Bijlage 1: Begroting 2022 + meerjarenbegroting OOE 2022-2026 (RIS.10495 )
Tekst van het document
Begroting 2022 + meerjarenbegroting 2022-2026
Begroting 2022 + meerjarenbegroting 2022-2026 Openbaar Onderwijs Emmen 10249
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Inhoudsopgave Voorwoord
3
1. Het schoolbestuur 1.1 Organisatie 1.2 Profiel
4 4 8
2. Beleid 2.1 Onderwijs & Kwaliteit 2.2 Personeel & professionalisering 2.3 Bedrijfsvoering & organisatie 2.4 Financieel beleid 2.5 Risico’s en risicobeheersing
12 13 17 20 23 25
3. Financiën 3.1 Exploitatiebegroting 2022 3.2 Ontwikkelingen in meerjarig perspectief 3.3 Staat van baten en lasten en balans 3.4 Financiële positie
27 27 31 33 38
4. Bestuursbesluit
40
Bijlage 1 Beleidsvoornemens Bijlage 2 Scholenoverzicht Openbaar Onderwijs Emmen
41 44
2
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Voorwoord Voor u ligt de begroting 2022 en de meerjarenbegroting 2022 t/m 2026. In het bestuursakkoord 2018-2022 is opgenomen dat Openbaar Onderwijs Emmen (OOE) binnen de huidige bestuursperiode zal verzelfstandigen. Conform eerdere besluitvorming zijn in 2020 reeds stappen gezet om intern te verzelfstandigen. Het jaar 2021 is gebruikt om volledige verzelfstandiging te realiseren. OOE is per 1 januari 2022 volledig verzelfstandigd. Ter voorbereiding van de verzelfstandiging is sprake geweest van ontvlechting uit de gemeentelijke organisatie en zijn werkprocessen opnieuw ingericht. Ook zijn de kadastrale grenzen bepaald voor het juridische eigendom van OOE per 1-1-2022 en zijn nieuwe contracten afgesloten dan wel zijn oude contracten omgezet. Het bestuur wil OOE verzelfstandigen omdat uit vooronderzoek is gebleken dat een verzelfstandiging het beste bijdraagt aan de positionering van het openbaar onderwijs. Als verzelfstandigde organisatie krijgt OOE exclusieve aandacht vanuit het bestuur. Dit in tegenstelling tot de huidige situatie, waarbij het college van B&W schoolbestuur is en dus ook andere belangen heeft dan uitsluitend die van OOE. Daarnaast kan OOE ook volledig voldoen aan de Code Goed Bestuur. Vanuit het Bestuurlijk Koersplan 2019-2023 willen we naast de verzelfstandiging focussen op de onderwerpen kwaliteit en personeel.
Daarnaast is implementatie van de onderwijsvisie van OOE een belangrijk aandachtspunt. In 2021 is verder ingezet op de kwaliteit van het onderwijs en het zicht op de kwaliteit. Kwaliteit van onderwijs staat of valt met goed gekwalificeerd en gemotiveerd personeel. Daarom zijn in 2021de eerste contouren van het strategisch personeelsbeleid vormgegeven en is er een handboek en praatplaat voor het thema personeel gerealiseerd. Ook is er een gezamenlijk kader vastgelegd voor een ‘vlootschouw’. Het streven is om te komen tot steeds meer beleidsrijk begroten en ook nu kunnen we concluderen dat we opnieuw een stap hebben gemaakt.
Emmen, november 2021 Y. Boxem – Klein Algemeen directeur Openbaar Onderwijs Emmen
3
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
1. Het schoolbestuur De begroting 2022 is gebaseerd op de plannen voor 2022, de prognoses voor 2021, de begroting 2021, de jaarrekening 2020. In hoofdstuk 1 beschrijven we in het kort de organisatie en de ontwikkelingen die er gaande zijn. De hoofdlijnen van het beleid voor 2022 worden in hoofdstuk 2 beschreven. De exploitatiebegroting en de meerjarenbegroting voor de periode 2022 t/m 2026 komen in hoofdstuk 3 aan de orde. 1.1 Organisatie Contactgegevens Naam: Stichting Openbaar Onderwijs Emmen (per 1-1-2022) Bestuursnummer: 10249 (vanaf 1 januari 2022 nieuw bestuursnummer) Adres: Smedingeslag 1A Postcode + plaats: 7824 HK Emmen Telefoonnummer: 0591-240000 E-mail: secretariaat@oo-emmen.nl Website: www.oo-emmen.nl Scholen Zie bijlage 2 scholenoverzicht Openbaar Onderwijs Emmen. Bestuur tot 1-1-2022 College van Burgemeester en Wethouders Gemeente Emmen (integraal schoolbestuur) Verantwoordelijk wethouder: de heer R. Wanders Algemeen directeur: mevr. Y. Boxem-Klein Bestuur vanaf 1-1-2022 Vanaf 1 februari 2022 is dhr. E. Vredeveld aangesteld als voorzitter van het College van Bestuur voor de stichting. Van 1 januari tot 1 februari 2022 neemt mevr. Y. Boxem-Klein de taken waar als interimbestuurder. Intern toezichtsorgaan tot 1-1-2022 De gemeenteraad van Emmen Extern toezichtsorgaan RvT vanaf 1-1-2022 Naam
Functie
Aandachtgebied
De heer J.P. Wassens
Voorzitter RvT
Bestuur en overheid
Mevrouw C.J. Japenga
Lid RvT
Onderwijs
Mevrouw M. Oldenziel
Lid RvT
HRM/ organisatie
De heer K. de Groot
Lid RvT
Financiën
De heer L.S. Slinkman
Lid RvT
Juridisch
4
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Juridische structuur Bij Openbaar Onderwijs Emmen (OOE) is tot 1-1-2022 sprake van integraal schoolbestuur. Dit betekent dat het College van Burgemeester en wethouders in de gemeente Emmen het bevoegd gezag (schoolbestuur) is van OOE. De gemeenteraad van Emmen is toezichthoudend orgaan voor OOE tot 1-1-2022. Voorbereidend op de verzelfstandiging is OOE per 1 januari 2020 reeds ‘intern verzelfstandigd’ en zijn alle verantwoordelijkheden en bevoegdheden belegd binnen de onderwijs organisatie. Het bevoegd gezag is hiervan uitgezonderd. Deze verantwoordelijkheid ligt tot 1 januari 2022 nog binnen de gemeente Emmen. Met het inrichten van dit ‘eigen werkbedrijf’ van OOE hanteert OOE haar eigen plannings- en verantwoordingscyclus, die voldoet aan de eisen gesteld door het ministerie van OC&W. Vanaf 1 januari 2022 wordt OOE ondergebracht binnen de Stichting Openbaar Onderwijs Emmen en worden de verantwoordelijkheden en bevoegdheden overgedragen van de gemeente Emmen naar het bevoegd gezag van de stichting. Governance Het bestuur van OOE is zich bewust van het belang van een goed functionerend bestuur en toezicht hierop. Het college van Burgemeester en Wethouders heeft daarom vastgesteld te handelen conform de Code Goed Bestuur. In december 2018 heeft de inspectie gevraagd om dit verder te concretiseren.
Met de interne verzelfstandiging per 1 januari 2020 heeft OOE hieraan invulling gegeven binnen de mogelijkheden en kaders van het integraal schoolbestuur en de bijbehorende structuur in de gemeentelijke organisatie. De gemeenteraad wordt momenteel in zijn rol als toezichthouder van alle belangrijke ontwikkelingen op de hoogte gehouden worden zij geïnformeerd over strategische vraagstukken, zoals bijvoorbeeld het Bestuurlijk Koersplan, Begroting en Jaarrekening. Met regelmaat worden raadsinformatieavonden georganiseerd door OOE, om de raad als toezichthouder te informeren over alle ontwikkelingen binnen OOE. In het kader Wet Versterking Bestuurskracht zijn er avonden georganiseerd tussen toezichthouder en GMR. Aangezien de gemeenteraad toezichthouder is, wordt geen jaarverslag gemaakt in die hoedanigheid voor OOE. Alle besluiten worden wel vastgelegd conform protocol van de gemeente Emmen en maakt het onderdeel uit van het jaarverslag van de gemeente Emmen. Bij het laatste inspectiebezoek aan het bestuur in november/december 2020 is een oordeel gevormd dat de Code Goed Bestuur nog niet optimaal is ingericht. De oorzaak hiervan is dat er in Emmen nog sprake is van integraal schoolbestuur. De rol van toezichthouder kan daarom binnen de gemeentelijke kaders niet worden ingericht volgens de wettelijke vereisten.
