251218 Gemeente Emmen Raadsvergadering

Handelingen van de raad van de gemeente Emmen Jaar 2025

Bijlagenr.

Categorie/agendanr.

Onderwerp __________________________________________________________________________________ Openbare vergadering van de raad van de gemeente Emmen, gehouden op donderdag 18 december 2025 vanaf 19.30 uur in de raadszaal _______________________________ Voorzitter : de heer H.F. van Oosterhout Waarnemend voorzitter : de heer G.J. Horstman Griffier : de heer S. Engelen Aanwezige raadsleden (35) : de heer G.J. Bijlsma (Wakker Emmen), de heer H.A. Bos (Wakker Emmen), de heer K. Bosma (Hart voor Emmen), de heer D. Dekker (Wakker Emmen), de heer D.H. van Dijken (CDA), mevrouw C.P.M. Ester-Schokker (SP), mevrouw R. Gommer-Gelijk (CDA), de heer L.H. Herbers (Wakker Emmen), de heer L. Hoogenberg (Wakker Emmen), de heer G.J. Horstman (PvdA), de heer R.S. de Jong (Hart voor Emmen), de heer P.M. de Jonge (VVD), de heer H.M. Kasteleijn (50PLUS), de heer M. Katerbarg (Wakker Emmen), mevrouw U.H. Kilinçci (PvdA), de heer M. Klaver (Wakker Emmen), de heer J.H. Koops (D66), mevrouw M. KuipersHekhuis (Wakker Emmen), mevrouw A.G. Louwes-Linnemann (PvdA), de heer M. Meijer (VVD), de heer B.J. Mulder (PvdA), de heer D.M. Poelman (Wakker Emmen), de heer R.R. Pruisscher (ChristenUnie), mevrouw V.S.L.R. Spang (PvdA), de heer M.J. Supheert (ChristenUnie), de heer M.M. Tuik (CDA), mevrouw A.K. Velzing (Wakker Emmen), de heer A. de Vries (PvdA), de heer D.E. de Vries (Wakker Emmen), de heer R.

van der Weide (Wakker Emmen), de heer J.B.W. Wittendorp (CDA), de heer M. Woltman (Wakker Emmen), de heer R. Woltman (Wakker Emmen), mevrouw B. van der Woude (GroenLinks) (vanaf 19.43 uur), de heer R. Zuiderveld (PvdA) Afwezige raadsleden (3) : de heer M. Kuiper (SP), mevrouw A.W. Scheper (VVD), de heer H. van der Velde (Wakker Emmen) Aanwezige collegeleden (7) : de heer J. Bos, de heer A.J. Jakobs, mevrouw D.S. Keen, de heer H.F. van Oosterhout, de heer G.P. Rink, de heer P.M. Schrik, de heer R. Wanders Afwezige collegeleden (--)

:

---

Gemeentesecretaris

:

mevrouw N. Plantinga

1

A1.

Opening en vaststelling agenda

Opening, welkom en mededelingen De voorzitter: Dames en heren, ik open deze raadsvergadering. Hartelijk welkom bij deze laatste raadsvergadering van dit kalenderjaar. Een volle agenda, veel te bespreken vandaag. We zullen proberen om het uiterlijk rond de klok van elf uur af te ronden en ik vraag iedereen daar ook enigszins rekening mee te houden in de diverse bijdragen. Houd gerust uw hele bijdrage, maar tegelijkertijd ook met de interrupties en dergelijke: houd even in de gaten dat we veel te bespreken hebben met elkaar. Dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid en niet alleen van deze voorzitter. Berichten van verhindering zijn er van de heer Kuiper van de Socialistische Partij en mevrouw Scheper van de VVD. Ja, meneer Hoogenberg? De heer Hoogenberg (Wakker Emmen): Harrie van der Velde is ook niet aanwezig. De voorzitter: Oké. Ja, dat is ook zo. Dus dan is de heer Van der Velde ook afwezig. Vaststelling agenda De voorzitter: Dan kom ik bij de agenda, die zoals gezegd redelijk vol is. Die willen we graag vaststellen. Moet er nog iets aan de agenda worden toegevoegd? De heer Bosma. De heer Bosma (Hart voor Emmen): Ja, wij zouden graag een motie voorleggen, dat die op de agenda komt. De voorzitter: Ja. Misschien heel goed om die even kort te duiden. Anders gaan we feitelijk voorstellen om hem aan de agenda toe te voegen. En even de titel van de motie.

De heer Bosma (Hart voor Emmen): Ja, het is dus een motie vreemd aan de orde van de dag en de motie heet ‘Geen beloning voor agressie op openbaar vervoer’. De voorzitter: Dank u wel. Voorstel is om dit als agendapunt B5a aan de agenda toe te voegen. Dat betekent dat we hem even aan het eind van deze vergadering plaatsen. Is dat akkoord? Dan gaan we dat zo doen. Dat betekent dat die – dit even voor de raadsleden – ook op iBabs komt te staan binnen enkele minuten. Daarmee stellen we de agenda gewijzigd vast. Akkoord? Dan hebben we de agenda op deze manier gewijzigd vastgesteld. A2.

Rondvraag

De voorzitter: We zijn bij de rondvraag. Ik meld even dat de heer Meijer van de VVD een vraag gaat stellen, mede namens mevrouw Van der Woude van GroenLinks, over de jeugdsoos Nieuw-Amsterdam/Veenoord. De heer De Jonge van Hart voor Emmen gaat een vraag gaat stellen over de opvang van Oekraïners. De heer De Jonge van Hart voor Emmen gaat ook een vraag stellen over een brand. En dan is er een aantal vragen over het busvervoer Emmen-Ter Apel en ik meld nu al even dat de behandeling van die vragen onder leiding gaat van de vicevoorzitter, die links van mij zit. Ik geef om te beginnen de heer Meijer van de VVD het woord over de jeugdsoos Nieuw-Amsterdam/ Veenoord. Jeugdsoos Nieuw-Amsterdam / Veenoord De heer Meijer (VVD): Voorzitter, in Nieuw-Amsterdam/Veenoord, waar al langer sprake is van ernstige jongerenproblematiek en de situatie zorgelijk is, proberen actieve en enthousiaste vrijwilligers al een aantal jaren een jeugdsoos van de grond te krijgen. Er zijn meerdere gesprekken gevoerd, voorstellen gedaan en er is een uitgebreide correspondentie geweest, ook onlangs nadat er nog weer

2

contact is gezocht. Toch lijkt de voortgang uit te blijven, terwijl er al jarenlang gezocht wordt naar oplossingen. Vrijwilligers raken hierdoor moedeloos en dreigen af te haken, terwijl er voor jongeren nog steeds geen onderkomen is en geen zicht is op een structurele locatie. Dit onderwerp werd met veel enthousiasme tijdens de Raad On Tour ook aangekaart. Mede namens GroenLinks hebben wij de volgende vragen. Hoe is het mogelijk dat – ondanks een herhaaldelijke inspanning van de EOP, inwoners en vrijwilligers – er nog altijd geen concreet perspectief is op een jeugdsoos? Waarom lijken de opvolging en communicatie vanuit de gemeente tekort te schieten? En wanneer kunnen betrokken vrijwilligers en jongeren eindelijk rekenen op een duidelijke beslissing en een realistisch tijdpad voor een concrete, haalbare oplossing waar de jeugd terecht kan ? Reactie college Mevrouw Keen (wethouder): Hartelijk dank aan de VVD en GroenLinks voor deze vragen. We zijn uiteraard ook van mening dat het ontzettend belangrijk is dat er een voorziening voor de jeugd komt in Nieuw-Amsterdam/Veenoord. Die behoefte is er ook al eventjes. Maar ja, tot op heden inderdaad is het nog niet gelukt om tot een plek te komen. Een half jaar geleden zijn we met elkaar gestart om te onderzoeken of locatie De Welput een optie zou kunnen zijn.

