20240701 Woningbouwopgave gemeente Elburg

69

Verkavelingsstudie Doornspijk De verkavelingsstudie voor Doornspijk is ontworpen als een geleidelijke overgang die harmonieert met het bestaande, zich uitbreidend via erven naar ruim opgezette woningen aan de rand. Deze randwoningen fungeren als een natuurlijke overgang van bebouwing naar het omliggende landschap, waarbij ze een rafelrand vormen die de transitie benadrukt. De kavels aan de oostflank sluiten naadloos aan op de bestaande bebouwing langs de Lageweg. Ziegler Brandenhorst

Dit gebied kenmerkt zich door gevarieerde dorpswoningen met verschillende kavelgroottes en bebouwingsdichtheden. De erven creëren groen opgezette zones waar bebouwing zich in clusters verzamelt, omringd door bomen. Deze clusters vormen ruimtelijk gezien als het ware een erf. De opzet biedt flexibiliteit, waardoor families ervoor kunnen kiezen om samen te wonen in afzonderlijke huizen, terwijl de bebouwing ook afzonderlijk bewoonbaar is. De vrijstaande woningen en kavels met ruime opzet dienen als overgang naar het omliggende

Pinterest

Freco Huis

landschap. Hier wordt gestreefd naar het vermijden van een massieve muur die de bebouwing zou isoleren van de uitgestrekte velden. Het doel is om een naadloze integratie met het natuurlijke omringende landschap te bewerkstelligen. In de 2,8 hectare kunnen 50 woningen worden opgenomen. Dit komt neer op 18 woningen per hectare.

Mullers en Mullers

70

Oppervlaktes en aantallen 1. De bruto zoekgebieden zijn de zoekgebieden zoals die door het college zijn aangegeven. Het zoekgebied Doornspijk heeft een oppervlakte van 12,7 hectare. 2. Omdat er bestaande ontwikkelingen in de noordoost punt van het originele zoekgebied gaande zijn, is het originele zoekgebied verfijnd. Het nieuwe bruto zoekgebied heeft een oppervlakte van 8,9 hectare. De klimaateffectatlas is een hulpmiddel dat als eerste indicatie dient voor de verwachte gevolgen van klimaatverandering. Op basis van de klimaateffectatlas is het potentieel te ontwikkelen gebied binnen het zoekgebied een zone die parallel loopt langs de Lageweg. Dit is het gebied dat effectief voor woningbouw gebruikt kan worden en beslaat ongeveer 1/3 van het bruto zoekgebied. Een woonvlek bestaat uit; 1. Originele zoekgebied.

2. Hergedefinieërd zoekgebied met bestaande ontwikkelingen.

• • • • • •

Parkeren; Rijweg; Voetpad; Uitgeefbare grond; Watervoorziening; Groenvoorziening (speel groen / natuurlijk groen).

3. De potentieel te ontwikkelen woonvlek heeft een oppervlakte van ca. 3,1 hectare. Dit is op basis van bestaande perceelsgrenzen en inclusief volledig bestaande kavels.

3. Potentieel te ontwikkelen woonvlek met

4. Potentieel te ontwikkelen woonvlek met

behoud van bestaande kavels.

behoud van gedeeltelijke kavels.

Totale oppervlakte

20%

Wo/ha

31.019 m/ 3,1 ha

6.204

24

Totaal aantal woningen

74

4. In de potentieel te ontwikkelen woonvlek worden de bestaande kavels gedeeltelijk meegenomen. Totale oppervlakte

20%*

Wo/ha

28.318 / 2,8 ha

5.664

24

Totaal aantal woningen

67

5. In de potentieel te ontwikkelen woonvlek worden de bestaande kavels niet meegenomen. Totale oppervlakte

20%*

Wo/ha

19.539 / 2,0 ha

3.909

24

Totaal aantal woningen

48

6. In de proefverkaveling is er een netto uitwerking gemaakt.

5. Potentieel te ontwikkelen woonvlek zonder bestaande kavels.

Totale oppervlakte

20%*

Wo/ha

1,5 ha

3.000

24

Totaal aantal woningen

36

6. Proefverkaveling * De 20% oppervlakte is niet mee genomen in de berekening.

71

DISCLAIMER: Bij de zoekgebieden zijn we uitgegaan van bestaande landschappelijke waarden en gaan we uit van aansluiting op bestaande (recreatieve en functionele) verbindingsroutes.

