Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ongenummerd

Gemeente Elburg Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Februari 2024

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

EDOK-RO

EDOK-RO Van Breugelplantsoen 81 3771 VN Barneveld  06 – 1395 0955 @ info@edok-ro.nl  www.edok-ro.nl

Documenttitel

: Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Gemeente

: Elburg

Datum

: 19-11-2024

Opsteller

: EDOK-RO In samenwerking met Berends Bouwadvies

Contactpersoon

: Dhr. E. Dokter

2

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging en begrenzing plangebied 1.3 Vigerende planologische situatie 1.4 Leeswijzer

5 5 5 7 7

Hoofdstuk 2 Bestaande en toekomstige situatie 2.1 Historische ontwikkeling Elburg 2.2 Bestaande situatie 2.3 Toekomstige situatie

9 9 9 10

Hoofdstuk 3 Beleidskader 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Regionaal beleid 3.4 Gemeentelijk beleid 3.5 Conclusie beleid

15 15 16 18 19 26

Hoofdstuk 4 Milieu- en omgevingsaspecten 4.1 Algemeen 4.2 Bodem 4.3 Water 4.4 Erfgoed 4.5 Flora en fauna 4.6 Rail- en wegverkeerslawaai en industrielawaai 4.7 Luchtkwaliteit 4.8 Bedrijven en milieuzonering 4.9 Externe veiligheid 4.10 Verkeer en parkeren 4.11 Kabels en leidingen 4.12 MER-toets

27 27 27 28 29 34 36 38 41 44 46 47 47

Hoofdstuk 5 Uitvoerbaarheid 5.1 Financiële uitvoerbaarheid 5.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid

49 49 49

Hoofdstuk 6

51

Conclusie

Bijlagen

53

Bijlage 1

Verkennend bodemonderzoek

55

Bijlage 2

Watertoets

57

Bijlage 3

Advies regio-archeoloog

59

Bijlage 4

Archeologisch onderzoek BO en IVO

61

Bijlage 5

Archeologie Programma van Eisen

63

Bijlage 6

Archeologisch proefsleufonderzoek

65

Bijlage 7

Quickscan natuurtoets

67

Bijlage 8

Stikstofonderzoek

69

Bijlage 9

Bedrijven- en milieuzonering

71

Bijlage 10

Participatieverslag

73

3

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

4

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1

Aanleiding

Aan de Kamperweg, tussen de huisnummers 5 en 6 bevond zich een tuincentrum. Initiatiefnemer wil de huidige bestemming Detailhandel-Tuincentrum van de locatie aan de Kamperweg, omzetten naar een nieuw te bouwen twee-onder-één-kapwoning. De locatie maakt onderdeel uit van het ontwikkelplan ‘De Oude Bleek’. De realisatie van dit ontwikkelplan is op dit moment nog onzeker. Initiatiefnemer heeft daarom het verzoek gedaan aan de gemeente om vooruitlopend op het ontwikkelplan ‘De Oude Bleek’ haar locatie, al voor herontwikkeling in aanmerking te laten komen. Door het plan wordt de open ruimte in de bebouwing aan de Kamperweg, stedenbouwkundig goed ingepast, waardoor er een gesloten bebouwingslint ontstaat. De gemeente heeft daarop positief gereageerd met een aantal randvoorwaarden. De herontontwikkeling naar een twee-onder-één-kapwoning is volgens het geldende bestemmingsplan 'Beschermd Stadsgezicht' niet mogelijk. Om de ontwikkeling alsnog mogelijk te maken is deze ruimtelijke onderbouwing opgesteld, ten behoeve van de uitgebreide omgevingsprocedure.

1.2

Ligging en begrenzing plangebied

Het plangebied gelegen aan de Kamperweg, ligt ten noorden van 'De Vesting' in Elburg en grenst aan het buitengebied van Elburg. Het plangebied is onderdeel van het buurtschap 'De Oude Bleek'. In figuur 1,1 is de globale ligging ten opzichte van de 'Vesting' weergegeven.

Figuur 1.1: Ligging plangebied (rode stip = planlocatie) Het plangebied is gelegen aan de Kamperweg en grenst aan het buitengebied van Elburg. Aan de noord- en zuidzijde staan woningen en aan de voorzijde kijkt men uit op de schootsvelden.

5

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Figuur 1.2: Luchtfoto omgeving plangebied Kadastrale gegevens Kadastrale gemeente

: Elburg

Sectie

:A

Nummers

: 543 (deels), 4412 (deels) en 4468

Figuur 1.3: Uitsnede kadastrale kaart

6

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

1.3

Vigerende planologische situatie

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan 'Beschermd Stadsgezicht'. Dit bestemmingsplan is vastgesteld door de raad van de gemeente Elburg op 16 april 2014.

Figuur 1.4: Uitsnede vigerend bestemmingsplan In het bestemmingsplan kent het plangebied de enkelbestemmingen: 'Detailhandel - Tuincentrum', de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologie 2' en 'Waarde - Beschermd stadsgezicht'. Binnen het bouwvlak geldt een maximum goothoogte van 3 meter en een maximale bouwhoogte van 4,5 meter. De gronden met de bestemming ‘Detailhandel - Tuincentrum’ zijn bedoeld voor de uitoefening van een Tuincentrum. Daarnaast kent het plangebied de dubbelbestemmingen ‘Waarde - Archeologie 2’.en 'Waarde Beschermd stadsgezicht'. De dubbelbestemming ‘Waarde - Archeologie 2’ is voor het behoud en de bescherming van archeologische waarden in de bodem. Dit wordt gewaarborgd door bij bodemingrepen waarbij de oppervlakte groter is dan 120 m² en dieper dan 0,3 meter onder het maaiveld wordt gegraven een archeologisch onderzoek verplicht te stellen. Het doel van de bestemming 'Waarde - Beschermd stadsgezicht' is gericht op het behoud, de bescherming en het herstel van cultuurhistorische en ruimtelijke waarden van het als 'beschermd stadsgezicht' aangewezen gebied en de bebouwing. Burgemeester en wethouders kunnen het plan onder voorwaarden wijzigen naar de bestemming 'Wonen'. Hierbij geldt o.a. dat er maximaal één woning met een maximale goot- en bouwhoogte van respectievelijk 6 en 9 meter gerealiseerd mag worden.

Binnen het geldende bestemmingsplan is de realisatie van de twee-onder-één-kapwoning niet mogelijk. Om het plan mogelijk te maken is deze ruimtelijke onderbouwing opgesteld.

1.4

Leeswijzer

Hoofdstuk 2 staat stil bij de huidige en toekomstige situatie van het plangebied. In hoofdstuk 3 is een beknopt overzicht opgenomen van de belangrijkste beleidsvisies van de verschillende overheden die relevant zijn voor het plangebied. De gevolgen of effecten op de planologische- en milieutechnische aspecten worden in hoofdstuk 4 beschreven. Hoofdstuk 5 behandelt de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid en tot slot staat in hoofdstuk 6 de conclusie.

7

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

8

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Hoofdstuk 2 2.1

Bestaande en toekomstige situatie

Historische ontwikkeling Elburg

De eerste melding van Doornspijk, waar Elburg een onderdeel van was dateert van rond 800 na Chr. Aan het eind van de middeleeuwen maakt Elburg een grote groei mee. Aan het begin van de 13e eeuw krijgt Elburg stadsrechten en wordt in 1367 onderdeel van de Hanzesteden. In de eerste helft van de 14e eeuw wordt de eerste stadsgracht aangelegd, waarna ook een aantal dijken rondom Elburg worden aangelegd. Nu speelt het toerisme in Elburg een belangrijke rol. Dit komt doordat de binnenstad nog grotendeels gelijk is aan het oorspronkelijke plan en voor de huizen de kenmerken stoepjes met witte stenen liggen, waar met zwarte stenen een figuur is aangebracht. Deze figuren tonen aan welk beroep de voormalige eigenaar uitoefende. Het plangebied is gelegen aan de noord-west zijde van de historische Vesting en is onderdeel van het gebied 'Haven & Oude Vos'. Dit gebied heeft van oudsher een sterke historisch/functionele relatie met de vesting als vissersstad vanwege de ligging van de haven en de verbinding met het water van de voormalige Zuiderzee via het havenkanaal. Het historische watersysteem van vestinggracht, inlaatsluis met duiker en haven en havenkanaal is van hoge waarde en karakteristiek voor dit gebied. De oude havenkom met de botterhaven, botterwerf en met daaraan gerelateerde functies (varen, veilen, vis, roken), worden hoog gewaardeerd.