We hebben vóór de zomer daar ook een bod op uitgebracht als gemeente zijnde, maar helaas kregen wij te horen dat dat bod niet voldoende was geweest voor de verkopende partij. Dus helaas ging dat niet door. Zelfs na de zomer, toen bleek dat het pand nog niet verkocht was, zijn we toch nog weer even gaan kijken of er nog ruimte zat. Maar helaas was dat dus niet zo. Dat betekent niet dat we daarna stil gaan staan. We zijn ook gaan onderzoeken naar wat andere mogelijkheden. Maar ja, tot op heden heeft dat ook nog steeds niet tot een locatie geleid. Daarover heb ik ook contact gehad met de EOP vorige week en ook aangegeven dat op het moment dat wij even niet meer in contact zijn, dat niet betekent dat we het vergeten zijn dat deze vraag er ligt. Want we zijn daar wel degelijk mee bezig. We hebben afgelopen maand hier intern nog over afgesproken dat er echt een aantal andere mensen is dat ook specifiek bezig gaat met deze vraag. En komende maand heb ik daar ook weer een nieuwe afspraak over met de EOP en een aantal andere mensen dat zich hiermee bezighoudt, om hopelijk in maart met een soort van lijst te komen van mogelijke plekken die geschikt zouden kunnen zijn voor een jeugdplek. De heer Meijer (VVD): Dank u wel voor het antwoord. Ik wou vragen om een deadline, maar die is al gegeven voor maart. Dus ik wacht het af.

Voorlichting over verhuizing opvang Oekraïners naar Nieuw-Amsterdamsestraat De heer De Jong (Hart voor Emmen): Naar aanleiding van het voornemen om de opvanglocatie voor de Oekraïense vluchtelingen van de Weerderingerstraat te verhuizen naar de Nieuw-Amsterdamsestraat 40, hebben wij de volgende vragen. Hoe kijkt het college aan tegen de ontstane verschillen in de communicatie, waarbij in de wijk De Rietlanden alle inwoners van de wijk zijn geïnformeerd via de EOP, via diverse kanalen – hetzij via de website en via sociale media? De EOP Bargeres heeft uiteindelijk het Facebook-bericht van De Rietlanden gedeeld en de EOP Delftlanden heeft zelf een Facebook-bericht geplaatst. En acht het college deze verschillen in benadering wenselijk en zorgvuldig, gezien het belang van transparantie, gelijkwaardige informatievoorziening en het draagvlak in de betrokken wijken? Reactie college De heer Wanders (wethouder): De voorgenomen verhuizing, zoals die door het college is besloten, hebben wij via onze gebruikelijke kanalen als het gaat over publiekscommunicatie gecommuniceerd én onze eigen gemeentelijke kanalen.

Daarnaast hebben wij ervoor gekozen om in een beperkte kring de direct omwonenden en de naastgelegen bedrijven een brief te sturen met de informatie en hen uit te nodigen voor een informatiebijeenkomst, omdat zij het meest direct te maken krijgen met meer verkeersbewegingen vanwege de verbouwing en bovendien ook nieuwe buren. Met hen maken we ook straks concrete afspraken en delen we de contactgegevens van de locatie, zodat ze ook in contact kunnen blijven. Daarnaast hebben wij de erkende overlegpartners van de Delftlanden, de Rietlanden en Bargeres geïnformeerd en hebben wij hun de brief gestuurd zoals we die naar de omwonenden hebben gestuurd.

3

Zij zijn uitgenodigd voor de informatiebijeenkomst en hebben dus die brief ter kennisgeving ook ontvangen. Hoe de EOP’s met die informatie omgaan, is aan de EOP’s zelf. Wij hebben ook geconstateerd dat EOP De Rietlanden het heeft gepubliceerd op zijn Facebook-pagina die zij gebruiken voor hun communicatie. Dat heeft volgens mij de EOP Bargeres inderdaad overgenomen. Maar dat is aan de EOP’s zelf hoe zij daarmee omgaan. Branden bij afvalverwerker PreZero en andere bedrijven De heer De Jong (Hart voor Emmen): De volgende vraag betreft inderdaad de brand die bij PreZero plaatsgevonden heeft afgelopen weekend. Het valt onze fractie op dat er op het industrieterreinen veel branden plaatsvinden. Wij hebben via technische vragen in een eerder stadium al gevraagd hoeveel branden er sinds 2018 hebben plaatsgevonden. Deze beantwoording hebben wij inmiddels gehad en wij zien dat er de afgelopen jaren eerst een lichte daling geweest is en dat die branden inmiddels weer beginnen op te lopen. Wij vragen daarin of het college dit aantal dan inmiddels ook als zorgelijk beschouwt. Het valt onze fractie daarnaast op dat meerdere van deze incidenten op zondagen plaatsvinden. Herkent het college dit beeld en ziet het college een verklaring voor het relatief vaak optreden van deze branden in het weekend? En daarnaast is het zo dat in veel gevallen de oorzaak onbekend blijft.

Er wordt gesproken over ‘broei’. Heeft het college voldoende grip op de oorzaken van de terugkerende branden? En welke lessen zijn hieruit inmiddels getrokken om herhaling te voorkomen? Tot zover, voorzitter. Reactie college De heer J. Bos (wethouder): Nou, zoals u aangeeft, gaan die cijfers inderdaad na een daling inmiddels weer omhoog. En dat die omhoog gaan, heeft te maken met de landelijke trend die aan de hand is, namelijk dat er veel meer brandgevoelige afvalstromen zijn, met name dan lithiumionbatterijen. Daarnaast is er ook een behoorlijke druk op de verwerking van de recyclingbedrijven, waardoor dus branden makkelijker kunnen ontstaan. Het aantal incidenten fluctueert dus wel over de jaren en die recente stijging vraagt wel aandacht – daar hebt u een punt. Maar ik denk dat het ook een landelijk beeld is. Wij vallen als gemeente daarin niet op op een of andere manier. Het is gewoon een landelijk beeld waarbij wij daar goed beschouwd onder moeten zitten. Wij zitten met name op vergunningverlening met passende voorschriften, toezicht en handhaving in samenwerking met de Omgevingsdienst en de Veiligheidsregio. En wij hebben ook veel overleg met bedrijven over preventie en het monitoren van incidenten. Dat is waar wij volop op inzetten. U geeft even aan dat er veel branden in het weekend zijn en of we dat herkennen.

Wij zien eigenlijk een ander patroon: dat er veel branden op het moment dat er geen medewerkers aanwezig zijn. Dat heeft wel te maken met die accu’s c.q. batterijen. Als die gaan smeulen en je ziet het, kun je gelijk ingrijpen. Maar als er geen medewerkers zijn, dan heeft het tijd om te gaan ontbranden en uiteindelijk tot een brand te leiden. Dus dat is een iets andere insteek. Dank u wel, voorzitter. Gratis pendelbusdienst Qbuzz Emmen-Ter Apel voor asielzoekers De heer De Jonge (VVD): Vorige week donderdag lazen we het besluit van Qbuzz om gratis vervoer in te stellen voor asielzoekers vanaf het Station Emmen naar Ter Apel, zodat ze geen gebruik meer hoeven te komen van de openbare lijn 73 waar ze veel overlast bezorgen. Dit heeft behoorlijk veel stof doen opwaaien, zowel lokaal als nationaal evenals in Den Haag. Termen als ‘overlastgeven wordt beloond’ werden veelvuldig genoemd in verschillende media. Ook de buschauffeurs zijn verontwaardigd. De Emmense VVD is ook verbolgen over deze beslissing en heeft de volgende vragen aan het college.

1) Is de burgemeester het met de VVD eens dat dit recht tegenover de juist strengere controles van Arriva staat en wat betekent dit volgens hem voor het stationsgebied Emmen en het instellen van het veiligheidsrisicogebied dat gaat plaatsvinden? 2) Hoe is de burgemeester over het besluit van Qbuzz op de hoogte gesteld? 3) Waarom is de gemeenteraad niet geïnformeerd door de burgemeester over dit besluit, zeker gezien de meerdere discussies die al gaande zijn over het stationsgebied? 4) De laatste vraag: we zien veel communicatie in de landelijke en regionale media en in de raadsbrief van dinsdag

4

wordt maar summier op deze kwestie ingegaan. Waarom niet meer informatie of extra achtergronden met betrekking tot deze kwestie? Tot zover. De heer Van der Weide (Wakker Emmen): Ja, de afgelopen week is er heel veel commotie, onbegrip en onrust ontstaan over de berichtgeving dat de speciale buslijn voor asielzoekers naar Ter Apel gratis zou gaan worden. Wakker Emmen vindt dit wel de omgekeerde wereld, want op deze manier ga je overlast en geweld belonen. We lezen dat de bus wel gratis is, niet gratis is, wel gratis is, niet gratis is. Dus, voorzitter, wat is nu de stand van zaken? En wat is er besloten en door wie? Hierover hebben wij ook de volgende vragen. 1) Welk standpunt heeft de burgemeester namens de gemeente ingenomen in het overleg met de directie van Qbuzz en de gemeente Westerwolde? En welke vraag is daarbij aan de gemeente voorgelegd? 2) Hoe verhoudt zich het standpunt dat is ingenomen tijdens het overleg met de directie van Qbuzz, tot het standpunt zoals dat is verwoord in de brief van dinsdag 16 december, namelijk dat het college als uitgangspunt neemt dat de pendeldienst niet gratis wordt aangeboden? En hoe gaat het college zich inzetten voor dit standpunt? 3) In de communicatie wordt de gemeente Emmen diverse malen genoemd en dat het besluit is afgestemd met de gemeente.

