurs zijn. We starten in 2026 met de opbouw en ontwikkeling van citymarketing: door het vernieuwen van de website, het verbeteren van de zichtbaarheid en lanceren van de eerste campagnes. Ook gaan we het partnernetwerk nieuw leven inblazen en actief inspelen op actuele gebeurtenissen en evenementen.

Dit vormt het fundament van een meerjarige aanpak om van Emmen een sterk en herkenbaar merk te maken. Omgevingsplan De ambitie om uiterlijk 1 januari 2030 een definitief Omgevingsplan op te leveren. Hierin staan regels over de fysieke leefomgeving die rechtstreeks gelden voort inwoners en bedrijven. Inhoudelijk wordt daarbij aangesloten bij de Omgevingsvisie. Programma Angelslo en programma Bargeres We werken aan de sociale basis, het verbinden van sociaal/fysiek/veiligheid en mede-eigenaarschap van bewoners en partners in Angelslo. Er zijn veel complexe vraagstukken die vragen om duurzame oplossing die de kern aanpakt. Hiervoor is meer integraal werken in de wijk noodzakelijk. In combinatie met Bargeres zetten we voor 2026 en 2027 een programmamanager in.

12/155

In de wijk Bargeres in 2032 een prettige leefomgeving te laten ontstaan, waarin er een gevarieerd woningaanbod is, een compact en aantrekkelijk centrumgebied en een wijk die voorbereid is op klimaatverandering. Alle inwoners kunnen meedoen, jeugd en jongeren kunnen zich goed ontwikkelen en inwoners leven gezond en krijgen voldoende beweging. In combinatie met Angelslo zetten we voor 2026 en 2027 een programmamanager in. Democratie Dichterbij Democratie Dichterbij is gericht op het versterken van de samenwerking tussen inwoners, bestuur en organisatie. Door bewustwording te creëren over gezamenlijk plannen maken, besluiten nemen en uitvoeren, leren alle betrokken partijen hun rol en verantwoordelijkheid beter te nemen en toe te passen in de praktijk. Maatschappelijke vraagstukken, die zich daarvoor lenen zoals o.a. de omgevingsplannen tot de doe agenda’s van Verder Samen worden niet langer top-down opgelost, maar via gelijkwaardige samenwerking met de samenleving. Gemeentelijke Opvang Oekraïne en asielopgave We voeren de taken rondom asielopvang, huisvesting van statushouders en de opvang van Oekraïense vluchtelingen (GOO) uit volgens de geldende wet- en regelgeving en landelijke richtlijnen. Daarbij houden we rekening met de mogelijkheden binnen onze gemeente.

Als gemeente werken we nauw samen met alle (strategische) partners die betrokken zijn bij de opvang van asielzoekers en de huisvesting van statushouders. Daarnaast beheren we als gemeente meerdere opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen. We zorgen voor een menswaardige opvang, met aandacht voor veiligheid, begeleiding en activering. Ook Emmense gastgezinnen dragen bij door Oekraïense vluchtelingen binnen hun gezin op te vangen. Doorontwikkeling Bargerveen Het Bargerveen is één van de laatste nog ongerepte hoogveengebieden in Noordwest-Europa, een gebied waar nog levend hoogveen voor komt. Maatregelen moeten voorkomen dat het hoogveen door verdroging verloren gaat. Daarbij is er ook aandacht voor het beleven van het gebied door omwonenden en toeristen, onder andere door de aanleg van recreatieve voorzieningen zoals fietspaden. Met het bedrag dat we al in onze begroting hebben staan voor het Bargerveen creëren we een hefboom van investeringen door andere partijen. Angelslo Academy Jongeren worden hier gestimuleerd in hun talentontwikkeling en er wordt gewerkt aan het creëren van perspectief via de Rijke Schooldag, sport- en cultuuractiviteiten, huiswerkbegeleiding en straatwerk.

