210624 Accountantsverslag 2020 gemeente Elburg - getekend.pdf

24 juni 2021

ACCOUNTANTSVERSLAG 2020

Gemeente Elburg

Aanbiedingsbrief

Aan:

Geachte leden van de raad,

de raad van de gemeente Elburg T.a.v. mr. M.C. Luiting, raadsgriffier Postbus 70 8080 AB ELBURG

Wij hebben de jaarrekening 2020 van gemeente Elburg (hierna te noemen: ‘gemeente’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 22 september 2020, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2020. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies van de jaarrekeningcontrole opgenomen. Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de verantwoordelijke wethouder. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders.

Groningen, 24 juni 2021 Kenmerk: 1050169 /RvH/IB/RHB/DC/009

Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Dit jaar kwamen daar nog de gevolgen van het coronavirus bij, waardoor wij niet bij u op locatie konden langskomen en alle informatie en vragen digitaal hebben moeten afstemmen. Het gevolg hiervan was een iets minder efficiënt proces vanwege de inherente beperkingen aan de digitale middelen. Desondanks denken wij dat het proces goed is verlopen. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,

Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA

VOLGENDE PAGINA

INHOUDSOPGAVE

DASHBOARD

drs. R.H. Bouman RA

Inhoudsopgave

1. DASHBOARD

2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE

4. BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE

4

1. Dashboard

1.1 Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING

AANDACHTSPUNTEN VOOR 2021



De jaarrekening 2020 is getrouw.



De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2020 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen.



5

Behoudens één fout vanuit de controle van Jeugd ZIN bij Meerinzicht zijn alle controleverschillen ten aanzien van getrouwheid gecorrigeerd in de definitieve jaarstukken.



De onzekerheden blijven onder de goedkeuringstolerantie.



Jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.



De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.



De WNT is nageleefd.



Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de SiSabijlage.

RESULTAAT 2020

Naar aanleiding van onze controle over het boekjaar 2020 willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende top 3 van aandachtspunten voor 2021 benoemen.

1.

Naleving Europese en interne aanbestedingsregels;

2.

Grip op lasten van sociaal domein;

3.

De invoering rechtmatigheidsverantwoording.

In onze managementletter en vorig accountantsverslag hebben wij aandacht gevraagd voor de gevolgen van Corona. De gemeente heeft dit toereikend toegelicht in de jaarrekening. Zie paragraaf 2.1 voor een nadere toelichting.

Ontwikkeling GREX:



voor € 428.000 volgen fouten uit de controle op de aanbestedingsrechtmatigheid;



voor het overmatig saldo verlofdagen is voor boekjaar 2020 een schuld opgenomen in lijn met het BBV ad € 135.000;



tussentijdse winstname van overige exploitaties betreft in totaal € 940.000 per ultimo boekjaar.

Ontwikkeling Sociaal Domein: 

voordeel van € 0,6 miljoen ten opzichte van de begroting na wijzigingen;



geen sprake van aansluitingsverschillen productieverantwoording en gemeentelijke lasten;



JAARREKENING

Saldo van baten en lasten

2.107

-/- 1.912

-/- 1.386

2.472

721

560

Resultaat



Voordeel programma t.o.v. begroting RO ad. € 1,1 miljoen. Hiervan maakt de winstneming ad. € 940.000 een belangrijk deel uit. De winstneming heeft geen resultaatimpact omdat deze is toegevoegd aan de reserve bouwgrondexploitaties.



Voordeel programma Economie t.o.v. begroting ad. € 1,1 miljoen onder andere als gevolg van uitputting van het Corona budget van €0,9 miljoen. Het voordeel is toegevoegd aan de reserve.

UW FINANCIËLE POSITIE VERGELEKEN

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

1,70

1,60



uit de dossiercontroles WMO blijkt een formele onrechtmatigheid ten aanzien van de registratie van brondocumenten;



De besteding 2020 inzake de ToZo-regeling is formeel onrechtmatig als gevolg van leemtes in de identificatievereisten;

1,30

uit de dossiercontrole van uw jeugdzorglasten uitbesteed aan Meerinzicht blijkt een fout ad. € 198.000 en een onzekerheid ad. € 345.000.

1,10



onzekerheid binnen het Sociaal Domein (WMO en Jeugdzorg) gedaald van € 720.000 naar € 562.000.

DASHBOARD

Begroting (na wijziging)

De volgende zaken vallen op:

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

de stijging van de waarde van de grondexploitaties wordt met name veroorzaakt door de nieuwe exploitaties van De Haven (BW: € 741.000) en Broeklanden Fase II (BW: € 2.669.000)

2020

Mutatie reserves

ONTWIKKELING GREX / Sociaal Domein



(x €1.000)

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

1,50

1,59 1,49

1,40

1,63

1,48

1,20 1,00 JR19

BIJLAGEN

PB20

JR20

PB21

6

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole 2.2 De jaarrekening is getrouw & rechtmatig

2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening 2.4 Aandachtspunten voor 2021

2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole (1/2)

COVID-19 grote impact op boekjaar 2020

Zie hiervoor onze management letter en de BADO-notitie

7

Inleiding: COVID-19 en de jaarrekening 2020 De situatie en ontwikkelingen rond het coronavirus hebben een grote impact gehad op het afgelopen jaar en dus ook op de jaarrekening over het boekjaar 2020. Ook voor 2021 zal dit naar verwachting nog in belangrijke mate het geval zijn. Wij hebben in onze management letter u hierover ook al geïnformeerd en zijn de afgelopen periode meerdere keren in overleg geweest met uw organisatie. Eind februari is de BADO-notitie met betrekking COVID-19 “effecten en risico's voor decentrale overheden” uitgekomen. In deze notitie is een groot aantal aandachtspunten beschreven voor het opstellen en controleren van de jaarrekening 2020. Deze notitie is behandeld in de Sectorcommissie Decentrale Overheden van de NBA en is daarmee ook richtinggevend geweest bij onze controle van de jaarrekening 2020. Wij verwijzen voor deze aandachtspunten, de impact op getrouwheid en rechtmatigheid, de controleaanpak en de specifieke attentiepunten ten aanzien van de posten in de jaarrekening naar deze notitie (zie: notitie-effecten-en-risicos-corona-voor-jaarrekening2020-decentrale-overheden.pdf (nba.nl)). In deze paragraaf informeren wij u over het proces van onze controle in relatie tot COVID-19 en onze specifieke bevindingen die impact hebben op onze controle, de verslaggeving en onze controleverklaring.