Bij een dergelijk gevoelig onderwerp gaan wij ervan uit dat de gemeente dan ook wordt betrokken bij de communicatie. Onze vraag is dan ook: wat is de rol van de gemeente hierin geweest en welk standpunt heeft de gemeente ingenomen? 4) Laatste vraag, voorzitter. Is het college het met Wakker Emmen eens dat misdragingen niet beloond mogen worden met gratis vervoer en dat extra beveiliging en toezicht de juiste stap is? De heer Bosma (Hart voor Emmen): Naar aanleiding van de vele verontwaardigde reacties van inwoners over het aangekondigde besluit om een gratis pendelbus tussen Ter Apel en Emmen in te zetten en de berichtgeving dat minster Keijzer heeft aangegeven dat deze gratis pendeldienst er niet komt, heeft onze fractie behoefte aan duidelijkheid. Inmiddels zijn enkele van mijn vragen gesteld door mijn vervangers, maar er blijven twee over. 1) Is deze maatregel vooraf afgestemd met het ministerie en met minister Keijzer? En zo ja, waarom ontstaat nu de indruk van tegenstrijdige communicatie? 2) Wie draagt bestuurlijke verantwoordelijkheid voor deze aankondiging? Tot zover. Reactie college De heer Van Oosterhout (burgemeester): Dames en heren, in de afgelopen dagen is veel gezegd en geschreven over de pendeldienst tussen Emmen en Ter Apel. Er zijn vragen gesteld over gratis vervoer al of niet, de veiligheid en de rol daarbij van de gemeente Emmen.

Ik zal proberen om die onderwerpen wat in samenhang neer te zetten en dan moeten we aan het eind even kijken of daarmee alle vragen ook beantwoord zijn. Allereerst, omdat dat de kern raakt, de woorden ‘gratis vervoer’. Ik wil uitdrukkelijk benadrukken dat in het bestuurlijke gesprek dat we op 8 december hebben gevoerd, het aanbieden van gratis vervoer op geen énkel moment het uitgangspunt is geweest. In dat gesprek is niet gesproken over het gratis maken van vervoer, maar uitsluitend over de vraag of de pendeldienst vanwege veiligheids- en uitvoeringsproblemen anders georganiseerd kan worden dan via het reguliere OV-systeem. En het principe – dat raakt de kern van het antwoord – dat vervoer betaald blijft, is daarbij steeds overeind gebleven. Dat is een belangrijk vertrekpunt, ook gehoord de vragen om ook de bestuurlijke context goed te begrijpen. Op het moment dat we aan het overleggen waren, was er dan ook geen sprake van een besluit, noch van een voornemen waarbij de gemeente Emmen formeel partij was. Het betrof een verkennend gesprek tussen andere betrokken partijen over uitvoeringsvragen. Vanuit die context is dus ook geen aanleiding geweest om daarover de raad direct te informeren.

En achteraf gezien – dat realiseer ik me ook wel – is die maatschappelijke en politieke impact dermate groot van dit verkennende gesprek, dat het wellicht goed was geweest om daar ook wat sneller tekst en uitleg te geven, niet alleen door de gemeente Emmen maar ook door andere partijen. Het is ook een voordeel dat als je woont en werkt in dezelfde gemeente. Als de heer Van der Weide zegt: ‘Ja, de commotie was inderdaad heel groot.’: ja, dat heb ik ook wel gemerkt. Ook ik werd overal daarop aangesproken, waarbij het woord ‘gratis’ inderdaad als een rode lap op een stier werkte, terwijl het

5

idee was: laten we in die zin nog eens even kijken hoe we dat gaan invullen met elkaar en gratis vervoer kan nooit aan de orde zijn. Dat is voor mij de reden geweest om nu dus de raad alsnog actief en volledig te informeren. Misschien goed om eerst eens even te kijken naar nu de stand van zaken, voorzitter. Naar aanleiding van het recente overleg is door de gemeente Westerwolde het initiatief genomen om het bestuurlijke gesprek te herstarten met het Rijk, het COA, het OV-bureau en Qbuzz, met als doel te komen tot een werkbare en rechtmatige inrichting van registratie en verrekening. Die twee dingen horen bij elkaar. Dat is wat anders dan het aanbieden van gratis vervoer. In dit kader is afgesproken dat het COA zorg gaar dragen voor de registratie van passagiers van de pendeldienst. Ik denk dat het goed is om op deze plek te benadrukken dat dat voor het COA ook een werkbaar traject was en dat de directeur van het COA ook heeft aangegeven dat hij daar graag aan wil meewerken. En op basis van die registratie kan vervolgens de verrekening van de vervoerskosten plaatsvinden. Daarmee ligt er nu een concreet aanknopingspunt om de registratiebetaling op een ordentelijke wijze te organiseren. De gemeente Westerwolde was bezig om dit in een verder bestuurlijk overleg met het Rijk en het COA uit te werken en daarover worden wij geïnformeerd.

Ik zal nog iets specifieker zeggen wat de rol is van de gemeente Emmen, maar daar zijn wij geen uitvoerende of besluitvormende partij in. En daarbij, inderdaad, zei meneer Bosma – en anderen ook trouwens – dat er vandaag een brief is ontvangen van het ministerie, waarin het ministerie aangeeft dat ze deze pilot in deze vorm geen doorgang willen geven. Nou, dat punt zal inderdaad onderdeel zijn van het vervolgoverleg. Ik heb daar vanmiddag nog met de burgemeester van Westerwolde over gesproken en dat zal ongetwijfeld leiden tot vervolgoverleg tussen het ministerie en de gemeente Westerwolde. Maar ik denk dat het ministerie net als de betrokken gemeenten aangeeft dat er geen misverstand kan ontstaan over de aard van het vervoer: van gratis vervoer is geen sprake en dat is ook nooit het uitgangspunt geweest. Voor mij is daarbij van belang om te benadrukken dat de gemeente Emmen niet akkoord gaat met een situatie waarin op korte termijn geen registratie plaatsvindt. Dat punt heb ik vandaag ook expliciet in hetzelfde gesprek bij mijn collega, de burgemeester van Westerwolde, onder de aandacht gebracht. Voor de langere termijn is bekend dat de inrichting van de registratie en betaling onderdeel zal zijn van de nieuwe aanbestedingsprocedure in het voorjaar.

Tot die tijd geldt dat eventuele tijdelijke oplossingen altijd gepaard moeten gaan met aanvullende beveiligingsmaatregelen en inzet op en rond het station. En indien nodig wordt daarbij tijdelijk teruggevallen op het bestaande systeem met passende aanvullende veiligheidsmaatregelen. Want laat duidelijk zijn: ook al creëren we daarbij een andere vorm van registratie en bekostiging, die veiligheid is de aanleiding geweest tot deze discussie. Nog maar eens even terug naar de rol van de gemeente Emmen in dit verhaal. De pendeldienst tussen Emmen en Ter Apel is geen regulier openbaar vervoer. Het betreft specifiek vervoer binnen de asielketen dat wordt bekostigd door het Rijk en bestuurlijk wordt gecoördineerd door de gemeente Westerwolde. De gemeente Emmen is hierin geen opdrachtgever en geen besluitnemer. Onze rol is beperkt tot die van opstapplek, maar wel een opstapplek waar er de nodige incidenten zijn. Dan is meteen dus de vraag waarom Emmen erbij betrokken is, beantwoord. Dat zit wat in de laatste zin: dat heeft te maken met de praktijk. Ik hoef het hier niet uit te leggen, maar het station van Emmen is een druk knooppunt en kent al langere tijd veel veiligheidsuitdagingen. De instapmomenten van de pendeldienst vragen om extra inzet van boa’s en politie.

