Najaarsrapportage 2024 = vervallen versie

Najaarsrapportage 2024

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ............................................................................................................................................ 3 Doel rapportage .................................................................................................................................................. 3 Samenvatting van de 12 speerpunten uit het collegeprogramma ..................................................................... 3 Financiële samenvatting ..................................................................................................................................... 3 Vervolg rapportage ............................................................................................................................................. 5

2.

Voortgang 12 speerpunten uit het collegeprogramma ........................................................................ 6 Samenvatting van de 12 speerpunten ................................................................................................................ 6 Schematische weergave van status per speerpunt ............................................................................................ 8

3.

Toelichtingen financiële ontwikkelingen per programma .................................................................. 27 Programma 0. Bestuur en ondersteuning ........................................................................................................27 Programma 1. Veiligheid ..................................................................................................................................37 Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ................................................................................................38 Programma 3. Economie ..................................................................................................................................39 Programma 4. Onderwijs ..................................................................................................................................41 Programma 5. Sport, cultuur en recreatie ........................................................................................................43 Programma 6. Sociaal domein ..........................................................................................................................45 Programma 7. Volksgezondheid en milieu .......................................................................................................52 Programma 8.

Volkshuisvesting, ruimtelijke ontwikkeling en stedelijke vernieuwing ....................................55

4.

Investeringen .................................................................................................................................. 58

2

1. Inleiding Doel rapportage Het college informeert de raad door middel van de najaarsrapportage over de realisatie van de gemeentebegroting over de eerste tien maanden van het lopende boekjaar. Daarnaast wordt in de tussentijdse rapportage gerapporteerd op de 12 speerpunten uit het collegeprogramma. De rapportage heeft als doel om de raad te informeren over ontwikkelingen met financiële gevolgen en om een verwachting te schetsen over hoe het boekjaar van de gemeente gaat eindigen. Via een bijbehorende begrotingswijziging stelt het college de gemeenteraad voor om de begroting te wijzigen aan de hand van de financiële effecten die hebben plaatsgevonden of nog worden voorzien.

Samenvatting van de 12 speerpunten uit het collegeprogramma Het college heeft in 2022 een collegeprogramma opgesteld voor de collegeperiode 2022-2026. In het collegeprogramma zijn 12 speerpunten opgenomen waar het college extra op wil inzetten. De 12 speerpunten zijn voortvarend opgepakt. Hoewel de collegeperiode nu halverwege is, zijn resultaten al duidelijk zichtbaar. Voorbeelden hiervan zijn de plannen voor de multifunctionele accommodatie (MFA) Doornspijk, het Programma Duurzaam Elburg, de versnelling woningbouw en de gemeentelijke huisvesting. Een aantal speerpunten zijn wat vertraagd. Dit komt onder andere door gebrek aan personeel door een krappe arbeidsmarkt, of door netcongestie. In deze rapportage vindt u een update over alle speerpunten terug.

Financiële samenvatting In deze najaarsrapportage 2024 licht het college de financiële effecten toe die na de eerste tien maanden van het jaar in beeld zijn. In de meeste gevallen gaat het hierbij om een ontwikkeling met een voor- of nadeel voor het boekjaar 2024. In sommige gevallen zijn er ontwikkelingen met een structureel effect. In hoofdstuk 3 van deze najaarsrapportage worden alle effecten in tabellen per programma vermeld en toegelicht. Daaruit blijkt ook welke effecten incidenteel en structureel van aard zijn. In deze rapportage wordt onderscheid gemaakt tussen de toe te lichten effecten, voortkomend uit artikel 6 van de financiële verordening, en de overige effecten. Het saldo voor 2024 van voor- en nadelen op de toe te lichten effecten bedraagt ca. € 3.354.000 nadelig. De overige effecten geven een voordeel van ca. € 55.000. Voor 2024 bedraagt het totale financiële effect daardoor ca. € 3.298.000 nadelig. Dit voordeel is als volgt opgebouwd: Effecten najaarsrapportage 2024 (bedragen x € 1.000)

2024

Waarvan verrekend met de begrotingsruimte

2.378

Waarvan verrekend met reserves

-5.676

Totaal saldo voor- en nadelen najaarsrapportage 2024

-3.298

We gaan kort in op de twee onderdelen waarmee het saldo wordt verrekend: De begrotingsruimte De begrotingsruimte staat gelijk aan het verwachte jaarresultaat. Veel mutaties in deze najaarsrapportage hebben invloed op de hoogte van de begrotingsruimte. Financiële voordelen zonder relatie tot een reserve of voorziening worden toegevoegd aan de begrotingsruimte en voor financiële nadelen wordt de begrotingsruimte juist ingezet ter dekking. In deze najaarsrapportage wordt in totaal € 2.378.000 verrekend met de begrotingsruimte. Dit betekent dat er per saldo dus geld aan de begrotingsruimte wordt toegevoegd. Het voordeel wordt met name verklaard door het afboeken van de resterende stelpost loon- en prijscompensatie van € 1.124.000, voordelen uit de algemene uitkering en een verrekening op het Integraal Zorgakkoord (IZA). Tegenover deze voordelen staan ook nadelen, 3

zoals een lagere ontvangst voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne (€ 800.000). In hoofdstuk 3 van deze rapportage worden alle voor- en nadelen toegelicht. We zijn 2024 gestart met een begrotingsruimte van € 0. Na vaststelling van de voorjaarsrapportage 2024 bedroeg de begrotingsruimte € 3.166.000. Aanvullend werd in de 3e begrotingswijziging van 2024, voor het beheerplan onderhoud, € 155.000 toegevoegd aan de begrotingsruimte. In de najaarsrapportage worden financiële voor- en nadelen vermeld die gezamenlijk een voordelig effect hebben van € 2.378.000. Na de najaarsrapportage 2024 bedraagt de begrotingsruimte daardoor € 5.699.000: Verloop 2024 (bedragen x € 1.000)

Begrotingsruimte

Begroot na voorjaarsrapportage 2024

3.166

Begrotingswijziging 3. Beheerplan onderhoud

155

Effecten najaarsrapportage 2024

2.378

Begroot na najaarsrapportage 2024

5.699

Een overzicht van het structurele verloop van de begrotingsruimte vindt u terug onder programma 0 in hoofdstuk 3 van deze rapportage. De reserves Daarnaast wordt een deel van de financiële voor- en nadelen verrekend met de hiervoor in het verleden beschikbaar gestelde reserves. In totaal wordt er € 5.676.000 verrekend met de reserves. Een aanzienlijk deel hiervan (€ 6.168.000) wordt verklaard door de afroming van de reserve sociaal domein tot het recent ingestelde plafond van € 5.000.000. Het bedrag wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Hieronder vindt u een overzicht van alle reservemutaties in deze najaarsrapportage: Totale mutatie per reserve

Verrekend met reserves

Mutaties op taakveld 0.10

Totale mutatie najaarsrapportage

Algemene reserve

5.665

5.665

Algemene bestemmingsreserve

1.712

200

1.912

Reserve bouwgrondexploitaties

-108

108

Reserve begraafrechten

-200

Reserve onderwijshuisvesting

0 -200

-34

-34

Reserve sociaal domein

-6.546

-6.546

Reserve herhuisvesting gemeentekantoor

-500

-500

Totaal mutatie reserves

-5.676

5.974

297

In hoofdstuk 3, op pagina 33 en 34 van deze rapportage, vindt u de mutaties op taakveld 0.10 terug. Op dit taakveld worden reservemutaties begroot en verantwoord, waaronder de overboekingen van de reserve sociaal domein en de reserve bouwgrondexploitaties naar de algemene reserve in relatie tot de plafonds. Wanneer we deze mutaties meenemen, komen we tot de in de tabel genoemde netto mutatie van de reserves van € 297.000. In bovenstaande tabel vindt u per reserve terug met welk bedrag deze in de najaarsrapportage wijzigt. Toelichtingen op alle verrekeningen met reserves, indien het tenminste gaat om incidentele afwijkingen groter dan € 25.000 of structurele afwijkingen groter dan € 10.000, vindt u terug in hoofdstuk 3. De stelpost loon- en prijscompensatie Bij de stelpost loon- en prijscompensatie gaat het om middelen die met name door het Rijk zijn ontvangen en door de gemeente apart zijn gezet om financiële nadelen door hogere inflatie te compenseren. De resterende stelpost loon- en prijscompensatie na de voorjaarsrapportage 2024 bedroeg € 1.230.000. In de meicirculaire 4

heeft een verrekening met het gemeentefonds van € 106.000 plaatsgevonden. De resterende € 1.124.000 wordt bij deze najaarsrapportage verlaagd en toegevoegd aan de begrotingsruimte. Structureel zit er daardoor geen stelpost loon- en prijscompensatie meer in de begroting. Totaal van de wijziging Zoals aangegeven worden in hoofdstuk 3 alle verschillen per programma’s toegelicht. In de volgende tabel worden de effecten over alle programma’s samengevat: Overzicht totaal (bedragen x € 1.000) Omschrijving

