Agendabundel

Bundel - Oordeelsvorming van 24 januari 2024 1 2 3

3.1

3.2

3.3

Opening Vaststellen agenda BESPREEKSTUKKEN Bespreekstukken zijn bedoeld om met de wethouder en de overige fracties in gesprek te gaan en het onderwerp voor te bereiden voor de raadsvergadering. Resultaat van de bespreking is dat duidelijk is of het onderwerp als hamerstuk naar de raad kan, of sommige partijen nog een stemverklaring willen geven, dan wel dat sommige partijen het onderwerp in de raad willen bespreken aan de hand van een motie of een amendement. De procedure voor de vergadering is: Raadsleden geven in maximaal 3 minuten hun voorlopig standpunt aan en over welke onderdelen van het voorstel ze nog van gedachten willen wisselen. Voorzitter inventariseert de gespreksonderwerpen en stelt ze een voor een aan de orde. Fracties en college geven aan wat ze van de ter berde gebrachte suggesties/aspecten vinden. Voorzitter concludeert of er ruimte is voor een motie of een amendement en daarmee voor een debat in de raad. Raadsvoorstel Toekomstige inzameling huishoudelijk afval Externe adviseur: de heer De Bruin.

Dossier 2347 voorblad Raadsvoorstel Voorgenomen toetreding Fryslan Miljeu = vervangen Raadsbesluit Voorgenomen toetreding Fryslan Miljeu = vervangen Bedrijfsplan toetreding gem Noord Veluwe Fryslan Miljeu versie 15nov2023 incl bijlagen GemOldebroek_Afval_infographic_V4 Raadsvoorstel Voorgenomen toetreding Fryslan Miljeu = nieuw Raadsbesluit = nieuw BW advies Voorgenomen toetreding Fryslan Miljeu = nieuw presentatie gemeenteraad overheid gedomineerd inzamelen Antwoorden op vragen commissie 15-1-2024 over dekking van de kosten Raadsvoorstel Vervolgfase Flexwonen Dossier 2484 voorblad rv regie op flexwonen rb regie op flexwonen Bijlage plangrens kassenlocatie vragen voorafgaand aan BV 17-01-2024 vragen en antwoorden VVD Flexwonen 17-01-2024 ER MH[93] Raadsvoorstel Verlenging huidige huisvestingsverordening Dossier 1949 voorblad Raadsvoorstel Verlenging Huisvestingsverordening Raadsbesluit Verlenging Huisvestingsverordening (tijdelijke) Huisvestingsverordening gemeente Elburg 2024 met toelichting Bijlage - Schaarste-onderbouwing sociale huur Noord-Veluwe Bijlage - Planning 2023 -2024 Nieuwe Huisvestingsverordening Noord-Veluwe Bijlage 2.5 - Planning 2023 -2024 Nieuwe Huisvestingsverordening Noord-Veluwe -

3.5

Toelichting 1. Bij dit agendapunt is de brief Uitgangspuntennota 2025 GGD NOG inzake het wel of niet indienen van (een) zienswijze(n) op de Uitgangspuntennota 2025 GGD NOG. toegevoegd. De agendering is bedoeld om de raad de gelegenheid te geven eventuele zienswijze mee te kunnen laten geven. Het raadsvoorstel tbv de agendering is helaas tot op heden nog niet beschikbaar voor de raad (volgt voor de Oordeelsvormende vergadering). Het College stelt u voor; het agendapunt zo te behandelen dat u van gedachten kan wisselen over het al dan niet indienen van (een) zienswijze(n), zonder dat het raadsvoorstel nu beschikbaar is. NB. De zienswijze moet uiterlijk 1 maart a.s. in het bezit van de GGD zijn. Op basis van de conclusie aan het einde van de bespreking zal een raadsvoorstel afgemaakt worden dat op tijd beschikbaar zal zijn voor de raad van februari a.s. Toelichting 2. Recent heeft de raad zienswijzen ingediend bij de Bestuursagenda 23-27, de programmabegroting 2024 en de te wijzigen GR. Bij de Bestuursagenda werd een zienswijze ingediend over concretisering visie en beleid naar concrete actie en bevorderen betrokkenheid inwoners en gemeenteraden.

Bij de Programmabegroting 2024 werd een zienswijze ingediend over de ongewenstheid van tussentijdse begrotingswijzigingen, de gewenste terughoudendheid bij verhoging vd inwonerbijdrage en de gewenste subregionale gerichtheid als het gaat om de realisatie van IZA / GALA. En bij de te wijzigen GR werden zienswijzen ingediend over subregionale gerichtheid, participatie inwoners en het instellen van een adviescommissie uit en door de gemeenteraden. Toezegging: De wethouder zegt toe een raadsvoorstel aan de raad te sturen, vergezeld van een korte beschouwing. De wethouder zal vervolgens een concept brief aanleveren waarin de raad aangeeft geen zienswijze mee te zullen geven met dien verstande dat teruggewezen zal worden naar eerder ingediende zienswijzen.

055 - brief aan de raden - Uitgangspuntennota 2025 GGD NOG 055-bijlage Uitgangspuntennota 2025 GGD NOG 20240116 Raadsvragen Raadsvoorstel Uitgangspuntennota 2025 GGD NOG beantwoording raadsvragen VVD uitgangspuntennota GGD NOG 2025 A raadsvoorstel uitgangspuntennota 2025 GGD NOG def 23-1-24 B raadsbesluit uitgangspuntennota 2025 GGD NOG 23-1-24 1 Brief aan raden uitgangspuntennota 2025 GGD NOG 23-1-24 2 Uitgangspuntennota 2025 GGD NOG 23-1-24 3 Presentatie GGD NOG Robuust 8dec2023 23-1-24 4 Brief Zienswijze uitgangspuntennota 2025 GGD NOG aangepast 23-1-24 Raadsvoorstel Bestemmingsplan Nieuwe Haven In Beeldvormende vergadering hebben ingesproken: - L. Bolier en Hans ter Maten Elburg Foods BV - Henk Walles namens de Botterstichting - Willem van Norel namens Arenth thoe Boecop - Eric van Boven namens Heemschut Gelderland - Martine van Lier namens Erfgoed Kwartiermakers en Mobiel Erfgoed Centrum - Prins Bouw: Wim Prins of Ruben Wieberdink (Projectontwikkelaar) - nagekomen per mail bijdrage van mevrouw Maud Arkesteijn, Voorzitter Heemschut Gelderland Mevr. de Weerd (fractie AB) geeft aan dat zij gelet op haar bestuursfunctie bij één van de betrokken partijen, niet deel zal nemen aan de oordeelsvorming en zich zal onthouden van stemming in de raadsvergadering van 5 februari 2024 over dit raadsvoorstel.

Dossier 1982 voorblad Raadsvoorstel bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan de nieuwe haven Raadsbesluit bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan Beeldkwaliteitsplan met stedenbouwkundige analyse Zienswijzenota beeldkwaliteitsplan versie definitief 4 okt 2023 Plankaart bestemmingsplan Bijlagen 1 tm 21 bestemmingsplan Zienswijzennota De Nieuwe Haven Elburg dec 2023 Samengevoegde, geanonimiseerde zienswijzen BP Dossier 1982 voorblad Samengevoegde zienswijzen op BKP (geanonimiseerd) De Nieuwe Haven VASTGESTELD De Nieuwe Haven_Regels Vragen fractie VVD Elburg voorafgaand aan BV 15-01-2024 havenvisie 2011 Elburg

4

Tekening bij insprekers namens Botterstichting Presentatie mevr. van Lier van Erfgoed kwartiermakers nagekomen bijdrage heemschut bouw project de Nieuwe haven Elburg beantwoording vragen vvd Bijlagen_Bijlage 20 Participatieverslag Havenvisie.Inspraak15januari2024(2) 20240115 Botterstichting InspraakHavenvisie def_ (002) Inspreekbijdrage Prins Bouw 15-01-2024 Sluiting

Oordeelsvorming Dossiernummer

2347

Extern Zaak ID

0230345545

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

24 januari 2024

Agendapunt

3.1

Titel

Raadsvoorstel Toekomstige inzameling huishoudelijk afval

Organisatieonderdeel

Domein Leefomgeving

Eigenaar

Weelink, Alex

Bijlagen Raadsvoorstel Voorgenomen toetreding Fryslan Miljeu = vervangen Raadsbesluit Voorgenomen toetreding Fryslan Miljeu = vervangen Bedrijfsplan toetreding gem Noord Veluwe Fryslan Miljeu versie 15nov2023 incl bijlagen Bijlage Memo Marktconformiteit 20230822v2 NIET OPENBAAR GemOldebroek_Afval_infographic_V4 Rapportage Hekkelman Advies Regio Noord Veluwe quasi inbesteding NIET OPENBAAR Raadsvoorstel Voorgenomen toetreding Fryslan Miljeu = nieuw Raadsbesluit = nieuw BW advies Voorgenomen toetreding Fryslan Miljeu = nieuw presentatie gemeenteraad overheid gedomineerd inzamelen Schriftelijke vragen LEV Hekkelman Antwoord op schriftelijke vragen LEV Hekkelman Antwoorden op vragen commissie 15-1-2024 over dekking van de kosten Geagendeerd

Vergaderdatum

Oordeelsvorming

24 januari 2024

Toelichting Henk Wessel Zaaknummer 345545 Voorgesteld besluit

Besluit Raadsvoorstel kan als hamerstuk naar de raadsvergadering van 5 februari 2024.

