1. Voorjaarsrapportage 2024
Tekst van het document
Voorjaarsrapportage 2024
1
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ...............................................................................................................................................3 Doel rapportage .................................................................................................................................................3 Samenvatting van de 12 speerpunten uit het collegeprogramma.....................................................................3 Financiële samenvatting ....................................................................................................................................3 Vervolg rapportage ............................................................................................................................................5
2.
Voortgang 12 speerpunten uit het collegeprogramma ..........................................................................6 Samenvatting van de 12 speerpunten ...............................................................................................................6 Schematische weergave van status per speerpunt............................................................................................8
3.
Toelichtingen financiële ontwikkelingen per programma ...................................................................20 Programma 0. Bestuur en ondersteuning ........................................................................................................20 Programma 1. Veiligheid ..................................................................................................................................25 Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ...............................................................................................26 Programma 3. Economie ..................................................................................................................................27 Programma 4. Onderwijs .................................................................................................................................28 Programma 5. Sport, cultuur en recreatie .......................................................................................................28 Programma 6. Sociaal domein .........................................................................................................................29 Programma 7. Volksgezondheid en milieu.......................................................................................................33 Programma 8.
Volkshuisvesting, ruimtelijke ontwikkeling en stedelijke vernieuwing ....................................34
4.
Investeringen .....................................................................................................................................36
2
1. Inleiding Doel rapportage
Het college informeert de raad door middel van de voorjaarsrapportage over de realisatie van de gemeentebegroting over de eerste vier maanden van het lopende boekjaar. Daarnaast wordt in de tussentijdse rapportage gerapporteerd op de 12 speerpunten uit het collegeprogramma. De rapportage heeft als doel om de raad te informeren over ontwikkelingen met financiële gevolgen en om een verwachting te schetsen over hoe het boekjaar van de gemeente gaat eindigen. Via een bijbehorende begrotingswijziging stelt het college de gemeenteraad voor om de begroting te wijzigen aan de hand van de financiële effecten die hebben plaatsgevonden of nog worden voorzien.
Samenvatting van de 12 speerpunten uit het collegeprogramma
Het college heeft in 2022 een collegeprogramma opgesteld voor de collegeperiode 2022-2026. In het collegeprogramma zijn 12 speerpunten opgenomen waar het college extra op wil inzetten. De 12 speerpunten zijn voortvarend opgepakt. Hoewel de collegeperiode nu halverwege is, zijn resultaten al duidelijk zichtbaar. Voorbeelden hiervan zijn de plannen voor de multifunctionele accommodatie (MFA) Doornspijk, het Programma Duurzaam Elburg, de versnelling woningbouw en de gemeentelijke huisvesting. Een aantal speerpunten zijn wat vertraagd. Dit komt onder andere door gebrek aan personeel door een krappe arbeidsmarkt, of door netcongestie. De speerpunten worden tot op heden binnen budget uitgevoerd. Bij meerdere speerpunten zal wel nieuw budget aangevraagd worden om een volgende fase te financieren.
Financiële samenvatting
In deze voorjaarsrapportage 2024 licht het college de financiële effecten toe die na de eerste vier maanden van het jaar in beeld zijn. In de meeste gevallen gaat het hierbij om een ontwikkeling met een voor- of nadeel voor het boekjaar 2024. In sommige gevallen zijn er ontwikkelingen met een structureel effect. In hoofdstuk 3 van deze voorjaarsrapportage worden alle effecten in tabellen per programma vermeld en toegelicht. Daaruit blijkt ook welke effecten incidenteel en structureel van aard zijn. In deze rapportage wordt onderscheid gemaakt tussen de toe te lichten effecten, voortkomend uit artikel 6 van de financiële verordening, en de overige effecten. Het saldo voor 2024 van voor- en nadelen op de toe te lichten effecten bedraagt € 1.676.000. De overige effecten geven een nadeel van € 105.000. Voor 2024 bedraagt het totale financiële effect daardoor € 1.571.000 voordelig. Dit voordeel is als volgt opgebouwd: Effecten voorjaarsrapportage 2024 (bedragen x € 1.000)
2024
Waarvan verrekend met de begrotingsruimte
3.216
Waarvan verrekend met de stelpost loon- en prijscompensatie
-140
Waarvan verrekend met reserves
-1.505
Totaal saldo voor- en nadelen voorjaarsrapportage 2024
1.571
We gaan kort in op de drie onderdelen waarmee het saldo wordt verrekend: De begrotingsruimte De begrotingsruimte staat gelijk aan het verwachte jaarresultaat. Veel mutaties in deze voorjaarsrapportage hebben invloed op de hoogte van de begrotingsruimte. Financiële voordelen zonder relatie tot een reserve of voorziening worden toegevoegd aan de begrotingsruimte en voor financiële nadelen wordt de begrotingsruimte juist ingezet ter dekking. In deze voorjaarsrapportage wordt in totaal € 3.216.000 verrekend met de begrotingsruimte. Dit betekent dat er per saldo dus geld aan de begrotingsruimte wordt toegevoegd. Het voordeel wordt met name verklaard door 3
een verwacht saldo van € 3.285.000 op de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Onder programma 6, in hoofdstuk 3 van deze rapportage, wordt dit voordeel toegelicht. Het nadelige restantbedrag van € 69.000 wordt verklaard door allerlei voor- en nadelen op alle programma’s die ook in hoofdstuk 3 worden toegelicht. We zijn 2024 gestart met een begrotingsruimte van € 0. In de najaarsrapportage 2023 zijn financiële structurele voor- en nadelen opgenomen, die gezamenlijk een nadelig effect van € 50.000 voor 2024 hebben. Dit effect wordt verrekend met de primitieve begrotingsruimte. Vervolgens wordt het bedrag van € 3.216.000 toegevoegd. Hierdoor bedraagt de begrotingsruimte voor 2024 na deze voorjaarsrapportage € 3.166.000: Verloop 2024 (bedragen x € 1.000)
Begrotingsruimte
Primitief begroot
0
Structurele effecten najaarsrapportage 2023
-50
Effecten voorjaarsrapportage 2024
3.216
Begroot na voorjaarsrapportage 2024
3.166
Een overzicht van het structurele verloop van de begrotingsruimte vindt u terug onder programma 0 in hoofdstuk 3 van deze rapportage. De stelpost loon- en prijscompensatie Bij de stelpost loon- en prijscompensatie gaat het om middelen die met name door het Rijk zijn ontvangen en door de gemeente apart zijn gezet om financiële nadelen door hogere inflatie te compenseren. De primitief begrote stelpost voor 2024 bedraagt € 1.124.000. In de najaarsrapportage 2023 werd de stelpost structureel, dus ook voor 2024, al met € 250.000 naar beneden bijgesteld vanwege loon- en prijsstijgingen in de jeugdhulp. In deze rapportage lichten we toe dat we van het Rijk € 497.000 aan extra middelen ontvangen voor loon- en prijscompensatie (zie programma 0 in hoofdstuk 3). Tegelijk melden we meerdere nadelen, van opgeteld € 140.000, als gevolg van hogere indexatie. Deze nadelen worden afzonderlijk toegelicht in hoofdstuk 3. Na deze voorjaarsrapportage bedraagt de stelpost voor 2024 € 1.230.000: Verloop 2024 (bedragen x € 1.000)
Stelpost loon- en prijscompensatie
Primitief begroot
1.124
Structurele effecten najaarsrapportage 2023
-250
Toevoeging vanuit septembercirculaire gemeentefonds
497
Effecten voorjaarsrapportage 2024
-140
Begroot na voorjaarsrapportage 2024
1.230
Een overzicht van het structurele verloop van de stelpost vindt u terug onder programma 0 in hoofdstuk 3 van deze rapportage. Daarbij wordt ook aangemerkt dat de meicirculaire 2024 van het gemeentefonds naar verwachting een negatieve impact zal hebben op de hoogte van de (structurele) stelpost. De reserves Tot slot wordt een deel van de financiële voor- en nadelen verrekend met de hiervoor in het verleden beschikbaar gestelde reserves. In totaal wordt er € 1.505.000 verrekend met de reserves. Een aanzienlijk deel hiervan (€ 893.000) wordt verklaard door ontwikkelingen op de reserve bouwgrondexploitaties. Door herzieningen op lopende grondexploitaties en de vaststelling van de grondexploitatie van Waterlanden II, is de verwachting dat de reserve bouwgrondexploitaties in 2024 boven het ingestelde plafond van € 5.000.000 komt. In lijn met de nota reserves en voorzieningen van de gemeente, wordt het bedrag boven het plafond niet meer toegevoegd aan de reserve bouwgrondexploitaties, maar aan de algemene reserve.