Lasten 2024

Baten 2024

Saldo 2024

Begroot na voorjaarsrapportage 2024

94.938

94.938

0

Begrotingswijziging 3. Beheerplan onderhoud

1.149

1.149

0

Begrotingswijziging 5. Jaarrekening 2023

3.033

3.033

0 0

0

0

0

-286

-3.639

3.354

1.235

-712

-596

40

96

-55

77

55

57

2.378

0

2.378

713

507

425

2.074

7.750

-5.676

-2.025

150

114

103.326

103.326

0

0

0

0

Begroot na begroting 2025-2028 Toe te lichten effecten najaarsrapportage 2024 Overige effecten (wijzigingen < € 25.000, als gevolg van collegebesluit en/of van administratieve aard) Totaal verrekend met de begrotingsruimte Totaal verrekend met de reserves Begroot na wijziging

Saldo 2025

Saldo 2026

Saldo 2027

Vervolg rapportage In hoofdstuk 2 van deze najaarsrapportage gaan we in op de voortgang van de 12 speerpunten uit het collegeprogramma. Daarna volgt het financiële deel. In hoofdstuk 3 lichten we de financiële ontwikkelingen per programma toe. Tot slot geven we in hoofdstuk 4 aandacht aan de ontwikkelingen op de investeringsbudgetten.

5

2. Voortgang 12 speerpunten uit het collegeprogramma In dit hoofdstuk geven we eerst een samenvatting van de stand van zaken van de twaalf speerpunten. Een uitgebreidere analyse en stand van zaken volgt daarna.

Samenvatting van de 12 speerpunten Het college heeft in 2022 het collegeprogramma opgesteld en vastgesteld. Met dit programma heeft het college aangegeven welke ambities ze heeft voor de periode 2022-2026. In het collegeprogramma staan daarnaast ook 12 speerpunten. Dit zijn punten waar het college deze periode extra op wil inzetten. In de tekst hieronder staat kort samengevat wat de status is van elk speerpunt, en wat er in de afgelopen zes maanden is bereikt. Het eerste speerpunt is over het versnellen van de woningbouw. Er is gewerkt aan besluitvorming en het begeleiden van het voorkeursrecht, waarbij onderhandelingen met grondeigenaren zijn gestart. Voor drie deelgebieden wordt een stedenbouwkundig plan opgesteld. Het raadsbesluit over Elburg is vertraagd. ’t Harde en Doornspijk liggen op schema. Voor het tweede speerpunt Multifunctionele Accommodatie (MFA) Doornspijk is € 12,5 miljoen beschikbaar gesteld en er is gewerkt aan een programma van eisen als basis voor de architectselectie. Ook wordt een stedenbouwkundig bureau geselecteerd en zijn voorbereidingen getroffen voor grondverwerving. Het project verloopt volgens planning, maar de verwachting is dat er extra budget nodig is eind 2024. Het derde speerpunt is het realiseren van een betere ontsluiting van het bedrijventerrein Kruismaten. Inmiddels is de Havenkade autoluw voor 50 middagen per jaar.

Kruismaten blijft goed bereikbaar voor verkeer van en naar Flevoland. Het project is nu ondergebracht in het regionale speerpunt Corridor Veluwe-Flevoland. Er is draagvlak onder ondernemers en het budget is toereikend voor verdere onderzoeken. Het blijft een langdurig proces. Het vierde speerpunt is het nadenken over het buitengebied, waar ruimte is voor alle partijen en belanghebbenden. Een concept Omgevingsvisie is opgesteld met zonering voor natuur en landbouw. Een beleidsadviseur is aangesteld om het ontwikkelperspectief verder uit te werken. De uitvoering wordt moeilijker door onzekerheden in nationaal en provinciaal beleid. Voor het vijfde speerpunt over zon op daken zijn verschillende projecten opgezet, zoals isolatiesubsidies voor woningen, de koelkastregeling voor energiearme huishoudens, en een leidraad voor duurzame gebiedsontwikkeling. Hoewel netcongestie grootschalige energieopwekking beperkt, zijn zonnepanelen op woningen populair. De uitvoering verloopt op schema binnen het budget, maar de onzekerheid over de salderingsregeling vermindert de interesse in zonnepanelen. Het programma wordt geëvalueerd en herzien in 2025. Het zesde speerpunt gaat over het stimuleren van (meerdaags) toerisme, watersport en gebruik van de strekdam. Er wordt gewerkt aan de uitvoeringsagenda en aan de aanleg van routenetwerken voor wandelaars, ruiters en menners.

Samenwerkingen met derden zijn cruciaal, maar verschillende belangen en ruimtegebrek vertragen de voortgang. Wel zijn de eerste resultaten zichtbaar en wordt er verder gewerkt aan het verbeteren van voorzieningen. Voor het zevende speerpunt inclusiebeleid en -uitvoering zijn aanpassingen doorgevoerd in onderwijs, sportverenigingen en openbare ruimtes. Er is een digitale vragenlijst uitgezet over diversiteit. De resultaten zijn besproken met de gemeenteraad en vastgelegd in een raadsbrief van medio november 2024. Het achtste speerpunt is het in gesprek gaan met inwoners in begrijpelijke taal. Een bestuursopdracht is vastgesteld en is er een subsidie van € 20.000 van de provincie Gelderland toegezegd. Het traject verloopt volgens schema. De samenwerking met de gemeenteraad en de uitvoering van participatietrajecten zijn essentieel voor dit onderwerp. 6

Het negende speerpunt gaat over het goed laten opgroeien van jeugd. Een implementatieplan vanuit het samenwerkingsprogramma JES (Jeugd, Elburg & Samenwerken) omvat doelen, zoals een dekkend netwerk voor ondersteuning en passende onderwijsgebouwen. Ondertussen zijn diverse resultaten behaald, waaronder de instroom van Oekraïense leerlingen in regulier onderwijs en de vaststelling van een visie op hoogbegaafdheid. De samenwerking groeit. Het tiende speerpunt is het extra stimuleren van een gezonde leefstijl. Programma's zoals OKO en JOGG helpen bij het formuleren van speerpunten die momenteel worden uitgewerkt. De huidige status is op schema, maar gedragsverandering vergt tijd en bewustwording. De focus verschuift naar welzijn, maar budgetten zijn niet altijd toereikend. Ondanks de uitdagingen zijn er al mooie resultaten geboekt, vooral rond jeugd en ouderen. Het elfde speerpunt is het realiseren van een eigentijds gemeentekantoor. Het functioneel programma van eisen is afgerond en ter besluitvorming naar het college en de raad geweest. Er worden vier renovatiescenario’s uitgewerkt. Deze worden in 2025 aan de gemeenteraad voorgelegd. De renovatie is een langdurig proces, maar het verloopt volgens planning. Het twaalfde speerpunt is lage lokale belastingen. Voor 2024 zijn de belastingtarieven geïndexeerd met een percentage dat onder het inflatiepercentage ligt.

De huidige tarieven worden toegepast en de tarieven voor 2025-2028 worden geactualiseerd bij de begroting 2028. Bij de perspectiefnota 2024 is gekeken naar toekomstige belastingontwikkelingen en de tarieven worden later in 2024 vastgesteld. Een reservering is gedaan om een tekort te dekken.

