Agendabundel

of hun contract niet wordt verlengd. 5 Een exploitatievergunning wordt in Elburg al verplicht gesteld aan ieder die een openbare inrichting exploiteert. Hier valt het bedrijfsmatig verstrekken van logies (nachtverblijf) ook onder. Door ook in het Doelgroepenbeleid te verwijzen dat huisvesters over een exploitatievergunning moeten beschikken wordt deze verplichting versterkt. Daarnaast is de exploitatievergunning een aanvullende juridische basis voor het verankeren van de kwaliteits- en beheereisen van huisvestingsinitiatieven arbeidsmigranten.

11

•

Beperking aantal personen dat via kamerverhuur wordt gehuisvest De motie van 27 september 2021 vraagt naar de wenselijkheid om een maximalisering van het aantal personen in te stellen dat in een pand via kamergewijze verhuur gehuisvest mag worden. Het huidige beleid beperkt echter al het aantal arbeidsmigranten dat via kamergewijze verhuur in een woning mag worden gehuisvest. Het SNF-keurmerk hanteert immers een minimaal aantal vierkante meters in gebruiksoppervlak per persoon. Door het gebruiksoppervlak van de woning te delen door het vereiste aantal vierkante meter (12 m2), wordt het aantal arbeidsmigranten in een woning reeds beperkt. Omdat er in Elburg zich geen grote problemen voordoen op het gebied van kamerverhuur en een verdere beperking van kamerverhuur ook de huisvestingsmogelijkheden voor andere doelgroepen (studenten, starters, alleenstaanden) verkleint, is een verdere beperking van het kamerverhuurbeleid niet wenselijk/nodig.

•

Aanvullende afspraken vastleggen in een convenant met huisvesters Eisen aan de kwaliteit en het beheer van huisvestingslocaties arbeidsmigranten moeten juridisch verankerd worden. Echter, waar kwaliteitseisen (omgevingsvergunning, bouwbesluit, voorraadvergunningen) en beheereisen (exploitatievergunning) juridisch belegd kunnen worden, vinden andere afspraken tussen de gemeente en huisvesters moeilijker een juridische grondslag. Te denken valt aan de eis dat arbeidsmigranten te allen tijde beschikken over een apart en schriftelijk huurcontact, los van het arbeidscontract in het geval dat de werkgever, ook de huisvester is. En afspraken rondom inschrijving of de wens dat de huisvester zoveel mogelijk arbeidsmigranten huisvest die in Elburg werken. Voor deze laatste soort afspraken, zou de gemeente een convenant (samenwerkingsovereenkomst) met de huisvesters die in de gemeente actief zijn kunnen sluiten.

•

Locatie-eisen bedrijventerrein In Elburg mogen arbeidsmigranten onder bepaalde voorwaarden op bedrijventerreinen worden gehuisvest. Door ondernemers is veelvuldig de wens uitgesproken om arbeidsmigranten op bedrijventerreinen t/m milieucategorie 4 te huisvesten. Het doelgroepenbeleid voorziet hier al in door te noemen dat grootschaliger huisvesting op of aan de rand van bedrijventerreinen kan plaatsvinden. Welke voorwaarden voor deze locatie gelden, wordt echter niet benoemd. Veel gemeenten in Nederland staan huisvesting nabij of aan de rand van bedrijventerreinen toe aan de hand van de volgende aanvullende (locatie)voorwaarden: o

De initiatiefnemer onderbouwt de huisvestingsbehoefte. De behoefte moet worden ontleend aan de bedrijfsvoering van het bedrijf ter plaatse dan wel de direct omliggende bedrijven uit de gemeente Elburg;

o

Huisvesting arbeidsmigranten vormt geen belemmering in de bedrijfsvoering voor omliggende bedrijven;

o

Huisvesting op een bedrijventerrein is mogelijk tot milieucategorie 4.

12

Huidig beleid

Voorgestelde aanvullingen

•

Kwaliteitseisen (bijlage)

•

•

Beheereisen (bijlage)

kwaliteitseisen:

•

Locatie-criteria (bijlage)

geschreven contracten;

Best practice

Aanvullende

locatie én eigenaar gecertificeerd door SNF, vorm van huurbescherming, exploitatievergunning. •

Voorwaarden bedrijventerrein

13

4.

Controle en handhaving

Door de krapte op de woningmarkt en het gebrek aan inzicht waar en hoeveel arbeidsmigranten er in de gemeente Elburg wonen, kunnen er ongewenste huisvestingssituaties ontstaan waar arbeidsmigranten hoge prijzen betalen voor huisvesting die niet voldoet aan de kwaliteitseisen die de gemeente stelt. Dit kan op diens beurt leiden tot overlast bij omwonenden, waardoor de leefomgeving van iedereen wordt aangetast. Daarnaast vormt de gemeente Elburg samen met andere gemeenten uit de regio een waterbed wat inhoudt dat wanneer de ene gemeente streng handhaaft en de ander niet, mogelijk (malafide) huisvestingspartijen verhuizen naar de gemeente waar zij nog de meeste ruimte krijgen. Hiermee verplaatst het probleem zich alleen en wordt het niet opgelost. Het is daarom belangrijk dat naast handhaving, de gemeente het realiseren van huisvesting vergemakkelijkt (zie hoofdstuk 3). Controle en handhaving fungeert daarom als stok achter de deur waarmee de kwaliteits- en beheereisen geborgd worden en malafide partijen en praktijken de gemeente worden uitgezet. Het doelgroepenbeleid stelt aardig wat eisen aan waar het beheer op een locatie aan moet voldoen. Zo wordt er een beheerder aangewezen die ook nog vanaf 30 persoon, continue aanwezig is en als contactpersoon voor arbeidsmigranten en de omgeving fungeert.

Daarnaast moet huisvesting beschikken over een klachtenreglement; een beheerplan met huisreglement en informatie over o.a. de kwaliteitseisen, scholing, gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen binnen de gemeente Elburg. Op dit moment koppelen veel ondernemers terug dat de gemeente wel handhaaft, maar nog onvoldoende aanvullende huisvesting faciliteert. Op welke manier de gemeente hier aanvullend een rol in kan spelen, is daarop ingegaan in hoofdstuk 3. Een tussenoplossing wordt gezien in het bieden van een overgangsregeling, waarin huisvesting die nog niet voldoet aan de kwaliteits- en beheereisen niet direct gesloten wordt maar een termijn krijgt waarop de huisvesting wel aan de voorwaarden moet voldoen. Daarnaast is het niet voor alle partijen financieel haalbaar om al vanaf 30 personen, continue een beheerder fysiek aanwezig te laten zijn. Adviezen voor aanvullend beleid Op basis van de huidige problematiek, wensen van stakeholders en goede voorbeelden uit andere gemeenten, worden de volgende aanvullingen om de registratie van arbeidsmigranten te verbeteren, voorgesteld: •

Beheer: fysiek en op afstand Het doelgroepenbeleid stelt nu dat bij een logiesgebouw met een capaciteit van 30 personen of een meer grotere omvang, minimaal één beheerder continu aanwezig dient te zijn. Het doelgroepenbeleid stelt daarnaast dat in overleg met partijen de haalbaarheid hiervan (of van een acceptabel alternatief) verkend zal worden. Uit de praktijk van andere gemeenten blijkt dat het inzetten van een beheerder die 24/7 fysiek aanwezig is pas financieel haalbaar is vanaf 100 personen. Daar komt bij dat arbeidsmigranten vaak in wisselende diensten werken, waarbij zij grotendeels gedurende de dag niet

14

aanwezig zijn in de huisvesting en daardoor de fysieke aanwezigheid van een beheerder geen direct doel dient. Voorgesteld wordt om de notie over fysiek beheer te wijzigen: o

Op huisvestingslocaties is 24/7 beheer dat te allen tijde bereik- en inzetbaar is, het uitgangspunt. Bij huisvestingslocaties met meer dan 30 personen, wordt in het beheerplan aangegeven op welke momenten er een fysieke beheerder op locatie aanwezig is. Bij kleinere locaties volstaat (digitaal) toezicht op afstand.

Huidig beleid

Voorgestelde aanvullingen

•

•

Beheer: fysiek aanwezig vanaf 30 personen

Best practice

Beheer: fysiek en op afstand

15

5.

