Eindrapport visie BS mei 2023.pdf

Nieuwe verkeersaansluiting rondweg

■ Ruimte voor woningbouw tussen de nieuwe weg en de achterliggende nieuwe parkzone. Bebouwing langs de weg oriënteert zich op het open landschap en sluit qua schaal, maat en ritmiek aan op de bebouwing langs de Paterijstraat en vormt zo een goede afronding hiervan. Aanleg éénzijdige laanbeplanting langs de nieuwe weg,

Groene verbindingen met de achterliggende wijk

Bieden van stedelijke ontwikkelruimte, de bebouwing langs de nieuwe weg oriënteert zich op het landschap

Weg de Vrijheid omvormen tot fietspad en realiseren van een groene parkzone tussen oude en nieuwe bebouwing.

in aansluiting op de beplanting langs de Paterijstraat. ■ De weg ‘de Vrijheid’ omvormen tot aantrekkelijke

op het landschap en hebben hier geen direct zicht op. Wel vormen de groene dwarsverbindingen belangrijke zichtlijnen richting het ommeland. Behoud deze als verbinding tussen de oude wijk, de nieuwe bebouwing en het landschap.

Principe profiel: nieuwe randweg en woningbouw als scherpe grens 40

RUIMTELIJKE PRINCIPES

at

■ De woningen in dit deelgebied staan niet georiënteerd

tra

bouwing.

Realiseren van een nieuwe heldere grens naar het open landschap. Aanleg nieuwe weg als heldere bocht tussen Paterijstraat en Tempelweg. Doorzetten laanbeplanting.

rijs

parkzone als buffer tussen de huidige en nieuwe be-

te Pa

langzaamverkeersroute met omliggende groene

s

■ Verken de mogelijk om De Mheen sterker als

n re eg

uw

e

Ni

1. Mheengronden

Collectieve Mheengronden collectief Elburgs gebied te benutten en te beheren, bijvoorbeeld zoals het Goor. Denk aan gebruik als natuur/weidegebied met ruimte voor extensieve recreatie en productie van hoogwaardige Elburgse nicheproducten.

eid

Aanduiding locatie ontwikkelveld in raamwerk

d

s

iet

f et

Variant 1, woonhof

d pa

h rij eV

De verkaveling van het gebied opheffen, zodat het weer als eenheid herkenbaar wordt.

em

on kz

r Pa

s

n re

g we

eu

Ni

eid

et

Variant 2, woonblok in het groen

em

ad

sp

t fie

h rij eV

d

on kz

r Pa

VOORBEELDUITWERKING MOGELIJKE INVULLING

Referentiebeeld woningbouw verlengde Paterijstraat Hilberinkbosch Architecten, de Boemerang Goirle

Referentiebeeld het Goor

41

Deelgebied 2. Weerens 2 Hoofdkoers Behoud én herstel als open, groen landschap met zichtrelaties tussen vesting en ommeland, in het bijzonder het Veluwemeer.

2. Weerens

Vaste waarden Onderstaande vaste waarden vormen de huidige kernkwaliteiten voor dit deelgebied en dienen bij elke ontwikkeling behouden te blijven. ■ Open, groen landschap met zichtrelaties tussen vesting en omgeving ■ Zicht vanaf het Neerlandsbergje over het Veluwemeer ■ Eenzijdige, historische linten. Hoger gelegen, groen ingepast en met uitzicht over het open landschap ■ Historische theekoepels ■ Open, groen vizier tussen de historische linten met zichtrelaties tussen vesting en omgeving: de Tippe van Arend van Liep ■ Dijk als herkenbare groene lijn in het landschap ■ Historisch tuinencomplex ■ Breede Gang als historisch lijnelement waarlangs Elburg is ontstaan 42

Vaste waardenkaart deelgebied 2 Weerens

Ruimtelijke uitgangspunten Onderstaande ruimtelijke uitgangspunten zijn leidend voor alle ontwikkeling binnen dit deelgebied.

■ Het gebied kent een open, groen, landschappelijk en luw karakter, er is geen ruimte voor ‘rode’ ontwikkelingen. ■ Behoud/versterk heldere grenzen tussen bebouwd gebied en het landschap. ■ Behoud van het open, groene vizier tussen de historische, eenzijdig bebouwde linten Bagijnedijkje en Nunspeterweg met zicht op de vesting en het ommeland. De ontwikkeling

2. Weerens

bij de Wildemaet/Wildebras wordt als een incident gezien, er is geen ruimte voor verdere uitbreiding. ■ Behoud van de theekoepels en binnen de cultuurhistorische waarde passende ontwikkelruimte geven om deze ook naar te toekomst toe in stand te kunnen houden. ■ Behoud/versterk het vergezicht vanaf de vesting en specifiek het Neerlandsbergje over het Veluwemeer en het zicht vanaf de omgeving op de vesting. ■ Behoud/versterk de dijk als herkenbare groene lijn in het landschap en vergroot de recreatieve en ecologische betekenis. ■ De ijsbaan wordt als incident gezien in het verder open en natuurlijke landschap. Geen ruimte voor ontwikkeling op de ijsbaan die de openheid en het groene/landschappelijke en luwe karakter aantast. ■ Indien de huidige functie van de Wildemaet, Wildebras of de ijsbaan ooit komt te vervallen is er geen nieuwe ontwikkeling mogelijk, maar wordt het gebied weer vrijgespeeld als onderdeel van het open landschap.

Ruimtelijke uitgangspunten deelgebied 2 Weerens

43

Ontwikkelkansen Om invulling te geven aan de gestelde ruimtelijke kaders van de gebiedsvisie en uitgangspunten voor dit deelgebied is een aantal ontwikkelkansen benoemd. De ruimtelijke principes zijn per ontwikkelkans uitgewerkt en een mogelijke invulling daarvan is verbeeld.

Versterken zichtrelaties en herstel van het landschap Zichten koesteren

■ Herstel uitzicht vanaf het Neerlands Bergje als historisch uitkijkpunt voor de terugkomst van

Grenzen verhelderen

de botters, op het Veluwemeer. De vesting beter

2. Weerens

tot uitdrukking laten komen door de hoekpunt als vooruitgeschoven post in het landschap weer

Nieuwe grens

vrij te leggen. En creëren van een nieuwe heldere grens met het open landschap, door: - Beplanting en gebruik als overloopparkeerterrein van het zuidelijk deel Oude Vos opheffen en omvormen tot open, groen landschap. - Beplanting langs dit deel van de Flevoweg verwijderen, welke het zicht op het Veluwemeer belemmert: de weg doorsnijdt als een autonome lijn het open landschap.

g

in

t es r-v

ee

uw

em

la

tre

h ic

Z

Huidige situatie met belemmerd uitzicht vanaf de vesting 44

Ruimtelijke uitgangspunten

s tie

l Ve

Culturele betekenis van het Neerlands Bergje vergroten: vertel het verhaal Verwijderen beplanting

Contrast binnen-buitendijks versterken

(Bio)diversiteit in landschap

■ Versterken van het contrast tussen binnen-

Versterken van de recreatieve en ecologische waarde van de dijk

refbeeld

en buitendijks gebied.

Kruismaten

■ Bermen met hoge biodiversiteit, door

(Bio)diversiteit in landschap

Verbindingen maken (infrastructuureel)

inzaaien met inheems kruidenrijk gras en

■ Buitendijks inzetten op verhogen van de

afgestemd maaibeheer

natuurwaarden, in aansluiting op het ecolint langs het Veluwemeer. Extensiveren agra-

■ Maak de kruin recreatief toegankelijk in

risch gebruik, natte graslanden, kruidenrijk

aansluiting op routes in de omgeving.

■ Binnendijks behoud van het extensieve agrarisch gebruik. ■ De Flevoweg loopt als een autonome lijn door het landschap en is onbeplant, met uitzicht

Flevoweg als autonome, lijn door het landschap, onbeplant

2. Weerens

grasland.

Dijk als heldere grens

over het gebied aan weerszijden. ■ De dijk vormt een heldere grens tussen bin-

Natuur buitendijks

nen- en buitendijks gebied Agrarisch gebruik binnendijks Ruimtelijke uitgangspunten

Agrarisch gebruik binnendijks

Referentiebeeld natuur buitendijks, natte graslanden

Referentiebeeld bloemrijke dijktaluds 45

Tuincomplex Breede Gang Behoud en uitbouwen wandelroutenetwerk

■ Behoud van het historisch tuincomplex. Het kleinschalige, groene karakter met beperkte bebouwde componenten is leidend. De tuinen

Behoud (historische) lintbebouwing Kerkhofsweg

Zichten koesteren

Kamperdijk als doorgaande groene lijn in het landschap Intensiveren

blijven in gebruik als volks/nutstuin.

<-> ontlasten

(Bio)diversiteit in landschap

Verscheidenheid in gebruik

Meervoudig gecombineerd ruimtegebruik

Grenzen verhelderen

Verbindingen maken

?