Door middel van de positieve verleidingen van de Academy en een team dat een vertrouwensrelatie opbouwt met de jeugd, voorkomen we bijvoorbeeld dat deze jeugd straks jeugdzorg of verslavingszorg nodig heeft. Of dat ze terecht komen in de (ondermijnende) criminaliteit wat voor jongeren in deze wijk vaak een aantrekkelijke optie is. In 2026 en 2027 zetten we Angelslo Academy voort op de en versterken/verbeteren we waar nodig. Jeugdparticipatie Er zijn momenteel 21 kinderraden in wijken en dorpen en er is een kindergemeenteraad. De kinderraden blijken zo succesvol op zowel concrete resultaten (input na adviesvragen of eigen initiatieven) als persoonlijke ontwikkeling (zoals vergroten zelfvertrouwen, leren samenwerken binnen de eigen leefomgeving) van kinderen, dat we de kinderraden voor 2026 en 2027 willen continueren.

13/155

3 Financiën In dit hoofdstuk wordt stap voor stap inzicht gegeven in de financiële ontwikkeling vanaf de kaderbrief 2026 tot aan de voorliggende begroting 2026. Het doel is om een volledig beeld te schetsen van de opgenomen ontwikkelingen, voorstellen en ombuigingen in deze begroting. De structuur van dit hoofdstuk is als volgt: 

Paragraaf 3.1: De financiële ontwikkelingen. Deze paragraaf bevat de onderdelen: landelijke ontwikkelingen, het gemeentefonds en toezicht.



Paragraaf 3.2: Uitgangspunten begroting. Deze paragraaf bevat o.a. de ambities van de gemeente.



Paragraaf 3.3: Het meerjarenperspectief. Deze paragraaf bevat het financieel perspectief inclusief de toelichting op o.a. de onderdelen 'Autonome ontwikkelingen, 'Gemeenschappelijke regelingen' en 'Kapitaallasten' en het structureel begrotingsresultaat.



Paragraaf 3.4: Overige financiële informatie. Deze paragraaf bevat het begrotingsresultaat voor en na reservemutaties, een overzicht van taakstellingen en stelposten, de algemene dekkingsmiddelen en de moties en amendementen vanuit de kaderbrief.

3.1 Ontwikkelingen financiën Financiële context en druk op gemeentelijke middelen De begroting 2026 is tot stand gekomen in een periode van aanhoudende financiële onzekerheid. Gemeenten staan al geruime tijd onder druk door dalende bijdragen vanuit het gemeentefonds. Tegelijkertijd nemen de kosten toe voor zorgtaken en voor maatschappelijke opgaven op het gebied van klimaat, energietransitie, woningbouw en verduurzaming. Voor deze taken ontbreken structurele financiële middelen, waardoor de verhouding tussen verantwoordelijkheden, uitvoeringskracht en beschikbare middelen uit balans is geraakt. Gemeenten ervaren minder beleidsvrijheid en voorgenomen maatregelen door het Rijk blijven achterwege. Terwijl de uitvoering wordt bemoeilijkt door personeelstekorten, oplopende kosten en schaarste in diverse domeinen. Ook externe factoren zoals stijgende rente, loon- en prijsontwikkelingen en noodzakelijke investeringen in duurzaamheid, woningbouw en digitalisering zetten de begrotingsruimte verder onder druk.

Gemeentefonds Financiële ontwikkelingen De meicirculaire 2025 biedt op korte termijn enige verlichting voor gemeenten. Er is extra geld beschikbaar gesteld om de verwachte terugval in het gemeentefonds vanaf 2026 deels op te vangen. Ook zijn er aanvullende middelen toegekend voor de dekking van jeugdzorgkosten vanaf 2025. Vanaf 2028 zet het kabinet in op het versterken van beheersmaatregelen en inhoudelijke hervormingen binnen de jeugdzorg, zoals vastgelegd in de Hervormingsagenda jeugd. Dit gaat gepaard met ambitieuze bezuinigingen op het jeugdzorgbudget. In dat kader zal de Commissie van Ark, op verzoek van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, begin 2027 een advies uitbrengen over het financiële kader voor jeugdzorg vanaf 2028. Op andere beleidsterreinen, zoals klimaatbeleid, inburgering, schuldenproblematiek en het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, zijn er nog geen duidelijke keuzes gemaakt. Hierdoor blijft de ruimte voor gemeenten om op deze terreinen te handelen beperkt. Ook de middelen voor woningbouw en verduurzaming blijven achter bij eerdere toezeggingen, wat leidt tot vertraging van projecten op het gebied van energie en wonen. Hoewel er sprake is van enige verlichting, biedt het huidige financiële Rijksbeleid geen structurele oplossing voor de disbalans tussen gemeentelijke taken en beschikbare middelen.

