Agendabundel

Werkafspraken vanaf 1 september 2019 • Indiener stuurt vragen naar griffie; • Griffie stuurt vragen door naar raad, college B&W en MT; • Vragen worden beantwoord in het sjabloon raadsvragen; • Beantwoording van technische vragen namens de portefeuillehouder; • Beantwoording van politieke vragen altijd door het college van B&W; • iBabs gebruiken voor het beantwoordingsproces; • Geaccordeerde beantwoording via iBabs naar de griffie • Griffie zorgt voor verspreiding naar de raad.

Nota Raad

Datum Portefeuillehouder

31 oktober 2023 Willem Krooneman Bertus Jeensma

Behandelaar Emailadres Zaaknummer Bijlagen

Alrik Aalbers alrik.aalbers@elburg.nl 0230294992 1. Financiële bijlage

Onderwerp Beleidsplan Sociaal Domein Inleiding In de beeldvormende vergadering van 23 oktober is het beleidsplan Sociaal Domein behandeld. Door de gemeenteraad zijn een drietal aanpassingen gevraagd. In deze nota beschrijven we de aanpassingen en de onderbouwing van de gemaakte keuzes. Kern De volgende aanpassingen zijn gedaan in het beleidsplan Sociaal Domein ‘Samen leven, Samen doen. •

Pagina 4, Leeswijzer: o Was: De gemeente Elburg gaat aan de slag met deze uitdagingen door te doen wat echt nodig is en vanuit de wettelijke verantwoordelijkheid. o Wordt: De gemeente Elburg gaat aan de slag met deze uitdagingen door te doen wat echt nodig is en echt doen wat nodig is.

•

Pagina 4, Leeswijzer: o Was: Omdat niet iedereen de mogelijkheid heeft om dit document te lezen, is er (na besluitvorming) ook een animatie beschikbaar: link toevoegen o Wordt: Er is ook een animatie beschikbaar op de website van de gemeente Elburg: www.elburg.nl/samenleving

•

Pagina 7, Hier gaan we voor: o Tussen het kopje Visie en Maatschappelijke uitdagingen de volgende toevoeging: Preventie De gemeente Elburg zet in op preventie. We willen ernstige problematiek voorkomen door vroegtijdig te signaleren en ondersteuning aan te bieden. De focus ligt op Mens en Maatschappij en Gezondheid en Gedrag in plaats van op Ziekte en Zorg. Dit doen we door het inzetten op welzijn, cultuur, bewegen en inclusiviteit. Doel is een sterke sociale basis waarvan een preventieve werking uitgaat. We vragen van de inwoners om naar elkaar om te zien en we stimuleren de inzet van het verenigingsleven en de geloofsgemeenschappen. We investeren in een preventieve gerichte ondersteuning vanuit de samenwerkingspartners en ook inwoners doen zoveel mogelijk mee in preventievraagstukken. We zoeken een manier die aansluit bij de leefwereld en omgeving van inwoners met extra aandacht voor jongeren, ouderen en inwoners in een kwetsbare positie.

Een financieel overzicht is opgesteld en hieronder vermeld. Er is voor gekozen om het overzicht niet op te nemen in het beleidsplan. Argumentatie daarvoor is: • • • •

De financiële middelen worden jaarlijks in de gemeentebegroting beschreven. Specifieke kosten per onderdeel worden in de uitvoeringsplannen beschreven. Het plan heeft de termijn van 8 jaar. Het is niet mogelijk om een financieel overzicht op te stellen over de inkomsten en uitgaven voor de komende 8 jaar. We willen dat het voor inwoners een toegankelijk en leesbaar beleidsplan is.

Begroting 2024

Begrote lasten 2024

Jeugd WMO Werk en inkomen( incl. participatie) Onderwijs Cultuur Inkomensregelingen Participatie Beschermd wonen/Maatschappelijke opvang Bibliotheekvoorziening

6.870.588 5.068.198 10.689.543 2.842.198 417.602 6.186.852 4.733.976 585.650 435.504

Vluchtelingen werk Sport Kinderopvang Gezondheid

231.285 1.149.491 130.163 2.418.814

* is deels WMO

Vervolg Het beleidsplan is aangepast en zal na besluitvorming door de gemeenteraad op de website van de gemeente Elburg worden geplaatst.

In samenwerking met Dit beleidsplan is tot stand gekomen vanuit de gesprekken met: • Inwoners • Samenwerkingspartners • De Adviesraad Sociaal Domein Elburg • Gemeenteraadsleden • Het college van burgemeesters en wethouders • Beleidsambtenaren en consulenten van de gemeente Elburg

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

1

Inhoud In samenwerking met ............................................ Inhoud ................................................................. Voorwoord........................................................... Leeswijzer ............................................................

1 2 3 4

1. Samenleving in beweging ................................. Landelijke ontwikkelingen................................. Regionale samenwerking .................................. In de gemeente Elburg ..................................... Wettelijke taken...............................................

5 5 5 5 5

2. Hier gaan we voor............................................ Visie ‘Samen zijn wij Elburg’.............................. Preventie......................................................... Maatschappelijke uitdagingen...........................

7 7 7 7

3. Zo is het georganiseerd. ................................... 10 Samen leven.................................................... 10 Sociale basis ................................................... 11 Basisvoorzieningen .......................................... 12 Specialistische voorzieningen............................ 13 Vangnet/ Crisis................................................ 14 4. We doen het samen! ........................................ 15 Uitvoering ....................................................... 15 Financiën ........................................................ 15

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

2

Voorwoord In de gemeente Elburg kennen we een samenleving die we met elkaar vormgeven. Inwoners zijn bereid elkaar te helpen. Er is een rijk en bloeiend verenigingsleven en men weet elkaar te vinden in cultuur, sport en kerk. Een samenleving om trots op te zijn. Daarom vinden we het gepast om dit beleidsplan de titel 'Samen leven, Samen doen!’ te geven. Een plan dat is ontstaan met inwoners en samenwerkingspartners. Het is goed om van inwoners te horen dat het prettig wonen is in de gemeente Elburg. Dat men elkaar groet, elkaar vindt en dat buren, vrienden en familieleden voor elkaar klaar staan. Daarnaast is het mooi om te ervaren dat samenwerkingspartners en ondernemers elkaar opzoeken. Er zijn én ontstaan in het belang van inwoners stevige samenwerkingen en oplossingen.

In de gemeente Elburg gaan we voor oplossingen die langdurig zijn en passen bij de leefwereld van de inwoners. Dat betekent dat wetgeving en systemen niet belemmerend, maar ondersteunend zijn en dat er een goede verbinding is tussen het Sociaal Domein, de economie en de fysieke leefomgeving. In de afgelopen jaren is er in het Sociaal Domein al veel in gang gezet en ontwikkeld. Daar gaan we mee door. Met dit plan sluiten we aan bij het vorige beleidsplan en willen we de goede samenwerking vasthouden, bestaande ondersteuning en bijhorende organisatie verbeteren en nieuwe maatschappelijke uitdagingen aangaan. We doen dat met elkaar. Samen zijn wij Elburg.

Dat we elkaar nodig hebben, is in de afgelopen jaren duidelijk geworden. De coronapandemie en de daarbij ingestelde maatregelen zijn in de afgelopen jaren van grote invloed geweest op het leven van inwoners uit de gemeente Elburg. Naast het verlies van dierbaren en een kwetsbare gezondheid stond ook het sociale leven onder druk. Eenzaamheid, maatschappelijke uitval, mentale druk, spanning in gezinnen, een beperkt sport- en verenigingsleven en beperkte mogelijkheden om onderwijs te kunnen volgen of te kunnen werken zijn daar voorbeelden van. Mooi om te ervaren dat inwoners in deze moeilijke tijd elkaar steunden. Die bereidheid zien we ook in de opvang en het onderwijs van de vluchtelingen uit Oekraïne en asielzoekers. De coronapandemie ligt achter ons, maar de effecten op de lange termijn zijn nog moeilijk in te schatten of worden geleidelijk zichtbaar. Sommige inwoners blijven een kwetsbare gezondheid houden en zoeken naar een nieuwe balans in de woon-werksituatie. Ook is er meer eenzaamheid ontstaan onder ouderen en hebben jongeren extra ondersteuning nodig bij het aangaan van sociale contacten, de mentale weerbaarheid en het volgen van onderwijs. Daarnaast staan we in de komende jaren voor een groot aantal maatschappelijke uitdagingen. Al deze uitdagingen maken dat de samenhang in de samenleving onder druk staat.