Wel is het gebied daaromheen sterk ontwikkeld en is het als geheel niet meer cultuurhistorisch herkenbaar. Het historisch tuincomplex met de wasserij en bleekvelden inclusief de historische lintbebouwing langs de Kamperdijk zijn van hoge waarde. De Kamperdijk is van belang als historische, doorgaande groene landschappelijke verbindingslijn in het gebied.

Het buurtschap 'De Oude Bleek' waarin het plangebied is gelegen wordt van oudsher gekenmerkt door de stadstuinen van De Vesting en de Mheengronden. 'De Oude Bleek' heeft zijn naam te danken aan het feit dat de wasserij de naast gelegen velden als bleekvelden gebruikte. De gronden zijn eind twintigste eeuw aangekocht door een tuinder. Die heeft daarna weer stukjes grond verkocht.

2.2

Bestaande situatie

Het plangebied gelegen in buurtschap 'De Oude Bleek' wordt omgeven door woningen en enkele bedrijven, zoals de voormalige gemeentewerf en een wasserij. De wasserij (milieucategorie 3.1) gaat verkassen naar Broeklanden II. Hierdoor verdwijnt de daarbij behorende milieucirkel. Op het braakliggende perceel stond een inmiddels gesloopte kas (zie figuur 2.1 en 2.2).

Figuur 2.1: Locatie voormalige kas

9

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Figuur 2.2: Aanzicht braakliggend terrein Navolgende foto geeft een beeld van de situatie naar 'De Vesting' toe, met op de achtergrond de kerk van Elburg.

Figuur 2.3: Foto richting De Vesting Navolgende foto geeft een beeld van de situatie richting de Kamperdijk, met rechts het wijdse uitzicht over de weilanden van het buitengebied van Elburg.

Figuur 2.4: Foto richting Kamperdijk

2.3

Toekomstige situatie

De locatie 'De oude Bleek', waar dit perceel bij behoort wordt als potentiële woningbouwlocatie voor de komende jaren genoemd in de Omgevingsvisie Elburg 2018. Hier komen mogelijk circa 20 woningen.

10

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg Initiatiefnemer wil de huidige bestemming Detailhandel-Tuincentrum van de locatie inruilen voor 2 nieuw te bouwen twee-onder-een-kapwoningen. De locatie maakt onderdeel uit van het ontwikkelplan ‘De Oude Bleek’. De beoogde situatie sluit aan bij de stedenbouwkundige Visie zoals die is opgesteld door Johan Hofman. Uit de visie blijkt dat de bedrijvigheid gaat plaats maken voor woningbouw. Voor de realisatie van de twee-onder-één-kapwoning, verdwijnt de bestemming Detailhandel-Tuincentrum. Woningbouw nabij De Vesting is een kwalitatieve verbetering voor het aanzicht van De Vesting en past ook beter in het straatbeeld van de Kamperweg.

Bij de uitwerking van de volumes is aansluiting gezocht bij de huidige bebouwing langs de Kamperweg. Het heersende straatbeeld bestaat uit overwegend uit woningen met 1 bouwlaag en een langskap. Het gebied gelegen net buiten de stad wordt van oudsher gekenmerkt door de stadstuinen van De Vesting en de Mheengronden. De gronden zijn eind twintigste eeuw aangekocht door een tuinder. Die heeft daarna stukjes grond verkocht. Vanwege de grillige verdeling van grondeigendommen zou, als elke grondeigenaar de eigen grond zou zelfstandig ontwikkelen, er een rommelig stedenbouwkundig beeld ontstaan. Daarbij is er op enkele plekken bodemverontreiniging geconstateerd en heeft de gemeente de ambitie om bij elk woningbouwproject een component sociaal en betaalbaar te realiseren. Om deze redenen en omdat de gemeente zelf ook grondpositie heeft, heeft de gemeente het initiatief genomen om tot een stedenbouwkundige visie van het gebied te komen. In januari 2022 is door Hofman architecten een plan opgesteld voor de herontwikkeling van de locatie 'De Oude Bleek Elburg", zie figuur 2.5.

Figuur 2.5: Indicatieve inrichting van 'De Oude Bleek' In de volgende afbeelding (figuur 2.6) in het gebied De Oude Bleek in 3D weergegeven en is de twee-onder-een-kapwoning duidelijk weergegeven.

11

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Figuur 2.6: Twee-onder-een kapwoning weergegeven in de herontwikkeling van de locatie 'De Oude Bleek Elburg' Figuur 2.7 geeft de inrichting van het perceel met de twee-onder-één-kapwoning weer. In totaal wordt circa 370 m2 van het perceel niet betrokken bij het plan. Dit komt naar verwachting de stedenbouwkundige kwaliteit voor de herontwikkeling van de locatie 'De Oude Bleek Elburg" ten goede.

Figuur 2.7: Inrichting perceel

12

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg De goothoogte bedraagt circa 3 meter en de nokhoogte bedraagt circa 9 meter, waarbij aansluiting is gezocht bij de huidige bebouwing langs de Kamperweg. Het heersende straatbeeld bestaat overwegend uit woningen met 1 bouwlaag en een langskap. De voorgevel van de twee-onder-een-kapwoning is gelegen op gelijke hoogte van de twee aangrenzende bestaande woningen. Hierdoor ontstaat een gesloten straatbeeld. Vanuit de woningen heeft men een prachtig wijds uitzicht over de schootsvelden van Elburg. De woningen kunnen levensloopbestendig worden uitgevoerd. In de opzet van de plattegronden is rekening gehouden met mogelijke plaatsing van een slaapkamer en badkamer op de begane grond. Op de verdieping is ruimte voor 2 tot 3 slaapkamers en een badkamer. Afhankelijk van de woonwensen van de toekomstige bewoners zal een definitieve indeling worden gemaakt.

Figuur 2.8: Indicatieve indeling begane grond

13

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

In figuur 2.9 worden de indicatieve gevelbeelden weergegeven en figuur 2.10 een 3D-impressie.

Figuur 2.9: Indicatieve gevelbeelden

Figuur 2.10: 3D impressie

De woningen worden duurzaam gebouwd en o.a. voorzien van zonnepanelen. Hemelwater wordt geïnfiltreerd in de bodem. Beide woningen worden ontsloten via de Kamperweg en parkeren vindt op eigen perceel en langs de Kamperweg plaats (zie 4.10). Welstand De locatie valt binnen de grenzen van het beschermd stadsgezicht, dat betekent dat de architectuur en het stedenbouwkundig plan zal moeten voldoen aan bijzondere eisen van welstand. Bij het maken van het plan heeft afstemming plaatsgevonden met de welstand- en monumentencommissie en de beleidscommissie monumenten. Welstands-/monumentencommissie 'Het Oversticht' heeft het plan beoordeeld en aangegeven dat de positie op de kavel, kaprichting, gekozen goot- en kaphoogte er voor zorgt dat het plan past bij de ritmiek en morfologie aan de Kamperweg.

14

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Hoofdstuk 3

Beleidskader

In dit hoofdstuk komt het van belang zijnde rijks-, provinciale en gemeentelijk beleid aan de orde. Eventueel sectoraal beleid is meegenomen in genoemde beleidsvelden of wordt in hoofdstuk 5, bij de milieu- en omgevingsaspecten, beschreven.