Arbeidsmigrant centraal

Arbeidsmigranten begeven zich in een kwetsbare situatie doordat zij vaak niet de taal spreken, niet weten wat hun rechten en plichten zijn of niet weten bij welke instanties zij terecht kunnen. Te weinig kennis van de Nederlandse c.q. Engelse taal en samenleving spelen hierbij vaak een rol. Er is daarom aandacht nodig vanuit het sociaal beleid. Belangrijk is in de eerste plaats een goede en toegankelijke informatievoorziening en een vorm van huurbescherming. Aangezien huisvesting vaak gekoppeld is aan het arbeidscontract, vervalt het onderdak van de arbeidsmigrant als het arbeidscontract afloopt. Het is daarin zaak dat de zelfredzaamheid van arbeidsmigranten wordt vergroot en dat zij minder afhankelijk worden van hun werkgever/huisvester en beter hun weg in de gemeente weten te vinden. Het doelgroepen beleid voorziet hier deels al in door het onder andere het verplicht stellen van een beheerder op locatie die meerdere talen spreekt en door de verplichten van een klachtenreglement. Ondernemers geven aan dat zij een rol willen spelen om arbeidsmigranten beter op weg te helpen, en ook vanuit de gemeente kan er aanvullende ondersteuning geboden worden. Hierbij liggen ook koppelkansen met andere (tijdelijke) inwoners zoals nieuwe gezinnen, studenten en expats die hun weg in de gemeente proberen te vinden.

Adviezen voor aanvullend beleid Op basis van de huidige problematiek, wensen van stakeholders en goede voorbeelden uit andere gemeenten, worden de volgende aanvullingen om de registratie van arbeidsmigranten te verbeteren, voorgesteld: •

Meldpunt (Wet goed verhuurderschap) In het licht van de wet goed Verhuurderschap moeten de gemeenten een meldpunt inrichten waar huurders terecht kunnen met klachten over hun huurbaas en/of huursituatie en daar melding kunnen maken van verhuurders die zich niet aan de regels houden6. Iedereen die huurt, en dus ook arbeidsmigranten, kan van dit gremium gebruikmaken om misstanden te melden. Het is daarbij wel zaak dat informatie over dit meldpunt in meerdere talen wordt verstrekt.

•

Uitbreiden Elburgwijzer.nl Arbeidsmigranten beschikken over een informatieachterstand omdat veel informatie enkel in het Nederlands en Engels wordt verstrekt. Zij zijn daarom vaak niet op de hoogte van de rechten en plichten die zij tijdens hun verblijf in Nederland hebben. In het doelgroepenbeleid staat dat op de locatie de huisvester voorlichting en informatie zoals opgenomen in de SNF-norm, en informatie (de samenvatting van) moet bieden over; de cao voor uitzendkrachten, informatie over scholing, gezondheidszorg en sociale voorzieningen in de gemeente. Dit moet ten minste gebeuren in de Nederlandse en Engelse taal en bij voorkeur in de taal van de bewoners.

6 De Wet Goed Verhuurderschap is nog niet vastgesteld door de Eerste – en Tweede Kamer.

16

De gemeente kan hier een faciliterende rol in spelen door informatie over bijvoorbeeld in- en uitschrijving, rechten en plichten in Nederland en gewoonten in Elburg in meerdere talen7 op de gemeentelijke website Elburgwijzer.nl beschikbaar te stellen. Ook de digitale informatieflyer over inschrijving kan hier op geplaatst worden. •

Welkomstpakket Inschrijving in de BRP is een uitgelezen kans om nieuwe (tijdelijke) inwoners zoals arbeidsmigranten te voorzien in aanvullende informatie over hun verblijf in de gemeente. Het faciliteren van een zogenaamd Welkomstpakket zoals in veel gemeente gebruikelijk is, kan ook worden versterkt aan arbeidsmigranten. Ook hier kan de informatieflyer worden meegegeven.

Huidig beleid

Voorgestelde aanvullingen

•

•

Meldpunt

•

Uitbreiden

Beheerder die de eigen taal

Best practice

spreekt •

Klachtenreglement

•

Informatie in de huisvesting

Elburgwijzer.nl •

Welkomstpakket

7 De meest gesproken talen onder arbeidsmigranten zijn Pools, Roemeens, Bulgaars en Hongaars (NBBU (2018) Factsheet arbeidsmigranten.

https://www.nbbu.nl/nl/nieuws/factsheet-resultaten-onderzoek-arbeidsmigranten

17

6.

(Regionale) Samenwerking

Huisvesting arbeidsmigranten is een integraal, en daarmee complex, onderwerp waar een groot aantal partijen bij betrokken is. De gemeente Elburg heeft de ambitie om arbeidsmigranten die in de gemeente werken, goede en veilige huisvesting te bieden. De rol die de gemeente hierin heeft, is faciliterend. Door de spelregels te bepalen waarbinnen marktpartijen (commerciële huisvesters, werkgevers, uitzendbureaus) huisvesting in Elburg mogen realiseren, wordt er een gelijk speelveld gecreëerd waar goedwillende partijen worden gefaciliteerd en malafide praktijken en partijen worden geweerd. Dit vraagt om een goede samenwerking tussen de gemeente en marktpartijen. In het traject om te komen tot eventuele aanvullingen van het al bestaande doelgroepenbeleid, is er uitgebreid gesproken met bedrijven en huisvesters die in Elburg actief zijn. Zij geven aan blij te zijn met de stap van de gemeente om te verkennen in hoeverre aanvullend beleid gewenst is. Tegelijkertijd wijzen werkgevers ook op het feit dat zij zich niet altijd door de gemeente gehoord voelen. Om het wederzijds vertrouwen tussen de gemeente en partijen die te maken hebben met huisvesting arbeidsmigranten te verbeteren, is het aan te raden hier extra actie op in te zetten. •

Huisvesting arbeidsmigranten vast bespreekpunt in overleggen marktpartijen Het (aanvullend) beleid dat de gemeente Elburg ontwikkelt voor huisvesting arbeidsmigranten heeft als belangrijke voorwaarde dat het aansluit bij de praktijk en een (gedeeltelijke) oplossing biedt voor de obstakels waar ondernemers tegenaan lopen. Gezien het feit dat de wederzijdse relatie tussen de gemeente en partijen die te maken hebben met huisvesting arbeidsmigranten niet altijd soepel verloopt, is het aan te raden om in de uitwerking van het (aanvullend) beleid de afstemming met marktpartijen te blijven zoeken, bijvoorbeeld door binnen reguliere overleggen (bv. het agrarisch overleg of overleggen met bedrijvenkring Elburg) tussen de gemeente en marktpartijen het onderwerp ‘huisvesting arbeidsmigranten’ naar behoefte te bespreken zodat men elkaar op de hoogte houdt van ontwikkelingen.

•

Monitoring Om het beleid up to date te houden en tijdig (indien nodig) te kunnen bijsturen, is het aan te bevelen om een jaarlijkse monitoring in te stellen van het huidige beleid door bijvoorbeeld jaarlijks een korte uitvraag te doen bij werkgevers, huisvesters en inwoners van Elburg over hoe zij de situatie ervaren; waar zij tegenaan lopen en of zij verbeterpunten hebben.

Huidig beleid

Voorgestelde aanvullingen

•

•

Samenwerkingsovereenkomst

Best practice

Arbeidsmigranten bespreekpunt in reguliere overleg

•

Monitoring

18

Bijlage Op basis van het doelgroepenbeleid worden er momenteel de volgende eisen rondom kwaliteit, beheer en locatie gesteld: Kwaliteitseisen •

Bestaande wet- en regelgeving, bijvoorbeeld huisvestingsverordening, bestemmingsplannen en verstrekte vergunningen, arbeidstijdenwet en caoregelgeving, zijn altijd leidend

•

Er moet voldaan worden aan de minimale eisen zoals gesteld door de Stichting Normering Flexwonen (SNF).

•

Huisvesting is altijd onzelfstandig en op logiesbasis, behalve voor longstay arbeidsmigranten en eventueel gereguleerde kamergewijze verhuur.

•

Op de locatie moet voldoende parkeergelegenheid zijn. Hierbij moet worden voldaan aan het gemeentelijk parkeerbeleid.

•

De huisvesting voldoet aan de voorwaarden van het Bouwbesluit voor tijdelijke panden.

•

Op het terrein van de locatie moet binnen en buiten gelegenheid zijn voor samenkomst en ontspanning, aangeboden door de exploitant van het gebouw

•

In het pand of op het terrein is voldoende ruimte voor het stallen van (bromen snor-) fietsen en containers voor huishoudelijk afval ten behoeve van de bewoners van het pand.