Hoge zwarte enkeerdgronden Laardpolzolgronden Dekzandvlakte

Dekzandrug

Droogdal

Droogdal

Bodemkaart

Geomorfologische kaart

Aanmerkelijke toename van kans

Kleine kans door lage grondwaterstand

Grote toename

Hoogtekaart

Kans op grondwateroverlast. Geel is een aanmerkelijke toename op overlast. Groen is een kleine kans op toename.

73

1

2

3

4

Karakter van ‘t Harde T Harde, een jong dorp op oude grond, ontstond diep in de negentiende eeuw toen het Nederlandse leger een militair complex oprichtte op de Woldberg. Het Artillerie Schietkamp (ASK) op de Oldebroeksche Heide bracht soldaten en burgerpersoneel, en zo groeide het dorp. Het leger, nog steeds de grootste werkgever, zorgt voor trots bij de inwoners, maar beperkt de toegang tot het prachtige natuurgebied. Het wandelgebied rond Zwaluwenburg is wel Stichting inarcadië

toegankelijk voor publiek en biedt lommerijke wandelroutes en mogelijkheden voor sporten. Het landschap rond ‘t Harde is gevormd door de laatste ijstijd, met de Woldberg als een ‘berg’ binnen de gemeentegrenzen. Het smeltwater van de gletsjers creëerde een uniek smeltwaterterras met grind, een zeldzaam fenomeen in Nederland. De naam ‘t Harde verwijst naar de stevige ondergrond die overbleef na het smelten van de gletsjers, waardoor het dorp een belangrijke tussenstop werd voor reizigers. Hardenezen wonen niet ‘in’ maar ‘op’ ‘t Harde, een onderscheid dat typisch is voor (voormalige)

Martijn van Vulpen

eilanden. ’t Harde beschikt over een eigen station dat ’t Harde verbindt met Zwolle en Amersfoort. De A28 ontsluit het dorp aan de zuidkant dat een belangrijke verbinding vormt voor de regio. Het Dorp kent voor de schaal van ’t Harde een relatief hoog voorzieningenniveau dat het hart vormt aan het Centrumplein.

De Gelderlander

75

REKENMODEL

REKENMODEL In de verkavelingsstudies zijn de volgende onderdelen meegenomen:

•

Parkeren

•

Rijweg

•

Voetpad

•

Uitgeefbare grond

•

Watervoorziening

•

Groenvoorziening (speel groen/natuurlijk groen)

76

Verkavelingsstudie ‘t Harde Voor de aangewezen locatie in ‘t Harde is onderzocht hoe de bestaande structuren kunnen dienen als ruimtelijke dragers voor het gebied, met behoud van de huidige kwaliteit. De houtwallen die landschapskamers vormen, worden in de verkavelingsstudie versterkt en verbreed, waardoor een groene zoom ontstaat die de bebouwing omhult. Langs de Eperweg wordt de bebouwing georiënteerd om aan te sluiten, waarbij de bestaande bebouwing ten westen van de weg gespiegeld wordt aan de Stichting Vitaal Platteland

overkant. Dit resulteert in een kwalitatief aanzicht en zorgt ervoor dat routes veilig blijven volgens het principe van ‘ogen op de openbare ruimte’. In het hart van de verkaveling bevindt zich een groene brink. Uit analyses blijkt dat er uitdagingen zijn met betrekking tot kwel en het stijgende grondwaterpeil in dit gebied. De brink fungeert als groene ruimte tijdens droge periodes, geschikt voor spelen en recreatie. Tijdens nattere periodes kan het dienen als wateropvang om overstromingen op de percelen te voorkomen. Deze variant maakt het mogelijk om 41 woningen

Pinterest

Pinterest

te realiseren op 2,5 hectare, die aansluiten op bestaande bebouwingsstructuren en reageren op de huidige ruimtelijke en landschappelijke kwaliteiten. Het is van essentieel belang dat er voldoende ruimte wordt gecreëerd voor wateropvang tijdens piekmomenten en het lommerrijke karakter van de plek wordt behouden.

Team 2

77

Oppervlaktes en aantallen 1. De bruto zoekgebieden zijn de zoekgebieden zoals die door het college zijn aangegeven. Het zoekgebied ‘t Harde heeft een oppervlakte van 7,9 hectare 2. Er zijn geen bestaande ontwikkelingen in het bruto zoekgebied. Hierdoor blijft de oppervlakte gelijk. Het zoekgebied ‘t Harde blijft 7,9 hectare. De klimaateffectatlas is een hulpmiddel dat als eerste indicatie dient voor de verwachte gevolgen van klimaatverandering. Op basis van de klimaateffectatlas zijn er geen verdere belemmeringen en kan het potentieel te ontwikkelen gebied effectief voor woningbouw worden gebruikt. 1. Originele zoekgebied.