3.1

Rijksbeleid

Het Europese beleid is in grote mate vertaald naar het rijksbeleid, onder meer in de Nationale Omgevingsvisie en het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening. Het rijksbeleid wordt in deze paragraaf beschreven. 3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (hierna: NOVI) vastgesteld. De NOVI is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI geeft richting en helpt om keuzes te maken, te kiezen voor slimme combinaties van functies en uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. En er nu mee aan de slag te gaan en beslissingen niet uit te stellen of door te schuiven. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal. Dat wil zeggen dat alle plannen met oog voor de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt moeten worden. Bij de NOVI hoort een Uitvoeringsagenda. Hierin staat hoe uitvoering wordt gegeven aan de NOVI. Binnen de NOVI zijn 8 voorlopige aandachtsgebieden geformuleerd als zogeheten NOVI-gebied. Regio Zwolle is aangewezen als een van de NOVI-gebieden. In een NOVI-gebied krijgt een aantal concrete vraagstukken extra prioriteit. Dit helpt om grote veranderingen en ruimtelijke opgaven in een regio beter te realiseren. Opgaven Er is in Nederland sprake van een aantal dringende maatschappelijke opgaven. Deze opgaven kunnen niet apart van elkaar worden opgelost. Ze moeten in samenhang bekeken worden. Ze grijpen in elkaar en vragen meer ruimte dan beschikbaar is in Nederland. Niet alles kan, niet alles kan overal.

Op het niveau van nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven aan de omgeving in Nederland, verwoord in vier opgaven: 1. ruimte maken voor klimaatverandering en energietransitie; 2. de economie van Nederland verduurzamen en het groeipotentieel behouden; 3. steden en regio's sterker en leefbaarder maken; 4. een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Realiseren opgaven In de NOVI is een tweetal instrumenten opgenomen om de opgaven te realiseren:  De Omgevingsagenda. Voor Oost-Nederland is een omgevingsagenda opgesteld, waar Regio Zwolle onderdeel van uitmaakt. In de Omgevingsagenda agenderen het Rijk en regio de gezamenlijke vraagstukken en de gewenste aanpak daarvan. De Omgevingsagenda biedt een basis voor uitvoeringsafspraken en inzet van programma's en projectbesluiten van Rijk en regio.  De NOVI-gebieden. Een NOVI-gebied is een instrument waarbij Rijk en regio meerdere jaren verbonden zijn aan de gezamenlijke uitwerking van de verschillende opgaven in het ruimtelijke domein. Vaak wordt voortgebouwd op bestaande samenwerkingstrajecten. Regio Zwolle betreft een regio die snel sterk groeit, waardoor de woningmarkt oververhit is geraakt en het mobiliteitssysteem onder druk komt te staan. Als gevolg van klimaatverandering en de ligging in een Delta loopt het watersysteem van de regio tegen grenzen aan.

In de regio Zwolle is klimaatbestendige groei een hoofdopgave. De ambitie is om groeiregio Zwolle verder te ontwikkelen tot een blijvend aantrekkelijke, klimaatbestendige en economisch vitale regio. In de samenwerkingsafspraken voor de uitvoering van de Novi is ander andere vastgelegd dat in het bijzonder aandacht wordt besteed aan kwetsbaarheden in de fysieke leefomgeving, zoals gezondheid, natuurlijke systemen (bv bodem, ondergrond, water, lucht), natuur (bv biodiversiteit, natuurgebieden, habitats) evenals landschap en openbare ruimte (bv waardevolle landschappen, erfgoed). Conclusie

15

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg Gelet op de te realiseren opgaven uit de NOVI wordt geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling geen rijksbelangen raakt als opgenomen in de NOVI. 3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), ook wel de AMvB Ruimte genoemd, is op 22 augustus 2011 vastgesteld en in oktober 2012 aangevuld. Het Barro heeft als doel om vanuit een concreet nationaal belang een goede ruimtelijke ordening te bevorderen. De AMvB is het inhoudelijke beleidskader van het rijk waaraan ruimtelijke besluiten op provinciaal en gemeentelijk niveau moeten voldoen. Dat betekent dat de AMvB regels geeft over bestemmingen en het gebruik van gronden. Daarnaast kan zij aan de gemeente opdragen in de toelichting bij een bestemmingsplan bepaalde zaken uitdrukkelijk te motiveren. De algemene regels bewerkstelligen dat nationale ruimtelijke belangen doorwerken tot op lokaal niveau. Inhoudelijk gaat het om nationale belangen die samenhangen met het beschermen van ruimtelijke functies. Het besluit bevat alleen die nationale ruimtelijke belangen, die via het stellen van regels aan de inhoud of toelichting van bestemmingsplannen (of daarmee vergelijkbare besluiten) beschermd kunnen worden. Conclusie Het Barro laat zich niet specifiek uit over lokale ontwikkelingen, zoals voorliggende. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen rijksbelangen als opgenomen in de het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening. 3.1.3

Bro: Ladder voor duurzame verstedelijking

In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), artikel 3.1.6., tweede lid, zijn eisen opgenomen waaraan een bestemmingsplan moet voldoen als dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt. Nieuwe stedelijke ontwikkelingen, zoals een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen kunnen ingrijpende gevolgen hebben voor de omgeving. Daarom is het noodzakelijk dat in een bestemmingsplan, maar ook in een inpassingsplan van rijk of provincie of bij het verlenen van een omgevingsvergunning voor het afwijken van een bestemmingsplan, nadrukkelijk wordt stilgestaan bij de vraag of er behoefte is aan een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Nieuwe stedelijke ontwikkeling De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet dan worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd. Inmiddels heeft jurisprudentie reeds bepaald bij welke minimale omvang sprake is van een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling'.

Conform jurisprudentie is bij 11 woningen geen sprake van een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921) en bij 12 woningen wel sprake van een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' (ABRvS 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953). Doorwerking in het onderhavige plan en conclusie Bij voorliggend plan worden twee nieuwe woningen gerealiseerd. Dit zijn minder dan elf woningen, waardoor er geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling en de behoefte van de ontwikkeling niet hoeft te worden aangetoond. Daarmee kan geconcludeerd worden dat de Ladder voor duurzame verstedelijking geen belemmering vormt voor het voorliggende plan.

3.2

Provinciaal beleid

Vanaf de inwerkingtreding van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is een nieuw stelsel van verantwoordelijkheidsverdeling tussen Rijk, provincies en gemeenten ontstaan. Uitgangspunt van het provinciaal beleid is decentraal regelen wat kan en centraal regelen wat moet.

Actieplan wonen

16

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg Gelderland heeft te maken met een urgente vraag naar meer woonruimte. Tot 2030 moeten er in de provincie ruim 80.000 nieuwe woningen gebouwd worden. De urgentie is zo hoog, dat provincie Gelderland met een Actieplan Wonen een bijdrage wil leveren aan de uitvoering van de bouwopgave. Drie doelen staan in dit actieplan centraal: 1. versnelling van de woningbouw (sneller); 2. meer betaalbare woningen (betaalbaar); 3. meer flexibele woonvormen (flexibel). Het Actieplan Wonen versnelt de komende vijf jaar de bouwproductie van 43.000 woningen met vijftig doorbraakprojecten. Daarnaast zorgen de acties ervoor dat overal in Gelderland in bestemmingsplannen voldoende bouwplannen zijn opgenomen die uitgevoerd kunnen worden. 3.2.1

Omgevingsvisie Gelderland

Algemeen De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland is op 19 december 2018 door Provinciale Staten vastgesteld. De visie is per 1 maart 2019 in werking getreden. De visie geeft het provinciale ruimtelijke beleid voor de komende jaren op hoofdlijnen aan. Wonen De kwaliteit van de leefomgeving wordt in de visie van groot belang geacht. Een goede kwaliteit van de leefomgeving draagt bij aan gezondheid. Hier hoort goed wonen bij, zowel in stedelijk als landelijk gebied. Om het landschap open, groen en het voorzieningenniveau op peil te houden en leegstand te voorkomen, is bouwen binnen bestaand verstedelijkt gebied het vertrekpunt. De visie geeft de voorkeur aan het benutten van bestaande gebouwen. Er wordt uitgegaan van concentratie van bebouwing. Pas als er geen andere goede mogelijkheden zijn, kan worden uitgebreid aan de randen van de steden of dorpen. Het streven is naar een duurzaam en divers woon- en leefklimaat, dat weet te anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen. Gelderland moet een aanbod van woningtypen en woonmilieus hebben dat past bij de diversiteit van de woningvraag. Alle nieuwbouw wordt aardgasloos aangelegd en zoveel mogelijk circulair gebouwd. Er worden regionale afspraken gemaakt over een goede balans tussen vraag en aanbod van woningen.