Voor een analyse van het resultaat verwijzen wij naar de jaarrekening (paragraaf Corona) en naar paragraaf 3.1 van dit verslag.

Het proces van de totstandkoming en controle van de jaarrekening is goed verlopen

De gevolgen van COVID-19 zijn nader toegelicht in pagina 92

De totstandkoming van de jaarrekening en het proces van de controle in relatie tot COVID-19 Zoals aangegeven in onze aanbiedingsbrief heeft zowel het samenstellen van de jaarrekening als onze controle grotendeels digitaal en op afstand plaatsgevonden. Naar aanleiding van dit proces hebben wij de volgende opmerkingen: • Ook al zijn we het digitale werken al meer dan een jaar gewend, het blijft prettig om te constateren dat het mogelijk is geweest de jaarrekening tijdig op te stellen en te controleren. De samenwerking was, ondanks alle COVID-19 maatregelen, plezierig en constructief. • Het proces heeft als gevolg van COVID-19 geen noemenswaardige vertraging opgelopen. • De controle van rechtmatigheid en de prestatielevering van het Sociaal Domein heeft mede gezien de vooraf benoemde aandachtspunten relatief meer inspanning gekost dan voorgaand jaar. • De specifieke situaties die naar aanleiding van corona geen prestatielevering kennen zijn door de gemeente Elburg geschetst in de paragraaf corona als onderdeel van de jaarstukken. • De specifieke werkzaamheden als gevolgd van corona zijn aan de voorkant met uw organisatie afgestemd. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid dit proces met u te evalueren. Impact op verslaggeving Het BBV kent zoals bekend een aantal verplicht voorgeschreven paragrafen.

Het staat de gemeente vrij om naast de verplichte paragrafen zelf paragrafen aan de begroting of jaarstukken toe te voegen. COVID-19 is een gebeurtenis die niet slechts aan één programma of taakveld is toe te rekenen. Het heeft betrekking op de gehele gemeente en heeft betrekking op veel programma’s en taakvelden. De gemeente heeft er daarom voor gekozen om in één overzichtelijke paragraaf toe te lichten welke gevolgen COVID-19 op de gemeente Elburg heeft (gehad) en welke maatregelen, activiteiten en werkzaamheden de gemeente heeft genomen. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij naar de paragraaf corona van de jaarrekening.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole (2/2)

Geen controlebevindingen of onzekerheden vanuit de ToZo-regeling

8

ToZo-regeling De Tijdelijke overbruggingsregeling Zelfstandige ondernemers (ToZo) is een van de steunmaatregelen van het kabinet om zelfstandige ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis en voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen op te vangen. De regeling kent verschillende tranches met verschillende rechtmatigheidsvereisten:  ToZo 1: aanvragen tussen 1 maart 2020 tot 1 juni 2020 

ToZo 2: aanvragen vanaf 1 juni 2020 tot 1 oktober 2020



ToZo 3: aanvragen vanaf 1 oktober 2020 tot 1 april 2021

Uw gemeente heeft in het kader van de ToZo-regeling een voorschot van het rijk ontvangen van € 4,2 miljoen. Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af aan het rijk. De bestedingen in het kader van de ToZo-regeling over 2020 bedragen € 1,2 miljoen voor levensonderhoud en € 0,4 miljoen verstrekking in het kader van bedrijfskapitaal. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd aan de hand van de aanwijzingen van het ministerie in de nota verwachtingen accountantscontrole d.d. 8 april 2021 en de nadere richtlijnen van de sector commissie decentrale overheden van de NBA. Uit onze controle zijn geen fouten of onzekerheden gebleken. Wij hebben wel drie formele onrechtmatigheden geconstateerd. Deze zijn gerapporteerd in de SiSa bijlage B. Deze hebben geen gevolgen voor ons oordeel. Wij hebben de toetsing van fouten en onzekerheden in ons oordeel meegewogen aan de hand van de aanwijzingen zoals opgenomen in hoofdstuk 9 van de nota verwachtingen accountantscontrole en gerapporteerd in bijlage B bij dit rapport. Op grond van de ToZo-regeling worden fouten en onzekerheden verwerkt in de definitieve rijksbijdrage ToZo. Wij achten deze voor de gemeente Elburg nihil.

Verantwoording verplichting stuwmeer verlofdagen (netto vlottende schulden, <1 jaar) Conform het BBV dienen eventuele reserveringen ten aanzien van vakantiegeld en –dagen niet te worden verantwoord als schuld bij een gelijkblijvend saldo. Ten aanzien van de reservering vakantiedagen dient echter in het geval van een eventueel stuwmeer/spaarverlof wel een schuld opgenomen te worden op basis van artikel 44, lid 1a, BBV. Door corona is een algemene ontwikkeling als gevolg van het thuiswerken dat er meer sprake is van de opbouw van verlofuren ten opzichte van voorgaande jaren. Elburg heeft inzichtelijk gemaakt hoe de verhouding is van het verlofsaldo per ultimo boekjaar ten opzichte van voorgaande jaren. Hieruit blijkt dat het boekjaar 2020 een significant hoger totaal verlofsaldo kent. In overleg met Elburg is derhalve besloten om een aanvullende schuld door te voeren in de jaarrekening ad. €135.000 voor het stuwmeer aan verlofdagen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.2 De jaarrekening is getrouw