■ Zet in op een kwaliteitslag van het terrein. Realiseer meer openheid vanaf de Breede Gang naar de aanpalende kavels. Erfafscheidingen zijn uitgevoerd als lage hagen. Handhaaf het geldende stane omvang van bebouwde componenten. Om

2. Weerens

de gebruiksmogelijkheden binnen de huidige

Gang

Behoud en uitbouwen doorsteekjes

deze kwaliteitsslag te bereiken is verruiming van

Meer openheid van de Breede Gang naar de aanpalende kavels

Breede

bestemmingsplan met betrekking tot de toege-

Kwaliteitsslag van het terrein, handhaven geldende bestemmingplan t.b.v. behoud groene karakter met beperkte bebouwde componenten.

Behoud (historische) lintbebouwing en theekoepels Bagijnedijkje

ruimtelijke kaders in beperkte mate denkbaar. ■ Behoud en uitbouwen van de doorsteekjes tussen Bagijnedijkje/Kerkhofsweg en de tuinderijEllestra

en, zodat het gebied toegankelijk en beleefbaar is.

at

■ De Breede Gang blijft, ook bij eventuele verruiming van de gebruiksmogelijkheden, een wandelpad, alleen zeer incidenteel toegankelijk

Verbinding Breede Gang en Ellestraat over de vestinggracht (Mozesbrug of trekpontje)

RUIMTELIJKE PRINCIPES

voor auto’s. ■ De oorspronkelijke ontginningsas van het dorp Elburg herkenbaar maken door de Breede Gang te verbinden met de Ellestraat. Aanleg van een brug over de vestinggracht. Deze brug komt visueel niet boven de waterlijn uit om de zichtlijnen over de vestinggracht niet te verstoren. Alternatief is een trekpontje. Dit vergroot de openbaarheid van het tuincomplex. Referentiebeeld Mozesbrug, Ro&Ad Architecten, Fort de Roovere 46

Breede Gang: erfafscheidingen vergroenen, zichtrelaties herstellen

Deelgebied 3. Molenkamp

3

Hoofdkoers Integrale gebiedsontwikkeling gericht op het realiseren van passende nieuwe ruimtelijke kwaliteiten. Landschappelijke verbinding met het kampenlandschap.

Vaste waarden Onderstaande vaste waarden vormen de huidige kernkwaliteiten voor dit deelgebied en dienen bij elke ontwikkeling behouden te blijven.

■ Puttenerbeek

3. Molenkamp

■ Theekoepel ■ Historische tuinderijencomplex ■ Laanbeplanting Zuiderzeestraatweg en Zwolscheweg ■ Open groene ruimte: Tippe van Van Olst ■ Wandelroute langs de Puttenerbeek en Vestinggracht

Vaste waardenkaart deelgebied 3 Molenkamp 47

Ruimtelijke uitgangspunten Het gebied bestaat uit een westelijk en een oostelijk deel, waar deels andere ruimtelijke uitgangspunten gelden.

Gehele deelgebied ■ Er wordt landschappelijk aangesloten op het kleinschalige, meer besloten kampenlandschap met korte zichtrelaties met de vesting. Er wordt afscheid genomen van ‘openheid’ als doel op zich. ■ Aanleg van een stevig landschappelijk raamwerk als samenhangend kader voor beoogde ontwikkeling, zie volgende pagina. Daarbij hoort het ruimte geven aan de Puttenerbeek en benutten als verbindende ruimtelijke, landschappelijke en ecologische structuur op grotere schaal. ■ Het gebied is zoveel mogelijk openbaar toegankelijk en dooraderd met wandel/fietspaden.

3. Molenkamp

■ Ontwikkelingen staan niet op zichzelf, maar wor-

karakter met beperkte bebouwde componenten. ■ Hoogwaardige inrichting van het gebied als aantrekkelijke entree via de Zwolscheweg en de langzaamverkeersroutes naar de vestingstad. Het visitekaartje van Elburg. ■ Herkenbaar houden en nieuwe betekenis geven aan het historisch tuinencomplex. ■ Hernieuwde betekenis en ontwikkelruimte geven aan de gebieden die momenteel wachten op een bestemming.

■ In dit deel is ruimte voor intensivering van het gebruik met ‘rode’ ontwikkelingen, waaronder parkeren, sport en woningbouw. Er zijn drie deelgebieden te onderscheiden met andere uitgangspunten, die bij de ontwikkelkansen nader worden toegelicht:

gericht op het realiseren van meerwaarde voor het

- Het gebied ten noorden van de Puttenerbeek,

■ Verhelder de grens tussen beide deelgebieden en zet deze ruimtelijk aan, bijvoorbeeld met een nieuwe, beplante noord-zuid verbinding tussen vesting en ommeland, Molenkamplaan.

Oostelijk deel: ■ Het gebied vormt de landschappelijke verbinding tussen de vesting en het achterliggende kampenlandschap.

1

Westelijk deel:

den op elkaar afgestemd en met elkaar verbonden, gebied als geheel: geen ‘postzegelplannen’.

48

■ Het gebied heeft een groen, landschappelijk

entree van de stad - Het huidige sportcomplex - Het gebied tussen de Molenweg en de Zuiderzeestraatweg Oost

Ruimtelijke uitgangspunten deelgebied 3 Molenkamp

Landschappelijk raamwerk Het landschappelijk raamwerk vormt een stevig,

Centrale openbare ruimte Nieuwe laan, langzaamverkeer

verbindend kader voor toekomstige ontwikkelingen. Het bestaat uit de landschappelijke elementen van

Haag en bomenrij, inpassing parkeren

het (historisch) kampenlandschap, waaronder lanen, beplante kavelranden (bomensingels, hagen), kleinschalige boscomplexen, beken. Het raamwerk sluit

Tippe: gras en boomgroepen

aan op groen/blauwe structuren in de omgeving en draagt bij aan de biodiversiteit van het gebied.

Beek met natuurlijke oeverzone Haag en watergang rondom historisch tuinencomplex Principe profiel Molenkamplaan

Groene geleding langs historische verkavelingspatroon. Houtwal, elzensingel of laan

3. Molenkamp

Bomensingel

Principe profiel Puttenerbeek met natuurlijke oevers

Principe profiel bomensingel

Referentiebeeld Molenkamplaan

Referentiebeeld elzensingel 49

Ontwikkelkansen Om invulling te geven aan de gestelde ruimtelijke kaders van de gebiedsvisie en uitgangspunten voor dit deelgebied is er een aantal ontwikkelkansen benoemd. De ruimtelijke principes zijn per ontwikkelkans uitgewerkt en soms is ook een mogelijke invulling daarvan, ter inspiratie, verbeeld. Onderstaande kaart toont het overzicht aan ontwikkelkansen.

Hoogwaardige entree van Elburg: herinrichting parkeerterrein schootsvelden

Uitbreiding sportcomplex

Natuurlijke oevers Puttenerbeek Herinrichting omgeving korfbal

3. Molenkamp

Ontwikkeling historisch tuinencomplex Ontwikkeling ‘kassenlocatie’

Woningbouwontwikkeling Molenweg

Verbinding buitengebied Verbetering ontsluiting

50

Hoogwaardige entree van Elburg: herinrichting parkeerterrein

Groene inpassing parkeerterrein. Uitbreiding naar het westen Zichten koesteren

■ Versterken van de ruimtelijke belevingswaarde van de

Aantrekkelijke doorgaande wandelroutes, rondje Elburg

entree van Elburg: het visitekaartje van de stad. ■ Met hagen en bomen stevig inpassen van de aanwezige

Geen verdere uitbreiding bebouwing tramremise dan reeds vergund

parkeerterreinen ten behoeve van een groene uitstraling van het gebied. ■ Ontwikkelen van een nieuwe ‘tippe’: open, groene,

Groene inpassing parkeerterrein

driehoekige ruimte langs de Zwolscheweg als hoogwaardige, groen entree van de stad. Dit verzacht het zicht op het parkeren daarachter. Hier is ruimte voor markt en Elburgse activiteiten/evenementen. (Verstevigd) gras met beperkte boomgroepen. Dit kan zonder verlies van parkeerplaatsen, door uitbreiding van het resterende parkeerterrein richting het westen (locatie skatebaan). Deze gebiedsvisie gaat uit van het behoud van parkeren op deze locatie, eventuele functiewijzi-

Paterijstraat

■ Omgeving historische tramremise: - Behouden en zoveel mogelijk zichtbaar houden van de historische gebouwen. Geen ruimte voor nog

Nieuwe ‘tippe’ voor stadsactiviteiten

Vrij uitzicht over de open Mheengronden.

3. Molenkamp

ging moet nader onderzocht worden.

verdere stedelijke ontwikkeling op deze locatie dan reeds vergund. - Overbodige verharding in de punt van het parkeerterrein verwijderen en opgaande beplanting om zo de zichtrelatie vanaf de entreeroute naar de vesting met de open Mheengronden te herstellen. Dit vermindert níet het aantal parkeerplaatsen.

ref beeld tippe,bomenweide

- Behoud en aantrekkelijker maken wandelroute langs de vestinggracht achterlangs de Jumbo: rondje vesting. Referentiebeeld bomenweide, nieuwe tippe

Referentiebeeld groen ingepast parkeren 51

Centrale openbare ruimte, autoluw.