Vanaf 1 januari 2022 heeft Stichting OOE een eigen Raad van Toezicht, waardoor gehandeld kan worden conform de Code Goed Bestuur. De scheiding tussen bestuur en toezichthouder is helder, de rollen zijn duidelijk, waardoor een ieder zijn taken en verantwoordelijkheden goed kan uitvoeren. De inspectie zal in het 1e en 3e kwartaal 2022 in gesprek gaan met de stichting of de Code Goed Bestuur voldoende is gewaarborgd. Maatschappelijk verantwoord ondernemen + maatschappelijke opdracht Als schoolbestuur zijn we ons continu bewust van het maatschappelijk speelveld waarin wij ons bevinden en de noodzaak om op maatschappelijk verantwoorde wijze het onderwijs binnen het schoolbestuur inhoud te geven. In het Bestuurlijk Koersplan is dit beschreven bij het onderdeel “Omgeving”. Partners in de (jeugd)zorg, maar ook partners op het gebied van sport, kunst en cultuur dragen bij aan de ontwikkeling van onze leerlingen en is belangrijk om veilig op te groeien. OOE realiseert zich terdege dat het van belang is om zaken te doen en afspraken te maken met regionale partners en ondernemers. In het Bestuurlijk Koersplan is daarom opgenomen dat iedere school zijn eigen maatschappelijke opgave heeft, maar dat er ook centraal belangrijke 5
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
maatschappelijke thema’s zijn. Organisatiestructuur Stichting OOE Vanaf 1 januari 2022 wordt de organisatiestructuur van OOE gewijzigd. Dit heeft te maken met de verzelfstandiging van OOE. Vanaf deze datum zullen de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden overgedragen worden van de gemeente Emmen als schoolbestuur naar het bevoegd gezag van de Stichting Openbaar Onderwijs Emmen. Stichting OOE heeft vanaf 1 januari een bestuurder (College van Bestuur) en een eigen Raad van Toezicht. Tot deze datum heeft het College van Burgemeester en wethouders de rol van bevoegd gezag en de gemeenteraad van Emmen de rol van toezichthouder. Besturingsfilosofie Vanaf 1 augustus 2021 is de besturingsfilosofie ‘op eigen benen’ van toepassing. Dit heeft geleid tot een wijziging in de directiestructuur van OOE. De functie van clusterdirecteur is vervallen. Daarvoor in de plaats zijn vier bovenschoolse directeuren aangesteld. Samen met de directeur bedrijfsvoering zijn zij verantwoordelijk voor onderwijs en bedrijfsvoering onder aansturing van de bestuurder. Met deze nieuwe besturingsfilosofie is OOE voorbereid op een zelfstandige en toekomstbestendige organisatie. De structuurvisie zoals in de besturingsfilosofie is opgenomen, draagt bij aan een meer organisatie brede en strategische benadering vanuit de directie en bestuur.
Vanuit een matrix-organisatie kom er meer focus op de kerntaken, kan er nog meer kennis en expertise worden gedeeld, komt er meer gevoel van samen waardoor de organisatie effectiever en slagvaardiger kan handelen. Er is hiermee een duidelijkere taaken rolverdeling tussen functionarissen. De organisatie ziet er vanaf 1 januari 2022 als volgt uit.
Raad van Toezicht
College van Bestuur
Bovenschools directeuren
Locatiedirecteuren
Directeur bedrijfsvoering
Medewerkers bestuurskantoor
Locatieteams
6
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Werken met bovenschoolse directie onderwijs en directeur bedrijfsvoering 2022-2026 De aanleiding om voorstellen te doen voor aanpassingen in de structuur is opgebouwd uit meerdere factoren. De verzelfstandiging, de ontwikkeling van het aantal locaties en de (tussen)evaluatie van Duurzaam en Sterk, waar werken in clusters op is gebaseerd, zijn hiervan de belangrijkste. We zijn vanaf schooljaar 2021-2022 gaan werken met vier grotere eenheden om de samenwerking en uitwisseling tussen de scholen te bevorderen en een meer eenduidige aansturing mogelijk te maken. We maken de span of support vanuit de bovenschoolse directeuren groter en streven hierbij naar een span of support voor de bovenschoolse directeur van maximaal 8 locaties. De bovenschools directeur is hiërarchisch leidinggevende van de locatiedirecteur in de scholengroep en wordt ondersteund door een adviseur Onderwijs op het gebied van kwaliteit. Gezamenlijk zijn zij verantwoordelijk voor de kwaliteit op de scholen, het behalen en vertalen van de bestuurlijke doelen. De directeur bedrijfsvoering is verantwoordelijk voor adequate onderwijsondersteuning en is leidinggevende van de medewerkers in het bestuurskantoor. De directeur-bestuurder (CvB) is eindverantwoordelijke. De directeur-bestuurder verantwoordt aan de RvT en draagt zorg dat de RvT de toezichthoudende taken adequaat kan uitvoeren.
We werken in een matrixorganisatie, waarbij de dialoog centraal staat. De (gemeenschappelijke) medezeggenschap De gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) bij OOE heeft van iedere school een lid in de GMR. De GMR hanteert een rooster van aftreden, zodat er altijd sprake is van een evenwichtige verdeling tussen oudergeleding en personeelsgeleding. Voorafgaand aan een GMR vergadering stemt het dagelijks bestuur van de GMR af met de directeur-bestuurder over de agenda. Alle verplichte documenten conform Wet Medezeggenschap Scholen (WMS) passeren de GMR ter instemming en/of advies. Ook wordt de GMR geïnformeerd over andere relevante ontwikkelingen binnen OOE. De GMR geeft ook ongevraagd adviezen aan het bestuur.
7
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
1.2 Profiel Missie & visie Onze missie is goed onderwijs Omdat wij kwalitatief hoogwaardig, toekomstgericht en eigentijds onderwijs aan willen bieden, streven we naar optimale toegankelijkheid voor alle kinderen. Wij zien het onderwijs als venster naar de wereld. We willen onze leerlingen alle kansen geven hun talenten te ontplooien en hun vaardigheden te ontwikkelen. Dat komt later goed van pas, school is immers de start van een leven lang leren! Visie ‘Oog voor de wereld’ ‘Wij hebben oog voor de wereld en leiden onze leerlingen op tot wereldburgers.’ Zo kijken wij naar de toekomst. ‘Oog voor de wereld’ is dan ook het motto van onze onderwijsvisie. Want de wereld houdt niet op bij je eigen stad, dorp of wijk. En de samenleving verandert snel. We kijken daarom samen met de kinderen over grenzen, stimuleren een open blik naar de wereld en gaan respectvol om met levens- en geloofsovertuigingen. Ook geven we de kinderen de ruimte om hun eigen leren vorm en betekenis te geven, zodat ze zich kunnen ontwikkelen tot wereldburgers. Dit doen we met eigentijdse faciliteiten, zoals passend onderwijsaanbod, digitale middelen en aantrekkelijke schoolgebouwen. Deze visie is in 2017 door OOE vastgesteld en bestaat uit negen ‘onderwijstegels’, waarop de scholen vorm en inhoud kunnen geven aan de onderwijsvisie van OOE.
Kernwaarden OOE In het Bestuurlijk Koersplan 2019-2023 zijn de normen en waarden, strategische opgaven en ontwikkelingen van Openbaar Onderwijs Emmen in beeld gebracht. In drie kernwaarden is beschreven waar Openbaar Onderwijs Emmen voor staat. Deze waarden vormen de leidraad voor ons denken en doen, voor het adequaat aanpakken van opgaven en kansen. De geformuleerde kernwaarden zijn: open, samen en gelijkwaardig. 8
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Bestuurlijk Koersplan 2019-2023 Binnen OOE is een strategisch plan opgesteld voor vier jaar, waarin bovenstaande missie en visie verder zijn uitgewerkt op bestuurlijk niveau. In dit plan zijn de ambities, doelen en resultaten voor vier jaar beschreven. Er is gekozen voor drie pijlers, namelijk: het toepassen van de onderwijsvisie “Oog voor de wereld” en twee bestuurlijke thema’s: kwaliteit en personeel. Binnen deze pijlers zijn de volgende doelen opgenomen: 1. Eigentijds en toekomstgericht onderwijs 2. Eigentijds en toekomstgerichte organisatie 3. Eigentijds en toekomstgerichte schoolgebouwen Het toepassen en realiseren van de ambities en doelstellingen doen we in een lerende, financieel gezonde en zelfstandige organisatie, waarin planmatig en cyclisch gewerkt wordt aan kwaliteitsontwikkeling en de monitoring daarvan. In 2021 stond het thema kwaliteit opnieuw centraal. Naast dit onderwerp is het thema personeel nadrukkelijk opgepakt. Aan de twee andere thema’s ‘omgeving’ en ‘organisatie’ zijn eveneens doelstellingen gekoppeld. Ook in 2022 wordt hier verder op doorontwikkeld.