4
Ook vinden er bij deze voorjaarsrapportage verrekeningen met de reserve sociaal domein plaats als gevolg van een financieel nadeel op de jeugdhulp en een voordeel op beschermd wonen. Deze mutaties worden toegelicht onder programma 6 in hoofdstuk 3 van deze rapportage. Hieronder vindt u een overzicht van alle reservemutaties: Totale mutatie reserves
2024
Algemene reserve
-893
Reserve bouwgrondexploitaties
111
Reserve ICT
80
Reserve openbare ruimte
-132
Reserve reinigingsheffingen
45
Reserve sociaal domein
-606
Reserve vervanging vervoermiddelen
-9
Reserve woonfonds voor flexwoningen
-100
Totale mutatie reserves
-1.505
Toelichtingen op alle verrekeningen met reserves, indien het tenminste gaat om incidentele afwijkingen groter dan € 25.000 of structurele afwijkingen groter dan € 10.000, vindt u eveneens terug in hoofdstuk 3. Totaal van de wijziging Zoals aangegeven worden in hoofdstuk 3 alle verschillen per programma’s toegelicht. In de volgende tabel worden de effecten over alle programma’s samengevat: Overzicht totaal (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Lasten 2024
Baten 2024
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo 2027
Primitief begroot
83.535
83.535
0
0
0
0
Structurele effecten uit najaarsrapportage 2023
0
0
0
0
0
0
Begrotingswijziging 1. Vossenakker Noord
0
0
0
0
0
0
Begrotingswijziging 2. Grondexploitatie Waterlanden II
11
11
0
0
0
0
7.699
9.375
-1.676
801
622
-163
193
87
105
-4
7
7
Totaal verrekend met de begrotingsruimte
3.216
0
3.216
-130
-184
455
Totaal verrekend met de stelpost loon- en prijscompensatie
-140
0
-140
-128
-128
-128
Totaal verrekend met de reserves
424
1.929
-1.505
-540
-318
-172
94.938
94.938
0
0
0
0
Toe te lichten effecten voorjaarsrapportage 2024 Overige effecten (wijzigingen < € 25.000, als gevolg van collegebesluit en/of van administratieve aard)
Begroot na wijziging
Vervolg rapportage
In hoofdstuk 2 van deze voorjaarsrapportage gaan we in op de voortgang van de 12 speerpunten uit het collegeprogramma. Daarna volgt het financiële deel. In hoofdstuk 3 lichten we de financiële ontwikkelingen per programma toe. Tot slot geven we in hoofdstuk 4 aandacht aan de ontwikkelingen op de investeringsbudgetten.
5
2. Voortgang 12 speerpunten uit het collegeprogramma In dit hoofdstuk geven we eerst een samenvatting van de stand van zaken van de twaalf speerpunten. Een uitgebreidere analyse en stand van zaken volgt daarna.
Samenvatting van de 12 speerpunten
Het college heeft in 2022 het collegeprogramma opgesteld en vastgesteld. Met dit programma heeft het college aangegeven welke ambities ze heeft voor de periode 2022-2026. In het collegeprogramma staan daarnaast ook 12 speerpunten. Dit zijn punten waar het college deze periode extra op wil inzetten. In de tekst hieronder staat kort samengevat wat de status is van elk speerpunt, en wat er in de afgelopen zes maanden is bereikt. In het tweede hoofdstuk staat de status per speerpunt uitgebreider weergegeven. Bij het eerste speerpunt over het versnellen van de woningbouw is gewerkt aan een ruimtelijke verkenning. Daarnaast is de vestiging van de Wet voorkeursrecht voorbereid. Als de gemeenteraad instemt met het raadsvoorstel zullen er op termijn veel nieuwe woningen gebouwd kunnen worden. Voor het tweede speerpunt Multifunctionele Accommodatie (MFA) Doornspijk is in het voorjaar 2024 het haalbaarheidsonderzoek opgeleverd. De raad heeft ingestemd met de voorgestelde richting. De financiële besluitvorming zal met de Perspectiefnota plaatsvinden. Het derde speerpunt is het realiseren van een betere ontsluiting van het bedrijventerrein Kruismaten. Inmiddels wordt op 50 middagen per jaar de Havenkade afgesloten voor verkeer. Voor een oplossing op langere termijn wordt dit onderdeel opgepakt in regionaal verband.
Het vierde speerpunt is het nadenken over het buitengebied, waar ruimte is voor alle partijen en belanghebbenden. Er wordt nu een ontwikkelingsperspectief gemaakt. Dit perspectief zal ook terugkomen in de nieuwe omgevingsvisie. Het vijfde speerpunt over zon op daken is breder getrokken naar het Programma Duurzaam Elburg. Er is onder andere gewerkt aan plannen voor het aardgasvrij maken van Oostendorp, ook zijn er veel inwoners geholpen met het verduurzamen van hun woningen. Het oppakken van grote projecten is helaas niet mogelijk vanwege netcongestie. Wel wordt er met de netbeheerder en ondernemers samengewerkt om waar mogelijk beperkingen op het stroomnet tegen te gaan. Vanwege de netcongestie is er vanuit het Rijk geld toegezegd om per regio 3 full time equivalent (fte) aan te nemen om problemen met energie-infrastructuur aan te pakken. Het zesde speerpunt gaat over het stimuleren van (meerdaags) toerisme, watersport en gebruik van de strekdam. Onder dit speerpunt is gewerkt aan het realiseren van nieuwe routenetwerken. Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd met diverse ondernemers over de toekomstige ontwikkeling van hun bedrijf. Het is lastig om locaties te vinden en te behouden voor toerisme, ook is er sprake van beperkte capaciteit waardoor projecten soms vertraging oplopen. Het zevende speerpunt is inclusiebeleid en -uitvoering.
Voor dit speerpunt is een activiteitenagenda opgesteld. Inclusie vraagt tijd en zorgvuldigheid. Daarom is besloten om meer tijd te nemen. Alleen vanuit wederzijds begrip kan dit speerpunt goed worden gerealiseerd. Het achtste speerpunt is het in gesprek gaan met inwoners in begrijpelijke taal. Daarnaast moet er meer met inwoners meegedacht worden. De gemeente heeft met taalcoaches ingezet op communiceren in duidelijke taal. Daarnaast wordt op elk college- en raadsvoorstel een samenvatting in begrijpelijke taal gezet. Hiermee is voor iedereen goed te volgen waar een voorstel over gaat. Verder is er een participatieverordening opgesteld, die na het opstellen van een visie op participatie opnieuw aan de raad aangeboden zal worden. Ook is een beleidsregel voor inwonersinitiatieven in ontwikkeling. Het negende speerpunt gaat over het goed laten opgroeien van jeugd. Dit gebeurt door onderwijs, ontspanning en welzijn te stimuleren en te faciliteren. Om dit goed op te pakken wordt samengewerkt binnen JES (Jeugd, 6
Elburg & Samenwerken). Binnen JES zijn alle partijen die met jeugd in Elburg werken vertegenwoordigd. Voor dit speerpunt is onder andere extra ingezet op jongerenwerk. Daarnaast is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) herijkt. Verder is er gewerkt om de meeste Oekraïense leerlingen in te laten stromen in het reguliere onderwijs. Het tiende speerpunt is het extra stimuleren van een gezonde leefstijl. Voor dit speerpunt is ingezet op meerdere programma’s die een gezonde leefstijl stimuleren onder verschillende leeftijdsgroepen. Voor jongeren is ingezet op een gezonde leefomgeving, en voor ouderen is beweging en preventie. Bij dit speerpunt is het lastig om voldoende arbeidskrachten te blijven vinden. Het elfde speerpunt is het realiseren van een eigentijds gemeentekantoor. Er is gewerkt aan een functioneel programma van eisen. Daarnaast zijn de mogelijkheden voor tijdelijke huisvesting verkend. Als het uitvoeringsbudget wordt toegekend kan er gewerkt worden aan een schetsontwerp. Het twaalfde speerpunt is lage lokale belastingen. Voor 2024 zijn de belastingen geïndexeerd met een percentage dat onder het inflatiepercentage ligt. De hoogte van de algemene uitkering, de inflatie, en verdere investeringswensen van de raad zullen bepalen in welke mate dit speerpunt gerealiseerd kan worden.
