Document · PDF

Perspectiefnota 2025

Raadsvergadering 7 juli 2025, gemeente elburgBij agendapunt: Raadsvoorstel Perspectiefnota 202517.075 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Wettelijke taak

Nee.

Noodzakelijk voor instandhouding

Cultuur voor jongeren is nieuw beleid en vraagt inzet van middelen om dit door te ontwikkelen. Voor de themajaren is het wenselijk dat, gezien de nodige voorbereidingstijd, er zekerheid is over budget voor 2027.

Relatie met bestuursakkoord/12 speerpunten

We zetten in op regio Zwolle waarbij we met cultuur intensief en actief aanhaken. Daarnaast sluit het aan bij de beleidsvisies Sociaal Domein en Spots op Elburg II.

Score afwegingskader

Advies

Dit voorstel staat niet vanuit de score van het afwegingskader op de A-lijst, maar is een bestuurlijke keuze.

Kosten

Incidenteel

2026

€ 15.000,-

2027

€ 40.000,-

Structureel

2028 2029

4.2.7 Programma 6 Sociaal domein Jeugdhulp Kern

Binnen de gemeente Elburg hebben we een sterke jeugdhulpketen opgezet bestaand uit de sociale basis, basisvoorzieningen en de specialistische jeugdhulp. Momenteel lopen de tekorten in de jeugdhulp, net als bij vele andere gemeenten op. Vanuit provinciaal toezicht is het niet toegestaan structurele lasten te dekken met incidentele middelen. Om die reden willen we voor jeugdhulp via deze perspectiefnota de bedragen alsnog structureel dekken. De stijging van deze kosten zijn ontstaan door een aantal factoren: 1. De hogere tarieven voor gespecialiseerde jeugdhulp na een kostprijsonderzoek zijn hierin een belangrijke factor en oorzaak. Deze hogere kosten raken alle gemeenten. Het Rijk heeft in de voorjaarsnota besloten de gemeenten hier deels voor te compenseren. Het gaat daarbij om de volgende bedragen: Sociale basis

€ 46.987

Basisvoorzieningen

€ 141.710

Specialistische jeugdhulp

€ 1.509.475

Totaal

€ 1.698.172

2. We willen vanaf 2026 aan de voorkant realistischer en vollediger begroten dan voorheen. Waar er in de verwerking de afgelopen jaren een aantal posten niet volledig zijn meegenomen, moeten en willen we dit nu structureel corrigeren. Het gaat daarbij om de volgende bedragen:

Sociale basis

€ 59.644

Basisvoorzieningen

€ 1.341.855

Specialistische jeugdhulp

€ 127.362

Totaal

€ 1.528.861

Dit zijn de kosten als het beleid zoals we dat nu hebben ingericht (sociale basis, basisvoorzieningen en specialistische jeugdhulp) wordt voortgezet. Hierbij zijn de bedragen uit de voorjaarsnota (€ 1,6 miljoen in zowel 2026 als 2027), Meicirculaire en eventuele andere financiële tegemoetkomingen vanuit het Rijk nog niet meegenomen. Relevantie

Er wordt gewerkt aan een ombuiging zodat er een kostenbesparing kan plaatsvinden, maar daarnaast zijn er extra middelen nodig. Dit voorstel betreft geen nieuw beleid, maar het in stand houden van de huidige jeugdhulpketen. Vanwege een lagere bijdrage vanuit het Rijk en indexatie van de tarieven loopt het tekort met de huidige begroting op. Door jeugdhulp blijvend in te zetten, wordt er bespaard op (mogelijke) zwaardere zorg.

Wettelijke taak

Ja – het uitvoeren van de Jeugdwet is een wettelijke taak.

Noodzakelijk voor

Ja – de tekorten en kosten lopen zodanig op dat het zonder extra

instandhouding

middelen niet in stand te houden is.

Relatie met bestuursakkoord/12 speerpunten

In zowel een van de twaalf speerpunten als het bestuursakkoord wordt er belang gehecht aan het welzijn van kinderen en jongeren.

Score afwegingskader

Advies

Opnemen in de Perspectiefnota vanwege maatschappelijke urgentie en wettelijke verplichtingen.

Kosten

Incidenteel

Structureel

2026

€ 3.227.034,-

2027

€ 3.227.034,-

2028

€ 3.227.034,-

2029

€ 3.227.034,-

Maatwerkvoorzieningen Wmo Kern

De kosten in de zorg stijgen, zo ook de kosten binnen de Wmo. Aan de ene kant hebben we te maken met vergrijzing, aan de andere kant willen we dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen en ondersteuning krijgen in hun eigen omgeving. Er is dus méér vraag en duurdere zorg.

Relevantie

Er is een tekort om voldoende ondersteuning in te kunnen zetten. Er wordt gewerkt aan een ombuiging zodat er een kostenbesparing binnen de Wmo kaders kan plaatsvinden, maar daarnaast is er extra budget nodig om inwoners te kunnen voorzien van de juiste ondersteuning. Dit voorstel betreft hiermee geen nieuw beleid maar het in stand houden van de huidige Wmo-voorzieningen. Vanwege een lagere bijdrage vanuit het Rijk en indexatie van de tarieven zal het tekort met de huidige begroting oplopen. Door Wmo blijvend in te zetten, wordt er bespaard op (mogelijke) zwaardere zorg.

Wettelijke taak

Ja - actuele wet- en regelgeving namelijk de uitvoering van de Wmo.

Noodzakelijk voor instandhouding

Ja – de tekorten en kosten lopen zodanig op dat het zonder extra middelen niet mogelijk is om inwoners te kunnen voorzien van de juiste ondersteuning.

Relatie met bestuursakkoord/12 speerpunten

Bestuursakkoord: Als gemeente staan we voor gezond opgroeien, gezond ouder worden en het verkleinen van gezondheidsachterstanden.

Score afwegingskader

Advies

Opnemen in de Perspectiefnota vanwege maatschappelijke urgentie en wettelijke verplichtingen.

Kosten

Incidenteel

Structureel

2026

€ 406.850,-

2027

€ 406.850,-

2028

€ 406.850,-

2029

€ 406.850,-

Indexaties welzijnsinstellingen Kern

Voor de welzijnsinstellingen is voor 2025 een prijsindex bepaald. Aangezien deze welzijnsinstellingen voornamelijk loonkosten hebben, blijkt dit percentage niet toereikend. Het indexpercentage dat gehanteerd wordt voor lonen, en wat het voorstel is om over te nemen, is gebaseerd op onderzoek van de Rijksoverheid. Dit geeft daarmee een redelijke basis voor de compensatie van loonontwikkelingen.

Relevantie

Het voorstel is om dit verschil te compenseren om de dienstverlening te kunnen continueren. Gesprekken over het vervolg en structurele oplossingen zullen worden meegenomen in de ombuigingen binnen het sociaal domein.

Wettelijke taak

Deels. De professionele welzijnsinstellingen voeren verschillende wettelijke taken (o.a. Wet publieke gezondheid, Wet inburgering) uit die wij als gemeente via een opdracht en subsidie bij hen uitzetten. Niet alle taken die de welzijnsinstellingen uitvoeren zijn echter wettelijk verplicht.

Noodzakelijk voor instandhouding

Als we niet de juiste index hanteren, betekent dit dat de instellingen moeten snijden in hun dienstverlening. Daarmee is dit voor nu noodzakelijk.

Relatie met bestuursakkoord/12 speerpunten

Het bestuursakkoord benadrukt het belang van gezondheid en ondersteuning, met aandacht voor leefstijl. We pakken deze ambitie op met onze verenigingen en maatschappelijke partners, en nemen als gemeente hierin de regie.

Score afwegingskader

Advies

Dit voorstel staat niet vanuit de score van het afwegingskader op de A-lijst. Advies is om dit voorstel op te nemen vanwege de maatschappelijke relevantie van het continueren van de dienstverlening. Het is daarbij de bestuurlijke wens om dit structureel te regelen.

Kosten

Incidenteel

2026

€ 125.218,-

Structureel

2027

2028 2029 Herijking subsidiebeleid Kern

In 2024 is het traject herijking subsidiebeleid afgerond met college en raad na een zorgvuldig participatietraject. De nieuwe Algemene subsidieverordening (ASV) is vastgesteld door de raad. En de subsidieregeling behorend bij artikel 3 ASV gemeente Elburg daarna door het college. Omdat we als gemeente meer van clubs en verenigingen verwachten en omdat hun kosten gestegen zijn, is ook besloten om hen meer tegemoet te komen: 1. los te laten dat een lid/deelnemer inwoner moet zijn van de gemeente Elburg en 2. de subsidiebedragen voor transformerende verenigingen en clubs te verhogen met maximaal 25% met ingang van 2026.

