Bestuursverslag 2020 Openbaar Onderwijs Emmen (RIS.10234)

Eind 2021 wordt alvast een voorschot van voldoende omvang uitgekeerd aan OOE, zodat OOE vanaf 1 januari 2022 aan haar verplichtingen kan voldoen. Bij het vaststellen van de jaarrekening en balans 2021 (omstreeks mei/juni 2022) wordt de definitieve afwikkeling berekend en wordt het restant in liquide middelen verrekend met het voorschot. Hiervoor ontvangt het college t.z.t. een voorstel. Met deze definitieve afwikkeling tussen de gemeente Emmen en OOE is er sprake van een finale kwijting van alle vorderingen en schulden van en naar elkaar. Bij de financiële afwikkeling heeft de accountant een belangrijke rol. Zij kijken kritisch mee in dit proces. Ook de nieuwe accountant, die per 1 januari 2022 voor OOE zal hierin meekijken. (De nieuwe accountant voor OOE is op dit moment nog niet bekend.) * NB Bovenstaande tekst is afkomstig uit het verzelfstandigingrapport, die is vastgesteld door het College van B&W van gemeente Emmen. Treasury Het treasurystatuut en treasurybeleid van de gemeente Emmen is van toepassing op OOE. In het door de Raad vastgestelde treasurystatuut worden de volgende doelstellingen benoemd: • • • • •

Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen de scherpst mogelijke condities; Het beschermen van gemeentelijke vermogens- en (rente-)resultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s; Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities; Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet Fido respectievelijk de limieten en richtlijnen van dit statuut; Het waarborgen dat de taken en verantwoordelijkheden op het gebied van treasury duidelijk worden geregeld. Het college waarborgt dit in haar uitvoeringsbeleid treasury.

Het schoolbestuur Openbaar Onderwijs Emmen heeft geen beleggingen en of beleningen uitstaan. De bij de gemeente Emmen belegde onderwijsreserves en voorzieningen zijn onder de financiële vaste activa opgenomen. Voor 2020 bedroeg het rentepercentage 0%. Dit percentage is gelijk aan 2019. Voor de periode na de verzelfstandiging (vanaf 1-1-2022) is door OOE een eigen treasurystatuut vastgesteld. Coronacrisis Kijkend naar 2020 zijn de volgende effecten op de kosten waarneembaar vanwege corona. De kosten voor ICT/licenties zijn gestegen als gevolg van het op afstand lesgeven mogelijk te maken. Hiertegenover staan lagere kosten voor leermiddelen en activiteiten. Een duidelijk te bepalen hogere last zien we terug bij de schoonmaak en de daarbij behorende hygiëne materialen. De extra lasten door corona bedragen hierop € 151.000,-. Voor een deel hebben we in de begroting van 2021 hiermee rekening gehouden.

30

OOE Bestuursverslag 2020

Allocatie van middelen De allocatie van middelen vindt plaats bij de begroting. Jaarlijks wordt aan de hand van de door het ministerie van OC&W gehanteerde variabelen en de leerlingentelling de baten voor de schoolbegroting toebedeeld. Het gaat hierbij om een percentage van de materiele instandhouding, een percentage van personeel en arbeidsmarktbeleid en cultuur uit de prestatiebox. Daarnaast een vast bedrag voor de voorscholen en een vergoeding voor scholing op basis van een vast bedrag per fte. Voor het deel waarvoor de locatiedirecteur niet budgetverantwoordelijk is, maar wat wel schoolse uitgaven betreft, worden de middelen op basis van de berekening van de bekostiging toebedeeld. In de begroting wordt rekening gehouden met een groot gedeelte aan personele lasten. Deze middelen worden verdeeld aan de scholen tijdens het formatieproces. Het overige deel wordt gebruikt om de personele lasten (tijdens de formatieplannen zijn de middelen voor personeel al gealloceerd, de begroting van de personele lasten is daar een voortvloeisel van) en overige materiele bovenschoolse zaken van te bekostigen. Bovenschoolse zaken zijn onder andere: overige personele lasten zoals arbo dienstverlening, ICT kosten, Contributies en kosten bestuurskantoor (administratie en beheer). De GMR heeft positief geadviseerd over de begroting. Het schoolbestuur heeft de begroting vastgesteld.

Bij het toekennen van formatie aan de scholen wordt uitgegaan van de lumpsumbekostiging op bestuursniveau. Het bevoegd gezag verdeelt de inkomsten over de scholen door middel van het vaststellen van een bestuursformatieplan. Het bestuursformatieplan geeft een meerjarenbeeld en geeft de verhouding aan tussen leerlingaantallen, lumpsumbekostiging en bestuursverplichtingen. Op basis van deze gegevens wordt per schooljaar bepaald of tijdelijke aanstellingen omgezet kunnen worden in vaste aanstellingen. OOE streeft ernaar om zoveel mogelijk FTE’s voor de klas te houden. De bovenschools directeuren verantwoorden tijdens gesprekken met de algemeen directeur de percentages “voor de klas” en het percentage “buiten de klas” voor elke school van hun scholengroep. Onderwijsachterstandenmiddelen De onderwijsachterstandenmiddelen worden verdeeld op basis van ontvangst van de bekostiging, op basis van de schoolscores van het CBS. De middelen worden ingezet in het formatieplan. De middelen worden op deze wijze ingezet voor personeel; leerkracht of ondersteuner. De GMR heeft ingestemd met het formatieplan en past binnen de goedgekeurde begroting.

31

OOE Bestuursverslag 2020

2.5 Risico’s en risicobeheersing Intern risicobeheersingssysteem De raad stelt bij verordening regels vast voor de controle op het financiële beheer en op de inrichting van de (financiële) organisatie. Een belangrijk onderdeel van de controle zijn audits op rechtmatigheid op financieel kritische processen. In 2020 zijn binnen het team Openbaar Onderwijs Emmen de volgende kritische processen onderwerp van onderzoek geweest: • • • •

Instroom personeel; Uitstroom; Declaraties; Inkoop en aanbesteding.

De audits op rechtmatigheid worden uitgevoerd middels een verbijzonderde interne controle door een onafhankelijk intern auditteam binnen de gemeentelijke organisatie. Daarnaast is door de accountantsorganisatie BDO Nederland in 2020 een interim controle en een jaarrekeningcontrole uitgevoerd. De belangrijkste risico’s voor OOE (niet alleen financiële risico’s) worden in de managementrapportages aan het College van B&W genoemd en gemonitord. Om nu en in de toekomst de verantwoordelijkheden ten aanzien van de beheersing van zowel de personele als de materiële kosten te kunnen nemen, is een goed werkende planning en control cyclus van groot belang. Openbaar Onderwijs Emmen stuurt er actief op om de financiële administratie op alle niveaus in de organisaties op orde te hebben. De sturing en verantwoording gebeurt middels planning en control documenten. In 2020 zijn onder andere de volgende documenten opgeleverd: • • • • • • • • • •

Bestuurlijk jaarverslag 2019 en bestuurlijk jaarplan 2020 Schooljaarverslagen 20189 en schooljaarplannen 2020 Begroting 2021 Bestuurlijke doelstellingen 2021 (jaarplan 2021) Jaarrekening 2019 Twee managementrapportages over 2020 Diverse maandafsluitingen gedurende 20120 Elektronisch Financieel Jaarverslag 2019 Twee rechtmatigheidscontroles (audits) 2020 Subsidieverantwoordingen

Belangrijkste risico’s en onzekerheden •

Corona pandemie Begin 2020 is het coronavirus wereldwijd uitgelopen op een pandemie. Deze heeft grote effecten op het onderwijs in Nederland, dus ook voor OOE. In de periode vanaf maart 2020 tot nu is de openstelling van de scholen wisselend geweest. In de periodes dat scholen gesloten waren, of wanneer klassen thuis moesten blijven in verband met quarantaine, zijn online lessen verzorgd. Inmiddels werken veel scholen van OOE met Snappet. Hiermee kunnen leerkrachten de lessen verzorgen en kunnen leerkrachten leerlingen volgen in hun ontwikkeling. Vanaf 2021 worden middelen beschikbaar gesteld door het Ministerie van OC&W middels NPO om eventuele leerachterstanden weg te werken of te verminderen. Verder zijn alle scholen extra schoongemaakt en 32

OOE Bestuursverslag 2020

zijn beschermingsmiddelen aangeboden aan leerlingen en personeel om het risico op besmetting te verminderen. •

Verzelfstandiging OOE Het college van B&W heeft in het bestuursakkoord 2018-2022 laten vastleggen dat OOE binnen de huidige bestuursperiode wordt verzelfstandigd. In december 2020 heeft de gemeenteraad het intentiebesluit genomen om de verzelfstandiging per 1 januari 2022 te realiseren. In 2020 zijn al voorbereidingen getroffen om OOE al zoveel mogelijk zelfstandig te laten functioneren; Per 1 januari 2020 zijn vijf medewerkers van het voormalige gemeentelijke team OOE in dienst getreden bij OOE en is er een dienstverleningsovereenkomst met de gemeente Emmen gesloten voor de werkzaamheden die de gemeente nog uitvoert voor OOE. In 2021 worden verdere voorbereidingen getroffen voor het inrichten van de nieuwe organisatie (de stichting OOE) en de ontvlechting van de gemeente Emmen.