Die inzet leveren wij ook en dat is geen passieve rol, maar een verantwoordelijkheid die wij nemen voor de veiligheid van reizigers, medewerkers en de directe omgeving van het station. En tegen deze achtergrond werden wij ook betrokken bij het bestuurlijke overleg. De nieuwe directeur van Qbuzz wilde graag met ons overleggen hoe de veiligheid van zowel de buschauffeurs als de passagiers beter zou kunnen worden. Nou, tegen die achtergrond hebben we wel een bepaalde verantwoordelijkheid als het gaat om de veiligheid op en rond het station. En juist vanwege onze rol als opstapplek zetten wij in op een integrale veiligheidsaanpak. Daar hebben we eerder met elkaar over gesproken. Dus zullen we ook nu, zeker als de pilot niet verder een vervolg gaat krijgen, extra beveiliging inzetten en daarbij hanteren wij dezelfde lijn als bij de aangescherpte controles in het treinvervoer – om de vraag te beantwoorden vanuit de VVD. Zichtbaar toezicht, duidelijke normstelling en handhaving waar dat nodig is. Overigens, in één keer de beveiliging door Arriva, zoals die nu is opgetuigd, kwam voor ons ook uit de lucht vallen. Die stond los van het overleg, dat is ook niet met ons gecommuniceerd – en misschien

6

had dat ook helemaal niet gehoeven. Maar die is ook niet gecommuniceerd met de gemeente Westerwolde en ook niet met het ministerie. Dat kwam echt uit de lucht gevallen. Het instellen van het veiligheidsrisicogebied, waar ik u over heb geïnformeerd, inclusief de mogelijkheid van preventief fouilleren, past binnen die bredere aanpak en is gericht op het versterken van de veiligheid en het vergroten van de handelingsmogelijkheden van toezicht en handhaving. Ik kom tot een afronding, voorzitter. In dat licht bezien merken wij dat de onduidelijkheid rondom de pendeldienst de afgelopen dagen heeft geleid tot extra onrust op en rond het station. In die zin hebben we op dit moment ook al extra beveiliging ingezet, in lijn met de aangescherpte controles in het treinverkeer om daarin rust te brengen. Dan nog even die achtergrond van het bestuurlijke gesprek. Dat gesprek is niet ontstaan vanuit een wens om vervoer gratis te maken. De aanleiding lag bij concrete signalen van Qbuzz over de veiligheid van chauffeurs, onder meer via meldingen en klachten van de vakbond FNV. Het initiatief voor dit gesprek lag bij Qbuzz, dat graag met de burgemeesters en het OV-bureau in gesprek wilde. En wij verkennen inderdaad of de pendeldienst anders georganiseerd kan worden om in die zin de veiligheid te vergroten. Nogmaals, dat was een verkennend gesprek en geen besluitvorming.

Toch is in de publieke discussie het beeld ontstaan dat misdragingen zouden worden beloond met gratis vervoer. Dat beeld herken ik wel, maar is dus feitelijk onjuist. Deze beeldvorming is ontstaan – ik kan het niet anders zeggen – door een ongelukkige en onvoldoende afgestemde communicatie van Qbuzz en de gemeente Westerwolde. En wij zijn ook uitdrukkelijk niet betrokken geweest bij het vervolg van die communicatie. Wij hebben wel geconstateerd – ik heb vanmiddag daar ook nog eens even met mijn collega van Westerwolde over gesproken – dat de maatschappelijke impact daarvan is onderschat. Wat onzorgvuldige communicatie niet allemaal teweeg kan brengen, inclusief het misverstand dat het zou gaan om gratis vervoer. Ik begrijp – en meneer Van der Weide zei dat ook – de tegenstrijdige signalen: enerzijds strengere controles in de trein en het regulier openbaar vervoer, anderzijds het beeld van gratis busvervoer. Dan weer wel gratis, dan weer niet. Feitelijk is er geen tegenstelling. Op alle reguliere lijnen geldt onverkort dat reizigers een geldig vervoersbewijs moeten hebben en dat de controles worden aangescherpt. En de pendeldienst valt daarbuiten, juist omdat het geen regulier openbaar vervoer is. Dat onderscheid is in de communicatie onvoldoende helder gemaakt en heeft bijgedragen aan de verwarring. Ten slotte nog even naar de VVD toe.

Waarom is die raadsbrief zo beperkt van omvang en is niet uitgebreider ingegaan op die achtergronden? Die brief had nadrukkelijk tot doel om de formele positie van de gemeente Emmen te duiden. Wij zijn opstapplek, we zijn geen opdrachtgever en we zijn geen besluitnemer. We hebben last van heel veel incidenten rondom die pendelbus, maar dat heeft niet geleid tot een andersoortige bestuurlijke positie. De inhoudelijke uitwerking en besluitvorming rondom de pendeldienst liggen bij de penvoerder Westerwolde, het OV-bureau en Qbuzz. Vanuit die rolopvatting is ervoor gekozen, de brief feitelijk en terughoudend te houden. Inmiddels is duidelijk dat er wel aanvullende toelichting noodzakelijk was. Nou, dat doen wij dan vandaag alsnog. En ten slotte de verantwoordelijkheid van het Rijk. Je zag het ook afgelopen maandag bij het werkbezoek van de minister. Zij heeft ook meerdere gesprekken gevoerd. Die startten met de burgemeester van Westerwolde en de Commissaris van de Koning in Groningen. Later bleek dat het daar ook gegaan is over die pendelbus. Nou, ook de minister maakte dat onderscheid in de verantwoordelijkheid van de gemeente Emmen. Wij hebben – daar heb ik u over geïnformeerd – op zich een goed gesprek gehad met de minister over een heel aantal veiligheidsmaatregelen en de bekostiging, met name op de lijn Emmen-Weerdinge-Nieuw-Weerdinge-Ter Apel.

Maar dat is ook niet gegaan over die pendelbus, omdat dat voor de minister ook niet de verantwoordelijke partij was waarmee ze aan tafel zat. Volgens mij heb ik daarmee, voorzitter, de meeste gestelde vragen in onderlinge samenhang wel beantwoord. Wellicht zal er in tweede termijn nog een verduidelijkingsvraag gesteld moeten worden. De wnd. voorzitter: Goed. Er hoeft geen vinger opgestoken te worden, ik ga gewoon even bij u langs voor de verduidelijkingsvraag. Ik zal ook iets soepeler met ‘één vraag’. Maar er kunnen geen vijf of zes verduidelijkingsvragen komen, want het is niet de bedoeling om een debat te voeren. Ik begin bij de heer De Jonge, VVD. Niet? Dan ga ik naar de heer Van der Weide.

7

De heer Van der Weide (Wakker Emmen): Dank voor de uitleg. Het geeft aan de ene kant een hele hoop opheldering en ook verheldering. Alleen, er blijft voor mij wel één vraag over. Vanaf vrijdag tot dinsdag is er zóveel commotie ontstaan, de gemeente wordt in de pers c.q. de media medeverantwoordelijk gemaakt. Het straalt op de gemeente af, op het gemeentebestuur af. Waarom niet meteen op maandag of dinsdag een statement eruit hoe het verhaal wél in elkaar zit en wat de positie van de gemeente is geweest? Dan kunt u aan de ene kant dinsdag zeggen: ‘Ik heb onze formele rol geduid in vijf regels in die brief.’ Ik vind met deze context, deze emotie en dit verhaal dat erachter zit, dat die brief een tekortkoming is geweest. Waarom niet meteen maandag om negen uur – of om mijn part in het weekend – een statement eruit om de angel eruit te halen? Ik ben wel heel benieuwd waarom die afweging niet is gemaakt. De heer Bosma (Hart voor Emmen): De burgemeester spreekt over registratie. Ik ga in dezen er even van uit dat die registratie bedoeld is van mensen die dus die pendelbus ingaan. Maar bestaat dan niet de kans dat dit juist agressie opwekt? Ik heb zo’n gevoel dat dat juist averechts werkt. Graag een reactie van de burgemeester. De heer Van Oosterhout (burgemeester): Ja, uw vraag ‘waarom niet sneller gereageerd?’. Ja, dat had wellicht gekund, ook gegeven de commotie.