Relevantie

Het nieuwe beleid gaat in per 1 januari 2026, waarvoor de meerkosten van belang zijn om hier uitvoering aan te kunnen geven. In 2026 volgt een evaluatie en nieuwe afweging voor 2027 en later.

Wettelijke taak

Het uitvoeren van de nieuwe Algemene subsidieverordening (ASV), vastgesteld door de raad.

Noodzakelijk voor instandhouding

In lijn met het collegebesluit worden de meerkosten voor de beleidsverruiming opgevoerd bij de perspectiefnota.

Relatie met bestuursakkoord/12 speerpunten

• Bestuursakkoord: Ieder mens telt. Iedereen moet mee kunnen doen. Te denken valt aan sporten met een beperking. We betrekken zoveel mogelijk partijen, zoals het gezin, het onderwijs, de sport en het verenigingsleven bij opvoeden en opgroeien. • Collegeprogramma: Inclusiebeleid en uitvoering. Een gezonde leefstijl: bewegen, gezond eten, weinig alcohol, geen drugs; Subsidieregeling voor maatschappelijke initiatieven realiseren.

Score afwegingskader

Advies

Advies om dit voorstel op te nemen vanwege de maatschappelijke relevantie en de eerder gedane toezegging.

Kosten

Incidenteel

2026

€ 50.000,-

Structureel

2027 2028 2029 Voortzetten minimabeleid Kern

In de perspectiefnota 2024 is besloten om voor twee jaar geld beschikbaar te stellen voor het minimabeleid. Hierdoor is 1) de inkomensgrens naar 120% bijstandsnorm is gegaan voor individuele inkomenstoeslag en volwassenenpakket en 2). huidige tegemoetkomingen op peil gehouden voor individuele inkomenstoeslag en kind- en volwassenenpakket. Het voorstel is om dit minimabeleid voort te zetten in 2027.

Relevantie

Naast meer besteding voor inwoners met een laag inkomen levert dit administratief ook winst op.

Wettelijke taak

Nee, we breiden de doelgroepen uit wat op verschillende manieren voordelen oplevert.

Noodzakelijk voor instandhouding

Om het beleid voort te kunnen zetten is er ook in 2027 budget nodig.

Relatie met bestuursakkoord/12 speerpunten

Het bestuursakkoord en collegeprogramma spreken van het waarborgen van een goed vangnet en bestaanszekerheid voor de minima.

Score afwegingskader

Advies

Dit voorstel staat niet vanuit de score van het afwegingskader op de A-lijst, maar voor de continuering is de bestuurlijke wens om het minimabeleid voort te zetten tot en met 2027, waarna het nieuwe college en gemeenteraad vervolgens opnieuw kan afwegen of het minimabeleid op deze manier voort te zetten wenselijk is.

Kosten

Incidenteel

Structureel

2026 2027

€ 152.000,-

2028 2029

4.2.8 Programma 7 Volksgezondheid en milieu Er zijn geen voorstellen in deze perspectiefnota vanuit het programma Volksgezondheid en milieu.

4.2.9 Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en stedelijke vernieuwing Woonwagenstandplaatsen Kern

Er is sprake van langjarig achterstallig onderhoud van de sanitairgebouwen bij de woonwagenstandplaatsen aan de Giek. De afgelopen tijd is onderzocht of verkoop van de woonwagenstandplaatsen met de sanitair-gebouwen een mogelijkheid is. Dit is niet gelukt door de wettelijke eis van een marktconforme verkoopprijs. Ook erfpacht bleek niet haalbaar. Als verhuurder van de standplaatsen zijn wij verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de standplaatsen en verplicht hier zorg voor te dragen. Wel wil het college toewerken naar een marktconforme huurprijs.

Relevantie

Het onderwerp draagt bij aan goede huisvesting voor een specifieke doelgroep.

Wettelijke taak

De gemeente is verantwoordelijk voor goed onderhoud van het verhuurde.

Noodzakelijk voor instandhouding

Ja, er is al sprake van achterstallig onderhoud.

Relatie met bestuursakkoord/12 speerpunten

Ja, Inclusie (speerpunt 7), gezonde woonomgeving (speerpunt 10).

Score afwegingskader

Advies

Dit voorstel is vorig jaar bij de perspectiefnota niet gehonoreerd. Het achterstallig onderhoud wordt steeds groter. Verkoop van de standplaatsen is niet gelukt. Daarmee is onderhoud niet langer uit te stellen.

Kosten

Incidenteel

2026

€ 100.000,-

Structureel

2027 2028 2029 Cofinanciering Molenkamp Kern

We werken aan een gebiedsontwikkeling Molenkamp samen met voetbalvereniging ESC, de korfbalvereniging KVE, Omnia, Groenstad Elburg, tuinderij en vastgoedeigenaren. In de gebiedsontwikkeling komen (zorg)appartementen, dagbesteding, tuinderij en middenhuurwoningen. Voor de buitenruimte vragen we subsidie aan bij de Regiodeal Zwolle. Daarvoor is minimaal 50% cofinanciering vanuit de gemeente nodig.

Relevantie

Het voorstel draagt bij aan een nieuwe voorziening in de vorm van wonen, bewegen, gezondheid waar vele partijen bij betrokken zijn.

Wettelijke taak

Gebiedsontwikkeling op zich is geen wettelijke taak. Wel draagt het totaal bij onze volkshuisvestelijke taak.

Noodzakelijk voor instandhouding

Nee

Relatie met bestuursakkoord/12 speerpunten

Woningbouw, bewegen en gezondheid zijn belangrijke pijlers in het collegebeleid. Deze gebiedsontwikkeling gaat over deze drie aspecten.

Score afwegingskader

Advies

Opnemen, het gevraagde bedrag is essentieel voor het verkrijgen van de subsidie regiodeal Zwolle voor dit onderdeel. De verplichte cofinanciering is 50%. In die zin is het nu of nooit. Maatschappelijk is dit project vanwege het grote aantal betrokken partijen, de sportvoorziening, (zorg)appartementen en de tuinderij van groot belang.

Kosten

Incidenteel

2026

€ 150.000,-

Structureel

2027 2028 2029 Meerjaren Onderhouds Planning gemeentelijk vastgoed Kern

Voor het gemeentelijk vastgoed hebben we een accommodatiebeleid. Dit beleid vertaalt zich in een beheerplan onderhoud gebouwen. Vanuit het beheerplan stellen we een onderhoudsplanning op. De meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) gaat over vastgoed. Het gaat over gebouwen inclusief dorpshuizen, zwembad, monumenten en bouwwerken geen gebouwen zijnde (zoals bruggen, muren, vestingwerken). Idealiter kijken we voor onderhoud van vastgoed 15 jaar vooruit. Dat betekent dat gelden nodig zijn voor het actuele onderhoud én dat er gespaard wordt middels een voorziening voor de toekomst. Dat was tot voor kort altijd de werkwijze in de gemeente Elburg.

Vorig jaar bij de perspectiefnota is dit systeem losgelaten en is incidenteel budget geregeld voor de jaren 2024, 2025 en een deel van 2026. Het incidenteel dekken van structurele lasten is echter niet langdurig toegestaan, vanuit zowel de accountant als de Provincie. Met de voorstellen in deze perspectiefnota is er weer een structurele en toereikende voeding van de reserve. Daarbij kijken we 15 jaar vooruit. De bedragen zijn gebaseerd op het minimaal benodigde onderhoud. Op basis van een inspectie is bepaald wanneer onderhoud daadwerkelijk nodig is. Relevantie

Het gaat hier om een beheerstaak.

Wettelijke taak

Onderhoud van gebouwen hoort bij goed eigenaarschap.

Noodzakelijk voor instandhouding

Zonder dit plan en de benodigde financiering is instandhouding van de gemeentelijke gebouwen niet mogelijk.

Relatie met bestuursakkoord/12 speerpunten

Nee, het is een reguliere beheerstaak.

Score afwegingskader

Advies

Opnemen in de Perspectiefnota. Het onderhoudsplan is doorgerekend op minimaal verantwoord onderhoudsniveau. Verder uitstel van onderhoud leidt in de toekomst tot meerkosten.