•

Om een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor de arbeidsmigranten zelf te borgen, overbewoning te voorkomen, en daarmee een risico op fricties, overlast en/of een gevoel van sociale onveiligheid onderling en naar omwonenden/omliggende bedrijven zo veel mogelijk te beperken, is het van belang dat een te huisvesten arbeidsmigrant de beschikking heeft over een minimale gebruiksoppervlakte. De normering van de stichting Normering Flexwonen (SNF) is de minimale norm voor huisvesting van arbeidsmigranten.

•

De locatie beschikt over goede voorzieningen voor het wassen en drogen van kleding en beddengoed of de beheerder maakt dit op een andere manier voor alle gebruikers van het pand mogelijk.

•

Het betrokken uitzendbureau of het bedrijf dat de exploitatie voor haar rekening neemt dient te beschikken over het keurmerk c.q. te zijn aangesloten bij ABU, NBBU, SNA3 of gelijkwaardig. Deze keurmerken vertegenwoordigen kwaliteitseisen, onder andere op het gebied van arbeidsvoorwaarden, afdracht van sociale premies, veiligheid op de werkvloer en gedragsregels.

•

Huisvesting van arbeidsmigranten wordt niet toegestaan indien naar het oordeel van het college één of meerdere van de volgende aspecten in onevenredige mate worden aangetast of belemmerd: het woon- en leefklimaat van een nabijgelegen woonwijk of gemengd gebied en/of die van de huisvestingsvoorziening zelf; de gebruiksmogelijkheden van omliggende

19

functies; verkeersontsluiting en parkeersituatie; milieu hygiënische kwaliteit, waterhuishouding en externe veiligheid. •

De gemeente reguleert kamergewijze huisvesting van arbeidsmigranten en andere doelgroepen in gewone woningen in (monofunctionele) woonwijken (zie bijlage 5 Voorbeeld beleidslijn kamergewijze verhuur).

Beheereisen • Er vindt goede afstemming plaats met GGZ instellingen en politie (veiligheid). •

Bij huisvesting van arbeidsmigranten dient de huisvester te zorgen voor goede voorzorgsmaatregelen en handhaving op leefbaarheid, veiligheid en het voorkomen van overlast. Per locatie worden daar afspraken over gemaakt.

•

Voor iedere locatie waarop deze uitgangspunten van toepassing zijn, dient een beheerder te worden aangewezen.

•

Bij een logiesgebouw met een capaciteit van 30 personen of meer grotere omvang dient minimaal één beheerder continu aanwezig te zijn. In overleg met partijen zal de haalbaarheid hiervan (of van een acceptabel alternatief) verkend worden.

•

De beheerder moet naast Nederlands in ieder geval ook de taal beheersen van de meest voorkomende groepen arbeidsmigranten.

•

De beheerder is 24 uur per dag bereikbaar en/of aanwezig, zorgt voor het dagelijkse onderhoud van de huisvesting en is de contactpersoon voor bewoners, omgeving en instanties (waaronder de gemeente). Binnen het beheer valt onder andere het toezien op de veiligheid van de bewoners en bijhouden van een adequate financiële en huuradministratie.

•

Voor iedere locatie wordt door de beheerder een klachtenreglement opgesteld waarin staat hoe de communicatie met de omgeving verloopt (vast aanspreekpunt), hoe de omgeving kan reageren op overlastsituaties en hoe daar mee wordt omgegaan.

•

Op de locatie biedt de huisvester voorlichting en informatie aan de bewoners, bij voorkeur in de taal van de bewoners maar in ieder geval ook in de Nederlandse en Engelse taal. Naast de informatie als opgenomen in de SNFnorm dient ook informatie ter beschikking te zijn over (de samenvatting van) cao voor uitzendkrachten, informatie over scholing, gezondheidszorg en sociale voorzieningen in de gemeente.

•

Per locatie wordt een beheerplan opgesteld dat tenminste voldoet aan de normen van de SNF. In het beheerplan wordt aandacht besteed aan een goede oplossing voor de verwerking van het afval en het voorzien in cameratoezicht.

•

Onderdeel van het beheerplan is een huisreglement die in de juiste talen aanwezig is op iedere locatie. In het regelement moet duidelijk gemaakt worden hoe wordt omgegaan met overlast en verstoring van de openbare orde en veiligheid (maatregelen, aanpak, sancties). Ook de onderwerpen

20

drugsgebruik, alcoholgebruik, parkeren van voertuigen, geluidsoverlast en zwerfafval dienen minimaal in het reglement te worden opgenomen. •

Mochten er zich incidenten of calamiteiten op het gebied van huisvesting voordoen, dan zien partijen het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid deze snel en adequaat op te lossen. De eigen verantwoordelijkheid van de arbeidsmigrant en ook van de omgeving is daarbij vertrekpunt.

•

Als onderdeel van een goede communicatie met de omgeving is er een communicatieplan nodig en wordt vanaf de start van het realisatietraject een klankbordgroep in het leven geroepen, waarin tenminste de initiatiefnemer en een vertegenwoordiging van de omgeving participeren.

•

Wat betreft de samenstelling van de groep arbeidsmigranten is de beheerder verantwoordelijk voor een passende mix van nationaliteiten, waarbij het voorkomen van overlast centraal staat.

•

Alle ondertekenaars wijzen één aanspreekpunt aan voor de huisvesting van arbeidsmigranten. De lijst met namen wordt toegevoegd aan de afsprakenlijst. Waar het gaat om deze intentieverklaring zijn deze medewerkers het eerste aanspreekpunt.

Locatie-eisen •

De gemeente staat huisvesting van arbeidsmigranten niet toe op recreatieparken, tenzij hier in het kader van het project Vitale Vakantieparken expliciete afspraken over gemaakt worden (beleidsplan Vitale Vakantieparken Elburg: mogelijkheid bewoning arbeidsmigranten op basis van tijdelijke omgevingsvergunning).

•

Verschillende doelgroepen bijvoorbeeld arbeidsmigranten en spoedzoekers mogen niet op dezelfde locatie gemengd worden met elkaar. Met “niet in elkaars nabijheid” wordt bedoeld een minimale afstand tussen de locaties van ten minste 500 meter. Waarbij met “locatie” het te bewonen object wordt bedoeld.

•

Gebruik leegstaande gebouwen voor arbeidsmigranten toegestaan onder randvoorwaarden

•

We staan huisvesting (niet zijnde huisvesting op een recreatiepark) toe voor een periode van maximaal 15 jaar (via verlenen omgevingsvergunning).

•

Uitgangpunt is dat de arbeidsmigranten zoveel mogelijk op korte afstand van de werklocatie worden gehuisvest.

•

Locaties komen niet zonder meer in aanmerking voor huisvesting voor arbeidsmigranten, maar worden afzonderlijk getoetst op ruimtelijke en maatschappelijke wenselijkheid (zie afwegingskader bijlage 7).

•

Huisvesting kan bestaan uit (transformatie van) bestaande bouw of uit nieuwbouw en is kleinschalig.

•

De locatie moet goed ontsloten zijn. Bij nieuwe locaties wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande ontsluitingswegen.

21

Overige voorwaarden •

De arbeidsmigranten dienen te worden ingeschreven bij het BRP van de gemeente (bij een beoogd verblijf van 4 maanden of langer).

•

Er wordt een nachtregister bijgehouden per locatie waarin minimaal wordt opgenomen: personalia en contactgegevens, datum aanvang huisvesting en datum beëindiging huisvesting.

•

Bestaande en toekomstige initiatieven voor locaties waar meer dan 9 personen behorende tot de doelgroep spoedzoekers, arbeidsmigranten en personen met onbegrepen gedrag (gaan) verblijven of gehuisvest zijn/worden, worden in een vroegtijdig stadium ter kennisgeving aan de gemeenteraad voorgelegd.

•

Voordat een besluit wordt genomen op een vergunningaanvraag voor het huisvesten van arbeidsmigranten vallende onder de zogenaamde kruimelgevallenregeling zal de raad daarover worden geïnformeerd. Gelet op de wettelijke beslistermijnen van maximaal 8 weken van de Wabo, dient de raad z.s.m. geïnformeerd te worden. Bij een vergunningaanvraag welke behandeld wordt met de uitgebreide procedure (zogenaamde projectafwijkingsbesluit) wordt de raad op grond van de Wabo gevraagd om een verklaring van geen bedenkingen af te geven. Dit gebeurt binnen de daarvoor geldende termijnen.