De jaarrekening 2020 is getrouw

9

Wij hebben bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Elburg een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid. Een goedkeurende verklaring met betrekking tot getrouwheid betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2020 als van de activa en passiva per 31 december 2020 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Wij hebben diverse controleverschillen geconstateerd welke door de gemeente zijn gecorrigeerd, behoudens de fout inzake Jeugd ZIN vanuit de controle bij Meerinzicht. Naast de geconstateerde en verwerkte controleverschillen en de fout bij Jeugd ZIN van Meerinzicht, zijn tijdens onze controle tevens resterende onzekerheden geconstateerd ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 25.000 (op basis van het controleprotocol, vastgesteld door de gemeente Elburg) rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

Sociaal Domein – PGB Jeugdzorg en WMO

-

174

§4.2

Sociaal Domein – WMO ZIN

-

43

§4.2

Sociaal Domein – Jeugdzorg ZIN

198

345

§4.2

Totaal

198

562

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

707

2.121

Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie

25

25

Getrouwheid

Wij concluderen dat de resterende onzekerheden zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening

De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2020 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen

10

Naast de gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn de volgende controleverschillen ten aanzien van het aspect rechtmatigheid geconstateerd. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 25.000 (op basis van het controleprotocol) rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.

POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

Ongesaldeerde getrouwheidsfouten en/of onzekerheden

198

562

§2.2

Aanbestedingsrechtmatigheid

428

Totaal

626

562

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

707

2.121

Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie

25

25

Rechtmatigheid §4.4

Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen en/of onzekerheden zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de rechtmatigheid. Formele onrechtmatigheid op de digitale archivering van WMO-dossiers

Formele onrechtmatigheidsfout op de registratie van WMO-dossiers Vanuit onze controle op de zorg in natura WMO is een formele onrechtmatigheid vastgesteld. De achtergrond van de onrechtmatigheid betreft de afwezigheid van brondocumentatie in de vorm van een aanvraag en beschikking. Voor enkele dossiers zijn betreffende stukken per heden niet meer bewaard door de gemeente Elburg. Het recht op zorg is wel aangetoond middels een gespreksverslag vanuit de consulent, echter door de afwezigheid van brondocumentatie identificeren wij wel een formele onrechtmatigheid ten aanzien van de registratie. Deze formele onrechtmatigheid werkt niet door in ons oordeel. Wij raden u aan om het (digitale) archiveringsproces te verbeteren om herhaling van de formele onrechtmatigheid te voorkomen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.4 Aandachtspunten voor 2021

11

Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2020 hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende aandachtspunten voor het komende jaar benoemen. Aanbestedingsrechtmatigheid Vanuit onze controle op de aanbestedingsrechtmatigheid is een fout ad. € 428.000 geconstateerd. Bij de uitvoering van onze controle op de spendanalyse van de VIC en vanuit onze aanvullende controlewerkzaamheden komen diverse aandachtspunten naar voren voor 2021. Voor diverse crediteuren bestaat het risico dat volgend boekjaar een rechtmatigheidsfout wordt gemaakt als gevolg van stijging van de kosten voor (met name) diensten tot boven de aanbestedingsdrempel terwijl dat vooraf niet werd voorzien. Wij benadrukken het belang van een goede inkoopstrategie aan de voorkant en een tussentijdse spendanalyse waarbij de VIC bijzonderheden kritisch evalueert. Op basis van onze bevindingen uit 2019 heeft de gemeente diverse contracten stopgezet en nieuwe aanbestedingen verricht middels samenwerkingsverbanden. Ook voor 2021 zijn al diverse acties in gang gezet om onrechtmatigheden voor 2021 te voorkomen of waar mogelijk te beperken. Zie verdere toelichting in paragraaf 4.4.

Grip op de lasten van het Sociaal Domein Conform voorgaand jaar blijft een aandachtspunt voor de gemeente Elburg de grip op de uitgaven binnen het Sociaal Domein. Vanuit uw jaarstukken is zichtbaar dat u als gemeente deze zorgen deelt. Zie voor een cijfermatige toelichting van uw lasten binnen het sociaal domein paragraaf 4.2, Sociaal Domein. Op basis van de gerealiseerde cijfers over 2020 is ten opzichte van de begroting 2020 (na wijziging) sprake van hogere lasten(€ 4,2 miljoen) binnen het programma Sociaal Domein. Tegenover deze lastenoverschrijdingen zijn baten verantwoord. De belangrijkste oorzaken voor de lastenoverschrijding betreffen de uitvoering van de ToZo (€ 1,6 miljoen) en de overname van hulpmiddelen van een failliet hulpmiddelencentrum als centrumgemeente (€ 1,7 miljoen). Specifiek voor de uitgavenstromen voor Jeugd/WMO/PGB betreft het een nadeel ad. € 0,3 miljoen. Betreffende ontwikkelingen in het boekjaar 2020 zijn verder toegelicht in paragraaf 4.2. Eerste jaar invoering rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording is vanuit onze voorgaande rapportages uitgebreid toegelicht. In 2021 zal het eerste jaar van uitvoering plaatsvinden. De gemeente Elburg dient komend jaar aandacht te geven aan de implementatie en uitvoering van de rechtmatigheidsverantwoording binnen de organisatie.