7
Schematische weergave van status per speerpunt Speerpunt 1 Doel
Versnellen woningbouw De gemeente Elburg wil meer woningen bouwen. Er moeten meer woningen komen voor alle doelgroepen. De woningen moeten ook gebouwd worden in alle kernen. Om dat te kunnen doen moet er locatieonderzoek gedaan worden. Er moet ook een plan komen hoe de extra woningen zo snel mogelijk gebouwd kunnen worden.
Meetbare uitkomst
Het college heeft kennisgenomen van de ruimtelijke en financiële verkenning. Het college stelt de raad voor een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. Dit is nodig om te komen tot stedenbouwkundige plannen. Daarnaast is er door het college op de percelen waar de verkenning betrekking op heeft een voorlopig Voorkeursrecht gevestigd.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden
Afgelopen 6 maanden is gebruikt om een nadere marktanalyse uit te voeren van de woningmarkt. Daarnaast is de ruimtelijke verkenning opgesteld en doorgerekend. Tenslotte is de vestiging van het voorkeursrecht voorbereid. Voor bovenstaande is de besluitvorming voorbereid.
Huidige status
Alle stukken zitten nu in de besluitvorming.
Mogelijke risico’s
De raad dient het voorkeursrecht 3 maanden na de college beslissing te bevestigen. Indien de raad dit niet voor het zomerreces doet, vervalt het voorkeursrecht en ontstaat de mogelijkheid dat er met de grond gespeculeerd gaat worden. Dit brengt de haalbaarheid van de woningbouw in gevaar. De impact is groot gezien het aantal woningen en het ruimtebeslag. Veel burgers zullen blij zijn maar er zal ook weerstand zijn. Dit kan de besluitvorming beïnvloeden.
Verdere planning
Na positieve besluitvorming wordt voor de 3 deelgebieden een stedenbouwkundig plan opgesteld. Hier zitten ook de bijbehorende onderzoeken en grondexploitatie bij. Na besluitvorming zal de aanpassing van het omgevingsplan worden opgestart.
Budget
Voorliggende opdracht is binnen het door de raad beschikbaar gestelde budget uitgevoerd. Voor de volgende fase is een voorbereidingskrediet aangevraagd.
Eindconclusie
Als de raad een positief besluit neemt voor het zomerreces dan is de planning gehaald. Het proces van voorbereiding is zeer voortvarend gelopen.
8
Speerpunt 2 Doel
Multifunctionele Accommodatie (MFA) Doornspijk De leefbaarheid in Doornspijk vergroten via een plek van ontmoeting en samen zijn. Dit is in de vorm van een MFA met basisschool aan de Lageweg/Veldweg in Doornspijk.
Meetbare uitkomst
De oplevering van een MFA.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden
Het haalbaarheidsonderzoek is opgeleverd. De gemeenteraad heeft kennisgenomen van het onderzoek. De gemeenteraad heeft daarbij de voorkeur uitgesproken voor de uitgewerkte variant met basisschool. Het onderwerp leeft in het dorp. Er komen steeds meer mensen naar ons toe, die goede ideeën hebben voor de invulling van het MFA
Huidige status
Als de raad in de zomer de financiering ter beschikking stelt, gaat het volgens planning.
Mogelijke risico’s
Vertraging door weerstand van omwonenden. Financiële ruimte van de gemeente.
Verdere planning
Financiële besluitvorming volgt bij de perspectiefnota en de begroting. Bij positieve besluitvorming gaan we verder met: - Programma van eisen. - Aanbesteding architect. - Samenwerkingsvorm en overeenkomsten. - (Voor)ontwerp van het gebouw. - Stedenbouwkundig plan. - Beeldkwaliteitsplan. - Planologische procedure. - Aankoop WVG gronden. - Inwonerparticpatie.
Budget
De plannen lopen binnen budget. Van het voorbereidingskrediet van €500.000 is nu ongeveer €100.000 benut. Dit zal niet voldoende zijn voor de volledige voorbereiding met aanbesteding van de architect. De verwachting is dat er in 2025 een raadsvoorstel zal komen voor aanvullend budget.
Eindconclusie
Het proces gaat voortvarend, de seinen staan op groen voor het halen van het einddoel.
9
Speerpunt 3 Doel
Betere ontsluiting Kruismaten Een goede ontsluiting van bedrijventerrein Kruismaten. Daarin wordt een goede bereikbaarheid van en naar Flevoland gecombineerd met een goed (toeristisch) verblijfsklimaat op de Havenkade.
Meetbare uitkomst
Kruismaten is goed bereikbaar voor verkeer van en naar Flevoland. De Havenkade heeft een goed verblijfsklimaat voor (toeristische) bezoekers, inwoners en ondernemers. Betrokkenen zijn tevreden over de oplossingen. Inmiddels is voor 50 middagen in het jaar een autoluwe Havenkade gecreëerd. Hierdoor hebben voetgangers de ruimte en is een aantrekkelijker verblijfsgebied is ontstaan. Hiervoor is draagvlak bij de ondernemers op Kruismaten. Binnen de Kop van de Veluwe is de corridor Flevoland-Veluwe als speerpunt opgenomen. Dit speerpunt wordt met prioriteit opgepakt. De bereikbaarheid van Kruismaten is een onderdeel van dit speerpunt.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden
Huidige status
Op de drukke middagen is de Havenkade een autoluwe zone. Er wordt nu gewerkt aan oplossingen voor de lange termijn.
Mogelijke risico’s
Een betere ontsluiting is een zaak van lange adem. Zeker nu het verplaatst is van een lokaal initiatief naar een regionaal dan wel landelijk perspectief.
Verdere planning
Evaluatie en mogelijke formalisering van de 50 dagenregeling afsluiting Havenkade. Meer aandacht aan een shift voor de huidige mobiliteit, waardoor minder verkeer en dus een betere bereikbaarheid van Kruismaten wordt bereikt. Bedrijven moeten gewezen worden op de regionale werkgeversaanpak, waarin stimulans voor duurzame mobiliteit plaatsvindt. Voorlichting aan bedrijven op Kruismaten over de koers van de ontsluiting. Hier is nog niet over gecommuniceerd. Kop van de Veluwe werft op dit moment capaciteit om de gebiedsopgaven op te pakken.
Budget
Budget is nog toereikend. Het resterende budget is voldoende voor de toekomstige onderzoeken.
Eindconclusie
De Havenkade is op de belangrijkste momenten verblijfsgebied met nauwelijks autoverkeer. Dit komt het verblijfsklimaat in het havengebied voor wandelaars ten goede. Hiervoor is draagvlak bij de ondernemers op Kruismaten. De ontsluiting van Kruismaten is een zaak van lange adem. Communicatie moet hier op korte termijn over plaats gaan vinden. Binnen de huidige mogelijkheden is de huidige oplossing op dit moment het meest haalbare.
10
Speerpunt 4 Doel
Nadenken over het buitengebied: ruimte voor boeren, windmolens, wonen en natuur Veel onderwerpen vragen om ruimte in het buitengebied. Het doel is de ruimtelijke puzzel die dat met zich meebrengt op een verantwoorde manier te leggen.
Meetbare uitkomst
Voltooide gebiedsopgaven en projecten die met veel draagvlak vanuit diverse disciplines tot stand zijn gekomen. De leefbaarheid in het buitengebied blijft overeind staan.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden
Er is een ontwikkelperspectief landelijk gebied Noord Veluwe ontwikkeld. Daarin staat een zonering voor het landelijk gebied in zones voor natuur, voor boeren, en overgangsgebieden. Dat is de basis voor de gebiedsopgaven en komt ook terug in de omgevingsvisie. De omgevingsvisie is in eerste concept gereed. De omgevingsvisie biedt ook ruimte voor duurzame energieopwekking.
Huidige status
Het project loopt op schema en heeft op diverse tafels de aandacht.
Mogelijke risico’s
De uitdaging zit vooral in de uitvoering. Evenwichtige gebiedsontwikkeling met ruimte voor wonen, economie, energie, natuur en water vergt tijd, geld en commitment.