•

De gemeente is medeverantwoordelijk voor het op een goede manier huisvesten van de arbeidsmigranten. Deze gedeelde verantwoordelijkheid dient in de huisvestingsinitiatieven terug te komen: het initiatief ligt bij de werkgever, de gemeente pakt de te volgen planologische procedure voortvarend op. Om een goede, integrale afweging te kunnen maken, hanteert de gemeente een afwegingskader.

•

Alle partijen, zowel werkgevers en uitzendbranche, de woningcorporaties en de verhuurders als de overheid, zijn bereikbaar voor reacties vanuit de omwonenden of andere belanghebbenden.

22

Bijlage 3: Uitwerking aanbevelingen Registratie en informatie Om de registratie van arbeidsmigranten te verbeteren, worden de volgende aanbevelingen door Public Result gedaan: 1)

Faciliteer een digitaal nachtregister

2)

Verstrek informatie over inschrijving

3)

Stimuleer uitschrijving

Ad 1: digitaal nachtregister Het huidige Doelgroepenbeleid verlangt al dat een nachtregister wordt bijgehouden. De voorgestelde wijziging zit hem dus in het digitaal faciliteren van het nachtregister. Wij zijn van mening dat een digitaal nachtregister op dit moment niet wenselijk/nodig is in onze gemeente. De ondernemers geven aan dat de huidige manier van het bijhouden van een nachtregister voor hen goed werkt. De uitzendbureaus houden een register bij en zij leveren deze informatie aan bij de ondernemers. Laatstgenoemden geven aan dat zij op ieder moment informatie kunnen aanleveren over wie waar verblijft. Het (dagelijks) moeten bijhouden van een digitaal register vinden zij allesbehalve wenselijk en levert een administratieve rompslomp op. In het kader van het heffen van toeristenbelasting aan ondernemers die een recreatieverblijf houden, is een digitaal nachtregister evenmin van meerwaarde op dit moment. In onze gemeente hebben wij vooral een aantal ‘kleinere’ recreatieverblijven. De collega’s van belastingen (toeristenbelasting) geven aan dat digitalisering van het register niet in een behoefte voorziet. Gezien de kosten die het faciliteren van een digitaal register met zich meebrengt, wordt op dit moment geen meerwaarde gezien in het digitaliseren van het register. Het advies is om deze aanbeveling niet over te nemen.

Ad 2: verstrek informatie over inschrijving Het verbeteren van de informatieverstrekking rond inschrijving BRP is een aanbeveling die wij adviseren over te nemen. In bijlage 1 werd al geschetst dat slechts een klein deel van de arbeidsmigranten zich inschrijft. Ook de ondernemers in Elburg bevestigen dit. Daarmee is onvoldoende zicht op waar men woont (en eventuele onwenselijke huisvesting), hoeveel mensen er in een pand wonen (i.v.m. calamiteiten) en wat de huisvestingsopgave eigenlijk is. Inschrijving in de BRP komt dit ten goede. De ondernemers gaven aan dat zij hun werknemers niet stimuleren om zich in te schrijven. Het argument daarvoor is dat dit fiscaal gezien nadelige gevolgen zou hebben voor de arbeidsmigrant, waardoor hij/zij inkomsten mis zou lopen. Verplichte inschrijving betekent wegloop van arbeidsmigranten, aldus de ondernemers. In het rapport van Public Result wordt dit misverstand al weerlegd. Aangezien wij belang hebben bij inschrijving (want daardoor hebben wij inzicht in hoeveel mensen waar wonen) is het een taak van de gemeente om te zorgen voor adequate informatievoorziening. Er bestaat al een website waar arbeidsmigranten veel informatie vandaan kunnen halen, namelijk www.workinnl.nl. Hier is ook informatie over inschrijving te vinden. Het voorstel is om op onze eigen website een link naar die website te plaatsen.

Wel moet worden bedacht dat men bij een verblijf korter dan vier maanden, zich niet hoeft te registeren in de BRP. Dit zal op veel arbeidsmigranten van toepassing zijn. Wij adviseren deze aanbeveling over te nemen. Ad 3: stimuleer uitschrijving Onlosmakelijk verbonden met inschrijving, is uitschrijving. In de dagelijkse praktijk blijkt dat de mensen die zich wel inschrijven, zich vaak niet uitschrijven. Op die manier hebben wij nog steeds niet het juiste beeld.

Informatievoorziening over uitschrijving moet dus samengaan met informatievoorziening over inschrijving. Ook hier zal een verwijzing naar www.workinnl.nl helpend zijn. Wij adviseren deze aanbeveling over te nemen.

Communicatie en participatie Op het gebied van communicatie en participatie worden de volgende twee aanbevelingen gedaan door Public Result: 1)

Actief verwijzen naar het participatiebeleid bij complexe plannen

2)

Klankbordgroep bij ontwikkeling

Ad 1. Verwijzen naar participatiebeleid complexe plannen Ten tijde van het opstellen van het Doelgroepenbeleid was het participatiebeleid in ontwikkeling. Om goed aan te sluiten bij het huidige participatiebeleid, is het wenselijk dat we in het Doelgroepenbeleid naar het participatiebeleid verwijzen. Het advies is deze aanbeveling over te nemen. Ad 2: Klankbordgroep bij ontwikkeling De ondernemers gaven er de voorkeur aan pas een klankbordgroep in het leven te roepen bij een initiatief van bepaalde omvang, bijvoorbeeld bij een huisvestingsinitiatief van minimaal 30 personen. En pas na vergunningverlening of een ‘ja, mits’ (bij intaketafel). Het is echter niet wenselijk om af te wijken van het huidige participatiebeleid, maar hier juist bij aan te sluiten. Het instellen van een klankbordgroep kan daar onderdeel van zijn. Daarom is het advies deze aanbeveling over te nemen .

Voldoende aanbod dichtbij huis Om te borgen dat arbeidsmigranten goed en veilig kunnen wonen, heeft Public Result een aantal aanbevelingen gedaan: 1)

Stel aanvullende kwaliteitseisen: •

Zowel de locatie als de eigenaar moet SNF-gecertificeerd zijn

•

Koppel arbeidsovereenkomst en huurcontract los

•

Na einde arbeidsovereenkomst termijn voor de arbeidsmigrant om de huisvesting te verlaten

•

Huisvesters moeten beschikken over een exploitatievergunning

2)

Aanvullende afspraken met huisvesters opnemen in een convenant

3)

Voorwaarden locatie-eisen bedrijventerreinen: •

Initiatiefnemer onderbouwt de behoefte

•

Huisvesting mag geen belemmering vormen voor bedrijfsvoering omliggende bedrijven

•

Huisvesting op bedrijventerrein mogelijk tot milieucategorie 4

Ad 1: Aanvullende kwaliteitseisen Zowel locatie als eigenaar SNF-gecertificeerd In het huidige Doelgroepenbeleid wordt op verschillende plekken aangehaald dat de huisvesting minimaal aan de SNF normen moet voldoen. Het advies van Public Result is dat zowel de locatie zelf als de eigenaar SNF gecertificeerd moet zijn. Het is echter niet altijd de eigenaar die (rechtstreeks) aan de arbeidsmigrant verhuurt. In de meeste gevallen maken de ondernemers in Elburg voor huisvesting van arbeidsmigranten gebruik van uitzendbureaus die op hun beurt de arbeidsovereenkomst met de arbeidsmigrant aangaan. Van belang is dus vooral dat de aanbieder van de woonruimte (degene die de

woonruimte aanbiedt/verhuurt aan de arbeidsmigrant) is opgenomen in het register van SNF. Op die manier borgen we dat de locaties ook aan de normen voldoen. In het huidige Doelgroepenbeleid is al opgenomen dat de locaties aan de SNF norm moeten voldoen. We kunnen dit wijzigen in de eis dat huisvesting alleen mag worden aangeboden door organisaties die een SNF keurmerk hebben en zijn opgenomen in het SNF register. De Stichting Normering Flexwonen ziet toe op naleving van de norm door jaarlijks controles uit te voeren. (NB: We verlangen in het huidige Doelgroepenbeleid ook dat uitzendorganisaties of diegene die de exploitatie voor zijn rekening neemt, zijn aangesloten bij een brancheorganisatie zoals ABU of ANNB. Deze keurmerken vertegenwoordigen kwaliteitseisen, onder andere op het gebied van arbeidsvoorwaarden, afdracht van sociale premies, veiligheid op de werkvloer en gedragsregels.) Wij adviseren deze aanbeveling in aangepaste vorm over te nemen. Koppel arbeidsovereenkomst en huurcontract los Dit advies wordt gegeven om te voorkomen dat een arbeidsmigrant waarvan het dienstverband eindigt, per direct dakloos wordt. De Elburgse ondernemers gaven aan dat de arbeidsmigrant na einde dienstverband vaak een week de tijd krijgt om de huisvestingslocatie te verlaten en dat dit in de praktijk geen problemen oplevert.