Kosten

Incidenteel

Structureel

2026

€ 732.500,-

2027

€ 732.500,-

2028

€ 732.500,-

2029

€ 732.500,-

Verhoging storting reserve vervoermiddelen Kern

De gemeente heeft een reserve voor vervoermiddelen. Deze reserve is voor 10 jaar doorgerekend en er is een vervangingsplan opgesteld. Daaruit blijkt dat de reserve onvoldoende is om langjarig de huidige vervoermiddelen van de gemeente in stand te houden en tijdig te vervangen.

Relevantie

Het gaat hier om een beheerstaak.

Wettelijke taak

Deels. De gemeente heeft veel onderhoud van de openbare ruimte in eigen beheer. Daar horen vervoermiddelen bij. Daarnaast gaat het om vervoermiddelen voor onder meer Toezicht en handhaving.

Noodzakelijk voor instandhouding

Ja, vervoermiddelen hebben een vervangingstermijn.

Relatie met bestuursakkoord/12 speerpunten

Nee, het is een reguliere beheerstaak.

Score afwegingskader

Advies

Dit verzoek is vorig jaar bij de perspectiefnota deels gehonoreerd. Inmiddels heeft een nieuwe doorrekening geleid tot inzicht in de benodigde financiering.

Kosten

Incidenteel

2026

Structureel € 88.400,-

2027

€ 88.400,-

2028

€ 88.400,-

2029

€ 88.400,-

4.3 Overzicht van voorstellen met een alternatieve oplossing (A2-lijst) Naast de A 1 - en B-lijst heeft het college een aantal voorstellen op een zogeheten A 2 -lijst geplaatst. Dit zijn voorstellen die op basis van het afwegingskader niet direct inpasbaar zijn in het structurele begrotingskader en daarom in eerste instantie op de B-lijst zijn terechtgekomen. Het college acht deze voorstellen echter van zodanig belang, dat zij deze alsnog wil meenemen in de verdere begrotingsuitwerking. Daarbij wordt onderzocht of er alternatieve oplossingen zijn, bijvoorbeeld alternatieve dekkingsmogelijkheden binnen bestaande budgetten. De voorstellen op deze A 2 -lijst worden daarmee niet opgenomen in de Perspectiefnota, maar blijven in beeld richting de begroting 2026–2029.

4.3.1 Programma 0: Bestuur en ondersteuning Korte omschrijving

2026

2027

2028

2029

Incidenteel/

structureel

Aanschaf pakket voor de subsidieadministratie Het huidige proces in Excel is tijdrovend, foutgevoelig en inefficiënt.

€ 20.000,-/

nvt /

€ 15.000,-

Uitbesteding proces elektronische publicaties (DROP) Het gaat om de uitvoering van de Wet elektronische publicaties (Wep). Het huidige proces voor het invoeren en publiceren van regelgeving en kennisgevingen in

nvt /

€ 12.000,-

nvt /

€ 57.000,-

Reden niet opgenomen

Opmerking

We onderzoeken of binnen de bedrijfsvoering een andere oplossing mogelijk is. Daarom zetten we de huidige werkwijze voorlopig voort.

Inwoners en organisaties kunnen met het pakket online de status van hun subsidieaanvraag volgen, wat de dienstverlening en transparantie verhoogt.

Er wordt onderzocht of binnen de bedrijfsvoering een andere oplossing mogelijk is. De consequentie is dat de huidige werkwijze vooralsnog wordt doorgezet.

Door de publicaties uit te besteden, kan de gemeente haar personele capaciteit effectiever inzetten. Duidelijke en tijdige publicaties verminderen de kans op juridische geschillen en vergroten de toegankelijkheid van regelgeving voor inwoners.

Er wordt onderzocht of binnen de bedrijfsvoering een andere oplossing mogelijk is.

Informatieveiligheid en privacy staan tegenwoordig hoog op de maatschappelijke agenda. Informatieveiligheid raakt elke inwoner en organisatie die met de

DROP is tijdrovend, foutgevoelig en inefficiënt. Daarom is voorgesteld om het uit te besteden aan een gespecialiseerd bureau. Structurele uitvoering van DPIA’s en privacy applicatie Voor processen met een hoog privacy-risico is het uitvoeren van Data Protection Impact

Assessments (DPIA’s) verplicht (art. 35 AVG).

gemeente communiceert en daarmee onze dienstverlening. Niet opnemen van dit voorstel brengt juridische risico's met zich mee, zoals toezicht-maatregelen van de Autoriteit Persoonsgegevens, bestuurlijke waarschuwingen of maatregelen (verwerkers-verbod) of juridische claims (waaronder persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder).

4.3.2 Programma 1: Veiligheid Korte omschrijving

Verbinding regio Door de toename van de regionale samenwerking hebben de burgemeesters en secretarissen besloten om een Strategisch Adviseur aan te

2026

2027

2028

2029

Incidenteel/

structureel

nvt /

€ 13.500,-

Reden niet opgenomen

Opmerking

Er wordt onderzocht of dit uit een ander budget kan worden gedekt.

Een hoge graad van fysieke en sociale veiligheid in onze gemeente bevorderen en het bestrijden en tegengaan van ondermijning zijn speerpunten van ons bestuur.

stellen die zich gaat inzetten om de verbinding op ambtelijk en bestuurlijk niveau te versterken. Deze functionaris gaat de gezamenlijke uitdagingen op landelijk en regionaal niveau samenbrengen en eenduidig beleid aanjagen.

4.3.3 Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat Korte omschrijving

Mobiliteitsonderzoek Het gaat om een onderzoek naar de mobiliteit op ons lokale en regionale wegennet ten gevolge van de woningbouw in de Wvg gebieden.

2026

2027

2028

2029

Incidenteel/

structureel

Reden niet opgenomen

Opmerking

Onderzoek naar de mobiliteit ten gevolge van onze WVG gebieden en andere ontwikkelingen wordt meegenomen bij en gefinancierd uit de gelden voor de Corridor

nvt / € 75.000,-

Flevoland/A28 en het WVG gebied Elburg.

4.3.4 Programma 6 Sociaal domein Korte omschrijving

2026

2027

2028

2029

Incidenteel/

structureel

Reden niet opgenomen

Exploitatiebijdrage SGE

nvt /

Voorstel is de exploitatiesubsidie

Tekorten bij SGE ontstaan onder meer door oplopende personeelskosten, het inhuren van uitzendkrachten en gestegen

€ 110.000,-

in eerste instantie alleen voor 2026 te verstrekken. Dit kan gefinancierd worden uit het budget groot onderhoud. De

kosten voor energie en onderhoud.

Opmerking

financiering voor het jaar 2026 staat daarmee op de A2-lijst omdat het niet vanuit de perspectiefnota gefinancierd wordt, maar vanuit bestaande budgetten.

Exploitatiebijdrage De Deel Het gaat om een exploitatiebijdrage tot aan de oplevering nieuwbouw.

€ 25.000,-/

Voorstel is dit bedrag te

nvt

financieren vanuit het budget groot onderhoud.

4.3.5 Programma 7 Volksgezondheid en milieu Korte omschrijving

Geluid- en bodemtaken. Het gaat hier om wettelijke taken op het gebied van bodemkwaliteitsbeheer en geluid die met de komst van de Omgevingswet van de provincie

2026

2027

2028

2029

Incidenteel/

structureel

nvt /

€ 45.000,-

Reden niet opgenomen

Opmerking

Deze wettelijke taken worden uitgevoerd en gefinancierd uit de lopende begroting.

naar de gemeente zijn gegaan. Uitvoering geschiedt door de Omgevingsdienst. Voor 2025 is vorig jaar bij de perspectiefnota incidenteel geld verstrekt.

4.4 Overzicht van niet opgenomen voorstellen (B-lijst) In deze paragraaf staan de voorstellen die op dit moment niet zijn opgenomen in de Perspectiefnota 2025 en waarvan het college adviseert deze niet verder uit te werken voor de komende begrotingsperiode. Deze voorstellen passen niet binnen het beschikbare financiële kader, scoren laag op de gehanteerde beoordelingscriteria of zijn op dit moment (nog) niet uitvoerbaar.