Uitbreiding sportcomplex ■ Zet in op het realiseren van een helder afgebakend

Intensiveren / ontlasten

complex met stevige, groene randen van bomensingels/houtwallen met ecologische waarde. Tussen de velden is tevens een groene geleding. Voorkom

Zichten koesteren

(Bio)diversiteit in landschap

Verscheidenheid in gebruik

Intensiveren <-> ontlasten

Grenzen verhelderen

Verbindingen maken

Meervoud gecombine ruimtegebr

(zicht op) hekwerken, reclameborden, lichtmasten etc. Het gebied ‘toont zich’: geen achterkanten. ■ Binnen dit raamwerk is ruimte voor: - Uitbreiding van de sport met een vijfde voetbalveld en padelbanen. Niet alles past: er is geen ruimte voor een zesde veld en een volleybalhal.

Openbaar toegankelijk voor langzaamverkeer

Een voetbalveld kan gecombineerd worden met (half verdiept) parkeren. - Woningbouw in combinatie met de uitplaatsing van het gehele sportcomplex naar een andere locatie, binnen de gemeente (sportcampus). De woonontwikkeling is groen ingepast en kent een parkachtige opzet. De ontwikkeling moet een positieve bijdrage leveren aan de landschappelijke kwaliteit van het gebied en de toegankelijk-

Grens tussen westelijk en oostelijk deel van Molenkamp: Molenkamplaan

Verleggen voetbalpaadje naar de Molenweg. Molenweg inrichten als fietsstraat: auto te gast

3. Molenkamp

heid vergroten. Combineer slim de ontwikkeling van woningbouw met parkeren om zo de parkeerdruk in dit gebied te verlichten. ■ Bij verlegging van het ‘voetbalpaadje’ t.b.v. de ver-

Stevige bomensingel rondom het gehele complex

Groene geleding tussen de velden

keersveiligheid ontstaat ruimte voor een centrale openbare ruimte voor voetgangers: - Variant sportcomplex: Invulling als ‘sportstrip’ met trapveldje, speeltuin etc. welke de drie sportlocaties op een hoogwaardige manier met elkaar verbindt: tennis, voetbal, korfbal - Variant woonwijk: openbare groenzone RUIMTELIJKE PRINCIPES

52

Referentiebeeld groene inpassing velden met bomensingel

?

Routes Woningbouw, verkaveling indicatief Tribune

Groen raamwerk (bomensingel/houtwal)

Mogelijke invulling van de velden binnen het raamwerk: Variant 2 Voetbalveld op dak parkeerterrein

Mogelijke invulling van de velden binnen het raamwerk: Variant 3 Groen ingepaste, parkachtige en doorwaadbare woonontwikkeling, verkaveling indicatief

3. Molenkamp

Mogelijke invulling van de velden binnen het raamwerk: Variant 1 Voetbalveld

Toegankelijkheid vergroten

Principe profielen van een hoogwaardige (groene) inpassing parkeerterrein met sportveld op het dak

VOORBEELDUITWERKING MOGELIJKE INVULLING

Referentiebeeld wonen in stevig groen kader © Boek Landschappelijk Wonen, 34 voorbeelden in en om de stad 53

Woningbouwontwikkeling langs de Molenweg

Aanzetten Molenweg met laanUitbreiding lintbebouwing beplanting als onderdeel van het langs de Molenweg. landschappelijk raamwerk

■ Ruimte voor het verdichten en verlengen van

Uitbreiden lintbebouwing in gelijke korrelgrootte, ritmiek, schaal. Voorkanten geörienteerd op de weg

het lint langs de Molenweg richting de kruising met de Zuiderzeestraatweg Oost. ■ Ook langs de Zuiderzeestraatweg Oost is rekening houdend met geluidsoverlast ruimte voor woningbouw.

Mo

len

■ De stedebouwkundige opzet sluit in schaal,

we

g

Zuid er

korrelgroote, dichtheid en hoogte aan bij de

zees traat w

bestaande bebouwing: vrijstaande/2 onder 1

eg O

kap woningen met ruime tuinen, richting het

ost

zuidoosten overgaand in een steeds ruimere erfopzet. ■ De kavels zijn royaal zodat het groene karakter in stand blijft.

RUIMTELIJKE PRINCIPES

■ De woningen hebben een eigentijdse archiNieuwe lintbebouwing langs de Molenweg. Sluit in schaal, oriëntatie en ritmiek aan op de overige bebouwing langs de Molenweg. Ruimte voor een moderne architectonische uitstraling, in harmonie met de rest van de straat.

tectonische stijl, maar wel in harmonie met de

3. Molenkamp

bestaande bebouwing in de omgeving.

Woningbouw langs de Zuiderzeestraatweg Oost, rekening houdend met geluidsoverlast. Ruimte voor grotere volumes.

Referentiebeeld nieuwe lintbebouwing naast bestaand, Zecc Architecten © foto JRimageworks 54

VOORBEELDUITWERKING MOGELIJKE INVULLING

Intensiveren / ontlasten

Herinrichting omgeving korfbal ■ Om de gewenste noord-zuidverbinding als grens tussen het westelijk en oostelijk deel van Molenkamp te

Zichten koesteren

(Bio)diversiteit in landschap

Verscheidenheid in gebruik

Meervoudig gecombineerd ruimtegebruik

Intensiveren <-> ontlasten

Grenzen verhelderen

Verbindingen maken

?

kunnen realiseren (Molenkamplaan), is herinrichting van de omgeving van het korfbalveld nodig. ■ Het gebied is onderdeel van de gewenste landschappelijke verbinding tussen de vesting en het buitengebied. Er is ruimte voor groen ingepaste publieke voorzieningen zoals sport, spel en recreatie, mits deze geen barrière vormen in het gebied en grotendeels openbaar toegankelijk zijn. ■ Er is zeer beperkt ruimte voor bebouwing, ten dienste van bovenstaande functies. Richtlijn is maximaal 2 volumes, 1 laag met een kap. Totale footprint ca. 500m2. Bij voorkeur als accent aan de Molenkamplaan. ■ Versterk de ruimtelijke beleving van de entree van Elburg, met zicht op de groene ruimtes langs de route. De éénzijdige lintbebouwing langs de Zwolscheweg vormt een heldere grens.

De gewenste noord-zuidroute loopt nu dood

Vesting Nieuwe noord-zuidverbinding langzaamverkeer, laanbeplanting

Ruimte voor groen ingepaste publieke voorzieningen zoals sport, spel en recreatie Beperkte ruimte voor bebouwing, als accent aan de noord-zuidroute Aanleg nieuwe noord-zuid verbinding (Molenkamplaan)

omp

Doorgaande wandelroute

lex

k

ee

rb ne

P

te ut

Speelplek

Het historisch tuincomplex blijft als eenheid herkenbaar Korfbalvelden, iets anders op het terrein gepositioneerd om ruimte te maken voor de nieuwe noord-zuid verbinding

eg

chew

RUIMTELIJKE PRINCIPES

Tuin c

Ruimte bieden aan de Puttenerbeek met natuurlijke oevers en wandelpad

Zwols

Het gebied is onderdeel van de landschappelijke verbinding tussen de vesting en het buitengebied

Natuurlijke oevers Puttenerbeek

Zichtbaarheid van het gebied vergroten door hoogwaardige bomen te behouden, maar overbegroeiing te verwijderen

3. Molenkamp

Paterijstraat

Kantine meervoudig gebruikt in combinatie met een horecapaviljoen als accent aan de laan, die zich verbreed tot plein

Ruimte voor sport en spel zoals beachkorfbal, beachvolleybal, skatebaan, trapveldje etc.

VOORBEELDUITWERKING MOGELIJKE INVULLING 55

Hernieuwde betekenis historisch tuinencomplex Openbaar toegankelijk, doorwaadbaar met wandelroutes

■ Herstel van het historisch tuincomplex en hernieuwde betekenis geven voor Elburg. ■ Het complex wordt weer herkenbaar gemaakt als éénheid. Ver-

Nieuwe verbinding met de vesting, Molenkamplaan

sterken van de randen door behoud/herstel van de omringende

Zichten koesteren

Herkenbaarheid van het complex als eenheid. Versterken van de rand Intensiveren Grenzen met haag en watergang. <-> ontlasten

haag en watergang, met ecologische waarde. Behoud/herstel van

(Bio)diversiteit in landschap

verhelderen

Verscheidenheid in gebruik

Verbindingen maken

de historische onderverdeling van de tuinen met hagen. ■ Versterken van de zichtrelaties vanaf het middenpad naar de tuinen. Erfafscheidingen zijn laag (max. 1m) en groen (haag).