7

Schematische weergave van status per speerpunt Speerpunt 1 Doel

Meetbare uitkomst

Behaald resultaat afgelopen 6 maanden

Versnellen woningbouw De gemeente Elburg wil meer woningen bouwen. Er moeten meer woningen komen voor alle doelgroepen. De woningen moeten ook gebouwd worden in alle kernen. Om dat te kunnen doen moet er locatieonderzoek gedaan worden. Er moet ook een plan komen hoe de extra woningen zo snel mogelijk gebouwd kunnen worden. De gemeenteraad heeft op 1 juli 2024 een besluit genomen over de woningbouwgebieden, het voorkeursrecht en de benodigde kredieten voor aankoop gronden en planontwikkelingskosten. De meetbare uitkomst is het aantal opgeleverde woningen per kern. Afgelopen 6 maanden stonden in het teken van besluitvorming en begeleiden van het voorkeursrecht. Het voorkeursrecht is geland, eigenaren hebben een gesprek gehad en voor een aantal percelen zijn de onderhandelingen gestart op verzoek van de eigenaren. De uitvraag voor het eerste stedenbouwkundig plan voor Doornspijk is verstuurd zodat 1 oktober gestart kan worden. Er zijn drie moties en een toezegging die momenteel nader worden uitgewerkt. Motie Doornspijk is onderdeel van de stedenbouwkundige uitwerking van de locatie Motie behouden Bedrijven is integraal onderdeel van zowel de grondverwerving als de planvorming. Motie Hoge Enk wordt aan gewerkt in de vorm van de projecten Gerichtenweg (circa 15 woningen). Nadere afweging extra woningbouw onderdeel van de omgevingsvisie.

De toezegging rondom het openhouden van een deel van het beoogde woningbouwgebied in Elburg wordt uitgewerkt voor besluitvorming.

Huidige status

Bij de overige woningbouwprojecten is in het afgelopen half jaar de Wimpel opgeleverd, 32 sociale huurappartementen. Daarnaast is er met de aankoop van de Herenveldweg een belangrijke aanzet gedaan voor het huisvesten van spoedzoekers. Raadsbesluit 1 juli 2024. Door toezegging raad 3 maanden vertraging planvorming Elburg. Doornspijk en 't Harde liggen op schema. Over de woningbouwrealisatie in zijn geheel kan worden gezegd dat er weinig woningen gerealiseerd zijn in de afgelopen jaren. Door uiteenlopende zaken, denk aan beroepsprocedure, stikstof, provinciale regels op flora en fauna, heeft een groot deel van onze projecten vertraging opgelopen.

Mogelijke risico’s

De moties en toezegging worden momenteel onderzocht mede op basis van risico's die geïntroduceerd kunnen worden. Daarnaast is er een risico sessie geweest om de projectrisico's in beeld te brengen. Een risico voor de langere termijn is dat met de vertraging van bestaande projecten enerzijds, en de versnelling van de projecten anderzijds, het risico ontstaat dat er in 8

Verdere planning

korte tijd veel woningen op de markt komen. Hier zal ik de toekomstige planning en fasering, voor zover mogelijk, rekening mee moeten worden gehouden. Voor de 3 deelgebieden wordt een stedenbouwkundig plan opgesteld. Hier zitten ook de bijbehorende onderzoeken en grondexploitatie bij. Na besluitvorming zal de aanpassing van het omgevingsplan worden opgestart. De grondvererving is een continu proces de komende jaren. Uiteindelijk hopen we tot 2040 1700 woningen te realiseren. Hieronder een planning met de belangrijkste projecten per kern en het verwachte jaartal waarin wordt begonnen met de start van de bouw. Dit jaartal is in veel gevallen bij benadering omdat het bijvoorbeeld afhankelijk is van een tijdige behandeling bij de Raad van State. Doornspijk Waterlanden fase II- 37woningen (2025) Lageweg, MFA – de Deel – 96 woningen (2027) Elburg/Oostendorp Wvg-gebieden Elburg-Zuid – 715 woningen (ntb) Horstkamp – 225 woningen (2026) Vossenakker Noord – 60 woningen (2027) Molenkamp – 58 woningen (2026) De Nieuwe Haven – 52 woningen (2026) Kruisweg – 15 woningen (2026) 't Harde Hokseberg fase I – 73 woningen + 60 intramurale zorgappartementen (2025) Hokseberg fase II – 92 woningen (2028) Wvg-gebieden 't Harde – 118 woningen (ntb) Hoge Enk Gerichtenweg – 17 woningen (2025)

Budget

Eindconclusie

Daarnaast lopen er meerdere projecten waarin de gemeente proactief werk maakt van de huisvesting van kwetsbare doelgroepen bijvoorbeeld door het realiseren van een tussenvoorziening voor statushouders en huisvesting van spoedzoekers aan de Herenveldweg. Het voorbereidingskrediet is beschikbaar gesteld voor de huidige planvorming. Dit geldt ook voor 50% van het verwervingskrediet benodigd voor de aankoop van gronden. De versnellingsprojecten en de grondverwerving verlopen voortvarend. In het reguliere woningbouwprogramma kampen veel projecten met vertraging, maar de verwachting is dat de komende jaren veel woningbouwprojecten tot realisatie komen.

9

Speerpunt 2 Doel Meetbare uitkomst Behaald resultaat afgelopen 6 maanden

Huidige status Mogelijke risico’s

Verdere planning

Budget

Eindconclusie

Multifunctionele accommodatie (MFA) Doornspijk De leefbaarheid in Doornspijk vergroten via een plek van ontmoeting en samen zijn. Dit is in de vorm van een MFA met basisschool aan de Lageweg/Veldweg in Doornspijk. De oplevering van een MFA. Bij de perspectiefnota heeft uw raad 12,5 miljoen beschikbaar gesteld voor het MFA. Dit wordt momenteel verwerkt in de begroting. Met eigenaren, (toekomstige) gebruikers, bewoners en gemeente is gewerkt aan een programma van eisen (PvE). Dit PvE is de basis voor de architect selectie. Het PvE gaat in op de binnenkant van het gebouw, de buitenkant en de techniek. Verder is gewerkt aan een advies over de bouworganisatievorm en de wijze van aanbesteding. Beide adviezen komen eind dit jaar gereed. Het college kan dan een besluit nemen. Op dit moment loopt de selectie van een stedenbouwkundig bureau voor het stedenbouwkundig plan. Dit is het ruimtelijk spoor van het project. Tot slot zijn we in de voorbereidende sfeer bezig met de grondverwerving. Voor de benodigde verwervingskosten ontvangt u eind dit jaar een separaat raadsvoorstel. Project loopt volgens planning. Belangrijkste risico is netcongestie Vraag of er voldoende buitenruimte voor de school kan worden gevonden Verkeerssituatie ter plaatse Vertraging door weerstand van omwonenden.

Financiële tegenvallers Voor het bestaande dorpshuis De Deel is het steeds moeilijker een sluitende exploitatie te laten zien. In de nieuwe MFA situatie zullen meer activiteiten en deelnemers een gunstiger exploitatie mogelijk maken. - Programma van eisen Q4 2024. - Aanbesteding architect in 2025 - Aanbesteding stedenbouwkundig plan Q4 2024. - Beeldkwaliteitsplan. - Planologische procedure. - Aankoop WVG-gronden in 2025. - Samenwerkingsvorm en overeenkomsten. - Inwonerparticipatie. De plannen lopen binnen budget. Van het voorbereidingskrediet van €500.000 is nu ongeveer €100.000 benut. Dit zal niet voldoende zijn voor de volledige voorbereiding met aanbesteding van de architect en de verwerving van de gronden. De verwachting is dat er eind 2024 een raadsvoorstel zal komen voor aanvullend budget. Het proces gaat voortvarend, de seinen staan op groen voor het halen van het einddoel.

10

Speerpunt 3

Betere ontsluiting Kruismaten (speerpunt afgerond, wordt omgevormd naar speerpunt Corridor Flevoland – A28)

Doel

Een goede ontsluiting van bedrijventerrein Kruismaten. Daarin wordt een goede bereikbaarheid van en naar Flevoland gecombineerd met een goed (toeristisch) verblijfsklimaat op de Havenkade.

Meetbare uitkomst

Kruismaten is goed bereikbaar voor verkeer van en naar Flevoland. De Havenkade heeft een goed verblijfsklimaat voor (toeristische) bezoekers, inwoners en ondernemers. Betrokkenen zijn tevreden over de oplossingen.