De individualisering, de snelheid van de elkaar opvolgende ontwikkelingen, de digitalisering en de invloed van social media maken dat het leven ingewikkeld is voor veel inwoners.

Willem Krooneman Wethouder Volksgezondheid Jeugd Werk en inkomen Maatschappelijke ondersteuning Onderwijs Subsidiebeleid Accommodatiebeleid en zwembad Bertus Jeensma Wethouder Burgerzaken en dienstverlening Communicatie en inwonerparticipatie Toerisme en recreatie Duurzaamheid Sport en buitensportaccommodaties Cultuur Inclusiviteitsbeleid en toegankelijkheid Vesting Havenontwikkeling Gemeentekantoor

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

3

Leeswijzer ‘Samen leven, Samen Doen!’ gaat over de ontwikkelingen in de samenleving van de gemeente Elburg, welke maatschappelijke uitdagingen er zijn en hoe de ondersteuning en zorg is georganiseerd. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn dat inwoners gezond en veilig opgroeien en vitaal ouder worden. Dat inwoners zichzelf kunnen zijn en talenten kunnen ontwikkelen, mee kunnen doen en contact hebben met anderen. Doel is dat inwoners zich goed voelen en goed kunnen leven. Daar gaan we voor met de inzet van inwoners, samenwerkingspartners, ondernemers en de gemeente Elburg.

De manier waarop we naar de samenleving kijken en wat daarin belangrijk is, beschrijven we in hoofdstuk 2. Bij de uitvoering daarvan zien we voor de komende jaren een aantal maatschappelijke uitdagingen. De gemeente Elburg gaat aan de slag met deze uitdagingen door te doen wat echt nodig is en echt doen wat nodig is. In hoofdstuk 3 beschrijven we hoe we de ondersteuning hebben georganiseerd. Wat we gaan doen en hoe we dat bekostigen, beschrijven we in hoofdstuk 4. ‘Samen Leven, Samen doen!’ is geschreven voor iedereen die geïnteresseerd is in de visie van de gemeente Elburg op het Sociaal Domein. Er is ook een animatie beschikbaar op de website van de gemeente Elburg: www.elburg.nl/samenleving.

‘Samen leven, Samen doen!’ is het beleidsplan Sociaal Domein van de gemeente Elburg voor de jaren 2024 tot en met 2031. Het is een overkoepelend plan waarin we de visie, koers en aanpak beschrijven voor het gehele Sociaal Domein. Wat we gaan doen op specifieke onderdelen beschrijven we niet in dit beleidsplan. Daarvoor verwijzen we naar de bijhorende uitvoeringsagenda's, projectplannen of implementatieprogramma's. Met de periode van acht jaar sluiten we aan bij de huidige en komende bestuursperiode en lopende ontwikkelingen op de korte en langere termijn. In hoofdstuk 1 beschrijven we de ontwikkelingen in de samenleving. Dat doen we door de landelijke ontwikkelingen en de samenwerking in de regio te benoemen. Vervolgens beschrijven we wat daarin voor de gemeente Elburg belangrijk is en welke ontwikkelingen lokaal aandacht vragen.

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

4

1. Samenleving in beweging De samenleving in Nederland is voortdurend in beweging. Ontwikkelingen in de wereld, ver weg of dichtbij huis, zijn van invloed op hoe mensen met elkaar omgaan. Landelijke ontwikkelingen De samenleving in Nederland is voortdurend in beweging. Ontwikkelingen in de wereld, ver weg of dichtbij huis, zijn van invloed op hoe mensen met elkaar omgaan. De landelijke overheid maakt op basis van de ontwikkelingen nieuwe wetgeving en beleid. Regelgeving tijdens de coronapandemie, de opvang van vluchtelingen en het toekennen van meer of minder financiële middelen zijn daar enkele voorbeelden van. Daarnaast zijn de vergrijzing, inflatie, een toenemende zorgvraag en sociale uitsluiting grote landelijke ontwikkelingen. Evenals het woningtekort en het tekort aan personeel in de zorg, kinderopvang en het onderwijs. De landelijke politieke agenda en regelgeving bepaalt voor een deel de mogelijkheden en beperkingen die de gemeente Elburg heeft om uitvoering te geven aan de maatschappelijke uitdagingen.

Regionale samenwerking De samenleving van de gemeente Elburg stopt niet bij de gemeentelijke grenzen. Inwoners gaan buiten de gemeente naar hun werk of naar school en maken gebruik van zorg en ondersteuning. Daarbij zijn de maatschappelijke vraagstukken veelomvattend en gaan soms verder dan de mogelijkheden van de gemeente Elburg. Daarom is het belangrijk om de samenwerking aan te gaan met partners uit de regio. Dat zijn onder andere onderwijsinstellingen, het bedrijfsleven, uitvoeringsorganisaties, zorgaanbieders, andere gemeenten en provincies. De regionale samenwerking bestaat voor de gemeente Elburg uit de samenwerking in de regio Noord-Veluwe (en Zeewolde) voor de jeugdhulp,

Wmo, gezondheid, sport, cultuur, vervoer, het onderwijs en inburgering. Voor economie en de arbeidsmarkt vindt de samenwerking plaats in de Kop van de Veluwe en de arbeidsregio Zwolle. Vanuit cultuur werken we ook samen met de Hanzesteden en wordt voor de Cultuurregio Zwolle de mogelijkheden voor een samenwerking verkend.

In de gemeente Elburg Landelijke ontwikkelingen en de regionale samenwerking zijn van invloed op de lokale situatie in de gemeente Elburg. Het uitgangspunt is dat we vanuit de lokale situatie beleid opstellen en uitvoering geven aan de lokale maatschappelijke uitdagingen. We sluiten aan bij de leefwereld van de inwoners. Regel- en wetgeving moeten ondersteunend zijn. Dat betekent dat we integraal en opgavegericht werken. We zetten daarbij regionaal beleid in en werken vanuit de regio aan oplossingen voor gedeelde vraagstukken. Van inwoners horen we dat ze tevreden zijn over het leven in de gemeente Elburg. Dat zij voldoende contacten hebben en dat men geniet van de rust en de mooie leefomgeving. Ook het verenigingsleven en de maatschappelijke activiteiten in sport, spel, cultuur en kerk zorgen ervoor dat inwoners positief zijn over de leefsituatie. Daarnaast wordt er door de lokale samenwerkingspartners en ondernemers een gezamenlijke verantwoordelijkheid gevoeld en is de onderlinge samenwerking goed. Toch hebben niet alle inwoners het goed. Dat zien we, daar luisteren we naar en werken aan oplossingen. Met de inwoners, samenwerkingspartners en ondernemers willen we werken aan de samenleving in de gemeente Elburg. Uitgangspunten daarbij zijn dat iedereen mee moet kunnen doen en dat we het samen doen. We gebruiken de kracht van de samenleving.

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

5

Wettelijke taken De gemeente Elburg is verantwoordelijk voor de uitvoering van een aantal wettelijke taken. Het beleidsplan Sociaal Domein is gericht op: • Jeugdwet • Leerplichtwet • Participatiewet • Wet educatie en beroepsonderwijs • Wet gemeentelijke antidiscriminatie voorzieningen • Wet gemeentelijke schuldhulpverlening • Wet passend onderwijs • Wet kinderopvang • Wet publieke gezondheid • Wet inburgering • Wet maatschappelijke ondersteuning • Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen • Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg • Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen Bij de uitvoering van de wettelijke taken leggen we de verbinding met andere domeinen, zoals de fysieke leefomgeving, economie en de openbare orde en veiligheid.