Maandagochtend – om precies te zijn – hadden we het overleg met Mona Keijzer. Ik was er al van uitgegaan dat dat onderdeel zou uitmaken van het gesprek met met name de provincie Groningen en de gemeente Westerwolde. Dat bleek ook inderdaad zo te zijn. Dus dat heb ik eerst maar eens even afgewacht in hoeverre daar dat onderdeel daarvan zou zijn. Vervolgens heb ik dinsdag ervoor gekozen om in die collegebrief die we gestuurd hebben over al die punten die spelen rondom het veiligheidsrisicogebied, daar relatief kort op in te gaan. Ik zei net al in mijn eerste antwoord – en daarin geef ik u rap gelijk – dat we wellicht daar wat bredere context aan hadden kunnen geven dan eigenlijk in wat formele zin. Dus die formele positie van dat we eigenlijk geen partij zijn als het gaat om dit soort dingen, hadden we in die zin die passage wel wat uitgebreider kunnen maken, met name waar het gaat om de commotie die daarover is ontstaan. Ten aanzien van of registratie niet alleen de agressie kan opwekken? Ja, ik zeg altijd: schoenmaker, blijf bij je leest, burgemeester. Dit was het voorstel van de directie van Qbuzz. Dat wilde dit heel graag. Want laat dat ook duidelijk zijn: die blijven ook wel overeind ook dat er veel veiligheidsincidenten in die bus zijn. Die kwamen met het voorstel om dat op deze manier te doen.

Ik had hetzelfde type vragen als die u stelt, ook wel zelf in mijn hoofd: ja, helpt dat dan? Inderdaad, als je moet gaan registreren, is dat dan niet een heel gedoe? Maar zij kwamen met het voorstel met a) dat dat mogelijk was en b) dat dat een goede mogelijkheid zou kunnen zijn om het vervoer niet gratis te maken maar dat uiteindelijk te verrekenen in dezen. Daar hoort wel een manier van registratie bij. Dus het was Qbuzz zelf dat met dat voorstel kwam. Maar ik denk: nou ja, als de directeur van de vervoersmaatschappij denkt dat dat kan, dan zal dat wel tot de mogelijkheden behoren. De vicevoorzitter: Bedankt voor de beantwoording. Dan geef ik het voorzitterschap weer over aan de burgemeester. De voorzitter: Even schakelen, een ander blaadje. Dan zijn we nu bij de A-stukken. Dan zijn het ook nog eens een keer 22 A-stukken. Zoals we dat in de vorige vergadering deden, deden we een A-stuk en gingen we stemmen en dan ging het zo. Gelet op die hoeveelheid zou ik een iets ander voorstel willen doen. Het idee is om de stukken afzonderlijk aan de orde te stellen, te vragen of er een stemverklaring is – een stemverklaring kan ook zijn: ‘ik ben tegen dit voorstel’ – en daarna zal ik u vragen of er behoefte aan een stemming en anders zal het voorstel zonder stemming aangenomen zijn.

Is dat een goed voorstel, om even daarin wat de versnelling te doen en niet gebruik te maken van ons elektronische stemsysteem? Ik zie u allemaal knikken. Oké. Dan gaan we het op die manier doen, in de hoop dat daar wat versnelling in kan komen. Maar nogmaals, ik geef alle ruimte voor een stemverklaring: kort, hevig et cetera. Ook het verhaal ‘ik stem tegen’, maar dan kunnen we de versnelling daar wat in doen. A3.

Notulen openbare raadsvergadering van 10 en 13 november 2025

8

De notulen van de openbare raadsvergadering van 10 en 13 november 2025 worden ongewijzigd vastgesteld. A4.

Lijst ingekomen stukken

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A4 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A5.

Grondexploitatie en overeenkomsten Haagjesweg

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A5 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A6.

Herziening Mandaatbesluit MER-beoordeling gemeente Emmen 2024

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A6 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A7.

Vaststellen grondexploitatie ‘Koppelwijk fase 2’ Emmer-Compascuum

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A7 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A8.

Gewijzigde vaststelling bestemmingsplan Emmen, Schoonebeek, oude nederzettingen

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A8 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A9.

Toetreding gemeente De Wolden tot Area Reiniging

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A9 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A10.

Governance EMCO / Menso

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A10 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A11.

Het instellen van een bestemmingsreserve ‘Versterking sociale infrastructuur EMCO’

De heer De Jonge (VVD): De fractie van de VVD zal tegen dit voorstel stemmen. We zijn geen voorstander van het vormen van deze bestemmingsreserve en zien liever dat deze gelden terechtkomen in de algemene middelen, zoals besproken in de commissie Samenleving. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A11 vermelde raadsvoorstel aangenomen, waarbij de fractie van de VVD geacht wordt tegen te hebben gestemd. A12.

Vaststelling gewijzigde gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A12 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A13.

Wijziging Verordening individuele inkomenstoeslag 2015

9

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A13 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A14.

DAEB-aanwijzing ten behoeve van lening ver- en nieuwbouw Innovatiecentrum

De heer Bosma (Hart voor Emmen): Volgens onze informatie geldt bij een DAEB in principe een standaardtermijn van tien jaar. In dit voorstel wordt echter uitgegaan van een looptijd van 25 jaar. Naar aanleiding van onze vragen heeft de wethouder aangegeven dat deze termijn van 25 jaar juridisch is onderzocht en onderbouwd. Met die toelichting en toezegging kan onze fractie instemmen met dit voorstel. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A14 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen, met inachtneming van de stemverklaring van de fractie van Hart voor Emmen. A15.

Aanwijzingsbesluit digitale kanalen gemeente Emmen

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A15 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A16.

Belastingverordeningen 2026 (inclusief tarieventabellen)

De voorzitter: Ik meld even dat na aanleiding van de behandeling in de commissie bijlagen 2, 2A en 15 zijn gewijzigd. Zijn er stemverklaringen? Ja, een van meneer De Jong. De heer De Jong (Hart voor Emmen): Door de koppeling van de WOZ aan bepaalde belastingverordeningen wordt de WOZ gebruikt voor diensten waar zij niets over zegt. En hierdoor zal de fractie van Hart voor Emmen tegen deze verordeningen stemmen. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A16 vermelde raadsvoorstel aangenomen, waarbij de fractie van Hart voor Emmen wordt geacht tegen te hebben gestemd. A17.

Actualisatie financiële verordening 2025

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A17 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A18.

Frauderisicoanalyse 2025

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A18 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A19.

Controleprotocol gemeente Emmen 2025-2027 en normenkader 2025

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A19 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A20.

Actualisatie van de Controleverordening artikel 213 Gemeente Emmen

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A20 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A21.

Verzamelbesluit begrotingswijzigingen Q3–2025

10

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A21 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. A22.

Eindejaarswijziging Begroting 2025

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt het onder nummer A22 vermelde raadsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. B1.

Integraal Veiligheidsplan 2026 – 2029

De voorzitter: Dan zijn we nu bij agendapunt B1, het Integraal Veiligheidsplan 2026-2029. De beraadslagingen gaan onder leiding van de vicevoorzitter en de besluitvorming gaat onder leiding van de voorzitter. Ik geef het woord aan de vicevoorzitter, meneer Horstman. De wnd. voorzitter: Bedankt. U zei het al: wij gaan nu het Integraal Veiligheidsplan 2026-2029 bespreken. Dat doen we zoals gewoonlijk in twee termijnen. Ik heb begrepen dat er een amendement ligt van de ChristenUnie. Wij hebben de goede gewoonte om daar dan mee te beginnen. Het is geen vaste regel, maar de voorzitter bepaalt en ik neem in dezen graag deze gewoonte over. De voorzitter: Dat mag! De wnd. voorzitter: Ik geef eerst het woord aan de heer Supheert van de ChristenUnie. Gaat uw gang. Eerste termijn De heer Supheert (ChristenUnie): Voorzitter, tijdens het commissiedebat op 4 december heeft onze fractie u meegenomen in wat voor ons echt telt. Het telt dan bij het maken van beleidskeuzes, namelijk: mensen. Daarmee voel ik mij ook geroepen het hier allereerst te hebben over het veiligheidsgevoel van onze inwoners en dit laat naar ons idee zeker te wensen over. Hoewel het belangrijk is om in te zetten op interventies en op maatregelen als cameratoezicht en de aanwezigheid van boa’s en politie, dragen deze nou juist vaak niet bij aan het veiligheidsgevoel.