Behoud van de theekoepel

■ De tuinderijen liggen in de landschappelijke verbindingszone tussen de vesting en het buitengebied en hebben daarom een groen, landschappelijk karakter. Gebruik als ‘nutstuin’, bijvoorbeeld

Tuinenrijk

volkstuin, boomgaard, voedselbos, theetuin, speeltuin, dierenweide staat voorop. De tuinen zijn grotendeels publiek toegankelijk. Er is beperkt ruimte voor stedelijke ontwikkeling ten dienste van de levensvatbaarheid van het complex naar de toekomst toe. De schaal, maat en korrelgrootte van bebouwing past bij de maat van het complex. Maximaal ca. 10% van de oppervlakte van het terrein

Puttenerbeek Maximaal 10% aan bebouwd oppervlakte van het gehele tuincomplex. Dit kan een aantal kleine volumes zijn, refererend aan de historische theekoepels, of geclusterd in 1 of 2 grotere volumes.

mag bebouwd worden. Bouwhoogte is maximaal 1 laag met een

3. Molenkamp

kap. ■ Behoud van de historische theekoepel en exploitatieruimte geven om deze ook naar te toekomst toe in stand te kunnen houden. ■ Het complex is autovrij.

Kaartbeeld omstreeks 1900 met meerdere theekoepels 56

RUIMTELIJKE PRINCIPES

Middenpad met lage hagen aan weerszijden, zicht in de tuinen

M ge ru

Tiny houses in siertuin

Volkstuinen

Theetuin

Voorbeelden van passende functies, waarbij aansluiting wordt gezocht op het historisch gebruik van de tuinderijen: ■ Voedselvoorziening en zorg/ gezondheid. Bijvoorbeeld door

REF beeld tiny houses

de aanleg van moes/volkstuinen of voedselbos, evt. in combinatie met een zorgboerderij. Lokale voedselproductie voor Elburg. Collectief wonen in openbaar toegankelijke boomgaard

Referentiebeeld zorgboerderij, Ziegler|Branderhorst

Sociaal/maatschappelijke functie. Openbaar toegankelijk. Volkstuinen

■ Recreatief. Bijvoorbeeld door ontwikkeling van een theetuin en

Horecapaviljoen, eten uit eigen tuin

kleinschalige verblijfsrecreatie

REF beeld zorgboerderij

in bijzondere ‘paviljoens’ in Kleinschalige verblijfsrecreatie

tuinachtige setting. ■ Kleinschalig wonen in de vorm van tiny houses, qua ruimtelijke historische reeks theekoepels. Collectieve woonvormen

Referentiebeeld collectief wonen in boomgaard, Kersenboomgard Leidsche Rijn

3. Molenkamp

opzet verwijzend naar de

gecombineerd met een maatschappelijke functie in een Zorgboerderij

groter volume is ook mogelijk, mits de tuin openbaar toegankelijk

Tuinen, dierenweides, boomgaard, voedselbos als onderdeel van de zorgboerderij

is.Volledig uitverkavelen tot woonwijk past niet bij het beeld van een grotendeels publiek toegankelijk, groen en divers tuinenrijk.

VOORBEELDUITWERKING MOGELIJKE INVULLING, TWEE VARIANTEN

Referentiebeeld tiny houses, Zecc Architecten © foto Roel van Norel 57

Houd ca. 50m afstand van het historisch tuinencomplex, zodat deze als eenheid herkenbaar blijft

Ontwikkeling ‘kassenlocatie’

Zichten koesteren

■ Kwaliteitsvolle, integrale ontwikkeling van de

■ Het gebied is onderdeel van de landschappelijke

bebouwde componenten, de totale footprint is maximaal de oppervlakte van de huidige bebouwing. De maximale bouwhoogte is twee

Intensiveren <-> ontlasten

Nieuwe laan als westelijke grens van het gebied, langzaamverkeersroute Entree ontwikkellocatie

Zwols ch

lagen met een kap. ■ Bebouwing staat in het groen, is alzijdig en gaat een sterke relatie aan met het landschap. Er zijn geen/beperkte privé tuinen. ■ Het landschap is vrijwel geheel openbaar

Grenzen verhelderen

eweg

Het gebied is groen, met beperkt ruimte voor

Zuid e

rzee

toegankelijk. Aanleg wandelpaden.

straa

tweg

Oos

t

■ Houd met nieuwe bebouwing afstand (ca. 50m) van het historisch tuinencomplex, zodat deze herkenbaar blijft als eenheid.

3. Molenkamp

■ Houd met bebouwing afstand (ca. 50m) van de

De maximale footprint van bebouwing is gelijk aan de huidige bebouwing op het terrein

Puttenerbeek, bied ruimte voor een natuurlijke Sluit aan bij het historische verkavelingspatroon voor geleding van het ontwikkelveld

oeverzone. ■ Behoud van de open driehoek naast de rotonde:

Tippe van Van Olst

‘Tippe van Van Olst’, als onderdeel van een reeks open landschappelijke gebieden langs de entree naar Elburg. Houdt met bebouwing afstand, zodat

RUIMTELIJKE PRINCIPES

Natuurlijke oevers langs de Puttenerbeek

het uitzicht en landschappelijk beeld óver de tippe het gebied in, behouden blijft. ■ Sluit aan bij het historische verkavelingspatroon voor ruimtelijke geleding van het ontwikkelgebied.

■ Er is maximaal ruimte voor één ontwikkellocatie, passend binnen de volgende twee stedelijke typologieën, zie ook de voorbeelduitwerkingen op de volgende pagina’s. 1. Nieuw landgoed, refererend naar de landgoederenreeks Old Putten, Schouwenburg, Zwaluwenburg. 2. Erfontwikkeling refererend aan het kampenlandschap en de historische tuindersfunctie in dit gebied

58

Verscheidenheid in gebruik

Behoud zicht over de tippe van Van Olst en de Puttenerbeek het gebied in, houd ca. 50m afstand met bebouwing

onbenutte terreinen.

verbinding tussen de vesting en het buitengebied.

(Bio)diversiteit in landschap

Verbindingen maken

Nieuwe verbinding met de vesting: Molenkamplaan, langzaamverkeersroute

Landschappelijk raamwerk van elzensingels/ knotwilgen en waterlopen Vollegronds akkerbouw, dierenweide, bloemenweide, voedselbos etc. Puttenerbeek met natuurlijke oever

Referentiebeeld nieuw erf, Ziegler|Branderhorst

Nieuw erf, eventueel met deels hergebruik huidige bebouwing

Historische verkavelingsstructuur

Het gebied is openbaar toegankelijk, wandelpaden Behoud Tippe van Van Olst

3. Molenkamp

Entree nieuw erf

Referentiebeeld wandelpad langs knotwilgen

VOORBEELDUITWERKING MOGELIJKE INVULLING, VARIANT 1 NIEUW ERF 59

Het gebied is openbaar toegankelijk, wandelpaden

Steiger aan het water

Nieuwe verbinding met de vesting: Molenkamplaan. langzaamverkeer

Natuurlijke graslanden

Bomenweide/voedselbos

Puttenerbeek met natuurlijke oever

Referentiebeeld nieuw landgoed, Mecanoo Architects, © Ossip Architectuurfotografie

Houtwal

Entree Woningbouw op nieuw landgoed

3. Molenkamp

Waterpartij

Bomensingel langs historische verkaveling Behoud Tippe van Van Olst

VOORBEELDUITWERKING MOGELIJKE INVULLING, VARIANT 2 LANDGOED

60

Referentiebeeld steiger aan het water

Referentiebeeld bomenweide/boomgaard

Verbeteren ontsluiting/parkeerdruk

Opwaarderen Puttenerbeek Verbindingen maken (infrastructuureel)

■ Verbeteren oversteekbaarheid/verkeersveilig-

■ Aanleg brede ecologische oeverzones, die

Relatie buitengebied versterken (Bio)diversiteit in landschap

Verbindingen maken

(infrastructuureel) ■ Landschappelijk, recreatieve relatie op grotere

heid Zuiderzeestraatweg Oost/Molenweg door

bijdragen aan waterkwaliteit- en biodiversi-

schaal tussen Elburg, landgoederenzone en de

aanleg van een volwaardige kruising.

teitsdoelen

Veluwe versterken en recreatief vermarkten.

■ Verleggen doorgaande fietsroute ‘voetbalpaad-

■ Behoud wandelpad langs de beek, aanleg

■ Aanleg aantrekkelijke, doorgaande fiets- en

je’ t.b.v de veiligheid op het sportcomplex naar

ontbrekende schakel richting Landgoed Old

wandelroutes en recreatieve voorzieningen,

de Molenweg (fietsstraat) in aansluiting op een

Putten, hier liep vroeger ook een Kerkepad

toeristische overstappunten.

nieuw te realiseren noord-zuid verbinding. ■ Aanleg nieuwe noord-zuid fiets/wandelverbinding door Molenkamp: Molenkamplaan.