Natuur en landschap De provincie spant zich in voor een compact en hoogwaardig stelsel van onderling verbonden natuurgebieden en behoud en versterking van de kwaliteit van het landschap. 3.2.2

Omgevingsverordening Gelderland

Medio januari 2023 heeft Provinciale Staten een geconsolideerde versie van de Omgevingsverordening Gelderland vastgesteld. Dit betreft een versie waarin alle actualisaties van de jaren ervoor zijn opgenomen bij de oorspronkelijke omgevingsverordening. Enkel de meest recente actualisatie van 5 juli 2022 is niet opgenomen in de geconsolideerde versie van de omgevingsverordening. Het betreft een actualisatie met betrekking tot drinkwaterreserveringsgebieden en het beschermingsbeleid daarvan. Deze actualisatie geldt sinds de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024. De Omgevingsverordening bevat algemene regels en specifieke aanwijzingen waaraan gemeenten moeten voldoen om daarmee de provinciale belangen veilig te stellen. De gemeentelijke bestemmingsplannen moeten met de Omgevingsverordening in overeenstemming worden gebracht. In de verordening is het gebied ten zuiden van de Oostendorperstraatweg aangeduid als waardevol open gebied (zie figuur 3.1). Voor waardevolle open gebieden is de grootschalige openheid de belangrijkste kernkwaliteit. Daarom geldt als uitgangspunt dat ruimtelijke ingrepen die de openheid aantasten niet zijn toegestaan. Het voorliggend plangebied ligt in zowel de oude als de nieuwe omgevingsverordening, buiten het waardevolle open gebied.

17

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Figuur 3.1: Uitsnede themakaart landschap (bron: Geconsolideerde Omgevingsverordening, d.d. januari 2023) De omgevingsverordening laat zich niet specifiek uit over lokale ontwikkelingen, zoals voorliggende. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen provinciale belangen.

3.3

Regionaal beleid

3.3.1

Regionale Woonagenda 2019-2022 Samenwerking Noord-Veluwe (februari 2019)

Binnen de Samenwerking Noord-Veluwe (SNV) werken de deelnemende gemeenten samen op de thema's Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting. Op basis van deze samenwerking maken de deelnemende gemeenten en de provincie afspraken ten aanzien van kwantitatieve en kwalitatieve aspecten van het woningbouwprogramma. Dit maakt onderdeel uit van de Regionale Woonagenda 2019-2022 Samenwerking Noord-Veluwe. De regio signaleert dat er sinds het einde van de crisis (circa 2013) en oplopend tekort is aan woningen. Starters op de woningmarkt zoeken een betaalbare plek om te wonen, mensen met een zorgvraag zijn naarstig op zoek naar een beschutte omgeving en er is vraag naar nieuwe woonvormen. De woningbouw blijft fors achter bij de behoefte. Tekort aan bouwmaterialen en personeel, met stijgende prijzen tot gevolg, spelen de productie parten. Daarnaast vraagt de energietransitie de aandacht. In regionaal verband en met de provincie is de afspraak gemaakt dat de afzonderlijke woningbehoefte per gemeente bij elkaar wordt opgeteld; dit is de regionale behoefte. Dit wordt beschreven in afzonderlijke woonvisies. De woonbehoefte komt voort uit woningbehoefte onderzoek. De monitoring woonvisie van de kwantitatieve behoefte gebeurt nu achteraf om zo flexibeler te kunnen inspelen op veranderingen in de woningmarkt.

De voorgestane ontwikkeling van 2 woningen voorziet in de woningbehoefte en zal naar verwachting zorgen voor doorstroming.

18

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

3.3.2

Mobiliteitsvisie en -agenda

In de Mobiliteitsagenda worden de plannen en projecten van de regio en de provincie weergegeven op de terreinen van onder andere openbaar vervoer, fietsvoorzieningen, het verbeteren van de bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid. De Mobiliteitsagenda is afgeleid van de Mobiliteitsvisie. Deze agenda zet vooral in op een goede bereikbaarheid van de regio. Daarbij hoort een goede en veilige bereikbaarheid op de fiets en met het openbaar vervoer. Daarnaast is een verbetering van de regionale verkeersveiligheid van belang, om zo het aantal verkeersongevallen te verminderen. Het is daarom van belang dat het plangebied goed en veilig bereikbaar is voor alle soorten verkeer.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Omgevingsvisie Beschermd stadsgezicht Elburg (ontwerp)

De vestingstad Elburg en de gebieden daaromheen hebben de status van beschermd stadsgezicht vanwege hun unieke historische karakter, de weidse vergezichten en het grotendeels open gebleven landschap. Ontwikkelruimte binnen het beschermd stadsgezicht is beperkt. Maar de stad groeit en er komen steeds meer verschillende initiatieven, plannen en ontwikkelingen op dit beschermd stadsgezicht af. Er moet hier op een zorgvuldige manier mee omgegaan worden. Daardoor blijft het unieke karakter van Elburg in de toekomst behouden. Tegelijkertijd blijft de stad, met de bijbehorende voorzieningen, ook leefbaar voor haar bewoners. Daarom heeft de gemeente Elburg een gebiedsvisie op laten stellen. Een document waarin de gebieden rondom het centrum van Elburg ruimtelijk zijn onderzocht en beschreven en waarin is vastgelegd welke ontwikkelingen in welke gebieden wel of niet passend zijn. Dit vormt de leidraad voor de gemeente bij het nemen van beslissingen over ontwikkelingen in het gebied en zal vertaald worden in het gemeentelijk omgevingsbeleid. Het gebied dat deel uitmaakt van de gebiedsvisie is iets verruimd ten opzichte van het beschermd stadsgezicht. Op deze manier wordt een aantal gebieden, die direct raken aan het stadsgezicht en er van invloed op zijn, ook meegenomen in de gebiedsvisie.

In het gebied zijn een aantal cultuurhistorische elementen nog herkenbaar aanwezig, waaronder de Kamperweg, waaraan het plangebied is gelegen. Cultuurhistorische waardering deelgebieden Binnen het beschermd stadsgezicht zijn verschillende deelgebieden te onderscheiden, die vanuit cultuurhistorisch oogpunt anders gewaardeerd worden.

Figuur 3.2: Indeling in deelgebieden op landschappelijke en cultuurhistorische gronden (rode stip=plangebied)

19

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg Het plangebied is gelegen in Deelgebied 4. Haven & Oude Vos. Deelgebied 4 heeft van oudsher een sterke historisch/functionele relatie met de vesting als vissersstad vanwege de ligging van de haven en de verbinding met het water van de voormalige Zuiderzee via het havenkanaal. Het historische watersysteem van vestinggracht, inlaatsluis met duiker en haven en havenkanaal is van hoge waarde en karakteristiek voor dit gebied. De oude havenkom met de botterhaven, botterwerf en met daaraan gerelateerde functies (varen, veilen, vis, roken), worden hoog gewaardeerd.Wel is het gebied daaromheen sterk ontwikkeld en is het als geheel niet meer cultuurhistorisch herkenbaar. Het historisch tuincomplex met de wasserij en bleekvelden inclusief de historische lintbebouwing langs de Kamperdijk zijn van hoge waarde. De Kamperdijk is van belang als historische, doorgaande groene landschappelijke verbindingslijn in het gebied. In dit deelgebied ligt de historische haven met bijbehorende bebouwing en visserij gerelateerde functies én recentere ontwikkelingen, zoals bedrijvigheid bij Kruismaten en parkeren bij de Oude Vos. Het is een gebied waar ruimtelijke ontwikkelingen gepland zijn. In de gebiedsvisie wordt deze lijn voortgezet. Er wordt ingezet op verdere stedelijke verdichting met meer ruimte voor wonen, naast werken en recreëren.

Het gebied kan zich ontwikkelen tot een hoogwaardige entree van Elburg, waarbij de relatie met het water een belangrijke kwaliteit is die kan worden versterkt. Het plangebied wordt in de gebiedsvisie aangegeven als 'Ontwikkelruimte tuincomplex', zie afbeelding 3.2.

Figuur 3.3: Gebiedsvisiekaart (rode stip=plangebied)

20

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

In figuur 3.4 wordt aangegeven dat de Kamperweg een heldere grens is richting de open Mheengronden.