Men gaat vaak óf elders aan het werk (en wonen) óf terug naar het thuisland. Wat hen betreft is het scheiden van arbeidsovereenkomst en huurovereenkomst niet nodig. Het Aanjaagteam van Roemer heeft ook gepleit voor het loskoppelen van arbeids- en huurcontract. Inmiddels (22 maart 2023) is de Wet Goed Verhuurderschap aangenomen waarin dit ook opgenomen is. Zo luidt artikel 2 lid 3 onder a van deze wet als volgt: “3. Onverminderd het tweede lid wordt in het geval van verhuur van verblijfsruimte aan arbeidsmigranten: a. de huurovereenkomst afzonderlijk van de arbeidsovereenkomst vastgelegd; en b. de informatie, bedoeld in het tweede lid, onderdeel d, waaronder mede begrepen de rechten en plichten van de huurder ten aanzien van het gehuurde die in de huurovereenkomst zijn opgenomen, verstrekt in een taal waaraan de arbeidsmigrant de voorkeur geeft, tenzij er een andere taal kan worden gebruikt die hij begrijpt en waarin hij helder kan communiceren.”

Deze wet gaat, zoals het er nu naar uitziet, in per 1 juli 2023. Nu het wettelijk verplicht wordt om de arbeidsovereenkomst en huurovereenkomst te splitsen, is het niet nodig deze verplichting ook nog in ons beleid op te nemen. Wij adviseren daarom deze aanbeveling niet over te nemen. Neem redelijke termijn op om woning te verlaten Het huidige Doelgroepenbeleid verlangt al dat huisvesting wordt geregeld door organisaties die zijn aangesloten bij bracheorganisaties als ANNB en ABU. In de CAO van deze brancheorganisaties is bepaald dat na einde van het dienstverband de arbeidsmigrant nog vier weken in de woning (of de huisvestingslocatie) mag blijven wonen (uiteraard tegen betaling van de afgesproken huur). Wij zijn van oordeel dat we in Elburg op die manier voldoende borgen dat aan de arbeidsmigrant een redelijke termijn wordt gegeven om de woning te verlaten bij einde van het dienstverband. Aanvullende regels hieromtrent zijn niet nodig. Wij adviseren deze aanbeveling niet over te nemen. Huisvesters moeten beschikken over een exploitatievergunning Een exploitatievergunning is op grond van onze APV nodig voor het exploiteren van een openbare inrichting.

Een openbare inrichting is een hotel, restaurant, pension, een bed & breakfast met ten minste vier slaapplaatsen, een café, waterpijpcafé, cafetaria, afhaalcentrum, snackbar, discotheek, buurthuis of clubhuis of elke andere voor het publiek toegankelijke, besloten ruimte waarin bedrijfsmatig of in een

omvang alsof zij bedrijfsmatig was logies wordt verstrekt of dranken worden geschonken of rookwaren of spijzen voor directe consumptie ter plaatse worden verstrekt of bereid; Het gaat dus om een voor het publiek toegankelijke inrichting. Hier valt huisvesting van arbeidsmigranten niet onder. Dit betreft immers geen voor publiek toegankelijke ruimte. Als we een dergelijke vergunningplicht zouden willen, dan moet dat expliciet worden opgenomen in de APV. De vraag is echter of dat wenselijk is. Nu wordt voor huisvesting voor arbeidsmigranten een omgevingsvergunning voor planologisch afwijkend gebruik verleend. Bij de verlening van die vergunning wordt het doelgroepenbeleid toegepast. Aan de omgevingsvergunning zitten heel veel voorwaarden over de huisvesting van arbeidsmigranten. Daar kunnen we toezicht op houden. De vraag is dan wat een exploitatievergunning dan nog toevoegt. Wij adviseren deze aanbeveling niet over te nemen. Ad 2: aanvullende afspraken met huisvesters opnemen in een convenant Het opnemen van aanvullende afspraken in een convenant achten wij niet nodig. Huisvesting in Elburg vindt op niet al te grote schaal plaats. Er zijn circa 10 ondernemers die arbeidsmigranten inschakelen, waarvan bij slechts 3 ondernemers sprake is van meer dan 10 arbeidsmigranten. Bovendien zijn de voorbeelden die Public Result benoemt óf al opgenomen in het Doelgroepenbeleid (bijv.

certificering van uitzendbureaus) óf worden al bij wet geregeld (bijv. scheiden van huur- en arbeidsovereenkomst). Zoals hiervoor is aangegeven, wordt bovendien aan een vergunning een groot aantal voorwaarden verbonden. Wij zijn van mening dat op die manier voldoende wordt geborgd dat huisvesting plaatsvindt binnen de kaders zoals wij die hebben vastgesteld. Wij adviseren deze aanbeveling niet over te nemen. Ad 3: Voorwaarden locatie-eisen bedrijventerreinen In het huidige Doelgroepenbeleid staat vermeld dat huisvesting mogelijk is op/aan de rand van bedrijventerreinen. Public Result adviseert om huisvestingslocaties toe te staan op bedrijventerreinen tot en met milieucategorie 3.4 maar hier dan wel voorwaarden aan te koppelen. Het advies van Public Result is om enkele voorwaarden waaronder deze huisvesting wordt toegestaan, toe te voegen, namelijk: •

initiatiefnemer onderbouwt de behoefte

•

huisvesting mag geen belemmering vormen voor bedrijfsvoering omliggende bedrijven

•

huisvesting mogelijk tot milieucategorie 4

Het huidige doelgroepenbeleid bevat al een set met uitgangspunten en een afwegingskader, aan de hand waarvan nieuwe initiatieven worden getoetst. Zo is op pagina 22 en 23 onder andere opgenomen dat huisvesting van arbeidsmigranten geen belemmering mag vormen voor de bedrijfsvoering van omliggende bedrijven én dat sprake moet zijn van een goed woon- en leefklimaat van zowel de arbeidsmigranten als van de nabijgelegen woonwijk of gemengde bestemming. Het lijkt ons niet verstandig om in het beleid op te nemen op welke locaties (welke milieuzonering) huisvesting wel of niet is toegestaan. Beter is het om een initiatief tot huisvesting van arbeidsmigranten te toetsen aan de al bestaande kaders en uitgangspunten, waaronder zoals benoemd het goede woon- en leefklimaat en de risico’s voor de bedrijfsontwikkeling van (in de buurt) aanwezige bedrijven. Aanvullend aan het voorgaande, hebben de Elburgse ondernemers aangegeven dat zij graag zien dat de gemeente ook een positieve houding heeft tegenover huisvesting op het bedrijfsperceel. En dat de gemeente ook genegen is om een vergunning voor niet ‘slechts’ vijf jaren af te geven, maar voor een langere periode. Het realiseren van huisvesting (door nieuwbouw of aanpassing van een bestaand pand) kan niet binnen vijf jaren worden terugverdiend. De wens van de ondernemers is dat een vergunning voor 15 jaar wordt afgegeven.

In het huidige Doelgroepenbeleid is deze termijn al opgenomen. Geconstateerd wordt echter dat in het afwegingskader, aan de hand waarvan initiatieven worden getoetst, een termijn

van maximaal 10 jaar wordt genoemd. De termijn waarvoor een vergunning kan worden afgegeven, hangt af van het type vergunning (artikel 4, lid 11, Bijlage II Bor of artikel 4 lid 9 Bor). Het advies is om deze beide termijnen te vermelden in het afwegingskader. Nu de termijn die de ondernemers noemen al is opgenomen in het Doelgroepenbeleid richt de wens van de ondernemers zich dus vooral op het vlak van uitvoering/toepassing van het beleid. Het advies is om aan de hand van het voorgaande enkele tekstuele wijzigingen aan te brengen in het Doelgroepenbeleid.

Controle en handhaving Public Result doet op het vlak van controle en handhaving de volgende aanbeveling:

•

Laat de voorwaarde dat bij een locatie van 30 personen of meer continue een beheerder aanwezig moet zijn, vallen. Dit is pas lonend bij een locatie van circa 100 personen of meer.