Wij denken graag met de gemeente Elburg mee bij vraagstukken die ontstaan gedurende de uitvoering van de rechtmatigheidsverantwoording.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

12

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Resultaat 2020 3.2 Dashboard financiële positie

3.3 Ons beeld van uw financiële positie

3.1 Resultaat 2020

Het verschil tussen het resultaat 2020 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 0,2 miljoen

13

Het resultaat van gemeente Elburg over het jaar 2020 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 161.000 voordelig. In het onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven: OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (x 1.000)

2020

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

VERSCHIL

Saldo van baten en lasten

2.107

-/- 1.912

4.019

Onttrekkingen reserves

7.006

7.903

-/- 897

Dotatie aan reserves

8.392

5.431

2.961

721

560

161

Resultaat

De belangrijkste afwijkingen binnen het saldo van baten en lasten ten opzichte van de begroting na wijzigingen worden veroorzaakt door de voordelen behaald vanuit: - programma’s Economie à € 1,145 miljoen en; - ruimtelijke ordening en volkshuisvesting à € 1,15 miljoen. Deze voordelen hebben middels aanvullende dotaties aan de reserves beperkte resultaatimpact. Voor een toelichting op specifieke verschillenverklaringen per programma verwijzen wij naar de toelichting per programma in de jaarrekening van de gemeente Elburg. Het resultaat 2020 ligt in lijn met het resultaat op basis van de begroting na wijzigingen. Het resultaat 2020 wijkt ongeveer 0,2% af van de totale begrote lasten (na wijziging). Op basis van onze ervaringsnorm bij decentrale overheden is een afwijking van 2-3% inherent aan een complex begrotingsproces.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.2 Uw financiële positie vergeleken

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

SOLVABILITEITSRATIO

1,70 1,60 1,50

14

1,59 1,49

70,0% 1,63

60,0% 50,0%

1,40

61,0%

50,0%

54,0%

40,0%

1,48

1,30

30,0%

1,20

20,0%

1,10

10,0%

1,00

34,1%

PB20

JR20

PB21

GECORRIGEERDE NETTO SCHULDQUOTE

Gemid. NL*

JR19

PB20

JR20

PB21

RATIO GRONDEXPLOITATIE

60,0%

14,0%

50,0% 33,0%

36,0%

10,0%

30,0%

Gemid. NL*

20,0%

Gemeente 13,0% JR19

PB20

JR20

8,0%

Gemid. NL*

4,0% 0,0%

PB21

Gemeente

6,0% 2,0%

8,0%

0,0%

12,7%

12,0%

48,2%

40,0%

4,0% 0,0% JR19

1,0% BP20

JR20

0,0% BP21

* De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde over 2019 voor gemeenten in de categorie 25.000 – 50.000 inwoners. Data gebaseerd op www.findo.nl

DASHBOARD

Gemeente

0,0% JR19

10,0%

59,0%

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.3 Ons beeld van uw financiële positie

Kengetallen moeten in relatie tot elkaar worden bezien

Signaleringswaarden GTK 2020 als referentiewaarden Uw financiële positie is goed Uw weerstandsvermogen is goed

15

Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark.

Signaleringswaarden volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld dat vanaf begrotingsjaar 2021 gaat gelden. In het GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als referentie gebruikt bij ons beeld van uw financiële positie. Weerstandsvermogen gemeente Elburg is goed In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 13,6 miljoen, waarvan € 13,4 miljoen als incidenteel is verantwoord. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De gemeente Elburg heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 8,4 miljoen. Het weerstandsvermogen van de gemeente Elburg is conform voorgaand jaar volgens het GTK 2020 goed te noemen. Solvabiliteit en netto-schuldquote De solvabiliteit bedraagt ultimo 2020 59%. Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente Elburg in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen.

De gemeente kan aan haar langetermijnverplichtingen voldoen

De gecorrigeerde netto-schuldquote bedraagt 8%. De netto-schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. Het is opvallend dat de begrote netto-schuldquote significant afwijkt van de realisatie. Wij adviseren u de voorspelbaarheid hiervan te evalueren. Zowel de solvabiliteit als de netto-schuldquote laten een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020).

Financieel risico als gevolg van de grondexploitatie is laag

Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente Elburg is laag conform voorgaand jaar, doordat de grondpositie (de boekwaarde van de grond) ten opzichte van de totale baten relatief laag is. De ratio grondexploitatie < 20% is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020. Wij achten deze risicoweging bij Elburg ook van toepassing gezien de omvang van de boekwaardes van de exploitaties per ultimo boekjaar en de verkopen van de exploitaties goed verlopen. De ratio is gestegen naar 4% als gevolg van twee nieuwe in exploitatie genomen gronden gedurende boekjaar 2020.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

16

4. Belangrijkste bevindingen 4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording 4.2 Sociaal Domein uitgelicht 4.3 Ontwikkeling grondexploitaties 4.4 Aanbestedingsrechtmatigheid 4.5 Begrotingsrechtmatigheid 4.6 BBV, WNT en SiSa

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (1/2)

Zie management letter 2020 voor de aandachtspunten in de interne beheersing Onze aanpak voor 2020 is vooral gegevensgericht

17

Interne beheersing en onze aanpak voor 2020 Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze management letter d.d. 23 februari 2021. Samenvattend hebben wij geconstateerd dat er bij uw gemeente, net als veel andere gemeenten, nog aandachtspunten resteren. Dit betekent niet dat uw gemeente niet in control is, maar wel dat het in control zijn voor ons niet toetsbaar blijkt aan de hand van controlesporen in de processen en systemen. Derhalve konden wij het afgelopen jaar voor onze controle (nog) niet steunen op uw interne beheersing en hebben wij de jaarrekening voornamelijk achteraf en gegevensgericht gecontroleerd (middels deelwaarnemingen, cijferbeoordelingen, steekproeven etc.). De invoering van uw nieuwe financiële systeem biedt hiervoor een nieuwe mogelijkheid om systeemgericht beheersing in te richten.