2. Verfijnd zoekgebied.

1. 2. 3.

• • • • • •

Parkeren; Rijweg; Voetpad; Uitgeefbare grond; Watervoorziening; Groenvoorziening (speel groen / natuurlijk groen).

3. De potentieel te ontwikkelen woonvlek heeft een oppervlakte van 7,9 hectare. Dit is op basis van bestaande perceelsgrenzen. Doordat de 4 woonvlekken verschillende oppervlaktes en

4.

3. Potentieel te ontwikkelen gebied.

woningdichtheden hebben, wordt er uitgegaan van een gemiddeld aantal woningen per hectare.

4. Proefverkaveling

Totale oppervlakte

20%*

Gemid. wo/h

Totaal aantal woningen

79.081 / 7,9 ha

15.816

14,9

118

8 4. In de proefverkaveling is er een netto uitwerking gemaakt van deelgebied 3. Totale oppervlakte

20%*

2,2 ha

3.000

Wo/ha

Totaal aantal woningen

18,5

* De 20% oppervlakte is niet mee genomen in de berekening.

78

41

11.0 Overzicht woningbouwopgave

Elburg

Doornspijk

Woningen:

625

Appartementen:

90

Woningen:

‘t Harde 48

Totaal aantal woningen: 48

Woningen:

118

Totaal aantal woningen: 118

Totaal aantal woningen: 715

Overzicht woningbouwopgave De potentieel te ontwikkelen woonvlekken hebben per deelgebied een totaal aantal woningen. Met deze aantallen is er sprake van zoveel mogelijk behoud van ruimtelijke kwaliteit. Wanneer deze drie deelgebieden bij elkaar worden opgeteld, is het totaal aantal woningen voor de woningbouwopgave van de gemeente Elburg;

715 + 48 + 118 = 881

79

12.0 Vervolg Voorliggend document is de eerste verkennende

Het is het moment waarop nader onderzoek

Omgevingsplan en verdere uitwerking

stap in de Woningbouwopgave binnen de

gedaan wordt naar de behoeftes voor

Eenmaal voltooid, wordt het stedenbouwkundig

gemeente Elburg. Om van rekenmodellen naar

de belanghebbenden, de impact die de

plan beoordeeld door relevante autoriteiten en

concrete plannen te gaan komen zullen er na de

nieuwbouw heeft op de mobiliteit en er

instanties, en kan het worden onderworpen aan

besluitvorming Verkenning Woningbouwopgave

gekeken wordt of ruimte gecreëerd moet

openbare raadpleging en inspraakprocedures.

stappen gezet moeten gaan worden zoals

worden voor gebruiksfuncties als scholen,

aangegeven in het stroomschema op de volgende

medische centra’s, winkelvoorzieningen

Na eventuele aanpassingen en goedkeuring

pagina.

etc. Dit alles vanuit het oogpunt sociaal en

kan het plan verder worden uitgedetailleerd,

economische haalbaarheid.

waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor verdere ontwikkeling en realisatie van het gebied.

Hiervoor zal er een planvormingsproces opgezet moeten gaan worden om de rekenmodellen

Participatie

om te zetten in concrete stedenbouwkundige

Voor een soepele doorloop van een

plannen. Het is het moment waarop er van

dergelijk planproces is het van groot belang

abstracte ideeën en eerste visievorming

dat belanghebbenden, zoals bewoners,

toegewerkt wordt naar concrete en tastbare

lokale gemeenschappen, bedrijven en

plannen.

overheidsinstanties tijdig worden betrokken bij het planproces.

Planvormingsproces Gedurende het planvormingsproces zal er een

Hun input en feedback zijn essentieel om

multidisciplinair team worden samengesteld

ervoor te zorgen dat het plan aansluit bij de

waarin stedenbouwkundigen, planologen,

behoeften en wensen van alle betrokkenen.

landschapsarchitecten, experts op het gebied

Participatie is hierbij geen doel op zich, maar

van duurzaamheid en andere specialisten in

een middel om tot een gedegen plan te komen

opdracht van de gemeente de plannen gaan door

met voldoende draagkracht.

ontwikkelen.

