MPB 2026-2029 gemeente Elburg
Tekst van het document
Inhoudsopgave 1. Aanleiding .................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.1 Waarom nu? De noodzaak van flexibel werken vóór de renovatie ........ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Programmabegroting 1.1.1 We willen optimaal gebruik maken van onze werkplekken ... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.1.2 Medewerkers geven aan dat er verbeteringen nodig zijn in de werkomgeving Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
2026
1.1.3 De digitale en fysieke werkplek sluiten nog niet goed op elkaar aan ..... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.1.4 De organisatie verandert en vraagt om meer flexibiliteit Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.1.5 De renovatie van het gemeentehuis biedt een kans, maar we kunnen niet wachten ......... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.1.6 Conclusie: dit is het juiste moment ............................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
2. Doelgroepen ...................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 3. Doelstellingen .................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 4. Communicatiemiddelen voor de invoering van flexibel werken ................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Gemeente Elburg Meerjarenprogrammabegroting voor de planperiode 2026 - 2029
Inhoudsopgave Aanbieding meerjarenprogrammabegroting .............................................................................................................................................. 2 Beleidsbegroting – Het programmaplan .................................................................................................................................................... 9
Programma 0 Bestuur en ondersteuning ......................................................................................................... 9 Programma 1 Veiligheid ................................................................................................................................. 18 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ............................................................................................... 23 Programma 3 Economie ................................................................................................................................. 26 Programma 4 Onderwijs ................................................................................................................................ 30 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ....................................................................................................... 33 Programma 6 Sociaal domein ........................................................................................................................ 39 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ...................................................................................................... 50 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ...........................................
55 Programma Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien ...................... 60 Beleidsbegroting – De paragrafen ............................................................................................................................................................ 63
1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................ 63 2. Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................... 71 3. Financiering ............................................................................................................................................... 78 4. Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................... 82 5. Wet Open Overheid (Woo) ........................................................................................................................ 84 6. Verbonden partijen .................................................................................................................................... 85 7. Grondbeleid ............................................................................................................................................... 94 8. Lokale heffingen....................................................................................................................................... 105 9.
Subsidies .................................................................................................................................................. 113 Financiële begroting .............................................................................................................................................................................. 117
Overzicht baten en lasten ............................................................................................................................ 118 1. Meerjarenprogrammabegroting ............................................................................................................................................... 118 2. Geraamde incidentele baten en lasten ...................................................................................................................................... 119 3. Beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ........................................................................................... 121
Uiteenzettingen financiële positie ............................................................................................................... 122 4. Meerjarenperspectief ................................................................................................................................................................ 122 5. Geprognosticeerde balans ......................................................................................................................................................... 123 6. EMU saldo ................................................................................................................................................................................. 124 7. Meerjareninvesteringsplanning 2026-2029 ............................................................................................................................... 125 8. Reserves en voorzieningen......................................................................................................................................................... 126 9. Begroting per taakveld .............................................................................................................................................................. 127
1
Aanbieding meerjarenprogrammabegroting Inleiding Voor u ligt de Meerjarenprogrammabegroting (MPB) 2026-2029. Het college is trots dat het is gelukt om voor 2026 een sluitende begroting aan te bieden aan de gemeenteraad, waarin ook nog ambities worden opgepakt. Deze begroting schetst het financiële en beleidsmatige plan voor het komende jaar en de drie daaropvolgende jaren. Deze begroting verschijnt in een periode van groeiende financiële druk, waarbij wij als gemeente voor ingrijpende keuzes staan. De financieel-economische vooruitzichten laten zien dat we vanaf 2028 niet langer beschikken over een structureel sluitende begroting. Oorzaken hiervan liggen deels buiten onze invloed, zoals wijzigingen in het gemeentefonds, inflatie en toenemende taken zonder evenredige compensatie. Tegelijkertijd moeten we ook kritisch kijken naar onze eigen uitgaven en beleidskeuzes. Om tijdig te kunnen anticiperen, kiezen wij ervoor om al in deze begroting gerichte stappen te zetten. Zoals in de perspectiefnota besproken, is er al een eerste pakket aan ombuigingen, dat nodig is om ons financiële evenwicht in de komende jaren te herstellen, in deze begroting verwerkt. Het is geen gemakkelijke opgave. De ruimte voor nieuwe ambities wordt steeds kleiner, terwijl onder andere de druk op onze voorzieningen juist toeneemt. Als gemeentebestuur van Elburg nemen we hierin onze verantwoordelijkheid.
Deze begroting vormt een eerlijke en realistische basis voor het gesprek met de raad, de samenleving en onze partners. Alleen samen kunnen we zorgen voor een toekomstbestendige gemeente, ook na 2028. We nemen u graag mee in de opbouw van de MPB.
Leeswijzer Een meerjarenprogrammabegroting (MPB) is een groot maar wel gestructureerd document. Daarom nemen we u in deze leeswijzer graag mee langs de verschillende onderdelen die een plek hebben in het document. Naast de inleiding die u nu leest, bestaat de MPB uit drie grote onderdelen: 1. De beleidsbegroting met het programmaplan 2. De beleidsbegroting met de paragrafen 3. De financiële begroting. Na de inleiding, waarin we aangeven waarop het MPB is gebaseerd en wat dat financieel betekent, treft u de beleidsbegroting met programmaplannen aan. In de programma’s 0 tot en met 8 staan de plannen van het college voor het jaar 2026 en verder en de financiële vertaling daarvan. Ook treft u daar de verplichte beleidsindicatoren waarin we monitoren hoe de programma’s het over de loop van de jaren doen. In de zogenaamde paragrafen gaan we in op de ontwikkelingen en situatie van de gemeente op organisatieniveau. Deze ontwikkelingen en situaties hebben impact op één of meerdere beleidsprogramma’s. Hoe zit het met het weerstandsvermogen en de risico’s? Hoe zit het met de bedrijfsvoering en bijvoorbeeld de lokale heffingen? Deze informatie treft u aan in het gedeelte ‘paragrafen’. Daarna nemen we u mee naar de financiële begroting. Een overzicht van de baten en lasten, een uiteenzetting van de financiële positie en de stand van bijvoorbeeld de reserves en voorzieningen.
Via de inhoudsopgave van dit document kunt u eenvoudig terugvinden welk onderwerp u waar tegenkomt.
De basis onder de MPB 2026-2029
De meerjarenprogrammabegroting (MPB) 2026-2029 is opgebouwd op basis van meerdere documenten. Het Collegeprogramma 2022-2026 vormt de kern van het beleid van het college. Voor het jaar 2026 zijn deze beleidsvoornemens uitgewerkt in de Perspectiefnota 2025. Daarnaast is de Meicirculaire 2025 meegenomen in de op-
2
stelling van de MPB. In deze paragraaf lichten we kort toe hoe het Collegeprogramma 2022-2026, de Perspectiefnota 2025 en de Meicirculaire inhoudelijk met elkaar samenhangen.
Speerpunten collegeprogramma 2022-2026
Binnen het collegeprogramma 2022–2026 heeft het college twaalf speerpunten geformuleerd. Deze prioriteiten geven, naast de brede uitwerking van het volledige programma, extra richting aan het gemeentelijk beleid. Het gaat om de volgende speerpunten: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Versnellen woningbouw Multifunctionele accommodatie Doornspijk Corridor Flevoland–A28 Nadenken over buitengebied: ruimte voor boeren, windmolens, wonen en natuur Zon op daken want we zijn zuinig op ons buitengebied. We willen pas zonneparken als de daken vol liggen Meer toerisme en mogelijkheden om te overnachten, meer watersport, de Strekdam beter benutten Inclusiebeleid en uitvoering Met onze inwoners in gesprek. In simpele taal. We luisteren en denken mee. We zoeken samen naar wat wel kan 9. Onze jeugd. Met hulp aan ouders en de jongeren. Meer vrijetijdsbesteding voor onze kinderen. Goede scholen. En zoveel mogelijk onderwijs tot 18 jaar 10. Een gezonde leefstijl: bewegen, gezond eten, weinig alcohol, geen drugs 11. Eigentijds gemeentehuis 12. Lage belastingen voor afval, riool en onroerendezaakbelasting (OZB) De verdere uitwerking van deze speerpunten is opgenomen in de programmateksten verderop in dit document.