■ Aanleg van natte graslanden langs de beek waar water kan worden vastgehouden t.b.v. de

■ Ecologische en landschappelijke verbindingen versterken.

klimaatbestendigheid op langere termijn. Elburg

■ Optie om gewenste aanleg van een extra voet-

Molenkamp

balveld te combineren met parkeren (veld op het dak van de parkeergarage), om zo de par-

Old Putten

keerdruk op het schootsveld, in de entree van

Zwaluwenburg

Elburg te verminderen. Schouwenburg

Principe profiel natuurlijke oever met wandelpad

Veluwe

3. Molenkamp

A. Vogeltuinen

Verbindingen tussen vesting, landgoederen,Veluwe

Nieuwe fietsroute

Sportveld op dak parkeren Verleggen fietsroute Veilige oversteek, volwaardige kruising Schema ontsluiting

Referentiebeeld natuurlijke oever

Landgoed Old Putten 61

Voorbeelduitwerking ter inspiratie Variant 1 met uitbreiding sportcomplex. Deze voorbeelduitwerking is indicatief, bedoeld om de samenhang tussen mogelijke ontwikkelingen te tonen. Het is geen uitgewerkt ontwerp.

parkeren landschappelijke verbinding

3. Molenkamp

sportcomplex

tuincomplex woningbouw

nieuw erf

62

Voorbeelduitwerking ter inspiratie Variant 2 met uitplaatsing van de sportvoorzieningen naar een andere locatie binnen de gemeente en woonontwikkeling op deze plek. Deze voorbeelduitwerking is indicatief, bedoeld om de samenhang tussen mogelijke ontwikkelingen te tonen. Het is geen uitgewerkt ontwerp. parkeren landschappelijke verbinding

groen ingepaste woningbouw

3. Molenkamp

parkzone

tuincomplex

woningbouw

nieuw landgoed

natuur

63

Deelgebied 4. Haven & Oude Vos Hoofdkoers Integrale gebiedsontwikkeling gericht op het realiseren van passende nieuwe ruimtelijke kwaliteiten.

Vaste waarden Onderstaande vaste waarden vormen de huidige kernkwaliteiten voor dit deelgebied en dienen bij elke ontwikkeling behouden te blijven.

■ Lage zichtlijn over het water van het havenkanaal tussen het Veluwemeer en de vesting ■ Zichtrelaties tussen de vesting en de haven ■ Eenzijdig historische lintbebouwing langs de haven ■ Botterhaven en visserij gerelateerde functies ■ Herkenbare contouren van het historisch

4. Havengebied & Oude Vos

tuincomplex

Vaste waardenkaart deelgebied 4 Haven & Oude Vos 64

4

Ruimtelijke uitgangspunten ■ Behoud van de cultuurhistorische elementen gerelateerd aan de haven, die het verhaal van Elburg als vissersstad vertellen (water, vis, veilen, roken), inclusief de historische lintbebouwing langs de Botterhaven. ■ Vergroten van de verblijfskwaliteit van de Havenkade door de verkeersdruk waar mogelijk te verminderen. ■ Behoud van de korte zichtlijnen tussen de historische haven en de vesting, bijvoorbeeld vanaf de wal op de lintbebouwing en onder de Vispoort door. ■ Behoud van de lange zichtlijn over het havenkanaal, laag over het water. ■ Versterken van de relatie met het water langs het gehele havenkanaal. Zet in op doorgaande langzaamverkeersroutes langs toegankelijke kades, aantrekkelijke verblijfsruimtes en een mix van functies, die zich oriënteren op het water. ■ Ruimte voor stedelijke ontwikkeling in dit deelgebied, gericht op het vergroten van de kwaliteit van de bebouwing (herbestemming, transformatie) en de openbare ruimte en het realiseren van een afgestemde mix aan functies. ■ Realiseren van heldere grenzen tussen het bebouwd gebied en het buitengebied.

kwaliteit van het Havenplein en het restant van het oude dijklichaam. ■ Ontwikkelen braakliggende gebieden in het voormalig tuincomplex Kamperdijk-Oude Bleeksweg. ■ Betere inpassing rand Kruismaten langs de Kamperdijk en het versterken van de grens richting het open veenweidelandschap. Ruimtelijke uitgangspunten deelgebied 4 Haven & Oude Vos 65

4. Havengebied & Oude Vos

■ Hernieuwde betekenis geven en versterken van de ruimtelijke

Ontwikkelkansen Om invulling te geven aan de gestelde ruimtelijke kaders van de gebiedsvisie en uitgangspunten voor dit deelgebied is een aantal ontwikkelkansen benoemd. De ruimtelijke principes zijn per ontwikkelkans uitgewerkt en soms is ook een mogelijke invulling daarvan, ter inspiratie, verbeeld.

Kwaliteitsimpuls havenplein en restant dijklichaam Zichten (Bio)diversiteit in

Verblijfskwaliteit van het plein vergroten Verscheidenheid in gebruik

1 ■Havenplein Gezien de verwachte ontwikkelingen rondom koesteren

landschap

Meervoudig gecombineerd ruimtegebruik

Referenties

het havenplein met meer ruimte voor wonen, krijgt het plein een nieuwe betekenis in de Verbindingen Intensiveren Grenzen stad.

<-> ontlasten

verhelderen

maken

?

Relatie met het water versterken

■ De verblijfskwaliteit van het havenplein en de relatie met het water vergroten. ■ Restant dijklichaam beter benutten en aantrekkelijker maken als verblijfsplek. Restant dijklichaam inrichten als aantrekkelijke, groene verblijfsplek (‘pocketpark’) Relatie met het water versterken

Het plein iets verkleinen tot een meer menselijke maat kan de ruimtelijke beleving van het plein, waar men zich nu verloren voelt verbeteren en de relatie met het water vergroten. Dit biedt tevens ontwikkelruimte, bv. jachthaven of drijvend (recreatie)wonen.

RUIMTELIJKE PRINCIPES

Referentiebeeld contact met het water

66

Referentiebeeld havenpaviljoen: door functies toe te voegen aan het plein ontstaat meer levendigheid en verblijfskwaliteit, Diller Scofidio + Renfro

2 Referentiebeeld drijvende woningen, Attika architecten

Groene invullng perceel tussen bedrijventerrein en de dijk

Hoogwaardige rand Kruismaten ■ Verbeteren uitstraling rommelige rand van

Grenzen verhelderen

Groene inpassing achterkanten bedrijventerrein

het bedrijventerrein.

Intensiveren / ontlasten

■ Realiseren van een stevige groene inpasKamperdijk als doorgaande groene lijn in het landschap

sing: bossingel, boomgaard, bomenweide, voedselbos etc. Zet deze groene rand vanaf de Kamperdijk langs de hele rand van Kruismaten naar het noorden door tot aan het Veluwemeer. ■ Houd rekening met de veiligheidseisen van de dijk als waterkering.

RUIMTELIJKE PRINCIPES Camperplaatsen

■ Te combineren met camperplaatsen en overloopparkeren.

n

ate

sm rui

K

K

ijk

erd

p am

Referentiebeeld camperplaatsen in bomenweide

VOORBEELDUITWERKING MOGELIJKE INVULLING 67

4. Havengebied & Oude Vos

Boomgaard, voedselbos, bomenweide te combineren met groen ingepast overloopparkeren

Hoogwaardige entree van Elburg

Ontwikkeling gebied Kerkhofsweg, Flevoweg, Havenkade ■ Ruimte voor intensivering en kwaliteitsverbete-

Zichten koesteren

Ontwikkelruimte

ring van het gebied door middel van herstructu-

Grenzen verhelderen

Veluwemeer

rering en stedelijke ontwikkeling. ■ Behoud van de historische bebouwing aan de

Intensiveren / ontlasten

Havenkade. Nieuwe ontwikkelingen sluiten hier zorgvuldig op aan. ■ Behoud zichtrelaties met de vesting.

Havenkade als entree van Elburg. ■ Ontwikkeling parkeerplaats Oude Vos:

Nieuwe, heldere grens eg

w vo Fle

- Vergroten sociale veiligheid en ruimtelijke

Havenkade

■ Hoogwaardige uitstraling richting Flevoweg en

Open landschap en zicht op Veluwemeer

kwaliteit van het gebied door toevoegen van bebouwd programma (woningbouw). - Heldere grenzen: realiseren van een stevige, groene rand (bomenweide) richting het open landschap van de Weerens. Deze rand wordt teruggelegd t.b.v. de zichtrelaties met het Veluwemeer, zie ook deelgebied 2.

RUIMTELIJKE PRINCIPES

Breede Gang

Behoud zichtrelaties met de vesting

- Zorgvuldige inpassing van de bebouwing richBehoud en zorgvuldige inpassing historische bebouwing

ting de vesting en de historische bebouwing aan de Havenkade. Bebouwing sluit in schaal en maat aan op de omliggende bebouwing.

Accentuering Neerlands Bergje

4. Havengebied & Oude Vos

- Kies voor meervoudig ruimtegebruik, waarbij het parkeren wordt gecombineerd met stedelijke ontwikkeling. - Houd afstand van de waterkering in verband met de waterveiligheidseisen én vanwege het zicht op en de uitstraling van de historische vestingwal daarachter.