Uitgaande van de ervaringen elders in het land, ligt het voor de hand om deze voorwaarde te schrappen uit het Doelgroepenbeleid. Het Doelgroepenbeleid kent reeds de verplichting dat een beheerder 24/7 bereikbaar of aanwezig is. Dit kan in tact blijven. Het is belangrijk dat er altijd iemand bereikbaar is die in geval van calamiteit ook snel te plaatse kan zijn. Dat is geborgd in het huidige beleid. Het advies is daarom deze aanbeveling over te nemen.

Arbeidsmigrant centraal Om de zelfredzaamheid en zelfstandigheid van de arbeidsmigrant te vergroten, heeft Public Result de volgende aanbevelingen gedaan: 1)

Richt een meldpunt in (o.g.v. de Wet goed verhuurderschap)

2)

Uitbreiden www.elburgwijzer.nl

3)

Welkomstpakket

Ad 1: Meldpunt inrichten Het inrichten van een meldpunt zal verplicht worden zodra de Wet Goed Verhuurderschap zal ingaan, vermoedelijk per 1 juli 2023. Deze wet ziet echter niet alleen op huur door arbeidsmigranten, maar betreft huur van woon-of verblijfsruimte. Dit is dus iets wat los van het Doelgroepenbeleid aandacht zal krijgen bij het ingaan van genoemde wet. Ad 2: Uitbreiden van www.elburgwijzer.nl De ondernemers gaven aan dat informatievoorziening vanuit de gemeente wat hen betreft niet nodig is. Er is een beheerder aanwezig (al dan niet op afstand) die de taal van de arbeidsmigrant spreekt en op de hoogte is van alle benodigde informatie. Ook vanuit de uitzendbureaus wordt veel informatie verstrekt aan de arbeidsmigrant, een en ander conform de CAO. Uiteraard willen wij als gemeente dat de arbeidsmigrant op de hoogte is van zijn/haar rechten en plichten. Er bestaat zoals gezegd echter al een website, gefaciliteerd door de rijksoverheid: www.workinnl.nl. Op deze website kunnen arbeidsmigranten in hun eigen taal informatie vinden over onder andere inschrijving, contract en loon, wonen, ziekte en zorg et cetera. Het advies is om op onze eigen website te zorgen voor een verwijzing naar deze website. Op die manier borgen we dat de arbeidsmigranten ten allen tijde de juiste informatie kunnen raadplegen. Het advies is dus deze aanbeveling over te nemen.

Ad 3: Welkomstpakket Public Result adviseert een welkomstpakket te overhandigen bij inschrijving in het BRP. Nu schrijft men zich vaak niet in, zo leert de praktijk ons (en werd ook door de ondernemers bevestigd). In die gevallen bereikt de informatie die we de nieuwe (tijdelijke) inwoners van Elburg willen meegeven, hen niet. Wij zullen met de collega’s van inburgering/registratie zoeken naar mogelijkheden om ook arbeidsmigranten die zich (vooralsnog) niet hebben ingeschreven, te voorzien van informatie over onze gemeente en hen op die manier ook wijzen op de plicht zich in te schrijven in het BRP bij een verblijf langer dan vier maanden. Wij adviseren deze aanbeveling over te nemen.

(Regionale) Samenwerking Public Result doet de volgende aanbevelingen als het gaat om samenwerking: 1)

Maak huisvesting arbeidsmigranten vast bespreekpunt in overleggen met marktpartijen

2)

Zorg voor periodieke monitoring

Ad 1: Huisvesting arbeidsmigranten op agenda in overleggen met marktpartijen In het proces dat achter ons ligt (uitwerking motie) hebben we gezien hoe belangrijk het is om met de ondernemers om tafel te gaan. Op die manier komen wij als gemeente te weten wat er speelt en waar zij behoefte aan hebben. En andersom weten zij hoe wij als gemeente tegen bepaalde zaken aankijken. Het zorgt voor versterking van de relatie, die nodig is om tot uitvoering van het beleid te kunnen komen. De wethouder economie heeft meerdere keren per jaar een overleg met het bestuur van de BKE. Het thema huisvesting arbeidsmigranten zou een plek kunnen krijgen op de agenda van dat overleg. Daarom is ons advies deze aanbeveling over te nemen. Ad 2: Zorg voor periodieke monitoring Monitoring kan onderdeel uitmaken van het periodiek overleg dat hierboven onder punt 1 genoemd is. Ons advies is deze aanbeveling over te nemen.

Aanvullende wijzigingen Verbod op mixen van doelgroepen aanpassen Het Doelgroepenbeleid verbiedt het mixen van de doelgroepen arbeidsmigrant, spoedzoeker en mensen met onbegrepen gedrag. Met niet mixen wordt bedoeld dat tussen twee huisvestingslocaties, waar personen behorend tot één van deze groepen zijn gehuisvest, tenminste 500 meter moet zitten. Spoedzoekers zijn in de regel mensen die vanwege een bepaalde nood acuut een woning nodig hebben. Dit zijn geen mensen die een ander ritme hebben of die om welke reden dan ook ‘prikkelarm’ moeten wonen. Daarom is ons advies om het verbod op het mixen van doelgroepen te beperken tot de arbeidsmigranten en mensen met onbegrepen gedrag. Deze doelgroepen kunnen een ander leefritme hebben waardoor het ruimtelijk gezien niet wenselijk is hen in elkaars nabijheid te huisvesten. Maar zoals gezegd geldt dat niet voor spoedzoekers. De aanbeveling is daarom om het verbod op mixen van doelgroepen niet te laten gelden voor spoedzoekers en het doelgroepenbeleid daarop aan te passen. Hiermee ontstaan er wellicht meer mogelijkheden om woonoplossingen voor spoedzoekers te realiseren. Eigenaar en/of huisvester Op pagina 23 (onderaan) staan onder het kopje ‘eigenaar verantwoordelijk’ diverse verplichtingen. De termen ‘beheerder’ en ‘huisvester’ worden daar door elkaar gebruikt en de term eigenaar komt er niet in voor.

Het voorstel is om telkens waar óf huisvester óf beheerder staat vermeld, dit te vervangen door

‘eigenaar en/of huisvester’. Op die manier is helder bij wie de verantwoorlijkheid ligt voor het nakomen van de verplichtingen.

Nota van Wijzigingen Doelgroepenbeleid (april 2023) 1.

Aansluiten bij participatiebeleid

Op pagina 22 onder het kopje “proces en uitvoering” wordt het huidige Doelgroepenbeleid als volgt gewijzigd: “Binnen de gemeente kennen we participatiebeleid. Bij initiatieven in het kader van dit doelgroepenbeleid wordt van de initiatiefnemer verlangd dat hij conform het geldende participatiebeleid tot burgerparticipatie overgaat. In dat beleid wordt voor diverse situaties omschreven welke vorm van participatie nodig is. Het instellen van een klankbordgroep bij complexe plannen kan daar onderdeel van zijn.” (Huidig Doelgroepenbeleid: “Binnen de gemeente wordt de burgerparticipatie nader uitgewerkt. Hiervoor zijn speciale schema Klantreizen opgesteld. Deze reizen hebben betrekking op drie fasen: Verkennen initiatief, Vergunningen en Toezicht & Handhaving. Elke reis wordt apart beschreven. De ingediende initiatieven dienen aan de hand van deze Klantreizen en de burgerparticipatie doorlopen en getoetst te worden. Bij initiatieven in het kader van dit doelgroepenbeleid is de initiatiefnemer verplicht het burgerparticipatietraject, zoals omschreven in de klantreizen, te doorlopen.”) 2.

Aanbieder van woonruimte moet beschikken over SNF keurmerk

Op pagina 23 wordt onder bullet 6 het volgende opgenomen: “huisvesting voor arbeidsmigranten mag alleen worden aangeboden/verhuurd door personen of organisaties die beschikken over een SNF-keurmerk en zijn opgenomen in het SNF register.” (Huidig Doelgroepenbeleid: “De normering van de stichting Normering Flexwonen (SNF) is de minimale norm voor huisvesting van arbeidsmigranten (zie bijlage 6)”.)

3.