4.4.1 Programma 0: Bestuur en ondersteuning Korte omschrijving

2026

2027

2028

2029

Incidenteel/

structureel

Implementatie Network and

€ 95.000,-/

nvt /

Er is geen toereikende financiering Via de Cyber-beveiligingswet wordt

Information Security-richtlijn (NIS2) Deze EU-richtlijn wordt

€ 93.000,-

beschikbaar gesteld door het Rijk voor deze taak. De NIS2-richtlijn geldt sinds 17

opgenomen in de Cyberbeveiligingswet. Het gaat om een wettelijke taak. Informatieveiligheid en privacy staan tegenwoordig hoog op de

Reden niet opgenomen

Opmerking

de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) verplicht. Daar voldoet de gemeente Elburg nog niet aan. Als we de wettelijke

oktober 2024. De Cyberbeveiligingswet is nog niet verplichtingen niet nakomen, kan vastgesteld, deze wordt mogelijk in dat leiden tot toezichtmaatregelen het derde of vierde kwartaal 2025 door de Autoriteit van kracht. Door deze

Persoonsgegevens, bestuurlijke

maatschappelijke agenda. Het is voor de dienstverlening van belang om mee te gaan in die ontwikkeling en enige investering is over een jaar waarschijnlijk

onzekerheid is uitstel met een jaar waarschuwingen of maatregelen mogelijk. (verwerkers-verbod) of juridische claims (waaronder persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder). Het kan ook de

onvermijdbaar.

Formatie Privacy Officer Oplossen van achterstanden om te voldoen aan kaders informatieveiligheid en privacybescherming

reputatie van de gemeente Elburg als betrouwbare overheid onder druk zetten. nvt /

nvt /

€ 110.000,-

Uit de evaluatie formatie PO (B&W 11 maart 2025) blijkt dat 2,0 fte nodig is om op het gewenste niveau te komen en om de achterstanden weg te werken. Om de taken van de Privacy Officer volledig en effectief uit te kunnen voeren is (minimaal) een structurele formatie van 1,0 fte noodzakelijk (A 1 -lijst). Voor het inlopen van de achterstanden wordt gezocht naar tijdelijke oplossingen.

Programma Dienstverlening Het programma richt zich op een toekomstbestendige, toegankelijke en inclusieve dienstverlening die voldoet aan actuele wet- en regelgeving én op het zichtbaar maken van de kwaliteit van dienstverlening via klantwaardering en servicenormen.

€ 20.000,-/

nvt /

€ 82.000,-

Gelet op de financiële situatie is onderzocht hoe het programma met minder budget gerealiseerd kan worden. Daarom wordt voorgesteld om af te schalen naar een minimumvariant. Dat kan door: 1. De benodigde formatie voor het ontwikkelen van een dashboard te incorporeren in het zaak- en procesgericht werken; 2. De formatie voor de webredactie te beperken door gebruik te maken van vacatureruimte; 3. Af te zien van een klantwaarderingssysteem wat, anders dan het dashboard om te

monitoren op de A 1 -lijst, inwoners feedback kan laten geven op het klantcontact. Door deze keuzes ontstaat ruimte om de focus te leggen op taken met directe maatschappelijke impact, zoals begrijpelijke communicatie, digitale inclusie en passende ondersteuning (A 1 -lijst), zonder dat de ambitie van toegankelijke en inclusieve dienstverlening uit het oog wordt verloren.

4.4.2 Programma 1: Veiligheid Korte omschrijving

Aanpak ondermijning In Noord- en Oost-Gelderland werken gemeenten intensief samen bij de aanpak van ondermijning. Dit doen zij met als doel om ondermijnende

2026

2027

2028

2029

Incidenteel/

structureel

nvt /

€ 7.500,-

Reden niet opgenomen

Opmerking

Betreft nieuw beleid. Dit is geen wettelijke taak of verplichting.

Een hoge graad van fysieke en sociale veiligheid in onze gemeente bevorderen en het bestrijden en tegengaan van ondermijning zijn speerpunten van ons bestuur.

criminaliteit in samenwerking met veiligheidspartners effectief te bestrijden. Een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle aanpak is een gedegen informatieonderzoek bij meldingen en signalen van ondermijning. Het zorgvuldig vastleggen en analyseren van gegevens speelt hierin een cruciale rol. Data-gedreven

werken maakt het mogelijk om kwetsbare branches en risicovolle situaties beter in beeld te brengen, om gericht de weerbaarheid van inwoners en ondernemers te versterken en indien nodig passende bestuurlijke maatregelen te nemen.

4.4.3 Programma 4 Onderwijs Korte omschrijving

Integraal Huisvesting Plan (zie ook bij par. 4.2.5).

2026

2027

2028

2029

Incidenteel/

structureel

nvt /

€ 735.000,-

Reden niet opgenomen

Opmerking

Het gaat hier om het niet financieel opnemen van de 25% opslag bij nieuwbouw/renovatie en om de gemeentelijke bijdrage niet op 100% te zetten maar op

Bij de businesscase voor iedere afzonderlijke school zat t.z.t. waarschijnlijk een eenmalige bijdrage nodig zijn. Verdere besparing is mogelijk door

83% (wettelijke minimum). Ook na deze bezuiniging zorgen we voor geschikte onderwijsgebouwen. Daar zorgt de gevraagde bijdrage op de Alijst voor. De maatschappelijke

andere beleidskeuzes in het IHP.

gevolgen zijn daarmee beperkt, terwijl de financiële gevolgen van deze bijstelling op de gemeentelijke begroting groot zijn (in positieve zin).

4.4.4 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Korte omschrijving

Versterking deelname Internationale Hanzedagen Met een inzet van een gezamenlijke Hanzesteden-stand op de markt bij de Internationale Hanze-dagen en de reis- en verblijfkosten van 7 betrokkenen

2026

2027

2028

2029

Incidenteel/

Reden niet opgenomen

Opmerking

structureel

nvt /

€ 4.000,-

Geen urgentie en beperkte maatschappelijke meerwaarde, gezien de financiële uitdagingen.

nvt /

Na de jaren 2026 en 2027 van

Er wordt binnen Cultuurregio

€ 40.000,-

het opstarten van jongerencultuur en instandhouding van de themajaren zal, in de financiële

Zwolle samengewerkt op dit onderwerp.

en vertegenwoordigers is een verhoging van het budget met een bedrag van 4000 naar verwachting dekkend. Cultuur in gemeente Elburg Jongerencultuur Vanuit Cultuurregio Zwolle wordt ingezet op talentontwikkeling van jongeren in de tijd van nu. Door jongeren de kans te geven om zich op een andere manier te kunnen uiten, bieden we mogelijkheid tot ontplooiing en inzet op de culturele ‘maakomgeving/makershuis’ voor de periode 2025-2030.

situatie die dan geldend is, opnieuw een afweging gemaakt kunnen worden.

Themajaren cultuur Voor de jaren 2025 en 2026 is in 2024 zijn er middelen toegekend voor de themajaren cultuur. Wanneer dit structureel wordt, kunnen instellingen, musea, verenigingen eerder met

voorbereidingen en programmering aan de slag.

4.4.5 Programma 6 Sociaal domein Korte omschrijving

2026

2027

2028

2029

Incidenteel/

structureel

nvt /

€ 12.000,-

Geen dekking binnen begroting beschikbaar, geen wettelijke verplichting.

Indexaties

nvt /

In tijden van financiële krapte is

welzijnsinstellingen Het gaat hier om een voorstel om

€ 125.218-

het goed de tijd te nemen om ook naar bestaand beleid te kijken en vervolgens de gevolgen te bekijken op de langere

Indexatie en extra benodigde abonnementen Door indexatie en extra abonnementen op diverse handboeken en lidmaatschappen

Reden niet opgenomen

Opmerking

is er door de jaren heen een tekort ontstaan.

tot en met 2026 de indexaties incidenteel te dekken en richting 2027 te kijken naar bestaand beleid en structurele financiële

termijn. Dit vertaalt zich vervolgens door naar meerdere jaren, maar is voor nu nog onvoldoende helder.

oplossingen. Voortzetten minimabeleid

nvt /

Dit betreft het voortzetten huidig

(inkomensgrens 120% bijstandsnorm voor individuele inkomenstoeslag en volwassenenpakket en huidige

€ 152.000,-

beleid, geen wettelijke verplichting maar een aanvullend aanbod. Daarnaast is er tot en met 2026 budget voor

tegemoetkomingen op peil houden voor individuele inkomenstoeslag en kind- en volwassenenpakket). Centrum Seksueel Geweld De dienstverlening wordt beter gevonden, als gevolg van

beschikbaar en is daarmee de mogelijkheid om, in de financiële situatie die dan geldend is, opnieuw een afweging te maken. € 10.000,- /

€ 10.000,- /

We weten nu nog niet welke

nvt

kosten dit precies met zich meebrengt of en hoe we die

maatschappelijke ontwikkelingen (denk daarbij aan MeToo, uitzending The Voice). Hierdoor is het aantal meldingen bij CSG explosief gestegen. Meer

kunnen dekken. Daarmee voor nu nog onvoldoende bekend wat de urgentie is en de financiële impact.

dienstverlening betekent meer kosten, tot nu toe opgevangen door middelen centrumgemeente Apeldoorn maar die middelen zijn eindig. Exploitatiebijdrage SGE Tekorten bij SGE ontstaan ondermeer door oplopende personeelskosten, het inhuren van uitzendkrachten en gestegen

nvt /

€ 110.000,-

kosten voor energie en onderhoud.