De vooruitzichten vanaf 2028 zijn bovendien onzeker en niet direct positiever door de slechte vooruitzichten van het tekort op de Rijksbegroting. Septembercirculaire De septembercirculaire verschijnt rond Prinsjesdag en bevat geactualiseerde informatie over het gemeentefonds. Deze circulaire maakt conform ons beleid geen onderdeel van de begroting. De financiële gevolgen van deze circulaire worden daarom afzonderlijk geanalyseerd. De resultaten worden via een raadbrief gedeeld met de gemeenteraad en in december voorgelegd ter besluitvorming.

14/155

Provinciaal toezicht De Provincie ziet erop toe dat de gemeentelijke begroting structureel in evenwicht is. Dat wil zeggen: de structurele lasten moeten gedekt zijn door structurele baten. De toezichthouder heeft de voorkeur dat dit al lukt in de eerste jaarschijf (2026), maar accepteert het ook als dat pas later in de meerjarenraming gerealiseerd wordt. Overigens gaan Provincies wisselend om met het toezicht kader.

3.2 Uitgangspunten begroting Ambitie als antwoord op maatschappelijke uitdagingen Ondanks deze omstandigheden kiest de gemeente Emmen bewust voor een ambitieuze begroting. In een tijd waarin grote maatschappelijke vraagstukken zich aandienen, is het van belang om actief te blijven investeren in vooruitgang. Woningbouw, verduurzaming en sociale verbinding vragen om gerichte inzet van middelen en bestuurlijke daadkracht. De gemeente gelooft dat investeren loont. Door te investeren in projecten die bijdragen aan een betere leefomgeving, stimuleren we innovatie, economische groei en maatschappelijke betrokkenheid. Stilstand is geen optie; het is onze verantwoordelijkheid om perspectief en kansen te creëren voor inwoners en ondernemers. Verantwoordelijkheid en financiële strategie Deze koers vraagt om politieke visie en een zorgvuldige afweging van financiële keuzes. Daarom worden de financiële reserves van de gemeente periodiek geëvalueerd. Afhankelijk van de ontwikkelingen kan het nodig zijn deze reserves opnieuw te ijken, zodat ze in balans blijven met onze investeringsdoelen en lange termijnstrategie. Met een doordachte inzet van middelen leggen we de basis voor een sterker, eerlijker en duurzamer Emmen. Ondanks de verwachting kan het zijn dat we de komende periode structurele meevallers ontvangen in de beschikbare Rijksmiddelen.

We zullen deze meevallers bewust afwegen om deze in te zetten voor de stelpost kapitaallasten grote opgaven en/of te in te zetten voor het oplopende tekort in onze eigen begroting. Realistisch begroten Begrotingsaanpak: meer realisme Bij het opstellen van de begroting hanteren wij het uitgangspunt meer realisme. Tegenvallers worden genomen wanneer zij worden verwacht en inkomsten wanneer er een grote mate van zekerheid is. Deze systematiek is ook ingegeven door regelgeving zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording. Besparingen en risico afweging In de begroting 2026 is rekening gehouden met het bijstellen van budgetten, gebaseerd op afwijkingen in de jaarrekeningen in de afgelopen jaren. Daarnaast zijn ook besparingen opgenomen die gebaseerd zijn op aannames over toekomstige ontwikkelingen en die wij als haalbaar inschatten. In deze programmabegroting is er een (structureel) sluitende begroting voor 2026, maar een uitdagend financieel perspectief, waarbij de beschikbare middelen zo doelgericht mogelijk worden ingezet voor de realisatie van ambities en doelen.