Kernactiviteiten De kernactiviteit van OOE is het verzorgen van basisonderwijs aan leerlingen tussen 4 en 12 jaar oud. Daarnaast verzorgt OOE onderwijs aan leerlingen in het speciaal (voortgezet) onderwijs, leerlingen in het speciaal basisonderwijs en realiseert OOE onderwijs aan nieuwkomers. 9
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Voor een goede start werkt OOE intensief samen met de voorscholen op iedere basisschool (2,5 tot 4 jaar). In het kader van voorbereiding op het voortgezet onderwijs is ook een samenwerking met het voorgezet onderwijs in POVO verband. In het bijzonder noemen we het Juniorcollege in Klazienaveen, maar we willen op meer plekken deze aansluiting bieden. Toegankelijkheid & toelating OOE heeft een openbaar karakter. Iedere leerling, ongeacht afkomst of religie, is welkom bij OOE. Profiel van de scholen & schoolweging OOE heeft op de teldatum 1 oktober 2021 4359 leerlingen op het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs. OOE heeft in totaal 29 scholen (Brinnummers) en 32 locaties. In grafiek 1 is een procentuele weergave opgenomen naar schoolgrootte. OOE heeft relatief veel kleine scholen en een paar grotere scholen (de schoolgrootte varieert van 26 leerlingen tot 393 leerlingen).
Leerlingen 2019-2020 De Planeet De Dreske Op 't Veld De Dreef Delftlanden De Barg De Dordtse Til De Esdoorn De Anbrenge De Iemenhof De Viersprong Montessori De Brink De Bascule De Lisdodde
De Spil Speciaal Onderwijs Emmermeer t Swarte Meer Meester Vegter t Koppel De Meent De Runde De Bente Speciaal BO De Catamaran De Vlonder t Eenspan Angelslo De Kubus
Grafiek 1 OOE heeft relatief veel scholen met een hoge schoolweging in vergelijking met het landelijk gemiddelde (zie grafiek 2). Dit betekent dat scholen in deze regio mogelijk om een andere aanpak vragen dan scholen met een lagere schoolweging. Dit hoeft overigens geen (negatief) effect te hebben op de leerresultaten van de leerlingen. De leerlingen bij OOE scoren op of boven het landelijk gemiddelde. Voor alle scholen binnen OOE is het de ambitie om in ieder geval gelijk of hoger aan het gemiddelde van scholen uit dezelfde schoolgroep te functioneren.
10
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Procentuele verdeling scholingscategorie landelijk versus procentuele scholingscategorie binnen OOE 2021 25% 20% 15% 10% 5% 0%
% schoolweging landelijk
% schoolweging OOE
Grafiek 2
11
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
2. Beleid Strategische koers en bestuurlijke doelstellingen In 2019 is het Bestuurlijk Koersplan vastgesteld voor de schooljaren 2019-2023. Hierin is de koers voor deze periode bepaald voor OOE. Voor 2022 richten we ons voornamelijk op de volgende uitgangspunten: Werken vanuit onze missie vraagt om een organisatie die richting geeft en ruimte biedt. In de komende planperiode zal de omvorming naar volledig zelfstandig schoolbestuur plaatsvinden; Onze onderwijsvisie ‘Met oog voor de wereld’ is gestoeld op de visie dat kinderen ontwikkelbaar en leerbaar zijn. Wij streven naar wereldburgers die zichzelf kennen, oog hebben voor hun naasten en de wereld; Onze doelen en onderwijsresultaten worden middels een kwaliteitscyclus geborgd, verbeterd of aangepast. We werken conform het vastgestelde handboek kwaliteit en het ondersteuningsplan OOE. Er is een dashboard ontwikkeld zodat op bestuurlijk, maar ook op schoolniveau niveau kan worden gemonitord; Onze inzet en middelen zijn effectief en doelmatig ingezet en gericht op het investeren in kwalitatief uitstekend, toekomstgericht en eigentijds onderwijs. Daarnaast wordt ingezet op duurzame en kwalitatief goede schoolgebouwen; Het onderwijsaanbod is passend bij de leerling populatie. De leer- en ontwikkelbehoefte van leerlingen staat in het aanbod centraal; Daartoe wordt geïnvesteerd in professioneel en bekwaam personeel.
Van belang is om personeel te binden en te boeien voor onze organisatie; Op basis van een omgevingsanalyse samen te werken met onderwijspartners, ketenpartners en gemeenten aan de kansen en uitdagingen in onze omgeving om het onderwijs aan kinderen te versterken; Een effectieve en efficiënte onderwijsorganisatie die werkt binnen de rijksvergoeding en andere middelen die ten goede komen aan het onderwijs. Van belang hierin is dat het onderwijs en het kind centraal staat en waarbij de organisatie slim, slank, soepel en samen dient te werken. Voor 2022 hebben we op basis van bovenstaande uitgangspunten een concrete vertaling gemaakt met plannen per deelgebied. Zie hiervoor onderstaande paragrafen.
12
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
2.1 Onderwijs & kwaliteit
Zicht en sturing op onderwijskwaliteit In 2020 is een uniform handboek kwaliteit voor geheel OOE opgesteld. Afgesproken is dat alle scholen handelen conform dit handboek. Sinds 2020 heeft OOE ook een dashboard tot haar beschikking om de kwaliteit (onderwijsresultaten/-opbrengsten) op de scholen te kunnen meten, monitoren, vergelijken en analyseren. Op basis daarvan kunnen scholen onderling vergelijken, maar ook de behaalde resultaten afzetten tegen scholen op landelijk niveau rekening houdend met het schoolgewicht. Analyses op bestuurs- en schoolniveau zorgen voor zicht en sturing op kwaliteit. Twee keer per jaar worden de onderwijsresultaten gerapporteerd aan het bestuur. De resultaten worden afgezet tegen landelijke normen en bestuursnormen. Jaarlijks worden de bestuursnormen onder de loep genomen en daar waar nodig bijgesteld. Voor 2022 hanteert OOE de norm, dat er minimaal op het gewogen landelijk gemiddelde wordt gescoord voor de vakken rekenen, taal, technisch lezen en begrijpend lezen. Daarnaast bepaalt iedere school voor zichzelf een ambitieus, maar realistisch doel op deze resultaatgebieden. Ook veiligheid en sociaal welbevinden worden sinds 2021 op bestuursniveau gemeten en geanalyseerd. De inspectie hanteert op deze onderwerpen een norm waaraan scholen minimaal moeten voldoen, namelijk 75% van de leerlingen scoort op deze onderdelen voldoende.
OOE neemt deze norm over voor 2022, maar wil voor de jaren daarna een ambitieuzere norm vaststellen.
13
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Managementrapportages In de managementrapportages, die twee keer per jaar worden opgesteld, verantwoorden de bovenschoolse directeuren zich over de behaalde onderwijsresultaten, het onderwijsaanbod en – innovaties en de implementatie van het beleid, maar over ook de doelen die benoemd worden in het handboek kwaliteit. Zij leggen hierover verantwoording af aan de bestuurder en kunnen indien nodig op basis van de verkregen informatie bijsturen. Daarnaast verantwoorden zij zich over de inzet van middelen en formatie. De directeur bedrijfsvoering legt verantwoording af over de kwaliteit van de onderwijsondersteuning, adequate werkprocessen en effectiviteit. De rapportages zijn onderlegger voor de bestuursrapportage van OOE. Het uiteindelijke doel/ de ambitie is om toe te groeien naar strategisch kwaliteitsmanagement in 2023. De laatste fase volgens de vier fasen van kwaliteit (zie onderstaande schema).