Voorstel is de exploitatiesubsidie in eerste instantie alleen voor 2026 te verstrekken. Dit kan echter gefinancierd worden uit het budget groot onderhoud. We

De structurele tekorten op gemeenschapshuizen zal in 2026 tot een gesprek leiden over de toekomst van alle dorpshuizen en MFA’s en de rol van de gemeente

gaan met de SGE in gesprek om te kijken hoe de financiële situatie toekomstbestendig kan gaan worden. De financiering in 2025 gaat wel door.

daarin. Daartoe werken we momenteel aan een visie op dorps- en gemeenschapshuizen als onderdeel van het gemeentelijk accommodatiebeleid.

4.4.6 Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en stedelijke vernieuwing Korte omschrijving

Dienstverleningsovereenkomst (DVO) Wonen Het gaat om gelden voor volkshuisvesting, de urgentiecommissie en de versnellingstafel woningbouw, zoals genoemd in de woondeal.

2026

2027

2028

2029

Incidenteel/

structureel

nvt /

€ 36.000,-

Reden niet opgenomen

Opmerking

In deze tijd van financiële krapte kan helaas niet meer aan iedere wens worden voldaan. Zorgvuldige afweging is nodig. Ook geven we hiermee een

De gemeente Elburg is hierbij afhankelijk van de keuzes binnen de DVO Noord Veluwe.

signaal aan de provincie dat niet alles meer kan.

Financiën

5.1 Financiële uitgangspositie Als uitgangspunt voor de financiële positie gebruiken we de door de raad vastgestelde Meerjarenbegroting 2025–2028, aangevuld met de uitkomsten van de september- en decembercirculaires 2024 van het Rijk. Op basis hiervan is het structurele begrotingsresultaat voor de komende jaren positief. Dit komt met name door de structurele aanpassingen die het Rijk in de tweede helft van 2024 heeft doorgevoerd in de circulaires. BG-26

BG-27

BG-28

BG-29

Totaal baten

80.997

78.309

79.794

Totaal lasten

80.979

78.380

79.618

-71

176

Incidentele baten

3.520

652

Incidentele lasten

3.213

296

Saldo incidentele lasten en baten

-307

-356

Totaal structurele mutaties sept/dec-circulaires 2024

832

872

740

Structureel en reëel resultaat*

543

445

560

Begrotingsresultaat MPB 2025-2028

Bedragen x € 1.000 *

Begroting MPB 2025-2028 plus structurele mutaties september- en decembercirculaires 2024

In bovenstaande tabel zijn een aantal belangrijke ontwikkelingen nog niet in zijn geheel meegenomen. Het gaat daarbij om financiële gevolgen voortkomend uit:  Voorjaarsnota en Meicirculaire 2025  Loon- en prijsstijgingen  Uitkomst Cao-onderhandelingen gemeenten 2025-2027  Structurele effecten uit de voorjaarsrapportage 2025  Resultaat van de jaarrekening 2024  Eventuele ombuigingen binnen bestaand beleid.

5.1.1 Voorjaarsnota 2025 en Meicirculaire 2025 In april 2025 heeft het kabinet de Voorjaarsnota gepresenteerd. Deze nota bevat belangrijke financiële ontwikkelingen voor gemeenten die in de Meicirculaire 2025 nader worden uitgewerkt. De Meicirculaire 2025 wordt verwerkt in de Meerjarenbegroting 2025-2029 van de gemeente Elburg. Voor de jaren 2026 tot en met 2027 stelt het kabinet cumulatief en incidenteel € 3 miljard extra beschikbaar voor gemeenten. Dit bedrag is bedoeld om onder andere de kosten van de jeugdzorg beter te kunnen dekken en de terugval in het gemeentefonds vanaf 2026 deels op te vangen. Dit zal deels helpen om onze te verwachten tekorten te verkleinen. Voor de periode 2025–2027 ontstaat enige financiële ruimte voor gemeenten, met name rond jeugdzorg. In de voorjaarsrapportage is aangegeven dat de gemeente Elburg in 2026 en 2027 voor elk jaar een bedrag van € 1,6 miljoen ontvangt. Dit bedrag is al wel meegenomen bij onze oplossingsrichtingen. Bij de Meicirculaire 2025 ontvangen wij inzicht in de definitieve bedragen. Vanaf 2028 blijven er onzekerheden bestaan. De gemeente Elburg moet zich voorbereiden op mogelijke nieuwe tekorten, vooral als de beoogde hervormingen minder snel of minder effectief blijken te zijn dan nu verondersteld.

5.1.2 Loon- en prijsstijgingen De loon- en prijscompensatie in de Begroting van de gemeente Elburg is gekoppeld aan de percentages zoals deze jaarlijks in de Meicirculaire worden opgenomen. Deze worden eind mei bekendgemaakt.

5.1.3 Structurele effecten voorjaarsrapportage 2025 De voorjaarsrapportage 2025 van de gemeente Elburg wordt in juli aan de raad voorgelegd ter vaststelling. Voor 2026 wordt een positief resultaat van € 800.000 verwacht en voor de jaren 2027 en 2028 respectievelijk € 200.000 en € 500.000. Hoewel de Voorjaarsrapportage 2025 zich in eerste instantie richt op bijstelling van de budgetten binnen het lopende boekjaar, komen hierin ook structurele wijzigingen naar voren. De uitwerking hiervan vindt plaats bij de Begroting 2026-2029.

5.1.4 Resultaat van de Jaarrekening 2024 In juli wordt ook de Jaarrekening 2024 aan de raad voorgelegd. Het te verwachten positief onbestemde resultaat van € 4,8 miljoen kan door resultaatbestemming worden ingezet voor dekking van incidentele lasten. Voor een deel is dit ook opgenomen onder oplossingsrichtingen.

5.1.5 Eventuele ombuigingen binnen bestaand beleid In hoofdstuk 6 wordt nader ingegaan op oplossingsrichtingen en het vervolg richting begroting. Met als uitgangspositie een structureel positief begrotingsresultaat kijken we nu naar het effect van de voorstellen zoals vermeld in hoofdstuk 4 op dit resultaat.

5.2 Omvang effect nieuw beleid In hoofdstuk 4 beschrijven we de voorstellen voor nieuw beleid. Ze dragen bij aan gemeentelijke doelen, zijn wettelijk verplicht of noodzakelijk voor goed beleid. Sommige niet-verplichte voorstellen zijn toch opgenomen vanwege hun maatschappelijk belang, zoals het bevorderen van leefbaarheid, inclusie en het voorkomen van toekomstige problemen. In onderstaande tabel wordt een totaaloverzicht van de financiële impact gegeven. BG-26

BG-27

BG-28

BG-29

A 1 -lijst - opgenomen in Perspectiefnota 2025 incidenteel

1.008

992

structureel

5.031

A 2 -lijst - niet opgenomen/alternatieve dekking incidenteel

230

structureel

143

incidenteel

125

105

structureel

1.080

1.315

1.507

B-lijst - niet opgenomen

Bedragen x € 1.000

Wat hieruit volgt is het effect op het structureel en reëel begrotingsresultaat voor de Meerjarenbegroting 2026 tot en met 2029.

5.3 Financieel resultaat met effect nieuw beleid In onderstaande tabel hebben wij de voorstellen voor nieuw beleid zoals deze in de A-lijst zijn opgenomen, verwerkt in het begrotingsresultaat. Daarbij stellen wij voor de incidentele voorstellen uit Domein Samenleving eenmalig te dekken uit Reserve Sociaal Domein en de overige incidentele voorstellen uit de algemene reserve. De structurele lasten resulteren in een negatief structureel en reëel resultaat.