Huisvesting arbeidsmigranten op welke locaties

Op pagina 23 van het Doelgroepenbeleid wordt bullet 4 als volgt gewijzigd: “Huisvesting vindt bij voorkeur kleinschalig plaats (d.w.z. locaties van niet meer dan 30 personen) en bij voorkeur in gemengde gebieden of op/aan de rand van bedrijventerreinen. Ieder initiatief wordt getoetst aan het afwegingskader (bijlage 7 Doelgroepenbeleid). (Huidig Doelgroepenbeleid

“Kleinschalige huisvesting vindt bij voorkeur plaats in gemengde gebieden/bestemmingen. Grootschaliger huisvesting kan in gemengd gebied/bestemming of op (aan de rand van) bedrijventerreinen.”) Tevens wordt voorgesteld om in het afwegingskader (bijlage 7 bij het Doelgroepenbeleid) artikel 3 aanhef als volgt te wijzigen: “3. Is een tijdelijk afwijking van de bestemming (max. 10 jaar ingeval van een vergunning ex artikel 4 lid 11 bijlage II BOR of maximaal 15 jaar op grond van artikel 4 lid 9 bijlage II BOR)) te overwegen?” (Huidig Doelgroepenbeleid: Is een tijdelijk afwijking van de bestemming (max. 10 jaar) te overwegen?) En artikel 3 aanhef en onder a, streepje drie als volgt te wijzigen: “Bedrijven die in de komende 10 of 15 jaar (afhankelijk van de grondslag van de vergunning) in (wijziging van) hun bedrijfsvoering belemmerd zouden worden (planschade).”

(Huidig Doelgroepenbeleid: Bedrijven die in de komende 10 jaar in (wijziging van) hun bedrijfsvoering belemmerd zouden worden (planschade). 4.

Eis dat beheerder fysiek aanwezig is, laten vallen

Op pagina 24 van het Doelgroepenbeleid wordt, onder het kopje ‘Uitgangspunten beheer’ bullet 2, de volgende tekst verwijderd: “Bij een logiesgebouw met een capaciteit van 30 personen of meer grotere omvang dient minimaal één beheerder continu aanwezig te zijn. In overleg met partijen zal de haalbaarheid hiervan (of van een acceptabel alternatief) verkend worden.” 5.

Huisvesting arbeidsmigranten op agenda in overleggen met marktpartijen

Op pagina 21 van het Doelgroepenbeleid, onderaan onder het kopje ‘Algemeen’ voegen we als bullet 2 het volgende toe: “In de gesprekken tussen de wethouder economie van gemeente Elburg en het bestuur van de Bedrijvenkring Elburg (BKE), krijgt monitoring van de huisvesting(sopgave) voor arbeidsmigranten een vaste plek.” 6.

Verbod op mixen van doelgroepen beperken tot arbeidsmigranten en mensen met onbegrepen gedrag

Op pagina 20 onder het kopje ‘Randvoorwaarden op hoofdlijnen’ wordt het eerste deel van bullet 1 als volgt gewijzigd: “In verband met het borgen van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, in de eerste plaats voor de doelgroepen zelf, is het een voorwaarde dat de doelgroepen arbeidsmigranten en mensen met onbegrepen gedrag niet op dezelfde locatie gemengd worden gehuisvest en evenmin in de nabijheid van elkaar. Arbeidsmigranten en mensen met onbegrepen gedrag hebben vaak een ander levensritme en geven over het algemeen een andere invulling aan een dag. Zij stellen over het algemeen ook wat andere eisen aan woonomstandigheden. Zeker daar waar onder deze doelgroepen personen gehuisvest moeten worden die op dat moment (psychisch(zeer)) kwetsbaar zijn, is gemengde huisvesting van deze twee doelgroepen niet wenselijk in het kader van een aanvaardbaar woon-en leefklimaat.” (Huidig Doelgroepenbeleid: In verband met het borgen van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, in de eerste plaats voor de doelgroepen zelf, is het een voorwaarde dat de doelgroepen niet op dezelfde locatie gemengd worden gehuisvest en evenmin in de nabijheid van elkaar. Arbeidsmigranten, mensen met onbegrepen gedrag en spoedzoekers hebben vaak een ander levensritme en geven over het algemeen een andere invulling aan een dag. Zij stellen over het algemeen ook wat andere eisen aan woonomstandigheden.

Zeker daar waar onder deze doelgroepen personen gehuisvest moeten worden die op dat moment (psychisch (zeer)) kwetsbaar zijn, is gemengde huisvesting van verschillende doelgroepen niet wenselijk in het kader van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.)

7.

Verduidelijken termen eigenaar/huisvester

Op pagina 23/24 onder het kopje ‘Eigenaar verantwoordelijk’ wordt, daar waar gesproken wordt over huisvester of beheerder, de tekst aangepast naar “eigenaar en/of huisvester”. (Huidig Doelgroepenbeleid: Wat betreft de samenstelling van de groep arbeidsmigranten is de beheerder verantwoordelijk voor een passende mix van nationaliteiten, waarbij het voorkomen van overlast centraal staat. • De locatie beschikt over goede voorzieningen voor het wassen en drogen van kleding en beddengoed of de beheerder maakt dit op een andere manier voor alle gebruikers van het pand mogelijk. • Bij huisvesting van arbeidsmigranten dient de huisvester te zorgen voor goede voorzorgsmaatregelen en handhaving op leefbaarheid, veiligheid en het voorkomen van overlast. Per locatie worden daar afspraken over gemaakt.

•

Het bijhouden van het nachtregister en het inschrijven en uitschrijven in het BRP is de verantwoordelijkheid van de beheerder.)

Plan van aanpak uitvoering motie huisvesting arbeidsmigranten

Plan van Aanpak Ondermijning

Gemeente Elburg

INLEIDING Op 27 september 2021 is bij vaststelling van de notitie Doelgroepenbeleid de volgende motie ingediend en aangenomen:

Ter uitvoering van deze motie is bijgaand plan van aanpak opgesteld.

Versie: september 2020

Pagina 2 van 4

Plan van Aanpak Ondermijning

Gemeente Elburg

1. HUIDIG BELEID Hier zullen wij in beeld brengen wat huidig beleid zegt over arbeidsmigranten in relatie tot de vraagstelling/probleemstelling in de motie. We doen dat aan de hand van de volgende stappen: Definiëring doelgroep arbeidsmigranten o Welke groep of groepen arbeidsmigranten kunnen we onderscheiden o Wat zijn objectieve kenmerken van deze groep of groepen Wat is het beleid bij de huisvesting van arbeidsmigranten o Landelijk o Regionale afspraken o Elburgs beleid: totale opgave specifieke kenmerken of eisen voor locaties Na het doorlopen van deze stap is duidelijk over welke doelgroep(en) we het hebben en wat er momenteel al voorhanden is aan beleid voor huisvesting van arbeidsmigranten. We zetten daarbij ook op een rij wat volgens de notitie Doelgroepenbeleid de lokale opgave is en aan welke eisen/kernmerken een locatie moet voldoen.

2. DUIDING AANTALLEN EN BEGRIPPEN Hier brengen we in beeld wat de herkomst is van de arbeidsmigranten, hoelang ze hier wonen en werken, of gezinsleden mee- of nareizen, in welke sectoren en waar men werkzaam is. Wij zullen data verzamelen, zoals: Het aantal inschrijvingen van personen uit EU-lidstaten via raadpleging BRP Gezinssamenstelling (alleenstaand of met partner/gezin) komen gezinsleden mee en zo ja per wanneer? Zicht op verblijfsduur: o Korter dan 4 maanden o Tussen 4 en 12 maanden o Langer dan 1 jaar o Langer dan 2 jaar Economische binding, dan wel toelichting over werkzaam in welke sectoren

3. KENNIS VERGAREN Informatie ophalen bij andere gemeenten, zoals bijvoorbeeld Kampen, Zaltbommel, Horst aan de Maas, Scherpenzeel en Voorthuizen. o Beleidsvoorbeelden ophalen o Huisvestingsvoorbeelden ophalen Hiermee willen we laten zien hoe andere gemeenten met dit thema omgaan en wat zij hierover aan beleid/verordeningen hebben opgesteld. We proberen daarbij ook helder in beeld te brengen welke overeenkomsten en/of verschillen er zijn met de Elburgse praktijk. Ook brengen we concrete huisvestingsinitiatieven in beeld. Welke bouwstenen worden elders gebruikt, en levert ons dat bruikbare informatie of voorbeelden op.