Verdere planning
Wat wordt er de komende twee jaar gedaan om het speerpunt te realiseren. Er ligt een collegevoorstel voor het ontwikkelen van beleid verruiming wonen in het buitengebied. Het regionale programma werklocaties en de omgevingsvisie bieden mogelijkheden voor passende bedrijvigheid in het buitengebied. Er is een vacature adviseur landelijk gebied om de landbouwtransitie mede vorm te geven.
Budget
Er is geen apart budget voor dit speerpunt. De verwachting is dat we in de toekomst gelden gaan vragen voor de landbouwtransitie.
Eindconclusie
Het project loopt op schema, er wordt volop ingezet op een goede visie voor het buitengebied.
11
Speerpunt 5 Doel
Zon op daken want we zijn zuinig op ons buitengebied. We willen pas zonneparken als de daken vol liggen. Dit speerpunt is breder getrokken en heeft als doel dat we het door het college vastgestelde Programma Duurzaam Elburg 2022-2025 uitvoeren.
Meetbare uitkomst
De activiteiten en projecten dragen bij aan het einddoel om een duurzame, energieneutrale en klimaatbestendige gemeente te zijn in 2050.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden
Er zijn 30 adviestrajecten beschikbaar gemaakt om woningen in Oostendorp te verduurzamen en aardgasvrij te maken. Daarnaast zijn 491 huishoudens bezocht en zijn er 3.271 gratis kleine maatregelen toegepast. Verder is er met een aantal bedrijven op Kruismaten onderzoek gedaan naar een smart energy hub. Ook zijn er in de gemeente 41 nieuwe laadpalen geplaatst. Tot slot wordt er ook met Liander samengewerkt om het stroomnet te verzwaren met 100 extra transformatorhuisjes. Dit is slechts een greep uit de resultaten. Het volledige jaaroverzicht van Duurzaam Elburg is op de website van de gemeente terug te vinden.
Huidige status
In 2024 gaan we door op de ingeslagen weg. We pakken de nieuwe activiteiten en projecten op die in het Programma Duurzaamheid voor dit jaar opgenomen zijn. Ook zal er veel aandacht zijn voor de Klimaatestafette Elburg.
Mogelijke risico’s
Vanwege netcongestie is het niet mogelijk grootschalige projecten voor duurzame energieopwekking te realiseren. Om de problemen met netcongestie beter aan te kunnen pakken is er vanuit het Rijk geld toegezegd om 3 fte aan te nemen in de regio Noord Veluwe.
Verdere planning
De overige activiteiten en projecten uit het Programma Duurzaamheid worden de komende jaren uitgevoerd.
Budget
Voor de uitvoering van de activiteiten uit het Programma Duurzaamheid is budget beschikbaar.
Eindconclusie
Het Jaaroverzicht Duurzaam Elburg laat zien dat we in 2023 mooie stappen hebben gezet. We hebben samen met inwoners, bedrijven en vele anderen gewerkt aan een Duurzaam Elburg. Van klusbezoeken tot het verzwaren van het stroomnet. En van meer laadpalen tot subsidies voor verduurzaming.
12
Speerpunt 6 Doel
Meer toerisme en mogelijkheden om te overnachten, meer watersport, de Strekdam beter benutten Kwalitatieve ontwikkeling van het toerisme in Elburg. Uitgaande van het verlengen van het verblijf van een bezoeker en spreiding van bezoekers in ruimte en tijd.
Meetbare uitkomst
Realisatie van routenetwerken (ruiter- en men, wandel, mountainbike) die bezoekers verleiden, geleiden en spreiden. Nieuwe en vernieuwde voorzieningen zoals (informatie)panelen. Een ontwikkeling van het aanbod. Een kwalitatieve verbetering van bestaand aanbod en ontwikkeling van nieuw aanbod waar nodig/mogelijk.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden
Het vernieuwde beleidsplan Vitale Vakantieparken met beleidsregel tijdelijke bewoning recreatiewoningen is vastgesteld. Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd met diverse ondernemers over de toekomstige ontwikkeling van hun bedrijf (o.a. campings, vakantieparken). Er is gestart met de aanleg van een ruiter- en mennetwerk en een wandelnetwerk. De verkenning voor de mogelijkheden van het doorontwikkelen van de klompenpaden is opgestart. Verder is de Hanzestories route gelanceerd, in regionaal verband op de Noord-Veluwe. Ook zijn de mogelijkheden voor monitoring onderzocht om beter inzicht in de toeristische ontwikkeling in Elburg te krijgen. In 2024 worden meerdere onderzoeksresultaten verwacht. Tot slot wordt er ook binnen regionale samenwerkingsverbanden actief samengewerkt op het gebied van toerisme en verblijf (zoals Veluwe, Hanze, Gastvrije Randmeren, Vitale Vakantieparken).
Huidige status
We zijn goed op weg. Bij veel ontwikkelingen zijn we uiteindelijk afhankelijk van ondernemers. Als gemeente proberen we met hen in gesprek te gaan en blijven om ontwikkeling te stimuleren. Sommige ontwikkelingen vragen om een lange adem, door de vele verschillende stakeholders die hierbij betrokken zijn. Er worden mooie stappen gezet en de eerste resultaten beginnen zichtbaar te worden. Op het gebied van waterrecreatie en het beter benutten van de Strekdam worden kleine stappen gezet.
Mogelijke risico’s
Het is moeilijk om locaties voor toerisme te vinden en te behouden. Dit komt onder andere door ruimtegebrek. Daarnaast is er sprake van beperkte capaciteit ten opzichte van de grote hoeveelheid aan opgaven en projecten. Hierdoor duurt uitvoering soms langer, kunnen dingen soms niet opgepakt worden of gaat het minder snel dan gehoopt. Er wordt verder gewerkt aan het realiseren van goede (basis)voorzieningen zoals routenetwerken en bijbehorende voorzieningen. Ook wordt er blijvend contact onderhouden met ondernemers. Daarnaast worden de mogelijkheden verkend voor een aanvraag voor de Regio Deal Veluwe om tot verdere planvorming voor toerisme in Elburg te komen gericht op het spreiden en verleiden van bezoekers en daarbij horende (aanbod)ontwikkeling. De ontwikkeling van watergerelateerde recreatie en het verkennen van mogelijkheden om de Strekdam beter te benutten moeten daar nadrukkelijk onderdeel van worden.
Verdere planning
Budget
Het beschikbare budget voldoet voor de uitvoering van plannen. Afgelopen jaren is er incidenteel extra budget aangevraagd voor een aantal projecten. De verwachting is dat het huidige beschikbare budget voldoet voor de komende tijd.
Eindconclusie
We zijn goed op weg. Er is veel gaande. Het doel zelf is een doorlopende ontwikkeling. De grote hoeveelheid aan projecten, opgaven en vragen tegenover de beschikbare capaciteit en soms complexiteit maakt echter dat ontwikkelingen soms langer duren dan gehoopt. 13
Speerpunt 7 Doel
Inclusiebeleid en uitvoering Ieder mens telt. Iedereen moet mee kunnen doen.
Meetbare uitkomst
De gemeente Elburg is toegankelijk waar dat echt noodzakelijk en mogelijk is. Inwoners kunnen ongeachte wie ze zijn of welke beperking ze ervaren deelnemen aan de samenleving. De aanbevelingen uit de inclusieagenda zijn verwerkt in een activiteitenagenda. Samen met de gehandicaptenberaad en de afdeling leefomgeving worden aanpassingen gerealiseerd. Aanpassingen binnen het onderwijs, de (sport)verenigingen en in de openbare leefruimte zijn daar voorbeelden van.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden
Voor het onderwerp diversiteit is na de themasessie met de gemeenteraad een digitale vragenlijst uitgezet. Inwoners hebben gereageerd en aangegeven in welke mate zij mee kunnen doen aan de samenleving en of zij belemmeringen ervaren. De uitkomst zal in een themasessie met de gemeenteraad worden besproken (kwartaal 3). Ook zal er dan een voorstel voor het vervolg worden voorgelegd. Huidige status
In de afgelopen maanden is duidelijk geworden dat het onderwerp inclusie en diversiteit geduld en tijd vraagt. Koersen op snelle resultaten gaat ten koste van draagvlak. In de gemeente Elburg is het een kwetsbaar onderwerp dat de aandacht en tijd verdient. Daarom kiezen we niet voor concrete deadlines maar willen we gedurende het proces de gemeenteraad informeren.