Structureel en reëel resultaat per begin 2025

BG-26

BG-27

BG-28

BG-29

543

445

560

Voorstellen A 1 -lijst Incidenteel

-1.008

-992

Structureel

-5.031

Dekking uit Algemene Reserve

792

800

Dekking uit Reserve Sociaal Domein

216

192

-4.488

-4.586

-4.471

Structureel/reëel resultaat met nieuw beleid Bedragen x € 1.000

5.4 Financiële risico’s In deze perspectiefnota onderkennen we op diverse thema’s financiële risico’s, die niet direct in geld zijn uit te drukken. 1. Zoals uitgewerkt in hoofdstuk 3.1 is een groot financieel risico de ontwikkeling van het

7. 8.

gemeentefonds in de komende jaren, onder meer met betrekking tot de financiering van jeugdzorg. Ondanks toezeggingen in de voorjaarsnota blijft de ontwikkeling van het gemeentefonds de komende jaren uiterst onzeker en daarmee een structureel risico. We kennen diverse open-einde-regelingen in de uitvoering van het sociaal domein, waaronder de Jeugdwet en de Wmo. Dit betekent dat het risico op overschrijdingen van gestelde budgetten altijd aanwezig is. Dit zien we ook in de afgelopen jaren, en vormt een risico in de financiën. In de afgelopen jaren is er onderzoek gedaan naar een toekomstbestendige invulling van Inclusief Groep, het Werk- en leerbedrijf van de gemeenten Oldebroek, Elburg, Nunspeet, Harderwijk, Ermelo, Putten en Nijkerk. Dit mede door financiële resultaten van Inclusief Groep in de afgelopen jaren. Eventuele negatieve bedrijfsresultaten of aanvullende onderzoeken kunnen naar verwachting voorlopig nog gedekt worden uit het vermogen van de Inclusief Groep zelf. Op termijn kan dit echter ook aanvullingen vragen vanuit gemeenten. In algemene zin stijgen de kosten in de zorg, zie ook het hoofdstuk trends en ontwikkelingen. Dit geldt zowel voor de jeugdzorg als de Wmo. We zien demografische ontwikkelingen, indexaties spelen een rol, er worden hogere tarieven gevraagd, zorg wordt duurder en preventie en ondersteuning binnen de eigen omgeving wordt belangrijker.

De taken die onder deze achterliggende wetten vallen zijn voor uitvoering van de gemeente. Tegelijkertijd komen er minder tot geen middelen bij vanuit het Rijk om deze taken uit te voeren. Dit voert de financiële druk op, vormt een structureel risico en dwingt tot het maken van keuzes. De gemeente heeft grote ambities als ontwikkelgemeente. Dit uit zich in toenemende werkzaamheden voor woningbouw, bedrijventerreinen, voorzieningen. De werkzaamheden op deze en aanverwante vakgebieden zoals planeconomie, mobiliteit, ecologie, vergunningverlening, GIS nemen daardoor toe. We hebben bureau Berenschot gevraagd een duiding te geven van de benodigde capaciteit en competenties om de ambities in de leefomgeving waar te kunnen maken. De landelijke ontwikkelingen rondom stikstof hebben impact in onze gemeente. Op dit moment zijn er nog veel onduidelijkheden. In het gebied dat benoemd is als de ‘500-meter strook’ lijkt ontwikkeling en woningbouw voorlopig niet aan de orde. Met treft met name de woningbouwontwikkeling op ’t Harde en de locatie Petraschool. Verder zal mogelijk sprake zijn van vertraging bij andere projecten. Het risico op vertraging geldt voor al onze (woning)bouwprojecten door de bekende problematiek rondom netcongestie. Met het opleggen van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) is een actieve grondpolitiek aangegaan. De woningbouwopgave brengt risico’s met zich mee.

Vooralsnog wordt de inzet van formatie bekostigd uit de grondexploitaties. Onzeker is nog of dat voldoende zal zijn. De raad heeft op 14 april 2025 hier een motie aangenomen over de binnensportaccommodaties en de wens van capaciteitsuitbreiding. Een en ander kan leiden tot aanzienlijke extra kosten voor binnensportaccommodaties.

10. Onderdeel van de implementatie van de Omgevingswet is het opstellen van een omgevingsplan voor het hele grondgebied van de gemeente. We voorzien dat voor het omgevingsplan een milieueffectrapportage verplicht is. Dit zal leiden tot een kostenvraag bij de volgende perspectiefnota. 11. Met Scola voeren we nog een gesprek over compensatie voor onderhoudskosten. Het gaat om een bedrag van maximaal 150.000 euro. Hier is geen bedrag voor opgenomen in de perspectiefnota omdat we niet vooruit willen lopen op de resultaten van deze onderhandelingen. 12. De huidige politieke situatie en het mogelijk intrekken van de Spreidingswet betekenen onzekerheid en een blijvende uitdaging voor de gemeente Elburg in het huisvesten van statushouders. We hebben, net als de landelijke problematiek, een woningtekort waardoor we niet kunnen voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders die wordt opgelegd door het Rijk. Ook de opvang van groepen mensen uit andere landen, als gevolg van een dreiging of conflict, heeft naast consequenties voor voorzieningen zoals gezondheidszorg, huisvesting en onderwijs ook financiële risico’s. Financiële en bekostigingsregelingen vanuit het Rijk zijn nog regelmatig onduidelijk of onzeker. 13.

Instandhouding van gemeentelijke voorzieningen vraagt steeds meer inzet van de gemeente, de financiële betaalbaarheid staat onder druk (zie ook trends en ontwikkelingen). 14. Een kritische houding ten opzichte van het uitvoeren van taken waar niet direct een extra vergoeding tegenover staat, kan een risico betekenen voor het niet voldoen aan wet- en regelgeving. 15. Indexaties zijn in de Perspectiefnota nog niet opgenomen in afwachting van de Meicirculaire. 16. Op advies van de VNG (ledenbrief 25/023 van 20 mei 2025) vermelden wij hier dat in de Voorjaarsnota het Rijk een eerste tussenstap heeft gezet in de opvolging van het zwaarwegende advies van de deskundigencommissie Van Ark met betrekking tot de kosten die gemeenten maken voor jeugdhulp. Aansluitend zijn afspraken gemaakt over de opvolging van een resterend deel van het advies, waarbij gemeenten met terugwerkende kracht worden gecompenseerd voor 50% van de extra gemaakte kosten voor 2023 en 2024 én een nieuwe deskundigencommissie welke begin 2027 terugkijkt op de jaren 2025 en 2026 en inschatting maakt van de jaren van 2027 en verder. Voor deze vervolgafspraken zijn hier stelposten opgenomen, omdat we erop vertrouwen dat het rijk zich aan de gemaakte afspraken houdt. 17. De provincie heeft in afwijking van het advies van de VNG (zie hierboven) aangegeven nog niet in te stemmen met de stelposten voor 2028 en 2029.

Wij volgen de landelijke ontwikkelingen en nemen deze mee bij het opstellen van Begroting 2026-2029.

6. Oplossingsrichtingen en vervolg richting de begroting 6.1 Oplossingsrichtingen Gelet op het financieel effect van de voorstellen voor nieuw beleid heeft de gemeente Elburg de taak oplossingsrichtingen te onderzoeken om tot een positief meerjarig begrotingsresultaat te komen. De financiële situatie van gemeenten staat landelijk onder druk, en ook de gemeente Elburg vormt hierop geen uitzondering. De combinatie van stijgende uitgaven, nieuwe taken en achterblijvende structurele inkomsten en onze ambitie maakt het opstellen van een sluitende meerjarenbegroting steeds complexer. Tegelijkertijd blijft de wettelijke verplichting bestaan om een begroting te presenteren die structureel en reëel in evenwicht is. In dit hoofdstuk worden mogelijke oplossingsrichtingen verkend die de gemeente kunnen helpen om tot een structureel sluitende begroting te komen. Het vraagt om scherpe keuzes en bestuurlijke afwegingen, waarbij zowel de financiële houdbaarheid als de maatschappelijke impact van beleid centraal staan.

6.1.1 Ombuigingen op bedrijfsvoering Een oplossingsrichting om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting zijn ombuigingen op onze bedrijfsvoering. We stellen daarbij een taakstelling voor van € 250.000 vanaf 2026. Deze taakstelling zal concreet gemaakt worden door in de komende begroting op diverse budgetten te bezuinigen, dit betreft alle bedrijfsvoeringkosten zoals representatiekosten, overige personeelskosten en catering. Op basis van bestuurlijke en politieke keuzes kunnen besparingen, mogelijk ook op de personeelsomvang worden gerealiseerd, oplopend tot een structureel bedrag van € 500.000 in 2029 en latere jaren.