Behaald resultaat Inmiddels is voor 50 middagen in het jaar een autoluwe Havenkade gecreëerd. afgelopen 6 Hierdoor hebben voetgangers de ruimte en is een aantrekkelijker verblijfsgebied maanden is ontstaan. Hiervoor is draagvlak bij de ondernemers op Kruismaten. Binnen de Kop van de Veluwe is de corridor Flevoland-Veluwe als speerpunt opgenomen. Dit speerpunt wordt met prioriteit opgepakt. De bereikbaarheid van Kruismaten is een onderdeel van dit speerpunt. De raad is via een raadsbrief geïnformeerd over het overbrengen van het project ontsluiting Kruismaten naar het regionale speerpunt Corridor Veluwe-Flevoland. Huidige status

Volgend jaar wordt de periodieke selectieve toegang tot de Havenkade fysiek vormgegeven. Dit ligt op schema. De ontsluiting van Kruismaten blijft in beeld door de opschaling naar regionaal niveau. Ook wordt hierdoor de kans op haalbaarheid vergroot.

Mogelijke risico’s

Een betere ontsluiting blijft een zaak van lange adem. Het samenwerken met verschillende partijen vergroot de kans op realisatie maar maakt ook dat de ontwikkeling van de plannen en de besluitvorming op meer niveaus moet plaatsvinden.

Verdere planning

De corridor Veluwe-Flevoland is een prioriteit bij de Kop van de Veluwe. De raad zal middels een raadsbrief geïnformeerd worden over het onderbrengen van de ontsluiting Kruismaten bij De Kop van de Veluwe. Dit speerpunt is belegd bij wethouder Wessel. Daarnaast wordt meer aandacht besteed aan een shift voor de huidige mobiliteit, waardoor minder verkeer en dus een betere bereikbaarheid van Kruismaten wordt bereikt. Bedrijven moeten gewezen worden op de regionale werkgeversaanpak, waarin stimulans voor duurzame mobiliteit plaatsvindt.

Budget

Het budget is nog toereikend. Het resterende budget (€ 110.000) kan worden ingezet voor onderzoeken die in het kader van de corridor door Elburg moeten worden ingezet.

Eindconclusie

De Havenkade is op de belangrijkste momenten een verblijfsgebied met nauwelijks autoverkeer. Dit komt het verblijfsklimaat in het havengebied voor wandelaars ten goede. Hiervoor is draagvlak bij de ondernemers op Kruismaten. 11

De ontsluiting van Kruismaten is een zaak van lange adem en is nu belegd op regionaal niveau. Hiermee is het gemeentelijke project ondergebracht in een groter, meer kanshebbend geheel. De raad is hierover geïnformeerd. Het speerpunt is hiermee geherformuleerd. Binnen de huidige mogelijkheden is de gekozen oplossing het meest haalbare. De raad is hierover geïnformeerd.

12

Speerpunt 4 Doel

Meetbare uitkomst

Behaald resultaat afgelopen 6 maanden

Huidige status

Nadenken over het buitengebied: ruimte voor boeren, windmolens, wonen en natuur In het landelijk gebied komen veel opgaven samen. Het gaat om het bieden van een toekomstperspectief aan de agrariër, functieveranderingen, natuurontwikkeling, de duurzaamheidsopgave en de mogelijkheden voor wonen in het buitengebied vergroten. Omdat deze onderwerpen ruimte vragen botsen deze soms. Het is dan ook van belang om integraal te kijken welke belangen en activiteiten waar passen. Zo kunnen we de leefbaarheid in het buitengebied behouden en waar mogelijk versterken. We willen dan ook een integraal ontwikkelperspectief voor het landelijk gebied opstellen. Op de lange termijn levert dit speerpunt de basis voor gebiedsopgaven en projecten die met veel draagvlak vanuit diverse disciplines tot stand komen. Op de middellange termijn resulteert dit speerpunt in een ontwikkelperspectief met kaders en richtlijnen voor ontwikkelingen in het landelijk gebied. De basis voor het ontwikkelperspectief vormen de uitgangspunten die we opnemen in de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie is in concept gereed. We nemen een zonering op waarbij we het gebied indelen voor natuur, voor agrariërs en een meer gemengd gebied. Dat maakt het mogelijk om nieuwe ontwikkelingen beter op de verschillende karakteristieken in het landelijk gebied af te stemmen. De uitgangspunten moeten we vertalen naar een ontwikkelperspectief.

Deze zomer is een beleidsadviseur voor het landelijk gebied gestart waardoor dit thema een ambtelijk ambassadeur heeft gekregen. Voor het ontwikkelperspectief is een bestuursopdracht vastgesteld door het college. Het zwaartepunt van de bestuursopdracht ligt op het thema wonen. Hiervoor worden drie onderdelen onderscheiden: • Als eerste de zogenaamde quick wins waarmee met kleine ingrepen veel resultaat behaald kan worden. Dit gaat over thema's zoals mantelzorgwoningen en het splitsen van woningen in bestaande bebouwing. Deze maatregelen beloven zonder (veel) extra verstening en consequenties voor omliggende bedrijven toch significant effect voor onze inwoners te bereiken. Daarom pakken we dit op voor de andere onderwerpen op. Voor deze eerste fase komen we in het eerste kwartaal van 2026 met resultaten. • Het tweede onderdeel is het beleid voor vrijkomende agrarische bebouwing (VAB-beleid). Met dit beleid bieden we een rood-voorrood oplossing om vrijkomende agrarische bebouwing om te zetten in woningen. Ons VAB-beleid is toe aan een update zodat het beter aansluit bij de huidige uitdagingen. Het is wenselijk om in regio-verband naar deze update te kijken, daarvoor kijken we naar de Kop van de Veluwe. Indien dit niet snel genoeg van de grond

13

Mogelijke risico’s

Verdere planning

Budget

Eindconclusie

komt, zullen we dit onderdeel opnemen in het proces van het derde onderdeel. • Het derde onderdeel is een grondige integrale herziening van het beleid in het landelijk gebied. Omdat er zo veel verschillende ruimtevragen en uitdagingen spelen in het landelijk gebied, is het onontkoombaar dat hier keuzes en afwegingen gemaakt moeten worden. Hiervoor gaan we na de jaarwisseling een plan van aanpak opstellen, waarin we uitwerken hoe we college, raad en inwoners in deze afwegingen zullen meenemen. Mogelijk wordt dit een (kortlopend) Programma onder de Omgevingswet. Daarmee zullen de uiteindelijke resultaten van deze integrale herziening landen in het Omgevingsplan en de Omgevingsvisie. Op dit moment zijn er op dit thema twee risico's. De eerste is het veranderende nationale beleid. Het nieuwe kabinet heeft een streep gezet door het Nationaal Plan Landelijk Gebied (NPLG), waardoor ook het plan voor het Vitaal Landelijk Gebied Gelderland (VLGG) van de provincie op losse schroeven staat. Op dit moment is nog niet duidelijk welke lijn het Rijk op dit thema gaat voeren. Daarnaast zit de uitdaging vooral in de uitvoering. Evenwichtige gebiedsontwikkeling met ruimte voor wonen, economie, energie, natuur en water vergt tijd, geld en commitment. De adviseur landelijk gebied gaat aan de slag met de ruimtelijke puzzel in het landelijk gebied.

Hierbij worden vraagstukken geprioriteerd op basis van twee factoren: de urgentie en de impact van een ingreep. Dit betekent dat er in eerste instantie veel aandacht zal zijn voor een beleidsaanpassing rond wonen in het buitengebied waardoor we zonder (veel) extra verstening en consequenties voor omliggende bedrijven toch significant effect kunnen bereiken. Parallel gaan we in nauwe samenhang met de Omgevingsvisie starten met een grondige integrale herziening van het beleid in het landelijk gebied. Dit wordt geënt op de nieuwe beleidscyclus van de Omgevingswet. Er is geen apart budget voor dit speerpunt. De verwachting is dat we in de toekomst gelden gaan vragen voor de landbouwtransitie. We zijn goed op weg. Er is veel gaande. Het doel zelf is een doorlopende ontwikkeling. Er is een nauwe samenhang met onze Omgevingsvisie waarin we de basis leggen voor de uitwerking. Het vraagstuk kan nu extra aandacht krijgen door de koppeling van een adviseur aan het landelijk gebied die aan de hand van een bestuursopdracht versnelling zoekt.