80

Stroomschema Versnelling Woningbouw Elburg Verkenning versnelling woningbouw Verkenning - ruimtelijk - financieel - woningmarkt Voorkeursrecht gemeente

Besluitvorming gemeenteraad

Stroomschema Woningbouwopgave Elburg - Gemeente Elburg

Stedenbouwkundig Plan

3 gebieden: Stedenbouwkundig plan Verkaveling, woningtypen, voorzieningen, parkeren, Beeldkwaliteit Onderzoeken flora & fauna, water & bodem, mobiliteit, energie, stikstofberekening, geluid Verwerving gesprekken eigenaren verwerving Participatie meedenken over stedenbouwkundige plannen Financiën grondexploitatie

Wijziging omgevingsplan

Opstellen wijziging omgevingsplan Voorbereiden aanbesteding / anterieure overeenkomst

Ontwikkelen

Aanbesteding Planuitwerking Bouwrijpmaken Woningbouw woonrijpmaken

81

Bijlagen Bijlage 01 Bouwprogramma Elburg - KAW

Bijlage 02 Analyse woningbouwlocatie Doornspijk - Arcadis

Bijlage 01 Bouwprogramma Elburg, KAW

BOUWPROGRAMMA ELBURG

in opdracht van

de gemeente Elburg

AUTEURS Sjouke Stienstra | s.stienstra@kaw.nl

Emiel Heuff | e.heuff@kaw.nl

GRONINGEN | ROTTERDAM | EINDHOVEN

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 2

INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING

1

1 INLEIDING

2

2 KWANTITATIEVE VRAAG

3

3 KWALITATIEVE VRAAG 4 BOUWPROGRAMMA 5 LOCATIES

6 KANSEN EN RISICO’S

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 3

S

SAMENVATTING

SAMENVATTING MARKT VOOR 750 - 1.000 WONINGEN EXTRA NA

hetzelfde product: een grondgebonden woningen, vaak in

ADVIES: BOUW VOOR DOORSTROMING

2030 IS HAALBAAR

de vorm van een hof, met een kleine tuin, een

Het schema hieronder laat het adviesprogramma zien voor

We zien kansen voor Elburg om de komende jaren veel

gemeenschappelijke ruimte, een normale woonkamer en

de gemeente Elburg, o.b.v. daadwerkelijke

huishoudens aan zich te trekken. De ambitie van +1.000

keuken, maar minder slaapkamers. Dit in combinatie met

verhuisbewegingen, maar gefocust op de wensen van

woningen is legitiem. Zo is er een overdruk vanuit Zwolle,

ontmoetingsplekken, bijvoorbeeld binnen een hof, of vlakbij

senioren. Zo ligt de focus meer op het toevoegen van

maar ook zeker vanuit het zuiden. Ook na 2030 is er nog

een actief dorpshuis. Weet deze groep senioren door te

geschikte producten voor senioren, en minder op

een behoefte aan +740 woningen. Zo is er een toenemend

stromen, dan laat het vaak een betaalbare, maar ruime,

rijwoningen. Deze komen na vaker vrij door doorstroming.

positief verhuissaldo vanuit omliggende gemeenten en

eengezinswoning achter. Een product dat uitermate

zorgt ook migratie voor een extra instroom. Deze trend zal

geschikt is als starterswoning, mits de woonlasten laag

de komende jaren nog blijven. Er stromen veel gezinnen in,

blijven. Dit kan door de woning bij overdracht te

wat de demografische motor van de toekomst is. Immers

verduurzamen met de juiste subsidies en hier ook de juiste

zijn de kinderen van nu, nieuwe huishoudens over 10 tot

adviezen aan te verbinden.

20 jaar. Daarnaast lopen buurgemeenten achter op de woningbouwambitie. Weet je de juiste producten te

HOGER SEGMENT VOOR REGIONALE VRAAG

bouwen in een snel tempo, dan kan de gemeente Elburg

Vanuit de regio kiezen steeds meer huishoudens er voor om

extra huishoudens aan zich binden.

meer woning voor hun geld te kiezen. Vooral huishoudens met een gemiddeld inkomen. Daar liggen kansen voor

GEMIXT BOUWPROGRAMMA VOOR LOKALE VRAAG

Elburg. Het heeft een goede bereikbaarheid en

Voor de lokale woningbehoefte is er voornamelijk behoefte

aantrekkelijke woonomgeving. Om invulling te geven aan

aan betaalbare woningen, zowel voor jongeren/ starters als

de 250 woningen

voor senioren. Vaak zijn deze groepen op zoek naar

SAMENVATTING

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 5

1

INLEIDING

INLEIDING WONINGMARKTONDERZOEK 2022 Primos 2022: ruim 700 woningen erbij tot 2030 Het schema rechts laat de bandbreedtes zien voor het basisscenario (lokale en regionale vraag, trendvolgend) en het plus-scenario