68

Referentiebeeld stevige groene rand, Westelijke dorpsrand Vries, © Boek Landschappelijk Wonen, 34 voorbeelden in en om de stad

Herindeling van het parkeren, er gaan geen parkeerplaatsen verloren.

Groene inpassing richting de bestaande bebouwing aan het Havendijkje

Bomenweide als stevige groene grens richting het open landschap

Foto huidig parkeerterrein Oude Vos

Variant 1 Parkeren. Door de beschikbare ruimte te optimaliseren gaan geen parkeerplekken verloren bij het trekken van de nieuwe, heldere grens met het open landschap.

Woningbouw, verkaveling indicatief

Groene inpassing richting de bestaande bebouwing aan het Havendijkje

Bomenweide als stevige groene grens richting het open landschap

Variant 2 Groen ingepaste woonontwikkeling, verkaveling indicatief

Principe profiel: de woningbouwontwikkeling kan gecombineerd worden met parkeren

VOORBEELDUITWERKING MOGELIJKE INVULLING TERREIN OUDE VOS 69

4. Havengebied & Oude Vos

Referentiebeeld woonontwikkeling, Groosman Architecten

Ontwikkeling tuincomplex Kamperdijk, Oude Bleek

Havendijkje met historische bebouwing

Historisch tuincomplex en bleekvelden. Behoud/ herstel van de groene, imtieme sfeerZichten van het (Bio)diversiteit in koesteren landschap tuinenrijk.

■ Hernieuwde betekenis geven aan de braaklig-

Verscheidenheid in gebruik

gende terreinen, door zorgvuldig groen ingepaste stedelijke ontwikkeling,bijvoorbeeld

Kruismaten

woningbouw, recreatieve- en creatieve

Behoud van de Kamperdijk als doorgaande groene en onbebouwde landschapVerbindingen Intensiveren lijn in het Grenzen <-> ontlasten

verhelderen

maken

functies en voorzieningen. ■ Behoud en herstel van de groene, ontspannen en intieme sfeer van het historisch tuinen-

aven

Botterh

rijk. Karakteristiek is de onderverdeling in

Behoud van de wasserij als landmark in het gebied.

kleinere tuinen met kleinschalige beplantingselementen.

Kamperweg met (historische) lintbebouwing. Heldere grens richting de open Mheengronden.

■ Behoud van cultuurhistorisch waardevolle bebouwde elementen: historische lintbebou-

Vesting

wing Kamperweg en de wasserij met schoorsteen als landmark in het gebied.

Zicht over het open veenweidelandschap

■ De drie zijden van het complex hebben een ander karakter. Behoud dit en speel hier met de ontwikkeling op in: - Kamperweg met deels historische lintbe-

RUIMTELIJKE PRINCIPES

bouwing. Heldere grens richting het open veenweidelandschap van de Mheengronden. - Oude Bleeksweg langs de vestinggracht,

4. Havengebied & Oude Vos

met uitzicht op de vesting, deels bebouwd met de schoorsteen van de wasserij als baken. - Kamperdijk als doorgaande groene lijn in het landschap.

Oude Bleeksweg aan de vestinggracht

70

Onbebouwde Kamperdijk overgaand in de Kamperweg met lintbebouwing. Zicht over het open veenweidelandschap.

Me gec ruim

Ontwikkelruimte ín het tuinenrijk. Ruimte voor groen ingepaste (woon)ontwikkeling met behoud van de intieme sfeer, in aansluiting op de historische waarden.

Referentiebeeld: nieuwe ‘wasserij’ als accent in het gebied, Enka Ede

Ruimte voor herontwikkeling van het terrein van de wasserij wanneer de huidige functie komt te vervallen, bijvoorbeeld met woningbouw (appartementen). Verwijs met de vormgeving naar deze historische functie en behoud zoveel mogelijk waardevolle bebouwde elementen, in ieder geval de schoorsteen.

ONTWIKKELRUIMTE

Herstel van het lint langs de Kamperweg. Ruimte voor woningbouw in aansluiting op de schaal en uitstraling van de andere woningen in het lint. Dit ten behoeve van een eenduidige, heldere grens richting het open landschap van de Mheengronden.

Referentiebeeld wonen in een tuinenrijk, Atelier Pro © foto Luuk Kramer 71

4. Havengebied & Oude Vos

Referentiebeelden wonen in een tuinenrijk. Links: Julius Taminiau, rechts: MIX Architectuur

6. Borging van ruimtelijke kwaliteit

de toekomst, waar stap voor stap aan gewerkt moet worden. De gemeente staat aan de lat om deze ambitie waar te maken, maar ook particuliere initiatieven kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het realiseren van de

welstand. Het afwegingskader start met de vraag of de beoogde ontwikkeling invulling geeft aan één van de ontwikkelkansen. Deze afweging wordt gemaakt aan de intaketafel. Als dit zo is, past de ontwikkeling in de basis

Afwegingskader

moet dan gemaakt worden op basis van de voorge-

past binnen de kaders van de gebiedsvisie en bijdraagt aan het realiseren van de gestelde ambities is een afwegingskader opgesteld, zie hiernaast. Er wordt daarbij aangesloten op het proces zoals vastgelegd in het gemeentelijke omgevingsbeleid. De hoofdstappen hierin zijn hieronder opgesomd en ook benoemd in het stroomschema van het afwegingskader. - Website: het initiatief wordt via het intakeformulier op de website van de gemeente Elburg ingediend. - Intaketafel: De wenselijkheid van het initiatief wordt beleidsmatig gecheckt aan de hand van het afwegingskader. Resultaat: ja, ja mits of nee. 72

worden opgestart, inclusief toetsing door de

gebiedsvisie.

Om te kunnen toetsen of een beoogde ontwikkeling

H5

JA

- Vergunningen: de planologische procedures

binnen de kaders van de gebiedsvisie. De afweging stelde ruimtelijke uitwerking: is deze kwalitatief goed en in lijn met de beschreven ruimtelijke principes? Zo nee, werk het initiatief anders uit om het wel passend

Sluit de ruimtelijke uitwerking van de beoogde ontwikkeling aan op de gestelde ruimtelijk kaders van de betreffende ontwikkelkans? NEE

Ga terug naar de tekentafel en werk het initiatief opnieuw uit.

te krijgen. Dit gesprek vindt plaats aan de omgevings-

NEE

H5

JA

INTAKETAFEL

morgen allemaal gerealiseerd zijn, het is een visie voor

sie. Resultaat: een haalbaar plan.

Geeft de beoogde ontwikkeling invulling aan één van de benoemde ontwikkelkansen binnen het betreffende deelgebied?

Sluit de ontwikkeling aan bij de uitgangspunten van de gebiedsvisie als geheel en de hoofdkoers van het deelgebied? JA

JA

Als het een ontwikkeling betreft, die níet als ontwikkelkans is beschreven, betekent dit niet bij voorbaat dat het initiatief niet passend is. Dit dient afgewogen te worden langs de kaders van de gebiedsvisie, van grof naar fijn. Sluit het aan op de kaders voor het gebied als geheel en past het binnen de hoofdkoers van het betreffende deelgebied zoals beschreven in hoofdstuk 4? Blijven de vaste waarden intact? Is het in

H5

NEE

Past de ontwikkeling binnen de ruimtelijke uitgangspunten voor het deelgebied? JA

H4

NEE

Blijven de vaste waarden van het betreffende deelgebied intact?

tafel.

OMGEVINGSTAFEL

beschreven en verbeeld. Het zijn ambities die niet

en verder uitgewerkt, op basis van de gebiedsvi-

INTAKETAFEL

de ontwikkeling van het beschermd stadsgezicht

gangspunten voor de ontwikkeling geformuleerd

Afwegingskader

OMGEVINGSTAFEL

In deze gebiedsvisie zijn de ruimtelijke kaders voor

- Omgevingstafel: Gezamenlijk worden de uit-

OMGEVINGS TAFEL

Realiseren van de visie

NEE

De ontwikkeling past in principe binnen de kaders van de gebiedsvisie en kan verder verkend worden.