Figuur 3.4: Ruimtelijke principes

21

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg Verklaring nummers 1, 2 en 3 1. Ontwikkelruimte ín het tuinenrijk. Ruimte voor groen ingepaste (woon)ontwikkeling met behoud van de intieme sfeer, in aansluiting op de historische waarden. 2. Ruimte voor herontwikkeling van het terrein van de wasserij wanneer de huidige functie komt te vervallen, bijvoorbeeld met woningbouw (appartementen). Verwijs met de vormgeving naar deze historische functie en behoud zoveel mogelijk waardevolle bebouwde elementen, in ieder geval de schoorsteen. 3. Herstel van het lint langs de Kamperweg. Ruimte voor woningbouw in aansluiting op de schaal en uitstraling van de andere woningen in het lint. Dit ten behoeve van een eenduidige, heldere grens richting het open landschap van de Mheengronden. Dit plan zorgt er voor dat een open ruimte in de lintbebouwing wordt gevuld door een passende twee-onder-één-kapwoning. Hierdoor wordt de eenduidige, heldere grens richting het open landschap van de Mheengronden versterkt.

3.4.2

Omgevingsvisie Elburg 2018

De Omgevingsvisie is vastgesteld op 30 januari 2019. Het document geeft een integrale toekomstvisie voor de hele gemeente tot 2030. De visie van de gemeente is ‘samen naar een gezonde, veilige en duurzame balans tussen mens, ruimte en gebruik.’ Een deel van de beschreven keuzen in de visie is een herbevestiging en bestendiging van het al ingezette beleid en voor een deel wordt een nieuwe richting ingeslagen. Bij ontwikkelingen en investeringen staan de kernwaarden van de gemeente voorop. De kernwaarden zijn onderverdeeld in vijf thema’s: 1. leefbare, vitale kernen met een actieve, gezonde samenleving; 2. aantrekkelijke omgevingskwaliteit en identiteit; 3. vitaal economisch klimaat; 4. duurzaam, energieneutraal en klimaatbestendig; 5. bereikbaar, nabij en toegankelijk. Vanuit het thema 'Leefbare, vitale kernen met een actieve, gezonde samenleving' wordt onder meer ingestoken op wonen voor iedereen. Alle leeftijdsgroepen moeten aangenaam kunnen wonen in Elburg. Uitgegaan dient te worden van duurzame, energieneutrale en levensloopbestendige ontwikkelingen, waarbij indien mogelijk direct de zorgcomponent wordt meegenomen. Nieuwbouwprogramma's worden ingezet voor aantrekkelijke woonmilieus voor jong en oud. Een ander thema is het streven naar een aantrekkelijke omgevingskwaliteit en identiteit. De groene parels van de gemeente moet worden versterkt.

Er moet respectvol met de waarden in de gemeente worden omgegaan. Voor de verschillende deelgebieden in de gemeente zijn zogenoemde Idee-kaarten ontwikkeld. Deze kaarten benoemen de ambitie voor het gebied en de uitgangspunten voor behoud en versterking van de omgevingskwaliteit en de identiteit van het gebied.

22

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Voor het plangebied geldt IDeekaart: Vesting Elburg

Figuur 3.5: Uitsnede omgevingsvisie vesting Elburg Ambitie: De Vesting is de cultuurhistorische parel van Elburg en beschermd stadsgezicht, inclusief de schootsvelden. De toeristische- en recreatieve aantrekkingskracht wordt verder versterkt door diversificeren van het aanbod, zoals een slechtweervoorziening en ontwikkelingen rondom de haven en op Kruismaten. Spreiding van het toeristische- en het recreatieve bezoek wordt nagestreefd, om de overlast te beperken. Kruismaten wordt een broedplaats voor startende watergerelateerde kennisintensieve bedrijfjes en er zijn mogelijkheden voor verkleuring naar recreatie- en leisure. De detailhandel in de Vesting moet afgestemd worden op het toerisme, maar ook op het totaalaanbod in Elburg. Detailhandel concentreert zich in ‘het kruis’, gericht op een aantrekkelijk en goed beloopbaar kernwinkelgebied. Voor de supermarkten wordt onderzocht of concentratie wenselijk is. Voor horeca geldt een restrictief beleid. Een belangrijke kans ligt in het versterken van de relatie tussen de Vesting, de Haven en Kruismaten. Met als doel de kwaliteit van het gehele gebied te versterken en goed op elkaar af te stemmen.

Uitgangspunten kwaliteit:  zorgvuldige afweging tussen behoud en gebruik van cultuurhistorische gebouwen structuren  de recreatieve ontwikkeling naast vesting richten op de mogelijkheden in de omgeving; (zandverstuiving, randmeerzone, Kruismaten);  relatie vesting en buitengebied versterken;

23

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg   

relatie vesting en Veluwemeer versterken; relatie vesting en haven versterken; Kruismaten transformeren en beter bereikbaar maken, daarbij aandacht voor meerlaagse veiligheidsaspecten. Toetsing aan de omgevingsvisie Er is sprake van inbreiding en de herontwikkeling draagt bij aan de kwaliteitsslag voor de Kamperweg. De te realiseren woningen worden duurzaam en gasloos ontworpen, voorzien van een warmtepomp en zonnepanelen. Hemelwater wordt op eigen terrein geïnfiltreerd. 3.4.3

Woonvisie 2020-2025

De gemeenteraad heeft op 28 september 2020 de Woonvisie gemeente Elburg 2020-2025 vastgesteld. De Woonvisie is voor de komende jaren de leidraad bij vraagstukken over de toenemende vraag naar woningen, een krappe woningmarkt en het bouwen van (passende) woningen. Op 11 maart 2022 heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties echter de nationale woon- en bouwagenda uitgebracht. Hierin maakt het de aanpak en ambitie voor de woningmarkt tot 2030 bekend. De aanleiding voor het opstellen van de woon- en bouwagenda is de wooncrisis van de afgelopen jaren. Er is een grote schaarste aan woningen in heel Nederland. De schaarste zorgt voor een flinke stijging van de huizenprijzen sinds 2019. De overheid heeft een lange tijd een passieve rol gehad in de regulering van de woningmarkt. Het gebrek aan regie heeft erin geresulteerd dat er bepaalde doelgroepen tussen wal en schip raken. Er is een grote groep starters die te veel verdient voor sociale huur, maar te weinig verdient om een eerste woning te kopen. Naar aanleiding hiervan heeft de gemeente de 'Addendum woonvisie gemeente Elburg 2020-2025' opgesteld De belangrijkste wijzigingen komen hierna aan de orde. Er is behoefte aan een gedifferentieerd programma, met daarbinnen een aantal belangrijke accenten:  Sociale huur: gelijkvloers, met name klein en betaalbaar (onder de eerste aftoppingsgrens).

Orde van grootte komt overeen met de afspraken die de gemeente Elburg gemaakt heeft met de provincie en het Rijk. Momenteel is dit 31% van het totale programma in de periode tot en met 2030 zoals in de Woondeal 2023 afgesproken;  Betaalbare koop (koop tot aan €355.000): Orde van grootte komt overeen met de afspraken die de gemeente Elburg gemaakt heeft met de provincie en het Rijk. Momenteel is dit 32% van het totale programma tot en met 2030, zoals in de Woondeal 2023 afgesproken. Binnen de categorie betaalbare koop hanteren wij de categorie betaalbare koop tot €265.000 met een orde van grootte van 15%. Daarbij staat de gemeente open voor meer variatie: kleinere woningen, met een evenwichtige prijs-kwaliteitsverhouding. De gemeente wil hierbij voorkomen dat woningen onder de marktprijs verkocht worden en de eerste koper bij verkoop grote winsten maakt. Een goede prijs-kwaliteitsverhouding is dan belangrijk;”  Middenhuur: beperkt, met name tot €1.000. Orde van grootte komt overeen met de afspraken die we gemaakt hebben met de provincie en het Rijk. Momenteel ligt dit op 6% van het totale programma in de periode tot en met 2030, zoals in de Woondeal 2023 afgesproken.