BEHOEFTE 2022 TOT 2030 VOLGENS: REGIO / GEMEENTE

BASISSCENARIO

PLUS-SCENARIO

PRIMOS 2022 + WONINGTEKORT

O.B.V. BESCHIKBARE PLANCAPACITEIT

Elburg

460

tot

620

705

Ermelo

990

tot

1.340

1.345

Harderwijk

3.185

tot

4.310

3.810

Nunspeet

885

tot

1.195

1.270

basis van lokale en regionale vraag. Door de overspannen

Oldebroek

495

tot

670

805

woningmarkt is het denkbaar dat de vraag hoger uitvalt,

Putten

940

tot

1.275

1.260

bijvoorbeeld doordat er vanuit andere regio’s (zoals stadsregio

NOORD-VELUWE

(extra vraag, aanbodvolgend). Volgens het woningmarktonderzoek dat in 2022 voor de regio Noord-Veluwe is uitgevoerd is er in Elburg vraag naar 460 tot 620 extra woningen tot 2030. Dat is op

Zwolle of de Randstad) naar Elburg wordt gekeken. In 2022 was er weinig speling om die extra vraag op te vangen; er kunnen maximaal 705 woningen gebouwd worden op de locaties die tot dan toe beschikbaar waren. Valt de vraag over de periode 20222030 hoger uit, dan zullen er aanvullende locaties gezocht moeten

8.180

9.190

 Verwachte netto woningbehoefte per Noord-Veluwse gemeente, voor de periode 2022 tot 2030, volgens het basisscenario (+ 8.180 huishoudens / woningen) en het plus-scenario (aanbod-volgend; + 9.190 huishoudens / woningen). De optelsom van het midden van elke bandbreedte is gelijk aan het regiototaal. Afrondingsverschillen zijn mogelijk. Bron: Primos-prognose (2022), ABF Research (2021), planlijsten gemeenten (2022).

worden. Dat geldt ook voor vraag die je ‘naar voren haalt’ uit de periode vanaf 2030.

1 INLEIDING

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 7

2

VOORUIT- EN TERUGBLIK

IN HET KORT: VRAAG NAAR 1.000 WONINGEN In dit hoofdstuk

Uitkomsten in het kort

We gaan in dit hoofdstuk in op de kwantitatieve

–

Elburg groeit stevig door: Elburg groeit zowel qua

–

Instroom van gezinnen: We zien dat Elburg per

behoefte en hopen zo antwoord te geven op de vraag:

inwoners als huishoudens. De afgelopen vijf jaar

saldo inwoners in de gezinsleeftijd aantrekt:

Is 1.000 woningen extra bouwen legitiem, gelet op de

nam alleen het aantal kinderen tot 15 jaar af. Er is

personen in de leeftijdsgroep 25 tot 50 jaar en

vraagkant? Dit doen we door te kijken naar de

een omslag te zien in de ontwikkeling van het

(hun) kinderen tot 15 jaar, en ook personen in de

volgende thema’s:

aantal inwoners in de gezinsleeftijd (25 tot 45

leeftijd van 50 tot 65 jaar. Een groei van het aantal

-

De demografische ontwikkeling van Elburg en

jaar), van een afname naar groei. Daarmee houd je

gezinnen is positief voor de woningvraag in Elburg.

buurtgemeenten (paragraaf 2.2);

de ‘demografische motor’ op gang, want dat is juist

Deze groep is de demografische motor in de

De verhuisbewegingen van en naar Elburg

de groep die kinderen krijgt.

toekomst. Als je de kinderen weet te binden kan

-

Elburg groeien.

(paragraaf 2.3); -

De verhuisbewegingen per leeftijdsgroep

-

Toenemende vestigingssaldo: Tot 2019 fluctueerde Resterende behoefte van + 740 tot 2050: Volgens

(paragraaf 2.4);

het saldo van jaar tot jaar, met vanaf 2019

Het vestigingssaldo van binnen- en buitenlandse

constant een positief vestigingssaldo. Tot 2019

Primos is er vanaf 2030 tot 2050 een resterende

migratie (paragraaf 2.5);

schommelde vooral het migratiesaldo van inwoners

behoefte van +740 woningen. Tegelijk is er een

De Primos-prognose van de

uit andere gemeenten in Nederland, met sommige

woningtekort van ca 130 woningen.

huishoudensontwikkeling tot 2050 (paragraaf 2.6);

jaren een positief en andere jaren een negatief

De voortgang van bouwplannen in vergelijking met

migratiesaldo. In dezelfde periode was er constant

de ambitie uit de woondeal (paragraaf 2.7).

een positief migratiesaldo door instroom van buiten

lopen achter op schema met bouwplannen van hun

Nederland. Vanaf 2019 nam zowel de binnenlandse

ambitie in de woondeal. Dit maakt versnellen

als buitenlandse migratiesaldo sterk toe.

vraagtechnisch legitiemer.