Trends en ontwikkelingen in de Perspectiefnota 2025 Begin juli 2025 heeft de gemeenteraad van Elburg in de Perspectiefnota 2025 de belangrijkste trends en ontwikkelingen beschreven die richting geven aan de begroting 2026–2029. De gemeente Elburg staat de komende jaren voor grote maatschappelijke en financiële opgaven. De omgeving verandert snel en dat heeft direct gevolgen voor onze inwoners, bedrijven en de gemeente zelf. Een aantal ontwikkelingen springt daarbij in het bijzonder naar voren:
Demografie: de bevolking van Elburg blijft rond de 24.000 inwoners, maar de samenstelling verandert sterk. Er is sprake van dubbele vergrijzing: er komen meer ouderen én mensen worden ouder. Tegelijkertijd neemt het aantal kleinere huishoudens toe. Dit vergroot de druk op zorg, voorzieningen en de woningmarkt. Ook de opvang van bijzondere doelgroepen – zoals statushouders, spoedzoekers en ouderen met zorgvraag – vraagt om extra wooncapaciteit en maatwerkvoorzieningen. Economie en arbeidsmarkt: personeelstekorten blijven aanhouden, zowel in zorg, onderwijs als binnen de gemeentelijke organisatie zelf. Voor een kleine gemeente als Elburg is dit een kwetsbare positie. In de Vesting neemt de leegstand toe door de verschuiving naar online aankopen en het verdwijnen van dagelijkse voorzieningen. De bijstandspopulatie wordt zwaarder, waardoor meer begeleiding en ondersteuning nodig is. Sociaal en cultureel: de kosten voor jeugdzorg en Wmo blijven stijgen, terwijl de beschikbare middelen achterblijven. Dit zet de gemeentelijke begroting onder druk. Tegelijkertijd verwachten inwoners een moderne en toegankelijke dienstverlening: digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. Technologie: digitalisering en nieuwe wetgeving stellen hogere eisen aan informatieveiligheid en gegevensbeheer.
Dit vraagt om investeringen in systemen, kennis en samenwerking, om inwoners betrouwbare en veilige dienstverlening te bieden. 3
Ecologie en leefomgeving: de agrarische sector staat voor grote veranderingen. Veel bedrijven stoppen of veranderen van koers. Dat biedt kansen voor nieuwe functies, zoals recreatie of kleinschalige woningbouw, maar vraagt om zorgvuldige keuzes in het buitengebied. Tegelijkertijd beperken stikstofregels de mogelijkheden voor woningbouw en bedrijvigheid, met name in en rond ’t Harde. Klimaat en energie: klimaatverandering en de energietransitie stellen nieuwe eisen aan ruimtelijke ontwikkeling. Water- en bodemsturend ontwikkelen, betaalbaar en duurzaam bouwen en omgaan met netcongestie maken gebiedsontwikkeling complexer en kostbaarder. Politiek en samenleving: het vertrouwen in de overheid staat onder druk. Inwoners verwachten duidelijke keuzes, begrijpelijke communicatie en ruimte om mee te doen. Voor Elburg speelt daarnaast de aanwezigheid van Defensie een rol: dit vraagt om blijvende samenwerking en aandacht voor de weerbaarheid van inwoners, organisaties en bedrijven. Financiën: de gemeente is sterk afhankelijk van het gemeentefonds (circa 85% van de inkomsten). Vanaf 2028 dalen de rijksmiddelen fors , terwijl taken en kosten blijven stijgen. Zonder aanvullende maatregelen ontstaat een structureel tekort.
Al deze ontwikkelingen maken het noodzakelijk om scherpe en toekomstgerichte keuzes te maken. De gemeente Elburg zet daarom in op het versterken van de sociale basis, versnellen van woningbouw, duurzaam omgaan met de leefomgeving, investeren in een wendbare organisatie en hybride dienstverlening. Daarbij sturen we op structureel houdbare financiën, met oog voor de maatschappelijke effecten. In de verschillende programma’s en taakvelden herkent u de onderwerpen uit de Perspectiefnota. Op deze manier sluit de begroting aan bij de eerder geschetste trends, ontwikkelingen en opgaven. Zo ontstaat een herkenbare lijn in de stukken binnen de P&C-cyclus.
4
Financiële samenvatting
Meerjarenperspectief (toekomstbeeld voor meerdere jaren) De Meerjarenprogrammabegroting (MPB) schetst de hoofdlijnen van het beleid voor de komende jaren. Op basis van bestaand beleid, veranderingen in de gemeentelijke uitkeringen van het Rijk, verzoeken voor nieuw beleid of aanpassingen in het huidige beleid, is een financieel beeld voor de komende jaren te presenteren. Voor het jaar 2026 is er een begrotingssaldo zonder tekort, oftewel een saldo van € 0. Dit saldo is opgebouwd uit verschillende elementen: De Perspectiefnota 2025 De Meicirculaire (de informatie die het Rijk verstrekt over de geldmiddelen voor gemeenten) Autonome ontwikkelingen zoals vergoedingen voor loon- en prijsstijgingen Aanpassingen in kapitaallasten op basis van gerealiseerde en afgeschreven investeringen Andere wijzigingen in het bestaande beleid Voor de jaren 2027 tot en met 2029 zijn ook aanpassingen gemaakt. Hierbij zijn vrije reserves toegevoegd aan het saldo, wat zorgt voor een zogenaamd "structurele dekking." Dit betekent dat het structurele saldo in 2026 positief is, maar in 2027 weer op € 0 uitkomt. Voor 2028 en 2029 zijn er ook extra reserves ingezet, maar zelfs dan blijft er een tekort bestaan. Algemene beoordeling Om te beoordelen of de begroting structureel in evenwicht is, moet worden vastgesteld of alle structurele uitgaven gedekt worden door structurele inkomsten.
In bijlage 2 van deze begroting is een overzicht opgenomen van incidentele baten en lasten, welke kortom het incidentele deel van het begrotingssaldo aangeeft. Het structureel begrotingssaldo geeft het volgende beeld: Presentatie begrotingscijfers (x € 1.000) Totale lasten
2026
V/N
2027
V/N
2028
V/N
2029
V/N
88.011
N
82.178
N
81.279
N
82.893
N
Totale baten
83.588
V
79.250
V
80.776
V
82.568
V
Saldo baten en lasten
4.423
N
2.928
N
503
N
325
N
Toevoegingen en onttrekkingen reserves (*)
4.423
V
2.928
V
503
V
325
V
Begrotingssaldo
0
0
0
0
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
201
N
0
1.145
V
1.101
V
Structureel begrotingssaldo
201
V
0
1.145
N
1.101
N
(*) Een voordeel uit de toevoegingen en onttrekkingen betekent dat er per saldo meer aan de reserves wordt onttrokken dan wordt toegevoegd. Hierdoor valt het begrotingssaldo positiever uit.
Toelichting cijfers: Totale lasten: Dit zijn de uitgaven die de gemeente maakt. Totale baten: Dit zijn de inkomsten die de gemeente ontvangt. Saldo baten en lasten: Het verschil tussen baten en lasten. Positief betekent meer inkomsten dan uitgaven. Toevoegingen en onttrekkingen reserves: Hier wordt aangegeven hoeveel er aan de reserves wordt toegevoegd of onttrokken. Een positief saldo betekent dat er meer wordt onttrokken dan toegevoegd. Begrotingssaldo: Dit is het uiteindelijke resultaat van de begroting, na toevoegingen of onttrekkingen van de reserves. Incidentele baten en lasten: Dit zijn eenmalige posten die de begroting beïnvloeden. 5
Structureel begrotingssaldo: Dit is het saldo zonder de incidentele baten en lasten.