Raadsvoorstel

Onderwerp

Voorgenomen toetreding tot Fryslân Miljeu

Behandelaar:

Alex Weelink

Datum Portefeuillehouder

12 december 2023 Henk Wessel

Emailadres: Zaaknummer: Bijlagen

Alex.Weelink@elburg.nl 345545

Korte beschrijving voorstel: Het huidige regionale inzamelcontract voor restafval, GFT (groente, fruit- en tuinafval) en OPK (oud papier en karton) met Aconov loopt per 1-1-2026 af. Het voorstel gaat over hoe de regionale gemeenten gezamenlijk de inzameling willen organiseren na afloop van het huidige contract. In plaats van dit bij een private partij onder te brengen wordt aansluiting gezocht wordt bij een overheid gedomineerde inzamelaar. Te nemen besluit: a. Kennis nemen van het voornemen om te gaan samenwerken op het gebied van inzameling van huishoudelijk afval met NV Fryslân Miljeu. b. Ten aanzien van dit voornemen eventuele wensen of bedenkingen kenbaar te maken. c. Voor de aankoop van de letteraandelen D van de BV Noord-Veluwe een krediet van € 110.000,beschikbaar te stellen en hiertoe de 18 e begrotingswijziging 2023 vast te stellen. Inleiding De Noord-Veluwse gemeenten werken al vele jaren samen op het beleidsterrein afval en grondstoffen. De inzameling van fijn huishoudelijk restafval, GFT en oud papier is door de gemeenten, met uitzondering van de gemeente Putten, uitbesteed aan de private markt. Vergelijkbaar met meerdere gemeenten in Nederland hebben de Noord-Veluwse gemeenten gemerkt dat sprake is van een verminderde marktwerking in de inzamelsector.

De recente Europese aanbesteding door de Noord Veluwse gemeenten van de inzameling (rest, GFT en OPK) heeft bevestigd dat bij de gewenste flexibiliteit inzake VANG, private marktpartijen afnemende belangstelling tonen voor de inzameling van huishoudelijk afval. Bij Noord Veluwe was tijdens de laatste aanbesteding één aanbieding van Aconov (een combinatie van Remondis, van Werven, DVL) ontvangen voor de inzameling van de drie afvalstromen. Uit de markt komen ook berichten dat aanbestedingen in een aantal gevallen helemaal geen inschrijvers meer opleveren. Private marktpartijen streven naar meer rendement en/of continuïteit en de bedrijfsafvalmarkt is daarbij eenvoudiger en minder risicovol. Het wordt steeds moeilijker om – met beheersbare kosten als basis - contracten met private marktpartijen te sluiten die voldoende flexibiliteit bieden voor het (door)ontwikkelen van het afvalbeheerbeleid van de gemeente(n). Bijvoorbeeld flexibiliteit om inzamelvoorzieningen aan te passen, het serviceniveau (b.v. inzamelfrequenties) bij de sturen, et cetera. En juist deze flexibiliteit is voor gemeenten gewenst in het kader van hun ‘VANG-ambities’ waarbij wordt gestreefd naar steeds verdere reductie van het huishoudelijk restafval en meer en betere scheiding van recyclebare grondstoffen en duurzame circulaire economie. Deze trend heeft de gemeenten in een kwetsbare positie gezet m.b.t.

de invulling van de wettelijke zorgplicht voor het huishoudelijk afvalbeheer. Voor een lange duurzame garantie voor de invulling van

2

het huishoudelijk afvalbeheer is daarom gekeken naar alternatieven om ook in de toekomst te kunnen garanderen dat de inzameling van huishoudelijk afval wordt gewaarborgd. Daartoe hebben de gemeenten van de regio Noord-Veluwe een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden van publieke samenwerking met 5 overheid gedomineerde inzamelorganisaties binnen een werkbare actieradius van de Noord Veluwse gemeenten. Op basis van de aan het begin van dit traject uitgevoerde marktverkenning onder commerciële en publieke inzamelaars is Fryslân Miljeu als meest geschikte partner naar voren gekomen. Mede omdat de gemeenten voor de restafvalverwerking al aandeelhouder zijn bij Afvalsturing Friesland NV, en de andere overheid gedomineerde bedrijven vooraf meer perspectief op de dienstverlening wilden hebben en niet uitsluitend de inzameling van huishoudelijk restafval, gft en oud papier en karton ter hand wilden nemen.

NB. Fryslân Miljeu is een separate vennootschap. Zo ook Afvalsturing Friesland. Beiden opereren in de praktijk onder de handelsnaam Omrin. Het besluit omvat toetreding tot de overheid gedomineerde organisatie Fryslân Miljeu en de oprichting van een regionale inzamelorganisatie Veluwe B.V., die zorg gaat dragen voor inzameldienstverlening voor vijf gemeenten in Noord Veluwe: Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet en Oldebroek. Te beginnen met de stromen huishoudelijk fijn restafval, gft en oud papier en karton, met het perspectief voor verdere uitbreiding van de dienstverlening. Voor toetreding tot Fryslân Miljeu is een gelijkluidend besluit van alle betrokken gemeenten gewenst (conform de uitwerking in de bijlage Toetreding NoordVeluwse gemeenten tot Fryslân Miljeu: Bedrijfsplan en documentatie voor besluitvorming versie 15 november 2023). De bevoegdheid van de gemeenteraad bij een besluit tot toetreding tot Fryslân Miljeu door het college van B&W omvat het geven van wensen en bedenkingen, en het beschikbaar stellen van krediet voor de aankoop van aandelen.

Beoogd effect Vermindering kwetsbaarheid en vergroten flexibiliteit Door toetreding tot de overheid gedomineerde organisatie Fryslân Milieu – Omin en het inbesteden van inzameldienstverlening en ander daaraan gerelateerde activiteiten wil de gemeente de kwetsbaarheid van de uitvoering van het afvalbeheer verminderen en de flexibiliteit van de dienstverlening vergroten.

Argumenten a.

Verminderen kwetsbaarheid

De kwetsbaarheid c.q. afhankelijkheid van inzameldienstverleners vervalt want Fryslân Miljeu c.q. Omrin verricht hoe dan ook de dienst waardoor de wettelijke zorgplicht wordt ingevuld voor de gemeenten en de continuïteit duurzaam geborgd is. Daarbij is tevens langjarig het financieel perspectief voor de gemeenten duidelijk; de tarieven zijn bij onveranderde dienstverlening binnen de bandbreedte van indexeringen stabiel. Voorts is sprake van een perspectief op verdere kostenbeheersing door optimalisatie en verdere uitbreiding van de van dienstverlening. Op grond van artikel 160 lid 2 Gemeentewet is het college het bevoegde bestuursorgaan om te beslissen dat de gemeente deelneemt in een vennootschap. b. Flexibiliteit is vanzelfsprekend: Door deelname in een overheid gedomineerde inzamelorganisatie is er sprake van (quasi)inbesteding. Hierdoor bestaat de mogelijkheid om in overleg zonder oogmerk tot winstmaximalisatie de dienstverlening structureel en adequaat aan te passen op basis van het door de gemeente gewenste beleid, wijzigingen wet- en regelgeving en andere omstandigheden. Daarmee kan makkelijker invulling gegeven worden aan de doelstellingen zoals het realiseren van de evoluerende VANG doelstellingen. Voorbeelden zijn: aanpassing t.a.v.

inzamelfrequenties / introductie Diftar+, direct acteren op incidenten die vragen om flexibiliteit zonder discussie over contractuele bepalingen / prijs (de werkelijk gemaakte kosten worden immers verrekend), evt. uitbreiding van het takenpakket (stromen en diensten buiten de 1 e scope zoals glas- en textielinzameling, beheer ondergrondse containers, etc.).