Onderwijsinspectie/ audits De onderwijsinspectie bepaalt jaarlijks op basis van onderwijsresultaten welke scholen zij bezoekt. Daarnaast laat OOE iedere school eens per vier jaar bezoeken door een (intern of extern) auditteam. Het interne auditteam van OOE is in het schooljaar 2020-2021 gestart. In het schooljaar 2021-2022 worden weer minimaal zes medewerkers hiervoor opgeleid. Dit auditteam beoordeelt de school vanuit hetzelfde toezichtskader als de onderwijsinspectie. Daarnaast wordt jaarlijks een zelfevaluatie ingevuld door de betreffende school. De verkregen informatie is jaarlijks input voor het cyclisch en continu werken aan de kwaliteit. Vanaf het schooljaar 2021-2022 word iedere bovenschools directeur ondersteund door een adviseur onderwijs. Deze adviseur onderwijs analyseert, vanuit het bovenschoolse dashboard, de onderwijsresultaten en de kwaliteit van de scholen van OOE en adviseert IB’ers/ directies over eventuele verbetering van de kwaliteit. De kwaliteitsgesprekken hierover zijn cyclisch, vanuit PDCA, ingepland. De bovenschools directeur heeft vanaf schooljaar 2021-2022 drie keer per schooljaar een kwaliteitsgesprek met de locatiedirecteur. In deze gesprekken is het levend schoolplan een terugkerend onderwerp, maar ook worden de thema’s kwaliteit en personeel vanuit o.a. de zelfevaluatie besproken.
De behaalde onderwijsresultaten en de interventies worden besproken en waar nodig bijgesteld. Vanuit de analyses en gesprekken worden de managementrapportages op schoolniveau en bestuursniveau gemaakt. In deze rapportages worden vergelijkingen gemaakt t.o.v. landelijke gegevens en scholen onderling. Op basis hiervan wordt bepaald of de bestuurlijke doelen zijn behaald en of deze al dan niet moeten worden bijgesteld. Op deze manier wordt zicht en sturing op kwaliteit gerealiseerd. Om het zicht op kwaliteit te houden en te verbeteren wordt o.a. ingezet op scholing van medewerkers. Ook wordt voor 2022 rekening gehouden met de inhuur van externe expertise om een impuls te geven aan kwaliteitsverbeteringen op onze scholen. Daarvoor begroten we een bedrag van €50.000. 14
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Nationaal Programma Onderwijs In 2021 is het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) door het Ministerie van OCW geïntroduceerd, wat als doel heeft de gevolgen van de corona pandemie binnen het onderwijs te herstellen voor leerlingen. Ondanks alle inspanningen is namelijk de verwachting dat leerlingen achterstanden dan wel leervertraging hebben opgelopen op cognitief, executief gebied en/of sociaal welbevinden. Er wordt een bedrag ter beschikking gesteld voor de komende twee schooljaren (schooljaar 2021-2022 (€ 3.900.000) en schooljaar 2022-2023 (€ 2.600.000). In 2020 is reeds ingezet op het vergroten van de kennis en kwaliteit van de rekencoördinatoren en is extra aandacht geweest voor didactiek bij rekenonderwijs. In 2021 hebben scholen een plan van aanpak opgesteld op basis van een schoolscan. Dit plan bevat o.a. een analyse van onderwijsresultaten en interventies om de opbrengsten te verbeteren (landelijke menukaart). Deze plannen zijn voorgelegd aan de medezeggenschapsraden van de scholen. Voor 1 november 2021 zijn de interventies voor executieve vaardigheden in kaart gebracht en voor 1 januari 2022 is de scan “Wereldtijd” afgerond. Vanuit deze scans is er een beredeneerd plan van aanpak opgesteld. Dit plan van aanpak zal in juli 2022 worden geëvalueerd en eventueel worden aangepast.
Het uiteindelijke doel is dat de leerlingen van OOE op een prettige wijze de basisschool verlaten op het uitstroomniveau dat gelijk of hoger is dan de verwachting, die was opgesteld voor de corona pandemie. Tussentijdse analyses dienen zichtbaar te maken wat de opbrengsten zijn geweest door de specifieke inzet van de NPO middelen en eventueel leiden tot bijstelling. Op bestuursniveau wordt in 2022 gekeken naar effectieve onderwijstijd. Op welke wijze kan OOE haar onderwijstijd het beste inzetten, wat leidt tot een positieve bijdrage in de leeropbrengsten van de leerlingen. Passend onderwijs Per augustus 2014 is de wet Passend Onderwijs in werking getreden. Vanaf dat moment maakt OOE onderdeel uit van het samenwerkingsverband 22-02 PO. Voor 2022 ontvangt OOE vanuit het samenwerkingsverband € 1.700.000. Dit bedrag wordt volledig besteed. Het schoolbestuur heeft door de wet Passend Onderwijs een zorgplicht voor elk ingeschreven kind. Het samenwerkingsverband 22-02 PO wordt gevormd door 9 schoolbesturen in de gemeente Emmen en Borger-Odoorn. Vanaf schooljaar 2014/2015 is structureel personeel ingezet op onze scholen ten aanzien van onderwijs op maat en thuisnabij. In de klassen op onze reguliere scholen wordt gewerkt aan het ontwikkelen van individuele ondersteuning van leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften.
Elke school heeft een eigen schoolondersteuningsprofiel waarin duidelijk naar ouders kan worden gemaakt welke ondersteuning een school kan bieden. Door gerichte inzet van Passend Onderwijsgelden voorkomen we o.a. dat een kind naar het speciaal (basis)onderwijs (SBO/(V)SO) moet. De inzet gebeurt onder andere door onderstaande inzet / interventies: -
Individuele begeleiding en coaching van de leerling binnen of buiten de groep. Consultatieve begeleiding van de leerkracht, onderwijsassistent of het schoolteam. Afstemming met de ouders in de vorm van voortgangsgesprekken/evaluaties van het ontwikkelingsperspectief (OPP).
Er wordt hierbij handelings- en oplossingsgericht gewerkt. Bovengenoemde interventies worden op maat ingezet. Naast de ondersteuning op de scholen, is een plusklas ingericht om hoogbegaafde leerlingen (groep 7 en 8) waarbij aangetoond is dat het IQ 130 of hoger is, een passend aanbod te geven. De personele component van deze ondersteuning wordt bekostigd vanuit de lumpsum, de materiële component wordt bekostigd uit het budget passend onderwijs. 15
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Binnen het SWV 22.02 PO kennen we de zogenaamde brede basisondersteuning. Dit betekent dat naast onderwijsvoorzieningen (V)SO en SBO alle ondersteuning zoveel mogelijk op de reguliere basisschool plaatsvindt. De adviseurs Onderwijs ondersteunen de scholen bij het onderwijsleerproces in de klas, doen observaties, coaching van leerkrachten, het opstellen van toelaatbaarheidsverklaringen en bemiddelen/ ondersteunen in oudergesprekken. Samen met de bovenschoolse directeuren organiseren zij de IB-leernetwerken en studiedagen over o.a. leerlijnen en werken aan een passende leeromgeving. Ook de scholing voor onderwijsassistenten en teams of delen van teams georganiseerd. Er zijn bijeenkomsten (matrixorganisatie: stimuleren van leernetwerken) voor taal-, reken-, ICC-coördinatoren en ICT’ers, werkgroep Jonge Kind. Daarnaast participeert OOE in het samenwerkingsverband 22.02 VO vanwege de VSO Thrianta (cluster 3). Hierin participeren de scholen voor voortgezet (speciaal) onderwijs in de gemeenten Emmen, Borger-Odoorn, Westerwolde en Coevorden. Integrated Care In 2022 wordt vervolg gegeven aan het project Integrated Care bij obs de Bascule. Hierin worden ouders/verzorgers en kinderen geholpen om de juiste hulp en/of ondersteuning te krijgen. Bij voorkeur preventief. Daarnaast voorziet Integrated Care als (laagdrempelig) loket waar gezinnen met vragen terecht kunnen.