•

Daling leerlingenaantal/ dreigend lerarentekort Het leerlingenaantal in het basisonderwijs neemt af in deze regio. Door de daling van het leerlingenaantal neemt ook de te ontvangen rijksvergoeding af. De kosten zullen evenredig mee moeten dalen. Hiervoor worden en zijn diverse maatregelen genomen, zoals bijvoorbeeld het prioriteren van huisvestingsuitgaven op basis van de beschikbare budgetten, inzet van flexibel personeel, etc. Er doet zich echter ook een (aankomend) tekort aan leerkrachten voor. In 2018 is de visie ‘Binden en boeien’ voor onderwijspersoneel vastgesteld. Het uitgangspunt is zoveel mogelijk medewerkers in vaste dienst aan te nemen. Jaarlijks wordt een integrale afweging gemaakt of opnieuw medewerkers in vaste dienst aangesteld kunnen worden. Dit wordt elk jaar kritisch bekeken omdat OOE enerzijds met een leerlingendaling te maken heeft en anderzijds met een lerarentekort. Deze visie is een middel om zowel het risico op het lerarentekort als de teruglopende financiële middelen te beheersen.

•

Verklaring omtrent gedrag Het is een wettelijke verplichting dat personeelsleden een VOG overleggen indien men wordt ingezet voor de klas. OOE staat toe dat medewerkers worden ingezet, zodra de VOG is aangevraagd. Het risico hierbij is dat als een VOG níet kan worden overlegd, dat de betreffende medewerker korte tijd toch werkzaamheden heeft verricht voor OOE. In verband met leerkrachten tekort neemt OOE dit risico. Een gevolg zou anders kunnen zijn, dat klassen naar huis gestuurd moeten worden.

33

OOE Bestuursverslag 2020

3. Verantwoording van de financiën 3.1 Ontwikkelingen in meerjarig perspectief De leerlingenaantallen zijn gebaseerd op de leerlingenprognoses die zijn afgegeven door de clusterdirecteuren van Openbaar Onderwijs Emmen. Deze prognoses worden gebaseerd op overzichten van kinderen van 0-jarigen tot en met 13-jarigen in het desbetreffende gebied (Basisregistratie Personen), overzichten van het marktaandeel van de desbetreffende school en ontwikkelingen van het leerlingenaantal in de afgelopen jaren. De prognoses van de clusterdirecteuren worden tevens afgestemd en getoetst door het bestuurskantoor. Op basis van deze informatie is de prognose dat het leerlingenaantal tussen 2019 en 2022 daalt met 3,73 %. De leerlingendaling wordt tevens beïnvloed door het effect van fluctuaties van het leerlingenaantal op de asielzoekersschool obs de Hesselanden. Ontwikkelingen omtrent asielzoekers worden dan ook actief gevolgd om te kunnen anticiperen. Het verloop van de formatie is gebaseerd op de gemiddelde personele bezetting gedurende het kalenderjaar met daarin uitsluitend verdisconteert het natuurlijk verloop. Hierbij is de aanname gedaan dat het natuurlijk verloop altijd plaatsvindt aan het begin van het schooljaar.

De bezetting is gebaseerd op alle personeel dat in dienst is geweest gedurende het jaar, naast vaste dienstbetrekkingen is dat onder andere ook vervanging en inzet voor arrangementen. Leerlingen Vorig jaar (T-1) Aantal leerlingen

4495

Verslag jaar (T)

T+1

T+2

4392

4400

T+3

4332

4316

Is er sprake van doordecentralisatie van huisvesting of majeure investeringen? Geef dan prognose tot en met T+5

In de komende twee á drie jaren zet de leerlingendaling naar verwachting nog door. Over ongeveer vijf jaar verwachten we minder krimp en meer stabilisatie in het leerlingenaantal. De demografische ontwikkelingen zijn hiervan onder andere de oorzaak. OOE anticipeert hierop door een Integraal Huisvestingsplan te maken. Hierin worden uitgangspunten en ambities geformuleerd op het gebied van huisvesting. Dit plan zal bijdragen aan meer stabilisering van het leerlingenaantal, maar wellicht op termijn ook zorgen voor groei van het aantal leerlingen op bepaalde scholen door aantrekkingskracht i.v.m. kwalitatief goede scholen en nieuwbouw van scholen. Een andere manier waarop OOE stabilisatie of groei nastreeft is professionalisering van het onderwijs en door zichzelf te profileren. FTE

Aantal FTE

Vorig jaar (T-1)

Verslagjaar (T)

T+1

T+2

T+3

Bestuur / management

39,5

37,9

38,2

34,2

34,2

Onderwijzend personeel

303,8

288,9

294,0

289,7

284,0

Ondersteunend personeel

57,4

72,8

66,5

67,2

66,0

Is er sprake van doordecentralisatie van huisvesting of majeure investeringen? Geef dan prognose tot en met T+5

34

OOE Bestuursverslag 2020

In 2021 is strategische personeelsplanning een actiepunt vanuit het bestuurlijk koersplan. Middels de strategische personeelsplanning kunnen we beter anticiperen op toekomstige ontwikkelingen, zoals de leerlingendaling, pensioneringen en krapte op de arbeidsmarkt. De wijziging in directiestructuur zie je terug bij het aantal fte voor bestuur/management per 2022.

35

OOE Bestuursverslag 2020

3.2 Staat van baten en lasten en balans Staat van baten en lasten Vorig jaar (T-1)

Begroting verslagjaar (T)

Realisatie verslagjaar (T)

T+1

T+2

T+3

Verschil verslagjaar t.o.v. begroting

Verschil verslagjaar t.o.v. vorig jaar

Rijksbijdragen

34.904.727

33.360.538

35.386.996

34.633.622

33.914.983

33.602.866

2.026.458

482.269

Overige overheidsbijdragen en subsidies

194.236

74.131

144.008

45.787

0

0

69.877

-50.228

Baten werk in opdracht van derden

0

0

0

0

0

0

0

0

Overige baten

543.586

304.472

259.710

323.011

210.000

210.000

-44.762

-283.876

TOTAAL BATEN

35.642.549

33.739.141

35.790.714

35.002.420

34.124.983

33.812.866

2.051.573

148.165

Personeelslasten

28.453.910

28.065.396

30.834.494

29.565.215

28.556.910

28.071.408

2.769.297

2.381.783

Afschrijvingen

803.478

951.511

847.147

888.820

939.595

978.778

-104.364

43.669

Huisvestingslasten

2.145.576

2.470.246

2.560.323

2.492.350

2.469.000

2.469.000

90.077

414.747

Overige lasten

2.594.014

2.602.448

2.375.366

2.498.651

2.262.478

2.256.680

-227.082

-218.648

TOTAAL LASTEN

33.996.978

34.089.601

36.617.330

35.445.036

34.227.983

2.256.680

2.527.729

2.621.551

Saldo baten en lasten

1.645.571

-350.460

-826.616

-442.616

-103.000

37.000

-476.156

-2.473.386

Saldo financiële baten en lasten

59.083

-48.216

-64.344

-37.384

-37.000

-37.000

-16.128

-123.427

Saldo buitengewone baten en lasten

0

0

0

0

0

0

0

0

TOTAAL RESULTAAT

1.704.654

-398.676

-890.960

-480.000

-140.000

0

-492.284

-2.596.813

BATEN

LASTEN

SALDO

Verschil verslagjaar en begroting In 2020 wordt een negatiever resultaat behaald dan begroot. De definitieve CAO en de daarmee gepaard gaande bekostiging zijn pas bekend geworden na vaststelling van de begroting. Daarmee wijkt de werkelijkheid af van de begroting. In 2019 zagen we hier het positieve effect va door de extra ontvangen bekostiging in 2019 van het 36