De realisatie zal aankomen op maatwerk op geschikte locaties, in nauwe afstemming met ontwikkelaars;  Al met al is de opgave om meer focus te leggen op het realiseren van woningen in de categorieën sociale huur, betaalbare koopwoningen tot €355.000 en de middenhuur. Dit zijn belangrijke segmenten voor doelgroepen als starters, ouderen, jonge gezinnen en bijvoorbeeld mensen die doorstromen uit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Hierin conformeren wij ons aan de afspraken zoals die zijn opgenomen in de Woondeal 2023. Momenteel zal dit gaan om 68% van de totaal te realiseren woningen tot en met 2030. In de woondeal regio Noord-Veluwe van 2023 staat het regionale aandeel aan sociale huur op 29%.

24

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg Voor Elburg staat dit op 31% van de te realiseren woningen. Op grond van de Woondeal moet in Elburg 32% van de nieuwbouw worden gerealiseerd in het betaalbare segment. Dat betreft alle woningen tot € 355.000,00. Het onderscheid tussen sociale koop en betaalbare koop in onze Woonvisie is om die reden overbodig geworden. De € 355.000,00 betreft de NHG-grens 2022. Om de betaalbaarheid van dit segment te waarborgen heeft de regio deze prijs vastgezet voor de periode tot en met 2030. Om verder te borgen dat er betaalbaar gebouwd wordt voor kwetsbare doelgroepen op de woningmarkt hanteren we 15% betaalbare koop tot €265.000,00 binnen de categorie betaalbare koop tot €355.000,00. Vanuit de Woondeal is de wens om een getal te plaatsen bij de categorie middenhuur. Deze categorie is relevant voor de beoogde doelgroepen uit onze woonvisie. Hierbij gaat het voornamelijk over de starters en ouderen. De grens van €1.000,00 wordt aangehouden door het Rijk. De categorieën van sociale huur, betaalbare koopwoningen tot €355.000,00 en de middenhuur sluiten aan bij de doelgroepen uit de gemeentelijke woonvisie: starters, jonge gezinnen, ouderen en de uitstroom uit wonen en zorg. De afspraak die de regio met de provincie heeft gemaakt resulteert in 65% betaalbaarheid. In Elburg ligt dit aandeel op 68%.

Toetsing aan de woonvisie: Dit plan behelst de realisatie van een twee-onder-één-kapwoning, waardoor mogelijk doorstroming in de woningmarkt ontstaat. daarnaast is er sprake van inbreiding. Dit voldoet aan ook de opgave vanuit de woonvisie. Aansluitend op de woonvisie worden de woningen kwalitatief goed gebouwd en op de begane grond bestaat er de mogelijkheid levensloopbestendig te bouwen. De woningen zijn financieel bereikbaar voor de doelgroep waaraan een grote behoefte aan is. 3.4.4

Welstandsnota

De gemeenteraad van Elburg heeft op 25 november 2013 de Welstandsnota vastgesteld. In de nota is het welstandsbeleid van de gemeente Elburg beschreven en zijn zowel gebiedsgerichte als algemene welstandscriteria geformuleerd. In de welstandsnota worden 20 deelgebieden onderscheiden. Het plangebied is gelegen in deelgebied: 1 BP Beschermd stadsgezicht

Figuur 3.6: Indeling in deelgebieden (Bron: Welstandsnota Elburg, plangebied-zwarte stip)

25

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg Aan elk deelgebied is een welstandsniveau toegekend. Er wordt onderscheid gemaakt in drie welstandsniveau's, te weten:  'Welstandsniveau I, Zware toetsing';  'Welstandsniveau II, Reguliere toetsing';  'Welstandsvrij'.

Figuur 3.7: Welstandsniveaus (zwarte stip = plangebied) Het plangebied is gelegen in een gebied waarvoor welstandsniveau I geldt. Welstandsniveau 1 is bedoeld voor die gebieden die belangrijk en bijzonder zijn. Hierop zijn dan ook de strengste toetsingscriteria van toepassing. Het welstandsbeleid is gericht op het handhaven, herstellen en versterken van gewaardeerde of de gewenste ruimtelijke karakteristieken en de samenhang binnen het gebied of object. Het bouwplan is daarom voorgelegd aan Het Oversticht. Zij hebben een positief advies gegeven. 3.4.5

Parkeernota

Voor de gemeentelijke parkeerregeling gelden de in september 2014 vastgestelde (inter)gemeentelijke Parkeernota en de door burgemeester en wethouders vastgestelde ‘Nadere regels parkeernormen en hoogte financiële voorwaarde’. Voor parkeren geldt als uitgangspunt dat op eigen erf geparkeerd moet worden. Een bouwplan wordt getoetst aan de algemene bouwregels, waarin de eis is opgenomen voor voldoende parkeervoorzieningen. Het parkeerbeleid is in veel bestemmingsplannen geregeld met een verwijzing naar het Programma van Eisen voor de inrichting van de openbare ruimte van de gemeente Elburg. Op die manier beschikt(e) de gemeente Elburg over de mogelijkheid om bij ruimtelijke ontwikkelingen eisen te stellen aan het parkeren. Het parkeren wordt beschreven in paragraaf 4.10.

3.5

Conclusie beleid

Het planvoornemen is in overeenstemming met het beleid en draagt bij aan een versterking van het historische bebouwingslint aan de Kamperweg.

26

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg

Hoofdstuk 4 4.1

Milieu- en omgevingsaspecten

Algemeen

Ingevolge artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening wordt in dit hoofdstuk een beschrijving opgenomen van de wijze waarop de milieu- en omgevingsaspecten bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de in dit kader van belang zijnde milieu- en omgevingsaspecten.

4.2

Bodem

4.2.1

Algemeen

Bij de verkenning van mogelijkheden om nieuwe functies in een gebied te realiseren dient de bodemkwaliteit te worden betrokken. Inzicht in eventuele beperkingen aan het bodemgebruik (i.v.m. milieuhygiënische risico's voor mens, plant en dier) is noodzakelijk om te beoordelen of de grond geschikt is voor de beoogde functie. Er mogen namelijk geen nieuwe gevoelige functies op een zodanig verontreinigd terrein worden gerealiseerd, dat schade is te verwachten voor de gezondheid van de gebruikers of het milieu. Bovendien dient een bodemonderzoek uitgevoerd te worden indien gebouwen worden gerealiseerd voor menselijk verblijf. 4.2.2

Onderzoek

In oktober 2022 is door Boluwa een verkennend milieukundig bodemonderzoek uitgevoerd (zie Bijlage 1 Verkennend bodemonderzoek). Het doel van het onderzoek is, een indruk te verkrijgen over de eventuele aanwezigheid van verontreinigingen in de grond en in het grondwater van het onderzoeksterrein. Dit gebeurt om te bepalen of er vanuit milieuhygiënisch oogpunt belemmeringen bestaan, voor de toekomstige bestemming van de locatie (wonen). Vooronderzoek Op het terrein zijn geen potentieel verdachte deellocaties aanwezig of aanwezig geweest. Wel was in het verleden op de locatie sprake van een plantenkwekerij. Naast de stoffen uit het standaard pakket wordt de bovengrond derhalve aanvullend onderzocht op OCB’s. In de omgeving zijn geen (grootschalige) gevallen van bodemverontreiniging bekend die van invloed zijn op de bodemkwaliteit van de onderzoekslocatie. De onderzoeksstrategie voor het terrein is gebaseerd op verkennend bodemonderzoek zoals beschreven in de NEN-5740 voor een onverdachte niet lijnvormige locatie (ONV-NL). Veldwerkzaamheden Tijdens het veldonderzoek zijn bij de boringen geen zintuiglijke bijzonderheden waargenomen. Zintuiglijk is zowel op het maaiveld als in de boringen geen asbestverdacht materiaal en/of ondefinieerbaar puin aangetroffen. Er is daarom geen aanleiding een asbestonderzoek conform de NEN 5707 uit te voeren.