3

N.b. Door een onafhankelijk advocatenkantoor is een juridische toets uitgevoerd waaruit blijkt dat de juridische structuur aan de voorwaarden voldoet om een beroep te kunnen doen op de uitzonderingsgrond ‘quasi-inbesteden’ (zie bijlage). 1.3 De gemeenten hebben zeggenschap: Nieuw beleid kan eenvoudig worden vertaald in diensten en worden geïmplementeerd. De gemeenten zijn aandeelhouder en hebben formele bevoegdheden aangaande de sturing van de BV Noord Veluwe en daarmee dus ook invloed op de tarievenstructuur. 1.4 De gemeenten werken voor de lange termijn samen met het grotere geheel van Fryslân Miljeu Fryslan Miljeu heeft de inzameling huishoudelijk afval als kerntaak waardoor specifieke kennis en ervaring op dit vlak ontsloten wordt zoals m.b.t. inzamelmethodieken en de aansturing en invulling daarvan, inkoopcondities van benodigde systemen en middelen (schaalvoordelen), doorontwikkeling en innovaties op het vlak van efficiënte en effectieve inzameling (innovatie), ondersteunende afdelingen (communicatie en educatie, juridische zaken, financiën, etc). 1.5 Aanbestedingsvoordeel Europese aanbestedingen kosten geld en managementaandacht. Bij inbesteding is dat veel minder of deels aan de orde. 1.6 Lokale werkgelegenheid Lokale werkgelegenheid blijft geborgd door regionale invulling van de inzameling inclusief leiding en ondersteunende activiteiten.

1.7 Duurzaamheid en circulaire economie Duurzaamheid en circulaire economie zijn centrale thema’s in de strategie en bedrijfsvoering van Omrin. Kennis, ervaring en initiatieven worden daarmee ontsloten voor Veluwe B.V. Bijvoorbeeld: het voertuigpark van Omrin/Fryslân Miljeu rijdt fossiel vrij. Dit kan in toekomst dus ook door Veluwe worden gedaan. 4.1 Niet openbaar verklaren van bijlage marktconformiteit afvalinzameling Omrin Dit rapport bevat bedrijfsgevoelige informatie waarvan Omrin heeft aangegeven deze vertrouwelijk te willen behandelen en niet openbaar te maken. 5 Bevoegdheid raad De bevoegdheid van de gemeenteraad bij een besluit tot toetreding tot Fryslân Miljeu door het college van B&W ziet op het geven van wensen en bedenkingen krachtens artikel 160 lid 2 Gemeentewet, en op het beschikbaar stellen van het krediet voor de aankoop van aandelen. Kanttekeningen 1.1 De gebiedskennis van de chauffeurs die diensten in de huidige situatie leveren. De huidige chauffeurs zijn in dienst van de private partij. Daarmee kan mogelijk de gebiedskennis verdwijnen. Het ligt echter voor de hand dat medewerkers van Veluwe B.V. uit de regio afkomstig zullen zijn. De chauffeurs uit de huidige private inzamelorganisatie(s) komen mogelijk in aanmerking (en indien zij dit ook zelf willen en geschikt zijn) om bij Veluwe B.V. te werken.

1.2 Overdracht naar nieuwe inzameldienst Het gaat hierbij om het overdragen van afspraken tussen opdrachtgever en opdrachtnemer over de wijze waarop diensten geleverd moeten en die voor de uitvoering van belang zijn. Fryslân Miljeu heeft uitgebreide recente ervaring met het (op)starten van inzameldienstverlening in nieuwe bij Fryslân Miljeu aangesloten gemeenten. Hiervoor is ook de benodigde (ruime) voorbereidingstijd ingepland en wordt voldoende capaciteit (lokale leiding) voorgesteld. 1.3 Marktwerking Tegenover het voordeel van het meer stabieler kostprijsniveau voor de dienstverlening in een overheid gedomineerde organisatie, staat dat bij aanbestedingen marktprijzen worden gerealiseerd welke

4

afhankelijk zijn van vraag en aanbod op dat moment. In de huidig situatie marktsituatie worden echter beperkt aanbod en hoge(re) prijzen verwacht. 1.4 Gezamenlijke besluitvorming Dit besluit wordt genomen onder de voorwaarde van gelijkluidende besluiten in de andere vier Noord Veluwse gemeenten. Mocht één van de andere vier Noord-Veluwse gemeenten niet besluiten om toe te treden tot Fryslân Miljeu door het verwerken van de genoemde aandelen, dan zal met Fryslân Miljeu worden overlegd over de mogelijkheid van toetreding door de vier gemeenten die wel daartoe besluiten. Financiën a. Verwerven van aandelen Voor de aankoop van de letteraandelen D van de BV Noord-Veluwe verzoekt het college de raad een krediet van €108.767 beschikbaar te stellen. De uitgifteprijs per letteraandeel in NV Fryslân Miljeu is gebaseerd op de nominale waarde (€ 4,54 per aandeel) plus de inkoop in de opgebouwde reserves (agio) in de holding NV Fryslân Miljeu. Op basis van het resultaat over 2022 bedraagt de inkoop van opgebouwde reserves € 41,70 per aandeel, waarmee de prijs per aandeel dan uitkomt op een bedrag van € 46,24 per aandeel. De aandelen zullen tegen nominale waarde op de balans worden weergegeven.

In de intentieovereenkomst tussen de vijf Noord-Veluwe-gemeenten en NV Fryslân Miljeu is in artikel 5 vastgelegd dat bij besluitvorming door voornoemde gemeenten voor 1 februari 2024 tot het nemen van aandelen in NV Fryslân Miljeu, de vastgestelde jaarrekening over 2023 bepalend zal zijn voor de hoogte van de uitgifteprijs. Het aantal door de vijf Noord-Veluwse gemeenten te verwerven aandelen wordt gerelateerd aan de stemverhoudingen van de huidige in Fryslân Miljeu deelnemende gemeenten. Elk aandeel vertegenwoordigd één stem. Als doel is gesteld een belang van de Noord Veluwse gemeenten van circa 9,5% in het totaal aantal uitgegeven aandelen. Daarmee wordt een vergelijkbaar belang verworven als de houders van aandelen B en E. Voor dit belang verwerven de vijf Noord Veluwse gemeenten gezamenlijk 15.400 aandelen (letter D). Er is voor gekozen om het aantal aandelen naar rato van het aantal huishoudens te verdelen. Een huishouden is bij het gemeentelijk (huishoudelijk) afvalbeheer een goede verdeelsleutel. Voor Gemeente Elburg betekend dit 2.352 aandelen (letter D) wat gelijk staat aan 15,3% Door vaststelling van de 18 e begrotingswijziging wordt het beschikbaar stellen van het krediet formeel geregeld. b. Kosteneffect uitvoering dienstverlening en perspectief De kosten (c.q.

tarieven) voor de uitvoering van de dienstverlening worden vastgesteld in 2025 vooraf aan de operationele start per 1 januari 2026. De tarieven voor de diensten die aan de gemeenten door BV Noord Veluwe in rekening worden gebracht zijn transparant en gebaseerd op de werkelijke kostprijs. Het tarief kent drie componenten: de werkelijke directe kosten, overhead en een risico-opslag. Om een beeld en oordeel te kunnen vormen over de kostenefficiëntie van de dienstverlening door BV Noord-Veluwe c.q. Fryslân Miljeu is het functioneren en presteren van deze organisatie getoetst aan de hand van de Benchmark Huishoudelijk Afval die jaarlijks onder auspiciën van Rijkswaterstaat en de branchevereniging NVRD wordt uitgevoerd. Uit deze marktconformiteitstoets blijkt dat de door Fryslân Miljeu in rekening gebrachte inzamelkosten bij haar gemeenten lager zijn dan de gemiddelde kosten in de benchmark Communicatie/burgerparticipatie Communicatie omtrent dit besluit geschiedt door middel van een gezamenlijk en in overleg met Omrin op te stellen persbericht. Het persbericht gaat in op de achtergrond en motieven van de gemeente(n) voor dit besluit. Daarbij wordt benadrukt dat de kwaliteit en continuïteit van (inzamel)dienstverlening in de nieuwe situatie per 2026 wordt gewaarborgd. Vervolg Na besluitvorming door de gemeenteraad wordt het voorgenomen besluit (ontwerpbesluit) met evt.

aanpassingen opnieuw geagendeerd voor definitieve besluitvorming door het college.