14

Speerpunt 5

Zon op daken want we zijn zuinig op ons buitengebied. We willen pas zonneparken als de daken vol liggen

Doel

Dit speerpunt is breder getrokken en heeft als doel dat we het door het college vastgestelde Programma Duurzaam Elburg 2022-2025 uitvoeren.

Meetbare uitkomst

De activiteiten en projecten dragen bij aan het einddoel om een duurzame, energie neutrale en klimaatbestendige gemeente te zijn in 2050. Het tussendoel is om in 2030 55% minder CO2 uit te stoten.

Behaald resultaat De afgelopen maanden is gewerkt aan de verdere uitvoering van het afgelopen 6 Programma Duurzaamheid: maanden - Voorbereiding van de isolatiecampagne, waarbij woningeigenaren van slecht geïsoleerde woningen subsidie kunnen ontvangen voor het isoleren. - Ook is gewerkt aan de koelkastregeling: mensen met energiearmoede kunnen met subsidie een nieuwe, energiezuinige koelkast aanschaffen. - Onderzocht wordt of de Vesting over kan gaan op groen gas in plaats van aardgas. - Er is een leidraad voor duurzame gebiedsontwikkeling opgesteld. - Er is veel aandacht voor klimaatcommunicatie via de Klimaatestafette. - De voorbereiding voor de uitbreiding van het aantal transformatorhuisjes is in volle gang. Huidige status De uitvoering van het Programma Duurzaamheid loopt over het algemeen op schema. Mogelijke risico’s

Vanwege netcongestie is het niet mogelijk grootschalige projecten voor duurzame energieopwekking te realiseren. Zonnepanelen op woningen en kleine panden kan nog wel, maar door de onzekerheid rondom de salderingsregeling loopt het animo hiervoor terug. Desondanks is gemeente Elburg koploper: op 44% van de woningen liggen zonnepanelen tegenover een landelijk gemiddelde van 32%.

Verdere planning

In 2025 loopt het Programma Duurzaamheid af. De komende tijd werken we aan het afronden van de lopende projecten. Daarnaast starten we met een evaluatie van het huidige programma. In de loop van 2025 zal een nieuw programma worden opgesteld.

Budget

De uitvoering van het Programma Duurzaamheid verloopt binnen het beschikbare budget.

Eindconclusie

Met uitzondering van de problemen rondom netcongestie en grootschalige opwek, verloopt de uitvoering van het Programma Duurzaamheid voorspoedig.

15

Speerpunt 6 Doel

Meetbare uitkomst

Behaald resultaat afgelopen 6 maanden

Meer toerisme en mogelijkheden om te overnachten, meer watersport, de strekdam beter benutten Kwalitatieve ontwikkeling van het toerisme in Elburg. Uitgaande van het verlengen van het verblijf van een bezoeker en spreiding van bezoekers in ruimte en tijd. - Nieuwe routenetwerken (1 ruiter- en mennetwerk, 1 wandelnetwerk, mountainbikeroute) die bezoekers verleiden, geleiden en spreiden. - Nieuwe en vernieuwde voorzieningen zoals (informatie)panelen. - Ontwikkeling van het aanbod. Een kwalitatieve verbetering van bestaand aanbod en ontwikkeling van nieuw aanbod waar nodig/mogelijk. - Meer spreiding van bezoekers over het jaar. De afgelopen 6 maanden is er gewerkt aan het opstellen van een uitvoeringsagenda bij het beleidsplan Spots op Elburg II. Het opstellen van de uitvoeringsagenda zit in een afrondende fase en wordt daarna aan het college van B&W ter besluitvorming aangeboden. De uitvoeringsagenda geeft een terugblik op de periode 2022-2024 en laat zien waar in de periode tot 2027 nog aan gewerkt gaat worden. Er vinden doorlopend gesprekken met ondernemers en VVV plaats, waaronder vakantieparken over de toekomst van hun park en de ontwikkeling van parkplannen.

VVV Elburg heeft, in samenwerking met/ondersteund door gemeente Elburg en de insteek dit op meer structurele basis te gaan doen, een ledenavond georganiseerd voor recreatieondernemers wat bijdraagt aan het verder uitbouwen en stimuleren van lokale samenwerking/een toeristisch platform. Daarnaast is de afgelopen 6 maanden verder gewerkt aanaan de realisatie van het ruiter- en mennetwerk en wandelnetwerk. De voorbereidingen voor het ruiter- en mennetwerk zijn bijna afgerond. Een netwerkontwerp van ca. 24 km. ruiter- en mennetwerk binnen de gemeente Elburg is gereed.,Na afronding van de laatste voorbereidingen kan aanleg binnenkort plaatsvinden. Aanleg van het wandelnetwerk zal naar verwachting kort daarna volgen. Voor het wandelnetwerk is een concept ontwerp gereed van ca. 75 km. wandelnetwerk binnen de gemeente Elburg. Daarnaast is gewerkt aan het onderzoeken van de mogelijkheden om de twee bestaande klompenpaden een kwalitatieve verbeterslag te geven. Of dit haalbaar gaat zijn is nog afhankelijk van al dan niet medewerking van particuliere eigenaren op het beoogde traject. Er is actief samengewerkt binnen regionale samenwerkingsverbanden binnen toerisme en recreatie (zoals Veluwe op 1, Hanzesteden Marketing, Gastvrije Randmeren, Vitale Vakantieparken). Vanuit deze samenwerkingen vinden diverse projecten plaats waar ook Elburg aan deelneemt. Daarbij valt o.a. te 16

denken aan de ontwikkeling van de routenetwerken en bijbehorende voorzieningen, Regio Deal Veluwe, ontwikkeling van de Toekomstvisie Gastvrije Randmeren, toeristische promotie en marketing van de regio Veluwe en Hanzesteden, data en monitoring, etc. Huidige status

We zijn goed op weg. Bij veel ontwikkelingen zijn we uiteindelijk afhankelijk van derden. Als gemeente proberen we met hen in gesprek te gaan en blijven om ontwikkeling te stimuleren. Sommige ontwikkelingen vragen om een lange adem, door de vele verschillende stakeholders en belangen die hierbij betrokken zijn. Er worden mooie stappen gezet en de eerste resultaten beginnen zichtbaar te worden. Zo wordt naar verwachting de komende maanden gestart met de aanleg van ca. 24 km ruiter- en mennetwerk, daarna gevolgd door ca. 75 km wandelnetwerk. Ook is er een thematische Hanze route ontwikkelt en zijn er 3 nieuwe informatiepanelen geplaatst. In relatie tot de te realiseren routenetwerken zullen daar nog enkele nieuwe informatiepanelen aan toegevoegd worden. Ook worden momenteel voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van nieuwe welkomstborden bij de gemeentegrenzen. Het verkrijgen van (betrouwbaar) cijfermatig inzicht in (aantallen) bezoek en overnachtingen op lokaal niveau is ingewikkeld en daardoor beperkt beschikbaar. Landelijk en regionaal zijn partners binnen de sector bezig met het ontwikkelen van methoden om bezoek te meten. We hebben op meerdere onderzoeken ingezet om meer inzicht te krijgen in o.a. aantallen bezoekers en doelgroepen, kenmerken en redenen van bezoek, etc. Resultaten en een verdere analyse worden in 2025 verwacht.

Meerdere parken en campings werken aan versterking en vernieuwing van het park/camping. Daarnaast zijn er meerdere initiatieven voor nieuwe verblijfsrecreatie zoals mini campings/vakantiepark en bed en breakfasts. Het ene initiatief is verder gevorderd dan het andere en realisatie is van vele factoren afhankelijk. Onderzoek naar overnachtingen in de Hanzesteden laat voor Elburg een groei van het aantal overnachtingen zien de afgelopen jaren. Op het gebied van waterrecreatie en het beter benutten van de Strekdam worden kleine stappen gezet. Een verdere verkenning naar mogelijkheden voor ontwikkeling van de Strekdam is ingediend als projectidee voor de Regio Deal Veluwe. Naar verwachting zal begin 2025 duidelijk worden of dit project mee kan in de Regio Deal.