OOE Bestuursverslag 2020

ministerie om de cao per 1-1-2020 te kunnen bekostigen. De uitgaven van de cao leiden in 2020 tot een negatief resultaat. Daarmee is dit ook één van de belangrijkste oorzaken van het afwijkende werkelijke resultaat 2020 ten opzichte van de begroting, terug te zien bij de rijksbijdragen en de personeelslasten. Eveneens is een aantal posten begroot voor de verzelfstandiging en nog niet uitgenut in 2020. Deze zijn doorgeschoven naar 2021. Daarnaast heeft corona zijn effect gehad op de uitgaven in 2020. Zo is er meer uitgegeven voor licenties en ICT in verband met versneld overgaan op Snappet om zo beter thuisonderwijs mogelijk te maken. Zijn de kosten van schoonmaak en hygiëne artikelen toegenomen. Tegenover deze stijging van kosten staat een daling op het gebied van culturele activiteiten, schoolactiviteiten, teamuitjes en scholing. Onderstaand de genoemde afwijkingen in aansluiting op het overzicht van baten en lasten. Resumé Rijksbijdrage (m.n. door CAO) Overige overheid, eenmalig participatiefonds Overige baten (verschuiving) Personeelslasten (m.n. loonkosten CAO) Afschrijvingen Huisvestingslasten (m.n. schoonmaak) Overige lasten (m.n. verzelfstandiging en activiteiten) Totale afwijking t.o.v. begroot

2.026.458 69.877 -/-44.762 -/-2.769.297 104.364 90.077 227.082 -/-476.156

Verschil verslagjaar en voorgaand jaar Ook hier zie je de ontwikkeling van de cao met als gevolg een stijging van de rijksbijdragen en van de personeelslasten. De daling bij de overige baten wordt veroorzaakt doordat de detacheringen zijn afgelopen per 2020. De stijging bij de huisvestingslasten wordt veroorzaakt door extra uitgaven vanwege corona en een aantal posten die in 2019 niet meer uitgevoerd konden worden en in 2020 hebben plaats gevonden. De overige lasten dalen doordat een aantal uitgaven, zoals eerder genoemd, niet hebben plaatsgevonden vanwege corona en het doorschuiven van een aantal posten van de verzelfstandiging naar 2021. Toekomstige ontwikkelingen De daling van het leerlingenaantal brengt een lagere rijksbijdrage met zich mee. In het meerjarenperspectief hebben we de leerlingendaling verwerkt in de lasten waarop het invloed heeft zoals onder andere de leermiddelen. Maar zeker ook op de grootste post; de personeelslasten. Hierin speelt de nieuwe directiestructuur ook een rol (kleinere omvang). Daarnaast is een stijging te zien in de afschrijvingslasten vanwege het activeren van het groot onderhoud waarmee een start is gemaakt in 2019 en waarbij we in de komende jaren toegroeien naar een relatief constant bedrag van afschrijvingen qua hoogte.

In de berekeningen is eveneens rekening gehouden met de fusiescholen in Klazienaveen en Emmer-Compascuum per 1 augustus 2022.

37

OOE Bestuursverslag 2020

Balans in meerjarig perspectief Realisatie vorig jaar (T-1)

Realisatie verslagjaar (T)

Begroting T+1

Begroting T+2

Begroting T+3

ACTIVA VASTE ACITVA Materiële vaste activa

4.371.090

4.486.145

4.710.018

5.059.291

5.080.513

Financiële vaste activa

12.866.031

12.787.327

11.419.712

0

0

Totaal vaste activa

17.237.121

17.273.472

16.129.730

5.059.291

5.080.513

Vorderingen

1.946.328

2.241.796

1.911.373

1.863.458

1.846.415

Liquide middelen

122.503

230.949

122.503

6.343.031

6.321.808

Totaal vlottende activa

2.068.831

2.472.745

2.033.876

8.206.489

8.168.223

TOTAAL ACTIVA

19.305.952

19.746.217

18.163.606

13.265.780

13.248.736

Algemene reserve

1.732.667

10.239.660

9.834.712

9.694.713

9.694.712

Bestemmingsreserves

9.520.349

141.072

0

0

0

Overige reserves en fondsen

28.015

9.339

0

0

0

Totaal eigen vermogen

11.281.031

10.390.071

9.834.712

9.694.713

9.694.712

VOORZIENINGEN

778.474

1.308.006

745.000

745.000

745.000

LANGLOPENDE SCHULDEN

4.371.090

4.486.145

4.710.018

0

0

KORTLOPENDE SCHULDEN

2.875.357

3.561.995

2.873.876

2.826.067

2.809.024

TOTAAL PASSIVA

19.305.952

19.746.217

18.163.606

13.265.780

13.248.736

VLOTTENDE ACTIVA

PASSIVA EIGEN VERMOGEN

Verschil ten opzichte van voorgaand jaar De waarde van de materiële vaste activa neemt toe doordat er meer investeringen dan afschrijvingen zijn geweest. Mede door het activeren van groot onderhoud. Voor hetzelfde bedrag staat hier de langlopende lening tegenover. Daarnaast neemt door het resultaat van 2020 het eigen vermogen en de financiële vaste activa af.

Toekomstige ontwikkelingen Per 2022, het eerste jaar van de verzelfstandiging, zie je een aantal ontwikkelingen in de balans. Door de ontvlechting vanuit de gemeentelijke administratie worden de vorderingen en schulden met de gemeente vereffend. Hiermee verdwijnt de financiële vaste activa en neemt de langlopende schuld af. Hiertegenover staat een stijging van de liquide middelen.

38

OOE Bestuursverslag 2020

Door een begroot resultaat rond de 0,00 en doordat de hoogte van de investeringen nagenoeg gelijk is aan de afschrijvingen gedurende 2022 en 2023 van de meerjarenbegroting zijn er niet veel wisselingen in de balans in die jaren. Toekomstige investeringen en financiering Door de wijziging van verwerken van groot onderhoud in de administratie zullen de investeringen op dat vlak toenemen in de komende jaren. Aan de andere kant zie je bij het onderwijs leerpakket juist een verlaging vanwege de digitalisering. De investeringen in meubilair worden uitgevoerd conform planvorming. Door de al eerder benoemde verzelfstandiging zal OOE geen gebruik meer maken van de voorfinanciering door de gemeente Emmen maar van haar eigen liquiditeit.

39

OOE Bestuursverslag 2020

3.3 Financiële positie Kengetallen Kengetal

Realisatie Vorig jaar (T-1)

Realisatie Verslagjaar (T)

Begroting T+1

Begroting T+2

Begroting T+3

Signalering

Solvabiliteit 2

0,62

0,59

0,58

0,79

0,79

Ondergrens: <0,30

Weerstandsvermogen

31,55

29,03

28,10

28,41

28,67

Ondergrens: < 5%

Liquiditeit

0,72

0,69

0,71

2,9

2,91

Ondergrens: <0,75

Rentabiliteit

4,77

-2,49

-1,37

-0,41

0,00

Afhankelijk van reservepositie van het schoolbestuur.

Reservepositie

45,46

39,60

34,31

30,21

30,16

Bovengrens: >0%.

Solvabiliteit De solvabiliteit geeft de verhouding aan tussen eigen en vreemd vermogen en geeft zo inzicht in de financieringsopbouw. Ook geeft de solvabiliteit aan in hoeverre aan de verplichtingen op langere termijn kan worden voldaan. •

Solvabiliteit 2 (inclusief voorzieningen) is eigen vermogen en voorzieningen gedeeld door totaal vermogen.