Aandacht voor frauderisicobeheersing

Fraude De komende jaren zal er vanuit de accountantscontrole nog nadrukkelijker aandacht worden gegeven aan fraudepreventie. Onze beroepsorganisatie de NBA heeft hiertoe een notitie “Best practice maatregelen frauderisicobeheersing voor bestuurders en toezichthouders” onderhanden. In deze notitie komt nadrukkelijk de rol van bestuurders en toezichthoudende organen zoals de gemeenteraad bij het voorkomen en detecteren van fraude aan de orde. Door de nadruk te leggen op het voorkomen van fraude kunnen de gelegenheden tot fraude afnemen. Dit vraagt om actief toezicht op risico’s en beheersmaatregelen ter voorkoming van fraude. Ook de accountant heeft hierin een belangrijke rol. Landelijk vinden er diverse pilots plaats waar in de controleverklaring 2020 van de accountant uitgebreider wordt gerapporteerd over het thema fraude. De best practice van de NBA is erop gericht het fraudebewustzijn en de frauderisicobeheersing te vergroten. U kunt bijvoorbeeld één of meerdere onderkende frauderisico’s (en indien van toepassing de interne beheersingsmaatregelen die zijn genomen om deze frauderisico’s te mitigeren) nader laten onderzoeken door de interne audit afdeling, een accountant of gespecialiseerde (fraude)onderzoekers.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (2/2)

Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2021

18

Update Invoering rechtmatigheidsverantwoording door het college met ingang van 2021 In onze eerdere rapportages zijn wij uitgebreid ingegaan op de ontwikkeling van de rechtmatigheidscontrole door de externe accountant naar de rechtmatigheidsverantwoording door het college. De commissie BBV heeft in december 2020 de conceptnotitie rechtmatigheidsverantwoording met de nadere spelregels voor de rechtmatigheidsverantwoording ter consultatie openbaar gemaakt. Wij hebben vernomen dat op deze consultatie veel reacties zijn binnengekomen die door de commissie BBV worden verwerkt. Gelijktijdig vindt de wetsbehandeling in de Tweede Kamer plaats. Daarna volgen nog de nodige aanpassingen van het BBV en andere wetgeving. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Wij verwachten dat dit voor de meeste gemeenten een uitdaging is, maar naar onze mening ook een kans voor uw organisatie en interne beheersing. Wanneer de rechtmatigheidsverantwoording met terugwerkende kracht wordt ingevoerd, wordt de gemeente Elburg met ingang van verslagjaar 2021 immers zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording en moet het college een (onderbouwde) mededeling doen omtrent de naleving van de rechtmatigheid.

De wetswijziging is niet alleen een technische verandering maar ook een cultuurverandering die effect heeft op de bedrijfsvoering van de organisatie.

Stand van zaken binnen uw gemeente

Stand van zaken binnen uw gemeente Zoals in de aandachtspunten aangegeven dient de gemeente Elburg nog stappen te nemen ter voorbereiding op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Elburg heeft een concreet actieplan geformuleerd waarbij uw verbijzonderde interne controle een belangrijke rol speelt. De speerpunten van de actiepunten betreffen het vergroten van de kennis binnen de organisatie, controle van balansmutaties, de rol van proceseigenaren te formaliseren en aanvullende aandacht op het ontwikkelen van IT-gerichte audits. Het implementeren van een plan van aanpak om te voldoen aan de (minimale) wettelijke vereisten van de rechtmatigheidsverantwoording ultimo boekjaar 2021 dient de gemeente Elburg nog stappen in te zetten.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal Domein uitgelicht (1/3)

Sociaal Domein 2020 bedragen circa € 13,7 miljoen

19

Sociaal Domein in de jaarrekening De lasten van gemeente Elburg met betrekking tot het Sociaal Domein inzake de Jeugdzorg en WMO (PGB en ZIN) bedragen over 2020 circa € 13,7 miljoen. In hoofdlijnen zijn deze lasten als volgt opgebouwd: 2019

Begroting 2020 na wijzigingen

2020

Jeugdzorg ZIN

€ 7,4 miljoen

€ 8,0 miljoen

€ 8,1 miljoen

WMO ZIN

€ 4,5 miljoen

€ 4,8 miljoen

€ 5,0 miljoen

PGB

€ 0,5 miljoen

€ 0,6 miljoen

€ 0,6 miljoen

Totaal

€ 12,4 miljoen

€ 13,4 miljoen

€ 13,7 miljoen

ONDERDEEL

De lasten inzake het Sociaal Domein zijn € 0,3 miljoen hoger ten opzichte van de begroting na wijziging. Dit verschil inzake de lasten is grotendeels afkomstig vanuit de WMO zorg in natura. De lastenstromen zorg in natura WMO en jeugdzorg zijn in lijn met de begroting 2020 na wijzigingen. De gemeente Elburg heeft middels haar wijzigingen op de primaire begroting 2020 goed ingespeeld op de stijging van lasten binnen het Sociaal Domein. De primaire begroting had initieel € 0,8 miljoen minder lasten begroot voor de Jeugdzorg en WMO ten opzichte van de begroting 2020 na wijzigingen. Gezien de stijging van de lasten binnen de Jeugdzorg ten opzichte van voorgaand jaar, blijft de grip op deze lasten een aandachtspunt wat ons betreft.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal Domein uitgelicht (2/3)

Fout PGB mede gebaseerd op projectiebrieven

Geraamde fout in de persoonsgebonden budgetten De SVB controleert zorgovereenkomsten, toetst facturen en declaraties en betaalt uit aan zorgverleners of andere instellingen. Uw gemeente verstrekt de beschikkingen PGB en is verantwoordelijk voor een adequate cliëntregistratie en het vaststellen van de prestatielevering. Uit de accountantscontrole 2020 bij de SVB blijkt dat landelijk sprake is van een afkeurend oordeel. Ten aanzien van de rechtmatigheidsfouten zijn de foutpercentages opgenomen in de gemeente specifieke projectiebrieven. Voor gemeente Elburg zijn de percentages voor rechtmatigheidsfouten en voor getrouwheidsfouten voor zowel de WMO als Jeugdzorg opgenomen in onderstaande tabel: PGB PER CATEGORIE

Rechtmatigheid fouten en financiële fouten PGB onder rapporteringstolerantie Onzekerheden PGB geraamd op € 174.000