5

Bijlage(n) Document “Toetreding Noord-Veluwse gemeenten tot Fryslân Miljeu: Bedrijfsplan en documentatie voor besluitvorming” versie 27 september 2023 met bijlagen. Memo “Markconformiteit afvalinzameling Omrin” (niet openbaar op grond van artikel 5.1.lid 1c van de Wet Open Overheid vanwege bedrijfsgevoelige informatie). Rapport Hekkelman d.d. 29-11-2023 (niet openbaar op grond van artikel 5.1.lid 1c van de Wet Open Overheid vanwege bedrijfsgevoelige informatie). Afval Infographic Raadsbesluit Elburg, 12 december 2023 Het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester,

de secretaris,

ir. J.N. Rozendaal

Mw. mr. A.H. van der Maat-Bosma

De raad der gemeente Elburg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 12 december 2023 mede gelet op artikel 160, lid 2 van de Gemeentewet b e s l u i t : 1. Kennis nemen van het voornemen om te gaan samenwerken op het gebied van inzameling van huishoudelijk afval met NV Fryslân Miljeu. 2. Ten aanzien van dit voornemen eventuele wensen of bedenkingen kenbaar te maken. 3. Voor de aankoop van de letteraandelen D van de BV Noord-Veluwe een krediet van € 110.000,beschikbaar te stellen en hiertoe de 18 e begrotingswijziging 2023 vast te stellen.

Aldus besloten door de raad der gemeente Elburg in zijn vergadering van 5 februari 2024 de voorzitter, de griffier,

ir. J.N. Rozendaal

mr. D.H.A.A. Kassing

Toetreding Noord-Veluwse gemeenten tot Fryslân Miljeu Bedrijfsplan en documentatie voor besluitvorming 15 november 2023

Inhoudsopgave

Inleiding Aanleiding Onderzoek naar alternatieven Doel: vermindering kwetsbaarheid, vergroting flexibiliteit Het voorliggende document

4 4 4 5 6

Visie en profiel Omrin/Fryslân Miljeu

7

Profiel van de organisatie Huidige koers en strategie Juridische structuur en governance Dienstverlening en service Wijze van samenwerking

7 8 9 9 10

2.2 2.3 2.4 2.5

Bedrijfsplan dienstverlening Noord Veluwse gemeenten

11

Oprichting van Regio Veluwe BV (dochteronderneming) 3.2 Scope van de samenwerking bij aanvang en groeimodel 3.3 Regionale vestiging en voorbereiding logistieke dienstverlening 3.4 Planning

11 11 12 12

Toetreding gemeenten als aandeelhouder

13

4.2 4.3 4.4 4.5 4.6

Juridische structuur en inpassing van de Noord Veluwse gemeenten Invloed en zeggenschap Aandelen Dividend Risicoverdeling Samenwerking opheffen

13 14 16 19 19 20

Opdrachtgeverschap gemeenten

21

Financiën: op kostprijs gebaseerde tarieven

22

Een op kostprijs gebaseerd tarief 6.2 Kostenefficiëntie en marktconformiteit 6.3 Mogelijkheden voor optimalisatie

22 23 24

Besluitvorming

25

Samenvattend: de voordelen van aansluiting bij Fryslân Miljeu 7.2 Planning 7.3 Te nemen besluiten gemeente

25 26 27

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

2/33

Bijlagen

29

bijlage 1 bijlage 2 bijlage 3 bijlage 4 bijlage 5 bijlage 6 bijlage 7 bijlage 8

Overzicht dienstverlening en serviceniveau (bron: 23 september 2023) 30 Overige (ondersteunende) taken 31 Model statuten oprichting besloten vennootschap 33 Statuten NV Fryslân Miljeu 33 Model dienstverleningsovereenkomst 33 Model Prestaties dienstverlening overeenkomst 33 Model Tarieven dienstverlening overeenkomst 33 Overeenkomst voorgenomen toetreding tot NV Fryslân Miljeu versie 11-092023 33 Jaarverslag Omrin 2022, jaarveslag Fryslân Miljeu 2022, Duurzaamheidsverslag 2022 33

bijlage 9

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

3/33

INLEIDING AANLEIDING De Noord-Veluwse gemeenten werken al vele jaren samen op het beleidsterrein afval en grondstoffen. Op het gebied van afvalbeleid, -inzameling en -verwerking wordt waar mogelijk, met behoud van de lokale autonomie, intensief samengewerkt tussen gemeenten. De inzameling van fijn huishoudelijk restafval, GFT en oud papier is door de gemeenten, met uitzondering van de gemeente Putten, uitbesteed aan de private markt. De marktpartijen Aconov (in de gemeenten Elburg, Harderwijk, Nunspeet en Oldebroek) en Remondis (gemeente Ermelo) verzorgen tot en met 2025 de inzameling van genoemde huishoudelijk afvalstromen. Vergelijkbaar met meerdere gemeenten in Nederland hebben ook de Noord-Veluwse gemeenten gemerkt dat sprake is van een verminderde marktwerking in de inzamelsector. De recente Europese aanbesteding door de gemeenten van de inzameling (rest, GFT en OPK) heeft bevestigd dat bij de gewenste flexibiliteit inzake VANG, private marktpartijen afnemende belangstelling tonen voor de inzameling van huishoudelijk afval. Bij Noord Veluwe was tijdens de laatste aanbesteding alleen de Aconov (combinatie Remondis, van Werven, DVL) bereid om in te schrijven op de drie afvalstromen. Uit de markt komen ook berichten dat aanbestedingen in een aantal gevallen helemaal geen inschrijvers meer opleveren.

Private marktpartijen streven naar meer rendement en/of continuïteit en de bedrijfsafvalmarkt is daarbij eenvoudiger en minder risicovol. Het blijkt en wordt steeds moeilijker om – met beheersbare kosten als basis - contracten met private marktpartijen te sluiten die voldoende flexibiliteit bieden voor het (door)ontwikkelen van het afvalbeheerbeleid van de gemeente(n). Bijvoorbeeld flexibiliteit om inzamelvoorzieningen aan te passen, het serviceniveau (b.v. inzamelfrequenties) bij de sturen, et cetera. En juist deze flexibiliteit is voor gemeenten gewenste in het kader van hun ‘VANG-ambities’ waarbij wordt gestreefd naar steeds verdere reductie van het huishoudelijk restafval en meer en betere scheiding van recyclebare grondstoffen en duurzame circulaire economie.

ONDERZOEK NAAR ALTERNATIEVEN Deze trend brengt de Noord-Veluwse gemeenten in een kwetsbare positie met betrekking tot de invulling van de wettelijke zorgplicht voor het huishoudelijk afvalbeheer. Voor een lange duurzame garantie voor de invulling van het huishoudelijk afvalbeheer is daarom gekeken naar alternatieven om ook in de toekomst te kunnen garanderen dat de inzameling van huishoudelijk afval wordt gewaarborgd. Dit onder meer met behoud van beheersbare kosten, de goede service richting de inwoners en bijdrage aan de ambities voor meer en beter recyclebare grondstoffen.

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

4/33

Op grond van deze constatering hebben de gemeenten van de regio Noord-Veluwe een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden van publieke samenwerking met 5 partijen. Dit betreft overheid gedomineerde afval- en grondstoffenorganisaties binnen een werkbare actieradius van de Noord Veluwse gemeenten. Vanwege duurzame perspectieven, zeggenschap, flexibiliteit, sturing over de uitvoering van het afvalbeheer en een verbreding van de te leveren diensten, hebben overheidsgedomineerde inzamelorganisaties landelijk terrein gewonnen ten opzichte van marktpartijen. De verkenning is uitgevoerd in de periode mei - november 2019. Daarbij is het huishoudelijk afvalbeheer in de 5 Noord-Veluwse gemeenten in beeld gebracht en zijn individuele gesprekken gevoerd met de portefeuillehouders. Tijdens een regiosessie hebben portefeuillehouders gezamenlijk de toetsingscriteria en de kernpunten bepaald van een visie op het afvalbeheer en de samenwerking met andere (overheidsgedomineerde) organisaties op het gebied van huishoudelijk afval. Op basis van het profiel van de organisatie hebben de gemeenten hun voorkeur uitgesproken voor een samenwerking met Omrin-Fryslân Miljeu.