Ombuigingen op bedrijfsvoering

BG-26

BG-27

BG-28

BG-29

250

Bedragen x € 1.000

6.1.2 MIP Een andere oplossingsrichting is het Meerjaren Investering Programma (MIP). Het MIP bestaat uit diverse soorten investeringen, het gaat om: investeringen in het lopende jaar; investeringen gekoppeld aan een reserve of een beheerplan; overige investeringen.

Investeringen in het lopende jaar 2025 raken de betrouwbare overheid Een deel van de investeringen staat in 2025 gepland, maar is nog niet daadwerkelijk uitgevoerd (wel in voorbereiding). Deze investering terugdraaien is mogelijk, maar is wel in strijd met behoorlijk bestuur en een betrouwbare overheid. Het gaat om investeringen in sportvelden ESC (aanbesteding loopt), veilige fietsoversteek gemeentelijke wegen (Rondweg en Schootsveld), voorbereiding woningbouwopgave en uitbreiding begraafplaats Oostelijke Rondweg. Verder geldt dat de woningbouwopgave een speerpunt is van collegebeleid, evenals gezondheid en bewegen. Bezuinigingen op investeringen met betrekking tot begraven, hebben slechts een gering effect, omdat de lasten grotendeels aan inwoners worden doorbelast middels begraafrechten. Het toegangssysteem Havenkade staat ook voor 2025, maar is inmiddels gereed.

Investeringen gekoppeld aan een reserve en een beheerplan leiden niet tot een snelle bezuiniging Het MIP bestaat voor een deel uit investeringen die door een reserve worden gedekt en waar een beheerplan aan ten grondslag ligt. Het gaat om investeringen in ICT, lichtmasten, wegen, riolering, vervanging speeltoestellen. Schrappen van investeringen op deze posten betekent dat de beheerplannen wijzigen en het beheer- en onderhoudsniveau moet worden bijgesteld. De voorziening kan dan worden afgeroomd in overeenstemming met het nieuwe beleid. Voor riolering komt daar nog bij dat de voorziening volledig wordt betaald uit rioolbelasting (althans op begrotingsbasis). Een bezuiniging hierop leidt dus tot een lagere belasting voor de inwoners, niet tot een bezuiniging voor de gemeente. Wel zou dan de OZB omhoog kunnen, met gelijkblijvende woonlasten. In het traject van ombuigingen in

bestaand beleid kunnen we ook de beheerplannen opnieuw bekijken, maar dit proces zal een deel van 2026 in beslag nemen.

Overige investeringen Er is nog een aantal investeringen niet gekoppeld aan een beheerplan. Dit gaat o.a. om het gemeentekantoor, het MFA Doornspijk en het Carillon met de klokkenstoel. Hier is sprake van bestaand beleid, dat we, zoals aangegeven nu niet in deze Perspectiefnota hebben meegenomen. Conclusie, het MIP biedt geen directe oplossingsrichting, maar wordt meegenomen in de ombuigingsopdracht in het kader van bestaand beleid.

6.1.3 Benutten reserves Het weerstandsvermogen wordt mede bepaald door de hoogte van de algemene reserve. Wanneer de algemene reserve hoog genoeg is, kan een deel daarvan worden ingezet voor dekking van de budgetten. Dit deel wordt nu geraamd op € 9 miljoen. Bij de Jaarrekening 2024 wordt conform financiële verordening vanuit de Reserve Sociaal Domein € 7 miljoen gestort in de Algemene Reserve. Bij de berekeningen in deze Perspectiefnota wordt uitgegaan van de Begroting 2025. De Jaarrekening 2024 is nog niet vastgesteld, daarmee is de omvang van de storting in de Algemene Reserve nog onzeker. Het vrij besteedbare deel van de Algemene Reserve gaan we op drie manieren gebruiken. 1. Structurele dekking van budgetten Van het vrij besteedbare deel van de reserve mag maximaal 10% structureel worden ingezet – dus voor uitgaven die elk jaar terugkomen. Als we uitgaan van de omvang van de Algemene Reserve van 9 miljoen betekent dat voor 2025 een bedrag van ongeveer € 900.000,Let op: dit bedrag is niet gegarandeerd voor de lange termijn. Het weerstandsvermogen wordt elk jaar opnieuw berekend, en daarmee verandert ook wat we structureel mogen inzetten. Daarbij moet de solvabiliteit wel minimaal 20% bedragen (Begroting 2025: 55%). Ten opzichte van onderstaande manieren is dit een minder stabiel bedrag.

Daarom is het belangrijk om hier zeer terughoudend mee om te gaan en heeft dit niet de voorkeur. 2. Dekking van incidentele uitgaven De algemene reserve gebruiken we voor incidentele uitgaven – dat zijn uitgaven die eenmalig of voor korte tijd plaatsvinden. De voorstellen voor de Perspectiefnota 2025 waarbij incidentele middelen worden gevraagd worden gedekt uit de algemene reserve. Hiervoor willen we een deel van het onbestemde deel van het jaarrekeningresultaat 2024 gebruiken. Op basis van voorlopige cijfers wordt dit geraamd op € 4,8 miljoen. Ook het negatief begrotingsresultaat in 2026 en 2027 wordt hieruit gedekt. 3. Reserves voor investeringen (kapitaallasten) Daarnaast gebruiken we een deel van de algemene reserve als zogeheten bestemmingsreserve. Hierbij willen we voorstellen uit te gaan van een bedrag van € 7 miljoen. Deze reserves zijn bedoeld voor investeringen of voor meerjarige onderhoudsplannen. Voorwaarde is wel dat het bedrag in deze bestemmingsreserve groot genoeg is om de lasten (zoals afschrijvingen) over de hele looptijd van het project te dekken. Op dit moment vinden we het verantwoord om € 7 miljoen op deze manier in te zetten en daarmee € 467.000 aan structurele lasten (bij investeringen met een looptijd van 15 jaar) te dekken.

BG-26

BG-27

BG-28

BG-29

Inzet 10% uit surplus Algemene Reserve

900

Dekking Inc. Budgetten uit jaarrekening, begroting en reserves

1.008

992

Dekking begrotingsresultaat uit Jaarrekening 2024

782

349

Inzet reserves voor kapitaallasten

467

3.157

2.708

1.367

Totaal Bedragen x €1.000

6.1.4 Ombuigingen sociaal domein Binnen het sociaal domein, jeugdzorg en Wmo kijken we naar ombuigingen. Dit doen we door in eerste instantie onderscheid te maken in wat is beïnvloedbaar en wat is niet beïnvloedbaar. Anders gezegd; wat is wettelijk en wat niet. Tegelijkertijd is niet alles wat niet-wettelijk is daarmee beïnvloedbaar. Activiteiten en beleid op het gebied van preventie zijn daar een voorbeeld van. Inzet op preventie voorkomt zoveel als mogelijk duurdere zorg of grootschaligere problemen bij inwoners. Dat neemt niet weg dat het nodig is te onderzoeken waar ombuigingen mogelijk zijn binnen het bestaand beleid. Richting de begroting 2026-2029 gaan we uit van een ombuiging van € 1.500.000,- , waarbij we uitgaan van een groeimodel. Van de ene op de andere dag bepaald beleid of activiteit stopzetten, kan grote gevolgen hebben voor inwoners en maatschappelijke partners. Daarom rekenen we met een groeipad voor de ombuigingen. Concreet denken we bij ombuigingen onder andere aan het aanpassen en aanscherpen van verordeningen (zoals het leerlingenvervoer), preventie, subsidies en bedrijfsvoering. De verwachting is dat € 250.000,- in het eerste jaar, oplopend naar € 1.500.000,- in het laatste jaar bespaard kan worden.

Ombuigingen sociaal domein

BG-26

BG-27

BG-28

BG-29

250

750

1.000

1.500

Bedragen x € 1.000

6.1.5 Verhogen van inkomsten Binnen de inkomsten van de gemeente Elburg zijn mogelijkheden om extra opbrengsten te genereren die als dekkingsmiddel kunnen worden ingezet. Daarvoor geven wij in deze paragraaf indicatieve bedragen af. Indicatief, omdat wij uitgaan van de in Begroting 2025-2028 opgenomen bedragen. Deze zijn nog niet aangepast voor loon- en prijsontwikkelingen; dat gebeurt bij de Begroting 2026–2029 op basis van de Meicirculaire 2025.