Mogelijke risico’s

Het is moeilijk om locaties voor toerisme te vinden en te behouden. Dit komt onder andere door ruimtegebrek. Regionaal wordt er een onderzoek ‘Ruimte voor recreatie’ uitgevoerd die deze problematiek en de behoefte beter in beeld zal brengen.

17

Verdere planning

Er wordt steeds vaker naar vakantieparken gekeken voor tijdelijke huisvesting (niet zijnde recreatie). Dat zet de recreatie, ook in Elburg, verder onder druk. Daarnaast is er sprake van beperkte capaciteit ten opzichte van de grote hoeveelheid aan opgaven en projecten. Ook is een (deel van) de projecten en opgaven voor een groot deel afhankelijk van (medewerking van) derden, bijvoorbeeld terreineigenaren. Hierin spelen ook vaak belangenverschillen mee. Door deze combinatie van factoren duurt uitvoering soms langer, kunnen dingen soms niet opgepakt worden of gaat het minder snel dan gehoopt. Er wordt verder gewerkt aan het realiseren van goede (basis)voorzieningen zoals routenetwerken en bijbehorende voorzieningen. Zo zal in 2025 het ruiter- en mennetwerk en het wandelnetwerk met bijbehorende informatiepanelen gerealiseerd worden, welkomstpanelen en mogelijk een verbetering van de klompenpaden. Daarnaast wordt bekeken of een revisie van het fietsnetwerk opgestart kan worden. Er wordt blijvend contact onderhouden met ondernemers. Er worden regelmatig bedrijfsbezoeken gepland met de wethouder en er is regulier overleg met de VVV. Daarnaast gaat gewerkt worden aan een onderzoek naar verblijfsrecreatie in de gemeente Elburg. Dit onderzoek moet beter inzichtelijk maken waar nog kansen voor ontwikkeling van de verblijfsrecreatiesector liggen (bijv.

welke soorten verblijf, voor welke doelgroepen, welke locaties) en moet kaders gaan bieden om nieuwe initiatieven beter te kunnen toetsen. Uitkomsten uit dit onderzoek dienen als input voor de omgevingsvisie. Ook wordt verder ingezet op data en monitoring, om zo het (cijfermatig) inzicht in de sector en bezoekers te verbeteren.

Budget

Het beschikbare budget voldoet voor de uitvoering van plannen. Afgelopen jaren is er incidenteel extra budget aangevraagd voor een aantal projecten. De verwachting is dat het huidige beschikbare budget voldoet voor de komende tijd.

Eindconclusie

We zijn goed op weg. Er is veel gaande. Het doel zelf is een doorlopende ontwikkeling. De grote hoeveelheid aan projecten, opgaven en vragen tegenover de beschikbare capaciteit en soms complexiteit maakt echter dat ontwikkelingen soms langer duren dan gehoopt.

18

Speerpunt 7 Doel

Inclusiebeleid en uitvoering Ieder mens telt. Iedereen moet mee kunnen doen.

Meetbare uitkomst

De gemeente Elburg is toegankelijk waar dat echt noodzakelijk en mogelijk is. Inwoners kunnen ongeacht wie ze zijn of welke beperking ze ervaren deelnemen aan de samenleving. De aanbevelingen uit de inclusieagenda zijn verwerkt in een activiteitenagenda. Samen met de gehandicaptenberaad en de afdeling leefomgeving worden aanpassingen gerealiseerd. Aanpassingen binnen het onderwijs, de (sport)verenigingen en in de openbare speel- en leefruimte zijn daar voorbeelden van en zijn besproken tijdens de themasessie op 2 oktober 2024.

Behaald resultaat afgelopen 6 maanden

Huidige status

Voor het onderwerp diversiteit is een digitale vragenlijst uitgezet. Inwoners hebben gereageerd en aangegeven in welke mate zij mee kunnen doen aan de samenleving en of zij belemmeringen ervaren. Tijdens de themasessie met de Raad is stil gestaan bij de betekenis van diversiteit en inclusie in de gemeente Elburg. Daarnaast is de uitkomst van de inventarisatie met de samenleving gedeeld. In de raadsbrief van november 2024 zijn de conclusies als volgt verwoord: • Het is goed om het diepgaande gesprek met elkaar te voeren. Het ongemak neemt af om over diversiteit en inclusie te praten. • We doen de goede dingen. Er wordt zichtbaar voortgang geboekt. Zowel in praktische aanpassingen als in de bewustwording. We hebben aandacht voor de diversiteit van inwoners en voor de praktische toegankelijkheid. • We zijn er nog niet. Het onderwerp vraagt tijd en de houding van een ‘leven lang leren’. We blijven alert en hebben proactief aandacht voor de ontwikkelingen in de samenleving. • We houden de scope van de gemeente goed voor ogen. We adviseren en faciliteren op de onderdelen die we belangrijk vinden en waarvoor de gemeente wettelijk verantwoordelijk is. • Er is geloof in de kracht van de samenleving. De Elburgse cultuur heeft veel positieve facetten die we kunnen stimuleren en inzetten. • We geloven in, en gaan voor integraliteit.

Diversiteit en inclusie moeten onderdeel zijn van de reguliere beleidsontwikkeling. • We kiezen ervoor om nu geen beleidsplan of uitvoeringsprogramma voor diversiteit en inclusie op te stellen. Bij nieuwe ontwikkelingen en initiatieven wordt een voorstel ingediend. Het is onze ambitie om een inclusieve gemeente te zijn. Op basis van de inventarisatie met de samenleving en de themasessie met de gemeenteraad willen we dat realiseren door: • Uitvoering te geven aan het VN-verdrag Handicap met de lokale activiteitenagenda inclusie. Samen met het gehandicaptenberaad Elburg, het onderwijs, verenigingen en welzijnspartners geven we invulling aan de aandachtspunten uit de activiteitenagenda inclusie en vergroten daarmee de toegankelijkheid van de gemeente. 19

•

Mogelijke risico’s

Verdere planning Budget

Eindconclusie

Uitvoering te geven aan artikel 1 van de grondwet en het faciliteren van een antidiscriminatievoorziening (ADV). We realiseren de mogelijkheid om discriminatie te melden en het verlenen van nazorg. Daarnaast vragen we aandacht voor discriminatie door informatievoorziening en de preventieve inzet op onder andere het onderwijs. In de gemeente Elburg wordt er sterk verschillend gereageerd op diversiteit en inclusie. Het risico is dat door onbegrip en tijdsdruk (haast) de bereidheid om met elkaar in gesprek te gaan verdwijnt. Daarom is geduld en begrip noodzakelijk om de verschillen in de samenleving bij elkaar te brengen. De ambtelijke organisatie heeft als opdracht om diversiteit en inclusie op te nemen in de reguliere beleidsontwikkeling. De aanpassingen voor inclusie zijn gerealiseerd met de budgetten van de desbetreffende domeinen (samenleving en leefomgeving). Voor diversiteit is geen budget begroot. We gaan geen nieuwe beleidsnota maken, maar monitoren de landelijke ontwikkelingen en de lokale uitvoering. Signalen en ontwikkelingen pakken we proactief op.

20

Speerpunt 8

Met onze inwoners in gesprek. In simpele taal. We luisteren en denken mee. We zoeken samen naar wat wel kan

Doel

De gemeente wil verbonden zijn met de inwoners. Door samenwerking wordt gemeente Elburg zo goed mogelijk voor iedereen. De gemeente heeft steeds meer taken gekregen. De gemeente wil daarom duidelijk communiceren naar alle inwoners. Zodat iedereen begrijpt wat er wordt bedoeld. Ook wil de gemeente inwoners meer betrekken bij wat de gemeente doet. Het is belangrijk dat er wordt geluisterd naar inwoners bij veranderingen.

Meetbare uitkomst

Dit is een doel wat nooit afgerond zal zijn, maar de gemeente zet zich in op duidelijke taal door middel van taalcoaches en verschillende initiatieven in samenwerking met de afdeling communicatie. Beleid en verordening worden gemaakt en er komt een subsidieregeling maatschappelijke initiatieven.