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

6

2. Hier gaan we voor In de gemeente Elburg leven we samen met elkaar en vinden we het normaal dat inwoners elkaar helpen en ondersteunen. We gaan uit van de kracht van de inwoner en de samenleving. Visie ‘Samen zijn wij Elburg’ We gaan uit van de kracht van de inwoner en de samenleving. Inwoners hebben regie over het eigen leven en er is ruimte voor ontwikkeling. De gemeente Elburg ondersteunt inwoners daarbij met het geven van informatie, de inzet van basisvoorzieningen, specialistische hulp en een vangnet.

Preventie De gemeente Elburg zet in op preventie. We willen ernstige problematiek voorkomen door vroegtijdig te signaleren en ondersteuning aan te bieden. De focus ligt op Mens en Maatschappij en Gezondheid en Gedrag in plaats van op Ziekte en Zorg. Dit doen we door het inzetten op welzijn, cultuur, bewegen en inclusiviteit. Doel is een sterke sociale basis waarvan een preventieve werking uitgaat. We vragen van de inwoners om naar elkaar om te zien en we stimuleren de inzet van het verenigingsleven en de geloofsgemeenschappen. We investeren in een preventieve gerichte ondersteuning vanuit de samenwerkingspartners en ook inwoners doen zoveel mogelijk mee in preventievraagstukken. We zoeken een manier die aansluit bij de leefwereld en omgeving van inwoners met extra aandacht voor jongeren, ouderen en inwoners in een kwetsbare positie.

Maatschappelijke uitdagingen Als samenleving hebben we te maken met maatschappelijke uitdagingen. Uitdagingen die complex zijn en vragen om een andere manier van denken en werken. Kenmerkend voor al deze uitdagingen is dat een gemeente deze niet zelfstandig op kan lossen. Het vraagt om een gedragsverandering waarbij inwoners meer zelf en met behulp van het netwerk moeten gaan doen.

Het is daarom belangrijk dat we samenwerken met verschillende partners. Denk hierbij aan de inwoners zelf, (maatschappelijke) organisaties, huisartsen, verenigingen, kerken, bedrijven, kennisinstellingen, andere regionale gemeenten en het Rijk. Als gemeente zetten we het vraagstuk centraal en zoeken naar een passende aanpak. Dit doen we graag samen met onze inwoners en partners. We werken op basis van gelijkwaardigheid. We hebben elkaar nodig.

Mentale veerkracht De mentale veerkracht neemt af, het aantal inwoners met psychische problemen neemt toe. Met name onder jongeren vraagt dit om alertheid en extra inspanning. Om deze trend te doorbreken is het nodig om andere keuzes te maken. Kiezen voor doen wat werkt, met de focus op de omgeving, gedrag van inwoners en vanuit gedeelde verantwoordelijkheid met partners. Daarbij komt de focus meer op gezondheid en gedrag te liggen dan op de ziekte of de zorg. Investeren in het begeleiden naar werk en het deelnemen aan culturele activiteiten, sport en bewegen, anderen ontmoeten en meedoen en het hebben van een zinvolle dagbesteding zijn daar voorbeelden van.

Inclusiviteit Iedere inwoner telt mee en moet mee kunnen doen. Het maakt niet uit of iemand een beperking heeft, wat de geaardheid is of waar iemand vandaan komt. We gaan voor gelijkwaardigheid en volwaardigheid in de Elburgse samenleving. Daarvoor is begrip, acceptatie en verbinding tussen inwoners nodig. We gaan er voor om sociale uitsluiting en eenzaamheid te voorkomen. Dit vraagt extra aandacht en bewustwording in de gemeente Elburg. In het aanbieden van zo thuisnabij (passend) onderwijs en de toeleiding naar werk. Evenals aanpassingen om te kunnen ontspannen, sporten, bezoek van winkels, horeca en culturele instellingen.

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

7

Vergrijzing

Verschillen verkleinen

In de gemeente Elburg is de vergrijzing sterk aan de orde. In 2040 is 26% van de Elburgse inwoners 65 jaar en ouder. 9% daarvan is 85 jaar en ouder. De zorgvraag wordt de komende jaren groter. De intensieve zorgvraag wordt nóg groter. Tegelijk wordt de groep die potentieel mantelzorger is steeds kleiner. De personele tekorten lopen op. Dit vraagt om een andere manier van het bieden van zorg en ondersteuning. Zowel voor senioren zelf als voor hun omgeving. Bijvoorbeeld door meer collectief aanbod te organiseren en gebruik te maken van innovatieve programma's en middelen. Ook is het belangrijk om te investeren in maatregelen om langer thuis te kunnen blijven wonen en te investeren in gezonder gedrag en vitaliteit onder senioren. Ook is de verbinding met kunst en cultuur belangrijk. Mensen met een zorgvraag in contact brengen met muziek, zingen, tekenen, dans en schilderen zorgt voor ontmoeting en contact. Daarmee ontlasten we de mantelzorgers en verminderen we eenzaamheid.

Verschillen onder inwoners worden steeds groter. Denk hierbij aan verschillen in opgroeien, opleiding, inkomen en gezondheid. Zolang mensen schulden hebben of geen werk kunnen vinden, heeft een gezonde leefstijl een lage prioriteit. Ook voelen inwoners met financiële problemen zich vaker eenzaam en zijn minder zelfredzaam. Om deze en andere verschillen te verkleinen, is een integrale aanpak nodig. Een aanpak die is gericht op de sociale omgeving, preventie en zorg, gedrag en vaardigheden, participatie en de fysieke omgeving. Bij dit vraagstuk hebben we extra aandacht voor kwetsbare doelgroepen zoals jeugd, laaggeletterden, inwoners met een migratieafkomst en inwoners met een lager inkomen. Bij het verkleinen van de verschillen tussen generaties is de inzet van cultuur belangrijk. Ouderen vertellen over vroeger en jongeren ondersteunen bij de ontwikkelingen van deze tijd.

Beschikbaarheid en betaalbaarheid van voorzieningen De vraag naar ondersteuning en zorg neemt toe. Dit terwijl er een tekort is aan (zorg)personeel. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat de kosten toenemen en de beschikbaarheid van voorzieningen onder druk staat. Inwoners krijgen hier aan den lijve mee te maken; schoolklassen worden naar huis gestuurd, wachttijden voor hulp en ondersteuning lopen op en hulpbehoevende inwoners worden minder vaak gedoucht. Ook is het steeds moelijker om vrijwilligers te vinden en te behouden binnen verenigingen en organisaties. De grotere instroom van asielzoekers, statushouders en Oekraïense vluchtelingen vraagt om extra inzet en ondersteuning. Het vraagt om een andere benadering om deze maatschappelijke uitdagingen aan te kunnen gaan. Denk hierbij aan het vaker inzetten van collectief aanbod en het intensiever samenwerken vanuit een gezamenlijke opgave. Elburg zet samen met partners lokaal en regionaal in op het zoeken naar oplossingen in de veranderopgaven voor de arbeidsmarkt.

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

8

Veilige en kansrijke leefomgeving Wanneer een leefomgeving zowel fysiek als sociaal veilig is, draagt dat bij aan het welbevinden en de gezondheid van inwoners. Inwoners ontwikkelen een gezondere leefstijl, zitten mentaal beter in hun vel. Ook zijn zij beter in staat voor zichzelf en hun naasten te zorgen en doen minder aanspraak op ondersteuning en zorg. Door de omgeving te verbeteren en gezonde keuzes makkelijker bereikbaar te maken, zijn mensen in staat hun gedrag positief te veranderen. Belangrijke elementen hierin zijn: uitnodigen tot bewegen, gelegenheid voor ontmoeting, kunnen ontspannen en goede toegang tot voorzieningen. Een deel van de inwoners kan dit niet zelf. Zij verdienen extra aandacht en ondersteuning, soms zelfs een vangnet of bescherming. Denk hierbij aan (psychisch) kwetsbare inwoners, statushouders, onveilige thuissituaties, een gezonde en kansrijke omgeving voor kinderen en jongeren en veilig en vitaal ouder kunnen worden. Vanuit het sociaal domein zoeken we met name bij deze maatschappelijke uitdaging nadrukkelijk de samenwerking met andere domeinen, zoals openbare orde en veiligheid en ruimte.