Mogelijke risico’s
In de gemeente Elburg wordt er sterk verschillend gereageerd op diversiteit en inclusie. Het risico is dat door onbegrip en tijdsdruk (haast) de bereidheid om met elkaar in gesprek te gaan verdwijnt. Daarom is geduld en begrip noodzakelijk om de verschillen in de samenleving bij elkaar te brengen.
Verdere planning
De praktische uitvoering van de aanbevelingen uit de inclusieagenda loopt en zullen we voortzetten. Op het onderdeel diversiteit zullen we in kwartaal 3 een themasessie met de gemeenteraad organiseren. Daarin zal de uitkomst van de inventarisatie met de samenleving worden besproken en een voorstel voor het vervolg worden voorgelegd.
Budget
De aanpassingen voor inclusie zijn gerealiseerd met de budgetten van de desbetreffende domeinen (samenleving en leefomgeving). Voor diversiteit is geen budget begroot. Afhankelijk van het nader te bepalen vervolg zal een financieel voorstel worden voorgelegd aan de gemeenteraad.
Eindconclusie
Het verloopt goed maar het onderwerp vraagt wel meer tijd, geduld en begrip dan van tevoren verwacht. Voornamelijk in het realiseren van aantoonbare resultaten. De verschillen in de samenleving vragen om proces waarbij inwoners de tijd en het begrip moeten krijgen voor het standpunt van de ander. Waarbij het mogelijk moet zijn dat meningen verschillen. Alleen als er vanuit begrip draagvlak is, kunnen er resultaten worden gerealiseerd.
14
Speerpunt 8 Doel
Met onze inwoners in gesprek. In simpele taal. We luisteren en denken mee. We zoeken samen naar wat wel kan. De gemeente wil verbonden zijn met de inwoners. Door samenwerking wordt gemeente Elburg zo goed mogelijk voor iedereen. De gemeente heeft steeds meer taken gekregen. De gemeente wil daarom duidelijk communiceren naar alle inwoners. Zodat iedereen begrijpt wat er wordt bedoeld. Ook wil de gemeente inwoners meer betrekken bij wat de gemeente doet. Het is belangrijk dat er wordt geluisterd naar inwoners bij veranderingen.
Meetbare uitkomst
Dit is een doel wat nooit afgerond zal zijn, maar de gemeente zet zich in op duidelijke taal door middel van taalcoaches en verschillende initiatieven in samenwerking met de afdeling communicatie. Beleid en verordening worden gemaakt en er komt een subsidieregeling maatschappelijke initiatieven.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden
De participatieverordening is afgerond, en wordt na een visie op participatie opnieuw aan de raad aangeboden. Subsidieregeling maatschappelijke initiatieven is gemaakt om initiatieven van bewoners te faciliteren. Het participatieplatform is verlengd. Daarnaast wordt op elk college- en raadsvoorstel een samenvatting in begrijpelijke taal gezet. Hiermee is voor iedereen goed te volgen waar een voorstel over gaat. Het speerpunt loopt iets achter op schema omdat de raad eerst een visie op inwonersparticipatie wil ontwikkelen. Daarna kan de verordening worden vastgesteld.
Huidige status Mogelijke risico’s
Participatie is als onderwerp gecompliceerd en zal zeker de nodige capaciteit vragen om dit goed verder uit te werken de komende periode. De beleidsstukken zijn zo goed als klaar maar de implementatie heeft ook aandacht nodig.
Verdere planning
Er wordt een visie gemaakt op participatie. De taalcoaches gaan door met het bewaken van begrijpelijke taal, en er komt een plan voor de implementatie van het instrumentarium.
Budget
De plannen lopen binnen het budget. Van het basisbudget van €30.000 wordt het participatieplatform Elburg Spreekt betaald. Daarnaast wordt ingezet op inwonersinitiatieven. Van het in 2024 en 2025 beschikbare € 100.000 is nog vrijwel niets uitgegeven. Na de implementatie en publicatie van de beleidsregel inwonersinitiatieven, zal dit ongetwijfeld aantrekken. Voor het ontwikkelen van de Visie op inwonersparticipatie is geen budget beschikbaar. Daarvoor wordt extra budget gevraagd in de Perspectiefnota 2024
Eindconclusie
Inwonerparticipatie ontwikkelt stap voor stap.
15
Speerpunt 9 Doel
Onze jeugd. Met hulp aan ouders en de jongeren. Meer vrijetijdsbesteding voor onze kinderen. Goede scholen. En zoveel mogelijk onderwijs tot 18 jaar. De jeugd in Elburg kan gezond en veilig opgroeien. De jeugd krijgt passende mogelijkheden om zo optimaal mogelijk te kunnen leren en ontwikkelen. Hiervoor in een nauwe en goed samenwerking nodig.
Meetbare uitkomst
Het is erg ingewikkeld om hier een meetbare uitkomst over weer te geven. We kunnen wel aangeven wat we beogen: - Alle kinderen gaan naar school (zoveel mogelijk binnen Elburg) - Passende onderwijsgebouwen - Er is een dekkend netwerk voor de ondersteuning die jeugdigen en ouders nodig hebben. - De jeugdigen in Elburg zijn gelukkig.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden
Vanuit het samenwerkingsprogramma JES (Jeugd, Elburg & Samenwerken) is er een implementatieplan ontwikkeld. Daarin staan alle doelstellingen waarmee we werken aan het hierboven genoemde doel. Er zijn verschillende werkgroepen met daarin vertegenwoordiging vanuit alle partijen die in Elburg met jeugd werken. Ieder kwartaal wordt er een hoofdpuntenrapport opgeleverd. Daarin wordt de voortgang van de verschillende werkgroepen beschreven. Het voert te ver om die hier allemaal te noemen. Hierbij een beperkte aantal resultaten: - Het integraal huisvestingsplan wordt opnieuw herijkt. - De meeste Oekraïense leerlingen zijn ingestroomd binnen het regulier onderwijs in Elburg. - De visie op hoogbegaafdheid is vastgesteld. - Extra inzet jongerenwerk. - Vaststellen VVE convenant (Voor- en Vroegschoolse Educatie).
Huidige status
Binnen de verschillende werkgroepen wordt er hard samen gewerkt aan het behalen van de verschillende doelstellingen. Steeds meer partijen sluiten zich aan bij JES. Bijna alles wat te maken heeft met Jeugd en opgroeien is ondergebracht bij JES zoals OKO (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) en Integrale preventie. Iedereen staat achter ons moto “Alleen ga je sneller maar samen kom je verder”.
Mogelijke risico’s
Er speelt veel binnen de domeinen onderwijs en jeugd. Er zijn veel landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen. We hebben soms de neiging om alles wat op ons afkomt op te pakken. Dit is te veel. We zullen keuzes moeten maken en soms om durven te stoppen met zaken die niet meer werken of niet meer van deze tijd zijn.
Verdere planning
Het implementatieplan is vastgesteld voor twee jaar en loopt nog door tot het einde van 2024. Waar nodig kunnen plannen en doelstellingen tussendoor aangepast worden.
Budget
In het implementatieplan is een begroting opgenomen. Deze begroting wordt gedekt middels een cofinanciering tussen de gemeente en de samenwerkende partijen. Er wordt zowel gebruik gemaakt van structurele als incidentele middelen. De begroting is tot op heden sluitend.
Eindconclusie
We hebben een Elburg een mooi samenwerkingsstructuur opgebouwd waar zowel de jeugdigen en hun ouders in profijt van hebben. Er komen daadwerkelijk resultaten van de grond. Wij blijven streven naar een samenleving waar iedereen zich welkom en onderdeel van voelt. 16
Speerpunt 10
Een gezonde leefstijl: bewegen, gezond eten, weinig alcohol, geen drugs
Doel
Versterken van de integrale preventieaanpak ten behoeve van de gezondheid en het welzijn van inwoners.
Meetbare uitkomst
Leefstijlinterventies gaan over gedragsveranderingen. Effecten laten zich pas na langere tijd meten. We zetten onder programma JES nauw in op Kansrijk Opgroeien. Daarin vallen de thema's terugdringen middelengebruik, terugdringen overgewicht en bevorderen mentale gezondheid onder jeugdigen (programma’s OKO en JOGG (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving & Jongeren Op Gezond Gewicht)). Binnen het Ouderenprogramma ouderen zetten we in op gezond en vitaal ouder worden. De programma's zijn opgesteld, opdrachten zijn verstrekt, uitvoeringspartners hebben extra personeel aangetrokken om bij te dragen aan het behalen van de doelen.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden
Huidige status
We zijn goed op weg en lopen op schema.