Uit de chemische analyses is het volgende naar voren gekomen:  Grond: In het onderzochte grondmengmonster van de bovengrond van MM1 zijn licht [>achtergrond] verhoogde gehalten koper, zink, kwik en lood aangetoond. Alle overige gemeten gehalten zijn lager of gelijk aan de achtergrondwaarde en/of de detectiegrenzen. In het onderzochte grondmengmonster van ondergrond van MM2 zijn licht [>achtergrond] verhoogde gehalten koper, kwik en lood aangetoond. Alle overige gemeten gehalten zijn lager of gelijk aan de achtergrondwaarde en/of de detectiegrenzen. In het onderzochte grondmengmonster van de ondergrond van MM3 zijn geen verhoogde gehalten aangetoond. Alle gemeten gehalten zijn lager of gelijk aan de achtergrondwaarde en/of de detectiegrenzen

27

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg  Grondwater: In het grondwatermonster afkomstig uit de peilbuis bij de boring B01 is een licht verhoogd [>achtergrondwaarde] gehalte barium aangetoond. Alle overige gemeten gehalten zijn lager of gelijk aan de streefwaarde en/of de detectiegrenzen. Gezien de aard en de concentraties van de aangetoonde parameters, in relatie tot de geplande woonbestemming van het terrein, zijn verhoogde risico's voor de volksgezondheid en/of het milieu op basis van de aangetoonde milieuhygiënische bodemkwaliteit, niet te verwachten. De resultaten van het onderzoek vormen dan ook geen aanleiding tot nader onderzoek en zijn geen milieuhygiënische belemmering in relatie tot de bestemming van het terrein. 4.2.3

Conclusie

Het aspect bodem is geen belemmering voor de realisering van de 2 woningen.

4.3

Water

4.3.1

Algemeen

Het waterbeleid is op verschillende bestuurslagen vormgegeven. Op Europees niveau de Europese Kaderrichtlijn Water (2000/60/EG), op rijksniveau is het waterbeheer is vastgelegd in het Nationaal Waterplan (NWP) 2016-2021 met doorwerking van de beleidsambities/uitgangspunten naar lagere overheden in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012), het Bestuursakkoord Water (2011) en de Water wet (2009). Op provinciaal niveau zijn 3 speerpunten onderscheiden: 1. Ruimte voor water. 2. Regionale berging. 3. Voldoende en kwalitatief goed drinkwater. Het waterschap Vallei en Veluwe heeft tenslotte haar beleidsuitgangspunten in Waterbeheerprogramma 2016-2021 vastgelegd. In de Keur en legger zijn regels opgenomen.

haar

Het waterbeheerprogramma gaat uit van 6 hoofddoelen: 1. beschermen het gebied tegen overstromingen; 2. zorgen voor de juiste hoeveelheid water; 3. zorgen voor de goede oppervlaktewaterkwaliteit; 4. Schoon en vuil water zo veel mogelijk scheiden; 5. haal de hoogst mogelijke waarde uit water; 6. beheerde waterketen en watersysteem als één systeem, samen met partners. Waterparagraaf In de toelichting voor plannen dient een waterparagraaf te worden opgenomen. Hierin wordt verslag gedaan van de wijze waarop rekening is gehouden met de gevolgen van het plan voor de waterhuishoudkundige situatie (watertoets). Het doel van de watertoets is te garanderen dat waterhuishoudkundige doelstellingen expliciet en op een evenwichtige wijze in het plan worden afgewogen. Deze waterhuishoudkundige doelstellingen betreffen zowel de waterkwantiteit (veiligheid, wateroverlast, tegengaan verdroging) als de waterkwaliteit (riolering, omgang met hemelwater, lozingen op oppervlaktewater). 4.3.2

Onderzoek

Het waterschap Vallei en Veluwe is in november 2022 door EDOK-RO, geïnformeerd over het plan door gebruik te maken van de digitale watertoets (http://www.dewatertoets.nl)(zie Bijlage 2). Uit de watertoets blijkt: Het plangebied raakt een waterkering. Op basis hiervan is de normale waterprocedure noodzakelijk. Het waterschap gaat overleggen met de initiatiefnemer wat deze invloed is en welke maatregelen wellicht genomen kunnen worden. Op 22 november 2022 heeft het waterschap een reactie gegeven op de watertoets, te weten:

28

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg 

Naast dat het in de beschermingszone B ligt zijn er geen bijzonderheden, het waterschap geeft een positief wateradvies. Aandachtspunten Voor de verdere uitwerking en concretisering van de beoogde ontwikkeling, geeft het waterschap aan dat rekening gehouden moet worden met een aantal algemene en gebiedsspecifieke aandachtspunten voor water. Algemene aandachtspunten Vasthouden - bergen - afvoeren Een belangrijk principe is dat een deel van het hemelwater binnen het plangebied wordt vastgehouden en/of geborgen en dus niet direct afgevoerd wordt naar de riolering of het oppervlaktewater. In het Beleids- en beheerplan Water en Riolering van de gemeente Elburg is de ambitie opgenomen om klimaatbestendig om te gaan met hemelwater. Klimaatverandering vraagt om een klimaatrobuuste inrichting met meer aandacht voor strategische inzet van afvoer, opvang en berging van hemelwater op particulier terrein en in de openbare ruimte. Voor (her)ontwikkeling van nieuwbouw zijn hiertoe eisen opgenomen. Er dient rekening gehouden te worden met een waterberging van 60 mm voor elke vierkante meter verharde oppervlak.. Hiermee wordt bereikt dat de waterzuiveringsinstallatie beter functioneert, verdroging wordt tegen gegaan en piekafvoeren in het oppervlaktewater (met eventueel wateroverlast in benedenstrooms gelegen gebieden) wordt voorkomen.

Bij lozing op oppervlaktewater zal hiervan een melding gedaan moeten worden bij het waterschap. Grondwaterneutraal bouwen Om grondwateroverlast te voorkomen adviseert het waterschap om boven de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG) te ontwerpen. Dit betekent dat aspecten zoals ontwateringsdiepte en infiltratie van hemelwater, beschouwd worden ten opzichte van de GHG. Het structureel onttrekken / draineren van grondwater is geen duurzame oplossing en moet worden voorkomen. Het waterschap adviseert de initiatiefnemer dan ook om voorafgaand aan de ontwikkeling een goed beeld te krijgen van de heersende grondwaterstand en GHG. Eventuele grondwateroverlast is in eerste instantie een zaak voor de betreffende perceeleigenaar. Schoon houden - scheiden - schoon maken Om verontreiniging van bodem, grond- en/of oppervlaktewater te voorkomen is het van belang dat het afstromende hemelwater niet verontreinigd raakt. Dit kan door nadere eisen of randvoorwaarden te stellen aan bijvoorbeeld de toegepaste (bouw)materialen. Het waterschap adviseert de initiatiefnemer om duurzame bouwmaterialen te gebruiken. 4.3.3

Conclusie

Er wordt rekening gehouden met een waterberging van 60 mm voor elke m 2 verharde oppervlak. Water is geen belemmering voor de realisatie van de twee woningen.

4.4

Erfgoed

4.4.1

Archeologie

Algemeen Wet op de archeologische monumentenzorg

29

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg In de Wet op de archeologische monumentenzorg (2007) zijn de uitgangspunten van het Verdrag van Malta (1992) binnen de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. De wet regelt de bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van opgravingen, waarbij in beginsel geldt: "de veroorzaker betaalt". Het belangrijkste doel van de wet is het behoud van het bodemarchief "in situ" (ter plekke), omdat de bodem de beste garantie biedt voor een goede conservering van de archeologische waarden. Het is verplicht om in het proces van ruimtelijke ordening tijdig rekening te houden met de mogelijke aanwezigheid van archeologische waarden. Op die manier komt er ruimte voor overweging van archeologie vriendelijke alternatieven. Sinds 1 juli 2016 bundelt de Erfgoedwet bestaande wet- en regelgeving voor het behoud en beheer van het cultureel erfgoed in Nederland. Samen met de toekomstige Omgevingswet maakt de Erfgoedwet een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed mogelijk. Zolang de Omgevingswet nog niet in werking is getreden, vallen de artikelen waarin de omgang met archeologie in de fysieke leefomgeving zijn vastgelegd, nog in de overgangsregeling van de Erfgoedwet.