Mede omdat de gemeenten voor de restafvalverwerking al aandeelhouder zijn bij Omrin-Afvalsturing Friesland NV, en de andere overheid gedomineerde bedrijven vooraf meer perspectief op de verbreding van de dienstverlening willen hebben en niet uitsluitend de inzameling van huishoudelijk fijn restafval, gft en oud papier en karton te hand wilden nemen. Om de samenwerking met Omrin-Fryslân Miljeu verder uit te werken voor besluitvorming, hebben de colleges van de Noord Veluwse gemeenten een intentiebesluit genomen voor toetreden en om de samenwerking met Fryslân Miljeu verder uit te werken ten behoeve van de finale besluitvorming van de toetreding tot Fryslân Miljeu door de gemeenten én door Fryslân Milieu. Dit heeft geresulteerd in onderhavig beslisdocument en bijlagen.

DOEL: VERMINDERING KWETSBAARHEID, VERGROTING FLEXIBILITEIT Met de samenwerking met Fryslân Miljeu worden meerdere doelen nagestreefd en kunnen diverse vormen van maatschappelijke meerwaarde worden bereikt. Het verminderen van de kwetsbaarheid van de Noord Veluwse gemeenten en het vergroten van de flexibiliteit in de vormgeving van het afvalbeheer staan daarbij voorop. Geconstateerd wordt dat bij de aanbestedingen van inzameldiensten er soms onvoldoende marktpartijen bereid zijn om in te schrijven en soms zelfs geen. Dat heeft niet alleen als nadeel dat er onvoldoende concurrentiestelling is, maar ook dat gemeenten die de wettelijke zorgplicht hebben de afvalinzameling en verwerking in te vullen hiermee in een kwetsbare positie komen. En bij een Europese aanbesteding kan na gunning de dienstverlening niet vrijblijvend aangepast worden. Dus, als men flexibiliteit wenst dan dient dat in het bestek vervat te worden en wordt dit door de marktpartijen vooraf ingecalculeerd. Dit terwijl het de

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

5/33

vraag is of daar vol gebruik van wordt gemaakt. Als eventuele wijzigingen vooraf niet goed worden verwerkt in het bestek kan dat ertoe leiden dat gewenste wijzigingen niet doorgevoerd kunnen worden omdat er opnieuw aanbesteed moet worden of er een tarief discussie ontstaat met de opdrachtnemer waarbij de opdrachtgever geen goede onderhandelingspositie heeft. Bij inbesteding (door deelname in een overheid gedomineerde inzamelorganisatie) bestaat de mogelijkheid om zonder oogmerk tot winstmaximalisatie de dienstverlening aan te passen op basis van het gewenste beleid, wijzigingen wet- en regelgeving en andere omstandigheden. Bij aanpassing en levering van diensten geldt het dekken van de werkelijke kosten als uitgangspunt. Daarmee kan makkelijker invulling gegeven worden aan de doelstellingen zoals het realiseren van de evoluerende VANG doelstellingen. Het doel van overheid gedomineerde inzameling door toetreding tot Fryslân Miljeu is het wegnemen van de kwetsbaarheid van de gemeenten en het realiseren van een duurzame en efficiënte samenwerking met garantie voor de invulling van het huishoudelijk afvalbeheer. Met daarbij voor de gemeenten invloed en zeggenschap, flexibiliteit, stabiele en voorspelbare kosten, sturing over de uitvoering van het afvalbeheer en een geschikte structuur voor de verbreding van de te leveren diensten.

HET VOORLIGGENDE DOCUMENT Voorliggend document is opgesteld ten behoeve van de bestuurlijke besluitvorming over de toetreding tot Fryslân Miljeu. In de volgende hoofdstukken (met bijlagen) worden de benodigde inzichten en documenten voor besluitvorming over toetreding bijeengebracht. Het document dient als kompas richting de samenwerking tussen de gemeenten en Fryslân Miljeu en als informatiedocument voor de betrokken medewerkers en eventueel de ondernemingsraad (bij adviesrol) bij de beeldvorming over (de toetreding tot) het samenwerkingsverband.

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

6/33

VISIE EN PROFIEL OMRIN/FRYSLÂN MILJEU PROFIEL VAN DE ORGANISATIE Het huishoudelijk restafval van de Noord Veluwse gemeenten wordt al sinds 2005 verwerkt in de scheidings- en bewerkingsinstallatie van Omrin in Heerenveen. Op deze locatie wordt een deel van de in het huishoudelijk restafval nog aanwezige grondstoffen nagescheiden en geschikt gemaakt voor hergebruik. Het na de nascheiding resterende niet-recyclebare afval wordt verwerkt in de Reststoffen Energie Centrale (REC) van Omrin in Harlingen. Ook op het gebied van afvalinzameling behoort Omrin tot de grotere overheidsgedomineerde afvalorganisaties. Anno 2023 zamelt Omrin in 14 Friese en Groningse gemeenten diverse componenten van het huishoudelijk afval in. Dit betreft onder meer: • Huis-aan-huisinzameling van fijn huishoudelijk restafval, GFT en oud papier met behulp van (mini)containers (frequentie: tweewekelijks) • Huis-aan-huisinzameling van PMD met minicontainers in één gemeente • Inzameling van fijn huishoudelijk restafval, GFT, oud papier, verpakkingsglas en textiel via verzamelcontainers, zowel ondergronds als bovengronds • Inzameling van kringloopartikelen, grof huishoudelijk afval, AEEA, KCA, grof tuinafval, kerstbomen en dergelijke (variabele frequentie of gedeeltelijk op afroep) In totaal bedient Omrin circa 207.000 aansluitingen.

Omrin kan bogen op de nodige expertise en ervaring als het gaat om inzameling van diverse componenten uit het huishoudelijk afval. Bij Omrin werken ruim 400 medewerkers en circa 250 vrijwilligers. Het hoofdkantoor van Omrin is gevestigd in Leeuwarden. Hier zijn ondersteunende functies centraal georganiseerd in een professionele staf. De volgende ondersteunende diensten heeft Omrin in eigen huis: •

Relatiebeheer

•

Communicatie

•

Personele zaken

•

ICT

•

Financiën, planning & Control

•

Juridische zaken

Mede vanwege de grote schaal zijn de deelnemende gemeenten geografisch decentraal gegroepeerd voor wat betreft de logistieke (plaatsgebonden) taken.

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

7/33

HUIDIGE KOERS EN STRATEGIE Het uitgangspunt voor Omrin is om als duurzaam bedrijf “van en voor de overheid”, als totaaloplosser in de gehele afvalketen actief te zijn. Dit op basis van zo laag mogelijke maatschappelijke kosten en een financieel solide beleid. In samenwerking met de gemeenten werkt Omrin hard aan de omslag naar een circulaire economie, met de focus op het terugdringen van de hoeveelheid huishoudelijk afval, het zoveel mogelijk recyclen van dit afval tot secundaire grondstof en een zo hoog mogelijke kwaliteit van deze secundaire grondstof. Leidend in dit kader zijn de volgende voor 2020 in het VANG-programma opgenomen doelstellingen: maximaal 100 kilogram huishoudelijk restafval per inwoner per jaar en 75% scheiding van het huishoudelijk afval. Het bedrijfsconcept voor het realiseren van de VANG-doelstellingen is het combineren van bron- en nascheiding. Uitgangspunt voor het realiseren voor de VANGdoelstellingen voor Omrin is: bronscheiding waar het moet, nascheiding waar het kan. Voor de uitvoering van de inzameltaken in de bij Fryslân Miljeu aangesloten gemeenten betekent dit dat naast de inzameling van het (door Afvalsturing Friesland nagescheiden) huishoudelijk restafval, ook in opdracht van de betreffende gemeenten het gft, oud papier/karton, verpakkingsglas en textiel als aparte afvalcomponenten wordt ingezameld.

Daarnaast ondersteunt Omrin de gemeenten bij het behalen van maatschappelijke en duurzaamheidsdoelen. Zowel op het gebied van afvalbeheer (duurzaamheid, beheersbare kosten), als ook op het gebied participatie en social return. Mede vanwege de eigen been verwerkingsinstallaties (Afvalsturing Friesland) is Omrin landelijk en regionaal actief bij het bewerkstelligen van de circulaire economie en innovatie op het gebied van afvalinzameling en dienstverlening, als ook be- en verwerking van afval- en grondstoffen. Zo is de ambitie om met haar materieel uiteindelijk volledig fossielvrij te rijden, en wordt hiervoor een aantal nieuwe vrachtwagens met groen gas als brandstof gebruikt. Deze wagens worden ingezet als zijlader, voor het legen van ondergrondse containers, als trekker voor perstrailers en voor het transport van afzetcontainers. Omrin zet zich in als aanjager en initiator met betrekking tot duurzaam ondernemen en circulaire economie. Dit krijgt invulling via de samenwerkingen met andere bedrijven, overheden en kennisinstellingen. Zie het jaarverslag1 van Omrin voor de verdere (bestuurs-)verslaggeving van de strategische koers.