Preventie is een thema dat bij het commissiedebat vaak aan bod gekomen is. En ja, ook wij zien hierin een sleutel. Maar voorzitter, de rol die gezinnen hier direct bij kunnen spelen, vinden wij hier toch echt onderbelicht. Wij hopen dat bij het verder uitwerken van deze plannen de rol van het gezin bij het bevorderen van de veiligheid in onze gemeente duidelijker naar voren komt. Op 4 december werd ons één ding heel duidelijk: we worstelen als raad met dit thema, zoals ook ongetwijfeld de burgemeester met dit thema worstelt. We merkten dat we als raad zoeken naar grip op dit dossier en zoeken naar manieren om dit vorm te geven. Daartoe dient de ChristenUnie een amendement in en dat doen we dan samen met de SP, D66, de PvdA, het CDA, Wakker Emmen en Hart voor Emmen om meer zicht en grip te houden op dit dossier bij de uitvoering van het IVP (Integraal Veiligheidsplan). In het amendement staat het volgende: Amendement ‘Gebiedsgerichte uitvoeringsagenda’s IVP’ (ingediend door de fractie van de ChristenUnie, de SP, D66, de Partij van de Arbeid, het CDA, Wakker Emmen en Hart voor Emmen) ‘De raad van de gemeente Emmen in vergadering bijeen op donderdag 18 december 2025, bij de behandeling van het Integraal Veiligheidsplan 2026-2029 (zaaknummer 350291-2025); Besluit: Aan het voorgestelde beslispunt: •

‘Het Integraal Veiligheidsplan 2026-2029 vast te stellen als strategisch kader voor het lokaal veiligheidsbeleid.’

11

Toe te voegen: •

‘En dat er gebiedsgerichte uitvoeringsagenda’s worden opgeleverd vóór het zomerreces van 2026 van ten minste Emmermeer, Emmerhout, Angelslo, Nieuw-Weerdinge en het centrum van Emmen (inclusief stationsgebied) en deze worden gedeeld met de raad.

Toelichting: In het IVP 2026-2029 staat: ‘In Emmen werken we aan veiligheid op twee manieren: we kijken naar wat nodig is in de hele gemeente én wat er speelt in specifieke wijken en dorpen.’ en ‘Voor ons betekent gebiedsgericht werken: dicht bij de mensen staan, met oog voor de unieke situatie in elk gebied’. Tijdens het debat in de commissie op 4 december jl. bleek dat dit verder uitgewerkt wordt aan de hand van data die voorkomen uit de Veiligheidsmonitor (verwacht: voorjaar 2026). Met name van de genoemde gebieden is het belangrijk dat de specifieke uitwerking en maatregelen inzichtelijk zijn voor de raad. De indieners vinden het belangrijk dat de gemeenteraad zicht en grip houdt op de uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan 2026-2029. Middels dit voorstel versterkt de raad tevens haar positie ten overstaan van de uitvoering van het IVP 2026-2029 en kan zij actief bijsturen op de uitwerking van de plannen. De heer Katerbarg (Wakker Emmen): Voorzitter, sinds het Veiligheidsplan in de commissievergadering is besproken, hebben zich rondom het onderwerp veiligheid verschillende ontwikkelingen voorgedaan. Het meeste in het oog springend is vanzelfsprekend de discussie over de pendelbus. Technisch gezien betrof dit wel een nieuwe maatregel, maar zojuist is gebleken dat dat niet was wat Wakker Emmen bedoelde met ‘aanvullende maatregelen’.

Het is bovendien een treffend voorbeeld van hoe communicatie voor de overheid toch keer op keer een lastig punt blijft. Terug naar het Veiligheidsplan. In de commissie hebben wij als Wakker Emmen, maar ook andere partijen, op meerdere punten opmerkingen gemaakt en vragen gesteld. Voor Wakker Emmen was allereerst belangrijk op welke manier de voortgang en de doelen van de maatregelen uit het Veiligheidsplan geëvalueerd zullen worden. Een kwartaalrapportage zoals wij voorstelden, is wellicht wat ambitieus, maar als wij de woorden van de burgemeester goed hebben begrepen, staat hij open voor bijvoorbeeld een halfjaarlijkse evaluatie in documentvorm. Graag horen wij de bevestiging of dit inderdaad het geval is en wellicht kan de burgemeester dit ook nog wat nader toelichten. Het tweede belangrijke punt voor ons betrof de verwoording van de motie ‘Uitrusting boa’s’ in het Veiligheidsplan. We zien dat dit punt is aangepast en daar zijn we tevreden over. Tevens hebben wij begrepen dat de aanvraag voor de wapenstok voor boa’s inmiddels is ingediend. We zijn blij dat de burgemeester dit punt, net als het veiligheidsrisicogebied, serieus oppakt. Wel zullen wij de komende periode natuurlijk vinger aan de pols blijven houden over de voortgang van deze aanvraag.

Het derde punt waarvoor wij als Wakker Emmen in de commissie aandacht hebben gevraagd, betrof de aanvullende dan wel passende maatregelen op het moment dat de huidige maatregelen niet blijken te werken. Op dat punt was de discussie naar ons idee enigszins onbevredigend. Maar wij begrijpen natuurlijk wel de spagaat waarin de gemeente zich bevindt. Enerzijds zijn wij afhankelijk van de rijksoverheid die soms met grote beloften komt, maar deze niet altijd waarmaakt. Anderzijds ontslaat het ons niet van de onze eigen verantwoordelijkheid. Als het Rijk opnieuw niet over de brug komt, verwachten de inwoners wel degelijk iets van ons. Als gemeente zijn wij immers de eerste overheid waar zij zich toe wenden. In het kader van de uitvoering staan wij daarom ook positief tegenover het amendement dat de ChristenUnie zojuist heeft ingediend. Het is belangrijk dat voor de gehele gemeente straks natuurlijk de juiste uitvoeringsagenda’s gereed zijn. Dit amendement zal dat versnellen voor een aantal gebieden waarvan wij denken dat het verstandig is als deze in dit geval als eerste aan de beurt komen. Tot slot. Wij hebben begrepen dat sinds de commissievergadering ook een inwonersbijeenkomst in het stationsgebied heeft plaatsgevonden. Het is goed dat, mede naar aanleiding van signalen vanuit inwoners en raad, hiermee aan de slag is gegaan.

Wij zijn benieuwd welke lessen uit deze bijeenkomst zijn getrokken en wellicht dat de burgemeester daar nog wat over kan vertellen. Tot zover, voorzitter.

12

De heer Mulder (PvdA): Voorzitter, op woensdag 10 december besteedde het Dagblad van het Noorden zijn hoofdredactioneel commentaar aan het veiligheidsdebat in onze gemeente – en ik citeer. ‘In maart zijn er nieuwe gemeenteraadsverkiezingen. Het is zorgelijk als deze in Emmen volledig om veiligheid draaien. Het thema verdient aandacht, maar het moet niet de agenda domineren.’ Dat is wat ons betreft een advies dat we ons best ter harte mogen nemen. In de commissie wees ik op twee zaken. 1) De bron van een aantal veiligheidsproblemen ligt buiten onze gemeente. 2) Veiligheidsproblemen ontstaan niet een vacuüm. En die twee constateringen laten onverlet dat er overlast is, dat er incidenten zijn en dat de inwoners zich bij tijd en wijle onveilig voelen. En nogmaals – dat zei ik ook in de commissie: daar moet je als politiek dan wel iets mee. De nachtwakersstaat begint niet en houdt niet op bij de gemeentegrenzen. Sterker, ze houden anno 2025 niet eens op bij de landsgrenzen. Ik wees in de commissie niet voor niets op de rol en verantwoordelijkheid van het Rijk. Een Integraal Veiligheidsplan kijkt naar alle dimensies, ook naar de diepere oorzaken en dit IVP maakt daarmee een begin. Een en ander wordt nog nader uitgewerkt in uitvoeringsplannen. Onze fractie is daarbij van mening dat het van belang is om dit zo gericht mogelijk te doen in gebiedsgerichte uitvoeringsagenda’s.