Volgens de commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt in de begroting een overzicht opgenomen met vermelding van het structurele begrotingssaldo. Dit overzicht maakt duidelijk of de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Hiervoor worden onder andere de volgende documenten gebruikt: Een overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten (zie bijlage 2) Een overzicht van de beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves (zie bijlage 3) Inzet van vrije reserves als structurele baten Onze huidige financiële situatie maakt het mogelijk om op verantwoorde wijze vrije reserves in te zetten om het begrotingssaldo in evenwicht te brengen. In de begroting zijn daarom de volgende bedragen opgenomen als onttrekkingen uit de algemene reserve: Inzet vrije reserves (x € 1.000)
2026 926
Inzet ruimte reserves als structurele dekking
2027 453
2028 66
2029 72
Zonder inzet van deze vrije reserves zou het begrotingssaldo negatief zijn. Daarnaast bevat de begroting ook enkele incidentele voordelen en nadelen. Als we deze (voornamelijk) baten eruit halen, houden we het daadwerkelijke structurele resultaat over. Dit resultaat laat inclusief het gebruik van vrije reserves zien dat er de komende jaren sprake is van een negatief structureel saldo. Deze berekening geeft een realistisch beeld van onze financiële situatie. Het is ook een signaal dat er stappen gezet moeten worden om ons huishoudboekje weer structureel in balans te brengen. Saldi per programma De eerdere Perspectiefnota 2025 gaf al een indicatie van het verwachte meerjarenperspectief. In deze eerste financiële uitwerking werd een saldo van € 0 gepresenteerd. Nu de MPB 2026-2029 is opgesteld, zijn de saldi per programma en jaar verder uitgewerkt. Hieruit blijkt nadrukkelijk dat er de sprake is van een toenemend nadelig saldo waarin ook al vrije reserves zijn toegevoegd om een structureel evenwicht te presenteren in de eerste jaren 2026 en 2027. Kortom, dit overzicht maakt duidelijk dat er gewerkt moet worden aan een begroting die structureel in balans is, en dat er acties ontwikkeld moeten worden om dit te bereiken. Omschrijving (bedragen x € 1.000)
2026
2027
2028
2029
0. Bestuur en ondersteuning (*)
49.570
V
49.159
V
47.485
V
48.757
V
1. Veiligheid
2.550
N
2.628
N
2.664
N
2.694
N
2. Verkeer, vervoer en waterstaat
4.150
N
4.151
N
3.428
N
3.505
N
3. Economie
254
V
361
N
363
N
358
N
4. Onderwijs
2.813
N
2.657
N
2.574
N
2.565
N
5. Sport, cultuur en recreatie
6.316
N
5.627
N
5.189
N
5.612
N
6. Sociaal domein
30.892
N
30.860
N
30.218
N
31.596
N
7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting, R.O. en stedelijke vernieuwing Totaal
224
N
56
N
499
V
631
V
2.878
N
2.819
N
2.547
N
3.057
N
0
-
0
-
0
-
0
-
(*) De reservemutaties zijn gesaldeerd in het saldo en zijn onderdeel van programma 0.
Belastingen en heffingen Op grond van de vastgestelde begrotingsuitgangspunten voor de MPB 2026-2029 geldt voor heffingen in het algemeen een gemengde loon- en prijscompensatie, gekoppeld aan de percentages van de meicirculaire, namelijk: 6
2,2% (2026), 4,0% (2027), 3,5% (2028) en 3,6% (2029). Voor de afvalstoffenheffing, rioolheffingen en begraafrechten gelden andere indexaties om de kostendekkendheid voor deze onderdelen op het gewenste niveau te krijgen en houden. De belastingdruk voor het jaar 2026 voor een meerpersoonshuishouden wordt in onderstaande tabel weergegeven. Uitgegaan wordt van een woning met een WOZ-waarde van € 393.000 (gemiddelde WOZ-waarde 2025 gemeente Elburg). Meerpersoonshuishouden in € OZB* Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal Wijziging € Wijziging in %
2025 336,60 309,70 237,85 884,15
2026 351,34 331,38 249,74 932,46 48,31 5,5%
2027 359,07 352,92 262,23 974,22 41,76 4,5%
2028 366,97 405,12 275,34 1.047,44 73,22 7,5%
2029 375,04 420,85 289,11 1.085,01 37,57 3,6%
*O.b.v. berekening met de bekende standen per 1-9-2025. De definitieve percentages worden vastgesteld bij het behandelen van de belastingverordening.
Voor de OZB geldt dat in de praktijk de tarieven niet per definitie jaarlijks stijgen, aangezien de WOZ-waarden over het algemeen jaarlijks ook stijgen. Bij de bepaling van de OZB-tarieven wordt hiermee rekening gehouden en wordt niet het tarief, maar de totale opbrengst geïndexeerd. Verdere toelichtingen op de tarieven, kostendekkendheid en belastingdruk vindt u terug in de paragraaf lokale heffingen van deze MPB. Toezicht Voor de provinciaal toezichthouder zijn voor de beoordeling van de begroting de uitkomsten van de meicirculaire bepalend. De septembercirculaire wordt daarin niet meegenomen. De uitgangspunten om voor het begrotingsjaar 2026 voor het repressieve toezicht in aanmerking te komen zijn:
De begroting 2026 dient naar het oordeel van de provincie reëel en structureel in evenwicht te zijn of als dat niet het geval is, dient het evenwicht op tijd te worden hersteld, uiterlijk in 2029. De vastgestelde jaarrekening 2024 en de begroting 2026 dienen tijdig, respectievelijk vóór 15 juli 2025 en 15 november 2025, aan de provincie te zijn toegezonden.
Met het begrip structureel evenwicht wordt bedoeld dat in de begroting structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Het reëel evenwicht houdt in dat onderzoek wordt gedaan naar de geloofwaardigheid van de ramingen (volledig, realistisch en haalbaar). Daarnaast kan er geen sprake zijn van een opschuivend perspectief waarmee wordt bedoeld dat elke keer bij vaststelling van de begroting alleen de laatste jaarschijf in evenwicht is. Financiële positie Het feit dat in de meerjarenbegroting in 2026 en 2027 een reëel en materieel evenwicht gepresenteerd kan worden is een goed resultaat. Dit biedt de gemeente tevens de gelegenheid een reeds aan de raad voorgesteld traject om te komen tot ombuigingen verder uit te werken. Bij het beoordelen van de financiële positie wordt, naast de wettelijk voorgeschreven kengetallen, gebruik gemaakt van de bij de financiële verordening afgesproken kengetallen. Deze financiële kengetallen worden door de toezichthouder niet betrokken bij het uiteindelijk oordeel over de toezichtvorm (repressief dan wel preventief). De toezichthouder gebruikt de kengetallen om een completer beeld te verkrijgen van de financiële situatie van de gemeente. Financiële risico's Belangrijk is dat er voldoende oog is voor de risico’s die door de gemeente gelopen worden.