Hier wordt een inschatting gemaakt wie de ondersteuning kan bieden zodat er niet te veel verschillende instanties bij betrokken zijn. Het voorkomen van ernstige Multi Problem situaties is een van de kerntaken. Samen met de gemeente en Tinten wordt gekeken op welke wijze dit project verder kan worden uitgebreid. In het kader van Kansen4Kinderen gaan obs de Kubus en obs Angelslo werken met een kansencoach in 2022. Nieuwkomersonderwijs OOE verzorgt NT2 onderwijs via het Expertiscentrum Anderstaligen voor alle besturen in gemeente Emmen en Borger-Odoorn. Daarnaast ontvangt OOE subsidie voor de zogeheten Schakelklas. Deze middelen worden ingezet voor het bieden van ambulante begeleiding aan nieuwkomers. Op het asielzoekerscentrum is een school (obs Hesselanden) voor de leerlingen die op de gezinslocatie verblijven.
16
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
2.2 Personeel & professionalisering Het Bestuurlijk Koersplan 2019 – 2023 geeft het duidelijk aan: om de kwaliteit van het onderwijs te garanderen is kwalitatief goed personeel een voorwaarde. Wij willen goed onderwijs bieden en zien onderwijs als venster naar de wereld. Daarvoor hebben wij medewerkers nodig die – direct of indirect- onze leerlingen de kans geven hun talenten te ontplooien en vaardigheden te ontwikkelen. Wij geloven erin dat we die medewerkers kunnen binden en boeien als zij zelf ook hun talenten ontplooien en hun vaardigheden ontwikkelen. Daarmee investeren we in professioneel en bekwaam personeel. We doen dit zoals beschreven is in onze onderwijstegels. De kernwaarden Open, Samen en Gelijkwaardig gelden niet alleen voor de wijze waarop we met leerlingen, ouders en andere relaties omgaan, maar nadrukkelijk ook voor de wijze waarop wij binnen OOE interacteren met elkaar. Centraal hierin staat dialoog. Strategisch personeelsbeleid Om deze visie te kunnen implementeren is strategisch personeelsbeleid belangrijk. In 2021 zijn de eerste stappen gezet en acties op dit onderwerp geweest. Zo is er een (concept) praatplaat en een personeelshandboek ontwikkeld.
In 2022 en verder werken we eraan dat de P&O instrumenten herijkt worden, gericht op de bestuurlijke en organisatiedoelen en met de instrumenten rondom kwaliteit van onderwijs cyclisch neergezet worden. In 2022 bereiken we fase 2 van de ontwikkeling van strategisch personeelsbeleid. Hierin worden de diverse activiteiten en instrumenten op elkaar afgestemd. We willen zicht en grip krijgen op wat er is en wat er in de toekomst nodig is om de juiste mensen op de juiste plek te krijgen, te binden en te boeien en om te gaan met de externe uitdagingen, zoals lerarentekort.
17
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Strategische personeelsplanning (vlootschouw) Om zicht te krijgen op ons personeel gaan we een vlootschouw doen. Het doel van de vlootschouw is samen de wijze van kijken naar en beoordelen van medewerkers opnieuw af te stemmen. Door een gemeenschappelijk referentiekader te ontwikkelen leren we zoveel mogelijk met dezelfde bril naar de organisatie te kijken. Met de vlootschouw brengen we onze medewerkers in kaart: hoe functioneren ze, zitten op de juiste plek in de organisatie, wat zijn hun talenten en ambities, hoe professioneel zijn ze op dit moment, is er behoefte aan scholing? De schouw levert informatie op voor de organisatie. Leidinggevenden verzamelen hiermee uitgebreide informatie over hun medewerkers om hen op de juiste wijze te sturen en te begeleiden in functioneren, professionaliseren en ontwikkelen. We verzamelen als organisatie (bovenschools) strategische informatie over de huidige en toekomstige inzetbaarheid van medewerkers. Daarnaast zal deze informatie gebruikt worden voor de verdere implementatie van het mobiliteitsbeleid. Tevens bekijken we of ons functiehuis in evenwicht is. Scholingsbeleid Via opleiding en ontwikkeling werken medewerkers aan professionalisering om aan de actuele eisen en wensen te voldoen. Tevens volgen ze opleidingen en trainingen om ambities voor de toekomst dichterbij te brengen.
Door te focussen op talenten en deze verder te ontwikkelen bewerkstelligen we dat medewerkers die rollen pakken die echt goed bij ze passen en waar ze blij van worden. Om blijvend in ontwikkeling te zijn dagen we onze medewerkers uit om regelmatig de verantwoordelijkheid voor een nieuwe klas, een nieuwe school of een nieuwe rol te nemen (mobiliteit). Hoe beter mensen in staat zijn om zich in dit soort veranderingen staande te houden en te ontwikkelen, hoe meer vertrouwen ze hebben om mogelijke toekomstige ontwikkelingen aan te kunnen. De scholing in 2022 betreft o.a. (incompany) masteropleidingen voor leerkrachten, opleiding voor intern-begeleiders, onderwijsassistenten, schoolleiders en het scholen van leerkrachten voor gym, digitalisering en andere gezamenlijke OOE-onderwerpen. Tevens is er een bedrag gereserveerd om de lerende netwerken voor de rekencoördinatoren, de taal coördinatoren, de ICT’ers, de interne cultuurcoaches en het nog op te starten netwerk ‘het jonge kind’ inhoudelijk te kunnen ondersteunen. We beogen hiermee verdere professionalisering en verhoging van de kwaliteit. OOE wil verder aanscherping in zicht op onderwijs, zicht op kwaliteit en resultaten, zicht op personeel en zicht op veiligheid en welbevinden in 2022.
Mobiliteitsbeleid Medewerker en leidinggevende hebben zicht op de kwaliteiten, talenten en ambities: door middel van een vlootschouw met het bijbehorende inzetbaarheidsgesprek zal zowel de medewerker als leidinggevende meer zicht krijgen op de kwaliteiten, talenten en ambities. Op basis hiervan zullen we meer kunnen sturen op mobiliteit en kwaliteit met als resultaat: de juiste persoon op de juiste plek. Lerarentekort Eén van de grootste uitdagingen op personeelsgebied op dit moment is het lerarentekort. Waar dit in voorgaande jaren nog redelijk op te vangen was, voelen we nu steeds meer de tekorten in de scholen. We werken op verschillende manieren om deze tekorten op te kunnen vangen. Door een aanscherping van het aannamebeleid in combinatie met arbeidsmarktcommunicatiebeleid willen we de instroom te bewaken. Door volgend jaar nog meer in te zetten op vitaliteitsbeleid gaan we medewerkers fit en vitaal houden en het ziekteverzuim te verminderen. We zetten in op het behouden van mensen door bijvoorbeeld het starterstraject met extra ondersteuning en begeleiding voor startende leerkrachten bij OOE. We herijken het taakbeleid en we werken met een arbeidsmarkttoelage voor het gehele personeel gedurende 2021-2022. 18
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Aannamebeleid/ Arbeidsmarktcommunicatie In 2022 nemen we het aannamebeleid onder de loep. We gaan kijken waar er mogelijkheden zijn om beter aan te sluiten bij de wensen van nieuwe medewerkers om ook hen te binden en te boeien. Dit doen we in combinatie met arbeidsmarktcommunicatiebeleid om ons goed en zichtbaar te positioneren bij de juiste mensen. Vitaliteitsbeleid Om duurzaam inzetbaar te zijn is het belangrijk dat medewerkers fit en vitaal zijn. Gezonde medewerkers die goed in hun vel zitten. Daarbij hoort weinig verzuim, in ieder geval het beïnvloedbaar verzuim wordt continu gemonitord. Daarbij horen ook goede afspraken over de verantwoordelijkheden van leidinggevende en medewerker bij een verminderde inzetbaarheid om medische redenen. Het streven is om het verzuimpercentage te laten dalen naar 6,5%. In de kosten zien we dit terug bij de coaching en begeleiding. Starterstraject Vanaf schooljaar 2021-2022 gaan we m.b.t. nieuwe leerkrachten hier extra aandacht aanbesteden. Nieuwe leerkrachten worden d.m.v. persoonlijke ondersteuning en begeleiding, wegwijs gemaakt binnen OOE en het vak leerkracht. Twee professionele coaches zorgen voor een warm ontvangst, waarbij de nieuwe leerkrachten extra informatie en uitleg krijgen over OOE.