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

9

3. Zo is het georganiseerd In de gemeente Elburg moet het mogelijk zijn om in een veilige en kansrijke omgeving geboren te worden, op te groeien en ouder te worden. Iedereen telt mee en moet mee kunnen doen.

Samen leven We weten dat het leven bestaat uit momenten van blijdschap en geluk, maar ook van verdriet en tegenslagen. Daarom is het belangrijk dat inwoners elkaar ondersteunen. De gemeente Elburg stimuleert dat en helpt daarbij. We doen dat op vier niveaus. De niveaus vormen samen de ondersteuningsorganisatie voor de inwoners. Doel is dat inwoners vanuit de sociale basis op een prettige manier in de gemeente Elburg leven. Daarbij is het mogelijk om gebruik te maken van aanvullende ondersteuning zoals de basisvoorzieningen, specialistische voorzieningen en het vangnet en crisiszorg.

Vangnet/crisis

Specialistische voorzieningen

Basisvoorzieningen

Sociale basis

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

10

Sociale basis De sociale basis bestaat uit de inwoner, het sociale netwerk en de leefomgeving. Daarin moet het mogelijk zijn dat inwoners op een veilige en positieve wijze zichzelf kunnen ontwikkelen. Als kind, als jongere, volwassene en in het ouder worden. Vanuit een cultuur en levensovertuiging. Ontwikkelen van mogelijkheden, creativiteit en talenten in muziek, kunst, spel, sport, onderwijs en (vrijwilligers)werk. We gaan ervoor om belemmeringen weg te nemen die de ontwikkeling tegenhouden en we gaan uit van de veerkracht van de inwoner. We vinden het belangrijk dat inwoners zelfredzaam zijn en verantwoordelijkheid nemen. Daarmee bedoelen we dat inwoners regie over het eigen leven ervaren en zich inzetten voor een ander. We willen dat inwoners zich energiek en gezond voelen. Daarbij stimuleren we inwoners om te kiezen voor gezond gedrag in bewegen, voeding en ontspanning. Ook stimuleren we zelfontwikkeling in digitalisering, onderwijs en (vrijwilligers)werk. In de sociale basis stimuleren we dat inwoners elkaar ondersteunen. Door samen te genieten van de mooie momenten. Er voor elkaar te zijn als buren, familie en vrienden. Maar ook in de moeilijke momenten en verdriet. We willen dat inwoners elkaar helpen bij persoonlijke en praktische vragen. Hierin zien we de samenredzaamheid van de samenleving.

De gemeente Elburg wil inzetten op een sociale basis die bestaat uit een veilige en leefbare omgeving. Allereerst binnen de thuissituatie. Kinderen moeten in een veilige en kansrijke situatie kunnen opgroeien. De omstandigheden voor een positieve ontwikkeling moeten aanwezig zijn voor jong en oud. Binnen de kinderopvang, het onderwijs, werk en de fysieke leefomgeving. We denken daarbij ook specifiek aan inwoners die vanuit een andere cultuur in Elburg komen wonen. Respect en begrip voor de ander zorgen ook voor een veilige omgeving. Daarnaast gaan we voor het beperken van overlast en criminaliteit. Door de inrichting van de fysieke leefomgeving willen we gezond gedrag stimuleren. Samen met inwoners, samenwerkingspartners en ondernemers gaat de gemeente Elburg voor een stevige sociale basis. Dat is mogelijk door de inzet van het ruime aanbod van cultuur, sport- en muziekverenigingen, kerken en het vrijwilligerswerk. Ook kennen we hechte kernen en wijken. Buren kijken naar elkaar om en onder-

steunen andere inwoners. Informatievoorziening en de inzet van het welzijnswerk is belangrijk voor jong en oud. Om een stevige sociale basis te realiseren zijn partners vanuit de kinderopvang, het onderwijs en werkgevers belangrijk. We geloven dat er vanuit een stevige sociale basis een preventieve werking uit gaat. Cultuur, sport, het verenigingsleven, kerken en het welzijnswerk zorgen voor een sterke verbinding tussen inwoners door alle generaties heen. Het zorgt ervoor dat minder inwoners gebruik hoeven te maken van specialistische ondersteuning.

Om de sociale basis te versterken zetten we onder andere in op: • Het programma Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO) • Het programma Kansrijke Start • Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) • Het Programma Jeugd Elburg Samenwerken (JES) • Het Integraal Zorg Akkoord (IZA) • Inzet van het straat- en jongeren werk • Inzet van buurtsportcoaches • Inzet Welzijnswerk • Samen Sterk Verenigingsondersteuning • Inclusieagenda • Samenlevingskracht versterken; inzet van vrijwilligers • Het programma JOGG Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst • (Jonge) Mantelzorgers • Dementievriendelijk Elburg • Vergroten Mentale Gezondheid door onder andere cultureel aanbod • Het programma Ouderen • Valpreventie • Welzijn op Recept • Lokaal Sport- en Preventieakkoord • Sportvrouwen

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

11

Basisvoorzieningen De basisvoorzieningen zijn de plekken waar inwoners terecht kunnen met vragen over opgroeien, opvoeden en het ouder worden. Ook vragen over de financiële situatie, toeleiding naar werk, een uitkering, inburgering of praktische ondersteuning kunnen bij de basisvoorzieningen worden gesteld. Met de inzet van de basisvoorzieningen gaan we voor een goede informatievoorziening en een integrale benadering van de ondersteuningsvraag. Met de inwoner gaan we in gesprek en zoeken naar overeenstemming over wat er nodig is. Hierbij sluiten we aan bij de leefwereld en levensfase van de inwoner. We gaan voor een oplossing die in één keer goed en passend is. Bij het inzetten van oplossingen verbinden we de mogelijkheden vanuit de samenleving met de expertise van de maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. De basisvoorzieningen werken met elkaar samen en zijn zonder een verwijzing beschikbaar. Met de basisvoorzieningen willen we specialistische hulp voorkomen. In de gemeente Elburg zijn het Centrum voor jeugd en gezin, het Sociaal Financieel Trefpunt, de wijkontmoetingscentra, de informele zorgpartners en de bibliotheek voorbeelden van de basisvoorzieningen.

De inzet vanuit de basisvoorzieningen bestaat onder andere uit: • Het Centrum voor jeugd en gezin • Centering pregnancy en Centering parenting • Het Sociaal Financieel Trefpunt (SFT) • Algemeen maatschappelijk werk • Cliëntondersteuning • Mantelzorgondersteuning • Het werkcafé • Leven Lang Ontwikkelen en Leren • Talenten binden en boeien • Werkzoekenden- en ondernemersdienstverlening • Maatschappelijke diensttijd • Integraal kindcentra (IKC) • Taalklas en Internationale Schakelklas • Project Jeugd ouders en School (Josje) • Jongerenwerk op VO scholen. • Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG) • Bewegen Werkt • Cool2BFit • Welzijn op Recept • Gezonde Leefstijlinterventie (Gli) • Better2Getter, ExtraGym, Tienergym • Taalpunt • Memovo vrijwilligersvervoer

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

12

Specialistische voorzieningen De specialistische voorzieningen zijn de vormen van ondersteuning en zorg die aanvullend zijn op de sociale basis en de basisvoorziening. Met de inzet van specialistische voorzieningen vergroten we het welbevinden, de bestaanszekerheid en het functioneren van de inwoners. Het heeft als doel om inwoners weer regie over hun eigen leven te geven. Gedurende de ondersteuning wordt gekeken of het de inwoners helpt in de persoonlijke ontwikkeling en om mee te kunnen doen in de samenleving. De specialistische voorzieningen voor jeugd zijn gericht op ambulante begeleiding, dagbesteding, behandeling en wonen waarbij er sprake kan zijn van een vrijwillig en gedwongen kader. De specialistische voorzieningen voor volwassenen bestaan uit ambulante begeleiding, maatschappelijke opvang en beschermd wonen, dagbesteding en de inzet van hulpmiddelen en huishoudelijke hulp. Op het gebied van werk bestaan de voorzieningen uit re-integratietrajecten en de toeleiding naar werk. Voor een stabiel inkomen zijn er de mogelijkheden van een uitkering, kind regelingen voor kinderopvang, minimaregeling of een schuldhulpverleningstraject. De voorzieningen zijn beschikbaar met een beschikking door of namens de gemeente Elburg. Consulenten van het Centrum voor jeugd en gezin of het Sociaal Financieel Trefpunt bepalen samen met de inwoner welke specialistische voorziening nodig is.