15/155

3.3 Meerjaren perspectief Het financieel perspectief start met het begrotingssaldo volgens de primitieve begroting (inclusief amendement), de college- en raadsbesluiten tot en met juni 2025 en het effect van de meicirculaire. Onderstaand overzicht toont de ontwikkeling van het begrotingssaldo. Vervolgens zijn de financiële effecten verwerkt van autonome ontwikkelingen, gemeenschappelijke regelingen, grote opgaven en diverse kleinere voorstellen. (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Primitieve begroting (inclusief amendement)

179

930

-1.214

-7.999

College- en Raadsbesluiten t/m april

278

481

1.208

8.641

Startbegroting Kaderbrief 2026

457

1.411

-5

642

College- en Raadsbesluiten mei t/m juni

7.585

7.586

6.306

6.300

Start Saldo Begroting 2026

8.043

8.997

6.301

6.942

Autonome ontwikkelingen

-4.097

-5.748

-5.394

-6.821

-362

-486

-881

Kapitaallasten

3.404

1.544

-1

-1.432

Grote opgaven

-3.550

-3.050

-3.250

-198

-315

-316

Mutaties Begroting 2026

-4.392

-7.930

-9.446

-12.700

Totaal Begroting 2026

3.651

1.067

-3.146

-5.758

Gemeenschappelijke regelingen

Mutaties kleiner dan € 70.000 (bestaand beleid)

Mutaties van primitieve begroting (inclusief amendementen) naar start saldo begroting 2026 Het startsaldo voor het opstellen van de kaderbrief bestond uit de primitieve begroting (inclusief amendementen) aangevuld met College- en raadsbesluiten die genomen zijn in de periode tot en met april 2025. Hieronder zijn onder meer de effecten uit de september- en decembercirculaire 2024 opgenomen. Voor het opstellen van de begroting zijn de College- en raadsbesluiten die genomen zijn in de periode mei tot en met augustus toegevoegd. Hieronder is ook de besluitvorming inzake het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026-2029 opgenomen.

Autonome ontwikkelingen In de begroting 2026 zijn autonome ontwikkelingen opgenomen. Dit zijn ontwikkelingen die onontkoombaar zijn met beperkte keuzemogelijkheid; we hebben er weinig tot geen invloed op. Denk aan nieuwe wetgeving of contractuele afspraken. In de uitwerking van de begroting zijn wij kritisch nagegaan of betreffende posten ook echt opgenomen moeten worden. De autonome ontwikkelingen worden in onderstaande tabellen onderverdeeld in drie categorieën: 3.3.1 Autonome ontwikkelingen. Deze posten worden per programma toegelicht onder de paragraaf "Wat mag het kosten?". 3.3.2 Overige Autonome ontwikkelingen met een loon- en prijsindexatiecomponent Deze ontwikkelingen worden in dit hoofdstuk nader toegelicht en zijn in de tabellen bij de beleidsprogramma's opgenomen onder de aanduiding "Loon- en prijsindexatie". 3.3.3 Autonome ontwikkelingen met een loonkostencomponent. Deze ontwikkelingen worden in dit hoofdstuk nader toegelicht. Omdat deze categorie niet binnen de programma’s zelf wordt besproken, zijn de bijbehorende gegevens afzonderlijk opgenomen in de tabellen onder de naam 'Ontwikkelingen loonkosten'. In onderstaande tabel zijn de autonome ontwikkelingen zoals opgenomen in deze begroting samengevat. De posten worden in de programma's onder de paragraaf 'wat mag het kosten' nader toegelicht.