De Partij van de Arbeid Emmen is daarom ook mede-indiener van het amendement dat op initiatief van de ChristenUnie tot stand is gekomen en waarvoor onze dank. Met dat in gedachten denkt onze fractie dat zij met dit IVP prima uit de voeten kan, met de kanttekening die we al tijdens de behandeling in de commissie hebben uitgesproken, dat onze zorg betreft ten aanzien van de uitbreiding van de benodigde capaciteit. Het gaat immers niet alleen maar om het zichtbare blauw, maar ook om het blauw dat achter fraude aangaat, ondermijning, oplichting en femicide. De vaak meer verborgen criminaliteit die een net zo – zo niet grotere – impact nog heeft op het veiligheidsgevoel dan groepen soms kwaadwillenden op het stationsplein. Zouden we niet ook wat meer moeten inzetten op die minder zichtbare criminaliteit? Voorzitter, tot slot. In de commissie nam ik de vrijheid voor een persoonlijke noot. In het kader van de consistentie doe ik dat nu ook, met uw permissie. De tijden zijn veranderd, dat hoef ik denk ik niet uit te leggen. De wereld is harder geworden en ik had nooit gedacht dat ik deze woorden nog eens zou uitspreken. Maar we leven onder de druk van een concrete oorlogsdreiging, als ik de NAVO-baas moet geloven, waarin we niet meer kunnen vertrouwen op oude bondgenootschappen en onze regering adviseert om noodpakketten in huis te hebben.

Dat maakt dat ik mij in eerste instantie onveilig voel. Ik woon gelukkig nog steeds in deze gemeente – ik ben er geboren en getogen – waar we met honderden, misschien duizenden, op een plein naast elkaar kunnen staan om een lokale voetbalclub toe te juichen, zonder een onvertogen woord. Waarin we het nog steeds goed hebben met elkaar en terug kunnen vallen op iets waar we trots op zijn: naoberschap. Waar een weggeefkast uit een wijk wordt geroofd, maar waar ook direct mensen opstaan om vervolgens te helpen. Dat is wel het Emmen waarin ik geloof: een samenleving die uitgaat van vertrouwen totdat het tegendeel wordt bewezen. En op dat principe hebben we de rechtsstaat opgebouwd met heel goede redenen. Dit debat gaat al heel snel over gevoelens en emotie: dat ga ik ook zeer zeker niet ontkennen. Maar laten we proberen om onze nuchterheid niet door die emotie te laten kapen. Tot zover. Mevrouw Gommer (CDA): Ik zat nog even heel erg te hangen in de woorden van mijn voorganger. Want het gevoel van de vorige keer was toch wel dat we erg hebben zitten hakken. Dus ik had ook de behoefte om mijn bijdrage iets anders in te steken. De heer Mulder heeft dat ook al gedaan. Dus dank u wel, voorzitter, voor het woord. Wij hebben het Integraal Veiligheidsplan uitgebreid in de commissie besproken. De focus van de bijdragen lag vooral op de ‘hot’ veiligheidsitems in onze gemeente.

Er is uitgebreid gesproken over overlast in onder andere het stationsgebied, het uitgaangsgeweld, de problemen met de veiligelanders en nog veel meer zaken die ons allen buikpijn bezorgen. Even bekroop ons het gevoel dat er op veiligheidsgebied niet veel deugt in onze mooie gemeente. Maar dat klopt toch niet? Wij zijn toch niet voor niets de afgelopen jaren als middengrote grensgemeente uitgegroeid tot een van de veiligste gebieden van Nederland? En, voorzitter, dat is iets om trots op te zijn. Wij weten ook dat het Integraal Veiligheidsplan nu nog direct antwoord of oplossingen geeft op c.q. voor al die veiligheidsproblemen. Het is een strategisch beleidsplan waarmee de gemeente afspraken

13

vastlegt over hoe zij in nabij, zichtbaar en wendbaar wil zijn. Het plan is niet een gedetailleerd operationeel plan. Nee, voorzitter, het is een levendig, kaderstellend kompas voor de lange termijn die de brede visie en de belangrijkste doelen van de gemeente vastlegt. Naar de mening van het CDA zijn de veiligheidsthema’s prima uitgewerkt in ambities en acties. Dit plan vormt de basis voor concrete invulling en uitvoering en zal in de vorm van jaarplannen weer tot ons komen. Voorzitter, onze vragen zijn in de commissie beantwoord en het Integraal Veiligheidsplan is naar onze mening een goed en mooi meerjarenplan waarin het grote plaatje en de richting vastliggen maar de uitvoering dus op een later moment wordt besproken. Dan zullen wij het college bevragen op zijn inzet op die drie punten, die samen de rode draad vormen in dit plan. Hoe ontwikkelt zich de samenwerking van alle betrokken partijen? Hoe wordt de wendbaarheid ingezet om in te kunnen spelen op actuele ontwikkelingen en lokale signalen? En hoe vindt de herkenning plaats als we het hebben over aansluiten en voortbouwen op bestaande afspraken en prioriteiten? Wij konden ons prima vinden in het amendement van de ChristenUnie. We hebben dat dus ook mede ingediend. Tot zover, voorzitter. De heer De Jonge (VVD): Ja, veiligheid: daar zullen we ongetwijfeld nog lang over gaan praten.

Want we gaan natuurlijk net zo lang door tot ook de laatste persoon zich veilig voelt. En wie weet duurt dat nog wel wat langer dan sommige mensen denken. Maar goed, terug naar het Veiligheidsplan, voorzitter. Ik kan zeggen: de VVD is op zich zeer tevreden, zeker met de woorden die in de laatste brief stonden die wij hebben gekregen vanuit het college. Op zich zijn dat punten waar wij al jaren – ja, enkele jaren soms – op hameren en die nu eindelijk bijna zijn aangenomen. Dat wil zeggen: wij hebben ons ingezet voor meer boa’s – daar kom ik zometeen nog even op terug – en het veiligheidsrisicogebied waarin wij samen met Wakker Emmen mee opgetrokken zijn. Ook positief om te lezen dat ook waarschijnlijk de Officier van Justitie erin mee kan gaan dat er preventief gefouilleerd gaat worden. Dus dat is ook een goede stap. En ook de camera’s waar we het over hebben gehad, lijken ons de goede kant op te gaan. Daar heb ik nog wel een vraag over. Dat gaat met name over de realtimecamera’s: dat wordt niks over gezegd. Maar mijn aanname is – en ik hoor straks graag de bevestiging van de burgemeester – dat dat ook wordt meegenomen in het onderzoek. Want dat zou echt wel een goede toevoeging kunnen zijn, in ieder geval in het centrum van Emmen. En wat ik zal zei: de uitbreiding van de boa-capaciteit. Eigenlijk zijn we wel heel blij met wat er in de brief staat.

Daarin staat: ‘Zo willen wij uitvoering geven aan de motie.’ Nou, onze motie was niet aangenomen, maar we zijn dus wel blij dat die in uitvoering wordt genomen. Dus dat is in ieder geval positief. Dan het amendement van de ChristenUnie: daar kunnen wij natuurlijk in meegaan. Dus daar kunt u ook op onze steun rekenen. Mevrouw Van der Woude (GroenLinks): Ja, ik hoor de heer De Jonge aan over veiligheid en camera’s. Nou, hartstikke mooi dat hij dat allemaal voor elkaar heeft gekregen. Maar ik hoor toch tegelijkertijd ook dat camera’s niet per definitie bijdragen, of hoeven bij te dragen, aan het gevoel van veiligheid. Dat daar toch veel meer achter zit dan de camera’s. Dus de camera’s an sich zullen het probleem toch niet verhelpen? De heer De Jonge (VVD): Ja, dat is uw mening en gelukkig ben ik een andere toegedaan. Want ik denk dat het wel degelijk helpt. Kijk, je hebt nu camera’s waar je achteraf op kunt kijken. Als je realtimecamera’s hebt, dan kun je misschien al – wat u een mooi woord vindt – ‘preventief’ iets gaan bekijken. Dan zie je het al als er iets misgaat. Dus kunt u daar mooi denk ik alvast op ingaan, dan hebben we dat ook opgelost. Mevrouw Van der Woude (GroenLinks): Inderdaad, je kunt een andere mening hebben.