2 VOORUIT- EN TERUGBLIK

–

–

Buurtgemeenten lopen achter: Buurtgemeenten

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 9

TERUGBLIK DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELING Toename aantal jongeren en jonge gezinnen

2013

2018

2023

Δ '13-'18

Δ '18-'23

Δ '13-'23

GEM. PER JAAR

De schema’s hiernaast laten de ontwikkeling van het aantal

INWONERS

22.510

23.110

24.040

600

930

1.530

150

inwoners en huishoudens in Elburg zien over de periode 2013-

0 tot 15 jaar

4.800

4.690

4.630

-110

-60

-170

-20

2023. Het aantal huishoudens is in tien jaar tijd jaarlijks met +100

15 tot 25 jaar

2.650

2.740

2.970

90

220

320

30

gegroeid, wat neerkomt op een groeitempo van +1,15% per jaar.

25 tot 45 jaar

5.750

5.400

5.520

-350

130

-220

-20

De groei is vooral het gevolg van huishoudensverdunning, netto

45 tot 65 jaar

5.800

6.100

6.350

310

250

560

60

instroom uit andere gemeenten en immigratie. Zo zijn er steeds

65 jaar en ouder

3.520

4.180

4.570

660

390

1.050

110

2013

2018

2023

Δ '13-'18

Δ '18-'23

Δ '13-'23

GEM. PER JAAR

HUISHOUDENS

8.690

9.090

9.660

400

570

960

100

alleenstaanden

2.210

2.420

2.770

200

350

560

60

paren

2.860

2.990

3.140

130

150

290

30

gezinnen

3.630

3.690

3.750

60

60

120

10

meer gezinnen van wie de kinderen uit huis gaan en waarbij het gezin zich opsplitst in een paar en één of meerdere starters. De

daling van het aantal gezinnen zelf wordt deels gecompenseerd door instroom van buitenaf. De laatste jaren is er een duidelijke omslag te zien: van krimp van het aantal inwoners in de gezinsleeftijd naar groei. Dat is de groep

 Ontwikkeling van het aantal inwoners en huishoudens in Elburg, onderverdeeld naar leeftijdsgroepen en huishoudenstypen, over de periode 2013-2023.

die kinderen krijgt en daarmee houd je de ‘demografische motor’

Bron: CBS (2013, 2018, 2023).

op gang. Ook het aantal jongeren (15 tot 25 jaar) nam de laatste jaren sterk toe. In Elburg speelt vergrijzing, net zoals in de rest van Nederland, een rol. De vergrijzing is de afgelopen vijf jaar minder sterk dan in de vijf jaar daarvoor.

2 VOORUIT- EN TERUGBLIK

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 10

TERUGBLIK DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELING Elburg groeit relatief snel De gemeente Elburg heeft de laatste jaren een groeitempo gezien

HUISHOUDENS REGIO

wat past bij de regio. Ook Oldebroek, Putten en Hattem hadden

hetzelfde groeitempo. Dit is grotendeels aanbodgestuurd in een overspannen markt. Toch zegt het ook dat veel huishoudens de

Noord-Veluwe

GEMEENTE / CLUSTER

2021

2022

2023

Δ '21-'23

% Δ '21-'23

GEMEENTE ERMELO

11.275

+144

11.419

+201

11.620

+345

3,1%

GEMEENTE HARDERWIJK

20.780

+111

20.891

+108

20.999

+219

1,1%

GEMEENTE PUTTEN

9.745

+155

9.900

+178

10.078

+333

3,4%

GEMEENTE OLDEBROEK

9.240

+147

9.387

+168

9.555

+315

3,4%

GEMEENTE NUNSPEET

11.080

+98

11.178

+204

11.382

+302

2,7%

GEMEENTE ELBURG

9.335

+172

9.507

+148

9.655

+320

3,4%

GEMEENTE HATTEM

5.093

+43

5.136

+135

5.271

+178

3,5%

GEMEENTE HEERDE

7.763

+133

7.896

+105

8.001

+238

3,1%

GEMEENTE ZWOLLE

60.800

+637

61.437

+871

62.308

+1.508

2,5%

gemeente Elburg wisten te vinden de afgelopen jaren. Dit heeft te maken met zowel een overdruk vanuit het zuiden als ook het noorden. Vanuit het zuiden is het een geleidelijke beweging vanuit de Randstad, via Amersfoort over de Veluwe heen. Mensen bewegen steeds verder van de Randstad af om een betaalbare

Beide regio’s

woning te vinden. Daarbij kiezen veel huishoudens nu ook voor de regio Zwolle. Dit zorgt voor een overdruk vanuit die richting.