DASHBOARD

20

FINANCIËLE RECHTMATIGHEIDSFOUT

FINANCIËLE GETROUWHEIDSFOUT

Jeugdzorg

1,45%

1,98%

WMO

1,70%

1,87%

De financiële rechtmatigheidsfout en getrouwheidsfouten voor PGB voor de gemeente Elburg zijn onder de rapporteringstolerantie. Tevens is het verschil tussen de verantwoording in de jaarrekening en de verantwoording van de SVB van gesaldeerd onder de rapporteringstoleranties. In het kader van de rechtmatigheid is er derhalve geen sprake van een controleverschil ten aanzien van de PGB. De SVB toetst niet op levering van de zorg. Hierdoor is er sprake van een onzekerheid. De processen van PGB Jeugdzorg en WMO lopen op een aantal onderdelen verschillend, waardoor voor Jeugdzorg en WMO niet dezelfde zekerheid wordt verkregen. Tevens verkrijgt de gemeente aanvullende zekerheid vanwege de ontvangsten van het CAK. Op basis van het zekerheidspercentage dat de gemeente Elburg hierdoor verkrijgt, zijn de onzekerheden voor PGB geraamd op circa € 174.000. Wij hebben een review gedaan en kunnen steunen op de werkzaamheden van de accountant van de SVB. Daarbij concluderen wij dat de formele fouten zoals geconstateerd door de accountant van de SVB geen impact hebben op het rechtmatigheidsoordeel over de jaarrekening 2020 van uw gemeente.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal Domein uitgelicht (3/3)

Onzekerheid ten aanzien van prestatielevering Productieverantwoordingen liggen in lijn met de gemeentelijke lasten Resterende onzekerheid WMO ZIN circa € 43.000

Totale onzekerheid Jeugdzorg circa € 345.000

21

WMO ZIN Gemeente Elburg heeft vanuit de WMO ZIN voor een bedrag van circa € 2,4 miljoen aan productieverantwoordingen ontvangen van zorginstellingen. De toekenning van voorzieningen in het kader van WMO ZIN vindt plaats vanuit de gemeente Elburg. De gemeente heeft derhalve zelf inzicht in de cliënten en de gemaakte afspraken. De gemeente heeft een IC-plan opgesteld waarin de wijze van verantwoorden is opgenomen. Met betrekking tot de lasten WMO ZIN vraagt de gemeente Elburg per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol. Uit onze controle blijkt dat er door de gemeente Elburg verschillen zijn geconstateerd tussen de eigen administratie en de productieverantwoordingen welke zijn voorzien van een controleverklaring. De productieverantwoordingen zijn in lijn met de lasten in de jaarrekening. Tevens is van een aantal zorginstellingen geen controleverklaring ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering, zowel omtrent de getrouwheid als rechtmatigheid van deze lasten.

Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente, de ervaringen uit voorgaande jaren, de uitkomsten van de in 2020 ontvangen controleverklaringen en de ontvangen bestuursverklaringen ramen wij het bedrag van deze resterende onzekerheid in totaliteit op € 43.000. Jeugdzorg ZIN Conform voorgaand jaar heeft de gemeente Elburg de uitvoering van de zorg in natura inzake de jeugdzorg uitbesteed aan de instantie Meerinzicht. Uit de controle van Meerinzicht blijkt dat van een aantal dossiers onvoldoende controle-informatie is ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Deze onzekerheid betreft € 282.000. De aanvullende onzekerheid ad. € 63.000 is een gevolg van onvoldoende controle-informatie omtrent de getrouwheid van de toetsing op de recht, hoogte en duur van de toegekende zorg. De uitkomsten van de controle bij Meerinzicht zijn net zoals voorgaand jaar relatief laat beschikbaar. Begin juni is voor u en voor als accountant pas duidelijk hoe groot de fout en onzekerheid is voor Jeugdzorg ZIN. Wij raden u aan om afspraken te maken met Meerinzicht om de fouten en onzekerheden af te laten nemen en de uitkomsten van de controle door hun accountant eerder met u te delen.

Fout inzake de prestatielevering Jeugdzorg circa € 198.000

De totale fout aangaande de prestatielevering van de zorg is vastgesteld op € 198.000. De geconstateerde fout ziet toe op de gefactureerde zorg waar geen daadwerkelijke prestaties zijn vastgesteld op basis van de controle-informatie. Voor de toetsing op de recht, hoogte en duur van de toegekende zorg zijn geen fouten vastgesteld. Uit onze controle blijkt dat er géén verschillen zijn geconstateerd tussen de eigen administratie en de verantwoording van Meerinzicht, welke is voorzien van een controleverklaring, die de rapportagetolerantie overschrijden.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 Ontwikkeling grondexploitaties (1/2)

Redelijkheid belangrijkste schattingselementen vastgesteld

22

Actualisatie en bijstelling grondexploitaties De veruit grootste balanspost met betrekking tot onderhanden projecten betreft de voorraden (grondexploitaties). Door de invloed van de parameters (zoals kostenstijgingen, fasering, druk op verkoopprijzen, rente-effecten) die bepalend zijn voor de in de toekomst te realiseren opbrengsten hebben wij bij onze controle de grondexploitaties diepgaand gecontroleerd. De risico's voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot drie P’s:  Planning: Is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.  Programmering: In de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen etc.) in de projecten in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?  Prijs: Inherent gevolg van de economische crisis is dat de verkoopprijzen van woningen en dus van grond onder druk staan. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd, rekening houdend met het risico dat gronden later of in het geheel niet worden afgenomen? Deze drie P’s zijn tijdens de jaarrekeningcontrole besproken met uw medewerkers. Tijdens deze gesprekken zijn de uitgangspunten gechallenged.