Mogelijke risico’s
Partners waar we mee samenwerken ervaren druk. Ze hebben het gevoel dat ze nieuwe ontwikkelingen er allemaal bijkomen. Tegelijkertijd vraagt een transitie om een tegenvraag: wat gaan we niet meer doen? Daarover zijn we in gesprek met partners. Dit heeft tijd nodig om goede gesprekken over te voeren. Daarnaast zijn geschikte arbeidskrachten steeds moelijker te vinden.
Verdere planning
We gebruiken het Integraal preventieplan voor een Gezond en Actief Leven (GALA) als leidraad voor onze ontwikkelingen. We monitoren de voortgang en geven in samenwerking met onze partners vorm aan de uitvoering.
Budget
Financieel lopen we nog op koers. Bijvangst is dat er onder het regionale IZA (Integraal Zorgakkoord) budget vrij kwam voor preventie. Dit maakte dat we geld over hielden om de lokale inzet uit te breiden. Een groot deel van de financiering komt uit SPUK-regelingen.
Eindconclusie
We zijn goed op weg, maar zijn er nog niet en gaan het ook niet binnen 4 jaar behalen. Dat is niet realistisch. Visie en doelstellingen op een gezond en actief leven vragen om een lange adem en een blijvende integrale aanpak.
17
Speerpunt 11 Doel
Eigentijds gemeentekantoor Een vriendelijk en open gebouw, een gemeentehuis waar de inwoners en bezoekers zonder schroom naar binnen komen. Het gebouw biedt daarnaast een fijne werkomgeving voor iedereen die er werkt.
Meetbare uitkomst
Een gerenoveerd gemeentekantoor.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden
In de afgelopen 6 maanden is gewerkt aan het functioneel programma van eisen en zijn de mogelijkheden voor tijdelijke huisvesting verkend.
Huidige status
Met de gemeenteraad is afgesproken dat in oktober / november van 2024 het schetsontwerp en het benodigde geld ter besluitvorming voorgelegd wordt.
Mogelijke risico’s
Het geld is nog niet beschikbaar. De ambities op het gebied van duurzaamheid worden niet gehaald.
Verdere planning
Na het beschikbaar stellen van het voorbereidingskrediet wordt gewerkt aan het schetsontwerp. Op basis hiervan wordt het uitvoeringsbudget aangevraagd bij de raad in oktober / november 2024. Vervolgens wordt dit uitwerkt tot een definitief ontwerp en wordt de aanbesteding voor de uitvoering gehouden. Voor de renovatie verhuist (een deel van) de organisatie naar een tijdelijke kantoorruimte. De raad heeft een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld in 2022 en 2023. Het Uitvoeringsbudget is nog niet beschikbaar gesteld.
Budget Eindconclusie
De raad zal een tweede voorbereidingskrediet moeten vaststellen zodat er verder gewerkt kan worden aan het schetsontwerp.
18
Speerpunt 12 Doel
Lage belastingen voor afval, riool en onroerende zaakbelasting (OZB) Zo laag mogelijke belastingdruk/woonlasten voor inwoners.
Meetbare uitkomst
De tarieven zijn opgenomen in de begroting. Jaarlijks vergelijkt COELO de woonlasten van de gemeenten onderling. Voor 2024 zijn de belastingtarieven geïndexeerd met een percentage dat onder het inflatiepercentage ligt voor de jaren 2024-2027.
Behaald resultaat afgelopen 6 maanden Huidige status
De tarieven 2024 worden toegepast en de tarieven 2025-2028 worden geactualiseerd bij de begroting 2028.
Mogelijke risico’s
De risico's van de lage belastingen voor OZB zijn dat bij een lagere OZB-belasting er minder middelen beschikbaar zijn als dekkingsmiddel voor de andere speerpunten. Ook de ontwikkelingen van de algemene uitkering (ravijnjaar 2026) en de hoogte van de inflatie is bepalend voor de mate waarin dit speerpunt standhoudt/gerealiseerd kan worden.
Verdere planning
Bij de perspectiefnota/begroting 2025 wordt gekeken hoe de belastingpercentages zich gaan ontwikkelen. De tarieven worden afgezet tegen de verwachte inflatie en de ontwikkelingen in de begroting.
Budget
N.v.t.
Eindconclusie
De huidige belastingtarieven zijn geïndexeerd met een percentage dat lager is dan de inflatie. Er is een behoorlijk bedrag bij de jaarrekening 2022 gereserveerd om dit de komende drie jaar voor te zetten. Alleen wanneer de raad meer gaat investeren/uitgeven dan voorzien in de MPB 2024-2027 kan dat gevolgen hebben voor de hoogte van de OZB.
19
3. Toelichtingen financiële ontwikkelingen per programma
TV = taakveld | V = voordeel | N = nadeel | S = structureel | I = incidenteel | P.M. = pre memorie (ter herinnering)
Programma 0. Bestuur en ondersteuning Het verloop op programma 0 is als volgt: Programma 0 (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Lasten 2024
Baten 2024
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo 2027
Primitief begroot
19.747
57.410
-37.663
-39.328
-38.612
-39.979
-254
0
-254
-254
-254
-255
11
2
9
548
408
402
1.550
1.026
523
-15
324
-336
17
-3
20
4
4
5
Structurele effecten uit najaarsrapportage 2023 Begrotingswijziging 2. Grondexploitatie Waterlanden II Toe te lichten effecten voorjaarsrapportage 2024 Overige effecten (wijzigingen < € 25.000, als gevolg van collegebesluit en/of van administratieve aard) Totaal verrekend met de begrotingsruimte
3.216
3.216
-130
-184
455
Totaal verrekend met de stelpost loon- en prijscompensatie
-140
-140
-128
-128
-128
Totaal verrekend met de reserves Begroot na wijziging
424
1.929
-1.505
-540
-318
-172
24.571
60.364
-35.794
-39.842
-38.760
-40.008
Aangezien mutaties in de begrotingsruimte, de stelpost loon- en prijscompensatie (beiden taakveld 0.8 Overige baten en lasten) en de reserves (taakveld 0.10 Mutaties reserves) verantwoord worden op programma 0, zijn de totale effecten uit de voorjaarsrapportage in bovenstaande tabel opgenomen. Het verloop van de structurele begrotingsruimte en de stelpost loon- en prijscompensatie is als volgt: Verloop begrotingsruimte (bedragen x € 1.000) Primitief begroot Structurele effecten uit najaarsrapportage 2023
2024
2025
2026
2027
0
48
0
4
-50
-10
-10
-10
Totale effecten voorjaarsrapportage 2024
3.216
-130
-184
455
Begroot na wijziging
3.166
-92
-194
449 2027
Verloop stelpost loon- en prijscompensatie (bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
Primitief begroot
1.124
1.980
1.045
805
Structurele effecten uit najaarsrapportage 2023
-250
-250
-250
-250
Toevoeging vanuit septembercirculaire gemeentefonds 2023
497
421
385
390
Totale effecten voorjaarsrapportage 2024 Begroot na wijziging
-140
-128
-128
-128
1.230
2.023
1.052
818
20
Kanttekening bij de hoogte van de stelpost loon- en prijscompensatie is dat verwacht wordt dat in de meicirculaire 2024 van het gemeentefonds een afname van de stelpost wordt gecommuniceerd. Dit omdat de loon- en prijsontwikkelingen gunstiger lijken uit te vallen dan bij de septembercirculaire 2023 werd gedacht. Indien dit inderdaad het geval is, zullen we de stelpost bij de najaarsrapportage 2024 bijstellen. Hierna volgt een overzicht van de toe te lichten effecten op programma 0: Toe te lichten programma 0 (bedragen x € 1.000) TV
Omschrijving
0.1 Inzet raadsadviseur
V/N
N
S/I
I
Lasten 2024
Baten 2024
57
Saldo 2024
Saldo 2025
57
Saldo 2026
Saldo Ten gunste of ten 2027 laste van
Begrotingsruimte
Toelichting Op de griffie wordt tijdelijk een raadsadviseur ingehuurd. De inhuur valt duurder uit dan de beschikbare vacatureruimte. Daarnaast is de wens om de beschikbare formatie uit te breiden van 24 uur naar 36 uur. De structurele gevolgen hiervan worden meegenomen in de perspectiefnota. Het totale incidentele nadeel voor 2024 bedraagt naar verwachting € 57.000. Afhankelijk van (het resultaat van) de werving, kan het bedrag anders uitvallen. Indien het nadeel significant afwijkt, zal dit gecorrigeerd worden bij de najaarsrapportage.