De solvabiliteit 2 van Openbaar Onderwijs Emmen bedraagt 59% en is dus ruim boven de ondergrens van 30%. Overigens heeft in het primair onderwijs meer dan de helft van de schoolbesturen een ruime solvabiliteit. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt berekend door het eigen vermogen min de materiële vaste activa te delen door de rijksbijdrage OCW. Het weerstandsvermogen van Openbaar Onderwijs Emmen is 29,03%. De signaleringsgrens is beneden de 5%. Liquiditeit De liquiditeit is de verhouding tussen de vlottende activa en de kortlopende schulden en geeft aan in hoeverre op korte termijn aan de betalingsverplichting kan worden voldaan. •

Liquiditeit (current ratio) is vlottende activa plus liquide middelen gedeeld door het totaal van de kortlopende schulden.

De liquiditeit ratio van Openbaar Onderwijs Emmen bedraagt 0,69. Deze liquiditeitsratio in combinatie met het solvabiliteitscijfer (zoals bij Openbaar Onderwijs Emmen), veroorzaakt een relatief laag risico. Op langere termijn is men immers in staat om aan de financiële verplichtingen te voldoen. Rentabiliteit De rentabiliteit zegt iets over het rendement. Het toont aan in welke mate baten en lasten met elkaar in evenwicht zijn. De rentabiliteit wordt berekend door het resultaat uit gewone bedrijfsvoering te delen door de totale baten uit 40

OOE Bestuursverslag 2020

de gewone bedrijfsvoering. Aangezien de onderwijssector geen winstoogmerk kent, is een rentabiliteit tussen de 0% en 5% acceptabel. De rentabiliteit van Openbaar Onderwijs Emmen bedraagt -2,49%. Veroorzaakt door het negatieve resultaat. Reservepositie De reservepositie (normatief eigen vermogen) van OOE is kijkend naar de signaleringswaarde boven niveau. Rekenkundig gezien is er sprake van bovenmatig eigen vermogen. In onze huidige meerjarenbegroting hebben we hier het volgende over gemeld: “Na de verzelfstandiging (en daarmee de financiële ontvlechting) zal bekeken worden wat de signaleringswaarde op dat moment is en hoe we daar in de jaren daaropvolgend mee om moeten gaan. Ervan uitgaande dat deze dan nog steeds boven de berekende norm is zullen wij een meerjarenplan opstellen waarbij we zullen investeren in het onderwijs om zo geen ‘geld op de plank te houden’ waar dat niet nodig is.” We zullen hierbij rekening houden met de toenemende waarde van de activa als gevolg van het activeren van groot onderhoud. Daarnaast is het daadwerkelijke leerlingaantal van invloed op de baten de komende jaren en daarmee ook op de grens van de signaleringswaarde. Als het leerlingaantal niet zo daalt als verwacht dan zal het normatief eigen vermogen toenemen. In het huidige overzicht is al wel een daling waarneembaar van het bovenmatige deel vanwege de negatieve resultaten op de exploitatie.

Deels veroorzaakt door de kasschuif van de bekostiging van 2019-2020. Extra kosten voor verzelfstandiging en investering ICT. Daarnaast door een tijdelijke leerlingendaling op de locatie Hesselanden. Tevens zal de overstap naar vereenvoudiging van de bekostiging in de toekomst een effect hebben. Naar het zich laat in zien in de berekeningsmodellen valt de bekostiging voor Openbaar Onderwijs Emmen iets lager uit en wordt er momenteel gesproken over het afboeken van de vordering op het ministerie vanwege het betaalritme.

Verslag prestatieboxgelden De prestatieboxgelden zijn gedurende 2020 zowel op de scholen als bovenschools op de onderstaande wijze volledig ingezet. De activiteiten op bestuursniveau waren: • Management development traject; • Realisatie bestuurlijke doelstellingen; • Deskundigheidsbevordering. De activiteiten op schoolniveau waren: • Activiteiten ter verbetering van de onderwijskwaliteit; • Deskundigheidsbevordering; • Cultuureducatie.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Als schoolbestuur zijn we ons continu bewust van het maatschappelijk speelveld waarin wij ons bevinden en de noodzaak om op maatschappelijk verantwoorde wijze het onderwijs binnen het schoolbestuur inhoud te geven. Horizontale verantwoording Op iedere aangesloten school is een medezeggenschapsraad bestaande uit ouders en personeelsleden van de school. Daarnaast heeft elke school een ouderraad, op basis waarvan nauw contact wordt gehouden met de ouders van de leerlingen. Tot slot is er een Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad Openbaar Onderwijs van de gemeente Emmen, waarin alle scholen zijn vertegenwoordigd. De partijen worden actief betrokken bij beleidsvorming en verantwoording ten aanzien van het gerealiseerde beleid. 41

OOE Bestuursverslag 2020

Bijlage 1 Realisatie beleidsvoornemens kwaliteit van het onderwijs

Aanleiding Zicht en grip op kwaliteit

Ambitie 100% van de scholen in het basisarrangement en 10% van de scholen presteren excellent volgens de inspectienorm

Verwacht resultaat Kwaliteitssysteem OOE is opgesteld, gedeeld en bekend bij het veld Implementatie kwaliteitsdenken Kwaliteitshandboek is gereed

Bestuurlijk kwaliteitsbeleidsplan is opgesteld

Toekomstgeric ht en eigentijds onderwijs

Passend onderwijs

Activiteiten Omschrijving kwaliteit Kwaliteitskalender opgesteld Implementatieplan

Gereed 2019

Audit Keuze kwaliteitsinstrumenten marap en monitoring Tevredenheid Werkgroep handboek instellen Opstellen beleid

2020

2019

Didactisch handelen is verbeterd volgens inspectienorm evenals de ICT basisvaardigheden en de differentiatievaardigh eden Verbreding kwaliteitsaanpak Onderzoekend leren is onderdeel van het curriculum in alle scholen

Uniforme kijkwijzer ontwikkeld en geïmplementeerd Scholing ontwikkeld

Minimaal een maal per schooljaar met de kijkwijzer op klassenbezoek Scholingsbehoefte gepeild en mogelijk bovenschools ingekocht

2020

Werkwijze basiskwaliteit

Analyse en plan van aanpak

2019

Proeftuin Wereldtijd afgerond en verspreid binnen OOE

Proeftuin Wereldtijd evaluatie en implementatieplan

2021

Op alle scholen is een vertaling van toekomstgericht en eigentijds werken opgenomen in het curriculum Op de helft van de scholen is een doorgaande leerlijn van 0-14

Expertgroepen rondom innovatieve thema's ingesteld

Advies en onderzoek naar innovatie en toekomstgerichte thema's in het onderwijs zoals filosofie en ethiek

2022

Proeftuin IKC: Procesbeschrijving opgesteld ism de kinderopvangpartners

Opstellen proces Proeftuin IKC uitwerken ontwikkeling taal, rekenen, sociaal emotionele ontwikkeling

2023

Proeftuin Junior College: onderzoek uitbreiding onderwijsaanbod en samenwerkingsmogelijkheden

In kaart brengen samenwerkingskansen Evaluatie tot nu toe en verspreiden lessons learned

2023

Analyse schoolpopulatie vertalen naar acties in school(jaar)plan

Onderzoek Analyse Vertaling

2021

Omschrijving ambities per school

Schoolplan schrijven

2019

Op elke school is zicht op de schoolpopulatie en de omgeving van de school. Dit is zichtbaar vertaald naar het onderwijsaanbod en ambitie

Gerealiseerd

Doorgaande leerlijn met voorscholen. Plannen worden geschreven. Naast Klazienaveen nemen ook obs ’t Swartemeer en De Dordtse Til deel.