De grondexploitaties zijn met deze uitgangspunten per 31 december 2020 geactualiseerd. Tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. De ontwikkeling van de boekwaarden Per ultimo 2020 is de boekwaarde van de grondexploitaties € 2,4 miljoen. Dit is een stijging ten opzichte van 2019 van € 2,7 miljoen wat met name wordt veroorzaakt door De Haven en Broeklanden II. De ontwikkeling van de boekwaarde van gronden in 2020 is als volgt weer te geven:

Cijfermatig beeld grondexploitaties en belangrijkste ontwikkelingen

BW 31-12-2019

Investeringen (incl. overboekingen)

Inkomsten

Resultaatneming /verlies

BW 31-12-2020

156

2.748

391

38

2.551

Heidezoom Vossenakker Zuid De Haven Overig

-/- 31 -/- 522 0 150

254 372 741 39

1.808 202 0 0

720 70 0 112

-/- 865 -/- 282 741 301

Totaal gronden

-/- 246

4.154

2.401

940

2.447

(*€ 1.000)

Bedrijventerrein Broeklanden (incl. Fase II)

Op de volgende pagina gaan wij verder in op de tussentijdse winstneming. DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 Ontwikkeling grondexploitaties (2/2)

Toepassing POC

Tussentijdse winst circa € 940.000

23

Winstneming Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. In de notitie Grondexploitatie is opgenomen dat voor winstneming de Percentage of Completion (POC) methode geldt: Voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd dient tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitaties winst te worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar de gemeente zullen toevloeien. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én 2. de grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én 3. de kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Voor de grondexploitaties van gemeente Elburg heeft deze methode geresulteerd in een winstneming van circa € 940.000 op totaalniveau. De winstneming komt met name uit de projecten: Heidezoom (€ 720.000) en Waterlanden (€ 98.000).

Een uitsplitsing op totaalniveau van de bouwgronden in exploitatie naar soort project is in het schema op de vorige pagina weergegeven. Hierbij is zichtbaar dat de boekwaardes van de exploitaties verder gedaald zijn. De grootste grondexploitaties qua boekwaardes zijn per jaareinde zoals weergegeven op de vorige pagina: De Haven (€ 741.000); Broeklanden Fase II (€ 2,7 miljoen). Dit zijn tevens de nieuwe in exploitatie genomen gronden van boekjaar 2020. In de jaarrekening 2019 waren deze gronden nog verantwoord als strategische gronden onder de materiële vaste activa. Verliesvoorziening In de verantwoording van de grondexploitaties is conform de jaarrekening 2019 geen verliesvoorziening voorzien.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.4 Aanbestedingsrechmatigheid

24

Aanbestedingen In het kader van de rechtmatigheidscontrole hebben wij de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan de hand van een zogenaamde spendanalyse (beoordeling achteraf van alle crediteuren op juiste naleving aanbestedingsregels). Ten aanzien van de aanbestedingen wordt door de Gemeente Elburg gesteund op de spendanalyse die achteraf plaatsvindt en wordt opgesteld door uw VIC. Een controle op het al dan niet aanbesteden wordt niet volledig afgedwongen in het inkoopproces en ook gedurende het jaar wordt onvoldoende analyse gedaan op de rechtmatigheid van de aanbestedingen. Uit de intern uitgevoerde spendanalyse over boekjaar 2020, blijkt dat uw VIC bovenstaande genoemde aandachtspunten heeft onderbouwd. Het verder aanscherpen van de uitwerking van de spendanalyse betreft een aandachtspunt. Middels de SDO-notitie heeft Elburg de rechtmatigheid van de lasten van ICT en de lasten omtrent de inhuur van personeel benoemd als aandachtspunten. Uw VIC heeft naar aanleiding hiervan een position paper opgesteld aangaande de rechtmatigheid van lasten die gemaakt zijn voor uw ICTactiviteiten en ten aanzien van uw inhuur personeelslasten. Uit onze controle volgt een onrechtmatigheid van € 372.000 (2019: €156.000) aangaande de ICT-lasten voor specifieke modules, waarbij deze het drempelbedrag overschrijden op basis van 4 jaar.

Deze uitkomst ten aanzien van de ICT-lasten is met € 126.000 gestegen ten opzichte van voorgaand jaar. De overige onrechtmatigheid betreft € 56.000 (2019: € 343.000) aan lasten omtrent inhuur personeel, dit betreft een daling ad. € 287.000 ten opzichte van voorgaand jaar.

Voor diverse crediteuren bestaat het risico dat volgend boekjaar een rechtmatigheidsfout wordt gemaakt als gevolg van stijging van de kosten voor (met name) diensten tot boven de aanbestedingsdrempel terwijl dat vooraf niet werd voorzien. Wij benadrukken het belang van een goede inkoopstrategie aan de voorkant en een tussentijdse spendanalyse waarbij de VIC bijzonderheden kritisch evalueert. Op basis van onze bevindingen uit 2019 heeft de gemeente diverse contracten stopgezet en nieuwe aanbestedingen verricht middels samenwerkingsverbanden. Ook voor 2021 zijn al diverse acties in gang gezet om onrechtmatigheden voor 2021 te voorkomen of waar mogelijk te beperken. Een voorbeeld van een dergelijk actiepunt is de invoering van uw nieuwe financiële systeem, waarin aanvullend een kwaliteitstoets is toegevoegd bij de bepaling van de inkoopstrategie. Naar aanleiding van de uitgevoerde spendanalyse zijn derhalve voor in totaal € 428.000 (2019: € 496.000) onrechtmatigheden vastgesteld die boven de rapporteringstolerantie uitkomen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Begrotingsrechtmatigheid (1/2)

Begrotingsrechtmatigheid

25

Lastenoverschrijdingen in het kader van begrotingsrechtmatigheid In totaal heeft uw gemeente circa € 66,7 miljoen aan lasten begroot na wijziging, tegenover circa € 70,7 miljoen aan werkelijke lasten in 2020. Dit is in totaal een overschrijding van € 4,0 miljoen (6,0%). Aan baten had uw gemeente een bedrag van € 67,2 miljoen begroot na wijziging, tegenover € 71,5 miljoen aan werkelijke baten in 2020. In totaal gaat het om een hogere realisatie van baten van € 4,3 miljoen (6,4%). Naast het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten kent een gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. In 2020 is er per saldo circa € 1,4 miljoen aan de reserves gedoteerd, zodat het gerealiseerde resultaat € 0,7 miljoen positief bedraagt. De gemeenteraad autoriseert de begroting en stelt de kaders voor het college vast. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid binnen de gestelde begroting. Begrotingsafwijkingen dienen tijdig gesignaleerde en gerapporteerd te worden aan de gemeenteraad.