H5

lijn met de gestelde ruimtelijke uitgangspunten? Zie

telijke kwaliteit. Gezien de bijzondere waarde van

worden als formeel weidevogelgebied of onderdeel van

hoofdstuk 5. Zo ja, dan kan het initiatief verder wor-

het gebied is de aanbeveling om voor het beschermd

het natuurnetwerk, waarmee de beschermde status

den verkend, zo nee, dan is de beoogde ontwikkeling

stadsgezicht een separaat kwaliteitsteam in te stellen.

vergroot wordt.

niet mogelijk, of dient aangepast te worden om het

Verder moet er altijd samengewerkt worden/advies

wel passend te krijgen.

gevraagd zijn aan een geregistreerd (landschaps)

Nader uit te werken

architect/stedebouwkundige.Ook moet voor grotere,

Inrichting openbare ruimte: De huidige inrichting van de

bepalende ontwikkelingen advies gevraagd worden

openbare ruimte kenmerkt zich door een stapeling van

Om van visie tot beleid te komen zal deze gebieds-

aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

oplossingen die geen homogeen en evenwichtig beeld

visie vertaald moeten worden naar het gemeentelijk

Door een aparte organisatie op te zetten voor het

opleveren. Bij de gebiedsontwikkelingen dient een in-

omgevingsbeleid. Om de in deze visie geformuleerde

landschappelijk gebied rondom de vesting, die zich

tegraal plan voor de inrichting van de openbare ruimte

kwaliteit te borgen, moet deze nadere vertaling onder

richt op eigendomsverwerving, beheer, recreatie en

opgesteld te worden, waarin de samenhang tussen de

nauwe supervisie van de Rijksdienst voor het Cultureel

productontwikkeling alsof het een landgoed is, kan

verschillende objecten (verkeersborden, lantarenpalen,

Erfgoed, in combinatie met de plaatselijke monumen-

het cultuurhistorisch waardevolle landschap rond de

prullenbakken, bankjes, paaltjes, informatieborden,

tencommissie gebeuren.

vesting ook op langere termijn geborgd worden.

fietsklemmen, etc) wordt ontworpen en geborgd. Uit-

De wijze waarop ontwikkelingen vervolgens verder

Begrenzing beschermd stadsgezicht

vorm krijgen kan verschillen. Bij afgebakende ont-

Om de ambities uit de gebiedsvisie te kunnen waar-

bijvoorbeeld niet midden in een zichtlijn. Objecten zijn

wikkelingen kan de gemeente een toetsende rol in-

borgen, moet in ieder geval de grens aan de noordzijde

eenvoudig en tijdloos in vorm en detail, ondergeschikt

nemen. Het is dan nodig om het gedachtegoed uit de

verruimd worden tot aan de gemeentelijke grens, zo-

in kleur en kwalitatief hoogwaardig in materiaal.

gebiedsvisie verder uit te werken en te concretiseren,

dat het gehele deelgebied 1 Mheengronden binnen het

bijvoorbeeld in een beeldkwaliteitsplan.Voor andere

beschermd stadsgezicht valt. De ruimtelijke relaties

Klimaatadapatie: Het wordt steeds belangrijker om

gebieden, zoals Molenkamp en de Haven & Oude Vos

stoppen echter niet bij de grenzen van het beschermd

rekening te houden met klimaatverandering. De nog

is het advies om een gezamenlijk ontwikkeltraject

stadsgezicht. De lange vergezichten richting Kampen

open gebieden rondom de vesting kunnen een wezen-

op te starten met de betrokken partijen, waarbij de

en over het Veluwemeer moeten in het omgevings-

lijke rol spelen bij deze opgave, denk bijvoorbeeld aan

gemeente de regie pakt en de verantwoordelijkheid

beleid ook beschermd worden. Polder Oosterwold is

waterberging en verminderen van hittestress. Cultuur-

neemt voor een integrale ruimtelijke ontwikkeling.

in het Provinciaal beleid aangemerkt als waardevol

historische kennis kan helpen om bij klimaatadaptatie

Op die manier is het mogelijk om de integraliteit van

open gebied. Het belang van deze openheid voor het

gebruik te maken van het landschap en het natuurlijk

ontwikkelingen te borgen en tot een financieel slui-

beschermd stadsgezicht van Elburg zou aan deze argu-

systeem, net als vroegere generaties dat deden.

tende oplossing te komen voor het gebied als geheel,

mentatie toegevoegd moeten worden.

Borging van ruimtelijke kwaliteit

waarin ook investeringen in landschap en de openbare

gangspunten zijn het minimaliseren en combineren van objecten en zorgvuldige plaatsing in de omgeving,

Verbinding met kunst en cultuur: Benut de kracht van

ruimte een volwaardige plek krijgen. In hoofdstuk 7 is

Stapeling van beschermingsregimes

een uitvoeringsparagraaf opegnomen.

Om de nog open landschappen naar de toekomst echt

sterken. De verbinding tussen vesting en ommeland

te kunnen behouden is het slim om zoveel mogelijk

kan hiermee vergroot worden en het verhaal van Elburg

Conform het omgevingsbeleid, adviseert de gemeen-

beschermingsregimes te stapelen. Zo kan het voor

beter verteld. Een kans is bijvoorbeeld de accentuering

telijke adviescommissie omgevingskwaliteit - die

deelgebied 1 en 2 bijvoorbeeld strategisch zijn om

van het Neerlands Bergje.

vanaf januari 2023 wordt aangesteld - over de ruim-

te verkennen of ze ook (deels) aangewezen kunnen

kunst om de beleving van het cultureel erfgoed te ver-

73

7. Uitvoeringsparagraaf 1. Inleiding De Wet ruimtelijke ordening en de Omgevingswet hebben een regeling voor het verhalen van grondexploitatiekosten en voor het verkrijgen van financiële bijdragen voor kosten van bepaalde ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. In de Wet ruimtelijke ordening is dit geregeld in afdeling 6.4 over grondexploitatie. Op grond daarvan zijn kosten van openbare voorzieningen te verhalen op degenen die bouwmogelijkheden krijgen door het nemen van een planologisch besluit (hierna: kostendragers). Dat kan door het sluiten van een anterieure exploitatieovereenkomst of door het vaststellen van een exploitatieplan. Op grond van artikel 6.24 lid 1 Wet ruimtelijke ordening kan de gemeente in anterieure overeenkomsten ook bepalingen opnemen over financiële bijdragen aan ruimtelijke ontwikkelingen. Dan gaat het over bijvoorbeeld maatschappelijk belangrijke functies zoals natuur, recreatie, sport, waterberging, infrastructuur, culturele voorzieningen, reconstructies in het stedelijk en landelijk gebied (hierna: kostenvragers of ook wel: investeringen in de fysieke leefomgeving). Ook het verkrijgen van compensatie voor sociale huurwoningen kan hieronder worden gerekend. De gemeente kan zulke bepalingen opnemen op basis van een vastgestelde structuurvisie. De structuurvisie geeft dan aan om welke kostenvragers en kostendragers het gaat. 74

In de Omgevingswet is deze materie geregeld in afde-

andere gebieden is het de bedoeling om een gezamen-

ling 13.6 en 13.7. Afdeling 13.6 gaat over het verhalen

lijk ontwikkeltraject op te starten met de betrokken

van kosten die voorkomen op de zogenaamde kosten-

partijen, waarbij de gemeente de regie pakt en de

soortenlijst. Daaronder vallen de kosten van open-

verantwoordelijkheid neemt voor een integrale ruim-

bare voorzieningen. In afdeling 13.7 gaat het om de

telijke ontwikkeling. Op die manier is het mogelijk om

financiële bijdragen aan de ontwikkeling van gebieden

de integraliteit van ontwikkelingen te borgen en tot

(artikel 13.22 Omgevingswet). Het gaat om dezelfde

een financieel sluitende oplossing te komen voor het

soort zaken als die van artikel 6.24 lid 1 Wet ruimtelij-

gebied als geheel, waarin ook investeringen in land-

ke ordening. In plaats van de structuurvisie wordt de

schap en de openbare ruimte een volwaardige plek

samenhang van kostenvragers en kostendragers dan

krijgen. Hiertoe is deze uitvoeringsparagraaf opge-

benoemd in de omgevingsvisie of in een afzonderlijk

steld. In deze uitvoeringsparagraaf worden om die

programma.

reden de kostenvragers en kostendragers benoemd. Deze uitvoeringsparagraaf betreft het deelgebied

Met de Structuurvisie & Afwegingskader Beschermd

Mheengronden, deelgebied Haven en Oude Vos, deel-

Stadsgezicht Elburg ontstaat er een belang om een ba-

gebied Molenkamp en het deelgebied Weerens.

sis te leggen voor het verhalen van kosten van diverse namelijk, in het verlengde van deze visie, besluiten

2. Voor welke typen ontwikkelingen wil de gemeente financiële bijdragen verkrijgen?

worden genomen waardoor er planologisch gezien

De investeringen in de fysieke leefomgeving hebben

bouwmogelijkheden ontstaan, wil de gemeente dat de

betrekking op de volgende typen ontwikkelingen (ook

gronden met deze bouwmogelijkheden bijdragen aan

wel kostenvragers genoemd):

van zulke kostenvragende ontwikkelingen. Wanneer

de kosten. In het hoofdstuk Borging van de ruimtelijke kwaliteit van de structuurvisie staat dit expliciet

2.1 Deelgebied 3: Molenkamp

benoemd (p. 73). De wijze waarop ontwikkelingen

1.

conform pag. 49 van de visie.

verder vorm krijgen kan verschillen. Bij afgebakende ontwikkelingen kan de gemeente een toetsende rol

Aanleggen van een landschappelijke raamwerk

2.

Herinrichting en uitbreiding parkeerterrein

innemen. Het is dan nodig om het gedachtegoed uit

Schootsvelden en verbeteren omgeving tramremi-

de structuurvisie verder uit te werken en te concreti-

se, overeenkomstig bladzijde 51 van de Visie.

seren, bijvoorbeeld in een beeldkwaliteitsplan. Voor

3.