42

OOE Bestuursverslag 2020

Aanleiding

Omgevingsfact or: taalontwikkeli ng

Ambitie Passend aanbod voor hoogbegaafden

Verwacht resultaat Structurele bovenschoolse plusklas

Passend aanbod voor talenten op het gebied van sport en cultuur Toename van scores op toetsresultaten

Sport- en cultuurbeleid is herijkt

Scholen hebben taalontwikkeling opgenomen in het curriculum Elk cluster heeft een eigen taalen lees coördinator

Bovenschools taalbeleid Proeftuin taalexpertisecentrum

Omgevingsfact or: bevorderen bewustwordin g gezonde leefstijl Omgevingsfact or: bevorderen positie netwerk zorgstructuur

Activiteiten Evaluatie pilot bovenschoolse plusklas Expertgroep hoogbegaafdheid Evaluatie en herijking (top)sport- en cultuurbeleid

Gereed 2020

A.d.h.v. onderzoek schoolpopulatie aangepast schoolbeleid op het gebied van taalontwikkeling Opstellen profiel taalcoördinator per cluster rolbeschrijving Werving en selectie Instellen expertgroep Kennis over taalontwikkeling en taalonderwijs samenbrengen en uitdragen

2022

Gerealiseerd

2022

2022

2020 2023

Elke leerling weet na de basisschoolperiode wat wel en niet gezonde leefstijl is

Bewustwording gezonde leefstijl Proeftuin meer bewegen op school instellen

Minimaal 1 activiteit per jaar organiseren Start proeftuin

2019

OOE wordt gezien als belangrijke netwerkpartner rondom zorg en zorgt waar mogelijk voor samenwerking om betere zorg voor leerlingen mogelijk te maken

Beleidsontwikkeling o.b.v. individuele scholen op het gebied van zorgstructuren Onderzoek naar netwerkpartners en visie op de rol en positie van OOE daarbinnen Proeftuin integrated care 20192020

Beleid ontwikkelen, implementeren en evalueren

2021

Start proeftuin om gezamenlijke zorg in de keten te ontwikkelen

2023

Vertaling van netwerkpartner in de zorgstructuur per school

Omgevingsanalyse

2019

Pilot gestart. Uitrol in 2023.

43

OOE Bestuursverslag 2020

Realisatie beleidsvoornemens op het gebied van personeel Aanleiding Aanpak lerarentekort

Ambitie Werven van kwalitatief sterke medewerkers

Verwacht resultaat 50% vakbekwame leerkrachten opgeleid tot mentor

Activiteiten Scholingsprogramma aanbieden + stimuleren op schoolniveau Scholingsprogramma aanbieden stimuleren op clusterniveau Onderzoek waar we aan kunnen sluiten en onze samenwerking kunnen verbeteren. Plan van aanpak en uitvoering

Gereed 2023

Onderzoek mogelijkheden en start traject

2020

Onderzoek mogelijkheden beter benutten arbeidspotentieel

Kansen in de markt onderkennen en een plan van aanpak opstellen

2020

Betaalde LIO stages en stages voor onderwijsassistenten doorzetten

Evaluatie

2020

Scholingsprogramma invallers opgezet Inwerkprogramma ontwikkeld Collectief scholingsbeleid voortzetten

Opstellen scholing en begeleiding voor invallers Opzetten inwerkprogramma Evaluatie, bijstellen en door ontwikkelen van het beleid Onderzoek

2020

Opstellen profiel, basis-, vak-, excellent bekwaam Medewerkers maken samen met de leidinggevende een plan voor ontwikkeling Beleidsontwikkeling o.b.v. binden en boeien Behoeftepeiling en inzet in de diverse trajecten

2020

Jaarlijks krijgen alle medewerkers een inzetbaarheidsgesprek Opstellen, bijstellen en vaststellen van de beleidsnotitie gesprekkencyclus Uniform middel om talenten en kwaliteiten te achterhalen wordt onderzocht en aangeboden MD traject voor directeuren geëvalueerd, bijgesteld en doorontwikkeld Mobiliteitsbeleid opstellen, bijstellen en vaststellen. Daarbij nieuwe activiteiten ter stimulering ontwikkelen Mobiliteitsdagen organiseren Onderzoek, opstellen en uitvoeren van evt. verbetermaatregelen

2019

Per cluster is er één opgeleide coach Samenwerking met PABO en NHL Stenden en Arbeidsmarktplatform PO bestendigen, verstevigen en uitbreiden. En mogelijkheden vanuit de regiodeal onderzoeken. Zij-instroom traject starten

Binden en boeien van kwalitatief sterke medewerkers

Kwaliteit van de medewerkers verhogen en ontwikkeling stimuleren

Alle leerkrachten presteren volgens het kwaliteitsprofiel.

Alle medewerkers worden gestimuleerd het beste uit zichzelf te halen.

Inpassen alternatieve mogelijkheden voor binden en boeien Kwaliteitsprofiel leerkrachten is opgesteld Ontwikkeltraject per leerkracht om te voldoen aan het kwaliteitsprofiel Strategisch personeelsbeleid opgesteld en geïmplementeerd Specialisatie trajecten aangeboden evenals zitting nemen in proeftuinen, denktanks en expertgroepen Medewerker en leidinggevende hebben zicht op de kwaliteiten, talenten en ambities

Doorontwikkeling MD traject

Focus op de kerntaak

60% van de medewerkers zit niet langer dan 7 jaar op zijn plek.

Mobiliteitsbeleid opgesteld en geïmplementeerd

Effectieve onderwijstijd is verhoogd

Onderzoek belemmeringen en plan van aanpak

Gerealiseerd

2022 2021

Gestart, maar ook weer stopgezet. Samenwerking met Stenden Hogeschool versterkt. Jaarlijks betaalde LIO stageplaatsen beschikbaar 2021

2021 2020 2020

2022

Kijkwijzer

2023 2022

2020

Uitloop in 2021

2020

Kijkwijzer, uitloop in 2021

2019

2023

2019 2022

44

OOE Bestuursverslag 2020

Aanleiding

Ambitie Heldere rollen, taken en verantwoordelijkheden

Verwacht resultaat Duidelijk wat wel en niet bij de kerntaak hoort Uniforme aanpak m.b.t. functies

Activiteiten Functieboek bijstellen

Gereed 2019

Evaluatie en herziening personeelsbeleid

2020

Gerealiseerd Uitloop in 2021 Uitloop in 2021

45

OOE Bestuursverslag 2020

Realisatie beleidsvoornemens op het gebied van organisatie Aanleiding Een slimme organisatie

Ambitie Onderwijs effectief en efficiënt inrichten

Duurzame, aantrekkelijke en eigentijdse schoolgebouwen

Een slanke organisatie

Een soepele organisatie

Centraal wat kan, decentraal wat moet

Betere koppeling financiën en beleid Heldere werkprocessen

OOE is zichtbaar voor de buitenwereld Heldere rollen, taken en verantwoordelijkheden beleggen Integraal huisvestingsplan gemeente Strategisch huisvestingsplan OOE met daarin slimme verbindingen met partners Huisvestingsjaarplan OOE Centrale inkoop Standaardiseren van de inzet van middelen, zoals ICT devices en meubilair Een beleidsrijke begroting Herijkte werkprocessen

Juiste sturingsinformatie op het juiste moment

Ontwikkelen managementdashboard

Intern uitwisselen van kennis en informatie

Intranet

Doorontwikkeling clustering Planmatig handelen vergroten Een organisatie die samenwerkt Verzelfstandiging

Verwacht resultaat De communicatielijnen zijn helder

OOE als netwerkpartner OOE is een ondeelbare organisatie Interne verzelfstandiging gerealiseerd

Heldere aansturing en besluitvormingslijnen

Bovenschoolse nieuwsbrief ontwikkelen Ontmoetingen organiseren en proeftuinen, denktanks en expertgroepen opzetten Passende managementstructuur PDCA cyclus in de managementrapportages Onderzoek waar dit verbeterd kan worden Invlechtingstraject ondersteuningsorganisatie OOE als werkbedrijf van de gemeente in ingericht

Governancestructuur ontwikkeld

Besturingsfilosofie ontwikkeld

Activiteiten Intern communicatieplan opstellen en uitvoeren Extern communicatieplan opstellen en uitvoeren Managementstatuut opstellen

Gereed 2019

Aansluiten bij gemeente

2019

Opstellen plan en uitvoering geven

2022

Opstellen en vaststellen jaarplan Mogelijkheden onderzoeken en uitvoeren Onderzoek uitvoeren en plan van aanpak

2019

Opzet begroting aanpassen

2019

Doornemen van de processen, aanpassen en implementeren Data analyse en behoeftepeiling en implementatie Onderzoek naar mogelijkheden en implementeren Pilot, evalueren en opnemen in intern communicatieplan Evaluatie en doorontwikkeling ontmoetingen en onderzoek naar andere groepen Structuurvisie opstellen en implementatieplan Heldere sturingsinformatie bepalen en PDCA cyclus inrichten en borgen Onderzoek en implementatie