De uitvoering wordt gedaan door (zorg)aanbieders die daarvoor een overeenkomst hebben met de gemeente Elburg of via een persoonsgebonden budget.

Bij specialistische voorzieningen gaan we voornamelijk voor: • Inzet van ambulante begeleiding en of behandeling in de thuissituatie • Wonen in (vervangende) gezinssituaties • Geen uithuisplaatsingen onder de twaalfjarige leeftijd • Samenwerking tussen jeugdhulp, onderwijs, kinderopvang, verwijzer en CJG • Inhoudelijk en financieel partnerschap met aanbieders • Kwalitatief goed geregistreerde aanbieders • Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) • Passend Hoogbegaafdheidsonderwijs • Zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen • Gezonde financiële basis (werk, uitkering, minimaregelingen) • Re-integratieactiviteiten op maat • Leerroutes gericht op de Wet inburgering

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

13

Vangnet / Crisis Als de problemen zo groot en veelomvattend zijn dat meteen ingrijpen nodig is, spreken we van crisis. De inwoner bevindt zich in een urgente en/of gevaarlijke situatie. Het gaat om situaties waarbij inwoners kwetsbaar zijn. Dit vraagt om maatwerk en multidisciplinaire aanpak. Soms zijn bestaande voorzieningen niet passend voor de oplossing van het probleem. Voor inwoners die wel ondersteuning nodig hebben, maar niet passen binnen bestaande wettelijke kaders en voorzieningen kunnen we een maatwerkbudget inzetten.

De inzet vanuit crisis of vangnet is onder andere: • Convenant voorkomen uithuiszettingen • TOP woningen, tijdelijk wonen en maatwerk wonen • Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) • Maatwerkbudget (vangnetpotje) • Veilig Thuis en Meldpunt Ouderenmishandeling • Werken vanuit de visie Samenwerken aan Veiligheid • Voorkomen van huisuitzetting en dakloosheid • Behouden van de intensieve samenwerking met de politie en Veilig thuis • Daderaanpak en huisverbod • Nauwe samenwerking in de veiligheidsketen • Voorkomen van complexe echtscheidingen met het programma 'relaties en scheiding' • Aanpak van mensenhandel • Het Centrum voor Seksueel Geweld (CSG)

Bij casuïstiek van vangnet en crisis is er vrijwel altijd sprake van meer problemen op verschillende leefgebieden. Dat betekent dat er ook meerdere zorg- en hulpverleners vanuit meerdere beleidsterreinen betrokken zijn. Juist dan is het van belang dat er een casusregisseur is. Die helpt de inwoner om regie op eigen leven terug te krijgen of om de inwoner daarbij te laten ondersteunen. We willen de situatie de-escaleren en de inwoner in staat stellen om te zorgen voor een stabiele omgeving, de eerste levensbehoeften op orde brengen en het hebben van een zinvolle dagbesteding. We zoeken naar de lichtst mogelijke ondersteuning en inzet om de situatie weer veilig en stabiel te krijgen. Binnen het domein jeugd is de crisiszorg belegd bij een zorgaanbieder die in samenwerking met het gezin en de verwijzer de ondersteuning aanbiedt.

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

14

4. We doen het samen! We willen niet dat dit beleidsplan blijft bij een geschreven plan. Ook starten we niet pas in 2024. Uitvoering We gaan door met waarmee we al bezig zijn en gaan aan de slag met nieuwe maatschappelijke uitdagingen. Dat doen we door de inzet en programma’s zoals beschreven bij de sociale basis, de basis- en specialistische voorzieningen en het vangnet/crisis. De concrete uitwerking, planning en resultaten staan in de plannen en uitvoeringsprogramma’s die bij elk onderdeel zijn opgesteld. De voortgang daarvan beschrijven we in de uitvoeringsagenda. De uitvoering doen we samen met inwoners en de samenwerkingspartners. Lokaal en regionaal. We doen dat vanuit de visie dat de kracht vanuit de inwoner en de samenleving komt. De gemeente Elburg ondersteunt daarbij.

De periode van acht jaar geeft ruimte voor ontwikkeling en we verwachten daarmee gewenste effecten op de korte en lange termijn te realiseren. In deze periode monitoren we de ontwikkelen en stellen we de programma’s en doelstellingen bij wanneer nodig. Daarbij weten we ook dat er maatschappelijke ontwikkeling kunnen ontstaan die we nu nog niet kunnen voorspellen. Met dit plan geven we uitvoering aan het bestuursakkoord van de gemeente Elburg. Dat betekent dat we de nadrukkelijke verbinding leggen met andere beleidsterreinen, zoals de fysieke leefomgeving, economie en bedrijfsvoering.

Financiën De uitvoering van de plannen en de manier waarop de ondersteuning is georganiseerd vraagt om inzet van mensen en middelen. De kosten daarvoor betalen we met het geld dat we vanuit het Rijk krijgen en met geld dat door de gemeenteraad beschikbaar wordt gesteld. De opdracht is om de uitvoering te realiseren met het geld dat beschikbaar is en dat er niet meer wordt uitgegeven dan in de gemeentebegroting is opgenomen.

De periode waarin we uitvoering geven aan dit plan loopt tot en met 2031. We kiezen voor deze periode, omdat dit aansluit bij de termijnen van de beschreven programma’s en bij de huidige en volgende bestuursperiode.

Belei ds p la n S ociaal Domein 2 0 2 4 tot en met 2 0 31 | gemeente Elburg

15

Oordeelsvorming Dossiernummer

2002

Extern Zaak ID

0230348061

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

31 oktober 2023

Agendapunt

3.2

Titel

Raadsvoorstel Aanpassen re-integratieverordening Wet Uitvoeren Breed Offensief

Organisatieonderdeel

Domein Samen leven

Eigenaar

Vries, Marieke de

Bijlagen 2023 Raadsvoorstel Re-intergratieverordening Elburg Adviesnota ASDE Re-integratieverordening gemeente Elburg 2023 def Re-integratieverordening Pw, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Elburg def versie Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Elburg 2021 Was-wordt overzicht wijzigingen Re-integratieverordening Pw, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Elburg def Publicatie Breed offensief Raadsbesluit re-integratieverordening 231021 Schriftelijke vragen CDA re-integratieverordening Beantwoording raadsvragen CDA-Aanpassen Re-integratieverordening-Breed Offensief Geagendeerd

Vergaderdatum

Oordeelsvorming

31 oktober 2023

Toelichting Willem Krooneman Zaaknummer 348061 Voorgesteld besluit

Besluit Het raadsvoorstel kan worden geagendeerd naar de raadsvergadering van 13 november 2023 als hamerstuk.

Raadsvoorstel

Onderwerp

Aanpassen Reintegratieverordening - ‘Wet Uitvoeren Breed Offensief’

Behandelaar:

Marieke de Vries

Datum Portefeuillehouder Afgestemd met

9 oktober 2023 Willem Krooneman Arjanne van ’t Hul, Bianca de Hoop, Yvonne de Vries,

Emailadres: Zaaknummer: Bijlagen

marieke.de.vries@elburg.nl 348061 6

Karin Dijksterhuis, Team consulenten

Te nemen besluit: 1. 2. 3.