0.4 Vervallen groot onderhoud
V
I
-118
Doorzetting huisvesting gemeentelijke organisatie
N
I
40
0.4
-118
0
Voorziening gemeentelijke gebouwen
Het beheerplan van de voorziening gemeentekantoor is niet meer toereikend. Groot onderhoud ten laste van de voorziening wordt niet uitgevoerd.
40
Begrotingsruimte
Door vertraging in de besluitvorming ontstaat er een tekort door doorlopende externe ondersteuning.
0.4 Verhoogde energielasten
N
I
142
142
Begrotingsruimte
De energietarieven dalen langzamer dan verwacht. Hierdoor zijn de energielasten bij alle gemeentelijke gebouwen hoger dan verwacht. Het totale nadeel voor 2024 over alle taakvelden bedraagt € 357.000.
Vervallen kapitaallasten gemeentewerf
V
I
-123
-123
Begrotingsruimte
Door vertraging bij de realisatie van de gemeentewerf komen de kapitaalslasten dit jaar te vervallen.
0.4
21
Toe te lichten programma 0 (bedragen x € 1.000) TV
Omschrijving
V/N
S/I
Lasten 2024
0.4 Vorming voorziening WW-uitkering
N
I
96
0.4 Jaarlijkse lasten WW-uitkering
N
I
33
Stopzetten gemeente-app en afname 0.4 kosten huis-aan-huiskrant
0.4
V
Verrekening kosten Streekarchivariaat
S
-10
S
54
Baten 2024
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo Ten gunste of ten 2027 laste van
96
33
54
0
0
0
-10
-10
-10
0
0
0
0
Begrotingsruimte
Vanwege verplichte uitgaven in het kader van de werkloosheidswet (WW) moet een bedrag van € 96.000 toegevoegd worden aan de voorziening wachtgeld personeel. De lasten worden naar verwachting van 2024 tot en met 2026 aan de voorziening onttrokken (zie regel hieronder).
Voorziening wachtgeld personeel
Vanwege verplichte WW-uitgaven wordt van 2024 tot en met 2026 een bedrag aan de voorziening wachtgeld personeel onttrokken (zie regel hierboven).
-10 Begrotingsruimte
0.4 Kapitaallasten ICT
V
I
-80
-80
5
5
9 Reserve ICT
0.4 Licentiekosten VMware
N
S
P.M.
P.M.
P.M.
P.M.
P.M. Reserve ICT
22
Toelichting
Het stopzetten van een gemeenteapp (jaarlijks € 4.000) en een afname van de kosten voor de huis-aan-huiskrant geven gezamenlijk een jaarlijks voordeel van € 10.000 op ons communicatiebudget. Kosten die de gemeente Elburg voor het Streekarchivariaat op gebied van ICT maakt kunnen, net als personele inzet vanuit bedrijfsvoering, voortaan in rekening worden gebracht bij het Streekarchivariaat. Dit wordt ten gunste gebracht van het beschikbare ICT-budget en de personeelsbegroting. In het kader van de voorjaarsrapportage is het meerjarenplan ICT herzien. Op basis van de daadwerkelijke investeringen en kapitaallasten in 2023 kan de prognose voor 2024 tot en met 2027 worden bijgesteld. Dit leidt tot een incidenteel voordeel van € 80.000 voor 2024 en beperkte nadelen voor de overige jaren. Alle voor- en nadelen worden verrekend met de reserve ICT. Door een overname in de ICT-branche wordt een forse stijging in de licentiekosten van VMware verwacht. Naar verschillende afnemers zijn verhogingen gecommuniceerd van meer dan 100%. Het voor 2024 begrote budget bedraagt € 216.000, wat waarschijnlijk dus niet toereikend is. Mocht ten tijde van de najaarsrapportage 2024 meer bekend zijn over een eventuele verhoging, dan wordt dit daarin gemeld.
De licentiekosten worden doorgaans gedekt door de reserve ICT, die op een voldoende niveau lijkt om een eventuele tegenvaller in de licentiekosten op te kunnen vangen.
Toe te lichten programma 0 (bedragen x € 1.000) TV
Omschrijving
0.61
OZB woningen (inhuur belastingadvies)
0.61
0.61
0.62
0.7
OZB woningen (inhuur taxatiebureau en bezwaarafhandeling)
Opbrengst OZB woningen
Opbrengst OZB niet-woningen
Algemene uitkering
V/N
N
N
V
V
V
S/I
I
I
S
I
S
Lasten 2024
Baten 2024
33
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
33
59
59
125
135
797
-125
-125
-125
-135
-797
-251
23
-124
Saldo Ten gunste of ten 2027 laste van
Toelichting
Begrotingsruimte
Op basis van de huidige budgetten is het inhuurbudget belastingadvies naar verwachting niet toereikend. Het budget wordt daarom incidenteel met € 33.000 bijgesteld.
Begrotingsruimte
Op basis van de huidige budgetten is het inhuurbudget voor onze taxateur en bezwaarafhandeling naar verwachting niet toereikend. Het budget wordt daarom incidenteel met € 59.000 bijgesteld.
-125 Begrotingsruimte
De opbrengst onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen valt in 2024 naar verwachting € 125.000 hoger uit dan begroot. Aangezien in eerdere jaren eveneens voordelen waarneembaar waren als gevolg van hogere stijgingen van de totale waarde onroerende zaken (WOZ) dan voorzien, stellen we in deze voorjaarsrapportage voor om het voordeel als structureel aan te merken.
Begrotingsruimte
De opbrengst onroerendezaakbelasting (OZB) voor niet-woningen valt in 2024 naar verwachting € 59.000 hoger uit dan begroot. Hierbij moet worden aangemerkt dat de WOZ van het defensieterrein nog niet is vastgesteld. Voorlopig is uitgegaan van de waarde van 2023. Mochten de vaststelling van deze WOZ of andere ontwikkelingen leiden tot een significant afwijkende voorspelling van de opbrengst, dan is de intentie dit bij te stellen in de najaarsrapportage 2024. In tegenstelling tot de OZB op woningen wordt voor de niet-woningen onvoldoende aanleiding gezien om te stellen dat het voordeel structureel van aard is.
-766 Begrotingsruimte
In de septembercirculaire 2023 is aangegeven dat we de komende jaren extra middelen ontvangen vanuit de algemene uitkering. Een deel van deze middelen is bestemd voor een specifieke taak en een ander deel is vrij besteedbaar. Onder deze tabel vindt u een precieze uitsplitsing van de bedragen.
Toe te lichten programma 0 (bedragen x € 1.000) TV
0.8
0.9
0.10
Omschrijving
V/N
Loon- en prijsontwikkeling
Vennootschapsbelasting
Onttrekken reservedeel bouwgrondexploitatie boven plafond
Totaal toe te lichten effecten programma 0
N
V
N
S/I
S
I
I
Lasten 2024
Baten 2024
497
497
-24
-24
893
1.550
Saldo 2024
1.026
Saldo 2025
421
-189
Saldo 2026
385
Saldo Ten gunste of ten 2027 laste van
390
0
893
134
193
167
523
-15
324
-336
24
Toelichting
Begrotingsruimte
In de septembercirculaire zijn voor de compensatie van loon- en prijsbijstellingen aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen worden als stelpost opgenomen. Overschrijdingen in de begroting als gevolg van loon- en prijsbijstelling kunnen hieruit worden bekostigd.
Reserve bouwgrondexploitaties
Het meerjarenperspectief voor de vennootschapsbelasting is gewijzigd naar aanleiding van de herzieningen van de grondexploitaties bij de jaarrekening 2023. Voor 2024 en 2025 geeft dit een voordeel ten gunste van de reserve bouwgrondexploitaties.