2021

Opzetten en uitvoeren

2019

Processen doorgelicht, advies inrichting en implementatieplan ontvlechting Vanuit de Code Goed Bestuur komt er een advies voor de governance Passend bij een lerende organisatie met een professionele cultuur

2019

Gerealiseerd

2022 2020

Uitloop in 2021

2022 2020

2020

Uitloop in 2021

2022

2019 2019

2020 2020

Uitloop in 2021

2021

2022

2020

46

OOE Jaarrekening 2020

Bijlage 2

Jaarrekening 2020 Gem Emmen 10249

47

OOE Jaarrekening 2020

Inhouds opgav e Jaarrekening ........................................................................................................................................ 49 1. Grondslagen................................................................................................................................................. 49 2. Balans........................................................................................................................................................... 52 3. Staat van Baten en Lasten ........................................................................................................................... 53 4. Kasstroomoverzicht ..................................................................................................................................... 57 5. Toelichting op de balans .............................................................................................................................. 58 6. Niet in de balans opgenomen verplichtingen ............................................................................................. 63 7. Overzicht verbonden partijen...................................................................................................................... 63 8.

Toelichting op de staat van baten en lasten ............................................................................................... 64 9. Model G ....................................................................................................................................................... 70 10. WNT ........................................................................................................................................................... 71 Overige gegevens ................................................................................................................................. 73 1. Voorstel bestemming exploitatiesaldo........................................................................................................ 73 2. Gebeurtenissen na balansdatum................................................................................................................. 73 3. Controleverklaring ....................................................................................................................................... 74 Bijlagen ............................................................................................................................................... 75 1. Gegevens over rechtspersoon ..................................................................................................................... 75

48

OOE Jaarrekening 2020

Jaarrekening De jaarrekening omvat de periode 01-01-2020 tot en met 31-12-2020 en is opgemaakt in april 2021.

1. Grondslagen De jaarrekening over 2020 is opgesteld in overeenstemming met de richtlijnen genoemd in boek 2, titel 9 van het Burgerlijk Wetboek en de adviezen van de Raad voor de Jaarverslaggeving, RJ 660. In RJ 660 zijn specifieke bepalingen en modellen voor onderwijsinstellingen opgenomen. De jaarrekening bestaat uit de volgende onderdelen: • Balans • Staat van baten en lasten • Kasstroomoverzicht • Begroting en vergelijkende cijfers • Toelichting op deze onderdelen en op de gehanteerde grondslagen De exploitatierekening is een samenvoeging van de bovenschoolse budgetten en de exploitatierekeningen van de scholen die onder het bevoegd gezag van de gemeente Emmen vallen. De jaarrekening wordt opgesteld op het niveau van het bevoegd gezag en de in de jaarrekening opgenomen bedragen zijn in hele euro’s. Sinds begin maart 2020 is er een uitbraak van het Corona virus in Nederland. Naast de gevolgen voor de vorm van onderwijs heeft het ook financiële effecten gehad (meer en minder kosten) zie de toelichtingen bij de staat van baten en lasten en paragraaf 2.4 van het bestuursverslag. Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling. Waardering van de activa en passiva.

Materiële vaste activa worden, voor zover niet anders vermeld, gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare kosten, onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en bijzondere waardeverminderingen met als restwaarde € 0. De eerste afschrijving vindt plaats in de maand na aanschaf. Als ondergrens van de te activeren zaken wordt € 1.500 gehanteerd. De indeling van de gehanteerde afschrijvingstermijnen is als volgt: Inventaris en apparatuur: ICT

5 jaar

Andere vaste bedrijfsmiddelen: Meubilair 15 jaar Overige MVA 10 jaar Onderwijsleerpakket 8 jaar Groot onderhoud

7 tot 70 jaar (afhankelijk van de component)

Groot onderhoud Vanaf 2019 wordt voor het eerst afgeschreven op groot onderhoud. Voorheen werden deze lasten rechtstreeks ten laste gebracht van de exploitatie. Dit is niet meer toegestaan volgens de regelgeving van het Primair Onderwijs. Daarom is gekozen voor het activeren van deze lasten. Op deze wijze spreiden de kosten zich over meerdere jaren. Eerste waardering In 2007 heeft een extern bureau de inventarisatie bij de scholen afgerond ten behoeve van het bepalen van de eerste waardering materiële vaste activa. Het bedrag van de eerste waardering ter hoogte van € 1.120.532 wordt in 15 jaar afgeschreven. Onder het eigen vermogen is voor hetzelfde bedrag een

49

OOE Jaarrekening 2020

herwaarderingsreserve gevormd. Elk jaar valt een deel van deze herwaarderingsreserve vrij ter dekking van de afschrijvingslast eerste waardering activa. De geschatte vervangingswaarde is teruggerekend naar de oorspronkelijke aanschafwaarde door middel van een inflatiecorrectie van 2%. Financiële vaste activa (belegde reserves en borgsom) Een financieel vast actief, de belegde reserve, is een financieel actief dat bestemd is om de uitoefening van de werkzaamheid van de rechtspersoon duurzaam te dienen. De borgsom betreft de borg voor het in gebruik hebben van Chromebooks. De financiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Vorderingen Onder vorderingen worden verstaan de per balansdatum bestaande rechten om geldmiddelen te ontvangen van andere partijen. De vorderingen bestaan uit: • • • • • •

Debiteuren Nog te ontvangen van OCW/EZ Nog te ontvangen van personeel Overige vorderingen Vooruitbetaalde kosten Overige overlopende activa

Alle bovenstaande vorderingen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Liquide middelen Onder liquide middelen worden verstaan kasmiddelen, tegoeden op bank en girorekeningen, wissels en cheques. De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Eigen vermogen Onder het eigen vermogen worden de algemene reserves, de bestemmingsreserve en de herwaarderingsreserve gepresenteerd. De algemene reserve bestaat uit de reserves die ter vrije beschikking staan van het bestuur. De bestemmingsreserve heeft een beperktere bestedingsmogelijkheid, betreft huisvesting kosten. De herwaarderingsreserve is bestemd voor dekking van de afschrijvingslasten in verband met de eerste waardering vaste activa. Het eigen vermogen bestaat uit publieke middelen. Bestemmingsreserves Een bestemmingsreserve is het gedeelte van het eigen vermogen waaraan het bestuur een specifieke bestemming heeft gegeven. Deze reserve bestaat uit de door de scholen en bovenschools gereserveerde gelden vanuit het exploitatiebudget. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd tegen concrete of specifieke risico’s en verplichtingen, die op de balansdatum bestaan en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is in te schatten. Binnen het verslagjaar zijn twee personele voorzieningen getroffen: • •

Voorziening jubilea: deze voorziening is getroffen om de opgebouwde rechten voor jubileumgratificaties te kunnen financieren. De voorziening jubilea wordt gewaardeerd tegen de nominale waarde. Voorziening verzuim: deze voorziening is getroffen om de kosten van langdurige zieken te kunnen financieren. De voorziening verzuim wordt gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Kortlopende schulden Onder schulden worden verstaan de per balansdatum bestaande en vaststaande verplichtingen die gewoonlijk door betaling worden afgewikkeld. De kortlopende schulden bestaan uit: • •

Crediteuren Schulden aan OCW/EZ

50

OOE Jaarrekening 2020

• • • • • • •

Belastingen en premies sociale verzekeringen Schulden ter zake pensioenen Overige kortlopende schulden Vooruit ontvangen subsidies OCW/EZ geoormerkt Vooruit ontvangen investeringssubsidies Vakantiegeld en vakantiedagen Overige overlopende passiva