De ‘Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Elburg’ vast te stellen; Deze verordening in werking te laten treden met terugwerkende kracht per 1 juli 2023; De ‘Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Elburg 2021’ in te trekken.

Wet Uitvoeren Breed Offensief De Rijksoverheid heeft een ‘breed offensief’ ingezet om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Sinds 1 juli dit jaar is de ‘Wet Uitvoeren Breed Offensief’ 1 van kracht. Hierin staan belangrijke verbeteringen in het instrumentarium van de Participatiewet (zoals verbeterde inzet van loonkostensubsidie en meer mogelijkheden voor ondersteuning op maat). Aanpassing gemeentelijke Re-integratieverordening De maatregelen uit dit ‘breed offensief’ vragen om een aanpassing van de gemeentelijke reintegratieverordening. Gemeenten en UWV kregen ook de taak de re-integratieverordeningen (meer) op elkaar af te stemmen, op het niveau van de arbeidsmarktregio. Omdat de invoeringsdatum van 1 juli 2023 landelijk niet haalbaar bleek, gaf de minister aan dat de re-integratieverordening met terugwerkende kracht kon worden vastgesteld. In mei van dit jaar hebben wij u hierover in een brief geïnformeerd (zaaknummer 313389). Nu bieden wij u ter vaststelling de nieuwe ‘Reintegratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Elburg’ aan. Beoogd effect Meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk helpen en houden.

Argumenten 1.1 De huidige verordening voldoet niet aan de actuele wetgeving Het is noodzakelijk om te beschikken over een actuele verordening waarin wijzigingen vanuit de Wet Uitvoeren Breed Offensief en de Participatiewet zijn verwerkt. De belangrijkste wijzigingen in de nieuwe verordening zijn:

1 De formele titel van de wet is: ‘Wijziging van de Participatiewet en enkele andere wetten in verband met het

verbeteren van de regeling voor loonkostensubsidie en enkele andere wijzigingen (uitvoeren breed offensief)’

2

• de loonkostensubsidie op grond van de Participatiewet voor werkgevers is vereenvoudigd en de doelgroep is uitgebreid; • hulp op maat voor de werknemer; • meer duidelijkheid over welke re-integratiemiddelen een werkgever kan krijgen en gebruiken. 1.2 De nieuwe verordening is regionaal afgestemd en is gebaseerd op de landelijke modelverordening In arbeidsmarktregio Zwolle, bestaande uit 15 gemeenten en UWV, is hard gewerkt aan de harmonisatie van de re-integratieverordening. Dit om voor werkgevers een eenduidige werkgeversdienstverlening te kunnen bieden met eenduidige re-integratie instrumenten. Om tussen de arbeidsmarktregio’s zoveel mogelijk uniformiteit te krijgen is als basis de (landelijke) modelverordening van de VNG gebruikt. Met hulp van specialisten van het juridisch adviesbureau Schulink ligt nu de nieuwe verordening voor. 1.3 De gemeenteraad is bevoegd De nieuwe Re-integratieverordening is voor het grootste deel regionaal/landelijk geharmoniseerd. De bevoegdheid tot het vaststellen van de re-integratieverordening ligt lokaal bij de gemeenteraad (Gemeentewet, artikel 147). 1.4 Er blijft ruimte voor de lokale kleur Naast de regionaal/landelijk geharmoniseerde onderdelen kunnen in de verordening ook specifieke lokale onderdelen worden opgenomen. De invulling hiervan ligt geheel lokaal.

Dit betekent dat er straks kleine verschillen kunnen zijn tussen de verordeningen van verschillende gemeenten in de arbeidsmarktregio. Voor Elburg gaat het in dit geval om de artikelen 5, 13 en 14. 1.5 De Adviesraad Sociaal Domein Elburg steunt de gemaakte keuzes Er is advies ingewonnen bij de Adviesraad Sociaal Domein (zie bijlage). Samenvattend noemt de adviesraad de keuze voor harmonisatie verstandig. Ook steunt de adviesraad de keuze om lokale kleur aan te brengen in de artikelen 5, 13 en 14. Dit is immers in het belang van inwoners. 2.1 De wetswijzigingen zijn ingegaan per 1 juli 2023 Wanneer de nieuwe verordening wordt vastgesteld, is het noodzakelijk dit te doen met terugwerkende kracht. Dit is landelijk afgestemd en toegestaan. In de uitvoering is op de nieuwe regels voorgesorteerd. En er geldt een overgangsrecht. Dit is uitgewerkt in artikel 31 van de nieuwe verordening. Kanttekeningen 1.1 De verordeningsplicht is een lokale verantwoordelijkheid Omdat de nieuwe Re-integratieverordening lokaal wordt vastgesteld, is het mogelijk dat er tussen de gemeenten in de arbeidsmarktregio verschillen bestaan. Dit zijn echter geen grote verschillen, maar kleine accentverschillen in beleid.

1.2 De Adviesraad Sociaal Domein noemt twee aandachtspunten (zie bijlage) De adviesraad vraagt in zijn advies aandacht voor: (1) de praktische consequenties van regionale harmonisering voor Inclusief Groep en (2) de vraag of de kosten niet te veel voorop staan bij het onderdeel ‘Goedkoopst adequate voorziening’ (artikel 3.3). In de reactie van ons college geven wij aan dat harmonisering van afspraken over instrumenten ook in het voordeel is van Inclusief Groep. Dit geldt met name voor de afspraken over de instrumenten jobcoaching en loonkostensubsidie. Op landelijk niveau zijn deze in de afgelopen periode zoveel mogelijk gelijk getrokken. Daarnaast is vanuit VNG voor alle arbeidsmarktregio’s een landelijke modelverordening ontwikkeld. Op basis hiervan zijn de regionale verordeningen uitgewerkt. In de praktijk betekent dit vereenvoudigde en duidelijke afspraken (‘breed offensief’) die aansluiten bij werkgevers (waaronder het sociaal ontwikkelbedrijf) en werkzoekenden. Wel kunnen er altijd (kleine) verschillen bestaan in de procesafspraken/documenten tussen gemeenten of regio’s. Wat artikel 3.3 betreft verwijzen we naar de toelichting van de Re-integratieverordening. Hierin wordt aangegeven wanneer er meerdere adequate opties zijn om de klant te ondersteunen, de kosten van de oplossingen dan doorslaggevend zijn. Deze afweging wordt per individueel persoon gemaakt.

Meer ruimte voor maatwerk is kernuitgangspunt van ‘breed offensief’.

3

Financiën Het intrekken van de huidige verordening en het vaststellen van de nieuwe heeft geen directe financiële gevolgen. Re-integratie instrumenten zoals opgenomen in de verordening worden ingezet binnen de huidige begroting vanuit het Participatiebudget en BUIG-middelen (Loonkostensubsidie). Het is mogelijk dat meer aanspraak gedaan wordt op instrumenten uit de nieuwe verordening. Ook in de nieuwe verordening bestaat de mogelijkheid om te werken met uitgavenplafonds. De uitgaven worden gemonitord. Een eventuele overschrijding wordt bij de jaarrekening verrekend met de reserve sociaal domein. Deze is ruim toereikend. Communicatie/burgerparticipatie Advies is ingewonnen bij de Adviesraad Sociaal Domein Elburg. In de uitvoering is geanticipeerd op de maatregelen die per 1 juli 2023 wettelijk gezien zijn ingaan. Vervolg Na vaststelling door uw gemeenteraad wordt de nieuwe verordening gepubliceerd op de website www.overheid.nl en kan de verordening worden toegepast. In de lokale krant wordt aangekondigd dat de ‘Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Elburg’ met terugwerkende kracht per 1 juli 2023 van kracht is. De nieuwe verordening wordt na een jaar regionaal geëvalueerd en waar nodig bijgesteld.