16/155

3.3.1 Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Regisseur Dienstverlening

-91

Regisseur Dienstverlening (dekking)

Circulaire economie

250

Extra inzet in het kader van overlast in het stationsgebied

-300

Bijstellen huurinkomsten verhuur gemeentelijk vastgoed

420

Chippen containers

-84

-88

-92

-96

-150

-165

-180

-195

100

Inzamelen en verwerken lachgascilinders Langere huur "Kop van Zuid" voor wijkgebouw Angelslo (dekking) Langere huur 'Kop van Zuid' voor wijkgebouw Angeslo

-100

Omgevingsplan 2.0

-120

-350

Twee milieu BOA's

-118

Verhoging energiekosten

-500

Verhoging tarief afvalstoffenheffing

552

284

559

460

Verhoging volume strategische aankopen

-100

-150

-200

-300

Vervanging ondergrondse containers

Perspectiefbrief BUIG meerjarig

6 7

-150

-160

-170

-180

-2.842

-3.436

-3.502

-3.602

Wachtlijst Beschut Werk aanpakken

-238

-244

-250

-256

Groenonderhoud begraafplaatsen

-200

-215

-231

-247

Grondcomplexen naar structureel groen onderhoud

-125

-150

Maaien van ruige grasvelden, sloten, oevers en riet

-180

SUMP Uitvoeringsplan

-90

Bestendigen cultuurbudgetten

-464

Begroting Oekraïne 2026 (Baten)

14.200

-14.200

-796

-861

-933

-863

Begroting Oekraïne 2026 (lasten) Decentralisatie Uitkering Vrouwen Opvang (DUVO) en Maatschappelijke Opvang (MO) indexatie en uitbreiding Indexatie Zorg in Natura*

-3.084

-3.271

-3.453

-3.643

Perspectiefbrief Jeugd Hervormingsagenda*

-2.792

Perspectiefbrief JHRD Hoogeveen

-290

-315

-340

-365

Stichting De Toegang indexering

-312

10 Budget online communicatiemiddelen

-50

10 Digitalisering HRM

-113

10 Jeugd compensatie Rijk*

5.876

3.271

3.453

3.643

-20

-96

-80

10 Kosten E-depot 10 Minder huurinkomsten billboards 10 Rente geldleningen

750

10 Vrijval stelpost autonome ontwikkelingen

3.000

Saldo Autonome ontwikkelingen *toelichting op bovenstaande tabel.

-2.114

-3.353

-2.868

-3.637

Het onderdeel jeugd is neutraal verwerkt. Het betreffen de regels '9 Indexatie Zorg in Natura', 9 Perspectiefbrief Jeugd Hervormingsagenda' en '10 Jeugd compensatie Rijk'.

17/155

3.3.2 Overige Autonome ontwikkelingen met een loon- en prijsindexatiecomponent Onderstaande worden hier voor de volledigheid expliciet en gesaldeerd weergegeven omdat ze verdeeld zijn over alle programma's. De samenstelling van de loon- en prijsindexaties is opgenomen in de navolgende tabel. Het betreft de indexaties bij derden. (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Loon- en prijs indexatie

-1.449

-1.797

-1.929

-2.579

Saldo Loon- en prijs indexatie

-1.449

-1.797

-1.929

-2.579

Onderstaand volgt de toelichting op de autonome ontwikkelingen met betrekking tot loon- en prijsindexatie. De belangrijkste posten binnen deze categorie zijn de stelpost voor prijsstijgingen en overige posten. Let op: het betreft hier niet de autonome ontwikkelingen zoals beschreven in paragraaf 3.3.1 Stelpost prijsstijgingen De meicirculaire 2025 heeft geleid tot een extra accres binnen het LPO. We gaan ervan uit dat de prijzen voor 2025 correct zijn verwerkt in de huidige begroting en dat de koopkracht op peil blijft. Daarom wordt de tranche 2025 structureel ingezet ter verbetering van het begrotingsresultaat. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 hanteren we echter een behoedzaam financieel beleid: het hogere accres in deze jaren wordt gereserveerd in een stelpost voor mogelijke toekomstige prijsstijgingen. Overige posten: Sedna, indexering 2025 Bij het collegebesluit van 16 juli 2024 is structureel een subsidie voor Stichting Welzijnsorganisatie Sedna opgenomen in de gemeentebegroting 2025 voor de door hen te leveren unieke basisactiviteiten. Ook is de intentie uitgesproken om Sedna voor de jaren 2026, 2027 en 2028 voor dezelfde activiteiten te blijven subsidiëren, mits hiervoor in de gemeentebegroting voldoende middelen beschikbaar worden gesteld en de noodzaak van het uitvoeren van de activiteiten nog aanwezig is.