Door middel van coaching en begeleiding gaan we de betrokkenheid van onze nieuwe collega’s vergroten en de bekendheid met de organisatie versnellen. De coaching gaan we ook uitbreiden naar andere medewerkers (directie/interne begeleiders). Aanscherping taakbeleid Door de verschillende arbeidsomvang, maar ook de verschillende schooltijden zien we verschillen ontstaan in het taakbeleid. We willen meer uniformiteit in de organisatie hetgeen de uitwisselbaarheid vergroot. We gaan in samenspraak met directie en GMR een discussie voeren over schooltijden, kwaliteit van onderwijsaanbod en meer uniforme inzetbaarheid. Arbeidsmarkttoelage In 2021 is voor het schooljaar 2021-2022 een arbeidsmarkttoelage van 5% vastgesteld voor het gehele personeel van OOE. Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 2.4 Financieel beleid. CAO Eind 2021 is de CAO over 2021 afgesloten. De nog af te sluiten CAO 2022 laat nog op zich wachten. De CAO 2022 zal uiteindelijk een effect hebben op enig moment in 2022 aan zowel de lasten als baten kant. Bestuursformatieplan Het Bestuursformatieplan moet op basis van artikel 2.1 van de CAO-PO door het bevoegd gezag worden vastgesteld, jaarlijks voor 1 mei. Het Bestuursformatieplan geeft informatie over de toekomstige bekostiging ten opzichte van de benodigde werkgelegenheid.
Het geeft inzicht in onze personeelsopbouw, de personele verplichtingen en natuurlijk verloop op bestuursniveau. Het bestuursformatieplan leidt tot verdeling van formatie per school. De formatieplannen lopen van 1 augustus tot 1 augustus. Professioneel statuut / gedragscode In 2022 willen we een breed gedragen professioneel statuut. Met de verzelfstandiging is er een natuurlijk moment om in 2022 de volgende stappen te zetten over de wijze waarop zeggenschap van medewerkers wordt georganiseerd in een professionele dialoog op schoolniveau en de vertaling op hoofdlijnen daarvan op bestuursniveau. Maar ook willen in een toenemende digitalisering afspraken over gedrag op social media en afspraken over professioneel gedrag op school. 19
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
2.3 Bedrijfsvoering & Organisatie 2.3.1 ICT De ontwikkelingen binnen ICT ondersteunen de organisatie om de gestelde doelen te behalen om een betrouwbare organisatie neer te zetten en de juiste ondersteuning te bieden rondom de doelstellingen voor kwaliteit (educatieve ondersteuning van middelen.) Hiertoe gebruikt OOE vanaf 1 januari 2022 ‘eigen’ systemen, waarin adequate (bron)informatie is opgenomen. De systemen corresponderen met elkaar of er is een samenhang aangebracht binnen de systemen en/of informatie. Komend jaar (2022) zal in het teken staan van de doorontwikkeling van ICT binnen OOE en het neerzetten van een bestendige organisatie rondom ICT gerelateerde zaken. De ontwikkeling bevat o.a. de volgende onderwerpen: Invoering van diverse applicaties, zoals Snappet op de scholen. Onderwijs in ‘digitale geletterdheid’ van leerlingen. Vervanging materialen zoals chromebooks, borden, bordcomputers en overige ICT gerelateerde middelen. In kaart brengen en merken van alle ICT gerelateerde middelen binnen Topdesk. Invoeren van Microsoft 365. In gebruikname van het nieuwe personeelsadministratie en financieel systeem (ERP). Aanbesteding ICT ondersteunende diensten en herinrichting van de taken. Voor de implementatie van de visie is het van belang dat leerkrachten en leerlingen de juiste digitale vaardigheden beheersen.
Op deze ontwikkeling wordt vanaf 2022 meer ingezet (ondersteuning bij digitale vaardigheden). En hebben we meer aandacht voor digitaal leren: onder andere VR en robotica. Centrale telefonie In de nieuwe besturingsfilosofie van OOE is één van de uitgangspunten ‘focus op de kerntaak’ en ‘centraal wat kan en decentraal wat moet’. Mede naar aanleiding daarvan is in het najaar van 2020 een pilot gestart om de telefonie van scholen centraal door te geleiden naar het bestuurskantoor van OOE. In 2021 is deze pilot geëvalueerd en positief beoordeeld. In 2021 is deze ontwikkeling afgerond voor geheel OOE. Tevens zijn op alle scholen Narrowcasting borden geplaatst om op deze manier informatie te delen die relevant is voor personeelsleden van alle scholen van OOE. 2.3.2 Huisvesting Goede, eigentijdse en toekomstgerichte schoolgebouwen zijn belangrijk voor het goed functioneren van leerlingen en het onderwijzend personeel. Belangrijk is om de kwaliteit van huisvesting op een acceptabel, dan wel hoger niveau te krijgen met behulp van de daarvoor beschikbare financiële middelen. In 2022 zullen diverse acties worden ondernomen t.b.v. dat doel. Onderhoud Voor het uitvoeringsprogramma onderhoud van de schoolgebouwen wordt gebruik gemaakt van een meerjarenonderhoudsplanning.
Aan de meerjarenonderhoudsplanning ligt een strategische visie ten grondslag, waarin rekening wordt gehouden met ontwikkelingen in de komende jaren. Hierbij zijn onder andere de volgende ontwikkelingen van belang: het leerlingenaantal, verduurzaming, staat van onderhoud van de gebouwen en het energieverbruik.
20
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Integraal huisvestingsplan Door de gemeente Emmen is er een integraal huisvestingsplan (IHP) vastgesteld m.b.t. de onderwijskundige voorzieningen in de gemeente Emmen. Een eigen huisvestingsplan OOE is in 2021 opgesteld en de verwachting is dat deze begin 2022 kan worden vastgesteld. In dit plan wordt de onderwijsvisie vertaald en wordt rekening gehouden met de ligging van het gebouw, het aantal leerlingen (prognosecijfers), regio-functie, de staat van het gebouw en andere belangrijke ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld fusies. In het kader van de verzelfstandiging zijn de kadastrale grenzen per perceel beschreven en in een notariële akte vastgelegd. Hiermee is het juridische eigendom per 1-1-2022 geregeld. Op basis hiervan wordt een bestek opgesteld voor 2022 voor onderhoud. Nieuwbouwtrajecten/ verhuizingen Thriantaschool VSO Voor Thriantaschool VSO wordt een nieuw gebouw geplaatst op de Meerdijk in Emmen. De bouw is in 2020 gestart en wordt naar verwachting per 1 augustus 2022 in gebruik genomen door de school. Obs De Spil, De Planeet en De Viersprong (Juniorcollege) Voor de 3 openbare scholen in Klazienaveen is vervangende nieuwbouw gepland, namelijk voor obs de Spil, obs de Planeet en obs de Viersprong. Deze scholen gaan per 1 augustus 2022 fuseren en worden gezamenlijk gehuisvest in nieuwbouw aan het Esdalcollege (voortgezet onderwijs) in Klazienaveen.
De betreffende openbare basisscholen hebben al een samenwerking met het Esdalcollege. Door deze ‘inhuizing’ kan de samenwerking voor het inrichten van een juniorcollege nog verder worden vormgegeven en kan de doorlopende leerlijn van PO naar VO nog verder worden verdiept. De deels nieuwbouw en deels verbouwing zijn naar verwachting op 1 augustus 2022 gereed. Obs De Runde en obs De Meent (obs de Mende) Voor obs de Runde, obs de Meent, één rk basisschool en één pc basisschool bouwt de gemeente een Multi Functionele Accommodatie (MFA) in het centrum van EmmerCompascuum. Naar verwachting zullen beide scholen in het najaar/de winter van ’22 verhuizen naar het MFA. De 2 openbare scholen zullen als fusieschool ‘obs de Mende’ verder gaan. In de MFA zullen worden ook voorscholen gerealiseerd. Obs De Brink, obs de Barg en het Expertise Centrum (ECA) In de wijk Bargeres in Emmen zijn twee openbare scholen van OOE gevestigd, namelijk obs de Brink (inclusief ECA) en obs de Barg. Obs de Barg heeft reeds een samenwerking met Kentalis (TOS leerlingen). Voor deze drie partijen is nieuwbouw toegekend op de plek van obs De Barg. In 2022 e.v. worden de plannen verder geconcretiseerd. Naar verwachting zal medio 2024 deze nieuwbouw gereed zijn. De ambitie is om op deze plek gezamenlijk een taalexpertisecentrum te realiseren.