Kop van de Veluwe

Regio Zwolle

2 VOORUIT- EN TERUGBLIK

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 11

TERUGBLIK ONTWIKKELING VERKOOPPRIJZEN ‘Olievlek’ verspreidt zich over Nederland

dan ook sprake van een verhuisbeweging met de

De kaarten hieronder laten zien hoe de ‘olievlek’ van

olievlek mee, en dus van de Randstad af. Mensen

hoge verkooprijzen zich vanuit de Randstad over

werken daarnaast ook vaker thuis en vinden het wonen

Nederland verspreiden. Dit zorgt er voor dat

vlakbij werk dan ook minder belangrijk. Een ruime

huishoudens steeds vaker door verdrukking een

woning en mooie woonomgeving wordt steeds

woning in een andere gemeente moeten zoeken. Er is

belangrijker.

2019

2 VOORUIT- EN TERUGBLIK

2020

2021

Verkooprijs bestaande koopwoningen

2022

2023

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 12

VERHUISBEWEGINGEN TUSSEN GEMEENTEN Instroom vanuit zuiden, vertrek naar noorden

1

2

We zien dat voornamelijk vanuit zuidelijke gemeenten

KOP VAN VELUWE

IN

UIT

SALDO

Hattem

21

29

Heerde

75

De betaalbaarheid van woningen lijkt hierin de grootste

Nunspeet

rol te hebben. Zo kunnen veel mensen noordelijker van

3

NOORD-VELUWE

IN

UIT

SALDO

PROVINCIES

IN

UIT

SALDO

-8

Ermelo

133

73

60

Groningen

134

120

14

91

-16

Harderwijk

272

175

97

Fryslân

52

84

-32

748

824

-76

Nunspeet

748

824

-76

Drenthe

58

102

-44

Oldebroek

955

809

146

Oldebroek

955

809

146

Overijssel

621

731

-110

Zwolle

245

318

-73

Putten

61

51

10

Flevoland

461

343

118

Elburg komen. De goede bereikbaarheid van met name

Gelderland

2.757

2.465

292

‘t Harde helpt hierbij. Ook Zwolle is een uitzondering.

Utrecht

263

204

59

Het is hier minder betaalbaar dan in Elburg, maar de

Noord-Holland

223

166

57

Zuid-Holland

240

162

78

Zeeland

17

17

0

Noord-Brabant

71

68

3

Limburg

22

44

-22

4.919

4.506

413

en regio’s een instroom is richting de gemeente Elburg.

Juist meer mensen stromen uit richting het noorden. Oldebroek en Nunspeet zijn hier een uitzondering op.

Elburg een betaalbaardere woning vinden, terwijl mensen zuidelijk van Elburg juist om die reden naar

stad heeft vanwege de onderwijsinstellingen, grote woningbouwprogramma's en vele werkgelegenheid een aanzuigende werking op de regio.

Nederland totaal

 Verhuisbewegingen tussen de zes gemeenten op de Noord-Veluwe (tabel 1), tussen de Noord-Veluwe en omliggende regio’s (tabel 2) en tussen de Noord-Veluwe en andere provincies in Nederland (tabel 3), over de periode 2018-2022. De kleur van de cel geeft aan hoe groot de netto in- of uitstroom was. Bron: CBS (2018 t/m 2022).

2 VOORUIT- EN TERUGBLIK

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 13

VERHUISBEWEGINGEN PER LEEFTIJDSGROEP KINDEREN

JONGEREN

JONGE GEZINNEN

OUDERE GEZINNEN

JONGE OUDEREN

OUDEREN

JAAR

TOT 15 JR

15-25 JR

25-50 JR

50-65 JR

65-85 JR

85-PLUS

SALDO

2018

-11

-37

-38

14

-3

-8

-83

2019

3

-47

28

12

0

-1

-5

In 2018 zien we per saldo een uitstroom van alle leeftijdsgroepen. Deze

2020

42

10

70

41

17

-4

176

negatieve verhuissaldo sloeg vanaf 2019 om naar een positief verhuissaldo in

2021

71

-30

166

32

22

9

270

2020. Veel jongeren trekken weg, voornamelijk vanwege studie elders.

2022

11

-43

49

36

3

-1

55

Groei aantal gezinnen door verhuizingen De tabel rechts laat zien welke leeftijdsgroepen per saldo naar Elburg toe verhuisden en welke per saldo wegtrokken. De gegevens gaan over de

periode 2018-2022.