Er is niet gekozen voor een meerjarige subsidie ineens, maar voor een jaarlijkse indiening van een subsidieaanvraag, zodat er bijsturing kan plaatsvinden. De subsidieverlening aan Stichting Welzijnsorganisatie Sedna wordt verhoogd ten opzichte van de begroting 2025 omdat het oorspronkelijk gehanteerde percentage te laag was.

3.3.3 Autonome ontwikkelingen met een loonkostencomponent De samenstelling van het saldo ontwikkeling loonkosten is in de tabel hieronder opgenomen. Let op: het betreft hier niet de autonome ontwikkelingen zoals beschreven in paragraaf 3.3.1 (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Ontwikkelingen loonkosten

-535

-598

-597

-604

Saldo Ontwikkelingen loonkosten

-535

-598

-597

-604

Het nadelige resultaat op lonen wordt voornamelijk verklaard door functiewaarderingstrajecten. Externe en interne ontwikkelingen hebben invloed op het takenpakket van medewerkers en dat maakt dat functies opnieuw beschreven en gewaardeerd worden. Dat leidt vaker tot hogere inschaling dan tot lagere inschaling. De overige loonontwikkelingen kunnen worden opgevangen door de daarvoor beschikbare stelpost loonontwikkeling. Voor de cao-verplichting van een lokale reiskostenregeling blijft een deel van de stelpost gereserveerd.

Gemeenschappelijke regelingen In de begroting 2026 van de GGD, VRD en Omgevingsdienst Drenthe zijn bijstellingen doorgevoerd als gevolg van gewijzigde indexatiecijfers. Voor 2026 levert dit bij de VRD en Omgevingsdienst een financieel voordeel op, terwijl de GGD juist een tekort laat zien door onvermijdelijke ontwikkelingen. In alle drie de gevallen leidt de structurele doorwerking van hogere indexaties in de jaren daarna tot oplopende tekorten richting 2029.

18/155

Kapitaallasten Kapitaallasten vloeien voort uit investeringen en de daarmee samenhangende kredieten en maakt onderdeel uit van het treasurybeheer. Met het later starten van investeringen zijn er op korte termijn lagere kapitaallasten en een gunstiger financieringsresultaat, maar deze voordelen zijn tijdelijk. Op de langere termijn schuiven de lasten door en kan de druk op de begroting juist toenemen. Daarom wordt bij het opstellen van de meerjarenbegroting actief rekening gehouden met de investeringsplanning en de doorwerking daarvan op de kapitaallasten en het financieringsresultaat. Kapitaallasten In de begroting worden de kapitaallasten gebaseerd op de actuele inschatting van de fasering van de kredieten. Per saldo leidt dit tot een voordeel in 2026 en 2027 ten opzichte van de vorige begroting. Het voordeel op de kapitaallasten in 2026 komt grotendeels voort uit een vertraging in de besteding van de kredieten op wegen (€ 845.000). Daarnaast zijn er nog enkele andere mee- en tegenvallers die goeddeels tegen elkaar wegvallen. Treasury Het financieringsresultaat geeft inzicht in de opbrengsten en kosten die voortvloeien uit het treasurybeheer, zoals renteopbrengsten, rentelasten, dividenduitkeringen en besparingen door efficiënt kasbeheer. Een positief resultaat duidt erop dat de gemeente gunstig heeft kunnen financieren of aanvullende inkomsten heeft gegenereerd.

Door een lagere financieringsbehoefte als gevolg van uitstel/fasering van projecten, lagere rentepercentages en een toename van de reserves is er minder noodzaak om geld aan te trekken. Dit leidt tot een voordeel binnen het taakveld Treasury. Voor 2026 en 2027 bedragen dit voordelen van respectievelijk +/- € 2 miljoen. en +/- € 1 miljoen.