De verwachting is dat de Hesselanden als zelfstandige school op het asielzoekerscentrum met een eigen brinnummer verder gaat. Obs Delftlanden In het IHP van de gemeente Emmen staat dat er in 2023 geld beschikbaar komt voor nieuwbouw van deze school. Momenteel is er echter ook al sprake van een ‘uitdaging’ t.a.v. het goed huisvesten van de leerlingen en het onderwijzend personeel. Hierover worden gesprekken gevoerd tussen OOE, Viviani en gemeente. Samen met Viviani wordt de nieuwbouw voorbereid. De kosten voor dit traject (50.000) worden voorgefinancierd.
21
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Thriantaschool SO In het IHP staat dat er in 2024 geld beschikbaar komt voor nieuwbouw van deze school. Medio 2022 wordt er al gestart met ‘de verkenning’ van dit traject. Obs De Dreef en obs De Anbrenge In het IHP staat dat er in 2027 geld beschikbaar komt voor nieuwbouw van deze scholen. Voorbereiding wordt opgestart vanaf 2025. 2.3.3 Facilitaire zaken Meubilair In 2021 hebben de eerste leveringen na de aanbesteding plaats gevonden. Voor de komende jaren is een planning gemaakt voor de vervanging van meubilair. Verhuur/medegebruik Bij leegstand in de schoolgebouwen van OOE, kan OOE indien gewenst een gedeelte daarvan verhuren aan een derde. Uitgangspunt hierbij is dat huurder/ medegebruiker onderwijs gerelateerde werkzaamheden moet verrichten, waarbij de school dan wel de leerlingen baat hebben bij deze dienstverlening. Met deze partijen worden contracten afgesloten voor maximaal twee jaar met de mogelijkheid tot verlenging. Schoonmaak In verband met de corona pandemie is in 2020 en 2021 extra ingezet op schoonmaak van de scholen. We verwachten dat dit voor 2022 lager zal uitvallen. Inkoopbeleid Met de verzelfstandiging vanuit de gemeente vallen we niet meer onder de voorwaarden en het beleid dat de gemeente heeft opgesteld. We voldoen aan de Gids Proportionaliteit en hier handelen we naar. In 2021 hebben we inkoopvoorwaarden opgesteld.
In 2022 stellen we OOE specifiek beleid op rondom inkoop. Duurzaamheid Per school en per (project)plan wordt gekeken welke duurzame maatregelen te realiseren zijn. Waar mogelijk is o.a. ingezet op energiebesparende maatregelen zoals bijvoorbeeld LEDverlichting en zonnepanelen. In het kader van de verzelfstandiging worden per 1-1-2022 voor drie scholen de zonnepanelen overgenomen van de gemeente Emmen. 2.3.4 AVG/ Privacy Sinds mei 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming van kracht. De organisatie heeft in de afgelopen jaren meerdere verplichte en ‘open documenten’ opgesteld om aan de wet te voldoen. De toenemende afhankelijkheid van internet in het maatschappelijke en zakelijke verkeer, het toegenomen gebruik van sociale netwerken en de opslag van informatie in de Cloud creëren nieuwe beveiligingsrisico’s voor de integriteit en vertrouwelijkheid van persoonsgegevens. Om de veiligheidscultuur binnen de organisatie te kunnen veranderen en verbeteren is het noodzakelijk om een integrale aanpak te organiseren, middels een bewustwording programma. In het jaar 2022 zal ook de focus gericht zijn op het actualiseren van het beleid, protocollen en “ open documenten”, een centrale plek creëren waar informatie over privacy voor iedereen te vinden is.
22
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
2.3.5 PR en Communicatie Eind 2021 is het interne en externe communicatieplan vastgesteld. In 2022 geven we hier uitvoering aan. De focus ligt hierin op de interne communicatielijnen en –kanalen helder neerzetten bijvoorbeeld binnen de mogelijkheden van Microsoft 365 (intranet) en externe communicatie rondom arbeidsmarktcommunicatie en positionering. In het kader van de verzelfstandiging is aandacht voor profilering, invoering eigen huisstijl en communicatie.
2.4 Financieel beleid Doelen en resultaten Het Bestuurlijk Koersplan is richtinggevend en geeft de kaders aan waarbinnen de openbare scholen hun schoolplan 2019-2023 vormgeven. Een specifieke en gedetailleerde uitwerking vindt jaarlijks plaats in het bestuurlijk jaarplan. Deze is vertaald naar de begroting van OOE. Toekomstige ontwikkelingen Vanaf 1 januari 2022 is OOE verzelfstandigd en is vanaf dat moment een stichting. In de afgelopen 2 jaar zijn voorbereidingen getroffen voor deze verzelfstandiging. Het meerjaren financieel beleid is hiermee niet gewijzigd. Vereenvoudiging van de bekostiging per 1-1-2023 Door de vereenvoudiging van de bekostiging per 1 januari 2023 en daarmee de overstap van bekostiging naar kalenderjaar in plaats van schooljaar vervalt de vordering op het ministerie van OCW. De te verantwoorden baten (rijksbijdrage) dalen hierdoor in de laatste vijf maanden van boekjaar 2022 eenmalig, waardoor bij gelijkblijvende kosten er voor besturen een negatieve impact op het resultaat zal ontstaan. Zo ook voor OOE. De financiële kengetallen laten voor de komende jaren zien dat OOE financieel gezond is. Door de verzelfstandiging neemt de liquiditeit in 2022 toe doordat de gelden dan overgaan van de financiële activa naar de liquide middelen. Door de verzelfstandiging gaat het kengetal weerstandsvermogen meer naar de norm die het Ministerie als maximaal hanteert.
Wij zitten boven deze norm. Wat voor het ministerie duidt op een te hoog weerstandsvermogen. De overige kengetallen voldoen aan de norm. Er is voldoende weerstandsvermogen en de nieuwe stichting is in staat aan de verplichtingen te voldoen. Het voeren van de financiële administratie (o.a. betalingsverkeer en debiteurenbeheer) is vanaf 2022 onder eigen regie van OOE in samenwerking met Merces. OOE heeft een eigen treasurystatuut ontwikkeld die per 1-1-2022 van toepassing zal zijn. Het treasurybeleid vindt plaats binnen de kaders van de Regeling beleggen, lenen en derivaten door instellingen voor onderwijs en onderzoek OCW 2016. Op basis van de door de accountant goedgekeurde jaarrekening en balans (en onderliggende boekhouding) per 31-12-2021 wordt de financiële afrekening met de gemeente bepaald. Openstaande vorderingen en schulden worden per die datum met elkaar verrekend. Het resultaat van beide wordt in liquide middelen beschikbaar gesteld aan OOE. Eind 2021 wordt alvast een voorschot van voldoende omvang uitgekeerd aan OOE, zodat OOE vanaf 1 januari 2022 aan haar verplichtingen kan voldoen. Corona De corona pandemie heeft de afgelopen periode zijn invloed gehad op de kosten door de uitgaven die wel en niet zijn gedaan. De verwachting is dat in 2022 minder kosten worden gemaakt voor extra schoonmaak en hygiëne artikelen. Vanuit het ministerie is voor het 23
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Nationaal Programma Onderwijs bekostiging beschikbaar gesteld voor de schooljaren 2021/2022 en 2022/2023. NPO middelen herstel onderwijsachterstanden/leervertraging Het Ministerie van OCW heeft zoals gezegd vanuit Nationaal Programma Onderwijs extra middelen beschikbaar gesteld voor het inhalen van leerachterstanden/-vertraging. De scholen hebben plannen gemaakt voor inzet van deze middelen. In de kwaliteitsgesprekken bespreekt de bovenschools directeur de behaalde resultaten met de locatiedirecteuren in zijn/haar scholengroep. De bovenschools directeur verantwoordt zich hier vervolgens weer over bij de bestuurder. Op basis daarvan worden plannen eventueel bijgesteld voor 20222023. NPO arbeidsmarkt Het Ministerie heeft vanuit het Nationaal Programma Onderwijs een extra regeling opgesteld voor een arbeidsmarkttoelage. Een aantal scholen van OOE komt hiervoor in aanmerking. Voor het schooljaar 2021-2022 heeft OOE besloten een arbeidsmarkttoelage van 5% (minimum vanuit de regeling) toe te kennen aan alle personeelsleden. OOE heeft hiertoe besloten na een analyse van de huidige situatie: Alle scholen hebben te maken gehad met de effecten van de pandemie. Op alle scholen binnen het bestuur zijn vacatures moeilijk op te vullen. De achterstanden op de scholen die in aanmerking komen voor een arbeidsmarkttoelage zijn niet groter dan de achterstanden op andere scholen.