Voor een opsomming van de financiële risico’s wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. In deze paragraaf worden de risico’s geïnventariseerd en vervolgens gekwantificeerd op basis van het risicoprofiel. De 7
reservepositie van de gemeente is zodanig dat de beschikbare weerstandscapaciteit uitstekend is om deze gekwantificeerde risico’s op te kunnen vangen. De gemeente heeft een ruim voldoende ratio bij de berekening van het weerstandsvermogen (ratio 6,73). Maatschappelijke Invloeden De begroting voor de jaren 2026 tot en met 2029 is opgesteld in een periode van nog steeds groeiende financiële onzekerheid voor gemeenten. Ondanks incidentele meevallers vanuit het Rijk, staat vanaf 2026 de structurele financiële positie van de gemeente Elburg onder druk. De grillige ontwikkeling van Rijksmiddelen leidt tot een afnemende en moeilijker voorspelbare inkomstenstroom. Tegelijkertijd blijven de uitgaven in het sociaal domein stijgen, onder andere door een toenemende zorgvraag en demografische ontwikkelingen. Daarnaast zorgt de combinatie van inflatie, hogere rente, stijgende bouwkosten en grote maatschappelijke opgaven zoals woningbouw, verduurzaming en klimaatadaptatie voor een extra belasting op onze financiële ruimte. Deze ontwikkelingen vragen om een scherpe financiële koers, realistische keuzes en blijvend inzicht in de risico’s die op ons afkomen.
Slotsom De gemeente Elburg heeft de meerjarenbegroting voor het jaar 2026 en 2027 op orde gemaakt door gebruik te maken van alle extra maatregelen welke door het besluit begroting en verantwoording worden geboden (binnen de wet- en regelgeving). Een belangrijk risico vormt de algemene uitkering uit het gemeentefonds voor de jaren vanaf 2028. Ondanks dat wij hier weinig tot geen invloed op hebben, zullen wij wel onze begroting op alle beschikbare informatie moeten plooien. Geconstateerd kan worden dat: inkomsten en uitgaven in alle jaren vanaf 2026 – indien geen gebruik wordt gemaakt van de regeling om ‘vrije reserves’ in te zetten als structurele dekkinggeen sluitende begroting laten zien. Deze constatering geeft vervolgens voldoende redenen om voor de jaren 2026 tot en met 2030 een ombuigingstraject te starten waarbij inzet van vrije reserves afgebouwd wordt en er wederom een goed evenwicht in baten en lasten in relatie met het beleid van de gemeente ontstaat.
Voorstel aan de raad
Uw raad heeft het budgetrecht en daarmee de bevoegdheid om financiële middelen beschikbaar te stellen. De gemeentebegroting is het document op basis waarvan uw raad het college machtigt (autoriseert) om geld uit te geven. Door vaststelling van de MPB 2026-2029 geeft uw raad toestemming uitgaven voor 2026 te doen, inclusief alle voor dat jaar geplande investeringen in bijlage 7. 1. Voorgesteld wordt de MPB 2026-2029 vast te stellen.
8
Beleidsbegroting – Het programmaplan Programma 0 Bestuur en ondersteuning Dit programma gaat over de overkoepelende taakvelden van het bestuur, de ondersteuning daarvan door de gemeentelijke organisatie en de relatie tussen de inwoners en het bestuur van de gemeente Elburg. Centraal staat dienstverlening met de menselijke maat die op eenvoudige wijze voor iedereen toegankelijk is. Ook burgerzaken, de uitkering uit het gemeentefonds, de lokale lasten zoals de OZB en de park eerbelasting en het beheer van de financiële middelen (treasury) hoort hierbij.
Visie
De organisatievisie Samen aan zet voor Elburg heeft de volgende missie: Wij zijn een betrouwbare en dienstverlenende organisatie, die betrokken is bij onze inwoners, organisaties en ondernemers. Samen met hen werken wij aan een leefbare en duurzame samenleving. Wij zijn trots op het werk. Wij voelen ons verbonden met de samenleving en met elkaar. Kortom, samen aan zet voor Elburg! Samen aan zet voor Elburg wordt als volgt bereikt:
De inwoners, organisaties en ondernemers staan centraal in ons handelen. We gaan ervan uit dat inwoners, organisaties en ondernemers hun verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf en hun omgeving. Als dat niet lukt, kunnen zij rekenen op ondersteuning van de gemeente. Wij zoeken actief de samenwerking met onze inwoners, organisaties, ondernemers en buurgemeenten. Wij werken oplossingsgericht aan resultaten voor onze inwoners, organisaties en ondernemers. Wij doen wat we zeggen en zeggen wat we doen.
Nieuw beleid en autonome ontwikkelingen
In het volgende gedeelte treft u het nieuwe beleid en de autonome ontwikkelingen voor dit programma, zoals die zijn opgenomen in de Perspectiefnota 2025. Dienstverlening aan inwoners 2026-2030 (in 2026 incidenteel € 29.000, vanaf 2026 structureel € 235.500) De gemeente Elburg werkt de komende jaren stap voor stap aan een toegankelijke en inclusieve dienstverlening. Voor inwoners betekent het dat het makkelijker wordt om met de gemeente te communiceren, digitaal zaken te doen én persoonlijk geholpen te worden. Dit pakken we aan op vier gebieden: duidelijke communicatie in begrijpelijke taal, digitale dienstverlening die werkt voor iedereen, hulp op maat voor wie dat nodig heeft en servicenormen. In het college van B&W van 21 januari 2025 zijn de visie en het programma dienstverlening vastgesteld. Structurele formatie Privacy Officer (vanaf 2026 structureel € 69.000) De gemeente Elburg wil een veilige en betrouwbare digitale dienstverlening bieden aan inwoners en ondernemers. Daarvoor is het cruciaal dat we zorgvuldig omgaan met persoonsgegevens en voldoen aan de privacywetgeving (AVG). Een stevige rol van de Privacy Officer is hierin onmisbaar. Op dit moment is er slechts 12,8 uur per week structureel beschikbaar voor de Privacy Officer. We stellen voor om per 1 januari 2026 de inzet van de Privacy Officer structureel uit te breiden naar 1,0 fte (36 uur per week).
Samenwerkende partijen We werken aan de beoogde maatschappelijke effecten samen met verbonden partijen en samenwerkingsverbanden, bij voorkeur, in de Regio Zwolle en in de Kop van de Veluwe.
9
Doelen en activiteiten taakvelden
Taakveld Bestuur Portefeuillehouder: burgemeester J.N. Rozendaal Portefeuillehouder: wethouder B. Jeensma – participatiebeleid Tot dit taakveld hoort de ondersteuning van de bestuursorganen zoals het college van burgemeester en wethouders, raad en commissies en de ondersteuning door de griffie, lokale rekenkamer en accountant. Verder ook werkzaamheden op het gebied van regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Wat willen we bereiken? (maatschappelijk doel)
Wat gaan we ervoor doen? (Activiteit)
Open bestuurscultuur
De samenwerking tussen het college, de raad en de organisatie verder versterken ten dienste van inwoners en ondernemers. De jaarlijkse heisessie tussen de gemeenteraad, het college en het MT staat opnieuw op de agenda. Het college en het MT evalueren tweemaal per jaar de samenwerking. In 2026 wordt gewerkt aan het verder vormgeven en uitvoeren van de koers die het college heeft bepaald naar aanleiding van het advies van Berenschot. Verdieping van strategische samenwerking De gebiedsopgaven uit de Samenwerkingsagenda Kop van de Veluwe hebben in het eerste deel van 2025 de oriëntatiefase afgerond. De zgn. Fase 0-preverkenning start nu. Dit is de voorfase van de préverkenning zoals binnen de systematiek van provincie Gelderland wordt gewerkt. Voor de opgave corridor Flevoland – Veluwe is het doel om te komen tot een multimodale mobiliteitsagenda, wellicht voor de hele regio. Doorlooptijd 6-8 maanden. Voor de opgave Hub 't Harde heeft deze fase0-préverkenning een doorlooptijd van 3-5 maanden. Het doel van deze opdracht is het positioneren van Hub ’t Harde in het ruimtelijk netwerk van verkeersverbindingen en ruimtelijke ontwikkelingen, en daarmee het formuleren van een propositie voor investeringen in een robuuste lange-termijnoplossing.