Versie: september 2020

Pagina 3 van 4

Plan van Aanpak Ondermijning

Gemeente Elburg

4. HET OPGEHAALDE SCREENEN, BELEIDSMATIG EN JURIDISCH Wat is bruikbaar in onze specifieke (Elburgse) situatie. Aan de hand van de opgehaalde informatie gaan we na of en zo ja wat in Elburg toegepast zou kunnen worden en onder welke voorwaarden. Zijn er varianten of keuzes mogelijk? Zo ja, welke zijn dat?

5. CONSULTATIE EN EVENTUELE BESLUITVORMING GEMEENTERAAD Hier leggen we de mogelijkheid van een principebesluit neer om de eventuele beleidsaanpassingen (bijvoorbeeld aanpassingen van de kaders) te consulteren met inwoners en stakeholders en de wijze waarop we denken dat dat moet gebeuren.

6. STAKEHOLDERS BETREKKEN Hier gaan we: Opties voor toekomstig beleid klankborden met stakeholders o (organisaties van) werkgevers, huisvesters, arbeidsmigranten o Kansen en bedreigingen Beleidswensen afstemmen met veiligheidsdriehoek/-regio o Mogelijkheden en belemmeringen Mogelijke aanpassingen in beleid klankborden met inwoners (inwonerspanel)

7. RAADSVOORSTEL OPSTELLEN Raadsvoorstel over uitwerking van de motie: o beleidshandhaving en/of nieuw beleid Aan de hand van de opgehaalde informatie en bevindingen, zullen wij de raad voorstellen beleid aan te passen danwel het huidige beleid te handhaven.

8. TOEPASSEN NIEUW BELEID Afhankelijk van het eventueel vastgestelde nieuwe beleid: o Voorstel toepassen bij periodieke evaluatie Doelgroepenbeleid o Toepassen nieuw beleid in omgevingswet trajecten o Verwerken in evaluatie/actualisatie Woonvisie Communicatie naar stakeholders en belanghebbenden (nieuw) beleid Als na stap 7 blijkt dat beleid wordt aangepast, zullen wij hier een voorstel doen om het gewijzigde beleid toe te passen/door te voeren in bestaand beleid.

9. DOORLOOPTIJD/PLANNING De verwachting is dat iedere stap een tot twee maanden doorlooptijd in beslag zal nemen. De raad zal op diverse momenten worden geïnformeerd over de stand van zaken en verkregen informatie tot dat moment. Stap 1: Q1-2022 Stap 2: Q1 2022 Stap 3: Q1/Q2-2022 Stap 4: Q2/Q3-2022 Stap 5: Q2/Q3-2022 Stap 6: Q3-2022 Stap 7: Q3/Q4 2022 Stap 8: start Q4-2022 (loopt door tot in volgende jaren)

Versie: september 2020

Pagina 4 van 4

Raadsvoorstel

Onderwerp Datum Portefeuillehouder

30 mei 2023 Lyda Sneevliet

Behandelaar:

Veenvliet-Tuinman

Emailadres: Zaaknummer: Bijlagen:

fenrike.veenvliet@elburg.nl 201587 1) Uitwerking motie (stappen 1 en 2) 2) Rapport Public Result (stap 3 t/m 6) 3) Uitwerking aanbevelingen 4) Nota van wijzigingen Doelgroepenbeleid

Te nemen besluit: In te stemmen met de nota van wijzigingen notitie Doelgroepenbeleid en daarmee het gewijzigde Doelgroepenbeleid vast te stellen Inleiding Door de gemeenteraad is op 27 september 2021 een motie aangenomen, waarbij de raad het college van B&W opriep om:

Vervolgens is door de Raad ingestemd met het volgende plan van aanpak: Stap 1: huidig beleid Stap 2: duiding aantallen en begrippen Stap 3: kennis vergaren Stap 4: het opgehaalde screenen, beleidsmatig en juridisch Stap 5: consultatie en eventuele besluitvorming gemeenteraad Stap 6: stakeholders betrekken Stap 7: raadsvoorstel opstellen Stap 8: toepassen nieuw beleid Voor een deel van de werkzaamheden (stap 3 tot en met 6) is gebruik gemaakt van de expertise van Public Result. Zij hebben een rapport met aanbevelingen opgeleverd. Om hiertoe te komen, is met diverse werkgevers/ondernemers en huisvesters gesproken. Maar ook is er tweemaal een sessie geweest met uw Raad, waar input is opgehaald. Tenslotte zijn inwoners uitgenodigd om met ons na te denken over de mogelijke beleidsopties. Publicatie in de Huis-aan-Huis én op internet heeft een drietal

2

aanmeldingen opgeleverd. Ondanks de aanmeldingen verscheen er niemand op de bewuste bijeenkomst. Als bijlage 1 ontvangt u een uitwerking van de stappen 1 en 2. Bijlage 2 betreft het Rapport van Public Result met daarin de aanbevelingen. Bijlage 3 behelst een opsomming van deze aanbevelingen met daarbij de overwegingen waarom we deze aanbeveling wel of niet adviseren op te volgen/uit te werken. Bijlage 4 tenslotte betreft een nota van wijzigingen met daarin de voorgestelde aanpassingen in het Doelgroepenbeleid. De voorgestelde aanpassingen hebben onder andere betrekking op: verplicht SNF keurmerk/registratie voor eigenaar/huisvester, (aantallen arbeidsmigranten per) locatie, participatie en overleg met marktpartijen. Op deze onderwerpen stellen we een beleidsaanpassing voor. De nota van wijzigingen ziet toe op de aanpassingen die worden voorgesteld in het Doelgroepenbeleid. Uit de gedane aanbevelingen volgen ook acties die betrekking hebben op uitvoering van het beleid (zoals bijvoorbeeld informatieverstrekking via onze website). Die acties worden opgepakt, maar vergen geen aanpassing van beleid. Dat vereist dus geen besluit van uw Raad. Beoogd effect Met de aanpassingen in het Doelgroepenbeleid willen we bereiken dat het beleid op bepaalde onderdelen aangescherpt wordt, zodat de kaders voor huisvesting van arbeidsmigranten nog meer aansluiten bij de Elburgse situatie.

Argumenten 1.1 Met de voorgestelde wijzigingen sluit het beleid nog beter aan op de Elburgse praktijk Ondernemers, huisvesters, raadsleden en inwoners zijn betrokken bij dit traject. Ieder heeft de mogelijkheid gehad zijn of haar input te leveren. Die informatie én goede voorbeelden elders in het land, zorgen ervoor dat er nu een goed afgewogen voorstel kan worden gedaan. Kanttekeningen 1.1 De aanbevelingen leiden opnieuw tot aanpassing van beleid Deze aanpassingen zijn echter bedoeld om meer duidelijkheid te scheppen op bepaalde onderdelen en nog beter aan te sluiten bij de (Elburgse) praktijk. Bovendien was dit te voorzien bij het aannemen van de motie. Financiën Aanpassing van het Doelgroepenbeleid kost inzet van ambtelijke uren. Dit past echter binnen de huidige capaciteit en levert daarmee geen extra, niet begrote, kosten op. Communicatie/burgerparticipatie Nadat door uw raad een besluit is genomen, zullen de direct betrokkenen (de ondernemers) op de hoogte worden gebracht. Vervolg Na besluitvorming door uw raad, zal het beleid worden aangepast en worden gepubliceerd. Ook zullen acties die zien op de uitvoering, worden opgepakt. Bijlage(n) -

Bijlage 1: Uitwerking motie (stappen 1 en 2) Bijlage 2: Rapport Public Result (stappen 3 t/m 6) Bijlage 3: Uitwerking aanbevelingen Bijlage 4: Nota van wijzigingen Doelgroepenbeleid

3

Elburg, 30 mei 2023 Het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester,

de secretaris,

ir. J.N. Rozendaal

Mw. mr. A.H. van der Maat-Bosma

De raad der gemeente Elburg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 23 mei 2023 b e s l u i t : In te stemmen met de nota van wijzigingen notitie Doelgroepenbeleid en daarmee het gewijzigde Doelgroepenbeleid vast te stellen

Aldus besloten door de raad der gemeente Elburg in zijn vergadering van 9 oktober 2023 de voorzitter, de griffier,

ir. J.N. Rozendaal

mr. D.H.A.A. Kassing

Notitie Doelgroepenbeleid gemeente Elburg 25 mei 2020 (gewijzigd oktober 2023)

Reith advies Drs. A.J. Reith

Inhoud Samenvatting...........................................................................................................................................................3 1.

2.

3.

4.

5.

Inleiding ..........................................................................................................................................................4 1.1.