De bestuurlijke koers is gericht op ‘samen’ en op solidariteit. Dit heeft geleid tot het besluit om iedereen een arbeidsmarkttoelage toe te kennen gedurende één jaar. In 2022 volgt een besluit voor het schooljaar 2022-2023. Allocatie van middelen De allocatie van middelen vindt plaats bij de begroting en bij de inzet van de bestuursformatie. Jaarlijks wordt aan de hand van de door het ministerie van OC&W gehanteerde variabelen en de leerlingentelling de baten voor de schoolbegroting toebedeeld. Het gaat hierbij om een percentage van de materiele instandhouding, een percentage van personeel en arbeidsmarktbeleid en cultuur uit de prestatiebox. OOE ontvangt middelen voor scholing. De voorscholen ontvangen subsidie vanuit de gemeente. In de begroting wordt rekening gehouden met een groot gedeelte aan personele lasten. De middelen vanuit het bestuursformatieplan worden verdeeld aan de scholen tijdens het formatieproces. Naast de personele lasten worden de overige materiele bovenschoolse zaken ingezet. Bovenschoolse zaken zijn onder andere: overige personele lasten zoals arbo dienstverlening, ICT kosten, contributies en kosten bestuurskantoor (administratie en beheer). Bij het toekennen van formatie aan de scholen wordt uitgegaan van de lumpsumbekostiging op bestuursniveau.
Het bevoegd gezag verdeelt de inkomsten over de scholen door middel van het vaststellen van een bestuursformatieplan. Het bestuursformatieplan geeft een meerjarenbeeld en geeft de verhouding aan tussen leerlingaantallen, lumpsumbekostiging en bestuursverplichtingen. Op basis van deze gegevens wordt per schooljaar bepaald of tijdelijke aanstellingen omgezet kunnen worden in vaste aanstellingen. Bij teveel verplichtingen wordt overgegaan tot plaatsing in het risicodragend deel van de formatie (RDDF). Hiervan is de laatste jaren geen sprake, aangezien er juist tekorten ontstaan bij personeel. OOE streeft ernaar om zoveel mogelijk FTE’s voor de klas te houden. De bovenschools directeuren verantwoorden zich tijdens gesprekken met directeur-bestuurder over de percentages “voor de klas” en het percentage “buiten de klas” voor elke school van hun scholengroep. 24
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
Onderwijsachterstandenmiddelen De onderwijsachterstandenmiddelen worden verdeeld op basis van ontvangst van de bekostiging, op basis van de schoolscores van het CBS. De middelen worden ingezet in het formatieplan.
2.5 Risico’s en risicobeheersing Om nu en in de toekomst de verantwoordelijkheden ten aanzien van de beheersing van zowel de personele als de materiële kosten te kunnen nemen, is een goed werkende planning en control cyclus van groot belang. Openbaar Onderwijs Emmen stuurt er actief op om de financiële administratie op alle niveaus in de organisaties op orde te hebben. De sturing en verantwoording gebeurt middels planning en control documenten. De directeur bedrijfsvoering legt hierover verantwoording af aan de directeur-bestuurder. Het gaat hierbij om de volgende documenten : - Bestuurlijk jaarverslag en bestuurlijk jaarplan * - Bestuursformatieplan - Begroting - Bestuurlijke doelstellingen * - Jaarrekening - Managementrapportages * - Bestuur rapportages - Diverse maandafsluitingen - Elektronisch Financieel Jaarverslag - Rechtmatigheidscontroles - Subsidieverantwoordingen (*) in afstemming met bovenschools directie - Schooljaarverslagen en schooljaarplannen worden verantwoord door bovenschools directeuren Belangrijkste risico’s en onzekerheden -
Corona pandemie De corona pandemie heeft ook zijn effect nog in de komende jaren. Er wordt de komende jaren ingezet op het wegnemen van leerachterstanden, maar ook op sociaal-emotioneel gebied. Hiervoor zijn NPO middelen ter beschikking gesteld.
-
Verzelfstandiging OOE Veranderende en nieuwe processen vanaf januari 2022 als gevolg van de eigen inrichting kunnen opstartproblemen kennen.
-
Lerarentekort Sinds 2021 kampt ook Zuidoost Drenthe met tekorten aan personeel. Het is voor OOE steeds lastiger om aan gekwalificeerd personeel te komen. Het risico hierbij is dat we klassen moeten combineren of in het ergste geval naar huis moeten sturen. OOE zoekt in creatieve mogelijkheden om de personeelstekorten op te kunnen vangen.
-
Daling leerlingenaantal Het leerlingenaantal in het basisonderwijs neemt af in deze regio. Door de daling van het leerlingenaantal neemt ook de te ontvangen rijksvergoeding af. De kosten zullen evenredig mee moeten dalen. Hiervoor worden en zijn diverse maatregelen genomen, zoals bijvoorbeeld het prioriteren van huisvestingsuitgaven op basis van de beschikbare budgetten, inzet van flexibel personeel, etc. Daarnaast zetten we in op voorscholen om de instroom van leerlingen te waarborgen 25
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
-
Verklaring omtrent gedrag (VOG) Het is een wettelijke verplichting dat personeelsleden een VOG overleggen indien men wordt ingezet voor de klas. OOE staat niet toe dat medewerkers worden ingezet, zonder VOG. Het risico hierbij is dat klassen naar huis gestuurd moeten worden omdat er nog geen geldige VOG in bezit is. We sturen hierop aan de voorkant.
-
Vereenvoudiging bekostiging De vereenvoudiging van de bekostiging per 1-1-2023 zorgt, zoals de huidige modellen laten zien, voor de daling van de bekostiging voor OOE. Hoeveel de daadwerkelijke daling wordt en welke overgangsperiode en normen worden gehanteerd is afwachten. Dit zal een langer effect hebben op de bekostiging. Het afboeken van de vordering als gevolg van de vereenvoudiging van de bekostiging is een eenmalig effect in 2022 van ongeveer € 1.650.000.
26
OOE Begroting 2022 en meerjarenbegroting 2022-2026
3. Financiën 3.1 Exploitatiebegroting 2022 Baten
Werkelijk 2020
3.1 (Rijks)bijdragen OCW 3.1.1 Normatieve rijksbijdrage 3.1.2 Overige subsidies OCW 3.1.4 Doorbetalingen rijksbijdragen SWV Totaal (Rijks)bijdragen OCW
Begroting 2021
Begroting 2022
32.046.011 30.161.424 33.250.551 1.695.127 2.893.398 2.306.975 1.645.858 1.578.800 1.756.230 35.386.996 34.633.622 37.313.756
3.2 Overige overheidsbijdragen 3.2.1 Gemeentelijke bijdragen 3.2.2 Overige overheidsbijdragen Totaal overige overheidsbijdragen
50.000 94.008 144.008
45.787 0 45.787
50.000 0 50.000
3.5 Overige baten 3.5.1 Verhuur onroerende zaken 3.5.2 Detachering 3.5.6 Overige baten Totaal Overige baten
206.357 2.900 50.453 259.710
210.000 0 113.011 323.011
235.000 0 0 235.000
Totaal baten Lasten 4.1 Personele lasten 4.1.1 Lonen en salarissen 4.1.2 Overige personele lasten 4.1.3 Uitkeringen Totaal personele lasten 4.2 Afschrijvingen 4.2.2 Afschrijvingen ICT, methoden en meubilair Totaal afschrijvingen 4.3 Huisvestingslasten 4.3.1 Huur 4.3.3 Onderhoud 4.3.4 Energie en water 4.3.5 Schoonmaakkosten 4.3.6 Heffingen 4.3.8 Overige huisvestingslasten Totaal huisvestingslasten 4.4 Overige lasten 4.4.1 Administratie en beheer 4.4.2 Inventaris, apparatuur en leermiddelen 4.4.3 Overige dotaties 4.4.4 Overige instellingslasten Totaal overige lasten Totaal lasten Financiële baten en lasten 5.1 5.5