Versterking van de samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering Het onderzoek naar de I&A-samenwerking is afgerond en er is besloten tot een bestuursopdracht om de beoogde samenwerking verder vorm te geven, dit loopt door in 2026. In oktober 2025 is een verkenning gestart naar de andere mogelijkheden voor uitbreiding van ambtelijke samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering met de gemeenten Heerde, Hattem en Oldebroek. Op basis van de uitkomsten van deze verkenning worden in 2026 vervolgstappen voorbereid en waar mogelijk in gang gezet. Evaluatie en mogelijke herpositionering van het aantal samenwerkingsverbanden In 2025 is gestart met de herijking van de bestuurlijke en ambtelijke inzet binnen regionale samenwerkingsverbanden. Deze heroriëntatie heeft in de loop van 2025 verder vorm gekregen en de uitvoering loopt door in 2026. In het verkiezingsjaar 2025-2026 is er geen jeugdraad. De nieuwe gemeenteraad moet in 2026 een keuze maken of we weer een jeugdraad willen. We willen de jeugd wel meer betrekken bij de verkiezingen.
Samenwerking die primair gericht is op zo optimaal mogelijke dienstverlening met behoud van zelfstandigheid, eigen identiteit, bestuurlijke nabijheid en beleidsvrijheid
Jeugdraad en jeugdburgemeester
10
Taakveld Overhead Portefeuillehouder: burgemeester J.N. Rozendaal Portefeuillehouder: wethouder B. Jeensma – renovatie gemeentehuis Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, dat wil zeggen, alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het werk dat zij voor de samenleving doen. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Wat willen we bereiken? (maatschappelijk doel)
Wat gaan we ervoor doen? (Activiteit)
Vernieuwde huisvesting gemeentehuis
In het derde kwartaal 2025 heeft de gemeenteraad gekozen voor een van de renovatiescenario’s. Dit scenario wordt verder uitgewerkt naar een definitief ontwerp voor renovatie van het gemeentehuis en vervolgens de aanbesteding van de uitvoering. De gemeenteraad neemt in 2026 een gunningsbesluit voor de uitvoering. In 2026 wordt gewerkt aan het verder vormgeven en uitvoeren van de koers die het college heeft bepaald naar aanleiding van het advies van Berenschot. De inzet richt zich op de volgende thema’s: Verbetering van de directe dienstverlening aan inwoners De visie op dienstverlening is vastgesteld. In 2026 wordt gestart met de uitvoering van deze visie, waarbij wordt geïnvesteerd in verdere verbetering van de dienstverlening aan inwoners. Versterking van de samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering In oktober 2025 is een verkenning gestart naar de mogelijkheden voor uitbreiding van ambtelijke samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering met de gemeenten Heerde, Hattem en Oldebroek. Op basis van de uitkomsten van deze verkenning worden in 2026 vervolgstappen voorbereid en waar mogelijk in gang gezet. Verdieping van strategische samenwerking Binnen de samenwerking in de regio Kop van de Veluwe worden gezamenlijke opgaven verkend en opgepakt. De strategische doorontwikkeling hiervan krijgt in 2026 een vervolg.
In 2023 is een Plan van aanpak opgesteld voor de organisatieontwikkeling. Het plan bestaat uit 4 delen: vergroten strategisch vermogen, managementontwikkeling, teamontwikkeling en projectmatig werken. De eerste 3 delen zijn uitgevoerd. In 2025 stond, naast de teamontwikkeling, het opstellen van een implementatieplan voor projectmatig werken centraal. In 2026 moet het projectmatig werken worden geïmplementeerd. Het versterken van onze wervingsstrategie, met gerichte inzet van jobmarketing, doelgroepgerichte communicatie en het verder uitbouwen van onze imago als werkgever. Het benutten en versterken van regionale samenwerking, zowel binnen de Talentenregio als met onze buurgemeenten, om wervingskracht, mobiliteit en kennisdeling regionaal te organiseren en versterken. Gerichte investeringen in de ontwikkeling van medewerkers, met als doel het behouden van talent, stimuleren van doorgroei en het duurzaam inzetbaar houden van onze organisatie in een veranderende arbeidsmarkt. De servicenormen voor dienstverlening zijn in 2025 vastgesteld. In 2026 worden deze geïmplementeerd en gecommuniceerd. Monitoring op een correcte uitvoering hiervan is mogelijk wanneer informatiehuishouding op orde is. Dit maakt onderdeel uit van het programma dienstverlening. De werkprocessen van het Klant Contact Centrum (KCC) worden geoptimaliseerd.
Ook wordt optimaal gebruik gemaakt van alle beschikbare systemen. Hulp op maat: digitaal, telefonisch of aan de balie. Het Klant Contact Centrum zal de inwoner helpen.
Toekomstbestendige gemeente Elburg
Toekomstbestendige organisatie
Inspelen op krappe arbeidsmarkt
Duidelijkheid voor onze inwoners
Efficiënte en snelle dienstverlening aan onze inwoners
11
Wat willen we bereiken? (maatschappelijk doel)
Wat gaan we ervoor doen? (Activiteit)
Uniforme klantbeleving. De gemeente geeft één consistent antwoord via alle contactkanalen.
Alle inkomende klantcontacten worden zo mogelijk door het Klant Contact Centrum (KCC) afgehandeld. Indien nodig worden inwoners in contact gebracht met het juiste team. Dit zorgt ervoor dat de inwoner één helder antwoord ontvangt via alle contactkanalen (telefoon, e-mail, sociale media, en balie). In 2025 heeft het college de visie en het programma Dienstverlening vastgesteld, met als uitgangspunt dat de inwoner centraal staat in alles wat we doen. De komende vijf jaar bouwen we aan een inclusieve en toegankelijke dienstverlening, waarbij elke inwoner op een passende manier contact kan leggen met de gemeente. Dat kan digitaal, maar ook persoonlijk – afhankelijk van wat iemand nodig heeft. We zorgen ervoor dat niemand wordt buitengesloten, ook niet degenen met minder digitale vaardigheden. We bieden heldere en begrijpelijke communicatie, investeren in digitale toegankelijkheid en zorgen voor ondersteuning waar dat nodig is. Zo bouwen we aan een gemeente die niet alleen regels uitvoert, maar luistert, meedenkt en samenwerkt met haar inwoners. We geven hiermee ook invulling aan nieuwe wet- en regelgeving die steeds strengere regels stelt voor de positie van de inwoner in het (digitale) contact met de overheid. De gemeente blijft gebruik maken van een softwarebroker. Ook blijft Flextender de Managed Service Provider (MSP) voor de inhuur van personeel van schaal 9 en hoger.
De gemeente investeert in de deskundigheid van medewerkers m.b.t. inkoop, aanbesteding en budgethouderschap. Rechtmatigheid op inkopen is inmiddels prima op orde. We willen de betrokkenheid van Inkoop verder intensiveren waar door we in staat zijn de doelmatigheid van het inkoopproces positief te beïnvloeden. Dit kan bijdragen aan het verlagen van de kosten op diverse terreinen. Het contractbeheer vormt een belangrijke schakel in de registratie van onze verplichtingen naar crediteuren. Een adequate vorm van contractmanagement de komende jaren zal eveneens fundamenteel bijdragen aan de doelmatigheid, lees verlaging van de kosten, van onze dienstverleners. Om het programma dienstverlening goed uit te kunnen voeren is het optimaliseren van de gemeentelijke informatiehuishouding noodzakelijk. Dit maakt onderdeel uit van het programma. De gemeente richt zich hierbij op het invoeren van procesmanagement, het versterken van functioneel beheer, meer data gedreven werken, het gestructureerd opslaan en gebruiken van informatie en verdere digitalisering en integratie van informatiesystemen. De implementatie van de Wet open overheid (Woo) blijft actueel. Naar verwachting zullen er voor 2026 categorieën voor openbaarmaking worden toegevoegd.