Alle bovenstaande schulden zijn schulden < 1 jaar en worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Pensioenen voor onderwijspersoneel zijn ondergebracht bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). De pensioenverplichting wordt gewaardeerd volgens de “verplichting aan de pensioenuitvoerder benadering”. In deze benadering wordt de aan de pensioenuitvoerder te betalen premie als last in de staat van baten en lasten verantwoord. Er is sprake van een toegezegde pensioenregeling. De werkgever heeft in het geval van een tekort geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen anders dan hogere toekomstige premies. Overige activa en passiva Liquide middelen en kortlopende schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Grondslagen voor bepaling van het resultaat Bepaling van het exploitatiesaldo Bij de bepaling van het exploitatiesaldo is het baten- en lastenstelsel van toepassing. Dit betekent dat de baten en lasten van het boekjaar in de jaarrekening worden opgenomen, ongeacht of zij tot ontvangsten of uitgaven in dat boekjaar hebben geleid. Kosten hoeven nog geen uitgaven en opbrengsten nog geen inkomsten te zijn. Dit geldt ook voor de (rijks)vergoeding OCW. Deze baten zijn in de jaarrekening verantwoord voor zover ze betrekking hebben op het verslagjaar. Rijksbijdragen De ontvangen (normatieve) rijksbijdrage worden in het jaar waarop de toekenningen betrekking hebben volledig verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. Dit geldt ook voor de niet geoormerkte OCWsubsidies (vrij besteedbare doelsubsidies zonder verrekening clausule), tenzij het schoolbestuur deze subsidies als projectbijdragen aanmerkt. Verwerking van deze niet geoormerkte OCW-subsidies (vrij besteedbare doelsubsidies zonder verrekening clausule) in de staat van baten en lasten vindt dan gelijktijdig met verantwoording van de lasten plaats. Geoormerkte OCW-subsidies met een vrij besteed overschot (doelsubsidies waarbij het overschot geen verrekening clausule heeft) worden ten gunste van de staat van de baten en lasten verantwoord naar rato van de voortgang van de gesubsidieerde activiteiten.

Het deel van de subsidies waarvoor nog geen activiteiten zijn verricht per balansdatum worden verantwoord onder de overlopende activa. Geoormerkte OCW-subsidies (doelsubsidies met verrekening clausule) worden ten gunste van de staat van de baten en lasten verantwoord in het jaar waarvan de gesubsidieerde lasten komen. Niet bestede middelen worden verantwoord onder de overlopende passiva zolang de bestedingstermijn niet is verlopen. Niet bestede middelen worden verantwoord onder de kortlopende schulden zodra de bestedingstermijn is verlopen op balansdatum.

51

OOE Jaarrekening 2020

2. Balans Een balans is een overzicht van de bezittingen, de schulden en het eigen vermogen op een bepaald moment. In onderstaande balans is de bestemming van het resultaat verwerkt.

Balans EUR Bedragen: x 1 Activa Vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal van vaste activa Vlottende activa Vorderingen Liquide middelen Totaal van vlottende activa Totaal van activa Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Kortlopende schulden Totaal van passiva

31-12-2020 Realisatie

31-12-2019 Realisatie

4.486.145 12.787.327 17.273.472

4.371.090 12.866.031 17.237.121

2.241.796 230.949 2.472.745 19.746.217

1.946.328 122.503 2.068.831 19.305.952

10.390.071 1.308.006 4.486.145 3.561.995 19.746.217

11.281.031 778.474 4.371.090 2.875.357 19.305.952

52

OOE Jaarrekening 2020

3. Staat van Baten en Lasten Een staat van baten en lasten is een overzicht van opbrengsten en kosten over het afgelopen boekjaar, ook wel de exploitatierekening genoemd. Hieronder is de staat van baten en lasten (begroot, realisatie en vorig jaar) weergegeven. Daarnaast is een verklarende toelichting per onderdeel opgenomen. In 2019 was door een prijsbijstelling vanuit het ministerie van OC&W meer rijksvergoeding ontvangen dan begroot. Mede veroorzaakt door de nieuwe cao per 2020. De ontvangst had een positief effect op 2019 en heeft een al voorspelt negatief effect op 2020.

Staat van baten en lasten 01-01-2020 t/m 31-12-2020 Realisatie

EUR Bedragen: x 1 Baten Rijksbijdragen 35.386.996 Overheidsbijdragen en -subsidies overige overheden 144.008 Overige baten 259.710 Totaal baten 35.790.714 Lasten Personeelslasten 30.834.494 Afschrijvingen 847.147 Huisvestingslasten 2.560.323 Overige lasten 2.375.366 Totaal lasten 36.617.330 Saldo baten en lasten -826.616 Financiële baten Financiële lasten 64.344 Resultaat -890.960

01-01-2020 t/m 31-12-2020 Begroting

01-01-2019 t/m 31-12-2019 Realisatie

33.360.538 74.131 304.472 33.739.141

34.904.727 194.236 543.586 35.642.549

28.065.396 951.511 2.470.246 2.602.448 34.089.601 -350.460

28.453.910 803.478 2.145.576 2.594.014 33.996.978 1.645.571 110.360 51.277 1.704.654

48.216 -398.676

Rijksbijdragen In 2020 heeft de nieuwe cao ook betrekking op stijging van de ontvangen bekostiging in 2020. Deze was nog niet te voorzien in de begroting 2020. Daarnaast heeft de jaarlijkse bijstelling van de variabelen per leerling een positief effect gehad op de gehele bekostiging. Zo zijn de toegekende werkdrukmiddelen toegenomen per leerling. In 2020 hebben we eveneens diverse doelsubsidies ontvangen. Voor het deel waarvoor in 2020 uitgaven zijn gedaan, zijn ook de baten toegerekend. Het betreft hier de doelsubsidies; vrij roosteren leraren / bewegend leren, internationaal funderend onderwijs, teambeurs en inhaal en ondersteuningsprogramma’s covid. Totaal een voordeel ten opzichte van de begroting van € 1.692.072. Daarnaast is er meer bekostiging ontvangen dan begroot ten aanzien van asielzoekers en vreemdelingen. De situatie omtrent asielzoekers en vreemdelingen is moeilijk te voorzien. Door extra bijdrage vanuit het samenwerkingsverband is ook deze hoger dan begroot door groei bekostiging en extra ondersteuning. Daarnaast is hier ook de vergoeding vanuit het tripartiet akkoord verantwoord (laatste jaar) waar deze begroot was bij de overige baten. Hier staan ook personele lasten tegenover. Resumé Ministerie OCW Bekostiging asielzoekers en vreemdelingen Doelsubsidies Samenwerkingsverband Totaal verschil Rijksbijdragen

€ 1.692.072 € 165.015 € 54.806 € 114.565 € 2.026.458

53

OOE Jaarrekening 2020

Werkdrukverminderingsgelden Voor 2019/2020 en 2020/2021 zijn werkdrukmiddelen beschikbaar gesteld aan de scholen. Het budget voor 2020 is in totaal € 1.098.727. De scholen hebben het beschikbare budget besproken met het team en de MR van de school. Gezamenlijk is de inzet van deze middelen bepaald, waarbij de P-MR instemming heeft gegeven. Per school is verantwoording afgelegd over de besteding van deze middelen. De werkdrukmiddelen zijn door OOE voor 100% ingezet op personeel. We kunnen hier de volgende verdeling in maken: • 15 % van de middelen in ingezet om toe te voegen aan de formatieve inzet. Door leerkrachten of invallers een tijdelijke uitbreiding of een tijdelijk contract te geven kon bijvoorbeeld toch nog een extra groep worden gecreëerd, wat weer ten goede kwam aan de werkdrukvermindering. • 75 % van de middelen is ingezet voor onderwijskundige ondersteuning in de vorm van een onderwijsassistent. Ook deze medewerkers zijn ingezet met een tijdelijk contract of een tijdelijke uitbreiding. De inzet verschilt per school. In de meeste gevallen gaat het om extra ondersteuning voor de leerkracht met een grote en/of moeilijke groep waarin veel zorgondersteuning wordt gevraagd. • 10 % van de middelen is ingezet voor onderwijskundige ondersteuning in de vorm van administratieve ondersteuning of een conciërge.