1

Digitale jaarverslagen (Duurzaamheidsjaarverslag 2022, Afvalsturing Friesland 2022, Fryslân Miljeu 2022) zijn te vinden via de link: https://www.omrin.nl/ons-verhaal/over-omrin/jaarverslagen-certificaten-en-reglementen en via https://www.omrindigitaaljaarverslag.nl/2022/

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

8/33

JURIDISCHE STRUCTUUR EN GOVERNANCE Omrin is een overheidsgedomineerde organisatie. Sinds 2004 is Omrin de gezamenlijke handelsnaam waaronder de overheidsbedrijven Afvalsturing Friesland (be- en verwerkingsactiviteiten) en Fryslân Miljeu (afvalinzameling en andere logistieke diensten) opereren. Gemeenten zijn aandeelhouder van N.V. Fryslân Miljeu door middel van letteraandelen: letteraandelen A, B, C en E. Elk van deze soort aandelen wordt gehouden door een regionale groep gemeenten die daardoor gekoppeld zijn aan de regio-BV die werkzaam is in het gebied van deze groep gemeenten. Op deze wijze heeft elke gemeente specifieke zeggenschap en dividendrecht met betrekking tot ‘hun’ regiobedrijf. Daarnaast hebben zij samen met alle andere letteraandeelhouders zeggenschap op holding-niveau. Met de letteraandelen wordt onderscheid gemaakt naar groepen aandelen die een gelijk recht op winst en gelijke zeggenschap geven (naar rato van hun aandelenbezit). Zie voor een illustratie van deze juridische structuur onderstaand figuur. Juridische structuur Fryslân Miljeu Aandeelhouders NV Fryslân Miljeu (te onderscheiden door letteraandelen) zijn de 14 deelnemende gemeenten.

NV Fryslân Miljeu

BV Fryslân Miljeu

BV Fryslân Miljeu

BV Fryslân Miljeu

BV Groningen

BV Fryslân Miljeu

Noordwest

Noordoost

Zuidoost

Milieu

Bedrijfsservice

Diensten

(overheidstaken 100%)

(overheidstaken 100%)

(overheidstaken 100%)

(overheidstaken 100%)

(commerciele taken 100%)

(leer-/werkbedrijf 100%)

BV Fryslân Miljeu

De dienstverlening tussen de betrokken gemeenten en regio-BV wordt vastgelegd in een tussen elke gemeente en de BV te sluiten dienstverleningsovereenkomst (DVO) met prestatieafspraken. De gemeente heeft hiermee op klantniveau zeggenschap over kwaliteit, tarieven en te behalen resultaten. De DVO is zodanig van opzet dat er ruimte is voor aanvullende activiteiten. Jaarlijks vindt (bilateraal) overleg plaats tussen elke deelnemende gemeenten en N.V. Fryslân Miljeu over de tarieven en de dienstverlening met bijbehorende specificaties. Wijzigingen in de dienstverlening (bijvoorbeeld als gevolg van beleidswijzigingen) gedurende de looptijd van de DVO kunnen worden ingepast waarbij de financiële gevolgen voor de gemeenten expliciet zichtbaar worden gemaakt. Deze vorm van samenwerking voldoet aan de voorwaarden voor quasi-inbesteding en hoeft dus niet te worden aanbesteed.

DIENSTVERLENING EN SERVICE Omrin biedt gemeenten een breed pakket aan dienstverlening en service op het gebied van afvalinzameling, op- en overslag en aftransport van het huishoudelijk afval. Er is sprake van maatwerk voor dienstverlening per gemeente. De gemeenten bepalen autonoom het eigen afvalbeheerbeleid en hoe de afvalinzameling op hun grondgebied moet

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

9/33

worden uitgevoerd en welke wijzigingen daarin moeten plaatsvinden. Daarvoor worden dienstverleningsovereenkomsten gesloten met afspraken over te leveren prestaties, vergoedingen en kwaliteitsniveau. Daarbij wordt gestreefd naar uniformiteit van systemen en materieel zodat ook schaal- en efficiency voordelen kunnen worden bereikt voor de gemeenten. De tarieven zijn transparant en gebaseerd op de werkelijke kostprijs. Het tarief kent drie componenten: de werkelijke directe kosten, overhead en een risico-opslag. Door het volgen van de snel opvolgende technologische ontwikkelingen wordt de dienstverlening en de daarbij behorende bedrijfsprocessen steeds geoptimaliseerd en doorontwikkeld. Bijvoorbeeld inzameling met nieuwe types zijbelading, dynamische routeplanning (met als voordelen een hogere vullingsgraad van inzamelvoorzieningen en reductie van kilometers), navigatie-gestuurde routing bij reinigingswerkzaamheden, (digitalisering) spraak-gestuurd navigeren in inzamelroutes en een speciaal ontwikkelde app voor registratie door het zogenaamde ‘netheidsteam' van bijzet en afvaldumpingen. De werkzaamheden van Fryslân Miljeu op operationeel niveau en daarmee alle relevante primaire processen, worden door het bedrijfsbureau ten behoeve van de deelnemende gemeenten ondersteund.

Het gaat om taken als containerbeheer, aansluitingbeheer, milieupasbeheer, data- en diftarbeheer en het maken van afvalkalenders. Voor het afhandelen van vragen, meldingen en klachten van burgers van de betrokken gemeenten wordt ondersteuning verleend door SYP, het Service Ynformaasje Punt van Omrin. De afdeling Relatiebeheer & Beleid fungeert o.a. als kennis- en adviescentrum dat de gemeenten ondersteunt bij bijvoorbeeld het opstellen en implementeren van afvalbeleidsplannen en hen adviseert bij het realiseren van de VANG-doelstellingen voor huishoudelijk afval. Uitgangspunt hierbij is om zoveel mogelijk maatwerk per gemeente te leveren

WIJZE VAN SAMENWERKING Ieder jaar worden er meerdere gesprekken gevoerd tussen de gemeente (opdrachtgever) en Omrin (opdrachtnemer). Deze gesprekken vinden plaats op verschillende niveaus: van operationeel tot strategisch. Hierin wordt de kwaliteit van de dienstverlening geëvalueerd om deze steeds beter te maken. Na afloop van een kalendermaand wordt een rapportage opgesteld. In deze rapportage wordt onder andere inzicht gegeven in hoeveelheden ingezameld huishoudelijk afval en inwonerstevredenheid. Deze informatie geeft de gemeente een beeld van de door de gemeente en Omrin geleverde prestaties. Dit beeld kan vervolgens aanleiding vormen voor het herzien of aanpassen van de huidige werkwijze, het nemen van extra aanvullende maatregelen en dergelijke. Daarnaast werkt Omrin samen met de gemeenten aan de realisatie van de VANGdoelstellingen, het sluiten van kringlopen, de verduurzaming van de afvalinzameling en het waar mogelijk betrekken van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in de bedrijfsvoering.

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

10/33

BEDRIJFSPLAN DIENSTVERLENING NOORD VELUWSE GEMEENTEN OPRICHTING VAN REGIO VELUWE BV (DOCHTERONDERNEMING) De Noord-Veluwse gemeenten treden toe als aandeelhouders van de vennootschap Fryslân Miljeu, waarbij tevens een regiobedrijf ‘Veluwe BV’ wordt opgericht. Dit bedrijf wordt een 100%-dochtervennootschap van N.V. Fryslân Miljeu en wordt daarmee een regiobedrijf vergelijkbaar met de huidige regio-B.V.’s van N.V. Fryslân Miljeu. Met deze vorm van samenwerking (gebaseerd op de wettelijk geregelde quasiinbesteding) kunnen de gemeenten inzamel- en andere diensten bij Omrin afnemen zonder verplichte aanbesteding.