Uitbreiding en herinrichting sportcomplex, aanleg

groene elementen en aanleg centrale openbare ruimte, overeenkomstig bladzijden 52 en 53 van de Visie. 4.

5.

15. Het uitbouwen van doorsteekjes tussen Bagijnedijkje en de tuinderijen, overeenkomst bladzijde 46 van de Visie.

Herinrichting omgeving korfbalveld en toevoeging

16. Aanleg van een brug over/in de vestinggracht dan

open groene ruimtes, overeenkomstig bladzijde 55

wel het introduceren van een trekpontje in plaats

van de Visie.

van een brug, overeenkomstig bladzijde 46 van de

Het geven van een hernieuwde historische bete-

Visie.

kenis aan het historische tuinencomplex, over6.

eenzijdige laanbeplanting langs de nieuwe weg, overeenkomstig bladzijde 40 van de visie. 2.4 Deelgebied 4: Haven en Oude Vos 26. Versterken van de relatie met het water langs het gehele havenkanaal, overeenkomstig bladzijde 65

Ontwikkeling kassenlocatie met onder meer een

17. Behoud/herstel van het historisch kavelpatroon

van de Visie.

overeenkomstig bladzijde 37 van de Visie. 18. Behoud en verhelderen van de grenzen van het

58 tot en met 60 van de Visie.

open landschap, gevormd door de Kamperdijk,

Het verbeteren van de ontsluiting en het vermin-

Kamperweg en Paterijstraat overeenkomstig blad-

deren van de parkeerdruk, overeenkomstig bladzijde 61 van de Visie.

9.

het open veenweidelandschap en realiseren van

2.3 Deelgebied 1: Mheengronden

schappelijk raamwerk, overeenkomstig bladzijden

8.

25. Realiseren van een nieuwe heldere grens richting

eenkomstig bladzijden 56 en 57 van de Visie. nieuwe laan, aanleg voedselbos, aanleg land-

7.

komstig bladzijde 40 van de visie.

zijde 37 van de visie. 19. Vrijspelen van de locatie zorgboerderij en Middel-

Het opwaarderen van de Puttenerbeek, overeen-

bare school als onderdeel van het open landschap,

komstig bladzijde 61 van de Visie.

overeenkomstig bladzijde 37 van de visie.

Versterken van de relatie met het buitengebied, overeenkomstig bladzijde 61 van de Visie.

20. Vergroten biodiversiteit en ecologische waarden, door het agrarisch gebruik te extensiveren en meer natuurlijke, kruiden- en bloemrijke graslan-

2.2 Deelgebied 2: Weerens 10. Opheffen beplanting zuidelijk deel Oude Vos en omvorming naar open, groen landschap, overeenkomstig, bladzijde 44 van de Visie. 11. Beplanting langs de Flevoweg verwijderen op zicht op het Veluwemeer te herstellen, overeenkomst bladzijde 44 van de Visie. 12. Het recreatief toegankelijk maken van de kruin van de dijk (uitbreiding wandelnetwerk), overeenkomstig bladzijde 45 van de Visie. 13. Uitbouwen wandelroutenetwerk bij de dijk, overeenkomstig bladzijde 46 van de Visie. 14. Het herstellen van zichtrelaties vanaf de Breede gang, overeenkomstig bladzijde 46 van de Visie.

27. Realiseren van heldere grenzen tussen het bebouwd gebied en het buitengebied, overeenkomstig bladzijde 65 van de Visie 28. Versterken van de ruimtelijke kwaliteit van het Havenplein en het restant van het oude dijklichaam, overeenkomstig bladzijde 65 en 66 van de Visie. 29. Ontwikkelen braakliggende gebieden in het voormalig tuincomplex Kamperdijk-Oude Bleeksweg, overeenkomstig bladzijde 65 van de Visie. 30. Betere inpassing rand Kruismaten langs de Kam-

den te ontwikkelen, overeenkomstig bladzijde 38

perweg/Kamperdijk, inclusief het realiseren van

van de visie.

een stevige groene inpassing, en versterken van

21. Aanleg van natuurlijke slootkanten en daarmee de recent aangelegde natuur rondom de Hellenbeek beter in bedden in het gebied, overeenkomstig bladzijde 38 van de visie. 22. Vergroten van de natuurwaarden door vernatting, overeenkomstig bladzijde 38 van de visie. 23. Aanleg van nieuwe schakels in het klompenpa-

de grens richting het open veenweidelandschap conform pag. 67 van de visie. 31. Ontwikkeling gebied Kerkhofsweg, Flevoweg, Havenkade conform pag. 68 en 69 van de visie. 32. Ontwikkeling van tuincomplex Kamperdijk, Oude Bleek conform pag. 70 en 71 van de visie.

aanleg van aantrekkelijke rustpunten en bebor-

3. Welke gebiedsontwikkelingen komen in aanmerking om financieel bij te dragen?

ding, overeenkomstig bladzijde 39 van de visie.

Van een aantal locaties binnen de gemeente is, bij

24. Doortrekken van de Paterijstraat richting de Tem-

vaststelling van deze visie, al te verwachten dat zij

dennetwerk, aansluiten op routes in de omgeving,

pelweg en aansluiting op de rondweg, overeen-

hiervoor in aanmerking komen. Voor andere activitei75

ten geldt dat er in de toekomst sprake kan zijn van het

tief.

van de deelgebieden 1 en 2 komen immers ook ten

Camperplaatsen bij de Kamperdijk overeenkom-

goede aan de bewoners van de gebieden 3 en 4. Voor

of gebruikswijziging. In het navolgende worden de

stig bladzijde 67 van de Visie. Het betreft een

Molenkamp is dit niet het geval; dat deelgebied staat

locaties benoemd waarvan nu al te vermoeden is dat

particulier initiatief. Dit terrein is eigendom van

binnen de gehele structuurvisie op zichzelf. Dat bete-

die mogelijkheden geboden gaan worden. Het betreft

de gemeente.

kent dat ontwikkelingen in dit deelgebied niet bijdra-

bieden van mogelijkheden tot bebouwing, verbouwing

steeds mogelijkheden tot (her)ontwikkeling of functiewijziging op gronden van private partijen.

9.

10. Bouwontwikkeling tuincomplex Kamperdijk, Oude

gen aan kostenvragers van de andere, aangrenzende

Bleek, overeenkomstig bladzijde 70 en 71 van de

deelgebieden. De reden hiervoor is dat de ontwikke-

Visie

lingen in de aangrenzende deelgebieden geografisch

3.1 Deelgebied 3: Molenkamp

niet direct grenzend aan dit deelgebied.

overeenkomstig bladzijde 54 van de Visie.

4. Samenhang tussen kostenvragers en kostendragers

Kleinschalig wonen (tiny houses of collectief wo-

Pagina 73 van de visie gaat in op de borging van de

Op bladzijde 48 van de visie is, in de paragraaf Ruim-

nen) en kleinschalige verblijfsrecreatie in pavil-

ruimtelijke kwaliteit. De borging komt voort langs 2

telijke uitgangspunten, aangegeven dat de ontwikke-

joens in het historisch tuinencomplex, overeen-

wegen. De eerste is het toetsen van initiatieven aan

lingen niet op zichzelf staan, maar op elkaar worden

komstig bladzijde 57 van de Visie.

het in deze visie geformuleerde afwegingskader. De

afgestemd en met elkaar worden verbonden, gericht

Bebouwing op de kassenlocatie, overeenkomstig

tweede gaat in op de verbinding van verschillen-

op het realiseren van meerwaarde voor het gebied als

bladzijden 58/59/60 van de Visie.

de projecten binnen een deelgebied, hierna ook wel

geheel. De ontwikkelingen worden daarmee dus niet

Woningbouw op de locatie van de huidige sport-

subdeelgebieden genoemd. Doel is de integraliteit van

beschouwd als ‘postzegels’ waarvoor postzegelplan-

velden overeenkomstig pag. 52 en 53 van de Visie.

ontwikkelingen te borgen en tot een financieel slui-

nen worden gemaakt. Dat wil niet zeggen dat het is

tende oplossing te komen voor het gebied als geheel,

uitgesloten dat, in de uitwerking, er planologische

3.2 Deelgebied 2: Weerens

waarin ook investeringen in landschap en de open-

besluiten voor subdeelgebieden worden genomen.

5.

In dit deelgebied worden geen (ver)bouwontwik-

bare ruimte een volwaardige plek krijgen. Dit laatste

Als dat gebeurt wordt dat gedaan als onderdeel van

kelingen voorzien.

hoofdstuk is daarvoor bedoeld.

het integrale geheel. Anders gezegd: de gemeente zou

1. 2.

3. 4.

Woningbouwontwikkeling lang de Molenweg,

4.1 Deelgebied 3: Molenkamp

voor subdeelgebieden geen planologische medewer3.3 Deelgebied 1: Mheengronden