Daartegenover staat dat Elburg per saldo vooral inwoners in de gezinsleeftijd aantrekt: personen in de leeftijdsgroep 25 tot 50 jaar en (hun) kinderen tot 15

 Gemiddelde migratiesaldi per leeftijdsgroep per jaar over de periode 2018-2022. Let op: deze cijfers zeggen niets over de

jaar, en ook personen in de leeftijd van 50 tot 65 jaar. Een groei van het

verhuisbewegingen tussen de ene en de andere gemeente of regio. De kleur van de cel geeft aan hoe groot de gemiddelde netto toe- of

aantal gezinnen is positief voor de woningvraag in Elburg. Deze groep is de

afname was. Bron: CBS (2018 t/m 2022).

demografische motor in de toekomst. Als je de kinderen weet te binden kan Elburg hiervan profiteren. Het aantal ouderen is in Elburg vrijwel stabiel. Deze groep zijn ook minder snel geneigd om te verhuizen. Bijkomend heeft Elburg veel zorgvoorzieningen voor ouderen. Er is dus geen noodzaak om de gemeente te verlaten als je naar een verpleeghuis verhuist.

2 VOORUIT- EN TERUGBLIK

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 14

VERHUISBEWEGINGEN MIGRATIE Instroom vanuit andere gemeenten neemt toe

300

De grafiek rechts laat de binnen- en buitenlandse migratie zien voor de periode 2013-2022. Dit resulteert in het

vestigingssaldo. Tot 2019 fluctueerde het saldo van jaar tot jaar, met vanaf

250

200

150

2019 constant een positief vestigingssaldo. Tot 2019 schommelde vooral het migratiesaldo van inwoners uit andere gemeenten in Nederland, met sommige jaren een positief en andere jaren een negatief migratiesaldo. In dezelfde periode was er constant een positief migratiesaldo door instroom van buiten Nederland. Vanaf 2019 nam zowel de binnenlandse als buitenlandse migratiesaldo sterk toe.

100

50

0

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

KOMST OEKRAÏNERS

-50

-100 Binnenlands migratiesaldo

Buitenlands migratiesaldo

Vestigingssaldo

 Binnenlands en buitenlands migratiesaldo voor Elburg, gemeten over de periode 2013-2022, resulterend in het vestigingssaldo. Bron: CBS (2013 t/m 2022).

2 VOORUIT- EN TERUGBLIK

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 15

VERWACHTE BEHOEFTE TOT 2050 Ook na 2030 een behoefte van +740

11.000

Rechts straat de huishoudensprognose voor de gemeente Elburg van 2023 tot en met 2050. Dit is de meest recente prognose van

Primos. Hoewel de doorkijk op de korte termijn het meest zeker is, laat de prognose toch een gestage groei zien op de lange termijn. Er is een instroom van buitenaf en de gemeente Elburg heeft

+ 260 tussen 2040 en 2050 10.800 + 480 tussen 2030 en 2040 10.600

10.400

relatief veel jongeren t.o.v. omliggende gemeenten, wat ook weer voor nieuwe huishoudens zal zorgen. De kinderen gaan immers op

10.200

+ 470 tot 2030

een bepaalde leeftijd uit huis. Op korte termijn kan Elburg een groei van + 470 huishoudens verwachten tot 2030. Dit verdubbelt zich tot 2040. Verder doorkijkend naar 2050 is er nog een extra behoefte van +260 woningen. Daarbovenop komt dat Elburg in 2022 een woningtekort had van ca. 130 woningen. Ook dit dient

10.000

9.800

9.600

ingelopen te worden. 9.400

De verwachting is dat de Groei in Elburg voornamelijk zit in alleenstaanden en paren. Het aantal gezinnen zal naar verwachting gelijk blijven.

9.200

9.000

2023

2025

2030

2035

2040

2045

2050

 Huishoudensprognose 2023 – 2050 gemeente Elburg. Bron: Primos Prognose (2023)

2 VOORUIT- EN TERUGBLIK

BOUWPROGRAMMA ELBURG | 23 Februari 2023 | concept | 16