Bij begrotingsoverschrijdingen die niet gedurende het jaar zijn voorgelegd aan de gemeenteraad is formeel sprake van een onrechtmatigheid. Echter hoeven deze overschrijdingen niet altijd te worden meegewogen in het accountantsoordeel bijvoorbeeld indien de overschrijdingen geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerd opbrengsten of overschrijdingen bij open-einderegelingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten zijn de begrotingsoverschrijdingen nader weergegeven en geanalyseerd.

Controle begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de raad nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zie hierna voor een overzicht van de lastenoverschrijdingen per programma en de overschrijdingen van investeringskredieten.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Begrotingsrechtmatigheid (2/2)

Overschrijding lasten op twee programma's

26

Zoals blijkt uit de figuur op deze pagina is op drie programma’s een begrotingsoverschrijding op de lasten te constateren. Deze zijn in te delen in de onderstaande categorieën zoals opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. ONRECHTMATIG

Geen sprake van onrechtmatigheden

LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA

BEGROTINGSAFWIJKING

1. Bestuur, ondersteuning (totaal € 244.000)

Betreft overschrijdingen welke worden gecompenseerd door opbrengsten

6. Sport, cultuur en recreatie (totaal € 278.000)

Betreft overschrijdingen welke veroorzaakt worden door: - extra kapitaallasten in verband met vervroegde afschrijvingen bij verkoop van een pand. - extra onvoorziene uitgaven bij open einde regelingen welke pas bij het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

P

7. Sociaal Domein (totaal 3.123.000)

Betreft overschrijdingen welke worden gecompenseerd door opbrengsten

P

TELT NIET MEE IN OORDEEL

TELT WEL MEE IN OORDEEL

P

Wij verwijzen voor een inhoudelijke en meer specifieke analyse van de begrotingsafwijkingen naar de analyse begrotingsafwijkingen, zoals opgenomen in de toelichting op de specifieke verschillenanalyses in de programma’s in de jaarrekening 2020 (vanaf pagina 9).

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.6 BBV, WNT en SiSa

27

BBV wordt nageleefd

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat gemeente Elburg de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd.

WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen.

Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2020 niet meer bedragen dan € 201.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2020 van de gemeente Elburg niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2020 van de gemeente Elburg voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Geen bevindingen SiSa-bijlage

Wij attenderen de gemeente Elburg op de publicatieplicht van haar WNT-gegevens. Voor boekjaar 2018 en 2019 dient de publicatie nog plaats te vinden. De gemeente Elburg kan middels de publicatie van het boekjaar 2020, de voorgaande boekjaren aanvullend publiceren. SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2020. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens Bijlage B.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

28

Bijlagen

A

Onze controle

B

Bevindingen SiSa-bijlagen

29

A. Onze controle

A. Onze controle (1/4)

30

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Elburg, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d. 22 september 2020 met kenmerk: ‘1050169/RB/IB/RvH/BD/DC/010’. Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 707.000.

Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 25.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe. Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij bevestigen dat we geen giften hebben gegeven aan dan wel aangenomen van de organisatie of haar personeel. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle (2/4)

31

Opdracht en controleaanpak Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 21 september 2020. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Onze controleaanpak is gebaseerd op een gegevensgerichte en risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. Daarnaast worden bedrijfsrisico’s beoordeeld die voortvloeien uit de strategie en operaties van gemeente Elburg. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. De risico’s met een hoge waarschijnlijkheid van het zich voordoen en mogelijk materiële impact hebben in onze controle meer aandacht gehad. Deze risico’s betreffen:  management override;  onjuiste waardering van de Grondexploitaties;  aanbestedingsrechtmatigheid;  de gevolgen van ongeautoriseerde handelingen in systemen.

Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2020 van gemeente Elburg aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij een goedkeurende controleverklaring, gedateerd op 24 juni 2021, afgegeven bij deze jaarrekening. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle van de jaarrekening 2020 zijn afdoende behandeld en onze controle is afgerond. Continuïteit De waarderingen in de jaarrekening van gemeente Elburg zijn gebaseerd op de veronderstelling dat gemeente Elburg als geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle (3/4)

Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen

De grondslagen van de jaarrekening 2020 zijn aanvaardbaar

DASHBOARD

32

De jaarstukken 2020 van uw gemeente bestaan uit:  het jaarverslag 2020 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);  de jaarrekening 2020 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden). In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2020.

In 2020 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle (4/4)

33

Fraude en non-compliance Onze controle is niet specifiek gericht op het ontdekken van fraude. Bij de planning voor de jaarrekeningcontrole, houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties op verschillende niveaus binnen de organisatie Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en de mogelijke fraudesituaties besproken met de directie en functionaris(sen) en met het college/de auditcommissie/de raad. Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben geen aanwijzingen voor materiële fraude opgeleverd. Bij de beoordeling van het risico omtrent corruptie hebben wij gekeken naar klant specifieke omstandigheden zoals de geografische plaats van de activiteiten, hebben we gekeken naar de sectoren waar corruptie meer dan gemiddeld voorkomt en hebben we beoordeeld in hoeverre buitenlandse wetgeving als de UK Bribery Act en de US Foreign Corrupt Practices Act van invloed kunnen zijn.

Wij hebben aandacht besteed aan de compliance met de voor u van toepassing zijnde wet- en regelgeving en overige bepalingen voor zover wij die van belang achten in het kader van onze controle van de jaarrekening. Bij die werkzaamheden hebben wij geen materiële non-compliance geconstateerd. Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze management letter 2020. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Voor de bevindingen aangaande de interim-controle verwijzen wij naar onze management letter 2020.