SCOPE VAN DE SAMENWERKING BIJ AANVANG EN GROEIMODEL De scope van de samenwerking is bij aanvang uitsluitend de inzameldienstverlening voor de inzameling van rest, gft en papier. De definitieve scope wordt in overleg vastgesteld. Ter voorbereiding hierop wordt gezamenlijk een inventarisatie DVO opgesteld. De dienstverlening kan eventueel wel – ook op termijn – worden uitgebreid. Omrin ziet overigens meer samenwerkingskansen en mogelijkheden bij het verbreden van de dienstverlening zoals het beheer en de exploitatie van milieustraten, de afzet van deelstromen van milieustraten, de verwerking van monostromen zoals oud papier en karton, gft, restafval, et cetera. De Noord-Veluwse gemeenten bepalen zelf welke eventuele andere diensten aan Omrin worden gevraagd. Hiermee wordt de gemeenten dus een grote flexibiliteit geboden met betrekking tot de vorm en omvang van de gevraagde dienstverlening en toegang geboden tot de binnen Omrin aanwezige kennis en ondersteunende diensten. Zoals gezegd wordt gestart met de inzameling huis-aan-huis en van de brengvoorzieningen van de drie stromen restafval, gft, papier.

Doorontwikkeling is mogelijk voor de volgende zaken: • Op- en overslag en transport; • Lokaal containermanagement; • Overige grondstoffen (verwerkingscondities, inzameling, transport); • Beheer middelen (centrale inkoop, administratief beheer, aansturing onderhoud, etc.); • Regionale grondstoffenstations en eventuele doorontwikkeling naar circulaire ambachtscentra waarbij ook meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen worden ingezet; • Beheer openbare ruimten zoals de straatreiniging en gladheidsbestrijding (van gevel tot gevel); • Het positief beïnvloeden van het aanbied en scheidingsgedrag van de inwoners via

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

11/33

de communicatie en de afvalapp; • Logistieke innovaties zoals lediging op afroep in het buitengebied ondersteund door de afvalapp; • Duurzaamheidsinitiatieven zoals het rijden op groen gas en daarmee het creëren van volume voor de vestiging van een extra lokaal gas tankstation in de noordkant van het Noord Veluws verzorgingsgebied, dat ook voor derden toegankelijk is; • Een portal met rapportages zodat de activiteiten, kwaliteit en kosten transparant zijn voor de gemeenten.

REGIONALE VESTIGING EN VOORBEREIDING LOGISTIEKE DIENSTVERLENING Het huidige verzorgingsgebied van Omrin (Friesland-Groningen) sluit geografisch niet aan op de regio Noord-Veluwe. Omrin hecht er daarom aan om fysiek aanwezig te zijn in de regio wanneer de Noord-Veluwse gemeenten zich aansluiten. Op deze wijze kan Omrin actief in gesprek en contact blijven met de Noord-Veluwse gemeenten. En uiteraard biedt dit ook logistiek veel voordelen. Omrin beschikt over een professionele staf en vervult de rol van partner en kennisleverancier voor de gemeenten. Zowel in een bilaterale relatie, als ook aan de gemeenten (in de regio) gezamenlijk. Hoewel Omrin zelf zorg zal dragen voor de inrichting van een regionale vestiging ten behoeve van de uitvoerende taken in de Noord-Veluwse gemeenten, worden de mogelijkheden voor een regionale vestiging (of meerdere) in samenwerking en samenspraak met de Noord Veluwse gemeenten verkend en gekozen. Dit omvat onder meer de huisvesting, hoeveel oppervlakte met welke faciliteiten, locatie en kosten. Er moet rekening worden gehouden met een doorlooptijd van 1,5 tot 2 jaar van verkenning tot en met het beschikbaar hebben van een eigen regionale vestiging.

Daarnaast wordt een praktische uitwerking van de te leveren logistieke diensten uitgevoerd (zoals een routeplanning), rekening houdend met optimalisaties en een efficiënte inzet van mens en materieel en de financiële vertaling naar de kosten voor de te leveren diensten.

PLANNING Per 1 januari 2026 start van de dienstverlening door Fryslân Miljeu c.q. Veluwe BV ten behoeve van de Noord Veluwse gemeente. Daarbij wordt de planning in de Overeenkomst voorgenomen toetreding tot NV Fryslân Miljeu (d.d. 11 september 2023) gevolgd. Zodoende is er voldoende voorbereidingstijd voor de op- en inrichting van Veluwe BV. Zie voor deze planning bijlage 8.

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

12/33

TOETREDING GEMEENTEN ALS AANDEELHOUDER JURIDISCHE STRUCTUUR EN INPASSING VAN DE NOORD VELUWSE GEMEENTEN Binnen N.V. Fryslân Miljeu worden op dit moment vier soorten letteraandelen onderscheiden: letteraandelen A, B, C en E. Elk van deze soort aandelen wordt gehouden door een specifieke groep gemeenten die daardoor gekoppeld zijn aan de regio-BV die werkzaam is in het gebied van die groep gemeenten. Op deze manier worden binnen Friesland drie regio-BV’s onderscheiden: Noordwest (gekoppeld aan de letteraandeelhouders A), Noordoost (gekoppeld aan de letteraandeelhouders B), Zuidoost (gekoppeld aan de letteraandeelhouders C). Het vierde regiobedrijf van Fryslân Miljeu (BV Groningen Milieu) is werkzaam in de provincie Groningen voor de aan deze BV gekoppelde letteraandeelhouders E. Op deze manier wordt geborgd dat de gemeenten die behoren tot dezelfde groep letteraandeel-houders, zeggenschap over de “eigen” BV hebben die de afvalinzameling en eventuele reinigingsactiviteiten in die gemeenten uitvoert en dat alleen die groep gemeenten gerechtigd is tot het resultaat van hun “eigen” BV. Met de letteraandelen wordt onderscheid gemaakt naar groepen aandelen die een gelijk recht op winst en gelijke zeggenschap geven (naar rato van hun aandelenbezit). N.V. Fryslân Miljeu is enig aandeelhouder én statutair bestuurder van elke regio-BV.

De Veluwse gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet en Oldebroek 2 zullen in de voorgenomen samenwerking toetreden als aandeelhouder in NV Fryslân Miljeu. Elk van deze gemeenten koopt een nader overeen te komen aantal letteraandelen-D in NV Fryslân Miljeu en wordt daardoor gekoppeld aan het nieuw op te richten regiobedrijf Veluwe BV (werknaam). Veluwe BV zal in het Veluwegebied de door de gemeenten opgedragen inzameltaken uitvoeren. Zie bijlage 3 voor voorbeeld statuten van de op te richten regio BV. Dit betreft de (actuele) statuten van B.V. Groningen Milieu, die model staan voor de op te stellen statuten voor Veluwe BV. Inclusief artikel 5.4 lid 2 waarin de voorafgaande goedkeuring van de houders van aandelen serie E van N.V. Fryslän Miljeu is vereist voor diverse in dit artikel benoemde besluiten van het bestuur. Waaronder (sub l) voor investeringen die meer bedragen dan één miljoen euro (€ 1.000.000,-).

2

De samenwerking is een groeimodel. Net als uitbreiding van dienstverlening is het toetreden van andere gemeenten als aandeelhouder en opdrachtgever binnen dit samenwerkingsmodel mogelijk.

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

13/33

Zie de volgende figuur ter verduidelijking de juridische structuur inclusief de nieuwe Veluwe BV. N.V. Fryslân Miljeu

B.V. Fryslân Miljeu

B.V. Fryslân Miljeu

B.V. Fryslân Miljeu

Noordwest (overheidstaken, 100%)

Noordoost (overheidstaken, 100%)

Zuidoost (overheidstaken, 100%)

B.V. Groningen Milieu (overheidstaken, 100%)

Veluwe-BV

B.V. Fryslân Miljeu

(overheidstaken, 100%)

Bedrijfsservice (commerciële taken, 100%)

B.V. Fryslân Miljeu Diensten (leer-/werkbedrijf, 100%)

De aandeelhoudende gemeenten oefenen via de letteraandelen invloed uit op de regiovennootschap en zijn via hun aandelen mede-eigenaar van en hebben stemrecht in de holding N.V. Fryslân Miljeu over onder andere strategische zaken en de jaarrekening. Net als bij de andere regiobedrijven zal N.V. Fryslân Miljeu enig aandeelhouder en statutair bestuurder van Veluwe BV zijn. In de statuten van NV Fryslân Miljeu (zie bijlage 4) is vastgelegd over welke bestuursbesluiten binnen de regio-BV’s goedkeuring van de desbetreffende groep letteraandeelhouders vereist is (zie ook artikel 14 lid 5 van de statuten NV Fryslân Miljeu).