Bijlage(n) Raadsbesluit ‘Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Elburg’ ‘Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Elburg 2021’ Was-wordt overzicht Adviesnota ASDE Publicatie Breed Offensief

Elburg, 9 oktober 2023 Het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester,

de secretaris,

ir. J.N. Rozendaal

Mw. mr. A.H. van der Maat-Bosma

Adviesaanvraag Van: Gemeente Elburg Aan: Adviesraad Sociaal Domein Elburg (ASDE) Algemeen Datum Onderwerp gemeente Contactpersoon Agendapunt

: 09-08-2023 : Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 : Elburg. : Marieke de Vries : (af te stemmen met het secretariaat van de Adviesraad)

Doel ☐ Ter overleg/raadpleging x Ter advisering ☐ Ter voorbereiding op participeren

Fase in het beleidsproces ☐ Agendavorming ☐ Beleidsontwikkeling x Inspraak en advies ☐ Bestuurlijke besluitvorming ☐ Uitvoering ☐ Evaluatie Reactie van Adviesraad Sociaal Domein uiterlijk: 30 september 2023 Dit in goed overleg met Hanneke Meester. Het onderwerp staat geagendeerd voor 6 september. Onderwerp van advies(aanvraag): Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Elburg Samenwerking / afstemming gewenst met: Niet van toepassing. Het regionale deel wordt regionaal vastgesteld. De lokale artikelen in de nieuwe verordening worden ter advisering voorgelegd aan de ASDE.

adviesaanvraag ASDE 28-09-2023 HM

Achtergrond van de adviesaanvraag: Het breed offensief is een brede agenda om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Doelen van de maatregelen uit het breed offensief zijn: • • • •

het makkelijker maken voor werkgevers om mensen met een arbeidsbeperking aan te nemen; mensen met een arbeidsbeperking voor langere tijd aan het werk krijgen; werk voor mensen met een arbeidsbeperking aantrekkelijker maken (bijvoorbeeld door meer inkomen); zorgen dat werkgevers en werkzoekenden elkaar makkelijker vinden.

Vanuit dit breed offensief zijn een aantal wetswijzigingen doorgevoerd in de Participatiewet. Daarom was het nodig om een nieuwe re-integratieverordening te maken. De verordening die voorligt, is in samenwerking met de arbeidsmarktregio Zwolle opgesteld. Daar waar mogelijk is regelgeving geharmoniseerd. Dit op uitdrukkelijk verzoek van werkgevers en werknemers en vanuit de opdracht aan gemeenten in de Wet SUWI. In de toegevoegde “was-wordt lijst” is terug te vinden welke artikelen lokaal en welke regionaal zijn. Ook wordt daarin aangegeven welke lokale artikelen, soms met een kleine aanpassing, nu geharmoniseerd zijn met de regio. Concrete adviesvragen: -

De regionale punten liggen vast, daaraan kunnen wij niets wijzigen. Deze zijn met veel zorg tot stand gekomen onder begeleiding van twee juridisch adviseurs. Wij vragen uw adviesraad om uw advies met name te richten op de lokale punten Daarnaast wordt uw advies gevraagd voor de lokale punten, die geharmoniseerd zijn met de regio. Deze punten kunnen alleen gewijzigd worden, indien daarvoor zwaarwegende argumenten zijn. Dit gezien het feit dat het rijk ons verzoekt om de verordening zoveel mogelijk gelijk te trekken binnen de arbeidsmarktregio.

adviesaanvraag ASDE 28-09-2023 HM

Samenvattend wordt uw advies ingewonnen op de volgende artikelen: Lokaal 5. Sociale activering 13. Uitstroompremie 14. Overige premies, regelingen en vergoedingen

Van lokaal naar regionaal 2. Evenwichtige verdeling 6. Detachering 7. Scholing 9. Beschut Werk 10. Ondersteuning bij leer-/werktraject 26. Specifieke voorwaarden toekennen vervoersvoorziening 27. Specifieke voorwaarden noodzakelijke intermediaire activiteit bij visuele of motorische handicap 28. Specifieke voorwaarden meeneembare voorzieningen 29. Specifieke voorwaarden werkplekaanpassingen

Onze concrete vragen aan u zijn: -

-

-

Naast een aantal harde regionale afspraken is er ruimte voor de gemeenten om een lokaal deel in te richten in de verordening. Elburg heeft de keuze gemaakt om waar dat kan (en weinig of geen aanpassingen nodig zijn) het lokale deel te harmoniseren met de arbeidsmarktregio. Wat vindt uw adviesraad van deze keuze? Artikel 5 kent naast een regionaal deel een kleine maar niet onbelangrijke lokale aanpassing (sociale activering kan naast werk ook gericht zijn op maatschappelijke participatie). Artikel 13 en 14 zijn lokale artikelen. Wat adviseert uw adviesraad: Harmoniseren of lokaal houden? Ook andere input is uiteraard welkom!

Advies op Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Elburg U vraagt expliciet advies op twee punten te weten: 1. Naast een aantal harde regionale afspraken is er ruimte voor de gemeenten om een lokaal deel in te richten in de verordening. Elburg heeft de keuze gemaakt om waar dat kan (en weinig of geen aanpassingen nodig zijn) het lokale deel te harmoniseren met de arbeidsmarktregio. Wat vindt uw adviesraad van deze keuze? De adviesraad vindt het een verstandige keuze om op de genoemde punten regionaal te harmoniseren. We vragen ons echter af welke consequenties de keuze, om te harmoniseren met de gemeentes van de arbeidsmarktregio Zwolle, heeft in de rol naar het leer-werkbedrijf, de Inclusiefgroep, in onze regio, waar de gemeente ook aandeelhouder van is en waarvan wij het voortbestaan belangrijk vinden. Wij kunnen dit onvoldoende overzien. We

adviesaanvraag ASDE 28-09-2023 HM

adviseren om naast harmonisatie met de regio Zwolle ook harmonisatie te zoeken met de andere regio’s. We vinden een sterke positie van een leer-werkbedrijf in onze regio erg belangrijk, omdat we bij te veel marktwerking risico’s zien dat een deel van de doelgroep tussen wal en schip kan vallen. Samenhang, continuïteit in begeleiding, bemiddeling, coaching maar ook het aangaan van duurzame relaties met leer- werkbedrijven en jobcoaches zijn op langere termijn vaak duurzamer en uiteindelijk goedkoper. 2. Artikel 5 kent naast een regionaal deel een kleine maar niet onbelangrijke lokale aanpassing (sociale activering kan naast werk ook gericht zijn op maatschappelijke participatie). Artikel 13 en 14 zijn lokale artikelen. Wat adviseert uw adviesraad: Harmoniseren of lokaal houden? De adviesraad ondersteunt het voorstel en adviseert om de lokale aanpassing in artikel 5 te doen. We vinden het verstandig om de tegenprestatie te schrappen, maar wel in te zetten op maatschappelijke activering. Ook ondersteunen we de lokale aanpassing voor artikel 13 en 14. 3. Andere input M.b.t. Artikel 3.3: Het college biedt: de goedkoopst adequate voorziening aan; De Adviesraad vraagt zich bij dit artikel af waarom de kosten “ goedkoopst” in dit artikel voorop gesteld wordt. Dit vinden wij niet het belangrijkste criterium.

We adviseren om voorop te stellen dat een adequate, kwalitatief goede, op continuïteit gerichte voorziening, die perspectief biedt aangeboden wordt. Bij gelijke kwaliteit kunnen vervolgens kostenaspecten doorslaggevend zijn. Goedkope oplossingen kunnen op langere termijn duurdere oplossingen worden. Resultaten, baten hebben vaak een langere tijd nodig. Korte trajecten die uiteindelijk geen duurzame resultaten opleveren, worden dan duur. We adviseren om de baten op de langere termijn voorop te stellen en ook in relatie te zien met tot de kosten en baten m.b.t. de andere domeinen. Duurzame oplossingen op het gebied van werk hangen samen met het welbevinden van mensen, gezinnen en hun maatschappelijke situatie. We bepleiten aandacht voor een integrale benadering op verschillende domeinen bij het werken aan duurzame oplossingen. Terugkoppeling: Allereerst wil het college de adviesraad hartelijk bedanken voor zijn advies. Het is goed te lezen dat de adviesraad de gemaakte keuzes ondersteunt die ten grondslag liggen aan de nieuwe verordening. De keuze voor zoveel mogelijk harmoniseren noemt u verstandig. Ook steunt u de keuze voor het aanbrengen van een ‘couleur locale’ in de artikelen 5, 13 en 14.