Behaald resultaat In juli 2024 is door het college de bestuursopdracht Visie en ambitie afgelopen 6 inwonerparticipatie vastgesteld en ter informatie naar de gemeenteraad maanden verzonden. Direct na de zomervakantie is contact opgenomen met de provincie Gelderland om te onderzoeken of er vanuit de provinciale regeling Sterk Bestuur subsidie beschikbaar is voor dit traject. Dit gesprek is positief verlopen en inmiddels zijn er bestuurlijke afspraken gemaakt en ondertekend. De subsidieaanvraag is ingediend en de provincie Gelderland heeft €20.000,- beschikbaar gesteld. Een interne werkgroep vanuit de breedte van de organisatie is betrokken bij dit proces. Daarnaast is de subsidieregeling Maatschappelijke initiatieven van kracht geworden binnen de gemeente Elburg en de eerste aanvragen voor deze regeling worden ingediend en in behandeling genomen. Huidige status

Ja, de uitvoering van het traject loopt op schema. De uitwerking van de bestuursopdracht loopt volgens planning. Daarnaast vindt de uitvoering van participatietrajecten plaats waar dat nodig is.

Mogelijke risico’s

Op dit moment zijn er geen risico’s in tijd, geld of kwaliteit.

Verdere planning

Een Visie en ambitie inwonerparticipatie wordt in nauwe samenspraak met de gemeenteraad en het college opgesteld. De participatieverordening zal daarna opnieuw worden aangeboden aan de gemeenteraad. De subsidieregeling maatschappelijke initiatieven wordt uitgevoerd.

Budget

Ja, de uitvoering van de plannen loopt binnen budget.

Eindconclusie

Het onderwerp inwonerparticipatie is een belangrijk thema. Op zowel strategisch (visie en ambitie) als beleidsmatig (subsidieregeling) als uitvoerend (subsidieregeling uitvoeren, participatietrajecten lopen) is het onderwerp in beweging. 21

Speerpunt 9 Doel

Meetbare uitkomst

Behaald resultaat afgelopen 6 maanden

Huidige status

Mogelijke risico’s

Verdere planning

Budget

Eindconclusie

Onze jeugd. Met hulp aan ouders en de jongeren. Meer vrijetijdsbesteding voor onze kinderen. Goede scholen. En zoveel mogelijk onderwijs tot 18 jaar. De jeugd in Elburg kan gezond en veilig opgroeien. De jeugd krijgt passende mogelijkheden om zo optimaal mogelijk te kunnen leren en ontwikkelen. Hiervoor in een nauwe en goed samenwerking nodig. Het is erg ingewikkeld om hier een meetbare uitkomst over weer te geven. We kunnen wel aangeven wat we beogen: - Alle kinderen gaan naar school (zoveel mogelijk binnen Elburg) - Passende onderwijsgebouwen - Er is een dekkend netwerk voor de ondersteuning die jeugdigen en ouders nodig hebben. - De jeugdigen in Elburg zijn gelukkig. Vanuit het samenwerkingsprogramma JES (Jeugd, Elburg & Samenwerken) is er een implementatieplan ontwikkeld. Daarin staan alle doelstellingen waarmee we werken aan het hierboven genoemde doel. Er zijn verschillende werkgroepen met daarin vertegenwoordiging vanuit alle partijen die in Elburg met jeugd werken. Ieder kwartaal wordt er een hoofdpuntenrapport opgeleverd. Daarin wordt de voortgang van de verschillende werkgroepen beschreven. Het voert te ver om die hier allemaal te noemen. Hierbij een beperkte aantal resultaten: - Het integraal huisvestingsplan wordt herijkt. - De meeste Oekraïense leerlingen zijn ingestroomd binnen het regulier onderwijs in Elburg. - De visie op hoogbegaafdheid is vastgesteld.

- Extra inzet jongerenwerk. Vaststellen VVE convenant (Voor- en Vroegschoolse Educatie). Binnen de verschillende werkgroepen wordt er hard samen gewerkt aan het behalen van de verschillende doelstellingen. Steeds meer partijen sluiten zich aan bij JES. Bijna alles wat te maken heeft met Jeugd en opgroeien is ondergebracht bij JES zoals OKO (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) en Integrale preventie. Iedereen staat achter ons moto “Alleen ga je sneller maar samen kom je verder”. Er speelt veel binnen de domeinen onderwijs en jeugd. Er zijn veel landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen. We hebben soms de neiging om alles wat op ons afkomt op te pakken. Dit is te veel. We zullen keuzes moeten maken en soms om durven te stoppen met zaken die niet meer werken of niet meer van deze tijd zijn. Het implementatieplan is vastgesteld voor twee jaar en loopt nog door tot eind 2026. Waar nodig kunnen plannen en doelstellingen tussendoor aangepast worden. In het implementatieplan is een begroting opgenomen. Deze begroting wordt gedekt middels een cofinanciering tussen de gemeente en de samenwerkende partijen. Er wordt zowel gebruik gemaakt van structurele als incidentele middelen. De begroting is tot op heden sluitend. We hebben een Elburg een mooi samenwerkingsstructuur opgebouwd waar zowel de jeugdigen en hun ouders in profijt van hebben.

Er komen daadwerkelijk resultaten van de grond. Wij blijven streven naar een samenleving waar iedereen zich welkom en onderdeel van voelt. 22

Speerpunt 10

Een gezonde leefstijl: bewegen, gezond eten, weinig alcohol, geen drugs,

Doel

Versterken van de integrale preventieaanpak om zo de positieve gezondheid en het welzijn van inwoners te bevorderen.

Meetbare uitkomst Leefstijlinterventies gaan over gedragsveranderingen. Effecten laten zich pas na langere tijd meten. Behaald resultaat Programma's als Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) en JOGG (Gezonde afgelopen 6 jeugd, Gezonde Toekomst) geven houvast bij het werken aan de doelen. maanden In de afgelopen maanden zijn er samen met partners en ouders speerpunten geformuleerd. Deze worden nu uitgewerkt. Verder is er onder verschillende akkoorden en plannen aandacht voor het bevorderen van een gezondere leefstijl. Het ouderenprogramma is hier voorbeeld van. De doelen worden uitgevoerd door zorg- en welzijnspartners. Ook op de samenwerking tussen deze partijen wordt geïnvesteerd. Verder is het Integraal Sport- en Beweegbeleid vastgesteld. Deze nota geeft meer kaders rondom o.a. het bevorderen van bewegen. Huidige status

We zijn op schema. Omdat het om gedrags-en cultuurverandering gaat is het op sommige vlakken minder strak te plannen. Er is bewustwording nodig voordat de gewenste beweging ontstaat. Soms gebeurt dat verrassende plekken waar je het niet verwacht. Soms vraagt het juist om intensieve gesprekken met partners waar we al lang nauw mee samenwerken.

Mogelijke risico’s

Met de komst van het nieuwe kabinet vallen geldstromen via het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) weg. De vorm van voortgang van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) gaat veranderen. Ambtelijk en in afstemming met partners wordt gezocht naar mogelijkheden om de huidige plannen zo goed als mogelijk te kunnen blijven uitvoeren. Voldoende beschikbare arbeidskrachten in de uitvoering is ook hier een punt van zorg. Blijvend toegankelijk huisartsenzorg is een dringend aandachtspunt. Het vraagt om nauwe samenwerking tussen huisarts, zorgverzekeraar en gemeente. Vanuit die samenwerking is het nodig de ruimte op te zoeken binnen geldende wet- en regelgeving met als doel huisartsenzorg beschikbaar te houden voor onze inwoners.

Verdere planning

We gebruiken het Integraal preventieplan voor een Gezond en Actief Leven (GALA) voor met name de lokale uitvoering. Regionaal én in de verbinding tussen zorg en welzijn werken we vooral vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA). We monitoren de voortgang en geven in samenwerking met onze partners vorm aan de uitvoering. 23

Beschikbare huisartsenzorg is een domein overstijgend vraagstuk. Dit vraagt om intensief relatiebeheer en afstemming tussen alle betrokken partijen. We werken hier voortdurend aan. Budget

De focus komt steeds meer op welzijn i.p.v. op zorg. Daarmee komen er meer taken op het bord van de gemeente. Daar staat niet altijd een passende vergoeding tegenover. Het kabinet trekt zelfs budget in. Wanneer onze ingezette activiteiten niet binnen de huidige middelen opgevangen kunnen worden dan volgt er een voorstel naar de raad. Waarbij eerst wordt gekeken wat anders kan of waar we mee kunnen stoppen.