Deze ondersteuning was er met name op gericht om de administratieve last bij de leerkracht te verminderen of werkzaamheden bij de leerkracht te verminderen door bijvoorbeeld ondersteuning te bieden bij expressie. Verantwoording werkdrukmiddelen Primair Onderwijs Afstemming besteding werkdrukmiddelen Is het gesprek gevoerd met het team over de besteding Heeft de PMR ingestemd met het voorstel voor de besteding Besteding werkdrukmiddelen EUR Bedragen: x 1 Personeel Materieel Professionalisering Overig

Ja Ja 01-01-2020 t/m 31-12-2020 1.098.727

Overige overheidsbijdragen en subsidies In 2020 is de subsidie ten behoeve van schakelklas ontvangen, iets hoger dan begroot. Deze subsidie is ingezet t.b.v. personeel en een klein gedeelte aan materiaal. Daarnaast is eenmalig vanuit het participatiefonds een bedrag ontvangen voor herwaardering OOP-functies. Waarmee het SBO relatief zwaar getroffen wordt omdat daar relatief veel OOP’ers werkzaam zijn. Doordat de coronacrisis van invloed is geweest op het lesprogramma is een groot deel van de cultuursubsidie via Compenta niet gebruikt en blijft daarmee op de balans staan voor volgend jaar, hiermee vallen de baten lager uit dan begroot. In totaal is er € 39.000 meer ontvangen dan begroot. Overige baten De baten tripartiet akkoord zijn verantwoord bij de ontvangsten van het SWV waardoor de overige baten lager uitvallen dan begroot. Een meevaller is er op het gebied van ontvangen bedrag schade betrekking op 2019 maar niet opgevoerd als nog te ontvangen in 2019. Samen met een aantal kleinere verschillen voor verhuur is er in totaal € 44.000 minder ontvangen dan begroot. Personeelslasten Ten aanzien van de personeelslasten is een nadeel van € 2.770.000 ten opzichte van de begroting. Met name veroorzaakt door de al eerdergenoemde stijging van de CAO. Daarnaast door onder andere meer inzet van personeel door gestegen inkomsten, zoals de doelsubsidies.

Bij de overige personele lasten vallen de posten personeel derden, dotatie personele voorziening, Arbo en schoolbegeleiding hoger uit dan begroot. Inzet personeel derden met name gestegen door het overnemen

54

OOE Jaarrekening 2020

van personeel van de gemeente voor het bestuurskantoor en de uitbreiding van inhuur op het bestuurskantoor. De schoolbegeleiding vanwege meer kind onderzoeken. Voor werving en selectie, overblijfkosten, schoolmaatschappelijk werk, kantoorbenodigdheden, ziektewetgelden, teamuitjes/afscheid/receptie en scholing is minder uitgegeven dan begroot. Veelal speelt de coronacrisis hierin een rol. Daarnaast ontstaat een verschil door dat in de goedgekeurde begroting de lasten van de scholen op één post staan verwerkt (overige instellingslasten) en deze later worden verdeeld naar de juiste rubriek, waaronder overige personele lasten. Resumé Loonkosten Personeel derden Werving en selectie Overblijfkosten Dotatie personele voorziening Schoolmaatschappelijk werk Kantoorbenodigdheden Ziektewetgelden Arbo Schoolbegeleiding Teamuitjes/afscheid/receptie Scholing Verschuiving Diversen Totaal verschil personeel

-/- € 1.915.000 -/- € 584.000 € 16.000 € 23.000 -/- € 146.000 € 6.000 € 20.000 € 82.000 -/- € 27.000 -/-€ 23.000 € 51.000 € 170.000 -/-€ 489.000 € 46.000 -/- € 2.770.000

Afschrijvingen De afschrijvingen wijken € 104.000 positief af van de begroting. Dit wordt veroorzaakt door minder investeringen dan begroot. Op het gebied van meubilair, OLP en ICT is minder geïnvesteerd. De laatste twee categorieën vallen lager uit omdat waar de school verwacht had een methode danwel Chromebook te gaan aanschaffen ze over zijn gegaan naar Snappet. Huisvestingslasten De post huisvestingslasten valt € 90.000 hoger uit dan begroot. De post huren valt lager uit door minder huur van noodunits. De onderhoudskosten vallen hoger uit dan begroot. Veroorzaakt door enerzijds onderhoud dat is doorgeschoven vanuit 2019 vanwege de overspannen markt en het daarmee niet uit kunnen zetten van het uit te voeren werk. Daarnaast vallen de energie en waterlasten lager uit door lagere tarieven en een gunstiger verbruik. Bij de post schoonmaak zie je een duidelijk effect van de coronacrisis. Door extra schoonmaak en aanschaf hygiëne materialen is deze post hoger uitgevallen. Resumé Huur Onderhoud Energie en water Schoonmaak Riool, afval en zuiveringsheffing Diversen Totaal verschil huisvestingslasten

€ 12.000 -/-€ 76.000 € 47.000 -/-€ 131.000 6.000 € 52.000 -/- € 90.000

Overige lasten De overige lasten wijken met € 227.000 positief af van de begroting. De post ICT valt hoger uit dan begroot Meer uitgaven voor licenties, abonnementen en contracten. Door ICT-ontwikkeling binnen onderwijs en gebruikmaking van digiborden nemen de kosten voor licenties toe. Dit is ook te zien bij de educatieve en administratieve software. Waarbij de versnelde overstap naar Snappet vanwege de coronacrisis een

55

OOE Jaarrekening 2020

belangrijke rol heeft gespeeld. Aan schoolactiviteiten, cultuur en kopieerkosten zijn niet de uitgaven gedaan die zijn begroot. Ook hier heeft de coronacrisis en daarmee het thuisonderwijs een grote rol gespeeld. Voor leermiddelen is meer uitgegeven dan is begroot met name voor meerjaarlijks gebruik lager dan de drempelwaarde voor investering (€ 1.500). Daarnaast zijn er ten aanzien van kwaliteit (bestuurlijke doelstelling) meer uitgaven gedaan dan begroot. Voor de verzelfstandiging zijn nog niet alle kosten gerealiseerd omdat deze op een later moment plaats vinden, in 2021. Zoals de aanbesteding en ingebruikname van het nieuwe ERP pakket, ontvlechting, inkoop en advies. In 2020 is uit interne controle gebleken dat OOE de afgelopen jaren naar het zich laat aanzien onterecht bekostiging heeft ontvangen voor een schoolbad. Voor de eventuele terugbetaling van deze middelen hebben we een schuld opgenomen van 5 jaar ontvangen middelen. Ook zien we in onderstaand rijtje de verschuiving terug zoals eerder vermeld bij de overige personele lasten.

Resumé ICT Schoolactiviteiten Cultuureducatie Educatieve software Administratieve software Leermiddelen Kopieerkosten Bestuurlijke doeleinden, kwaliteit Verzelfstandiging overig Bekostiging zwembad Verschuiving Diversen Totaal verschil overige lasten

-/-€ 12.000 € 20.000 € 80.000 -/-€ 175.000 -/-€ 37.000 -/- € 94.000 € 10.000 -/-€ 43.000 € 154.000 -/-€ 147.000 € 489.000 -/-€ 18.000 € 227.000

56

OOE Jaarrekening 2020

4. Kasstroomoverzicht Een kasstroomoverzicht is een overzicht van geldmiddelen die in de verslagperiode binnenkomen en uitgaan. Het kasstroomoverzicht bestaat uit de volgende 3 onderdelen: 1. 2. 3.

kasstromen uit operationele activiteiten (bedrijfsvoering) kasstromen uit investeringsactiviteiten (activa) kasstromen uit financieringsactiviteiten (passiva)

Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode.

Kasstroomoverzicht EUR Bedragen: x 1 Kasstromen uit operationele activiteiten Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening Aanpassingen voor aansluiting bedrijfsresultaat Aanpassingen voor afschrijvingen Aanpassingen voor waardeveranderingen (correctie 2019) Toename (afname) van voorzieningen Overige aanpassingen voor aansluiting met het bedrijfsresultaat (mva) Totaal van aanpassingen voor aansluiting met het bedrijfsresultaat Veranderingen in werkkapitaal Afname (toename) van kortlopende vorderingen Toename (afname) van kortlopende schulden Totaal van veranderingen in werkkapitaal Kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest Kasstroom uit operationele activiteiten Kasstromen uit investeringsactiviteiten Verwerving van materiële vaste activa Toename (afname) overige financiële vaste activa Kasstroom uit investeringsactiviteiten Kasstromen uit financieringsactiviteiten Toename langlopende schulden (aanschaf mva) Aflossing langlopende schulden (afschrijving mva) Kasstroom uit financieringsactiviteiten Overige balansmutaties Toename (afname) van liquide middelen