Algemene reserve
Door verwachte winstnemingen op diverse grondexploitaties is de prognose dat we tot en met 2027 jaarlijks boven het reserveplafond van de reserve bouwgrondexploitaties van € 5 miljoen uitkomen. Conform de huidige nota reserves en voorzieningen wordt het merendeel afgeroomd en toegevoegd aan de algemene reserve. In de primitieve begroting was al rekening gehouden met een onttrekking aan de reserve bouwgrondexploitaties. Door de herzieningen van de lopende grondexploitaties bij de jaarrekening 2023 én de vaststelling van de grondexploitatie Waterlanden II, valt de jaarlijkse onttrekking hoger uit. De aanvullende onttrekkingen zijn in deze rij weergegeven.
In de voorgaande tabel zijn verschillen als gevolg van de septembercirculaire 2023 van het gemeentefonds benoemd. De gevolgen van de circulaire kunnen als volgt worden samengevat: Septembercirculaire gemeentefonds (bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
7
7
7
7
Loon- en prijsontwikkeling
497
421
385
390
Bijzondere bijstand (vroegsignalering)
41
6.4
Participatie
47
44
42
39
6.72
Jeugdzorg
58
35
0.8
Ten gunste van de begrotingsruimte (vrij besteedbaar)
147
-256
-310
330
Totale mutatie algemene uitkering
797
251
124
766
TV
Omschrijving
0.1
Veilig wonen decentrale bestuurders
0.8 6.3
Programma 1. Veiligheid Het verloop op programma 1 is als volgt: Programma 1 (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Lasten 2024
Baten 2024
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo 2027
Primitief begroot
2.403
45
2.358
2.389
2.498
2.564
Structurele effecten uit najaarsrapportage 2023
-12
0
-12
-12
-13
-13
Toe te lichten effecten voorjaarsrapportage 2024
34
0
34
0
0
0
Overige effecten (wijzigingen < € 25.000, als gevolg van collegebesluit en/of van administratieve aard)
-7
0
-7
-7
-7
-7
2.418
45
2.374
2.370
2.478
2.545
Lasten 2024
Baten 2024
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo Ten gunste of ten 2027 laste van
Begroot na wijziging
Er is één toe te lichten afwijking op programma 1: Toe te lichten programma 1 (bedragen x € 1.000) TV
Omschrijving
1.1
Verhoogde energielasten
V/N
S/I
N
I
Totaal toe te lichten effecten programma 1
34 34
34 0
34
Begrotingsruimte 0
25
0
0
Toelichting Zie toelichting Verhoogde energielasten onder programma 0 (pagina 21).
Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Het verloop op programma 2 is als volgt: Programma 2 (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Lasten 2024
Baten 2024
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo 2027
Primitief begroot
4.202
455
3.747
3.509
3.243
3.303
132
-14
147
15
16
16
-1
0
-1
-1
4
4
4.334
441
3.893
3.523
3.263
3.323
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo Ten gunste of ten 2027 laste van
Toe te lichten effecten voorjaarsrapportage 2024 Overige effecten (wijzigingen < € 25.000, als gevolg van collegebesluit en/of van administratieve aard) Begroot na wijziging
Hierna volgt een overzicht van de toe te lichten effecten op programma 2: Toe te lichten programma 2 (bedragen x € 1.000) TV
Omschrijving
V/N
S/I
2.1 Verhoogde energielasten
N
I
2.1 Detachering verkeer en vervoer
N
S
2.1 Afsluiting havenkade
Totaal toe te lichten effecten programma 2
N
I
Lasten 2024
Baten 2024
102
-14
30
132
Reserve openbare ruimte
102
14
15
16
16 Begrotingsruimte
Reserve openbare ruimte
30
-14
147
15
26
16
16
Toelichting Zie toelichting Verhoogde energielasten onder programma 0 (pagina 21). De detachering aan een derde van de medewerker verkeer en vervoer is beëindigd, waardoor de inkomsten hiervan komen te vervallen. Middels een raadsbrief is uw raad op de hoogte gesteld over het extra benodigde budget voor het afsluiten van de havenkade. In deze voorjaarsrapportage wordt de begroting hiervoor bijgesteld.
Programma 3. Economie Het verloop op programma 3 is als volgt: Programma 3 (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Lasten 2024
Baten 2024
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo 2027
Primitief begroot
1.082
2.642
-1.560
-327
-448
358
Toe te lichten effecten voorjaarsrapportage 2024
62
109
-47
458
175
13
Overige effecten (wijzigingen < € 25.000, als gevolg van collegebesluit en/of van administratieve aard)
-1
0
-1
-3
-3
-3
1.143
2.751
-1.608
129
-276
368
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo Ten gunste of ten 2027 laste van
Begroot na wijziging
Hierna volgt een overzicht van de toe te lichten effecten op programma 3: Toe te lichten programma 3 (bedragen x € 1.000) TV
Omschrijving
V/N
3.1 Centrummanager
3.2 Winst Broeklanden II
S/I I
N
Lasten 2024
50
I
Baten 2024
50
59
Saldo 2024
Met betrekking tot de centrummanager worden er diverse subsidies ontvangen. Deze subsidies worden besteed aan de diverse functies van de centrummanager.
0
-59
Toelichting
446
Reserve bouwgrondexploitaties
162
Bij de jaarrekening 2023 is de grondexploitatie van Broeklanden II herzien. De totale winst op het complex valt naar verwachting lager uit, met name doordat de gronden van de gemeentewerf en het grondstoffenstation tegen kostprijs moeten worden overgebracht - en niet tegen marktwaarde, waar in eerdere herzieningen vanuit werd gegaan. Vanwege de volledige herziening van alle uitgaven en inkomsten en het feit dat winstneming op basis van percentage of completion (POC) wordt gedaan, valt de winstneming in 2024 hoger uit, maar in 2025 en 2026 lager. Alle (verschillen in de) winstnemingen worden verrekend met de reserve bouwgrondexploitaties.
3.4 Inzet controleurs toeristenbelasting
Totaal toe te lichten effecten programma 3
N
S
12
62
109
12
12
12
-47
458
175
27
13 Begrotingsruimte
13
Dit betreft de inzet van controleurs op de toeristenbelasting. Mede door de inzet van deze controleurs is de afgelopen jaar een toename in de opbrengsten toeristenbelasting waarneembaar.
Programma 4. Onderwijs Het verloop op programma 4 is als volgt: Programma 4 (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Lasten 2024
Baten 2024
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo 2027
Primitief begroot
2.842
594
2.249
2.714
2.708
2.706
Toe te lichten effecten voorjaarsrapportage 2024
0
0
0
0
0
0
Overige effecten (wijzigingen < € 25.000, als gevolg van collegebesluit en/of van administratieve aard)
10
10
0
0
0
0
2.853
604
2.249
2.714
2.708
2.706
Begroot na wijziging
Er zijn in deze voorjaarsrapportage geen toe te lichten effecten op programma 4.
Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Het verloop op programma 5 is als volgt: Programma 5 (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Lasten 2024
Baten 2024
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo 2027
Primitief begroot
4.829
5.192
639
4.554
4.532
4.739
Structurele effecten uit najaarsrapportage 2023
4
0
4
4
5
5
Toe te lichten effecten voorjaarsrapportage 2024
113
0
113
116
122
125
Overige effecten (wijzigingen < € 25.000, als gevolg van collegebesluit en/of van administratieve aard)
45
-1
45
2
2
2
5.354
638
4.716
4.655
4.868
4.961
Saldo 2024
Saldo 2025
Saldo 2026
Begroot na wijziging
Hierna volgt een overzicht van de toe te lichten effecten op programma 5: Toe te lichten programma 5 (bedragen x € 1.000) TV
5.1
Omschrijving
Combinatiefunctie sport
V/N
N
S/I
S
Lasten 2024
85
Baten 2024
85
88
28
94
Saldo Ten gunste of ten 2027 laste van
97
Bestaand budget op programma 7
Toelichting De middelen voor de combinatiefunctie sport lopen vanaf 2023 via de specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en zijn daarmee onderdeel van programma 5. In deze voorjaarsrapportage worden de middelen overgebracht vanuit het bestaande budget op programma 7.
Toe te lichten programma 5 (bedragen x € 1.000) TV
Omschrijving
V/N
S/I
Lasten 2024
N
S
28
5.3 Subsidie Centrum voor Cultuur
Totaal toe te lichten effecten programma 5
Baten 2024