Naast de afhandeling van Woo-verzoeken, staan de implementatie van Open Djuma (ondersteunend IT systeem) en de scholing van medewerkers op het programma. Ook in 2026 zet de gemeente Elburg zich in voor het maken en verspreiden van actuele en begrijpelijke informatie. Dit doen we in begrijpelijke taal. Het lukt steeds beter om alle teksten op B1-niveau te schrijven. De gemeente Elburg werkt aan haar website, zodat die voldoet aan de wettelijke eisen voor digitale toegankelijkheid. Het toegankelijk maken van een samenvattende eenvoudige tekst (pdf's) krijgt in deze periode extra aandacht. Het communicatiebeleid wordt in 2026 geactualiseerd. We doen dit na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Dat stelt ons in staat goed in te spelen op de ambities en wensen van het nieuwe college.
De inwoner centraal. Samen kijken naar de mogelijkheden.
Voldoen aan rechtmatigheidseisen van inkoop- en aanbesteding.
Doelmatigheid Inkoop, contractbeheer en contractmanagement.
Professionaliseren informatievoorziening gericht op efficiënte dienstverlening en bedrijfsvoering.
Uitvoering geven aan de Wet open overheid, die een transparante en actief openbaar makende overheid voorstaat. Verbetering van informatievoorziening en interactieve communicatie met inwoners en bedrijven.
12
Taakveld OZB-woningen Portefeuillehouder: wethouder A.C. Sneevliet-Radstaak Tot dit taakveld behoort de onroerendzaakbelasting op de woning. Voor 2026 zijn er geen specifieke doelen of activiteiten opgenomen. Taakveld Belastingen overig Portefeuillehouder: wethouder A.C. Sneevliet-Radstaak Tot dit taakveld behoren overige gemeentelijke belastingen, zoals precariobelasting en reclamebelasting. Voor 2026 zijn er geen specifieke doelen of activiteiten opgenomen.
13
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
WOZ-waarde woningen
Eenheid Jaar
Elburg
2021 2022 2023 2024 2025 2021 2022 2023 2024 2025
572 739 774 821 877 659 828 864 918 980
Gelderland 740 847 876 933 987 800 914 938 996 1052
2021 2022 x € 1.000 2023 2024 2025
287 307 345 363 n.n.b.
281 310 365 380 n.n.b.
290 317 368 379 n.n.b.
2021 2022 2023 2024 2025 2021 2022 2023 2024 Begr. 2025 2021 2022 2023 2024 Begr. 2025
80,3 80,0 79,5 80,9 80,6 8,0 8,0 8,9 9,4
73,7 74,0 74,0 74,3 74,8
70,1* 70,3* 70,3* 70,4 70,7
2021 2022 2023 2024 2025 2021 2022 2023 2024 2025** 2021 2022 2023 2024 2025
608 650 655 726 739 14 13 15 16 16 11 10 11 13 14
Euro
Euro
Demografische druk
%
Formatie
Fte per 1.000 inw
zetting
Fte per 1.000 inw
Apparaatskosten
Euro Per inw
Externe inhuur
% van loonsom
Overhead
% totale lasten
Nederland 733 823 860 N.B. 957 810 905 942
-
Bron
Omschrijving
COELO
Het gemiddelde totaalbedrag per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
COELO
Het gemiddelde totaalbedrag per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
1050
CBS
De gemiddelde WOZwaarde van woningen.
CBS
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
Gemeente
Formatie ambtelijk apparaat.
Gemeente
Formatie minus vacatureruimte ambtelijk apparaat.
Gemeente
Salarissen en vergoeding ambtelijk apparaat.
Gemeente
Externe inhuur.
Gemeente
Lasten overhead t.o.v. lasten totaal
9,2 8,0 8,3 8,6 9,0 9,0
*= correctie aangebracht t.o.v. beleidsindicatoren in eerdere publicatie.
14
Financiën Loonstijgingen 2026-2029 Bij de raming van de budgetten wordt rekening gehouden met een jaarlijkse loonstijging van 2,0% voor 2026, 5,1% voor 2027, 4,2% voor 2028 en 4,5% voor 2029. De percentages zijn afgestemd op het accres in de meicirculaire. Salarissen
2026
2027
2028
2029
1.331.449
1.399.354
1.458.127
1.523.743
Bestuur (excl. voorstellen Perspectiefnota 2025) Organisatie (excl. voorstellen Perspectiefnota 2025) Voorstellen Perspectiefnota 2025
19.678.700 20.667.647 21.523.609 22.479.230
Totaal
21.253.649 22.281.501 23.196.236 24.217.473
243.500
Jaarlijkse mutatie
214.500 1.027.852
214.500 914.735
214.500 1.021.237
Structureel onvoorzien Er is een afspraak om jaarlijks een bedrag van € 10.000 in de begroting op te nemen ter dekking van onvoorziene structurele uitgaven. Algemene uitkering meicirculaire 2025 In de tabel hieronder staan de verwachte meerjarige uitkeringen uit het gemeentefonds op basis van de meicirculaire 2025 vermeld. Algemene uitkering gemeentefonds meicirculaire 2025 (* 1.000)
2026
2027
2028
2029
48.298
50.032
51.624
53.072
206
196
191
175
1.569
1.463
318
362
-Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo
262
0
0
0
-Overige (waaronder demping terugval AU)
515
553
555
572
Loon prijs ontwikkeling (Accres)
502
497
529
585
Algemene uitkering decembercirculaire 2024 Decentralisatie-/Integratie en Specifieke uitkeringen Taakmutaties: -Jeugdhulp
Overige mutaties (incl. BTW compensatiefonds stelpost) Algemene uitkering meicirculaire 2025
-298
-120
-97
-39
51.054
52.621
53.120
54.727
15
Meerjarencijfers per programma Hieronder vindt u de opbouw van de lasten en baten per begrotingsjaar onder programma 0. De getoonde bedragen geven het verschil weer tussen het betreffende begrotingsjaar en het voorgaande begrotingsjaar. 0. Bestuur en ondersteuning
Meerjarencijfers per
Rekening
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
15.391.235
18.871.722
19.131.666
17.913.047
18.802.049
18.018.612
programma
Meerjarenbegroting 2026-2029
Lasten Bestaand beleid Meicirculaire 2025 Mutatie algemene uitkering
3.000
Perspectiefnota 2025 Storting onderwijshuisvesting
520.200
520.200
520.200
520.200
Ombuiging bedrijfsvoering
-129.703
-155.005
-157.904
209.068
-1.556.000
-1.524.000
88.000
88.000
88.000
88.000
-400.037
-386.376 263.113 -202.711 2.667 -214.376 -10.000
-401.785 750.970 -202.711 7.083 -204.037 -10.000
-237.455 754.738 -202.711 143.093 -204.037
-268.103
-322.164
-145.539
Stelpost bijdragen Jeugd 2028 en 2029 (Van Ark) BR verkeer en vervoer aanvulling Begroting 2026 Diversen en loon-/prijscompensatie Investeringen Overige verrekeningen Investeringen MIP Renteresultaat financiering Aanpassing stelpost onvoorzien Vennootschapsbelasting Aanpassing stelposten (begrotingsruimte)
-202.711 -217.904 -10.000 180.000 -847.391
Reservemutaties Mutatie reserve grondexploitatie Onttrekking ABR i.v.m. kostendekkendheid afvalstoffenheffing Totaal lasten programma
61.711
-36.638
3.366 -114.648
15.391.235
18.871.722
18.176.831
17.513.818
17.313.701
17.308.687
Rekening
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
57.956.074
63.399.735
63.238.452
62.622.133
63.906.178
63.469.178
1.950.148
2.207.885
723.804
2.318.804
Terugdraaien OZB-korting
83.893
133.308
162.449
249.630
Verhoging precario- en reclame heffing
12.000
12.000
12.000
12.000
400.000
800.000
Meerjarencijfers per programma
Meerjarenbegroting 2026-2029
Baten Bestaand beleid Meicirculaire 2025 Mutatie algemene uitkering Perspectiefnota 2025