INVLOED EN ZEGGENSCHAP Elke gemeente heeft als aandeelhouder van NV Fryslân Miljeu – samen met de andere aandeelhouders in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders – de volgende bevoegdheden c.q. zeggenschap op het niveau van de holding NV Fryslân Miljeu (voor elke aandeelhouder geldt zeggenschap naar rato van hun aandelen): • besluiten over de uitgifte van aandelen; • besluiten tot vermindering van het geplaatste kapitaal; • goedkeuring over de overdracht van aandelen; • het benoemen van de statutair bestuurder(s); • schorsing en ontslag van de statutair bestuurder(s); • goedkeuring van voorgenomen besluiten over het aangaan of verbreken van duurzame samenwerking van de vennootschap of een dochtervennootschap met een andere rechtspersoon of vennootschap als deze samenwerking of verbreking van ingrijpende betekenis is voor de vennootschap; • wijziging van de statuten; • overdracht van de onderneming aan een derde; • het nemen of afstoten van een deelneming in het kapitaal van een vennootschap ter waarde van tenminste 1/3 van het bedrag van de activa volgens de geconsolideerde balans; • het benoemen van de leden van de Raad van Commissarissen; • schorsing en ontslag van de commissarissen;

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

14/33

• vaststelling van de jaarrekening; • winstbestemming c.q. uitkering van dividend. De besluiten van de algemene vergadering van aandeelhouders worden, behalve in de gevallen waarin bij deze statuten een grotere meerderheid is voorgeschreven, genomen bij volstrekte meerderheid van de stemmen. Met betrekking tot de regio-BV geldt dat NV Fryslân Miljeu de enig aandeelhouder is. Besluitvorming op aandeelhoudersniveau in de regio-BV is dus in principe een zaak die NV Fryslân Miljeu aangaat. Echter, in de statuten van NV Fryslân Miljeu (en in het verlengde daarvan ook in de statuten van de regio-BV) is vanwege de relatie tussen de groep aandeelhouders met dezelfde soort letteraandelen en ‘hun’ regio-BV vastgelegd dat voordat namens NV Fryslân Miljeu een besluit in de aandeelhoudersvergadering van de regio-BV kan worden genomen, daarvoor eerst goedkeuring door die letteraandeelhouders moet worden gegeven als het gaat om de volgende besluiten: • uitgifte van schuldbrieven; • het aangaan of verbreken van een duurzame samenwerking van de regio-BV (of een afhankelijke maatschappij) met een andere rechtspersoon of vennootschap, indien deze samenwerking of verbreking van ingrijpende betekenis is; • het nemen of afstoten van een deelneming in het kapitaal van een vennootschap ter waarde van tenminste 1/3 van het bedrag van de activa volgens de geconsolideerde balans; • een voorstel tot

wijziging van de statuten of juridische fusie; • een voorstel tot ontbinding van de vennootschap; • aangifte van faillissement en aanvraag van surséance van betaling; • beëindiging van de dienstbetrekking van een aanmerkelijk aantal werknemers van de regio-BV; • ingrijpende wijziging in de arbeidsomstandigheden van een aanmerkelijk aantal werknemers van de vennootschap; • het aangaan van specifieke rechtshandelingen waarvan de aard door de Raad van Commissarissen is vastgelegd; • vaststelling van de jaarrekening; • winstbestemming. De afspraken over tarieven, de uitvoering van taken en het kwaliteitsniveau worden niet op aandeelhoudersniveau gemaakt, maar in het bilaterale (klant)overleg tussen elk van de deelnemende gemeenten en Fryslân Miljeu. Vaststelling jaarrekening en besluitvorming resultaat regiobedrijf Vaststelling van de jaarrekening en besluitvorming over het resultaat van de regiobedrijven vindt plaats door de AvA van het betreffende regiobedrijf. NV Fryslân Miljeu is de enig aandeelhouder en ook de enig statutair bestuurder van elk regiobedrijf.

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

15/33

De voorgenomen vaststelling van de jaarrekening van het regiobedrijf wordt ter goedkeuring voorgelegd aan de desbetreffende letteraandeelhouders in NV Fryslân Miljeu die via hun letteraandelen aan het betreffende regiobedrijf zijn verbonden. Dus de aandeelhouders-A moeten vooraf goedkeuring verlenen voor het vaststellen van de jaarrekening van regiobedrijf-A, de aandeelhouders-B moeten vooraf goedkeuring verlenen voor het vaststellen van de jaarrekening van regiobedrijf-B, etc. Voor een vennootschap zoals Fryslân Miljeu is het gebruikelijk om een positief resultaat te realiseren en vermogen op te bouwen. In het geval van Fryslân Miljeu is uitgangspunt voor het te realiseren resultaat een rendement van circa 3% op de omzet uit de overheidsactiviteiten. Van de winst wordt 7% primair dividend uitgekeerd. Vervolgens doet de statutair bestuurder – in de aandeelhoudersvergadering waarin de jaarrekening ter vaststelling voorligt - een voorstel tot uitkering van (een gedeelte van) de resterende winst ten laste van de dividendreserve van de desbetreffende letteraandelen. De aandeelhouders hebben dus steeds – voor hun regiobedrijf én voor de holding NV Fryslân Miljeu - zeggenschap over de bestemming van het resultaat. Er is geen natuurlijk persoon tot bestuurder van de regiobedrijven benoemd en er wordt ook geen bestuurdersbeloning aan de regiobedrijven betaald.

De enig statutair bestuurder van NV Fryslân Miljeu is Afvalsturing Friesland NV. Afvalsturing Friesland ontvangt van NV Fryslân Miljeu een in de jaarrekening van NV Fryslân Miljeu verantwoorde jaarlijkse vergoeding (€ 79.000 in 2022). Zoals elk bedrijf is het opbouwen van vermogen van belang voor de continuïteit van de onderneming. Verder is van belang te benadrukken dat het realiseren van winst bij Fryslân Miljeu als overheidsbedrijf niet centraal staat, maar bedrijfseconomisch verantwoorde én voor de deelnemende gemeenten redelijke tarieven voor de diensten die zij van Fryslân Miljeu afnemen. Aanvulling bij de statuten van Veluwe BV Zoals gezegd staan de statuten van B.V. Groningen Milieu model staan voor de op te stellen statuten voor Veluwe BV. Deze statuten worden op een onderdeel aangevuld. In de statuten van Veluwe BV wordt expliciet opgenomen dat haar bestuur wordt gevormd door Frylân Miljeu als vertegenwoordiger van de Veluwse gemeenten en dat Fryslân Miljeu als vertegenwoordiger optreedt van de houders van letteraandelen D in Fryslân Miljeu.

AANDELEN Om te kunnen toetreden tot de NV Fryslân Miljeu zullen de gemeenten aandelen D (Veluwe BV) in de NV Fryslân Miljeu moeten kopen. De nog definitief te bepalen uitgifteprijs per aandeel van de aan de Gemeenten uit te geven letteraandelen-D in Fryslân Mil-

Toetreding gemeenten Noord-Veluwe tot Fryslân Miljeu – 15 november 2023 -

16/33

jeu bestaat uit de nominale waarde plus de inkoop in de opgebouwde reserves (agio) in de holding NV Fryslân Miljeu. Aantal aandelen Het voorgestelde aantal letteraandelen-D is in gezamenlijk overleg tussen gemeenten en Fryslân Miljeu bepaald. Het aantal te verwerven aandelen is van invloed op de zeggenschap van de Noord-Veluwse gemeenten in de vennootschap Fryslân Miljeu, en op het aandeel in de winst en eventuele dividenduitkering op dit niveau van de vennootschap. Het aantal te verwerven aandelen heeft echter géén invloed op de zeggenschap (via de letteraandelen) in de eigen Veluwe BV. Het aantal door de vijf Noord-Veluwse gemeenten te verwerven aandelen wordt gerelateerd aan de stemverhoudingen van de huidige in Fryslân Miljeu deelnemende gemeenten. Elk aandeel vertegenwoordigd één stem. Als doel is gesteld een belang van de Noord Veluwse gemeenten van circa 9,5% in het totaal aantal uitgegeven aandelen. Daarmee wordt een vergelijkbaar belang verworven als de houders van aandelen B en E. Voor dit belang verwerven de vijf Noord Veluwse gemeenten gezamenlijk 15.400 aandelen (letter D). De volgende tabel toont de aandeelverhoudingen. aantal aandelen per gemeente Houders van aandelen serie A: Waadhoeke Harlingen Leeuwarden Vlieland Terschelling