Eindconclusie

We zijn goed op weg. De ontwikkelingen vragen echter op een lange adem alvorens er duidelijke resultaten zichtbaar zijn. Het vraagt om geduld, investeren in een goede relatie met samenwerkingspartners en creativiteit in planvorming en uitvoering.

Rondom jeugd en ouderen zijn er al mooie resultaten behaald. Er staat een stevige samenwerkingsstructuur die ruimte geeft om goede gesprekken met elkaar te voeren. Het geeft een stevige basis om verder op te bouwen.

24

Speerpunt 11

Eigentijds gemeentekantoor

Doel

Een vriendelijk en open gebouw, een gemeentehuis waar de inwoners en bezoekers zonder schroom naar binnen komen. Het gebouw biedt daarnaast een fijne werkomgeving voor iedereen die er werkt.

Meetbare uitkomst

Een gerenoveerd gemeentekantoor.

Behaald resultaat In de afgelopen 6 maanden is het functioneel programma van eisen afgerond en afgelopen 6 ter besluitvorming in het college en de raad geweest. Op basis van het maanden programma van eisen worden nu vier renovatiescenario’s uitgewerkt. Deze renovatiescenario’s worden in 2025 voorgelegd aan de gemeenteraad. Daarnaast is er een optieovereenkomst aangegaan voor de tijdelijke huisvesting gedurende de daadwerkelijke renovatie van het gemeentehuis. Huidige status

De renovatie van het gemeentehuis is een langdurig proces en de voortgang is van veel factoren afhankelijk. De voortgang van het speerpunt loopt nu conform laatste planning met een volgend besluitvormingsmoment door de gemeenteraad in het voorjaar van 2025.

Mogelijke risico’s

Op dit moment zijn er geen specifieke risico’s voor dit speerpunt.

Verdere planning

In Q2 2025 worden vier schetsontwerpen voor de renovatie conform het amendement van de gemeenteraad voorgelegd aan de gemeenteraad.

Budget

Op dit moment loopt het plan binnen budget.

Eindconclusie

Het project heeft voortgang conform planning.

25

Speerpunt 12 Doel Meetbare uitkomst Behaald resultaat afgelopen 6 maanden Huidige status

Mogelijke risico’s

Verdere planning

Budget Eindconclusie

Lage belastingen voor afval, riool en onroerendezaakbelasting (OZB) Zo laag mogelijke belastingdruk/woonlasten voor inwoners. De tarieven zijn opgenomen in de begroting. Jaarlijks vergelijkt het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) de woonlasten van de gemeenten onderling. Voor 2024 zijn de belastingtarieven geïndexeerd met een percentage dat onder het inflatiepercentage ligt voor de jaren 2024-2027. De tarieven 2024 worden toegepast en de tarieven 2025-2028 worden geactualiseerd bij de begroting 2025-2028. De risico's van de lage belastingen voor OZB zijn dat bij een lagere OZB er minder middelen beschikbaar zijn als dekkingsmiddel voor de andere speerpunten. Ook de ontwikkelingen van de algemene uitkering (ravijnjaar 2026) en de hoogte van de inflatie is bepalend voor de mate waarin dit speerpunt standhoudt of gerealiseerd kan worden. Bij de perspectiefnota 2024 is gekeken naar hoe de belastingpercentages zich gaan ontwikkelen. De tarieven zijn daarbij afgezet tegen de verwachte inflatie en overige ontwikkelingen. Met de begroting 2025 en de hieruit voortkomende belastingverordeningen worden de tarieven later in 2024 vastgesteld. N.v.t. De huidige belastingtarieven zijn geïndexeerd met een percentage dat lager is dan de inflatie.

Bij de jaarrekening 2022 is een bedrag gereserveerd om het tekort dat hierdoor ontstaat voor 2024-2026 te kunnen dekken.

26

3. Toelichtingen financiële ontwikkelingen per programma TV = taakveld | V = voordeel | N = nadeel | S = structureel | I = incidenteel | P.M. = pre memorie (ter herinnering)

Programma 0. Bestuur en ondersteuning Het verloop op programma 0 is als volgt: Programma 0 (bedragen x € 1.000) Omschrijving

Lasten 2024

Baten 2024

Saldo 2024

Begroot na voorjaarsrapportage 2024

-35.794

Saldo 2025

Saldo 2026

Saldo 2027

24.571

60.364

Begrotingswijziging 3. Beheerplan onderhoud

954

405

549

Begrotingswijziging 5. Jaarrekening 2023

702

3.033

-2.331 0

-44.528

-43.240

-43.688

4.973

2.076

2.898

-3

-1.409

-1.157

20

20

0

19

33

33

Begroot na begroting 2025-2028 Toe te lichten effecten najaarsrapportage 2024 Overige effecten (wijzigingen < € 25.000, als gevolg van collegebesluit en/of van administratieve aard) Totaal verrekend met de begrotingsruimte

2.378

2.378

713

507

425

Totaal verrekend met de reserves

2.074

7.750

-5.676

-2.025

150

114

35.672

73.649

-37.976

-45.824

-43.959

-44.272

Begroot na wijziging

Aangezien mutaties in de begrotingsruimte (taakveld 0.8 Overige baten en lasten) en de reserves (taakveld 0.10 Mutaties reserves) verantwoord worden op programma 0, zijn de totale effecten uit de najaarsrapportage in bovenstaande tabel opgenomen. Het verloop van de structurele begrotingsruimte is als volgt: Verloop begrotingsruimte (bedragen x € 1.000)

2024

Begroot na voorjaarsrapportage 2024

3.166

Begrotingswijziging 3. Beheerplan onderhoud

2025

2026

2027

155

Begroot na begroting 2025-2028

17

-72

Totale effecten najaarsrapportage 2024

2.378

713

507

425

Begroot na wijziging

5.699

713

525

353

27

Hierna volgt een overzicht van de toe te lichten effecten op programma 0: Toe te lichten programma 0 (bedragen x € 1.000) TV

Omschrijving

0.1

Voorziening wachtgeld ex-wethouders

0.1

Voorziening pensioen wethouders

0.1

Representatiekosten bestuur

0.1

V/N

S/I

Lasten 2024

Baten 2024

Saldo 2024

Saldo 2025

Saldo 2026

Saldo 2027

Ten gunste of ten laste van

I

90

90

0

N

I

129

112

17

Begrotingsruimte

N

I

34

34

Begrotingsruimte

Samenwerking informatisering en automatisering

I

-40

-40

40

Algemene bestemmingsreserve

0.1

Achtervang inzet eigen personeel bestuurlijke samenwerking

I

-35

-35

35

Algemene bestemmingsreserve

0.2

Personele lasten

I

66

66

N

Begrotingsruimte

28

Toelichting De voorziening wachtgeld ex-wethouders is geactualiseerd. Om het saldo van de voorziening structureel op orde te houden en aan te sluiten bij de begroting 20252028 wordt het te onttrekken bedrag in 2024 ook toegevoegd. De actualisatie heeft daarmee per saldo geen effect op de begrotingsruimte. De voorziening pensioen wethouders is geactualiseerd. Per saldo wordt in 2024 een bedrag van € 17.000 aan de begrotingsruimte onttrokken en aan de voorziening toegevoegd. Er zijn meer kosten gemaakt aan representatie voor het bestuur dan begroot. Voor de gemeentelijke samenwerking op gebied van informatisering en automatisering was in de voorjaarsrapportage 2023 een budget van € 40.000 opgenomen. Voor 2024 worden echter nog geen kosten voorzien. In deze najaarsrapportage wordt het budget daarom doorgeschoven naar 2025. Voor de achtervang van inzet eigen personeel in relatie tot de bestuurlijke samenwerkingen was in de voorjaarsrapportage 2023 een budget van € 50.000 opgenomen. Naar verwachting wordt slechts een deel hiervan in 2024 ingezet en is het restant in 2025 benodigd. Op diverse programma's en taakvelden worden salarislasten verplaatst en gebudgetteerd. Dit betreft bijvoorbeeld vacatureruimte die wordt omgezet in budget voor tijdelijke inhuur. Het totale voordeel over alle programma's als gevolg van deze mutaties in deze najaarsrapportage bedraagt € 45.000.