U weet toch ook dat camera’s niet per se het gevoel van veiligheid vergroten, maar dat mensen zich daardoor ook onveiliger kunnen voelen? De heer De Jonge (VVD): Ja, voorzitter, daar kunnen we heel lang over gaan discussiëren. Maar ik vind het niet erg dat er camera’s staan – dat is mijn persoonlijke mening. Er zijn misschien mensen die

14

dat wel erg vinden. Maar goed, als ze dan iets uitvreten, ja, dan weten ze dat die camera’s er staan. Ja, we kunnen hier heel lang over gaan discussiëren, maar dan gaan we het toch niet over eens worden – zoals we het wel vaker niet met elkaar eens worden. Dus... Laat ik maar doorgaan, ik was gebleven bij het amendement dat we in ieder geval... De wnd. voorzitter: U mag van mij doorgaan! De heer De Jonge (VVD): Oké. Ja, dank u wel, voorzitter. Sorry, excuus! Dank u. Ik was gebleven bij het amendement: nou, daar kunnen ze in ieder geval op onze steun rekenen. Als laatste sluit ik eigenlijk af met de woorden die eigenlijk deze week werden gezegd na het bezoek van demissionair minister Keijzer: ‘Eerst zien, dan geloven.’ Dus dat gaan we zien. Mevrouw Ester (SP): In de commissie zijn we voorzichtig geweest over het Integraal Veiligheidsplan. En dat gevoel is niet veranderd: het plan geeft een helder en samenhangend kader voor de komende jaren en laat zien dat veiligheid breder is dan alleen handhaving en preventie. Zorg en samenwerking krijgen terecht een prominente plek. We waarderen vooral de integrale benadering en de aandacht voor het veiligheidsgevoel van inwoners. Dat Emmen relatief veilig is, betekent niet dat we achterover kunnen leunen. Overlast, onbegrepen gedrag en spanningen in de openbare ruimtes, vooral bij het station, vragen blijvende inzet en maatwerk.

En dat erkennen wij in dit plan. Tegelijkertijd blijven we alert op de uitvoering. Ambities zijn mooi, maar de praktijk valt of staat met voldoende capaciteit bij politie, boa’s, zorg en welzijn. Wij verwachten dat de raad via de jaarlijkse uitvoeringsplannen en de rapportages echt grip houdt op wat werkt en waar bijsturing nodig is. En wij hebben kennisgenomen van het amendement van de ChristenUnie en dat dienen we mede in. Dank u wel. De heer De Jong (Hart voor Emmen): Voorzitter, laten we beginnen bij de kern. Een Integraal Veiligheidsplan is geen sfeerdocument. Het is ook geen verzameling van goede intenties, het is een richtinggevend kader. Een kompas. Een kompas heeft maar één taak: consequent de richting aangeven. Maar als alles integraal is en niets richtingvast, dan is een plan geen kompas, maar een excuus. Wat dit plan goed doet, is het erkennen dat veiligheid niet uitsluitend in cijfers te vatten is. Dat objectieve veiligheid en subjectieve veiligheid niet samenvallen en dat mensen zich onveilig kunnen voelen, ook wanneer statistieken dat tegenspreken. Dat is wat onze fractie betreft een belangrijk inzicht. Want een overheid die alleen vertrouwt op cijfers, is blind voor de werkelijkheid waarin de mensen leven. Wij waarderen ook de terughoudendheid in het gebruik van data.

Dataminimalisatie en de bias die daadwerkelijk uitgevoerd worden: geen algoritmische risicoprofilering vanuit de gemeente over onze inwoners. Dat zijn geen technische details, dat zijn wat ons betreft beschavingskeuzes. Het zijn grenzen die de overheid zichzelf oplegt, omdat zij weet wat er gebeurt wanneer deze grenzen verdwijnen. Maar, voorzitter, daarom moeten we vandaag ook eerlijk zijn over iets anders. Een kompas verdraagt geen zwabberbeleid. Zwabberbeleid is precies wat de inwoners zien wanneer maatregelen, rond de pendelbus bijvoorbeeld, van week tot week veranderen. Eerst zus, dan zo. Wel betalen, niet betalen. Wel dit signaal en dan weer dat. Dat is geen beleid, dat is bestuurlijke nervositeit. Veiligheid vraagt om voorspelbaarheid. Niet omdat de wereld voorspelbaar is, maar omdat gezag dat moet zijn, Een overheid die steeds van koers verandert, verliest niet alleen controle, maar ook de geloofwaardigheid. Mensen nemen geen regels serieus die door de overheid niet zelf serieus lijken te worden genomen. Als dit Integraal Veiligheidsplan werkelijk het kompas is, dan moet juist voorkomen worden dat beleid meebeweegt met de hectiek van het moment. Dan moet het rust brengen en geen ruis. De heer Supheert (ChristenUnie): Voorzitter, ik hoor de heer De Jong spreken over een kompas. En ook ik heb het IVP gelezen.

Daar staat een heel mooi thema in en dat noemen we ‘wendbaarheid’. Hoe rijmt hij die twee als hij zegt dat het kompas één kant opgaat en niet zwabbert en we toch wendbaar willen zijn? Hoe rijmt hij die twee?

15

De heer De Jong (Hart voor Emmen): Dank aan de heer Supheert voor deze vraag. Kijk, het kan natuurlijk zo zijn dat er iets gebeurt in de maatschappij waarbij je moet zeggen: ja, maar nu moeten we echt een totaal andere richting uit. Maar je wilt in de basis een stevige koers uitzetten: dit is waar we naartoe willen gaan. Maar wat wij hier gezien hebben – en dan neem ik even de pendelbus als voorbeeld – is dat we van dag tot dag andere berichtgeving zien. We zien iets waar we geen duidelijkheid over hebben en dat is wat ik bedoel met ‘zwabberbeleid’. Daar hadden we duidelijk in moeten hebben en dat heeft meneer Van der Weide zojuist ook aangegeven: waar komen we niet direct met een statement vanuit de gemeente? Dat is wat ik bedoel met ‘zwabberbeleid’. Ik snap de vraag die u stelt. Ja, we moeten wendbaar zijn, maar we hoeven niet elke dag wendbaar te zijn. Iets wendbaars is iets waar we op de lange termijn een bepaalde keuze in moeten maken. Dat doen we niet van dag tot dag. De heer Mulder (PvdA): Ja, ik hoor dit nu eventjes een paar minuten aan. Het IVP gaat wat mij betreft wel verder dan alleen de pendelbus, die toevallig deze week in het nieuws is gekomen. Ik neem aan dat die pendelbus niet het enige voorbeeld is van het zwabberbeleid dat hier wordt aangehaald? De heer De Jong (Hart voor Emmen): Nee, meneer Mulder, de pendelbus is niet het enige voorbeeld van zwabberbeleid.

Ik noem alleen nu deze als voorbeeld in het kader van zwabberbeleid. Ik geef dit ook alleen maar aan: we moeten geen zwabberbeleid gaan voeren. Het was een wijze van spreken, het is niet dat ik overal zwabberbeleid zie. Het is een wijze van spreken. De heer Katerbarg (Wakker Emmen): Ja, ik dacht dat de heer Mulder nog met een vervolgvraag kwam, want ik ben toch wel benieuwd. U gebruikt dit dan als voorbeeld. Maar het is een belangrijk deel van het betoog, dat zwabberbeleid. Welke andere voorbeelden van zwabberbeleid zijn er nog meer als het gaat om veiligheid? De heer De Jong (Hart voor Emmen): Nou, wat wij met name heel veel zien, is dat er een heleboel aandacht uitgegaan is naar het stationsgebied, maar dat wij veel verzocht hebben om veiligheid op andere gebieden plaats te laten vinden. Dat was ook het stukje waar ik naartoe aan het werken was in het kader van het amendement dat de ChristenUnie heeft ingediend. En dat was mijn volgende stuk. Waar ik naartoe wil werken, is dat we juist ook naar gebiedsuitwerking naartoe gaan. Daar wilde ik naartoe werken, dat we daarop in gaan zetten. Dus daar wilde ik naartoe. Daarom dienen wij het amendement van de ChristenUnie mede in. Gebiedsgerichte uitvoeringsagenda’s zijn geen extra papieren, maar een noodzakelijke correctie.