Grote opgaven In hoofdstuk 2, Investeren in onze ambities, wordt nader toegelicht op welke opgaven de gemeente zich vanaf 2026 specifiek wil richten

Mutaties kleiner dan 70.000 Deze post betreffen afwijkingen van de baten en de lasten per taakveld < €70.000. Deze afwijken betreffen de zogenoemde autonome ontwikkelingen, omdat ze voortkomen uit wetgeving of actualisaties van bestaande inkomsten en uitgaven.

Structureel begrotingsresultaat Om het structurele evenwicht van de begroting te kunnen beoordelen, wordt het begrotingsresultaat aangepast voor incidentele baten en lasten. Een nadere toelichting op deze correcties is te vinden in paragraaf 1.2 ‘Incidentele baten en lasten’ in de Financiële begroting. Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Saldo van baten en lasten

-5.539

-377

-2.343

-4.778

Mutaties reserves

9.190

1.444

-802

-979

Begrotingsresultaat

3.651

1.067

-3.146

-5.758

Waarvan: Incidenteel saldo

-2.813

-2.034

-1.286

-1.463

Structureel begrotingsresultaat

6.464

3.101

-1.860

-4.295

(bedragen x € 1.000)

Structureel saldo Het structurele saldo is positief in zowel 2026 (€ 6.464.000) en 2027 (€ 3.101.000)., Vanaf 2028 zijn zowel het structurele saldo als het incidentele saldo negatief. Een uitgebreide toelichting op de incidentele baten en lasten is in paragraaf 1.2 van de Financiële begroting opgenomen.

19/155

3.4 Overige financiële informatie Dit hoofdstuk geeft een nader inzicht in de opbouw van de financiële begroting. Eerst wordt inzicht gegeven in het begrotingsresultaat voor en na reservemutaties en de stand van de reserves. Hieruit kan afgelezen worden in hoeverre het begrotingsresultaat wordt beïnvloed door stortingen of onttrekkingen aan de reserves en wat de omvang van de reserves is. Vervolgens wordt inzicht verschaft in de (centrale) taakstellingen en stelposten die zijn opgenomen in de begroting, de omvang en uitsplitsing van de algemene dekkingsmiddelen die we ontvangen.

Begrotingsresultaat voor en na reservemutaties Via onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in het resultaat voor en na reservemutaties. De regel ‘mutatie reserves’ laat zien of er jaarlijks in de reserves wordt gestort of onttrokken. In de financiële begroting (hoofdstuk Uiteenzetting financiële positie) is een overzicht opgenomen waarbij de uitsplitsing wordt gemaakt naar stortingen en onttrekkingen per reserve. In de financiële begroting (hoofdstuk Overzicht van baten lasten) is een toelichting gegeven op het materieel evenwicht en zijn de reservemutaties uitgesplitst in incidentele en structurele stortingen en onttrekkingen. In de onderstaande tabel worden de negatieve bedragen als lasten beschouwd en zijn de positieve bedragen te realiseren baten. (bedragen x € 1.000)

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Inwoners en Bestuur

-10.040

-9.950

-9.989

-9.929

Economie en Werkgelegenheid

-11.910

-10.894

-9.920

-9.924

Veiligheid

-12.840

-13.361

-13.121

-13.463

Onderwijs en Jeugd

-12.226

-12.747

-12.514

-12.755

Bouwen, Wonen en Milieu

-14.065

-9.130

-8.158

-9.312

Inkomensondersteuning

-14.838

-14.655

-14.101

-13.913

Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer

-36.932

-39.433

-40.353

-42.243

Sport en Cultuur

-23.324

-23.173

-23.345

-24.193

Sociaal Domein

-189.675

-187.838

-193.441

-196.630

10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

320.313

320.805

322.597

327.584

Saldo van baten en lasten

-5.539

-377

-2.343

-4.778

Inwoners en Bestuur

250

Economie en Werkgelegenheid

945

677

-200

Veiligheid

Onderwijs en Jeugd

141

Bouwen, Wonen en Milieu

4.762

-354

-1.132

-1.317

Inkomensondersteuning

Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer

633

162

170

Sport en Cultuur

2.449

213

Sociaal Domein

118

476

126

Mutaties reserves

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Emmen&id=51e73d20-a83c-43c3-965a-25a28e29d1cc