Reservemutaties Verbeteren fietsoversteekplaats Toegankelijke dienstverlening
29.000
Subsidieregelingen kunst en cultuur
15.000
Beheerssysteem openbare ruimte
55.100
40.000
16
Samenkracht en burgerparticipatie
30.464
Herijking subsidiebeleid
50.000
Voortzetten ouder-/kind pakket
-94.757
-95.924
-97.093
-22.114
-22.114
152.000
Cofinanciering Molenkamp
138.574
Bijdrage onderhoud woonwagenstandplaatsen
100.000
-17.105
Begroting 2026 Diversen en prijscompensatie
4.954
2.921
892
892
Inzet personeel gem. Elburg voor NoVA
190.352
192.012
193.448
195.053
OZB indexering / woningwaarden
81.164
66.345
82.769
132.327
Overhead
-2.125
1.449
6.657
154.302
Overige baten en lasten
655.000
Reservemutaties
Openbare orde en veiligheid
-3.057
-28.773
-1
-82
Verkeer en vervoer
-23.255
21.548
62.507
88.615
Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-212.556 -42.904
-207.341 -2.075
-229.987 -2.075
-242.459 -2.075
-1.769
21.227
44.899
Sportaccommodaties
-15.092
Openbaar Groen
-372.572
Samenkracht en burgerparticipatie Arbeidsparticipatie
-100.000
-100.000
-100.000
-100.000
75.494
-16.376
32.702
32.702
Afval
232.233
199.881
-36.000
-259.238
Begraafrechten
217.733
233.388
10.726
15.918
-26
3.441
3.374
3.308
926.000
453.000
66.000
72.000
34.373
Maatwerkdienstverlening Riolering
-84
Ruimtelijke ordening Inzet vrije reserves als structurele dekking begrotingssaldo Totaal baten programma
57.956.074
63.399.735
67.747.079
66.672.420
64.798.615
66.065.189
42.564.839
44.528.013
49.570.248
49.158.602
47.484.914
48.756.502
Saldo Saldo van baten en lasten
17
Programma 1 Veiligheid Dit programma gaat over de aanpak van criminaliteit en de preventie daarvan in de gemeente. Ook de kosten voor de brandweer en crisisbeheersing vallen onder dit programma.
Visie
De gemeente werkt aan een zo veilig mogelijke gemeente. Een gemeente waarin:
Inwoners zich beschermd weten en zich veilig voelen; Inwoners weerbaar zijn; Overlast en criminaliteit voorkomen worden en indien aanwezig aangepakt worden; Ernstige calamiteiten achterwege blijven, dan wel op een adequate wijze worden aangepakt.
Nieuw beleid en autonome ontwikkelingen
In het volgende gedeelte treft u het nieuwe beleid en de autonome ontwikkelingen voor dit programma, zoals die zijn opgenomen in de Perspectiefnota 2025. Automatische Externe Defibrillator (AED) beschermkasten (2026, incidenteel €26.000) Sinds 2012 maakt onze gemeente gebruik van burgerhulpverleners. Door de inzet van AED’s en burgerhulpverleners ontvangt een slachtoffer met een acute circulatiestilstand, zo snel als mogelijk eerste hulp. In onze gemeente wordt momenteel gebruik gemaakt van meer dan 40 AED’s die verspreid door de gemeente zijn gepositioneerd. Een groot deel van de AED’s is in eigendom van onze gemeente. Onderhoud, incidentele uitbreiding of vervanging wordt vanuit de lopende begroting gefinancierd. Twee jaar terug is gestart met het vervangen van een groot aantal AED’s. Ter bescherming van de AED’s en om de bedrijfscontinuïteit te waarborgen is het nu noodzakelijk om ook de buitenkasten te vervangen. Strategisch Adviseur Openbare Orde en Veiligheid Door de toename van de regionale samenwerking hebben de burgemeesters en secretarissen besloten om een Strategisch Adviseur Openbare Orde en Veiligheid aan te stellen die zich gaat inzetten om de verbinding op ambtelijk en bestuurlijk niveau te versterken. Deze functionaris gaat de gezamenlijke uitdagingen op landelijk en regionaal niveau samenbrengen en eenduidig beleid aanjagen.
Evenementen(veiligheid)beleid Veel organisatoren van evenementen lopen aan tegen uitvoeringsproblemen bij het organiseren van sociaal maatschappelijk relevante activiteiten. Gezien het belang van deze activiteiten voor de cohesie, verbinding en lokale betrokkenheid gaat het college onderzoeken of ondersteuning door de gemeente mogelijk en haalbaar is. Voor het verruimen van de parkeercapaciteit tijdens evenementen worden diverse overloopterreinen ingezet. In verband met toekomstige ontwikkelingen én bestuurlijke keuzes concurreren de huidige bestemmingen met toekomstige ontwikkelingen en dus bestemmingen. Op voorhand zijn geen directe structurele duurzame alternatieven beschikbaar. Het college gaat een onderzoek starten naar enkele opties. Dit onderzoek heeft een belangrijke relatie met het actualiseren van het evenementenbeleid. Weerbaarheid, veerkracht en (bedrijfs)continuïteit Door internationale spanningen (geopolitieke verhoudingen) en de effecten van klimaatverandering is er een toenemende kans op een crisis met maatschappelijk ontwrichtende effecten. Voorbeelden: Hybride aanval Militair conflict Crises of ramp Grootschalige overstroming Onbeheersbare natuurbrand 18
Pandemie Langdurige uitval van vitale processen
Voor ons als gemeente is de oorzaak minder relevant en gaat het vooral om de omvang en impact van de effecten op onze gemeente. Vandaar dat nu, meer dan anders, van elke gemeente wordt verwacht dat ze zich voorbereiden op een grootschalige crisis. Dit is geen opdracht voor de gemeenten alleen, dit geldt voor alle overheidslagen, het bedrijfsleven en de samenleving.
Samenwerkende partijen
We werken aan de beoogde maatschappelijke effecten samen met verbonden partijen en samenwerkingsverbanden.
Politie Noord- en Oost-Gelderland Openbaar Ministerie Inwoners en bewonersorganisaties Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland Regionaal Informatie- en Expertisecentrum NOG Veiligheidshuis Veilig Thuis Woningcorporaties
Buurtbemiddeling Winkeliers, bedrijven, horeca Schoolbesturen Halt Maatschappelijke organisaties (Sport)verenigingen Samenwerking gemeenten Noord-Veluwe Defensie
Doelen en activiteiten taakvelden Taakveld Crisisbeheersing en brandweer Portefeuillehouder: burgemeester J.N. Rozendaal Tot dit taakveld behoren alle reguliere taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen. Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Wat willen we bereiken? (maatschappelijk doel) Migratie: Waar nodig en mogelijk primaire en brede opvang aanbieden
Goed voorbereid zijn op incidenten, rampen en crises
Wat gaan we ervoor doen? (Activiteit) De oorlog in Oekraïne duurt voort: Het coördineren en in standhouden van de gemeentelijke opvanglocaties en het begeleiden van de primaire opvanglocaties blijft een kerntaak. Aangezien er naast een tekort aan reguliere opvangplekken behoefte is aan specifieke zorgplekken neemt de gemeente deel aan regionale gezamenlijke zorgvoorziening(en). Meer dan anders, wordt van onze gemeente wordt verwacht dat we ons voorbereiden op een grootschalige crisis. Onderhouden van de zelfredzaamheid en het zelforganiserend vermogen van de eigen (bestuurlijke) organisatie, inwoners, bedrijven en instellingen. Onderhouden van netwerk en de samenwerking tussen de diverse hulpdiensten en partners.