Heffingen kostendekkend maken Volgens het huidige beleid moeten de kosten van gemeentelijke dienstverlening volledig worden verhaald op de gebruiker. Voor de riool- en afvalstoffenheffing is de kostendekkendheid op begrotingsbasis inderdaad 100%. Bij begraafrechten bedraagt deze echter 85%. Op basis van de actuele prognoses houden we nu rekening met een structurele onbenutte ruimte van € 70.000, die te realiseren is door het verhogen van de tarieven naar 100% kostendekkendheid.

Overige inkomsten Naast de OZB en heffingen ontvangt de gemeente ook inkomsten uit onder meer de forensenbelasting, toeristenbelasting, precariobelasting, reclamebelasting, en haven-, kade- en marktgelden. Die leveren samen zo’n €1 miljoen per jaar op. De opbrengst van de reclamebelasting wordt ingezet ten behoeve van de betrokken ondernemers. De opbrengst van de forensenbelasting en toeristenbelasting behoort tot de algemene middelen. Een eenmalige tariefsverhoging van 10% op al deze inkomsten levert structureel ongeveer € 100.000,- extra op.

Indexatie OZB Voor de OZB geldt een loon- en prijscompensatie gekoppeld aan de percentages van de Meicirculaire. De gemeente Elburg heeft bij de MPB 2025-2028 vastgesteld dat voor haar inwoners hierop een korting wordt gehanteerd. Door deze korting terug te draaien, loopt de totale opbrengst op OZB weer gelijk met de landelijke indexering. Daarbij blijft de totale opbrengst ruimschoots onder de grens van onbenutte belastingcapaciteit.

BG-26

BG-27

BG-28

BG-29

Totaal opbrengst BG-25

5.711

5.882

5.970

6.060

Terugdraaien korting op indexering

0,25%

0,50%

1,50%

0,00%

Extra opbrengst Totaal opbrengst OZB

Totaal meeropbrengst OZB

100

192

240

5.780

5.982

6.162

6.300

100

192

240

Bedragen x € 1.000

Samenvatting verhogen van inkomsten Binnen de huidige belastingmogelijkheden en heffingen zijn er verschillende opties om de gemeentelijke begroting beter sluitend te maken. Samen vormen deze maatregelen een reeks oplossingsrichtingen om tot een structureel sluitende begroting te komen. BG-26

BG-27

Kostendekkendheid Begraafrechten

Verhoging overige inkomsten

100

Terugdraaien korting op indexering OZB

100

192

240

239

270

362

410

Totaal

BG-28

BG-29

Bedragen x € 1.000

6.1.6 Samenvatting oplossingsrichtingen Bovengenoemde oplossingsrichtingen vragen veel van de gemeente Elburg, maar hiermee kunnen wij het financieel tekort verminderen met jaarlijks een bedrag van ruim € 3 miljoen. Daarnaast heeft het Rijk in de Voorjaarsnota voor 2026 en 2027 een aanvullend bedrag voor Jeugdhulp aangekondigd van € 1,6 miljoen per jaar. Tevens volgen wij het advies van de VNG om voor de jaren 2028 en 2029 eenzelfde bedrag op te nemen. Zie ook het beleidsvoorstel Jeugdhulp onder 4.2.7 Programma 6 Sociaal domein en paragraaf 5.4 financiële risico's. BG-26

BG-27

BG-28

250

3.157

2.708

1.367

6.1.4 Ombuigingen sociaal domein

250

750

1.000

1.500

6.1.5 Verhogen van inkomsten

239

270

362

410

1.600

1.600 1.600

1.600

4.579

5.127

6.1.1 Ombuigingen bedrijfsvoering 6.1.3 Benutten reserves

Voorjaarsnota / Jeugdhulp Deskundigen-cie Van Ark 2027 Totaal oplossingsrichtingen

5.496

5.578

BG-29

Bedragen x € 1.000

6.2 Financiële vertaling Kijkend naar het totaalplaatje van beschikbaar resultaat per begin 2025, de voorstellen voor de Perspectiefnota en de oplossingsrichtingen, hebben wij voor 2026 en 2027 een sluitend

begrotingsperspectief en voor 2028 en 2029 een klein positief saldo. Daarbij moet wel uitdrukkelijk worden aangetekend dat de ontwikkelingen, zoals toegelicht in paragraaf 5.1 en 5.4 nog niet zijn meegenomen.

Structureel en reëel resultaat *

BG-26

BG-27

BG-28

BG-29

543

445

560

Voorstellen A 1 -lijst op te nemen Incidenteel

-1.008

-992

Structureel

-5.031

Oplossingsrichtingen Incidenteel

1.008

992

Structureel

4.488

4.586

4.579

5.127

108

656

Totaal Bedragen x € 1.000

* Begroting MPB 2025-2028 plus structurele mutaties september- en decembercirculaires 2024

6.3 Vervolg richting de begroting Na vaststelling van de Perspectiefnota gaat het college de oplossingsrichtingen uitwerken en verwerken bij het opstellen van de Begroting 2026-2029. Het college zal gelet op de risicoparagraaf en de structurele inzet van reserves uitvoering geven aan een aanvullende ombuigingsopdracht binnen het bestaand beleid.

Bijlage 1 stapsgewijze toetsing en afwegingskader Perspectiefnota 2025 Om tot zorgvuldige en verantwoorde keuzes te komen, heeft het college een toetsings- en afwegingskader gebruikt. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen wettelijk verplicht beleid, collegeprogramma of bestaand beleid en nieuwe ambities. De volgende stappen zijn hierbij doorlopen: Stap 1: Is het een wettelijke taak * ? ✔ Ja → Ga naar stap 2a ✖ Nee → Ga naar stap 3 * Taken waartoe de gemeente verplicht is op grond van wet-of regelgeving, zonder beleidsvrijheid over het al dan niet uitvoeren ervan.

Stap 2 a: Financiering – Stelt het Rijk middelen beschikbaar voor deze (nieuwe) wettelijke taak? ✔ Ja → Ga door naar stap 2b ✖ Nee → Advies is niet opnemen in de Perspectiefnota Stap 2b: Wettelijke taak – is het ambitieniveau beïnvloedbaar (minder middelen/alternatieve vorm)? ✔ Ja → Naar stap 4. ✖ Nee → Geen verdere afweging, uitvoeren zoals vereist -> Advies is opnemen in de Perspectiefnota Stap 3: Past het binnen actuele opgaven, bestaand beleid of binnen de 12 speerpunten van dit college? ✔ Ja → Naar stap 4 ✖ Nee → Advies is niet opnemen in de Perspectiefnota Stap 4: Afwegingskader bij ‘misschien’-categorie Scoren van het voorstel op onderstaande 4 afwegingscriteria Afwegingscriterium Juridische verplichting/ Toezegging

Financiële impact

Maatschappelijke impact

Urgentie

Score 1-5 1 = geen verplichting 5 = harde verplichting

1 = hoog structureel beslag 5 = laag / tijdelijk

1 = beperkte impact 5 = brede maatschappelijke meerwaarde

1 = kan makkelijk uitgesteld 5 = direct noodzakelijk

Vragen ter onderbouwing score

•

Is er sprake van een juridische verplichting?

•

Is er een bestuurlijke toezegging gedaan (raad, college, regio)?

•

Hoe verhoudt het voorstel zich tot het beschikbare budget?

•

Zijn er alternatieve dekkingsmogelijkheden?

•

Levert het op termijn ook besparingen op?

•

Wie wordt geraakt/geholpen door dit voorstel?

•

Draagt het bij aan inclusie, gezondheid, leefbaarheid, etc.?

•

Wordt een urgent maatschappelijk probleem aangepakt?

• •

Is het onontkoombaar?

•

Zijn er risico’s bij uitstel (bijv. achterstallig onderhoud, reputatie)?

•

Gaat het om kansen die nu benut moeten worden (zoals subsidies of samenwerkingen)?

Is uitstel mogelijk zonder maatschappelijke schade?

De scores zijn per criterium weergegeven met een kleurcodering, waarbij een hoge score leidt tot advies opnemen in de perspectiefnota en een lage score tot niet opnemen . Dit maakt de beoordeling visueel inzichtelijk en helpt bij het vergelijken van voorstellen.

• • • •

� Score 5: opnemen � Score 4: opnemen, maar bijstellen � Score 3: kritisch heroverwegen 🔴 Score 1–2: schrappen of parkeren

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=elburg&id=2de83e0f-cc89-4796-ae8c-d61eb99e7cf7