Uw adviesraad vraagt aandacht voor: (1) de praktische consequenties van regionale harmonisering voor Inclusief Groep en (2) de vraag of de kosten niet te veel voorop staan bij het onderdeel ‘Goedkoopst adequate voorziening’ (artikel 3.3). Als reactie hierop geven wij aan dat de harmonisering van afspraken over instrumenten ook in het voordeel is van Inclusief Groep. Dit geldt met name voor de afspraken over de instrumenten jobcoaching en loonkostensubsidie. Op landelijk niveau zijn deze in de afgelopen periode zoveel mogelijk gelijk getrokken. Binnen de gemeente Elburg zijn bijvoorbeeld acties ondernomen om aan te sluiten bij het

adviesaanvraag ASDE 28-09-2023 HM

zogenaamde ‘Preferente proces’1. Een preferent proces voor de administratieve uitvoering van loonkostensubsidie maakt het voor werkgevers (èn sociaal ontwikkelbedrijven) makkelijker en aantrekkelijker om mensen via dit instrument aan het werk te helpen. Dit geldt helemaal voor werkgevers die over gemeentegrenzen heen werken (ook de Inclusief Groep). UWV en gemeenten hebben landelijk en regionaal afspraken gemaakt over het afstemmen van het instrument jobcoaching. Deze afspraken leiden tot vrijwel volledige harmonisering van alle onderdelen van het instrument: definitie, doel, kerntaken, verantwoordelijkheden, kwaliteitseisen etc. Vanuit de VNG is voor alle arbeidsmarktregio’s een landelijke modelverordening ontwikkeld. Dit landelijke format vormde de basis voor de uitwerking van de regionale reintegratieverordeningen. In de praktijk betekent dit alles vereenvoudigde en duidelijke afspraken (‘breed offensief’) die aansluiten bij werkgevers (en het sociaal ontwikkelbedrijf) en werkzoekenden. Wel kunnen er altijd (kleine) verschillen bestaan in de procesafspraken/documenten tussen gemeenten of regio’s. Wat artikel 3.3 betreft verwijzen we naar de toelichting van de Re-integratieverordening. Hierin wordt aangegeven wanneer er meerdere adequate opties zijn om de klant te ondersteunen, de kosten van de oplossingen dan doorslaggevend zijn.

Deze afweging wordt per individueel persoon gemaakt. Meer ruimte voor maatwerk is het kernuitgangspunt van ‘breed offensief’. De nieuwe verordening zal, na vaststelling, ingaan per 1 juli 2023. Na een jaar zal de nieuwe verordening geëvalueerd worden op het niveau van arbeidsmarktregio. Indien nodig zullen benodigde aanpassingen doorgevoerd worden.

1 https://www.denormaalstezaak.nl/initiatieven/loonkostensubsidie/qa-preferent-proces-

lks/ adviesaanvraag ASDE 28-09-2023 HM

Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Elburg De raad van de gemeente Elburg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 oktober 2023, zaaknummer 348061; gelet op de artikelen 8a lid 1, aanhef en onder a, c, d en e en lid 2 en 10b lid 5 en 7 Pw en artikel 36 IOAW/IOAZ; gezien het advies van de Adviesraad Sociaal Domein Elburg; besluit vast te stellen de Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Elburg Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1. Begrippen In deze verordening wordt verstaan onder: • • • • • • •

•

• • • • • • • • • • •

arbeidsbeperking: door een aandoening van psychische, lichamelijke of zintuiglijke aard of door psychosociale of multiproblematiek belemmerd worden bij het verkrijgen en/of behouden van werk; arbeidsinschakeling: aan het werk (kunnen) gaan; beschut werk: werk in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden; college: burgemeester en wethouders van de gemeente Elburg; doelgroep: personen als bedoeld in artikel 7 lid 1 onderdeel a Participatiewet; doelgroepregister: register waarin mensen staan die vallen onder de doelgroep van de banenafspraak. De banenafspraak is een afspraak tussen het kabinet en werkgevers om te zorgen voor extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking; loonkostensubsidie wettelijke doelgroep; bedoeld voor personen met een arbeidsbeperking die in hun werk niet het wettelijk minimumloon (WML) kunnen verdienen.

De loonkostensubsidie is het verschil tussen de loonwaarde van de werknemer en het WML en bedraagt maximaal 70% van het WML; interne werkbegeleiding: door een collega geboden dagelijkse werkbegeleiding op de werkvloer omdat de werknemer anders niet in staat is zijn werkzaamheden uit te voeren, en waarbij sprake is van meer dan de gebruikelijke begeleiding van een werknemer op een werkplek; interne jobcoaching: jobcoaching die door de werkgever wordt geregeld en waarvoor de werkgever subsidie ontvangt; IOAW: Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers; IOAZ: Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen; (externe) jobcoaching: door een erkende deskundige geboden methodische ondersteuning aan personen met een arbeidsbeperking en aan werkgevers, gericht op het vinden en behouden van werk; jobcoaching in natura: jobcoaching die geboden wordt door een jobcoach die werkzaam is in een dienstverband bij of in opdracht van de gemeente of een derde, waarbij de gemeente de uitvoering van de jobcoaching heeft ingekocht. Er wordt geen subsidie verstrekt; langdurige werkloosheid: werkloosheid die langer duurt dan één jaar; mantelzorg; onbetaalde en vaak langdurige zorg die iemand geeft aan naasten, bijvoorbeeld aan een partner, ouder of kind, een buurman, vriend of kennis.

norm: de hoogte van de bijstandsnorm bedoeld in artikel 5, onderdeel c Pw. De hoogte hangt af van de woon- en leefsituatie en leeftijd van de inwoner; overige voorzieningen: voorzieningen als bedoeld in artikel 8a lid 2 onderdeel f Pw; persoonlijke ondersteuning bij werk: ondersteuning als bedoeld in artikel 10 lid 1 en lid 3 Pw en begeleiding op de werkplek als bedoeld in artikel 10da Pw; Pw: Participatiewet;

• • •

voorziening: door het college noodzakelijk geachte voorziening, gericht op arbeidsinschakeling waaronder mede wordt begrepen persoonlijke ondersteuning bij het verrichten van opgedragen taken; werkgever: degene die op basis van een arbeidsovereenkomst de bevoegdheid heeft om de arbeid van een werknemer gedurende een overeengekomen periode aan te wenden in zijn organisatie; werknemer: persoon die op basis van een arbeidsovereenkomst arbeid verricht bij de werkgever, daaronder begrepen een persoon als bedoeld in artikel 10d lid 1 of lid 2 Pw met wie de werkgever een dienstbetrekking is aangegaan, dan wel dit van plan is.

Hoofdstuk 2. Beleid Artikel 2. Evenwichtige verdeling 1. Het college biedt de doelgroep ondersteuning bij de re-integratie naar de arbeidsmarkt voor zover het college deze ondersteuning noodzakelijk vindt. 2. Het college onderzoekt de individuele wensen, acties gericht op vergroting van zelfstandigheid, mogelijkheden en capaciteiten van een persoon om de ondersteuning zo doelmatig en duurzaam mogelijk te realiseren. Waar mogelijk wordt rekening gehouden met individuele wensen. Het college legt dat vast in het trajectplan van de persoon. 3. Het college houdt bij het aanbieden van de in deze verordening opgenomen voorzieningen rekening met de omstandigheden en functionele beperkingen van de persoon. De omstandigheden hebben in ieder geval betrekking op zorgtaken van die persoon en de mogelijkheid dat de persoon is opgenomen in het doelgroepregister of gebruik maakt van de voorziening beschut werk. Onder zorgtaken wordt in ieder geval verstaan: a. de opvang van ten laste komende kinderen tot 5 jaar; en b. de noodzakelijkheid van het verrichten van mantelzorg. 4.