Taakveld Openbare orde en veiligheid Portefeuillehouder: burgemeester J.N. Rozendaal Tot dit taakveld behoren alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid en handhaving openbare orde, buitengewoon opsporingsambtenaar.
19
Speerpunten en bestuurlijke prioriteiten Wat willen we bereiken? (maatschappelijk doel) Overlast tot een minimum beperken Meer zichtbaarheid van onze boa’s, ook in de avonduren
Contact leggen met jeugdgroepen
Minder schade
Minder drugsgebruik en overlast Bijdragen aan verantwoord en beperkt gebruik en verstrekking van alcohol Een hoge graad van fysieke en sociale veiligheid in onze gemeente
Een hoge graad van fysieke en sociale veiligheid in onze gemeente Vermindering ergernis en overlast
Wat gaan we ervoor doen? (Activiteit) Afhankelijk van de situatie worden passende maatregelen ingezet. Indicatie inzet Boa’s via Handhavingsuitvoeringsprogramma. In het Handhavingsuitvoeringsprogramma is opgenomen dat minimaal éénmaal per week een avonddienst wordt ingepland. Deze diensten vinden primair, maar niet uitsluitend, plaats in het weekend op de vrijdag- of zaterdagavond. Inzet van Jeugdboa's. Wij hebben een tweetal hiertoe recent opgeleide boa's in dienst. Zij werken in dit kader ook met hun collega's samen uit de omliggende gemeenten op de Noord-Veluwe. Lik-op-stuk en een actief schadeverhaal bij de daders. Bij schade aan gemeente-eigendom wordt aangifte gedaan (door beheer/buitendienst. Ondersteuning door boa mogelijk). Handhaving op gebruik en verkoop van drugs. Bestuursrechtelijke handhaving n.a.v. rapportage van politie (Damoclesbeleid). Handhaving op verstrekking van alcohol in de reguliere en para-commerciele horeca aan minderjarigen. Jaarlijkse controles d.m.v. mystery guest. Onder andere uitvoering geven aan het Integraal veiligheidsplan. Drie regionale speerpunten zijn: Jeugd & Veiligheid Ondermijning Digitale criminaliteit (Jeugd)overlast voorkomen en tegengaan door in te zetten op preventie en handhaving. Doorgaan met handhaving met een gewijzigde prioritering: minder inzetten op hondenpoep en meer op jeugdoverlast. Daarbij zetten we jeugdboa's in.
Daarnaast is de gewijzigde prioritering in het Handhavingsuitvoeringsprogramma verwerkt.
20
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Winkeldiefstal
per 1.000 inw
Diefstal uit woning
per 1.000 inw
Jaar Elburg 2021 0,4 2022 0,2 2023 0,6 2024 0,4 2021 0,9 2022 0,6 2023 0,8 2024 1,3
Gelderland 1,6 1,9 2,1 1,8 1,3 1,3* 1,2* 1,2
Nederland 1,8 2,3 2,5 2,2 1,4 1,4 1,3 1,2
Bron Omschrijving CBS
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
CBS
Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.
per 1.000 inw
2021 2022 2023 2024
1,9 3,4 2,5 2,3
3,4 3,7 3,5* 3,5
4,4 4,5* 4,2* 4,3
CBS
Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag, bedreiging en mishandeling, etc.
Jongeren met een delict voor de rechter
%
2021 2022 2023 2024
0 1 1 1
1 1 1 1
1 1 1 1
CBS
Het percentage jongeren (1221 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
Vernieling en beschadiging
per 1.000 inw.
2021 2022 2023 2024 2025
5,5 6,1 4,8 3,8 3,8
5,7 5,6 5,2 4,9 n.n.b
6,1 6,0 5,8 5,7 n.n.b
CBS
Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.
Halt
Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Geweldsmisdrijven
Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12-18 jaar
per 10.000 inw.
2021 2022 2023 2024
9 12 8 5
8 7 8 8
8 8 9 9
*= correctie aangebracht t.o.v. beleidsindicatoren in eerdere publicatie.
21
Financiën Meerjarencijfers per programma Hieronder vindt u de opbouw van de lasten en baten per begrotingsjaar onder programma 1. De getoonde bedragen geven het verschil weer tussen het betreffende begrotingsjaar en het voorgaande begrotingsjaar. 1. Veiligheid Meerjarencijfers per programma
Rekening 2024
Begroting 2025
2026
Lasten Bestaand beleid
2.408.713
2.577.116
2.565.000
2.669.364
2.707.185
2.706.915
Begroting 2026 Diversen en prijscompensatie
-7.990
-7.136
-8.520
21.632
Perspectiefnota 2025 AED beschermkasten
26.000
Totaal lasten programma
Meerjarenbegroting 2026-2029 2027 2028
2029
2.408.713
2.577.116
2.583.010
2.662.228
2.698.665
2.728.547
Baten Bestaand beleid
60.178
31.868
32.912
34.015
34.738
34.738
Totaal baten programma
60.178
31.868
32.912
34.015
34.738
34.738
Saldo Saldo van baten en lasten
-2.348.535
-2.545.248
-2.550.098
-2.628.213
-2.663.927
-2.693.809
22
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Dit programma gaat over mobiliteit. Denk aan de aanleg en het onderhoud van wegen en (fiets)paden. Ook de (recreatieve) vaart valt onder dit programma, zoals het onderhouden van havens en waterwegen.
Visie
De gemeente Elburg werkt aan een duurzame en veilige verkeersomgeving. Het verkeersbeleid staat in het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP). De gemeente Elburg stimuleer duurzame manieren van vervoer zoals fiets of openbaar vervoer in het woon-werkverkeer. Met het convenant Duurzaam Veilig werken we aan de verkeersveiligheid. Onze gemeente werkt aan een goede leefomgeving en een totaal aanpak van de openbare ruimte. Het beheerplan Openbare Ruimte is hiervoor de basis.
Nieuw beleid en autonome ontwikkelingen
In het volgende gedeelte staat het nieuwe beleid en de autonome ontwikkelingen voor dit programma, zoals die zijn opgenomen in de Perspectiefnota 2025. Fietsoversteken provinciale weg ter hoogte van Molenweg, Bagijnendijkje & Kopse Waard (2026 incidenteel € 400.000, 2027 incidenteel € 800.000) Het gaat om het realiseren van twee middenbermen ter hoogte van de Molenweg en de Kopse Waard en om een rotonde ter hoogte van het Bagijnendijkje. De rotonde gaat gepaard met maatregelen aan de parallelweg. De rotonde zorgt ook voor snelheidsverlaging, noodzakelijk voor een veilige fietsoversteek op deze plek. Het gaat om cofinanciering op een provinciale investering. Beheerplan vervoermiddelen (vanaf 2026 structureel € 88.400) Op basis van het geactualiseerde vervangingsschema vervoermiddelen is extra storting in de reserve vervoermiddelen toegekend. Hiermee is de voeding van de reserve vervoermiddelen voldoende om tijdig de noodzakelijke vervangingen te kunnen doen. Mobiliteitsonderzoek Het gaat om een onderzoek naar de mobiliteit op ons lokale en regionale wegennet ten gevolge van de woningbouw in de WVG-gebieden. Dit onderzoek naar de mobiliteit ten gevolge van onze WVG gebieden en andere ontwikkelingen wordt meegenomen bij en gefinancierd uit de gelden voor de Corridor Flevoland/A28 en het WVGgebied Elburg.