Onderzoek Het plan is voorgelegd aan de regio-archeoloog, zijn advies is weergegeven in Bijlage 3 Advies regio-archeoloog. Naar aanleiding van zijn advies is in januari 2023 door Transect een archeologisch booronderzoek uitgevoerd (zie Bijlage 4 Archeologisch onderzoek BO en IVO) Vanuit het beknopte vooronderzoek is in het plangebied sprake van een hoge verwachting op het aantreffen van resten uit de periode Middeleeuwen – Nieuwe Tijd. In het plangebied is namelijk op een kaart uit 1560 een watergang zichtbaar. Deze vormde de enige vaarweg vanuit de Zuiderzee naar de vesting Elburg, tot aan de realisatie van de haven bij de Vispoort aan de westzijde van Elburg in de 17e eeuw. Sindsdien is de watergang gedempt en is het plangebied in gebruik geweest als stadstuin. Deze watergang is nog niet archeologisch onderzocht en alleen bekend uit historische en topografische bronnen. Wat de exacte omvang en begrenzing is, is vooralsnog onduidelijk. Op basis van het veldonderzoek zijn de volgende conclusies te trekken:  De natuurlijke bodemopbouw is gebaseerd op een controleboring in de getijvlakte ten westen van het plangebied. Hier is sprake van een opeenvolging van dekzand, veen en Zuiderzee-afzettingen. Het dekzand bevindt zich hier op 115 cm -Mv (0,7 m -NAP). Het plangebied wijkt hiervan af. Er is dekzand aangetroffen op ongeveer 220-270 cm -Mv (0,7 á 1,35 m -NAP).

De bovengrens is doorgaans abrupt of erosief. Een veenlaag en de Zuiderzee-afzettingen ontbreken in het plangebied. Hier is in een aantal boringen sprake van een waterbodem, die hoofdzakelijk bestaat uit organisch materiaal wat onder water tot bezinking is gekomen. Deze waterbodem, dan wel het dekzand wordt afgedekt met zandige of sterk siltige klei met daarin verspoelde resten (plantenresten, houtskool, spikkels baksteen). Deze laag is naar verwachting tot stand gekomen onder invloed van de Zuiderzee, waarbij door afkalving van oevers en kade materiaal is verspoeld. Deze laag wordt afgedekt door een dempingslaag, die gekenmerkt wordt door een sterke bijmenging van grind of puin (veelal baksteen en mortelresten). De top hiervan ligt op 60 - 90 cm -Mv (0,4 – 0,9 m +NAP). De top van de bodemopbouw bestaat uit opgebracht materiaal, een ophooglaag ten behoeve van de stadsakkers in het plangebied. Deze is circa 60-90 cm dik.  De exacte breedte van de watergang als complex kan niet worden vastgesteld, aangezien deze nog verder westelijk doorloopt. De breedte van de watergang en de insteek samen beslaat minimaal 30 meter. De oostelijke begrenzing ligt ter plaatse van de Kamperdijk aan de oostzijde van het plangebied. De watergang zelf heeft direct aan de Kamperdijk gelegen, bij boring 9, 10, 6 en 11. Dit gedeelte is circa 10 meter breed.

Ten westen hiervan zijn resten te verwachten van de aanlegfase, constructiewijze en insteek van deze watergang alsmede het toenmalige maaiveld.  Het diepste punt van de watergang zelf ligt bij boring 6 en 11. Gerekend vanaf de top van de dempingslaag tot aan de top van het dekzand betreft dit circa 190 cm. Het is onzeker of dit ook overeenkomt met de diepte van de watergang gedurende de gebruiksfase, maar vermoedelijk ligt deze wel rond de 2 meter en mogelijk nog dieper. In het kader van de voorgenomen ontwikkelingen zijn de opties.  Wanneer de archeologisch relevante niveaus door middel van een ophoging worden beschermd voor graafwerkzaamheden is geen vervolgonderzoek nodig. Daarbij wordt als uitgangspunt aangehouden dat de bufferzone tussen de graafwerkzaamheden en het relevante niveau

30

Ruimtelijke onderbouwing Kamperweg ong., Elburg minimaal 30 cm beslaat. Aangezien vanaf het maaiveld al archeologische resten worden verwacht, moet deze ophoging minimaal 110 cm beslaan.  Als er bij de fundering heipalen worden gebruikt, wordt geadviseerd om het palenplan conform de Handreiking voor Archeologievriendelijk Bouwen op te stellen. Als dat niet mogelijk is, is een vervolgonderzoek noodzakelijk (zie volgende punt).  Wanneer ophoging en een archeologievriendelijk palenplan niet gewenst of mogelijk is, wordt geadviseerd om een vervolgonderzoek (karterende en waarderende fase) uit te voeren als er graafwerkzaamheden dieper dan 30 cm -Mv (huidige maaiveld) plaatsvinden. Gezien de verwachting op hoofdzakelijk grondsporen kan dit het beste worden uitgevoerd in de vorm van een proefsleuvenonderzoek (IVO-P). Voor een dergelijk onderzoek is een Programma van Eisen noodzakelijk, die op voorhand door de bevoegde overheid (gemeente Elburg) moet worden goedgekeurd. Bovenstaande is beoordeeld door de regio-archeoloog en hij heeft besloten dat er een proefsleufonderzoek moet worden uitgevoerd. Hiervoor is een programma van Eisen (PvE) opgesteld (zie Bijlage 5 Archeologie Programma van Eisen) en akkoord bevonden door de regio-archeoloog. In juni 2023 is door Transect een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd (zie Bijlage 6 Archeologisch proefsleufonderzoek).

Uit het proefsleuvenonderzoek moest de vraag beantwoorden worden of in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig zijn, of deze behoudenswaardig zijn en onder welke randvoorwaarden behoud mogelijk is. Op basis van de waardestelling is geconcludeerd dat de vindplaats in het plangebied een score haalt die de vindplaats nipt als behoudenswaardig classificeert. Een dergelijke categorische waardestelling is voor deze vindplaats echter moeilijk te maken. Met het proefsleuvenonderzoek is de minimale breedte en diepte van de watergang in kaart gebracht. Veel meer informatie over de watergang heeft het onderzoek echter niet opgeleverd. De inschatting is dat opgraven weinig tot geen toevoegende informatie zal opleveren. Ondanks de mogelijke behoudenswaardigheid van de vindplaats wordt het plangebied voor toekomstige ontwikkeling vrijgegeven. Conclusie Het aspect archeologie is geen belemmering voor de realisatie van het plan. Ook voor het vrijgegeven plangebied bestaat altijd de mogelijkheid dat er tijdens graafwerkzaamheden toch losse sporen en vondsten worden aangetroffen. Op grond van artikel 5.10 van de Erfgoedwet, dient zo spoedig mogelijk melding te worden gemaakt van de vondst bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. 4.4.2

Cultuurhistorie

Algemeen In de visie erfgoed en ruimte 'Kiezen voor karakter' (juni 2011) zet het Rijk uiteen hoe cultureel erfgoed wordt geborgd in de ruimtelijke ordening voor de periode 2011-2015. De moderne monumentenzorg is ontwikkelings- en gebiedsgericht. Bovendien vindt het Kabinet samenwerking met publieke en private partijen van belang. In de visie wordt het karakter van Nederland gevat in vier kenmerkende eigenschappen: waterland, stedenland, kavelland en vrij land. De gebiedsgerichte omgang met erfgoed vergt dat deze karakteristieken worden verbonden met opgaven uit andere sectoren en dat de economische, sociaal-culturele en ecologische kracht van het erfgoed beter wordt uitgebaat. Veranderingen in de monumentenzorg en de ruimtelijke ordening geven burgers en bedrijven meer ruimte en geven decentrale overheden meer vrijheden en verantwoordelijkheden. Iedere overheidslaag staat voor de taak zijn belangen zo veel mogelijk vooraf kenbaar te maken en waar nodig met regels te borgen. Het rijk is daarnaast verantwoordelijk voor een goed functionerend stelsel. Provincies krijgen een centrale rol in de gebiedsgerichte belangenafweging en gemeenten verbinden gevolgen aan een gebiedsgerichte analyse van erfgoedwaarden bij het opstellen van ruimtelijke plannen. Het Rijk heeft gekozen voor vijf prioriteiten van het gebiedsgerichte erfgoedbeleid in de komende jaren: 1.